Đại Tập 39 · Bộ Hoa Nghiêm IV · Số 279 (Q.46–80) & Số 280–285

Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm (tt) Quyển 72, Phẩm 39: Nhập Pháp Giới (Phần 13)

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT

HOA NGHIÊM

QUYỂN 72

Phẩm 39: NHẬP PHÁP GIỚI (Phần 13)

Bấy giờ, Đồng tử Thiện Tài đã nhập môn giải thoát Diệu âm tự tại sâu xa của Bồ-tát, tu hành tăng tiến và đi đến chỗ Thần chủ về đêm Khai Phu Nhất Thiết Thọ Hoa, thấy vị Thần này ngồi nơi tòa Sư tử do các diệu bảo tạo thành ở trong lầu gác Chúng bảo hương thọ, có trăm vạn Thần chủ về đêm vây quanh.

Thiện Tài đảnh lễ nơi chân Thần chủ, đứng trước chắp tay thưa:

–Bạch Thánh giả! Tôi đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề, nhưng chưa biết Bồ-tát làm thế nào học hạnh Bồ-tát, làm thế nào tu được Nhất thiết trí? Xin Thánh giả thương xót vì tôi mà giảng nói. Thần chủ nói:

–Này thiện nam! Nơi thế giới Ta-bà này, lúc mặt trời lặn, hoa sen khép cánh, mọi người không còn du ngoạn, ta thấy những chúng sinh muốn trở về chỗ họ ở, hoặc núi, hoặc thành, hoặc đồng quê, ta đều âm thầm hộ trì cho họ đi đúng đường, đến nơi đến chốn, đêm nghỉ an ổn.

Này thiện nam! Nếu có chúng sinh tuổi trẻ ham sắc, kiêu mạn, buông lung vui say nơi năm dục, thì ta vì họ mà hiện tướng già bệnh chết, khiến họ sợ sệt rời bỏ các điều ác, lại vì họ mà khen ngợi những thiện căn khiến họ tu tập. Vì người bỏn sẻn khen ngợi Bố thí, vì người phá giới khen ngợi Tịnh giới, với người sân hận dạy họ hạnh đại Từ, khiến người làm hại thực hành Nhẫn nhục, nếu người biếng trễ khiến họ Tinh tấn, nếu người tán loạn khiến tu Thiền định,

người trụ nơi tuệ ác khiến học Bát-nhã, người thích Tiểu thừa khiến trụ vào Đại thừa, người đắm chấp các loài trong ba cõi, khiến họ trụ nơi Nguyện ba-la-mật của Bồ-tát. Nếu có chúng sinh phước trí kém yếu, bị nghiệp trói buộc bức bách gây trở ngại nhiều, thì làm cho họ trụ nơi Lực ba-la-mật của Bồ-tát. Nếu có chúng sinh tâm ý tối tăm, không có trí tuệ, thì làm cho họ trụ vào Trí ba-la-mật của Bồ-tát.

Này thiện nam! Ta đã thành tựu môn giải thoát Xuất sinh ánh sáng vui mừng của Bồ-tát. Thiện Tài thưa:

–Bạch Thánh giả! Cảnh giới của môn giải thoát này như thế nào?

Thần chủ về đêm nói:

–Này thiện nam! Nhập môn giải thoát này tức có thể biết trí phương tiện thiện xảo của Như Lai giáo hóa khắp chúng sinh.

Thế nào là giáo hóa khắp?

Này thiện nam! Tất cả chúng sinh hưởng an vui đều là do diệu lực từ oai đức của Như Lai, vì thuận lời dạy của Như Lai, vì thực hành theo lời của Như Lai, vì học hạnh của Như Lai, vì được sức hộ trì của Như Lai, vì tu tập đạo của Như Lai ấn chứng, vì gieo trồng điều lành của Như Lai làm, vì y theo pháp của Như Lai nói, vì được ánh sáng mặt trời trí tuệ của Như Lai chiếu đến, vì được sức nghiệp tánh tịnh của Như Lai thâu nhận.

Tại sao biết như vậy?

Này thiện nam! Ta nhập môn giải thoát xuất sinh ánh sáng vui mừng to lớn này, nghĩ nhớ Đức Như Lai Tỳ-lô-giá-na thành Đẳng chánh giác, thuở xưa tu hạnh Bồ-tát thảy đều thấy rõ.

Này thiện nam! Thuở xưa, lúc làm Bồ-tát, Đức Thế Tôn thấy tất cả chúng sinh chấp ngã, ngã sở, ở trong nhà tối vô minh, vào rừng rậm kiến chấp, bị tham ái trói cột, bị sân giận hủy hoại, bị ngu si làm rối loạn, bị bỏn sẻn ganh ghét ràng buộc, nên cứ mãi sinh tử luân hồi bần cùng khốn khổ. Thấy như vậy rồi khởi tâm đại Bi tạo lợi ích cho chúng sinh. Đó là khởi tâm nguyện được tất cả đồ dùng châu báu thâu tóm tâm chúng sinh, khởi tâm nguyện cho tất cả chúng sinh đều được đầy đủ vật dụng không thiếu thốn, tâm đối với tất cả sự vật đều

lìa bỏ chấp trước, tâm đối với tất cả cảnh giới không tham nhiễm, tâm đối với tất cả những cái hiện có không keo kiệt, tâm đối với tất cả quả báo không mong cầu, tâm đối với tất cả sự vẻ vang đẹp đẽ không khen chuộng, tâm đối với tất cả nhân duyên không bị mê lầm, khởi tâm quán sát pháp tánh chân thật, khởi tâm cứu giúp tất cả chúng sinh, khởi tâm vào sâu nơi dòng chảy của tất cả pháp, khởi tâm trụ nơi đại Từ bình đẳng đối với tất cả chúng sinh, khởi tâm thật hành phương tiện đại Bi đối với tất cả chúng sinh, khởi tâm làm lọng đại pháp che khắp chúng sinh, khởi tâm dùng chày kim cang đại trí phá tất cả núi chướng phiền não của tất cả chúng sinh, khởi tâm làm cho tất cả chúng sinh tăng trưởng hỷ lạc, khởi tâm nguyện cho tất cả chúng sinh được an vui rốt ráo, khởi tâm tùy chỗ muốn của tất cả chúng sinh mà mưa tất cả của báu, khởi tâm dùng phương tiện bình đẳng tạo mọi thành tựu đầy đủ cho tất cả chúng sinh, khởi tâm làm cho tất cả chúng sinh đầy đủ Thánh tài, khởi tâm nguyện cho tất cả chúng sinh rốt ráo đều được quả trí nơi mười Lực.

Khởi tâm như vậy rồi, được sức của Bồ-tát, hiện đại thần biến khắp pháp giới, hư không giới, ở trước chúng sinh mưa tất cả vật cần dùng, theo sở thích của họ đều được toại ý, đều làm cho họ hoan hỷ, chẳng hối chẳng tiếc, chẳng cách, chẳng dứt.

Dùng phương tiện này thâu phục khắp chúng sinh, giáo hóa thành thục, đều làm cho họ ra khỏi khổ nạn sinh tử, chẳng cầu báo đáp, làm sạch tâm báu của tất cả chúng sinh, làm cho họ sinh khởi đồng một thiện căn với tất cả chư Phật, thêm lớn biển phước đức Nhất thiết trí.

Bồ-tát niệm niệm thành tựu đầy đủ cho tất cả chúng sinh, niệm niệm làm nghiêm tịnh tất cả cõi Phật, niệm niệm vào khắp tất cả pháp giới, niệm niệm thảy đều hiện hữu khắp hư không giới, niệm niệm vào khắp tất cả ba đời, niệm niệm thành tựu trí điều phục tất cả chúng sinh, niệm niệm luôn dùng đạo Nhất thiết trí đem lợi ích cho chúng sinh, niệm niệm ở trước các chúng sinh đủ loại sai biệt trong tất cả thế giới, tận cùng kiếp vị lai hiện tất cả Phật thành Đẳng chánh giác, niệm niệm hiện bày khắp tất cả thế giới, nơi tất cả kiếp tu hạnh Bồ-tát chẳng sinh hai tưởng. Đó là vào khắp tất cả biển thế

giới, trong tất cả chủng loại thế giới, những loại thế giới có ranh giới, những loại thế giới trang nghiêm, những loại thế giới với đủ thứ thể tánh, những loại thế giới với các hình trạng, những loại thế giới được phân bố.

Hoặc có thế giới uế mà gồm cả tịnh, hoặc có thế giới tịnh mà gồm cả uế, hoặc có thế giới chỉ có tạp uế, hoặc có thế giới chỉ có thanh tịnh, hoặc nhỏ hoặc lớn, hoặc thô hoặc tế, hoặc ngay hoặc nghiêng, hoặc úp hoặc ngửa.

Trong tất cả thế giới như vậy, niệm niệm tu hành những hạnh Bồ-tát, nhập vị Bồ-tát, hiện lực Bồ-tát, cũng hiện tất cả thân Phật nơi ba đời, tùy tâm của chúng sinh khiến thấy biết khắp cả.

Này thiện nam! Như Lai Tỳ-lô-giá-na, lúc tu hành hạnh Bồ-tát như vậy, thấy các chúng sinh chẳng tu công đức, không có trí tuệ, chấp ngã, ngã sở, bị vô minh che lấp, chẳng chánh tư duy, vào các tà kiến, chẳng biết nhân quả, thuận nơi nghiệp phiền não, sa vào hầm sâu hiểm nạn sinh tử, thọ đủ vô lượng những sự khổ, nên đã khởi tâm đại Bi, tu đủ tất cả hạnh Ba-la-mật. Vì các chúng sinh, tán dương thiện căn kiên cố, khiến họ an trụ việc xa rời khổ não bần cùng nơi sinh tử, siêng tu pháp trợ đạo phước trí, vì họ giảng nói những môn nhân quả, vì họ giảng nói nghiệp báo chẳng trái nhau, vì họ giảng nói chỗ chứng nhập của pháp, vì họ giảng nói tất cả ý muốn và sự hiểu biết của chúng sinh và nói tất cả cõi nước thọ sinh, khiến họ chẳng dứt bỏ tất cả giống Phật, khiến họ bảo vệ tất cả giáo Phật pháp, khiến họ lìa bỏ tất cả các ác. Lại vì họ tán dương pháp trợ đạo hướng đến Nhất thiết trí, khiến các chúng sinh hoan hỷ, khiến hành pháp thí, giáo hóa khắp tất cả, khiến họ phát khởi hạnh Nhất thiết trí, khiến họ tu học đạo Ba-la-mật của chư Đại Bồ-tát, khiến họ tăng trưởng những biển thiện căn thành tựu Nhất thiết trí, khiến họ đầy đủ tất cả Thánh tài, khiến họ được vào môn tự tại của Phật, khiến họ thâu giữ vô lượng phương tiện, khiến họ quán thấy oai đức của Như Lai, khiến họ an trụ trí tuệ Bồ-tát. Thiện Tài thưa:

–Thánh giả phát tâm Vô thượng Bồ-đề đã bao lâu?

Thần chủ nói:

–Này thiện nam! Việc này rất khó tin, khó biết, khó hiểu, khó vào, khó nói, tất cả thế gian và hàng Nhị thừa đều chẳng thể biết được, chỉ trừ thần lực của Phật gia hộ, thiện hữu thâu nhận, chứa nhóm công đức thù thắng, chí nguyện thanh tịnh, không tâm thấp kém, không tâm tạp nhiễm, không tâm dua nịnh, được tâm Trí quang minh soi sáng khắp, phát tâm làm lợi ích khắp các chúng sinh, tâm khiến tất cả phiền não cho đến chúng ma không thể hủy hoại được, khởi tâm quyết định thành tựu Nhất thiết trí, tâm chẳng thích tất cả sự vui nơi sinh tử, có thể cầu tất cả diệu lạc của chư Phật, có thể diệt tất cả khổ não của chúng sinh, có thể tu biển công đức của tất cả Phật, có thể quán thật tánh của tất cả pháp, có thể đủ tất cả tin hiểu thanh tịnh, có thể vượt tất cả dòng nước mạnh của sinh tử, có thể vào tất cả biển trí của Như Lai, có thể quyết định đi đến thành pháp vô thượng, có thể dũng mãnh nhập cảnh giới của Như Lai, có thể mau chóng đến quả vị của chư Phật, có thể thành tựu ngay sức của Nhất thiết trí, có thể ở nơi mười Lực đã được rốt ráo. Người như vậy ở đây mới có thể thọ trì, có thể hội nhập, có thể thấu rõ. Vì sao? Vì đây là cảnh giới trí tuệ của Như Lai, tất cả Bồ-tát còn chẳng biết được, huống là những chúng sinh khác. Nhưng nay ta do nương vào oai lực của Đức Phật, muốn khiến cho chúng sinh điều thuận đáng được hóa độ, ý họ mau thanh tịnh, muốn khiến cho chúng sinh tu tập thiện căn, tâm họ được tự tại, nên theo chỗ hỏi của ông mà ta nói rõ.

Bấy giờ, Thần chủ về đêm Khai Phu Nhất Thiết Thọ Hoa muốn nêu lại nghĩa này, quán sát cảnh giới của Như Lai ba đời mà nói kệ rằng:

Phật tử! Ông đã hỏi

Cảnh giới Phật sâu xa

Dù kiếp như vi trần

Nói mãi chẳng thể hết.

Chẳng phải tham, sân, si

Kiêu mạn phiền não ngăn

Những chúng sinh như vậy

Mà biết được Phật pháp

Chẳng phải bỏn sẻn ganh

Dua nịnh những ý xấu

Nghiệp phiền não che đậy

Mà biết được cảnh Phật

Chẳng phải chấp uẩn xứ

Và chấp thân hữu lậu

Người kiến đảo, tưởng đảo

Mà biết Phật giác ngộ

Cảnh giới Phật tịch tĩnh

Tánh tịnh rời phân biệt

Chẳng phải chấp ba cõi

Mà biết pháp tánh này.

Sinh nơi nhà chư Phật

Được chư Phật hộ trì

Người giữ tạng Phật pháp

Cảnh giới của trí nhãn

Gần gũi Thiện tri thức

Mến thích pháp bạch tịnh

Siêng cầu lực chư Phật

Nghe pháp này hoan hỷ

Tâm tịnh không phân biệt

Như hư không

Đèn trí tuệ phá tối

Cảnh giới của người này

Dùng ý đại từ bi

Bao trùm khắp thế gian

Tất cả đều bình đẳng

Cảnh giới của người này

Hoan hỷ tâm không chấp

Tất cả đều xả được

Bình đẳng thí chúng sinh

Cảnh giới của người này

Tâm tịnh rời các ác

Rốt ráo không hối hận

Làm theo lời Phật dạy

Cảnh giới của người này

Biết rõ tự tánh pháp

Cho đến các loại nghiệp

Tâm họ không loạn động

Cảnh giới của người này

Dũng mãnh siêng tinh tấn

An trụ tâm bất thoái

Siêng tu Nhất thiết trí

Cảnh giới của người này

Tâm ấy tịch tĩnh trụ Tam-muội

Rốt ráo thanh tịnh không phiền não

Đã tu nhân biển Nhất thiết trí

Là giải thoát của người chứng ngộ

Khéo biết tất cả tướng chân thật

Thâm nhập vô biên môn pháp giới

Độ khắp chúng sinh không thiếu sót

Là giải thoát của bậc trí tuệ

Rõ tánh chân thật của chúng sinh

Chẳng chấp tất cả biển hữu lậu

Như bóng hiện khắp trong nước tâm

Là giải thoát của người chánh đạo

Từ nơi tất cả Phật ba đời

Phương tiện xuất sinh các loại nguyện

Tận những kiếp, cõi siêng tu hành

Là giải thoát của bậc Phổ Hiền

Vào khắp tất cả môn pháp giới

Đều thấy những biển cõi mười phương

Cũng thấy trong đó kiếp thành hoại

Mà tâm rốt ráo không phân biệt

Trong những vi trần của pháp giới

Đều thấy Như Lai ngồi đạo thọ

Thành tựu Bồ-đề độ muôn loài

Là giải thoát của vô ngại nhãn

Ông ở vô lượng biển kiếp lớn

Thân cận cúng dường Thiện tri thức

Vì lợi chúng sinh cầu chánh pháp

Nghe rồi ghi nhớ không quên sót

Cảnh Tỳ-lô-giá-na

Vô lượng, vô biên chẳng thể suy

Ta thừa lực Phật nói cho ông

Khiến ông thâm tâm càng thanh tịnh.

Này thiện nam! Về thời quá khứ xa xưa, số kiếp nhiều như số vi trần của biển thế giới, có biển thế giới tên là Phổ quang minh chân kim ma-ni sơn. Ở đấy có Phật xuất hiện hiệu là Phổ Chiếu Pháp Giới Trí Tuệ Sơn Tịch Tĩnh Oai Đức Vương.

Này thiện nam! Lúc Đức Phật ấy tu hạnh Bồ-tát, luôn làm nghiêm tịnh biển thế giới đó. Nơi biển thế giới này có các chủng loại thế giới nhiều như số vi trần của một thế giới. Mỗi thế giới chủng có số lượng thế giới nhiều như vi trần nơi một thế giới. Mỗi mỗi loại thế giới đều có Đức Như Lai xuất hiện ở đời. Mỗi mỗi Đức Như Lai diễn nói Khế kinh nhiều như số vi trần của biển thế giới. Mỗi mỗi Khế kinh thọ ký cho các Bồ-tát nhiều như số vi trần của cõi Phật, hiện những thứ thần lực, nói đủ những pháp môn, độ vô lượng chúng sinh.

Này thiện nam! Trong biển thế giới Phổ quang minh chân kim ma-ni sơn, có chủng loại thế giới tên là Phổ trang nghiêm tràng.

Nơi chủng loại thế giới ấy có thế giới tên là Nhất thiết bảo sắc phổ quang minh. Thể bằng ma-ni vương có hiện ảnh của tất cả hóa Phật, hình như thành quách cõi trời, dùng ma-ni vương có hiện hình ảnh đạo tràng của tất cả Như Lai làm ranh giới dưới cùng, an trụ trên biển Nhất thiết bảo hoa, tịnh uế-lẫn lộn. Thế giới này có số bốn châu thiên hạ nhiều như số vi trần của núi Tu-di, chính giữa có một bốn châu thiên hạ tên là Nhất thiết bảo sơn tràng. Bốn châu thiên hạ ấy, mỗi thiên hạ ngang dọc đều mười vạn do-tuần, đều có một vạn thành lớn.

Trong châu Diêm-phù-đề thuộc bốn châu thiên hạ ấy có một vương đô tên là Kiên cố diệu bảo trang nghiêm vân đăng, có một vạn đại thành rải rác bao quanh.

Thời kỳ người châu Diêm-phù-đề thọ mạng vạn năm, có vua

tên là Nhất Thiết Pháp Âm Viên Mãn Cái gồm có năm trăm đại thần, sáu vạn thể nữ, bảy trăm Vương tử, những Vương tử này đều đoan nghiêm dũng kiện có oai lực lớn.

Đức vua ấy có uy đức trùm khắp châu Diêm-phù-đề, không có kẻ oán địch.

Thế giới ấy, lúc kiếp sắp tận, có năm thứ ô trược phát khởi, dân chúng thọ mạng ngắn ngủi, của cải thiếu thốn, thân hình xấu xí, nhiều khổ ít vui, chẳng tu mười thiện, chuyên làm nghiệp ác, giận dữ tranh giành, hủy nhục, làm quyến thuộc xa lìa, ganh ghét hạnh phúc của người, mặc tình khởi tà kiến, tham cầu phi pháp.

Do nhân duyên ấy nên mưa gió bất thường, lúa mạ chẳng tốt, vườn tược cây cối khô cằn, dân chúng đói kém, nhiều dịch bệnh, tản cư bốn phương không biết nương tựa vào đâu, nên đều đến ở quanh vương đô, số đông đến trăm ngàn vạn ức, to tiếng kêu gào, hoặc giơ tay, hoặc chắp tay, hoặc cúi đầu, hoặc quỳ gối, hoặc nhảy nhĩt, đầu tóc rối tung, y phục rách rưới, da dẻ nhăn nứt, mặt mắt mất thần, đồng hướng về cung vua kêu van:

–Đại vương! Đại vương! Chúng tôi ngày nay nghèo cùng trơ trọi, đói khát lạnh lẽo, bệnh tật ốm gầy, khốn khổ bức bách, cái chết gần kề, không chỗ nương tựa, không biết kêu cứu vào đâu. Chúng tôi đồng về nương với Đại vương. Chúng tôi xem đại vương là bậc nhân từ trí tuệ, ở chỗ Đại vương chúng tôi mong được sự an lạc, mong được thương yêu, mong được sống còn, mong được che chở, mong được của cải, mong gặp cầu đò, mong gặp đường sá, mong gặp thuyền bè, mong thấy đảo châu báu, mong được lợi lạc, mong lên Thiên cung.

Bấy giờ, nhà vua nghe lời kêu than của dân chúng, liền được trăm vạn vô số môn đại Bi, nhất tâm tư duy phát khởi mười lời đại Bi. Những gì là mười? Đó là:

Thương thay chúng sinh, sa vào hố lớn sinh tử không đáy, ta phải làm cách nào để cứu họ, cho họ an trụ nơi bậc Nhất thiết trí.

Thương thay chúng sinh, bị phiền não bức bách, ta phải làm cách nào cứu giúp họ, cho họ an trụ nơi tất cả nghiệp lành.

Thương thay chúng sinh, bị sinh lão bệnh tử khủng bố, ta phải

làm cách nào làm chỗ nương tựa, khiến cho họ vĩnh viễn được thân tâm an lạc.

Thương thay chúng sinh, thường bị các sự sợ hãi nơi thế gian thúc ép, ta phải làm thế nào hỗ trợ họ, làm cho họ an trụ đạo Nhất thiết trí.

Thương thay chúng sinh, không có mắt trí thường bị thân kiến nghi lầm che đậy, ta phải dùng phương tiện gì cho họ mau lìa bỏ kiến chấp.

Thương thay chúng sinh, thường bị si tối làm mê lầm, ta phải hành thế nào để làm đèn sáng cho họ soi thấy thành Nhất thiết trí.

Thương thay chúng sinh, thường bị bỏn sẻn ganh ghét, dua nịnh dối trá làm nhơ đục, ta phải làm thế nào để nêu bày chỉ dẫn khiến họ chứng được Pháp thân thanh tịnh.

Thương thay chúng sinh, mãi trôi chìm trong biển lớn sinh tử, ta phải làm sao cứu vớt đưa họ được lên bờ Bồ-đề.

Thương thay chúng sinh, các căn ương bướng khó điều khó phục, ta phải chế ngự giáo hóa thế nào cho họ được đầy đủ thần lực của Phật.

Thương thay chúng sinh, như kẻ mù lòa chẳng thấy đường sá, ta phải dẫn dắt thế nào cho họ được vào cửa Nhất thiết trí.

Nói như thế xong, đức vua truyền đánh trống ban lệnh:

–Nay ta sẽ bố thí khắp tất cả chúng sinh, tùy theo nhu cầu đều làm cho đầy đủ cả.

Vua lại ban lệnh cho tất cả các thành lớn nhỏ trong châu Diêm-phù-đề và các thôn xóm đều mở kho xuất ra các loại vật dụng, đó là vàng, bạc, lưu ly, ma-ni, châu báu, lương thực, y phục, chuỗi báu, hương hoa, cung điện, nhà cửa, thuốc men, đồ dùng, giường ghế, xe cộ, lụa là, gấm vóc đều đem bố thí, dựng cờ báu ma-ni đại Quang minh, ai xúc chạm với ánh sáng của ma-ni đều được an ổn. Cũng bố thí tất cả loại thuốc thang chữa bệnh, các loại đồ đựng báu đựng đầy các thứ báu, đồ đựng kim cang đựng đầy các loại hương, đồ đựng hương báu đựng đầy các thứ y phục, cho đến đức vua có thể xả thí cung điện, vợ con, vương vị, da thịt, tay chân, môi răng, miệng lưỡi, mũi tai, đầu mắt, tâm can, tỳ phế.

Phía Đông của vương đô có cổng tên là Ma-ni sơn quang minh. Ngoài cổng thành ấy có hội trường bố thí rộng rãi bằng phẳng sạch sẽ, không hầm hố, không gai gốc, cát sỏi, tất cả đều do các báu tạo thành, rải các hoa báu, xông các hương thơm, đốt các đèn báu, tất cả mây hương, đầy cả hư không, vô lượng cây báu xếp hàng thứ lớp, vô lượng lưới hoa, vô lượng lưới hương che kín bên trên. Trong hội thí này có tòa Sư tử, đất bằng mười thứ báu, lan can cũng bằng mười thứ báu, mười thứ cây báu bao quanh, dưới là kim cang bảo luân. Dùng tất cả thứ báu làm tượng Long thần cầm bảo vật để tăng vẻ oai nghiêm cho hội trường, cờ phướn bày hàng, lưới báu giăng che, vô lượng thứ hương luôn tỏa mùi thơm thương diệu, hàng lụa báu đẹp trải giăng khắp nơi, trăm ngàn âm nhạc luôn hòa tấu. Lại có lọng báu thường phóng ra vô lượng ánh sáng báu như vàng Diêm-phù-đàn chói sáng trong sạch. Lưới báu che phủ, buông các đai báu ma-ni chuỗi báu. Những thứ linh báu hằng phát ra âm thanh vi diệu khuyên các chúng sinh tu hành nghiệp lành.

Lúc đó, đức vua ngự nơi tòa Sư tử, hình tướng uy dũng đủ những tướng tốt, châu báu đẹp sáng dùng làm mão, thân Na-la-diên không hư hoại, tánh hiền thiện, tài pháp hai thứ đều tự tại, biện luận vô ngại, trí tuệ siêu phàm, trị nước không ai trái mệnh lệnh.

Bấy giờ, vô lượng vô số trăm ngàn vạn ức triệu chúng sinh ở đủ các cõi nước, đủ các thứ tộc họ, đủ các hình mạo, đủ các thứ y phục, đủ các loại ngôn từ, đủ các thứ ưa muốn, đua nhau đến hội trường bố thí này, quán sát đức vua đều cho là người đại trí, đại phước, là bậc đủ đức, đủ hạnh, đủ nguyện, là nhà đại thí chủ.

Nhà vua thấy những người đến cầu xin, sinh tâm thương xót, tâm hoan hỷ, tâm tôn trọng, tâm thiện hữu, tâm, tâm tương tục, tâm tinh tấn, tâm bất thoái, tâm thí xả, tâm hiện hữu khắp.

Này thiện nam! Bấy giờ, đức vua thấy người đến xin, tâm hoan hỷ trong giây lát của nhà vua còn hơn sự hoan lạc trong trăm ngàn ức triệu kiếp của Thiên vương Đao-lợi, Thiên vương Dạ-ma, Thiên vương Đâu-suất-đà, cho đến hơn cả sự an vui tịch tĩnh trong vô số kiếp của Thiên vương Tịnh cư.

Này thiện nam! Ví như có người nhân từ hiếu thảo, gặp nạn

loạn lạc, cha mẹ vợ con, anh em, chị em đều thất lạc, tình cờ ở chốn đồng hoang, đường vắng được đoàn tụ đông đủ, thì sự vui mừng biết ngần nào.

Tâm hoan hỷ của nhà vua khi thấy những người đến cầu xin cũng như vậy.

Này thiện nam! Nhà vua ấy nhờ Thiện tri thức nên được tăng trưởng sự hiểu biết và chí nguyện nơi Phật Bồ-đề, các căn thành tựu, tâm tín thanh tịnh hoan hỷ viên mãn.

Vì sao? Vì nhà vua là bậc Bồ-tát siêng tu các công hạnh cầu Nhất thiết trí, nguyện tạo được lợi ích cho tất cả chúng sinh, nguyện được diệu lạc của Bồ-đề vô lượng, rời bỏ tất cả những tâm bất thiện, thường thích chứa nhóm tất cả thiện căn, thường nguyện cứu giúp tất cả chúng sinh, thường thích quán sát đạo Nhất thiết trí, thường ham tu hành pháp Nhất thiết trí, làm thỏa mãn nguyện vọng của tất cả chúng sinh, vào biển lớn công đức của tất cả Phật, phá trừ tất cả núi ma nghiệp hoặc chướng ngại, tùy thuận giáo hạnh của tất cả Như Lai, thực hành đạo Nhất thiết trí vô ngại, đã có thể vào sâu nơi dòng Nhất thiết trí, tất cả dòng pháp thường hiện tiền, có đại nguyện vô tận làm đại trượng phu, trụ nơi pháp đại nhân, chứa nhóm tất cả tạng lành phổ môn, lìa tất cả chấp, chẳng nhiễm tất cả cảnh giới thế gian, biết các pháp tánh như hư không, đối với những người đến xin xem như con một, xem như cha mẹ, xem là phước điền, xem là khó được, xem là ân nhân, xem là chỗ bền chắc, xem là thầy, là Phật, chẳng chọn xứ sở, chẳng lựa chủng tộc, chẳng phân hình mạo, tùy theo chỗ muốn của họ, nhà vua vẫn một tâm Từ bi bình đẳng vô ngại cung cấp đầy đủ cho tất cả. Người cầu lương thực thì cho lương thực. Người xin y phục thì cho y phục. Người xin vàng bạc thì cho vàng bạc. Cho đến những người cầu xin xe cộ, ruộng vườn, nhà cửa, voi ngựa, châu báu, phướn lọng, hương hoa, quyến thuộc nhà vua đều cấp cho tất cả.

Trong hội thí này có Trưởng giả nữ tên là Bảo Quang Minh cùng với sáu mươi đồng nữ, dung mạo đoan chánh đẹp đẽ, mọi người thích nhìn, da màu chân kim, tóc và mắt màu xanh biếc, thân phát mùi thơm, miệng diễn nói phạm âm, y báu thượng diệu trang nghiêm

trên thân, thường có tâm hổ thẹn, chánh niệm chẳng loạn, đầy đủ oai nghi, cung kính Sư trưởng, thường nhớ thuận hành hạnh vi diệu sâu xa, những pháp đã nghe ghi nhớ chẳng quên, thiện căn đời trước chảy thấm nơi tâm, thanh tịnh dường như hư không, khắp ban lợi lạc cho chúng sinh, thường thấy chư Phật, cầu Nhất thiết trí.

Bấy giờ, nàng Bảo Quang Minh cách đức vua không xa, chắp tay đảnh lễ, tự nghĩ: “Ta được lợi lành, ta được lợi lành! Nay ta được thấy bậc Thiện tri thức”.

Đối với nhà vua, nàng nghĩ là Đại sư, là Thiện tri thức, là đủ Từ bi, là có khả năng thâu nhận. Tâm nàng chánh trực, rất vui mừng, liền cởi chuỗi báu dâng lên vua và phát nguyện:

–“Nay Đại vương này làm chỗ nương cho vô lượng, vô biên chúng sinh mê tối, nguyện ngày sau tôi cũng như vậy.

Như Đại vương đây, những pháp đã biết, các thừa đã theo, đạo đã tu, sắc tướng đã đủ, tài sản đã có, chúng hội đã thâu tóm, vô biên vô tận, khó hơn khó hoại, nguyện ngày sau tôi cũng đều được như vậy. Đức vua đây sinh ở đâu tôi đều theo sinh nơi đó”.

Đức vua biết nàng ấy phát tâm như vậy nên bảo:

–“Này đồng nữ! Tùy ý nàng muốn ta đều cấp cho. Tất cả những cái hiện có nay ta đều xả cả, làm cho các chúng sinh đều được đầy đủ”.

Khi ấy, nàng Bảo Quang Minh rất hoan hỷ, lòng tin thanh tịnh, liền nói kệ ca ngợi đức vua:

Thuở xưa thành ấp này

Lúc chưa có Đại vương

Không có mảy may vui

Dường như xứ ngạ quỷ.

Chúng sinh sát hại nhau

Cướp trộm và dâm dật

Hai lưỡi nói dối trá

Lời thô ác vô nghĩa

Tham lam tài vật người

Sân hận tâm độc ác

Tà kiến làm điều quấy

Chết rồi đọa cõi ác

Do những chúng sinh này

Bị ngu si che lấp

Ở trong kiến điên đảo

Trời ít khi mưa xuống

Vì không mưa đúng mùa

Ngũ cốc đều chẳng mọc

Cỏ cây đều khô héo

Sông suối cũng cạn kiện

Lúc chưa có Đại vương

Sông ao đều khô cạn

Thây chết chật trong vườn

Xem như chốn đồng hoang

Đại vương lên ngôi báu

Rộng cứu những chúng sinh

Mây mát che tám phương

Khắp nơi đều mưa xuống.

Đại vương cai trị dân

Dứt hết những bạo ngược

Hình ngục đều dẹp bỏ

Kẻ côi cút được an

Ngày trước các chúng sinh

Thường tàn sát lẫn nhau

Uống máu và ăn thịt

Nay đều sinh tâm từ.

Ngày trước các chúng sinh

Nghèo cùng thiếu y phục

Dùng cỏ tự che thân

Đói gầy như ngạ quỷ

Khi Đại vương trị vì

Lúa tốt tự nhiên sinh

Trong cây sinh y phục

Nam nữ đều xinh đẹp

Ngày trước tranh lợi nhỏ

Phi pháp lấn đoạt nhau

Nay thời đều giàu đủ

Như khu vườn Đế Thích

Ngày trước người làm ác

Không an phận, tham đắm

Vợ người và đồng nữ

Cùng xâm bức lẫn nhau.

Nay thấy vợ con người

Xinh đẹp trang sức khéo

Mà tâm không nhiễm vướng

Giống như trời Tri Túc.

Ngày trước các chúng sinh

Nói dối chẳng chân thật

Phi pháp không lợi ích

Dua nịnh lấy lòng người

Nay tất cả mọi người

Đều bỏ lời nói ác

Tâm họ rất dịu dàng

Lời nói cũng điều thuận

Ngày trước các chúng sinh

Làm nhiều hạnh tà vạy

Chắp tay cung kính lạy

Những trâu, bò, heo, dê

Nay theo pháp của vua

Tỏ ngộ trừ tà kiến

Biết rõ báo khổ vui

Đều từ nhân duyên khởi.

Đại vương diễn diệu âm

Người nghe đều vui mừng

Âm thanh của Thích, Phạm

Tất cả không bằng được.

Lọng báu của đại vương

Ở trên cao không trung

Cán bằng ngọc lưu ly

Trùm bằng lưới ma-ni.

Linh vàng tự nhiên phát

Tiếng Phật rất hòa nhã

Tuyên dương pháp vi diệu

Trừ hoặc của chúng sinh.

Kế-lại rộng diễn nêu

Các cõi Phật nơi mười phương

Trong tất cả những kiếp

Như Lai và quyến thuộc.

Và lại thứ lớp nói

Quá khứ mười phương cõi

Và trong cõi nước đó

Tất cả các Như Lai

Lại phát tiếng diệu âm

Khắp cõi Diêm-phù-đề

Nói rộng về nhân thiên

Những nghiệp làm sai khác

Chúng sinh nghe tiếng này

Tự biết những hạnh nghiệp

Bỏ ác siêng tu hành

Hồi hướng quả giác ngộ

Vương phụ Tịnh Quang Minh

Vương mẫu Liên Hoa Quang

Thuở năm trược xuất hiện

Ở ngôi trị thiên hạ

Bấy giờ, có vườn rộng

Vườn có năm trăm ao

Mỗi ao ngàn cây lớn

Trên cây đầy những hoa

Ở trên bờ ao ấy

Xây dựng nhà ngàn cột

Lan can, đồ trang nghiêm

Không gì là chẳng đủ

Mạt thế khởi pháp ác

Nhiều năm chẳng có mưa

Sông ao đều khô cạn

Cỏ cây cũng khô héo

Bảy ngày trước vua sinh

Trước hiện tướng điềm linh

Người thấy đều suy nghĩ

Bậc cứu thế sẽ hiện

Bấy giờ, vào giữa đêm

Đại địa động sáu cách

Có một ao hoa báu

Sáng như ánh mặt trời

Trong vườn năm trăm ao

Đầy nước tám công đức

Cây khô đều đâm chồi

Hoa lá đều tươi tốt

Nước ao đã đầy tràn

Chảy lan tất cả xứ

Khắp cả cõi Diêm-phù

Không đâu chẳng nhuần thấm.

Dược thảo và cây cối

Trăm thứ lúa bắp đậu

Nhánh lá hoa trái hạt

Tất cả đều sum suê

Rãnh mương và gò nổng

Những nơi cao và thấp

Tất cả những chỗ ấy

Tự nhiên bằng phẳng cả

Gai gốc cùng cát sỏi

Bao nhiêu những tạp uế

Đều ở trong một niệm

Biến thành những ngọc báu

Chúng sinh thấy sự này

Hoan hỷ và ca ngợi

Đều nói được lợi lành

Như khát uống nước ngọt

Bấy giờ, vua Quang Minh

Cùng vô lượng quyến thuộc

Tự nhiên đủ xe pháp

Đi xem khắp khu vườn

Trong số năm trăm ao

Có ao tên Khánh hỷ

Trên ao có Pháp đường

Phụ vương ngự nơi đây

Nhà vua bảo Phu nhân

Ta nhớ bảy ngày trước

Giữa đêm đất chấn động

Trong đây phát ánh sáng

Bấy giờ, trong ao đó

Mọc hoa sen ngàn cánh

Sáng như ngàn mặt trời

Chói đến đỉnh Tu-di

Cọng hoa bằng kim cang

Vàng Diêm-phù làm đài

Cánh hoa bằng những báu

Diệu hương làm nhụy tua

Đức vua sinh trên hoa

Ngồi kiết già đoan nghiêm

Trang nghiêm với tướng tốt

Thiên thần đều cung kính

Tiên vương rất hoan hỷ

Tự vào ao ẵm lên

Đem trao cho phu nhân

Bà nên mừng được con

Liền đó tạng báu hiện

Cây báu sinh diệu y

Thiên nhạc tấu mỹ âm

Sung mãn trong hư không

Tất cả các chúng sinh

Đều sinh tâm hoan hỷ

Chắp tay khen hy hữu

Đấng độ đời xuất hiện

Thân vua phóng ánh sáng

Chiếu khắp cả mọi nơi

Làm cho bốn châu thiên hạ

Hết tối, trừ bệnh tật

Dạ-xoa, Tỳ-xá-xà

Độc trùng các cõi ác

Những thứ muốn hại người

Tất cả đều ẩn trốn

Tiếng xấu và thất lợi

Tai họa cùng bệnh tật

Tất cả khổ đều diệt

Mọi người đều hoan hỷ

Phàm là loài chúng sinh

Xem nhau như cha mẹ

Bỏ ác sinh tâm lành

Chuyên cầu Nhất thiết trí

Đóng bít các đường ác

Mở rộng đường nhân thiên

Tuyên dương đạo trí tuệ

Độ thoát các chúng sinh

Chúng tôi thấy Đại vương

Được người lợi hành lớn

Làm cho người cô cùng

Tất cả đều an lạc.

Bấy giờ, Đồng nữ Bảo Quang Minh nói kệ ca ngợi vua Nhất Thiết Pháp Âm Viên Mãn Cái rồi, đi quanh vô lượng vòng, chắp tay đảnh lễ, cung kính cúi mình đứng qua một bên.

Đại vương bảo đồng nữ:

–Lành thay! Đồng nữ, nàng đã có thể tin biết công đức của người khác. Sự việc ấy rất là hy hữu. Này đồng nữ! Rất nhiều chúng sinh khó có thể tin biết công đức của người khác.

Này đồng nữ! Rất nhiều chúng sinh chẳng biết báo ân, không có trí tuệ, tâm họ đục loạn, tánh chẳng sáng tỏ, vốn không chí lực lại thoái thất sự tu hành. Những người như vậy chẳng tin chẳng biết thần thông trí tuệ và công đức của Bồ-tát và chư Phật.

Này đồng nữ! Nay nàng quyết định cầu đạt đến Bồ-đề, biết được công đức của Bồ-tát như vậy. Nàng sinh trong châu Diêm-phù-đề này phát tâm dũng mãnh, thâu tóm khắp chúng sinh, công chẳng uổng bỏ, rồi đây nàng cũng sẽ thành tựu công đức như vậy.

Đức vua khen đồng nữ xong, tự tay cầm y báu vô giá trao cho đồng nữ và quyến thuộc của đồng nữ và bảo từng người: Nàng hãy mặc y này.

Các đồng nữ quỳ gối hai tay lãnh y để trên đầu, rồi mới mặc. Mặc y xong, đồng đi quanh bên phải đức vua.

Trong những y báu đó phát ra ánh sáng của tất cả tinh tú.

Mọi người thấy thế đều nói các đồng nữ này đều tươi đẹp như sao sáng trong đêm thanh vắng.

Này thiện nam! Vua Nhất Thiết Pháp Âm Viên Mãn Cái, thời đó chính là Đức Như Lai Tỳ-lô-giá-na hiện nay. Vua Quang Minh thuở đó, nay là Tịnh Phạn vương, phu nhân Liên Hoa Quang, nay là phu nhân Ma-da, Đồng nữ Bảo Quang Minh chính là thân ta đây.

Những chúng sinh được đức vua dùng bốn Nhiếp pháp để thâu nhận, nay đây là những Bồ-tát không thoái chuyển đối với đạo quả Vô thượng Bồ-đề hiện có mặt trong pháp hội này, hoặc là bậc trụ Địa thứ nhất cho đến bậc Thập địa, đủ các đại nguyện, nhóm đủ các trợ đạo, tu đủ các diệu hạnh, đủ các thứ trang nghiêm, được các thứ thần thông, trụ vào các loại giải thoát, nay ở tại pháp hội này trụ nơi những cung điện diệu pháp.

Bấy giờ, Thần chủ về đêm Khai Phu Nhất Thiết Thọ Hoa, muốn nêu lại nghĩa giải thoát này, vì Đồng tử Thiện Tài nên nói kệ rằng:

Ta có mắt rộng lớn

Thấy khắp cả mười phương

Trong tất cả biển cõi

Luân hồi nơi năm đường

Cũng thấy chư Phật đó

Ngồi nơi cội Bồ-đề

Thần thông khắp mười phương

Thuyết pháp độ chúng sinh

Ta có tai thanh tịnh

Nghe khắp tất cả tiếng

Cũng nghe Phật thuyết pháp

Hoan hỷ tin thọ trì

Ta có tha tâm trí

Không hai, không chướng ngại

Có thể trong một niệm

Biết rõ các biển tâm

Ta được trí túc mạng

Biết được tất cả kiếp

Thân mình và người khác

Phân biệt đều rõ ràng

Khoảng một niệm ta biết

Số kiếp như vi trần

Chư Phật và Bồ-tát

Chúng sinh trong các nẻo

Nhớ biết chư Phật kia

Đầu tiên phát đại nguyện

Cho đến tu các hạnh

Mỗi mỗi đều viên mãn

Cũng biết chư Phật kia

Thành tựu đạo Bồ-đề

Dùng các môn phương tiện

Vì chúng chuyển pháp luân

Cũng biết chư Phật kia

Có vô số các thừa

Chánh pháp trụ lâu mau

Chúng sinh độ nhiều ít

Ta trong vô lượng kiếp

Tu tập pháp môn này

Nay ta vì ông nói

Phật tử phải siêng học

Này thiện nam! Ta chỉ biết mỗi môn giải thoát Xuất Sinh quảng đại hỷ ánh sáng này của Bồ-tát. Còn như chư Đại Bồ-tát thân cận cúng dường tất cả chư Phật, vào biển đại nguyện Nhất thiết trí, viên mãn những biển nguyện của chư Phật, được trí dũng mãnh, nơi một địa Bồ-tát vào khắp tất cả biển địa Bồ-tát, được nguyện thanh tịnh nơi một hạnh Bồ-tát vào khắp tất cả biển hạnh Bồ-tát, được sức tự tại nơi một môn giải thoát của Bồ-tát vào khắp tất cả biển môn giải thoát của Bồ-tát, thì ta làm thế nào biết hết được, nói hết được hạnh công đức đó.

Này thiện nam! Trong đạo tràng này có một Thần chủ về đêm tên là Đại Nguyện Tinh Tấn Lực Cứu Hộ Nhất Thiết Chúng Sinh. Ông đến đó hỏi: Bồ-tát làm thế nào giáo hóa chúng sinh khiến đến Vô thượng Bồ-đề? Làm thế nào để nghiêm tịnh tất cả cõi Phật? Làm thế nào tu hành tất cả Phật pháp?

Đồng tử Thiện Tài bèn đảnh lễ nơi chân Thần chủ, đi quanh vô số vòng, ân cần chiêm ngưỡng, rồi từ tạ ra đi.

Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm (tt) Quyển 73, Phẩm 39: Nhập Pháp Giới (Phần 14)

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT

HOA NGHIÊM

QUYỂN 73

Phẩm 39: NHẬP PHÁP GIỚI (Phần 14)

Bấy giờ, Đồng tử Thiện Tài đi đến chỗ Thần chủ về đêm Đại Nguyện Tinh Tấn Lực Cứu Hộ Nhất Thiết Chúng Sinh, thấy Thần này ngồi nơi tòa Sư tử Phổ hiện nhất thiết cung điện ma-ni vương tạng ở trong đại chúng, lưới ma-ni báu Phổ Hiện pháp giới cõi nước che ở trên.

Thần chủ này hiện thân ảnh tượng nhật nguyệt tinh tú, hiện thân tùy tâm của chúng sinh khiến tất cả đều thấy, hiện thân hình tướng đồng với tất cả chúng sinh, hiện thân biển sắc tướng rộng lớn vô biên, hiện thân oai nghi hiện bày khắp tất cả oai nghi, hiện thân thị hiện khắp cả mười phương, hiện thân điều phục khắp tất cả chúng sinh, hiện thân vận hành thần thông rộng lớn nhanh chóng, hiện thân tạo lợi ích cho chúng sinh chẳng dứt, hiện thân thường đi trên hư không để làm lợi ích, hiện thân đảnh lễ tại chỗ tất cả Phật, hiện thân tu tập tất cả thiện căn, hiện thân thọ trì Phật pháp chẳng quên, hiện thân thành tựu đầy đủ về các đại nguyện của Bồ-tát, hiện thân ánh sáng sung mãn nơi mười phương, hiện thân đèn pháp dứt khắp mọi tối tăm nơi thế gian, hiện thân trí tịnh biết pháp như huyễn, hiện thân pháp tánh xa lìa nhiễm trần, hiện thân phổ trí chiếu pháp rõ ràng, hiện thân rốt ráo không khổ không phiền, hiện thân kiên cố chẳng thể hủy hoại, hiện thân lực Phật không chỗ trụ, hiện thân không phân biệt lìa nhiễm, hiện thân pháp tánh vốn thanh tịnh.

Đồng tử Thiện Tài thấy số thân sai biệt nhiều như số vi trần của cõi Phật như vậy, liền nhất tâm đảnh lễ, mọp đầu giây lâu mới

đứng dậy, chắp tay chiêm ngưỡng, đối với Thiện tri thức phát khởi mười tâm. Đó là:

Đối với Thiện tri thức sinh tâm đồng với mình, vì khiến mình siêng năng làm xong pháp trợ đạo Nhất thiết trí.

Đối với Thiện tri thức sinh tâm thanh tịnh xem như nghiệp quả của mình, vì để thân cận cúng dường sinh thiện căn.

Đối với Thiện tri thức sinh tâm trang nghiêm hạnh Bồ-tát, vì khiến mình có thể mau chóng trang nghiêm tất cả hạnh Bồ-tát.

Đối với Thiện tri thức sinh tâm thành tựu tất cả Phật pháp, vì dạy dỗ mình tu hành đạo hạnh.

Đối với Thiện tri thức sinh tâm có thể sinh, khởi vì có thể sinh pháp vô thượng cho mình.

Đối với Thiện tri thức sinh tâm xuất ly, vì khiến mình tu hành những hạnh nguyện của Bồ-tát Phổ Hiền mà xuất ly.

Đối với Thiện tri thức sinh tâm đầy đủ tất cả biển phước trí, vì khiến mình chứa nhóm những pháp lành.

Đối với Thiện tri thức sinh tâm tăng trưởng, vì khiến mình tăng trưởng Nhất thiết trí.

Đối với Thiện tri thức sinh tâm đầy đủ tất cả thiện căn, vì khiến mình được viên mãn chí nguyện.

Đối với Thiện tri thức sinh tâm hoàn thành lợi ích lớn, vì khiến mình tự tại an trụ tất cả pháp Bồ-tát, được thành đạo Nhất thiết trí, được thành tựu tất cả Phật pháp.

Thiện Tài phát mười tâm này rồi, thì được các Thần chủ về đêm và chư Bồ-tát nhiều như số vi trần của một cõi Phật đồng hành, nghĩa là:

Đồng niệm, vì tâm thường nghĩ nhớ tất cả chư Phật ba đời, mười phương.

Đồng tuệ, vì phân biệt rõ tất cả môn sai biệt của biển pháp.

Đồng hướng nhập, vì có thể chuyển tất cả pháp luân vi diệu của chư Phật Như Lai.

Đồng giác ngộ, vì dùng trí bằng hư không vào khắp tất cả ba đời.

Đồng căn, vì thành tựu căn ánh sáng trí tuệ thanh tịnh của Bồ-tát.

Đồng tâm, vì khéo tu tập được công đức vô ngại, trang nghiêm tất cả đạo Bồ-tát.

Đồng cảnh, vì chiếu khắp cảnh nơi nẻo hành hóa của chư Phật.

Đồng chứng, vì được Nhất thiết trí chiếu ánh sáng thanh tịnh của biển thật tướng.

Đồng nghĩa, vì có thể dùng trí tuệ biết tánh chân thật của tất cả pháp.

Đồng dũng mãnh, vì có thể phá hủy tất cả núi chướng ngại.

Đồng sắc thân, vì tùy tâm của chúng sinh mà hiện thân.

Đồng lực, vì cầu Nhất thiết trí chẳng thoái chuyển.

Đồng vô úy, vì tâm thanh tịnh như hư không.

Đồng tinh tấn, vì trong vô lượng kiếp thật hành hạnh Bồ-tát không mỏi mệt.

Đồng biện tài, vì được pháp ánh sáng của Trí vô ngại.

Đồng tính chất không gì bằng, vì thân tướng thanh tịnh siêu vượt thế gian.

Đồng ái ngữ, vì làm cho tất cả chúng sinh đều hoan hỷ.

Đồng diệu âm, vì diễn nói khắp tất cả biển pháp môn.

Đồng mãn âm, vì tất cả chúng sinh tùy theo loài mà hiểu.

Đồng đức tịnh, vì tu tập công đức thanh tịnh của Như Lai.

Đồng trí địa, vì lãnh thọ pháp luân nơi tất cả Phật.

Đồng phạm hạnh, vì an trụ cảnh giới của tất cả Phật.

Đồng đại Từ, vì niệm niệm che chở khắp biển chúng sinh trong tất cả cõi nước.

Đồng đại Bi, vì rưới mưa pháp khắp, thấm nhuần tất cả chúng sinh.

Đồng nghiệp thân, vì dùng hạnh phương tiện giáo hóa tất cả chúng sinh.

Đồng nghiệp ngữ, vì dùng âm tùy theo loài diễn nói tất cả pháp môn.

Đồng nghiệp ý, vì thâu tóm khắp chúng sinh để trong cảnh giới Nhất thiết trí.

Đồng trang nghiêm, vì làm nghiêm tịnh tất cả cõi Phật.

Đồng thân cận, vì có Phật xuất thế đều gần gũi.

Đồng khuyến thỉnh, vì thỉnh tất cả Phật chuyển pháp luân.

Đồng cúng dường, vì thường thích cúng dường tất cả Phật.

Đồng giáo hóa, vì điều phục tất cả chúng sinh.

Đồng ánh sáng, vì chiếu rõ tất cả pháp môn.

Đồng Tam-muội, vì biết khắp tất cả tâm chúng sinh.

Đồng sung mãn cùng khắp, vì dùng sức tự tại sung mãn tất cả cõi Phật tu những công hạnh.

Đồng trụ xứ, vì an trụ đại thần thông của chư Bồ-tát.

Đồng quyến thuộc, vì tất cả Bồ-tát đồng ở chung.

Đồng nhập xứ, vì vào khắp chỗ vi tế của thế giới.

Đồng tâm suy xét, vì biết khắp tất cả những cõi Phật.

Đồng đi đến, vì vào khắp tất cả biển cõi Phật.

Đồng phương tiện, vì đều hiện tất cả những cõi Phật.

Đồng siêu thắng, vì đối với những cõi Phật đều không gì sánh bằng.

Đều bất thoái, vì vào khắp mười phương không chướng ngại.

Đồng phá ám, vì được thành trí Bồ-đề đại Quang minh của tất cả Phật.

Đồng Vô sinh nhẫn, vì vào biển chúng hội của tất cả Phật.

Đồng cùng khắp lưới cõi của chư Phật, vì cung kính cúng dường vô số chư Như Lai.

Đồng trí chứng, vì biết rõ những biển pháp môn.

Đồng tu hành, vì thuận hành tất cả những pháp môn.

Đồng mong cầu, vì đối với pháp thanh tịnh rất thích muốn.

Đồng thanh tịnh, vì hợp công đức của Phật để trang nghiêm thân, khẩu, ý.

Đồng diệu ý, vì trí biết rõ tất cả pháp.

Đồng tinh tấn, vì chứa nhóm khắp tất cả thiện căn.

Đồng tịnh hạnh, vì thành tựu đầy đủ tất cả hạnh Bồ-tát.

Đồng vô ngại, vì biết rõ tất cả pháp đều vô tướng.

Đồng thiện xảo, vì trí tự tại trong tất cả pháp.

Đồng tùy lạc, vì tâm chúng sinh mà hiện cảnh giới.

Đồng phương tiện, vì khéo tu tập tất cả điều nên tu tập.

Đồng hộ niệm, vì được tất cả Phật hộ niệm.

Đồng nhập địa, vì được vào tất cả địa Bồ-tát.

Đồng chỗ trụ, vì an trụ tất cả bậc Bồ-tát.

Đồng ký biệt, vì được tất cả chư Phật thọ ký cho.

Đồng Tam-muội, vì trong một sát-na vào khắp tất cả môn Tam-muội.

Đồng kiến lập, vì thị hiện đủ những Phật sự.

Đồng chánh niệm, vì chánh niệm tất cả môn cảnh giới.

Đồng tu hành, vì tận cùng vị lai kiếp, tu hành hạnh Bồ-tát.

Đồng tin tịnh, vì rất mến thích vô lượng trí tuệ của Đức Như Lai.

Đồng lìa bỏ, vì diệt trừ tất cả những chướng ngại.

Đồng trí bất thoái, vì trí tuệ đồng với chư Như Lai.

Đồng thọ sinh, vì ứng hiện tạo mọi thành tựu đầy đủ cho các chúng sinh.

Đồng chỗ an trụ, vì an trụ môn phương tiện Nhất thiết trí.

Đồng cảnh giới, vì đối với cảnh của pháp giới được tự tại.

Đồng không dựa, vì dứt hẳn tất cả chỗ dựa tâm.

Đồng thuyết pháp, vì đã nhập trí bình đẳng của các pháp.

Đồng siêng tu, vì thường được chư Phật hộ niệm.

Đồng thần thông, vì khai ngộ chúng sinh khiến tu tất cả hạnh Bồ-tát.

Đồng thần lực, vì có thể nhập biển thế giới nơi mười phương.

Đồng Đà-la-ni, vì chiếu khắp tất cả biển Tổng trì.

Đồng pháp bí mật, vì biết rõ môn diệu pháp trong tất cả Khế kinh.

Đồng pháp thâm diệu, vì hiểu tất cả pháp như hư không.

Đồng ánh sáng, vì chiếu khắp tất cả thế giới.

Đồng ưa thích, vì tùy tâm của chúng sinh mà khai thị khiến họ hoan hỷ.

Đồng chấn động, vì các chúng sinh hiện sức thần thông, làm động khắp tất cả cõi nơi mười phương.

Đồng chẳng luống uổng, vì thấy nghe nghĩ nhớ đều làm cho tâm được điều phục.

Đồng xuất ly, vì đầy đủ tất cả những biển đại nguyện, thành

tựu mười trí lực của Như Lai.

Đồng tử Thiện Tài quán sát Thần chủ về đêm Đại Nguyện Tinh Tấn Lực Cứu Hộ Nhất Thiết Chúng Sinh, phát khởi mười tâm thanh tịnh, được đồng hành với Bồ-tát nhiều như số vi trần của cõi Phật như vậy, tâm càng thanh tịnh hơn, bèn trịch vai áo bên phải, đảnh lễ nơi chân, chắp tay nhất tâm nói kệ rằng:

Tôi phát ý kiên cố

Chí cầu Vô thượng giác

Đối với Thiện tri thức

Khởi tâm là chính mình.

Do thấy Thiện tri thức

Nhóm vô tận pháp lành

Diệt trừ những tội nhơ

Thành tựu quả Bồ-đề.

Tôi thấy Thiện tri thức

Tâm công đức trang nghiêm

Tận kiếp đời vị lai

Siêng tu đạo Bồ-tát.

Tôi nhớ Thiện tri thức

Thâu nhận lợi ích tôi

Vì tôi mà thị hiện

Dạy bảo chánh chân thật.

Đóng bít các đường ác

Mở bày đường nhân thiên

Chỉ đường Nhất thiết trí

Của chư Phật đã thành.

Tôi nghĩ Thiện tri thức

Là tạng công đức Phật

Niệm niệm hay xuất sinh

Biển công đức hư không.

Cho tôi Ba-la-mật

Tăng thêm phước vô tận

Làm lớn công đức tịnh

Khiến tôi đội mão Phật.

Tôi nghĩ Thiện tri thức

Viên mãn đạo trí Phật

Thệ nguyện thường y chỉ

Viên mãn pháp bạch tịnh.

Tôi do những sự này

Công đức đều đầy đủ

Vì khắp các chúng sinh

Nói đạo Nhất thiết trí.

Thánh giả là thầy tôi

Cho tôi pháp Vô thượng

Vô lượng, vô số kiếp

Chẳng báo đáp được ân.

Nói kệ xong, Đồng tử Thiện Tài thưa:

–Bạch Thánh giả! Xin vì tôi mà giảng nói môn giải thoát này tên là gì? Thánh giả phát tâm đã được bao lâu? Chừng nào ông sẽ chứng đắc Vô thượng Bồ-đề?

Thần chủ nói:

–Này thiện nam! Môn giải thoát này gọi là Giáo hóa chúng sinh khiến sinh thiện căn.

Vì ta thành tựu môn giải thoát này nên tỏ ngộ tự tánh bình đẳng của tất cả pháp vào tánh chân thật của các pháp, chứng pháp không chỗ dựa nương, rời bỏ thế gian, đều biết sắc tướng sai biệt của các pháp, cũng có thể thấu rõ tánh của màu sắc xanh vàng đỏ trắng đều chẳng thật, không có sai biệt mà luôn thị hiện vô lượng sắc thân.

Đó là sắc thân đủ loại, sắc thân chẳng phải một, sắc thân vô biên, sắc thân thanh tịnh, sắc thân tất cả trang nghiêm, sắc thân thấy khắp, sắc thân đồng tất cả chúng sinh, sắc thân hiện trước khắp tất cả chúng sinh, sắc thân có ánh sáng chiếu khắp, sắc thân thấy không nhàm, sắc thân tướng tốt thanh tịnh, sắc thân chói sáng lìa những ác, sắc thân thị hiện đại dũng mãnh, sắc thân rất khó được, sắc thân tất cả thế gian không thể che khuất, sắc thân tất cả thế gian đồng tán dương vô tận, sắc thân niệm niệm thường quán sát, sắc thân thị hiện các thứ mây, sắc thân hiện rõ đủ loại hình mạo, sắc thân hiện vô lượng sức tự tại, sắc thân chiếu sáng tuyệt vời, sắc thân trang

nghiêm tất cả sự tịnh diệu, sắc thân tùy thuận tạo mọi thành tựu đầy đủ cho tất cả chúng sinh, sắc thân tùy tâm ưa thích hiện ra trước để điều phục, sắc thân không chướng ngại tỏa sáng khắp, sắc thân thanh tịnh không uế trược, sắc thân đầy đủ trang nghiêm không thể hư hoại, sắc thân chiếu sáng pháp phương tiện chẳng thể nghĩ bàn, sắc thân không gì làm lu mờ được, sắc thân không mờ tối phá trừ được tất cả tối tăm, sắc thân hợp tất cả pháp bạch tịnh, sắc thân biển công đức đại uy lực, sắc thân do nhân hạnh cung kính thuở quá khứ sinh ra, sắc thân do tâm thanh tịnh như hư không sinh ra, sắc thân tối thắng rộng lớn, sắc thân vô đoạn vô tận, sắc thân biển ánh sáng, sắc thân đối với tất cả thế gian đều bình đẳng không nương tựa, sắc thân hiện bày khắp mười phương vô ngại, sắc thân niệm niệm hiện đủ các biển sắc tướng, sắc thân tăng trưởng tâm hoan hỷ của tất cả chúng sinh, sắc thân thâu giữ biển chúng sinh, sắc thân nơi mỗi lỗ chân lông diễn nêu biển công đức của tất cả Phật, sắc thân làm thanh tịnh biển mong muốn hiểu biết của tất cả chúng sinh, sắc thân làm sáng tỏ nghĩa của tất cả pháp, sắc thân không chướng ngại soi sáng khắp, sắc thân thanh tịnh sáng suốt bằng hư không, sắc thân phóng ra ánh sáng thanh tịnh rộng lớn, sắc thân chiếu hiện pháp vô cấu, sắc thân không gì sánh, sắc thân sai biệt trang nghiêm, sắc thân chiếu khắp mười phương, sắc thân tùy thời thị hiện ứng hợp với chúng sinh, sắc thân tịch tĩnh, sắc thân diệt tất cả phiền não, sắc thân phước điền của tất cả chúng sinh, sắc thân tất cả chúng sinh thấy chẳng luống uổng, sắc thân có sức trí tuệ dũng mãnh, sắc thân hiện hữu cùng khắp không chướng ngại, sắc thân mây thân vi diệu hiện khắp thế gian đều nhờ lợi ích, sắc thân đầy đủ biển đại Từ, sắc thân núi báu đại phước đức, sắc thân phóng ánh sáng chiếu khắp tất cả loài ở thế gian, sắc thân đại trí tuệ thanh tịnh, sắc thân sinh chánh niệm cho chúng sinh, sắc thân hiện tất cả ánh sáng báu, sắc thân tạng ánh sáng tỏa khắp, sắc thân hiện đủ những tướng thanh tịnh nơi thế gian, sắc thân cầu Nhất thiết trí, sắc thân hiện mỉm cười khiến chúng sinh phát khởi lòng tin thanh tịnh, sắc thân trang nghiêm bằng ánh sáng tất cả báu, sắc thân chẳng lấy chẳng bỏ tất cả chúng sinh, sắc thân không quyết định không rốt ráo, sắc thân hiện bày sức gia trì tự tại,

sắc thân hiện tất cả thần thông biến hóa, sắc thân sinh nơi nhà Như Lai, sắc thân xa lìa những thứ ác khắp biển pháp giới, sắc thân hiện khắp trong đạo tràng chúng hội của tất cả Như Lai, sắc thân dùng đủ những biển sắc, sắc thân từ hạnh thiện lưu xuất, sắc thân tùy chỗ đáng hóa độ mà thị hiện, sắc thân tất cả thế gian nhìn xem không chán, sắc thân đủ những thứ ánh sáng thanh tịnh, sắc thân hiện tất cả biển ba cõi, sắc thân phóng ra tất cả biển ánh sáng, sắc thân hiện vô lượng biển ánh sáng sai biệt, sắc thân ánh sáng vượt tất cả hương thế gian, sắc thân hiện vô số mây mặt trời, sắc thân hiện mây mặt trăng rộng lớn, sắc thân phóng ra vô lượng mây diệu hoa núi Tu-di, sắc thân xuất sinh đủ các thứ mây tràng hoa, sắc thân hiện tất cả mây hoa sen báu, sắc thân nổi tất cả mây hương đốt khắp pháp giới, sắc thân rải mây tạng hương bột, sắc thân hiện thân đại nguyện của tất cả Như Lai, sắc thân hiện tất cả ngữ ngôn ngữ âm thanh thanh diễn nói biển pháp, sắc thân hiện hình tượng Bồ-tát Phổ Hiền.

Trong mỗi niệm hiện những thân sắc tướng như vậy sung mãn mười phương, khiến các chúng sinh hoặc thấy, hoặc nhớ, hoặc nghe thuyết pháp, hoặc nhân thân cận, hoặc được khai ngộ, hoặc thấy thần thông, hoặc thấy biến hóa, đều tùy sở thích của tâm liền được điều phục bỏ nghiệp bất thiện an trụ nơi hạnh thiện.

Này thiện nam! Phải biết đây là do sức của đại nguyện, do sức của Nhất thiết trí, do sức giải thoát của Bồ-tát, do sức đại bi, do sức đại từ, mà làm được những sự việc như vậy.

Này thiện nam! Ta nhập môn giải thoát này, biết rõ pháp tánh không sai khác nên có thể thị hiện vô lượng sắc thân. Mỗi thân thị hiện vô lượng biển sắc tướng. Mỗi tướng phóng ra vô lượng mây ánh sáng. Mỗi ánh sáng hiện bày vô lượng cõi Phật. Mỗi cõi hiện ra vô lượng Phật xuất thế. Mỗi Phật hiện ra vô lượng sức thần thông khai phát thiện căn đời trước của chúng sinh: Kẻ chưa gieo trồng thì khiến họ gieo trồng. Kẻ đã gieo trồng thì làm cho tăng trưởng. Đã tăng trưởng thì làm cho thành thục. Nơi mỗi niệm làm cho vô lượng chúng sinh chẳng thoái chuyển nơi Vô thượng Bồ-đề.

Này thiện nam! Như ông hỏi ta phát tâm Bồ-đề, tu hạnh Bồ-tát đã bao lâu?

Ta nương theo thần lực của Phật sẽ vì ông mà nói những nghĩa ấy.

Này thiện nam! Trí tuệ của Bồ-tát xa rời tất cả cảnh giới sai biệt. Chẳng nên đem những kiếp dài ngắn, rộng, hẹp, nhiễm tịnh, nhiều ít, trong sinh tử để phân biệt hiển bày. Vì sao? Vì trí tuệ của Bồ-tát bản tánh thanh tịnh, rời tất cả lưới phân biệt, vượt tất cả núi chướng ngại, tùy chỗ nên hóa độ mà chiếu khắp.

Này thiện nam! Ví như mặt trời không có ngày đêm, chỉ lúc mọc gọi là ngày, lúc lặn gọi là đêm.

Cũng vậy, trí tuệ của Bồ-tát không có phân biệt, cũng không có ba đời, chỉ tùy tâm thị hiện giáo hóa chúng sinh, mà nói Bồ-tát ở kiếp trước kiếp sau.

Này thiện nam! Ví như mặt trời ở không trung, bóng nó hiện ra nơi tất cả vật báu và nơi nước trong lặng của ao hồ sông biển. Chúng sinh đều thấy bóng mặt trời, nhưng mặt trời chẳng đến các chỗ ấy.

Trí tuệ của Bồ-tát cũng vậy, ra khỏi biểu hữu lậu, an trụ nơi không trung tịch tĩnh, nơi pháp bảo của Phật không có chỗ nương vì muốn hóa độ chúng sinh nên tùy loại thọ sinh trong các cõi, mà thật ra thì không sinh tử, không nhiễm chấp, không tưởng phân biệt kiếp dài ngắn. Vì sao? Vì Bồ-tát rốt ráo rời kiến chấp tâm tưởng, tất cả điên đảo, được nhận thức chân thật, thấy thật tánh của pháp, biết tất cả thế gian như mộng như huyễn, không có chúng sinh, chỉ do sức đại Bi đại nguyện mà hiện ra trước chúng sinh để giáo hóa, điều phục họ.

Này thiện nam! Ví như nhà lái thuyền thường dùng thuyền lớn ở trong sông, chẳng đậu bờ bên này, chẳng ghé bờ bên kia, chẳng dừng ở giữa dòng, nên có thể đưa mọi người không ngừng nghỉ.

Cũng vậy, Đại Bồ-tát dùng thuyền Ba-la-mật ở trong biển sinh tử, chẳng tấp bờ bên này, chẳng ghé bờ bên kia, chẳng dừng ở giữa dòng, nên độ được chúng sinh không thôi dứt, dù tu hạnh Bồ-tát vô lượng kiếp, nhưng chưa từng phân biệt kiếp số dài ngắn.

Này thiện nam! Như hư không rộng lớn, tất cả thế giới thành hoại trong đó, mà hư không vẫn chẳng phân biệt, bản tánh thanh tịnh không nhiễm, không loạn, không ngại, không nhàm, chẳng dài chẳng

ngắn, tận vị lai kiếp giữ gìn tất cả cõi.

Đại Bồ-tát cũng vậy, dùng tâm sâu xa rộng lớn ngang bằng cõi hư không, khởi gió đại nguyện, thâu tóm các chúng sinh khiến lìa đường ác, sinh các đường lành, đều khiến an trụ bậc Nhất thiết trí, diệt những dây phiền não sinh tử khổ não, mà không có tâm lo, mừng, mỏi, nhàm.

Này thiện nam! Như người huyễn hóa, dù có các chi phần đầy đủ nơi thân hình mà không có mười sự: Thở ra, hít vào, lạnh, nóng, đói, khát, lo, mừng, sinh, tử.

Cũng vậy, Đại Bồ-tát dùng trí như huyễn Pháp thân bình đẳng hiện các sắc tướng, nơi các cõi trụ vô lượng kiếp, giáo hóa chúng sinh. Ở trong sinh tử, nơi tất cả cảnh giới, không ưa, không nhàm, không thương, không giận, không khổ, không vui, không lấy, không bỏ, không an, không sợ.

Này thiện nam! Trí tuệ của Bồ-tát dù như vậy mà rất sâu khó lường, ta sẽ nương vào sức oai thần của Đức Phật mà giảng nói cho ông, cũng làm cho chư Bồ-tát đời vị lai viên mãn đại nguyện thành tựu trí lực.

Này thiện nam! Thuở xưa, trải qua số kiếp nhiều như số vi trần của biển thế giới, có kiếp tên là Thiện quang, thế giới tên là Bảo quang, trong kiếp đó có một vạn Đức Phật xuất thế:

Đức Phật đầu tiên hiệu là Pháp Luân Âm Hư Không Đăng Vương Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, mười tôn hiệu viên mãn.

Ở châu Diêm-phù-đề có vương đô tên là Bảo trang nghiêm. Phía Đông đô thành, không xa, có một khu rừng lớn tên là Diệu quang, ở đấy có đạo tràng tên là Bảo Hoa, có tòa Sư tử Phổ Quang Minh Ma-ni Liên Hoa Tạng.

Đức Như Lai Pháp Luân Âm thành Đẳng chánh giác tên tòa Sư tử này. Phật ngồi nơi đạo tràng mãn một trăm năm, vì chư Bồ-tát và hàng nhân thiên cùng những người đã gieo trồng thiện căn, đã tạo mọi thành tựu đầy đủ ở châu Diêm-phù-đề mà diễn nói chánh pháp.

Quốc vương tên là Thắng Quang. Thuở ấy, dân chúng thọ một vạn tuổi, trong đó phần đông sát sinh, trộm cướp, dâm dật, nói dối, nói thô ác, nói hai lưỡi, nói thêu dệt, tham lam, sân giận, tà kiến, bất

hiếu cha mẹ, bất kính Sa-môn, Bà-la-môn.

Nhà vua vì muốn sửa trị họ nên thiết lập nhà ngục, xiềng xích, giam nhốt vô lượng người phạm tội chịu khổ sở trong đó.

Thái tử tên là Thiện Phục, đoan nghiêm đẹp đẽ, đủ hai mươi tám tướng đại nhân.

Thái tử ở trong cung vẳng nghe tiếng kêu khóc nơi chốn ngục tù, động tâm thương xót, liền vào nhà ngục, thấy tù nhân bị gông cùm xiềng xích, cột dính với nhau, để ở chỗ tối tăm, có kẻ bị đốt, có kẻ bị xông khói, có kẻ bị đánh, có kẻ bị cắt xẻo, tóc rối mình trần, đói khát ốm gầy, rên rỉ khóc la. Thấy rồi, quá xót thương, Thái tử an ủi tội nhân:

–Các ngươi chớ lo sầu kinh sợ. Ta sẽ cứu thoát các ngươi”

Thái tử liền đến tâu Phụ vương:

–Tâu phụ vương! Trong ngục tội nhân khổ đau vô cùng. Cúi xin phụ vương khoan hồng, ban cho họ sự vô úy.

Nhà vua triệu năm trăm đại thần để hỏi sự việc này thế nào.

Các quan luận nêu: Tội nhân là những kẻ gian ác, cướp trộm của công, mưu toan cướp ngôi, lén vào cung cấm, tội đáng hành hình. Có ai thương cứu cũng bị tử hình.

Thái tử buồn thương bảo các quan:

–Xin thả những người ấy, tôi đành chịu tội, dù nát thân mất mạng tôi cũng cam chịu, miễn là tội nhân được thoát khổ. Vì sao? Vì nếu tôi không cứu được những tội nhân này thì làm sao cứu được chúng sinh trong nhà ngục của ba cõi.

Tất cả chúng sinh trong ba cõi bị tham ái ràng buộc, nghèo thiếu công đức, ngu si che đậy, đọa trong nẻo ác thân hình xấu xí, các căn phóng dật, tâm ý mê loạn chẳng cầu đạo xuất ly, mất ánh sáng trí tuệ, ưa mến ba cõi, dứt các phước đức, diệt những trí tuệ, phiền não làm tâm họ nhơ đục, ở trong ngục khổ, vào lưới của ma, thường bị những khổ sinh, lão, bệnh, tử, ưu, bi, làm hại, bức bách mãi.

Tôi phải làm thế nào cho họ được giải thoát? Tôi phải xả thân mạng để cứu họ.

Lúc đó, các quan đồng đến chỗ vua, giơ tay nói lớn:

–Đại vương nên biết! Như ý của Thái tử là hủy hoại vương pháp, họa đến dân chúng.

Nếu Đại vương không trị tội Thái tử thì ngôi báu của Đại vương tất khó được bền lâu.

Vua nghe các quan tâu liền nổi giận truyền giết thái tử và các tội nhân.

Vương hậu hay tin, buồn rầu gào khóc, cùng ngàn thể nữ chạy đến chỗ vua mọp lạy cầu vua tha tội Thái tử.

Vua nhìn Thái tử rồi bảo:

–Ngươi chớ cứu tội nhân, nếu cứu họ ta sẽ giết ngươi.

Thái tử vì muốn chuyên cầu Nhất thiết trí, vì muốn ban lợi ích cho chúng sinh, vì tâm đại Bi cứu khắp, nên tâm vững chắc không khiếp sợ, lại tâu:

–Xin hãy thả tội nhân, con sẽ chịu chết.

Vua bảo:

–Tùy ý.

Vương hậu tâu xin cho Thái tử tùy ý bố thí nửa tháng để tu phước, sau đó sẽ trị tội.

Vua liền phê chuẩn.

Phía Bắc đô thành có khu vườn lớn tên là Nhật quang, là hội trường bố thí thuở xưa. Thái tử đến đó lập hội bố thí lớn. Tất cả những thức uống ăn, y phục, thuốc men, vòng hoa, chuỗi báu, hương xoa, hương bột, cờ phướn, lọng báu, các vật dụng trang nghiêm cung cấp cho người xin theo nhu cầu của họ.

Đến ngày thứ mười lăm, là ngày cuối cùng, vua cùng các quan, trưởng giả, cư sĩ, dân chúng trong thành và các nhà ngoại đạo đều hội họp.

Bấy giờ, Như Lai Pháp Luân Âm Hư Không Đăng Vương biết chúng sinh đã đến lúc được điều phục, nên cùng với đại chúng có Thiên vương hầu hạ, Long vương cúng dường, Dạ-xoa vương bảo vệ, Càn-thát-bà vương ca ngợi, A-tu-la vương cúi mình đảnh lễ, Ca-lâu-la vương tâm thanh tịnh rải hoa báu, Khẩn-na-la vương hoan hỷ khuyến thỉnh, Ma-hầu-la-già vương nhất tâm chiêm ngưỡng, đồng đến hội trường bố thí.

Thái tử và mọi người thấy Đức Phật từ xa đi đến, thân tướng uy

nghiêm thù thắng, các căn tịch tĩnh, như voi hiền thuận, tâm không nhơ đục, như ao nước sạch trong, hiện đại thần thông tự tại, hiển bày đại oai đức, đủ những tướng tốt trang nghiêm, phóng ra ánh sáng lớn chiếu khắp thế giới, tất cả lỗ chân lông phát ra mây sáng thơm, chấn động vô lượng cõi Phật nơi mười phương, chỗ nào Phật đến đều mưa những đồ trang nghiêm. Do oai nghi và công đức của Phật nên chúng sinh nào thấy Phật thì tâm thanh tịnh, hoan hỷ, phiền não tiêu diệt.

Thái tử và đại chúng đảnh lễ nơi chân Đức Phật, thiết bày tòa ngồi, chắp tay bạch Phật:

–Thật hy hữu, Đấng Thế Tôn đã đến! Thật hy hữu, Đấng Thiện Tuệ đã đến! Xin Đức Như Lai Từ bi thâu nhận chúng con mà ngự trên tòa này.

Do thần lực của Phật, nên trời Tịnh cư liền biếntòa ấy thành tòa sen hương ma-ni.

Đức Phật ngồi trên tòa sen ấy. Chư Bồ-tát cũng ngồi xung quanh Phật.

Tất cả mọi người trong hội trường ấy nhân thấy Đức Như Lai nên dứt khổ trừ chướng, có thể lãnh thọ Thánh pháp.

Khi ấy, Đức Như Lai biết họ đáng được hóa độ, bèn dùng âm thanh viên mãn giảng nói Khế kinh tên là Phổ Chiếu Nhân Luân, khiến các chúng sinh tùy theo loài mà nhận hiểu.

Lúc đó, có tám mươi triệu chúng sinh xa trần Ly cấu, được pháp nhãn thanh tịnh. Vô lượng triệu chúng sinh đạt được bậc Vô học. Mười ngàn chúng sinh trụ nơi đạo Đại thừa nhập hạnh Phổ hiền, thành tựu đầy đủ các đại nguyện.

Đồng thời mỗi phương trong mười phương đều có số chúng sinh nhiều như số vi trần của trăm cõi Phật, ở trong pháp Đại thừa tâm được điều phục.

Tất cả chúng sinh trong vô lượng thế giới thoát khỏi đường ác sinh nơi cõi trời, cõi người.

Thái tử Thiện Phục liền được môn giải thoát giáo hóa chúng sinh khiến sinh thiện căn của Bồ-tát.

Này thiện nam! Thái tử Thiện Phục xưa kia chính là thân ta.

Vì thuở xưa, ta phát tâm đại Bi bỏ thân mạng, của cải để cứu

khổ chúng sinh, mở cửa đại thí, cúng dường Đức Phật, nên được môn giải thoát này.

Này thiện nam! Nên biết thuở ấy, ta chỉ vì tạo lợi ích cho tất cả chúng sinh, chẳng luyến ba cõi, chẳng cầu quả báo, chẳng tham danh tiếng, chẳng muốn tự khen mà khinh chê người khác, đối với các cảnh giới không chút tham nhiễm, không hề e sợ, chỉ nhằm trang nghiêm đạo Đại thừa xuất yếu, thường thích quán sát môn Nhất thiết trí, tu hành khổ hạnh, nên được môn giải thoát này.

Này thiện nam! Thuở xưa, năm trăm quan đại thần muốn hại Thái tử Thiện Phục, nay là năm trăm thuộc hạ của Đề-bà-đạt-đa. Những người này nhờ Đức Phật giáo hóa, sẽ được thành Phật. Đời vị lai trải qua số kiếp nhiều như số vi trần của núi Tu-di, có kiếp tên là Thiện quang, thế giới tên là Bảo quang, năm trăm người này sẽ thứ lớp thành Phật trong kiếp đó.

Đức Phật đầu tiên hiệu là Đại Bi, thứ hai hiệu là Nhiêu Ích Thế Gian, thứ ba hiệu là Đại Bi Sư Tử, thứ tư hiệu là Cứu Hộ Chúng Sinh, cho đến Đức Phật cuối cùng hiệu là Y Vương.

Dù chư Phật vị lai ấy đại Bi bình đẳng, nhưng cõi nước, chủng tộc, cha mẹ, thọ sinh, đản sinh, xuất gia học đạo, đến đạo tràng, chuyển pháp luân, giảng nói kinh, ngữ ngôn ngữ âm thanh thanh, ánh sáng, chúng hội, thọ mạng, pháp trụ và danh hiệu của các vị đều sai khác.

Này thiện nam! Những người phạm tội được ta cứu thoát thuở xưa ấy, nay là ngàn Đức Phật trong Hiền kiếp này như Đức Như Lai Câu-lưu-tôn cùng trăm vạn vô số Đại Bồ-tát phát tâm Vô thượng Bồ-đề nơi chỗ Đức Như Lai Vô Lượng Tinh Tấn Lực Danh Xưng Công Đức Tuệ, hiện nay ở các cõi nước trong mười phương tu tập tăng trưởng đạo Bồ-tát, giáo hóa chúng sinh khiến sinh thiện căn giải thoát.

Vua Thắng Quang thuở xưa ấy, nay là Đại luận sư Tát-già Ni-kiền Tử.

Cung nhân và quyến thuộc thuở xưa ấy, nay là sáu vạn đệ tử của Tát-già Ni-kiền Tử theo thầy đồng đến luận nghị với Đức Phật, bị Đức Phật hàng phục và đều được thọ ký sẽ thành Phật nơi đời vị

lai, cõi nước trang nghiêm, kiếp số, danh hiệu riêng khác.

Này thiện nam! Thuở xưa ấy, lúc ta cứu độ các tội nhân rồi, cha mẹ cho ta xuất gia học đạo với Đức Phật Pháp Luân Âm Hư Không Đăng Vương. Ta tu tịnh hạnh trong năm trăm năm liền thành tựu trăm vạn Đà-la-ni, trăm vạn thần thông, trăm vạn pháp tạng, trăm vạn sự tinh tấn dũng mãnh cầu đạt Nhất thiết trí, tịnh tu trăm vạn môn nhẫn nhục, tăng trưởng trăm vạn tâm tư duy, thành tựu trăm vạn lực Bồ-tát, nhập trăm vạn môn trí của Bồ-tát, được trăm vạn môn Bát-nhã ba-la-mật, thấy trăm vạn chư Phật nơi mười phương, sinh trăm vạn đại nguyện của Bồ-tát, trong mỗi niệm nơi mười phương, mỗi phương đều chiếu trăm vạn cõi Phật, trong mỗi niệm nhớ nghĩ trăm vạn chư Phật kiếp sau hay kiếp trước ở mười phương thế giới, trong mỗi niệm đều biết trăm vạn biển chư Phật biến hóa ở mười phương thế giới, trong mỗi niệm thấy trăm vạn chúng sinh trong các loài ở mười phương thế giới theo nghiệp mà sinh mà tử, ở đường thiện, đường ác, sắc tốt, sắc xấu, những chúng sinh ấy có đủ các thứ tâm hành, đủ các thứ dục lạc, đủ các thứ căn tánh, đủ các thứ nghiệp tập, đủ các thứ thành tựu, đều biết rõ tất cả.

Này thiện nam! Thuở xưa ấy sau khi chết, ta thọ sinh trở lại cung vua làm Chuyển luân vương.

Sau khi Đức Như Lai Pháp Luân Âm Hư Không Đăng Vương diệt độ, ta gặp Đức Như Lai Pháp Không Vương xuất thế, ta phụng sự cúng dường.

Kế đó, ta làm Đế Thích, cũng trong đạo tràng ấy, ta gặp Như Lai Thiên Vương Tạng, thân cận cúng dường.

Kế đó, ta làm Thiên vương Dạ-ma, ở thế giới ấy ta gặp Đức Như Lai Đại Địa Oai Lực Sơn, thân cận cúng dường.

Kế đó, ta làm Thiên vương Đâu-suất, ở thế giới ấy, ta gặp Đức Như Lai Pháp Luân Quang Âm Thanh Vương, thân cận cúng dường.

Kế đó, ta làm Thiên vương Hóa Lạc, ở thế giới ấy, ta gặp Đức Như Lai Hư Không Trí Vương, thân cận cúng dường.

Kế đó, ta làm Thiên vương Tha hóa tự tại, ở thế giới ấy, ta gặp Đức Như Lai Vô Năng Hoại Tràng, thân cận cúng dường.

Kế đó, ta làm A-tu-la vương, ở thế giới ấy, ta gặp Đức Như Lai

Nhất Thiết Pháp Lôi Âm Vương, thân cận cúng dường.

Kế đó, ta làm Phạm vương, ở thế giới ấy, ta gặp Đức Như Lai Phổ Hiền Hóa Diễn nói pháp Âm, thân cận cúng dường.

Này thiện nam! Trong kiếp Thiện quang nơi thế giới Bảo quang ấy, có một vạn Đức Như Lai xuất thế, ta đều thân cận phụng sự cúng dường.

Sau kiếp Thiện quang, có kiếp tên là Nhật quang, có sáu mươi ức Phật xuất thế. Đức Như Lai đầu tiên hiệu là Diệu Tướng Sơn. Bấy giờ, ta làm quốc vương tên là Đại Tuệ đã phụng sự cúng dường Đức Phật đó.

Kế có Đức Phật xuất thế hiệu Viên Mãn Kiên. Bấy giờ, ta làm cư sĩ, thân cận cúng dường.

Kế có Đức Phật xuất thế hiệu Ly Cấu Đồng Tử. Bấy giờ, ta làm đại thần, thân cận cúng dường.

Kế có Đức Phật xuất thế hiệu Dũng Mãnh Trì. Bấy giờ, ta làm A-tu-la vương thân cận cúng dường.

Kế có Đức Phật xuất thế hiệu là Tu-di Tướng. Bấy giờ, ta làm Thần chủ về cây thân cận cúng dường.

Kế có Đức Phật xuất thế hiệu là Ly Cấu Tý. Bấy giờ, ta làm thương gia thân cận cúng dường.

Kế có Đức Phật xuất thế hiệu là Sư Tử Du Bộ. Bấy giờ, ta làm Thần chủ về thành trì thân cận cúng dường.

Kế có Đức Phật xuất thế hiệu là Bảo Kế. Bấy giờ, ta làm Thiên vương Tỳ-sa-môn thân cận cúng dường.

Kế có Đức Phật xuất thế hiệu là Tối Thượng Pháp Xưng. Bấy giờ, ta làm Càn-thát-bà vương thân cận cúng dường.

Ở trong kiếp Nhật Quang đó, thứ lớp có sáu mươi ức Như Lai xuất thế. Thuở ấy, ta thường thọ nhiều loại thân, ở chỗ mỗi Đức Phật ta đều thân cận cúng dường, giáo hóa thành tựu vô lượng chúng sinh. Ở chỗ mỗi Đức Phật ta được đủ các môn Tam-muội, đủ các môn Đà-la-ni, đủ các môn thần thông, đủ các môn biện tài, đủ các môn Nhất thiết trí, đủ các môn pháp minh, đủ các môn trí tuệ, chiếu soi đủ các loại biển khắp mười phương, vào đủ các biển cõi Phật, thấy đủ các biển chư Phật thành tựu, thanh tịnh tăng trưởng rộng lớn.

Như ở trong kiếp Nhật quang đó, Ta đã thân cận cúng dường bao nhiêu Đức Phật, thì ở tất cả xứ, ở tất cả kiếp nhiều như số vi trần của tất cả biển thế giới có bao nhiêu Đức Phật xuất thế, ta đều thân cận cúng dường, nghe pháp tin nhận hộ trì cũng như vậy cả.

Ở chỗ tất cả Đức Như Lai như thế, ta đều tu tập môn giải thoát này, ta lại được vô lượng phương tiện giải thoát.

Bấy giờ, Thần chủ về đêm Cứu Hộ Nhất Thiết Chúng Sinh muốn nêu lại nghĩa giải thoát này, vì Đồng tử Thiện Tài mà nói kệ rằng:

Ông dùng tâm hoan hỷ tin ưa

Hỏi pháp giải thoát khó nghĩ này

Ta nương sức hộ niệm của Phật

Vì ông giảng nói, phải nghe nhận.

Quá khứ vô biên kiếp lâu xa

Nhiều hơn số vi trần biển cõi

Lúc ấy, có cõi tên Bảo quang

Trong ấy có kiếp tên Thiện quang.

Ở trong đại kiếp Thiện Quang này

Một vạn Như Lai tiếp xuất thế

Ta đều thân cận cúng dường Phật

Theo Phật tu học giải thoát này

Khi ấy vương đô tên Hỷ nghiêm

Ngang dọc rộng bằng rất tráng lệ.

Chúng sinh đủ nghiệp ở trong đó

Người tâm thanh tịnh, kẻ làm ác.

Quốc vương trị nước tên Thắng Quang

Luôn dùng chánh pháp cai trị dân

Thái tử của vua tên Thiện phục

Thân hình đoan nghiêm đủ tướng tốt

Bấy giờ, vô lượng người phạm tội

Giam trong ngục tối sẽ hành hình

Thái tử xem thấy tâm xót thương

Tâu lên phụ vương xin ân xá.

Các quan đại thần tâu Quốc vương

Nay Thái tử làm nguy phép nước

Tội nhân như vậy phải gia hình

Thái tử sao lại xin ân xá.

Quốc vương Thắng Quang bảo Thái tử

Nếu cứu tội nhân con phải chết.

Thái tử tâm Bi càng mạnh hơn

Thề cứu chúng sinh không thoái khiếp.

Khi ấy hoàng hậu cùng thể nữ

Đồng đến triều đường tâu Quốc vương

Tạm tha Thái tử trong nửa tháng

Bố thí chúng sinh tạo công đức

Quốc vương nghe tâu liền chuẩn cho

Lập hội đại thí giúp nghèo thiếu

Những kẻ khốn cùng đều đến hội

Tùy chỗ nhu cầu đều cấp đủ

Thấm thoát đến ngày thứ mười lăm

Giờ xử Thái tử đã sắp đến

Đại chúng trăm ngàn muôn ức người

Đồng thời chiêm ngưỡng đều than khóc

Đức Phật biết chúng căn gần thục

Bèn đến thí hội độ chúng sinh

Hiển hiện thần biến đại trang nghiêm

Đại chúng thân cận và cung kính

Phật dùng nhất âm phương tiện nói

Pháp đăng chiếu khắp những Khế kinh

Vô lượng chúng sinh ý dịu dàng

Đều được thọ ký đạo Bồ-đề

Thái tử Thiện Phục sinh hoan hỷ

Phát khởi tâm Vô thượng Bồ-đề

Thệ nguyện phụng sự Đức Như Lai

Khắp vì chúng sinh làm chỗ tựa.

Liền xin xuất gia nương theo Phật

Tu hành đạo Nhất thiết chủng trí

Bấy giờ, bèn được giải thoát này

Đại bi rộng độ các chúng sinh

Trong đó nương ở trải biển kiếp

Quán kỹ tánh chân thật các pháp

Thường ở biển khổ cứu chúng sinh

Như vậy tu tập đạo Bồ-đề.

Trong kiếp có chư Phật xuất hiện

Thảy đều phụng sự không để sót

Đều dùng tâm tin hiểu thanh tịnh

Lắng nghe, trì hộ Phật pháp thuyết

Kế đến biển kiếp như vi trần

Của vô lượng, vô biên cõi Phật

Bao nhiêu chư Phật hiện thế gian

Mỗi mỗi đều cúng dường như vậy.

Ta nhớ thuở xưa làm Thái tử

Thấy các chúng sinh ở lao ngục

Thệ nguyện xả thân để cứu giúp

Nhân đó chứng môn giải thoát này.

Tu tập trải qua các biển kiếp

Nhiều như số vi trần cõi Phật

Niệm niệm khiến họ được tăng trưởng

Được vô biên phương tiện thiện xảo

Trong đó có bao nhiêu Như Lai

Ta đều thấy hết nhờ khai ngộ

Khiến ta thêm sáng giải thoát này

Và đủ các thứ sức phương tiện

Ta ở vô lượng ngàn ức kiếp

Học môn giải thoát khó nghĩ này

Biển pháp chư Phật không có bờ

Trong nhất thời ta đều uống hết

Mười phương đều có tất cả cõi

Thân ta vào khắp không chướng ngại

Danh hiệu các cõi trong ba đời

Niệm niệm biết rõ hết tất cả

Biển chư Phật có trong ba đời

Mỗi mỗi thấy rõ không thiếu sót

Cũng hiện được thân tướng Như Lai

Đến khắp chỗ của chư Phật đó.

Lại ở tất cả cõi mười phương

Đến trước tất cả Phật Đạo sư

Khắp mưa tất cả mây trang nghiêm

Cúng dường tất cả Vô thượng giác.

Lại dùng vô biên biển câu hỏi

Kính thỉnh tất cả chư Thế Tôn

Đức Phật đã rải mây pháp diệu

Thảy đều thọ trì không quên mất.

Lại ở vô lượng cõi mười phương

Trước tất cả chúng hội Như Lai

Ngồi trên tòa báu đẹp trang nghiêm

Thị hiện các thứ sức thần thông.

Lại ở vô lượng cõi mười phương

Thị hiện đủ các thứ thần thông

Một thân thị hiện vô lượng thân

Trong vô lượng thân hiện một thân

Lại ở trong mỗi mỗi lỗ chân lông

Đều phóng vô số ánh sáng lớn

Đều dùng đủ thứ phương tiện khéo

Diệt trừ lửa phiền não chúng sinh

Lại, trong mỗi mỗi mỗi lỗ chân lông

Xuất hiện vô lượng mây hóa thân

Đầy khắp các thế giới nơi mười phương

Khắp tuôn mưa pháp cứu muôn loài.

Tất cả những Phật tử mười phương

Vào môn giải thoát khó nghĩ này

Đều tận vị lai vô lượng kiếp

An trụ tu hành hạnh Bồ-tát

Tùy tâm chúng sinh mà thuyết pháp

Khiến họ đều trừ lưới tà kiến

Dạy họ Thiên đạo và Nhị thừa.

Cho đến Nhất thiết trí Như Lai

Chỗ thọ sinh của mọi chúng sinh

Thị hiện vô biên đủ loại thân

Đều hiện thân hình như của họ

Ứng khắp tâm họ mà thuyết pháp

Nếu ai được môn giải thoát này

Thì trụ vô biên biển công đức

Như số vi trần trong biển cõi

Chẳng thể nghĩ bàn không số lượng.

Này thiện nam! Ta chỉ biết mỗi môn giải thoát Giáo hóa chúng sinh khiến sinh thiện căn này. Còn như chư Đại Bồ-tát siêu vượt thế gian hiện thân nơi các loài, chẳng trụ chẳng duyên không có chướng ngại, thấu rõ tự tánh của các pháp, khéo quán sát tất cả pháp, được trí vô ngã, chứng pháp vô ngã, giáo hóa điều phục tất cả chúng sinh hằng không ngừng nghỉ, tâm thường an trụ pháp môn vô nhị, vào khắp tất cả biển ngôn từ, thì ta làm thế nào biết hết được nói hết được biển công đức đó, trí dũng mãnh đó, chỗ tâm hành đó, cảnh Tam-muội đó, sức giải thoát đó.

Này thiện nam! Nơi châu Diêm-phù-đề này có một vườn rừng tên là Lâm-tỳ-ni, trong vườn ấy có thần tên là Diệu Đức Viên Mãn. Ông nên đến đó hỏi: Bồ-tát làm thế nào tu hạnh Bồ-tát, sinh nơi nhà Như Lai, làm ánh sáng cho đời đến tận cùng kiếp vị lai mà không nhàm chán mệt mỏi?

Bấy giờ, Đồng tử Thiện Tài đảnh lễ nơi chân Thần chủ về đêm, đi quanh vô lượng vòng, ân cần chiêm ngưỡng, rồi từ tạ ra đi.