Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Pháp Bảo (VBeta)Trang 19/26

Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Linh Sơn Đại Tạng › Bộ Hoa Nghiêm

Đại Tập 39 · Bộ Hoa Nghiêm IV · Số 279 (Q.46–80) & Số 280–285

Dịch giả
Thích Tịnh Hạnh
Thông tin
Ghi trên sách: Sa Môn Thích Tịnh HạnhHội Văn Hóa Giáo Dục Linh Sơn Đài Bắc, 2000

Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm (tt) Quyển 80, Phẩm 39: Nhập Pháp Giới (Phần 21)

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT

HOA NGHIÊM

QUYỂN 80

Phẩm 39: NHẬP PHÁP GIỚI (Phần 21)

Bấy giờ, y theo lời dạy của Bồ-tát Di-lặc, Thiện Tài lần lượt đi qua hơn một trăm mười thành đến thành Tô-ma-na nước Phổ môn, ở nơi cửa thành nghĩ về Đại sĩ Văn-thù-sư-lợi, quán sát mọi nơi, tìm kiếm cùng khắp, trông được gặp gỡ, kính thờ.

Bấy giờ, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi từ xa đưa tay phải qua khỏi một trăm mười do-tuần áp lên đầu Đồng tử Thiện Tài, nói:

–Lành thay! Lành thay! Này thiện nam! Nếu rời tín căn thì tâm yếu kém, lo sợ ăn năn, công hạnh chẳng tròn đủ, thoái chuyển về tinh tấn, đối với một thiện căn tâm sinh trụ chấp, đối với chút ít công đức đã cho là đủ, chẳng thể phát khởi hạnh nguyện, chẳng được Thiện tri thức thâu giữ, chẳng được Như Lai nhớ nghĩ, chẳng biết được pháp tánh như vậy, nghĩa lý như vậy, pháp môn như vậy, công hạnh như vậy, cảnh giới như vậy, hoặc biết khắp, biết nhiều, tột nguồn đáy, hiểu rõ, hướng nhập, giải thoát phân biệt, chứng biết, chứng đắc, tất cả điều trên đây đều không thể được, Bồ-tát

Văn-thù-sư-lợi nêu nói pháp ấy cho Thiện Tài được lợi ích hoan hỷ thành tựu vô số pháp môn, đầy đủ vô lượng ánh sáng đại trí, khiến được vô biên Đà-la-ni, vô biên nguyện, vô biên Tam-muội, vô biên thần thông, vô biên trí, khiến vào đạo tràng của hạnh Phổ Hiền.

Lại để Thiện Tài ở tại chỗ cũ, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi thâu tóm thần lực chẳng hiện.

Thiện Tài tư duy quán sát, nhất tâm nguyện thấy Bồ-tát Văn-

thù-sư-lợi và muốn thấy các Thiện tri thức nhiều như số vi trần của đại thiên thế giới để gần gũi, cung kính, phụng sự, tuân hành giáo pháp không chống trái, tăng trưởng hướng cầu tất cả trí tuệ, làm rộng biển đại Bi, thêm mây đại Từ, quán sát khắp mọi loài, sinh tâm hoan hỷ, an trụ pháp môn tịch tĩnh của Bồ-tát, duyên khắp tất cả cảnh giới rộng lớn, học tất cả công đức rộng lớn của Phật, nhập tất cả tri kiến quyết định của Phật, thêm pháp trợ đạo cho Nhất thiết trí, khéo tu tâm sâu xa của tất cả Bồ-tát, biết thứ lớp xuất thế của chư Phật ba đời, vào biển tất cả pháp, chuyển xe tất cả pháp, sinh trong tất cả thế gian, nhập tất cả biển nguyện của Bồ-tát, trụ nơi tất cả kiếp, tu hạnh Bồ-tát, chiếu rõ tất cả cảnh giới Như Lai, nuôi lớn chư căn của tất cả Như Lai, được ánh sáng thanh tịnh của Nhất thiết trí, chiếu khắp mười phương, trừ hết tối tăm chướng ngại, biết khắp pháp giới, hiện thân mình khắp tất cả cõi, tất cả loài, dẹp tất cả chướng, vào khắp vô ngại, trụ nơi bậc pháp giới bình đẳng, quán sát cảnh giới giải thoát của Phổ Hiền, được nghe danh tự, hạnh nguyện của Đại Bồ-tát Phổ Hiền, cũng nghe trợ đạo, chánh đạo, bậc của chư địa, địa phương tiện, địa nhập, địa thắng tấn, địa trụ, địa tu tập, địa cảnh giới, địa oai lực, cùng trụ nơi sự khát ngưỡng.

Thiện Tài muốn thấy Bồ-tát Phổ Hiền, liền ở trước tòa Sư tử của Như Lai Tỳ-lô-giá-na nơi của tạng Bồ-đề tràng Kim cang, trên tòa Tạng hoa sen báu, khởi tâm rộng lớn như cõi hư không, tâm vô ngại bỏ tất cả cõi, rời tất cả chấp, tâm vô ngại đi trong tất cả pháp vô ngại, tâm vô ngại vào khắp tất cả biển mười phương, tâm thanh tịnh vào cảnh giới của Nhất thiết trí, tâm thông suốt quán sát đạo tràng trang nghiêm, tâm rộng lớn vào tất cả biển Phật pháp, tâm hiện hữu khắp hóa độ tất cả cõi chúng sinh, tâm vô lượng làm tịnh tất cả cõi Phật, tâm vô tận trụ tất cả kiếp, tâm cứu cánh hướng đến mười Lực Như Lai.

Lúc Đồng tử Thiện Tài phát khởi những tâm như vậy, do sức thiện căn của mình, được sức gia hộ của tất cả Như Lai, do sức đồng thiện căn của Bồ-tát Phổ Hiền, nên Thiện Tài thấy mười thứ tướng lành.

Đó là thấy tất cả cõi Phật thanh tịnh, tất cả Như Lai thành

Đẳng chánh giác; thấy tất cả cõi Phật thanh tịnh, không có các đường ác; thấy tất cả cõi Phật thanh tịnh trang nghiêm với những hoa sen đẹp; thấy tất cả cõi Phật thanh tịnh, tất cả chúng sinh thân tâm thanh tịnh; thấy tất cả cõi Phật thanh tịnh, trang nghiêm với những châu báu; thấy tất cả cõi Phật thanh tịnh, tướng thân trang nghiêm của tất cả chúng sinh; thấy tất cả cõi Phật thanh tịnh, những mây trang nghiêm che phía trên; thấy tất cả cõi Phật thanh tịnh, tất cả chúng sinh mến yêu nhau, giúp ích nhau, chẳng hại nhau; thấy tất cả cõi Phật thanh tịnh, đạo tràng trang nghiêm; thấy tất cả cõi Phật thanh tịnh, tất cả chúng sinh tâm thường niệm Phật.

Thiện Tài lại thấy mười tướng ánh sáng. Đó là thấy vi trần của tất cả thế giới, nơi mỗi mỗi vi trần xuất sinh mây lưới ánh sáng của tất cả Phật nhiều như số vi trần của tất cả thế giới chiếu sáng khắp nơi. Trong mỗi mỗi vi trần xuất sinh vầng mây ánh sáng của Phật nhiều như số vi trần của tất cả thế giới, đủ thứ sắc tướng hiện bày cùng khắp pháp giới. Trong mỗi mỗi vi trần xuất sinh mây báu sắc tượng của Phật nhiều như số vi trần của tất cả thế giới hiện bày cùng khắp pháp giới. Trong mỗi mỗi vi trần xuất sinh vầng mây ánh sáng của Phật nhiều như số vi trần của tất cả thế giới hiện bày cùng khắp pháp giới. Trong mỗi mỗi vi trần xuất sinh mây hương vi diệu nhiều như số vi trần của tất cả thế giới hiện bày cùng khắp mười phương, khen ngợi biển công đức nơi tất cả hạnh nguyện của Phổ Hiền. Trong mỗi mỗi vi trần xuất sinh mây nhật, nguyệt, tinh tú nhiều như số vi trần của tất cả thế giới, đều phóng ra ánh sáng của Bồ-tát Phổ Hiền chiếu khắp pháp giới. Trong mỗi mỗi vi trần xuất sinh mây sắc tượng thân của tất cả chúng sinh nhiều như số vi trần của tất cả thế giới phóng ra ánh sáng của Phật chiếu khắp pháp giới. Trong mỗi mỗi vi trần xuất sinh mây ma-ni sắc tượng của tất cả Phật nhiều như số vi trần của vô số thế giới hiện bày cùng khắp pháp giới. Trong mỗi mỗi vi trần xuất sinh mây sắc tượng thân Bồ-tát nhiều như số vi trần của tất cả thế giới đầy khắp pháp giới, khiến tất cả chúng sinh đều được xuất ly, đều viên mãn mọi sở nguyện. Trong mỗi mỗi vi trần xuất sinh mây sắc tượng thân Như Lai nhiều như số vi trần của tất cả thế giới, nói thệ

nguyện rộng lớn của tất cả Phật cùng khắp pháp giới.

Bấy giờ, Đồng tử Thiện Tài thâu tóm hết các căn, nhất tâm cầu thấy Bồ-tát Phổ Hiền, khởi đại tinh tấn tâm không thoái chuyển, liền dùng phổ nhãn quán sát cảnh giới của tất cả chư Phật và chúng Bồ-tát đã hiện ở mười phương, đều khởi tưởng là được thấy Bồ-tát Phổ Hiền; dùng mắt trí tuệ quán sát đạo Phổ Hiền, tâm ý rộng lớn như hư không, đại Bi kiên cố như kim cang, nguyện tận cùng đời vị lai thường được theo Phổ Hiền, niệm niệm tùy thuận tu hạnh Phổ Hiền, thành tựu trí tuệ, nhập cảnh Như Lai, trụ địa Phổ Hiền.

Bấy giờ, Đồng tử Thiện Tài liền thấy Bồ-tát Phổ Hiền ở trong chúng hội trước Đức Như Lai, ngồi nơi tòa Sư tử hoa sen báu, chúng Bồ-tát vây quanh rất là tôn nghiêm, thế gian không sánh được, cảnh giới của trí tuệ vô lượng, vô biên khó lường khó nghĩ, đồng Phật ba đời, tất cả Bồ-tát không quán sát được; thấy thân Phổ Hiền, mỗi mỗi lỗ chân lông xuất sinh mây ánh sáng nhiều như số vi trần của tất cả thế giới, hiện bày khắp pháp giới, hư không giới, tất cả thế giới, trừ diệt tất cả khổ hoạn của chúng sinh, khiến các Bồ-tát sinh đại hoan hỷ; thấy mỗi mỗi lỗ chân lông xuất sinh mây ánh sáng của các loại hương nhiều như số vi trần của tất cả cõi Phật, xông khắp chúng hội đạo tràng của chư Phật khắp pháp giới, hư không giới; thấy mỗi mỗi lỗ chân lông xuất sinh mây các thứ hoa nhiều như số vi trần của tất cả cõi Phật, rải các thứ hoa tươi đẹp khắp chúng hội đạo tràng của tất cả chư Phật khắp pháp giới, hư không giới; thấy mỗi mỗi lỗ chân lông xuất sinh mây cây hương nhiều như số vi trần của tất cả cõi Phật, rải các thứ hương khắp chúng hội đạo tràng của tất cả chư Phật khắp pháp giới, hư không giới; thấy mỗi mỗi lỗ chân lông xuất sinh mây y phục đẹp nhiều như số vi trần của tất cả cõi Phật, rải y phục đẹp khắp chúng hội đạo tràng của tất cả chư Phật khắp pháp giới, hư không giới; thấy mỗi mỗi lỗ chân lông xuất sinh mây cây báu nhiều như số vi trần của tất cả cõi Phật, rải báu ma-ni khắp chúng hội đạo tràng của chư Phật khắp pháp giới, hư không giới; thấy mỗi mỗi lỗ chân lông xuất sinh mây thân trời Sắc giới nhiều như số vi trần của tất cả cõi Phật, sung mãn pháp giới, khen ngợi tâm Bồ-đề; thấy mỗi mỗi lỗ chân lông

xuất sinh mây thân trời Phạm nhiều như số vi trần của tất cả cõi Phật, khuyến thỉnh chư Như Lai chuyển diệu pháp luân; thấy mỗi mỗi lỗ chân lông xuất sinh mây Thiên vương nơi cõi dục nhiều như số vi trần của tất cả cõi Phật, hộ trì pháp luân của tất cả Như Lai; thấy mỗi mỗi lỗ chân lông, trong mỗi niệm xuất sinh mây cõi Phật ba đời nhiều như số vi trần của tất cả cõi Phật, hiện bày khắp pháp giới, hư không giới, vì các chúng sinh, những người không chỗ nương về làm chốn nương về, những người không chỗ che chở làm chốn che chở, những người không chỗ y chỉ làm chốn y chỉ; thấy mỗi mỗi lỗ chân lông, trong mỗi niệm xuất sinh mây cõi Phật thanh tịnh nhiều như số vi trần của tất cả cõi Phật, hiện bày khắp pháp giới, hư không giới, tất cả chư Phật xuất thế trong đó, chúng hội Bồ-tát thảy đều sung mãn; thấy mỗi mỗi lỗ chân lông, trong mỗi niệm xuất sinh mây cõi Phật tịnh, bất tịnh nhiều như số vi trần của tất cả cõi Phật, hiện bày khắp pháp giới, hư không giới, khiến chúng sinh tạp nhiễm đều được thanh tịnh; thấy mỗi mỗi lỗ chân lông, trong mỗi niệm xuất sinh mây cõi Phật bất tịnh, tịnh nhiều như số vi trần của tất cả cõi Phật hiện bày khắp pháp giới, hư không giới, khiến chúng sinh thuần nhiễm đều được thanh tịnh; thấy mỗi mỗi lỗ chân lông, trong mỗi niệm xuất sinh mây thân chúng sinh nhiều như số vi trần của tất cả cõi Phật hiện bày khắp pháp giới, hư không giới, tùy chỗ thích hợp giáo hóa chúng sinh đều khiến phát tâm Vô thượng Bồ-đề; thấy mỗi mỗi lỗ chân lông, trong mỗi niệm xuất sinh mây thân Bồ-tát nhiều như số vi trần của tất cả cõi Phật, hiện bày khắp pháp giới, hư không giới, tán dương những danh hiệu của chư Phật làm cho chúng sinh tăng trưởng thiện căn; thấy mỗi mỗi lỗ chân lông, trong mỗi niệm xuất sinh mây thân Bồ-tát nhiều như số vi trần của tất cả cõi Phật, hiện bày khắp pháp giới, hư không giới, tuyên dương tất cả thiện căn phát sinh từ khi mới phát tâm của chư Phật, Bồ-tát; thấy mỗi mỗi lỗ chân lông, trong mỗi niệm xuất sinh mây thân Bồ-tát nhiều như số vi trần của tất cả cõi Phật, hiện bày khắp pháp giới, hư không giới, ở mỗi cõi Phật trong tất cả cõi Phật tuyên dương biển nguyện của tất cả Bồ-tát và diệu hạnh thanh tịnh của Bồ-tát Phổ Hiền; thấy mỗi mỗi lỗ

chân lông, trong mỗi niệm xuất sinh mây hạnh của Bồ-tát Phổ Hiền, khiến tâm tất cả chúng sinh được đầy đủ, tu tập đầy đủ đạo Nhất thiết trí; thấy mỗi mỗi lỗ chân lông xuất sinh mây thân Chánh giác nhiều như số vi trần của tất cả cõi Phật, nơi tất cả cõi Phật hiện thành Chánh giác, khiến các Bồ-tát thêm lớn pháp Đại thừa, thành Nhất thiết trí.

Bấy giờ, Thiện Tài thấy cảnh giới thần thông tự tại của Bồ-tát Phổ Hiền như vậy, thân tâm hoan hỷ, hớn hở vô lượng.

Lại thấy mỗi mỗi lỗ chân lông trên phần thân của Phổ Hiền đều có đại thiên thế giới, phong luân, thủy luân, địa luân, hỏa luân, biển cả, sông suối và những núi Báu, núi Tu-di, thành ấp, cung điện, vườn rừng, tất cả địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, Diêm-la vương, tám Bộ Thiên, Long, Nhân và phi nhân, cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô sắc, nhật, nguyệt, tinh tú, gió, mây, sấm, chớp, ngày, đêm, tháng, giờ, năm, kiếp, chư Phật xuất thế, chúng hội Bồ-tát, đạo tràng trang nghiêm, những sự như vậy đều thấy rõ cả.

Như thấy rõ tại thế giới này, tất cả thế giới ở mười phương cũng đều thấy rõ cả.

Như thấy thế giới hiện tại trong mười phương, tất cả thế giới đời trước, đời sau cũng đều thấy như vậy, nhưng vẫn chẳng lẫn lộn nhau.

Như ở chỗ Như Lai Tỳ-lô-giá-na thị hiện sức thần thông như vậy, tại thế giới Liên hoa đức ở phương Đông, chỗ của Phật Hiền Thủ, hiện sức thần thông cũng như vậy.

Như tất cả mười phương thế giới, tất cả cõi Phật nơi mười phương cũng vậy, trong mỗi vi trần đều có pháp giới chúng hội của chư Phật, chỗ của mỗi Đức Phật, Bồ-tát Phổ Hiền ngồi nơi tòa Sư tử hoa sen báu hiện bày sức thần thông cũng đều như vậy.

Trong thân của mỗi mỗi Bồ-tát Phổ Hiền đều hiện tất cả cảnh giới, tất cả cõi Phật, tất cả chúng sinh, tất cả Phật xuất hiện, tất cả chúng Bồ-tát, nghe ngôn ngữ âm thanh của tất cả chúng sinh, ngôn ngữ âm thanh của tất cả Phật, pháp luân của tất cả Như Lai chuyển, hạnh của tất cả Bồ-tát đã thành tựu, thần thông tự tại của tất cả Như Lai.

Đồng tử Thiện Tài thấy vô lượng sức đại thần thông chẳng thể nghĩ bàn của Bồ-tát Phổ Hiền như vậy, liền được mười thứ trí Ba-la-mật. Đó là:

Trí ba-la-mật trong mỗi niệm đều có thể đi khắp tất cả cõi Phật.

1.Trí ba-la-mật trong mỗi niệm đều có thể đi đến tất cả chỗ Phật.

2.Trí ba-la-mật trong mỗi niệm đều có thể cúng dường tất cả Như Lai.

3.Trí ba-la-mật trong mỗi niệm ở khắp chỗ của tất cả Như Lai để nghe pháp và thọ trì.

4.Trí ba-la-mật trong mỗi niệm tư duy về pháp luân của tất cả Như Lai.

5.Trí ba-la-mật trong mỗi niệm biết sự đại thần thông chẳng thể nghĩ bàn của tất cả Phật.

6.Trí ba-la-mật trong mỗi niệm giảng nói một câu pháp với biện tài vô tận cùng tột đời vị lai.

7.Trí ba-la-mật trong mỗi niệm dùng Bát-nhã ba-la-mật sâu xa quán tất cả pháp.

8.Trí ba-la-mật trong mỗi niệm vào biển thật tướng của tất cả pháp.

9.Trí ba-la-mật trong mỗi niệm biết tâm của tất cả chúng sinh.

10.Trí ba-la-mật trong mỗi niệm, tuệ hạnh của Phổ Hiền đều hiện tiền.

Thiện Tài đã được mười Trí ba-la-mật này rồi, Bồ-tát Phổ Hiền liền giơ tay phải xoa đầu Thiện Tài.

Được xoa đầu, Thiện Tài liền được các môn Tam-muội nhiều như số vi trần của tất cả cõi Phật, mỗi Tam-muội lại dùng số Tam-muội nhiều như số vi trần của tất cả cõi Phật làm quyến thuộc.

Mỗi mỗi Tam-muội đều thấy biển lớn Phật nhiều như số vi trần của tất cả cõi Phật, từ xưa chưa thấy, tích tập vật trợ đạo Nhất thiết trí nhiều như số vi trần của tất cả cõi Phật, sinh pháp vi diệu cao tột Nhất thiết trí nhiều như số vi trần của tất cả cõi Phật, phát thệ nguyện lớn Nhất thiết trí nhiều như số vi trần của tất cả cõi Phật, vào biển đại nguyện nhiều như số vi trần của tất cả cõi Phật, trụ nơi đạo xuất yếu Nhất thiết trí nhiều như số vi trần của tất cả cõi Phật,

tu các pháp tu tập của chư Bồ-tát nhiều như số vi trần của tất cả cõi Phật, khởi đại tinh tấn Nhất thiết trí nhiều như số vi trần của tất cả cõi Phật, được ánh sáng thanh tịnh Nhất thiết trí nhiều như số vi trần của tất cả cõi Phật.

Như ở thế giới Ta-bà trụ xứ của Đức Tỳ-lô-giá-na này, Bồ-tát Phổ Hiền xoa đầu Thiện Tài, tất cả thế giới khắp mười phương cũng như vậy, trong mỗi vi trần nơi những thế giới ấy, tất cả thế giới, tất cả chỗ Phật, Bồ-tát Phổ Hiền cũng xoa đầu Thiện Tài như vậy, những pháp môn chứng được cũng đồng.

Bấy giờ, Bồ-tát Phổ Hiền bảo Đồng tử Thiện Tài:

–Này thiện nam! Ông thấy thần lực của ta chăng? Thiện Tài thưa:

–Bạch vâng! Những pháp thần thông rộng lớn chẳng thể nghĩ bàn này chỉ Đức Như Lai mới biết được.

Bồ-tát Phổ Hiền nói:

–Này thiện nam! Thuở quá khứ trải qua số kiếp nhiều như số vi trần của vô số cõi Phật, ta thực hành hạnh Bồ-tát, cầu Nhất thiết trí. Trong mỗi mỗi kiếp vì muốn làm thanh tịnh tâm Bồ-đề, nên kính thờ chư Phật nhiều như số vi trần của vô số cõi Phật.

Trong mỗi mỗi kiếp vì tích tập của phước đức Nhất thiết trí nên thiết lập hội thí rộng lớn nhiều như số vi trần của vô số cõi Phật, khiến tất cả thế gian đều nghe biết, phàm ai đến cầu xin thì đều làm cho họ đầy đủ cả.

Trong mỗi mỗi kiếp vì cầu pháp Nhất thiết trí nên ta đem tài vật nhiều như số vi trần của vô số cõi Phật để bố thí.

Trong mỗi mỗi kiếp vì cầu trí Phật nên ta đem thành ấp, thôn xóm, cõi nước, ngôi vua, vợ con, quyến thuộc, mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, thịt, tay, chân, đến cả mạng sống nhiều như số vi trần của vô số cõi Phật để bố thí.

Trong mỗi mỗi kiếp vì cầu chỗ đứng đầu của Nhất thiết trí, nên ta đem số đầu nhiều như số vi trần của vô số cõi Phật để bố thí.

Trong mỗi mỗi kiếp vì cầu Nhất thiết trí, nên ở chỗ chư Như

Lai nhiều như số vi trần của vô số cõi Phật, ta cung kính tôn trọng, phụng thờ cúng dường y phục, đồ nằm, ăn uống, thuốc men, tất cả thứ cần dùng đều cung cấp đủ, rồi xuất gia học đạo, trong Phật pháp tu hành hộ giáo.

Này thiện nam! Ta ở trong bao nhiêu biển kiếp, tự nhớ chưa từng có một niệm chẳng thuận lời của Phật dạy, chưa từng có một niệm sinh tâm sân hại, cũng chưa từng có một niệm sinh tâm ngã, ngã sở, tâm mình, nguời sai biệt, tâm xa rời Bồ-đề, tâm nhàm mỏi sinh tử, tâm lười biếng, tâm chướng ngại, tâm mê lầm. Mà ta chỉ an trụ nơi tâm đại Vô thượng Bồ-đề chẳng thể hủy hoại, tích tập pháp trợ đạo Nhất thiết trí.

Này thiện nam! Ta trang nghiêm cõi Phật, dùng tâm đại Bi cứu hộ chúng sinh, giáo hóa thành tựu, cúng dường chư Phật, kính thờ Thiện tri thức, vì cầu chánh pháp nên nêu bày hộ trì rộng khắp, trong thân ngoài vật đều có thể bỏ tất cả, cho đến mạng sống cũng không tiếc.

Nếu dùng thời gian biển kiếp để nói nhân duyên, thì biển kiếp còn có thể hết chớ nhân duyên đó không cùng tận.

Này thiện nam! Trong biển pháp của ta, không có một chữ, một câu nào, chẳng phải xả bỏ ngôi Chuyển luân vương mà cầu được, chẳng phải thí xả tất cả những thứ hiện có mà cầu được.

Này thiện nam! Pháp của ta cầu đều vì cứu giúp tất cả chúng sinh, một tâm suy nghĩ mong cho chúng sinh được nghe pháp này. Nguyện dùng ánh sáng trí chiếu khắp thế gian. Nguyện vì chúng sinh mà khai thị trí xuất thế gian. Nguyện cho chúng sinh đều được an lạc. Nguyện tán dương những công đức của tất cả chư Phật.

Thuở xưa, nhân duyên của ta như vậy, trong biển kiếp nhiều như số vi trần của vô số cõi Phật nói không hết được.

Này thiện nam! Vì thế, nên ta dùng sức trợ đạo pháp, những sức thiện căn, sức đại chí nguyện, sức tu tập công đức, sức tư duy như thật về tất cả pháp, sức của mắt trí tuệ, sức từ oai thần của Phật, sức đại từ bi, sức thần thông tịnh, sức Thiện tri thức như vậy nên ta được Pháp thân thanh tịnh bình đẳng ba đời rốt ráo này. Ta lại được sắc thân thanh tịnh vô thượng siêu vượt các thế gian, tùy sở thích của

tâm chúng sinh mà hiện hình vào tất cả cõi, khắp tất cả xứ, nơi các thế giới hiện các rộng thần thông, làm cho người thấy đều vui mừng.

Này thiện nam! Ông hãy quán sát sắc thân của ta như vậy.

Sắc thân của ta đây đã thành tựu từ vô biên biển kiếp, vô lượng ngàn ức triệu kiếp khó thấy khó nghe.

Này thiện nam! Nếu có chúng sinh chưa gieo trồng thiện căn và gieo trồng ít thiện căn thì dù là, Thanh văn, Bồ-tát hay còn chẳng được nghe danh hiệu của ta huống là thấy được thân ta.

Này thiện nam! Nếu có chúng sinh được nghe danh hiệu của ta thì không còn thoái chuyển nơi Vô thượng Bồ-đề.

Nếu ai hoặc thấy, hoặc chạm, hoặc rước, hoặc đưa, hoặc theo chốc lát, cho đến trong mộng được thấy nghe ta, thì đều cùng được không thoái chuyển như vậy.

Hoặc có chúng sinh trong một ngày, một đêm nhớ nghĩ đến ta thì liền được thành thục.

Hoặc bảy ngày, bảy đêm, nửa tháng, một tháng, nửa năm, một năm, trăm năm, ngàn năm, một kiếp, trăm kiếp, cho đến số kiếp nhiều như số vi trần của vô số cõi Phật, nghĩ nhớ đến ta, mà được thành thục.

Hoặc một đời, hoặc trăm đời, cho đến số đời nhiều như số vi trần của vô số cõi Phật nghĩ nhớ đến ta mà thành thục.

Hoặc thấy ta phóng ra ánh sáng lớn, hoặc thấy ta làm chấn động nơi cõi Phật, hoặc sinh sợ hãi, hoặc sinh hoan hỷ thảy đều thành thục.

Này thiện nam! Ta dùng các môn phương tiện nhiều như số vi trần của những cõi Phật như thế để làm cho các chúng sinh chẳng thoái chuyển nơi Vô thượng Bồ-đề.

Nếu có chúng sinh nào thấy, nghe cõi thanh tịnh của ta thì tất được sinh trong cõi thanh tịnh này.

Nếu có chúng sinh nào thấy, nghe thân thanh tịnh của ta thì tất được sinh trong thân thanh tịnh của ta.

Này thiện nam! Ông nên quán sát thân thanh tịnh của ta đây.

Bấy giờ, Đồng tử Thiện Tài quán sát các chi tiết nơi thân tướng tốt của Bồ-tát Phổ Hiền, trong mỗi mỗi lỗ chân lông đều có vô số

biển cõi Phật, mỗi mỗi biển cõi đều có chư Phật xuất thế và chúng hội Bồ-tát vây quanh.

Lại thấy những thứ kiến lập, những thứ hình trạng, những thứ trang nghiêm, những thứ núi lớn bao quanh tất cả biển cõi đó, những thứ mây sắc che trùm hư không, những Phật Như Lai xuất thế thuyết những pháp luân.

Lại thấy ở trong mỗi mỗi biển thế giới, Phổ Hiền xuất mây hóa thân Phật nhiều như số vi trần của tất cả cõi Phật, cùng khắp tất cả mười phương thế giới giáo hóa chúng sinh khiến hướng về Vô thượng Bồ-đề.

Bấy giờ, Đồng tử Thiện Tài lại thấy tự thân ở trong thân Phổ Hiền giáo hóa chúng sinh nơi tất cả mười phương thế giới. Lại, số thiện căn và ánh sáng trí tuệ mà Thiện Tài có được khi thân cận với số Thiện tri thức nhiều như số vi trần của cõi Phật, so sánh với thiện căn khi gặp Bồ-tát Phổ Hiền có được, thì không bằng một phần trăm, một phần ngàn, một phần trăm ngàn, một phần trăm ngàn ức, cho đến không bằng một phần toán số thí dụ.

Trong một niệm, hiện nay Thiện Tài nhập nơi biển cõi của chư Phật ở trong một lỗ chân lông của Bồ-tát Phổ Hiền, sánh với số biển cõi chư Phật mà Thiện Tài đã nhập trong khoảng thời gian từ khi mới phát tâm đến khi gặp Bồ-tát Phổ Hiền, thì nhiều hơn trước gấp bội, như số vi trần của vô số cõi Phật. Như nơi một lỗ chân lông, tất cả lỗ chân lông cũng đều như vậy.

Trong lỗ chân lông của Bồ-tát Phổ Hiền, Thiện Tài bước một bước qua khỏi số thế giới nhiều như số vi trần của vô số cõi Phật. Cứ đi mãi như vậy, cùng tận kiếp vị lai vẫn còn chẳng biết được ngằn mé thứ lớp của biển cõi, tạng của biển cõi, sự sai biệt của biển cõi, sự vào khắp của biển cõi, sự thành của biển cõi, sự hoại của biển cõi, sự trang nghiêm của biển cõi trong một lỗ chân lông. Cũng chẳng biết được thứ lớp ngằn mé của biển Phật, tạng của biển Phật, sự sai biệt của biển Phật, sự vào khắp của biển Phật, sự sinh của biển Phật, sự diệt của biển Phật. Cũng chẳng biết được thứ lớp ngằn mé của biển chúng Bồ-tát, tạng của biển chúng Bồ-tát, sự sai biệt của biển chúng Bồ-tát, sự vào khắp của biển chúng Bồ-tát, sự tụ tập

của biển chúng Bồ-tát, sự giải tán của biển chúng Bồ-tát. Cũng chẳng thể biết trí vào cõi chúng sinh, biết căn của chúng sinh, giáo hóa điều phục chúng sinh, chỗ trụ sâu xa tự tại của Bồ-tát, những địa, những đạo của Bồ-tát nhập.

Trong biển cõi nơi lỗ chân lông của Bồ-tát Phổ Hiền, Đồng tử Thiện Tài đi như vậy hoặc nơi một cõi trải qua một kiếp, cho đến đi như vậy trải qua số kiếp nhiều như số vi trần của vô số cõi Phật, nhưng cũng chẳng mất nơi cõi này mà hiện ở cõi kia. Mỗi niệm, Thiện Tài đi cùng khắp vô biên biển cõi giáo hóa chúng sinh khiến họ hướng về Vô thượng Bồ-đề.

Ngay lúc đó, Đồng tử Thiện Tài, theo thứ lớp được những biển hạnh nguyện của Bồ-tát Phổ Hiền, đồng với Phổ Hiền, đồng với chư Phật, một thân sung mãn tất cả thế giới, đồng cõi nước, đồng hạnh, đồng chánh giác, đồng thần thông, đồng pháp luân, đồng biện tài, đồng ngôn từ, đồng âm thanh, đồng lực vô úy, đồng chỗ trụ của Phật, đồng đại Từ bi, việc chẳng thể nghĩ bàn, giải thoát tự tại đều đồng.

Lúc ấy, đại Bồ-tát Phổ Hiền liền nói kệ rằng:

Các vị phải trừ những phiền não

Nhất tâm bất loạn mà lắng nghe

Tôi nói đủ các độ Như Lai

Tất cả đạo chân thật giải thoát.

Thắng Trượng Phu, Điều Ngự xuất thế

Tâm ý thanh tịnh như hư không

Hằng phóng ánh sáng mặt trời trí

Khiến khắp chúng sinh diệt si ám.

Như Lai rất khó được thấy nghe

Vô lượng ức kiếp nay mới gặp

Như hoa Ưu-đàm một lần hiện

Vì thế nên nghe công đức Phật

Tùy thuận việc làm của thế gian

Như nhà ảo thuật hiện những sự

Chỉ để làm vui lòng chúng sinh

Chưa từng khởi tưởng niệm phân biệt.

Bấy giờ, chư Bồ-tát nghe kệ này rồi, nhất tâm khát ngưỡng mong được nghe công đức chân thật của Đức Thế Tôn, tất cả đều nghĩ: “Bồ-tát Phổ Hiền tu đủ các hạnh, thể tánh thanh tịnh, những lời nói ra đều chẳng hư dối, tất cả Như Lai đều khen ngợi”. Nghĩ như vậy rồi, càng thêm mong ngóng. Bồ-tát Phổ Hiền với công đức trí tuệ trang nghiêm đầy đủ, như hoa sen chẳng vướng mắc trần cấu nơi ba cõi, đã bảo chúng Bồ-tát:

–Các vị lắng nghe! Nay tôi muốn nói về tướng của một giọt nước trong biển công đức của Phật:

Bồ-tát Phổ Hiền liền nói kệ rằng:

Trí Phật rộng lớn đồng hư không

Cùng khắp tất cả tâm chúng sinh

Đều rõ thế gian những vọng tưởng

Chẳng khởi những phân biệt sai khác.

Một niệm đều biết pháp ba đời

Cùng rõ tất cả căn chúng sinh

Ví như nhà ảo thuật thiện xảo

Mỗi niệm biến hiện vô biên sự.

Tùy tâm chúng sinh hiện những hạnh

Theo sức thệ nguyện của nghiệp xưa

Khiến họ thấy biết đều chẳng động

Mà Phật xưa nay không động niệm.

Hoặc có xứ xứ thấy Phật ngồi

Sung mãn các thế giới nơi mười phương

Hoặc có chúng sinh tâm bất tịnh

Trong vô lượng kiếp chẳng thấy Phật.

Hoặc có tin hiểu rời kiêu mạn

Phát ý liền được thấy Như Lai

Hoặc kẻ nịnh, dối tâm bất tịnh

Ức kiếp tìm cầu chẳng gặp Phật.

Hoặc người mọi xứ nghe tiếng Phật

Âm thanh mỹ diệu khiến tâm vui

Hoặc kẻ trăm ngàn muôn ức kiếp

Vì tâm bất tịnh chẳng được nghe.

Hoặc thấy Đại Bồ-tát thanh tịnh

Đầy khắp cả đại thiên thế giới

Đều đã đầy đủ hạnh Phổ Hiền

Trong đó Như Lai ngồi an nhiên.

Hoặc thấy cõi này diệu tột bậc

Phật vô lượng kiếp đã nghiêm tịnh

Đấng Tỳ-lô-giá-na tối thắng

Trong đấy đại ngộ thành Chánh giác.

Hoặc thấy cõi Liên hoa thắng diệu

Như Lai Hiền Thủ ở trong đó

Vô lượng chúng Bồ-tát vây quanh

Thảy đều siêng tu hạnh Phổ hiền.

Hoặc có thấy Phật Vô Lượng Thọ

Quan Âm, Thế Chí hầu hai bên

Đều là bậc Quán đỉnh bổ xứ

Sung mãn các cõi nước mười phương.

Hoặc có thấy cõi đại thiên này

Đủ thứ trang nghiêm như Diệu hỷ

Như Lai A-súc ngự tại đây

Chúng Đại Bồ-tát vây quanh Phật.

Hoặc thấy Nguyệt Giác Đại Danh Xưng

Cùng chư Kim Cang Tạng

Ở cõi Viên cảnh diệu trang nghiêm

Cùng khắp cõi thanh tịnh mười phương.

Hoặc thấy Phật Thế Tôn Nhật Tạng

Ở cõi thanh tịnh Thiện quang minh

Cùng với chư Bồ-tát quán đỉnh

Sung mãn mười phương mà thuyết pháp.

Hoặc thấy Phật Kim Cang Đại Diệm

Hội đủ với Bồ-tát Trí Tràng

Đi khắp tất cả cõi rộng lớn

Thuyết pháp trừ mê của chúng sinh.

Vô số đầu mỗi mỗi sợi lông

Chư Phật đủ ba mươi hai tướng

Bồ-tát quyến thuộc đồng vây quanh

Vì độ chúng sinh luôn thuyết pháp.

Hoặc có xem thấy một lỗ chân lông

Đầy đủ cõi trang nghiêm rộng lớn

Vô lượng Như Lai đều ở trong

Phật tử thanh tịnh đều sung mãn.

Hoặc có thấy trong một vi trần

Có đủ hằng sa cõi nước Phật

Vô lượng Bồ-tát đều sung mãn

Trải vô số kiếp tu các hạnh

Hoặc có thấy nơi đầu sợi lông

Vô lượng biển cõi như hạt bụi

Các loại nghiệp khởi đều sai khác

Tỳ-lô-giá-na chuyển pháp luân

Hoặc thấy thế giới chẳng thanh tịnh.

Hoặc thấy thanh tịnh do báu thành

Như Lai thọ mạng lâu vô lượng

Cho đến Niết-bàn đều hiện đủ

Các thế giới cùng khắp mười phương.

Thị hiện nhiều thứ chẳng nghĩ bàn

Tùy nghiệp tâm trí của chúng sinh

Thảy đều hóa độ khiến thanh tịnh.

Đại Đạo sư vô thượng như vậy

Sung mãn các cõi nước mười phương

Thị hiện nhiều loại sức thần thông

Tôi nói phần ít hãy lắng nghe.

Hoặc thấy Thích-ca thành Chánh giác

Đã trải qua số kiếp vô cùng

Hoặc thấy nay mới làm Bồ-tát

Lợi ích các chúng sinh mười phương.

Hoặc người lại thấy Thích Sư tử

Cúng dường chư Phật tu đạo hạnh

Hoặc thấy Thế Tôn đủ phước trí

Hiển hiện những sự đại thần thông

Hoặc thấy Bố thí, hoặc Trì giới

Hoặc nhẫn, Tinh tấn, hoặc Thiền định

Bát-nhã, Phương tiện, Nguyện, Lực, Trí

Tùy tâm chúng sinh đều thị hiện

Hoặc thấy Ba-la-mật rốt ráo

Hoặc thấy an trụ ở các địa

Tổng trì, Tam-muội, Trí thần thông

Như vậy đều hiện đầy đủ cả

Hoặc hiện tu hành vô lượng kiếp

Trụ bậc gắng nhẫn của Bồ-tát

Hoặc hiện trụ nơi bậc bất thoái

Hoặc hiện nước pháp rưới trên đầu

Hoặc hiện thân Phạm, Thích, Tứ vương

Hoặc hiện Sát-lợi, Bà-la-môn

Đủ các loài sắc tướng trang nghiêm

Giống như thuật sĩ hiện hình tượng

Hoặc hiện Đâu-suất mới giáng thần

Hoặc thấy trong cung có vợ con

Hoặc thấy rời bỏ những vinh hoa

Xuất gia lìa tục đi học đạo

Hoặc thấy mới sinh, hoặc hiện diệt

Hoặc thấy xuất gia học dị hạnh

Hoặc thấy ngồi nơi cội Bồ-đề

Hàng phục quân ma thành Chánh giác.

Hoặc lại thấy Phật mới Niết-bàn

Hoặc thấy dựng tháp khắp thế gian

Hoặc thấy trong tháp thờ tượng Phật

Vì biết thời cơ hiện như vậy

Hoặc thấy Như Lai Vô Lượng Thọ

Thọ ký quả Phật cho Bồ-tát

Mà thành đại Đạo sư vô thượng

Kế đó, trụ ở cõi An lạc.

Hoặc thấy vô lượng ngàn ức kiếp

Phật sự đã xong nhập Niết-bàn

Hoặc thấy nay mới thành Bồ-đề

Hoặc thấy chánh tu những hạnh diệu.

Hoặc thấy Như Lai Thanh Tịnh Nguyệt

Ở tại Phạm thế và cung ma

Thiên cung Tự tại, cung Hóa lạc

Hoặc hiện đủ các loại thần biến

Hoặc thấy ở tại cung Đâu-suất

Vô lượng chư Thiên đồng vây quanh

Vì họ thuyết pháp khiến hoan hỷ

Để họ phát tâm cúng dường Phật

Hoặc thấy ở tại trời Dạ-ma

Đao-lợi, Tứ Thiên, cùng Long thần

Tất cả các cung điện như thế

Không chỗ nào Phật chẳng hiện thân.

Ở chỗ Đức Thế Tôn Nhiên Đăng

Rải hoa, trải tóc để cúng dường

Từ đây biết rõ pháp thâm diệu

Luôn dùng đạo này độ chúng sinh

Hoặc người thấy Phật lâu Niết-bàn.

Hoặc thấy Phật mới thành Bồ-đề

Hoặc thấy Phật trụ vô lượng kiếp

Hoặc thấy giây lát liền nhập diệt

Thân tướng ánh sáng cùng thọ mạng

Trí tuệ Bồ-đề và Niết-bàn

Chúng hội được độ, tiếng oai nghi

Mỗi mỗi như vậy đều vô số

Hoặc hiện thân mình rất to lớn

Như núi Tu-di, núi Đại bảo

Hoặc thấy Phật ngồi chẳng động lay

Sung mãn vô biên những thế giới

Hoặc thấy viên quang lượng một tầm

Hoặc thấy ngàn vạn ức do-tuần

Hoặc thấy chiếu khắp vô lượng cõi

Hoặc thấy sung mãn tất cả cõi.

Hoặc thấy Phật thọ tám mươi năm

Hoặc thấy thọ ngàn muôn ức tuổi

Hoặc thọ vô số, vô lượng kiếp

Như vậy lần lượt gấp bội đây.

Trí Phật thông đạt tịnh vô ngại

Một niệm biết khắp pháp ba đời

Đều từ tâm thức nhân duyên sinh

Sinh diệt vô thường không tự tánh.

Ở trong một cõi thành Chánh giác

Ở tất cả cõi cũng đều thành

Mọi cõi vào một, một vào khắp

Tùy tâm chúng sinh đều thị hiện

Như Lai trụ nơi đạo Vô thượng

Thành tựu mười Lực, bốn Vô úy

Đầy đủ trí tuệ không chướng ngại

Chuyển pháp luân đủ mười hai hành

Biết rõ Khổ, Tập và Diệt, Đạo

Phân biệt mười hai pháp nhân duyên

Ưa nói pháp, nghĩa, từ vô ngại

Dùng bốn biện tài khai diễn rộng

Các pháp không ngã, không có tướng

Nghiệp tánh chẳng sinh cũng chẳng mất

Tất cả xa lìa như hư không

Phật dùng phương tiện để phân biệt

Như Lai như vậy chuyển pháp luân

Chấn động khắp mười phương cõi nước

Cung điện núi sông đều lay động

Chẳng làm chúng sinh sinh kinh sợ

Phật diễn nói pháp âm rộng lớn khắp

Tùy căn chúng sinh đều khiến hiểu

Đều khiến phát tâm trừ hoặc, cấu

Nhưng Phật chưa từng sinh tâm niệm

Hoặc nghe Phật nói Thí, Giới, Nhẫn Tấn,

Định, Bát-nhã, Phương tiện, Trí

Hoặc nghe Từ, Bi và Hỷ, Xả

Ngôn từ thuyết pháp đều sai khác.

Hoặc nghe bốn Niệm, bốn Chánh cần

Thần túc, Căn, Lực và Giác đạo

Các Niệm, Thần thông và Chỉ, Quán

Vô lượng những pháp môn phương tiện

Long, thần, tám Bộ, Nhân phi nhân

Phạm, Thích, Hộ thế, các Thiên chúng

Phật dùng nhất âm để thuyết pháp

Chúng sinh tùy loại đều được hiểu

Nếu ai tham dục, sân và si

Phẫn, che, keo, ganh và kiêu, nịnh

Tám muôn bốn ngàn phiền não chướng

Đều nghe Phật dạy pháp chữa trị

Nếu chưa tu đủ pháp bạch tịnh

Khiến họ nghe nói mười giới hạnh

Đã hay bố thí điều phục người

Cho nghe tiếng Niết-bàn tịch diệt

Nếu người chí kém không Từ bi

Nhàm ghét sinh tử tự cầu lìa

Khiến nghe nói ba môn giải thoát

Cho họ thoát khổ hưởng tịch diệt

Nếu người tự tánh ít tham dục

Nhàm bỏ ba cõi cầu tịch tĩnh

Khiến họ nghe nói các duyên khởi

Theo thừa Độc giác để xuất ly

Nếu người thanh tịnh tâm rộng lớn

Đầy đủ các công đức thí, giới

Thân cận Như Lai đủ Từ bi

Khiến họ nghe tiếng đạo Đại thừa

Hoặc có cõi nước nghe một thừa

Hoặc hai, hoặc ba, hoặc bốn, hoặc năm

Như vậy cho đến vô lượng thừa

Đều là sức phương tiện Như Lai

Niết-bàn tịch tĩnh chưa từng khác

Trí hạnh hơn kém có khác biệt

Như hư không thể tánh là một

Chim bay gần xa tự sai khác

Âm thanh Phật thể cũng như vậy

Cùng khắp tất cả cõi hư không

Tùy tâm chúng sinh sai khác nhau

Nên nghe và thấy đều khác biệt

Do Phật quá khứ tu công hạnh

Hay theo sở thích diễn diệu âm

Không tâm tính nghĩ đây và kia

Ai người đáng nói, ai không nói

Nơi mặt Như Lai phóng sáng lớn

Đầy đủ số tám muôn bốn ngàn

Pháp môn Phật nói cũng như vậy

Chiếu khắp thế giới trừ phiền não

Đầy đủ trí thanh tịnh công đức

Mà thường tùy thuận ba thế gian

Ví như hư không chẳng nhiễm vướng

Vì chúng sinh nên Phật xuất hiện

Hiện có sinh, lão, bệnh, tử khổ

Cũng hiện trụ thọ ở thế gian

Dù thuận thế gian hiện như vậy

Thể tánh thanh tịnh đồng hư không

Tất cả cõi nước không ngằn mé

Căn dục chúng sinh cũng vô lượng

Mắt trí Như Lai đều thấy rõ

Tùy theo cơ nghi dạy Phật đạo

Cùng khắp cõi hư không mười phương

Trong đó có bao nhiêu trời, người

Thân hình của họ đều chẳng đồng

Phật hiện thân hình cũng như vậy

Nếu ở trong đại hội Sa-môn

Cạo bỏ tóc râu mặc ca-sa

Đắp y cầm bát thâu các căn

Cho họ hoan hỷ trừ phiền não

Có lúc thân cận Bà-la-môn

Vì họ Phật hiện thân gầy ốm

Chống gậy mang bình hằng trong sạch

Đầy đủ trí tuệ giảng nói giỏi

Bỏ cũ nhận mới tự no đủ

Hớp gió, uống sương, không gì khác

Hoặc ngồi hoặc đứng chẳng động lay

Hiện tu khổ hạnh dẹp ngoại đạo

Hoặc trì giới cấm làm thế sư

Khéo thông phương thuốc các môn luận

Toán số, thiên văn, địa lý, tướng

Những điều lành dữ đều biết rõ

Vào sâu các thiền và giải thoát

Hành Tam-muội, thần thông, trí tuệ

Luận bàn, ngâm vịnh và vui đùa

Phương tiện dẫn họ vào Phật đạo

Hoặc hiện thượng phục để nghiêm thân

Đầu đội mão xinh che lọng tốt

Bốn binh chủng trước sau hộ vệ

Ra oai hùng mãnh phục Tiểu vương

Hoặc làm quan tòa xử kiện tụng

Giải quyết thế pháp đều hay giỏi

Hoặc thưởng hoặc phạt đều công minh

Cho họ tất cả đều vui phục

Hoặc làm đại thần chuyên giúp vua

Khéo khuyên vua dùng pháp trị dân

Lợi ích mười phương đều cùng khắp

Tất cả chúng sinh chẳng biết rõ

Hoặc làm Túc Tán các Tiểu vương

Hoặc làm Đại đế Chuyển luân vương

Khiến các Vương tử cùng thể nữ

Đều theo chánh pháp, không kể xiết

Hoặc làm Hộ thế Tứ Thiên vương

Thống lãnh các Dạ-xoa, Long vương

Vì chúng hội đó mà thuyết pháp

Đều khiến tất cả đồng vui thích

Hoặc làm Đại Thiên vương Đạo-lợi

Ở Thiện pháp đường, vườn Hoan hỷ

Đầu đội mão đẹp diễn nói pháp diệu

Chư Thiên ngưỡng mộ số chẳng lường

Hoặc trụ trời Dạ-ma, Đâu-suất

Hóa lạc, Tự tại, cung Ma vương

Ngự ở cung điện báu ma-ni

Giảng hạnh chân thật khiến điều phục

Hoặc đến trong chúng hội Phạm thiên

Nói bốn Vô lượng, các thiền định

Cho họ hoan hỷ, bèn bỏ đi

Không ai biết được tướng qua lại

Hoặc đến cõi trời Sắc cứu cánh

Giảng nói những hoa báu Giác phần

Cùng những vô lượng công đức thành

Sau đó bỏ đi chẳng ai biết

Trí Phật vô ngại thấy khắp nơi

Trong đó tất cả những chúng sinh

Đều dùng vô biên môn phương tiện

Nhiều cách giáo hóa khiến thành tựu

Ví như thuật sĩ giỏi ảo thuật

Hiện ra các thứ hình tượng huyễn

Phật hóa chúng sinh cũng như vậy

Vì ho ïmà hiện nhiều thân hình

Ví như trăng sáng giữa hư không

Chúng sinh ở đời thấy tròn khuyết

Tất cả sông ao hiện bóng trăng

Tất cả tinh tú bị mờ nhạt

Như Lai trí tuệ hiện thế gian

Cũng dùng phương tiện hiện tăng giảm

Nước tâm Bồ-tát hiện bóng Phật

Ánh sáng Thanh văn bị lu mờ

Như trong biển lớn đầy châu báu

Trong sạch không nhơ không hạn lượng

Bao nhiêu chúng sinh ở bốn châu

Tất cả hiện bóng ở trong biển

Biển công đức thân Phật cũng vậy

Không nhơ không đục không ngằn mé

Cho đến pháp giới các chúng sinh

Không ai chẳng hiện trong thân Phật

Như mặt trời phóng ngàn ánh sáng

Chẳng rời bản xứ chiếu mười phương

Phật quang chiếu khắp cũng như vậy

Không đi không đến trừ si tối

Ví như Long vương tuôn mưa lớn

Chẳng từ thân ra, chẳng từ tâm

Mà mưa cùng khắp đều nhuần thấm

Trừ hết nóng bức được mát mẻ

Mưa pháp Như Lai cũng như vậy

Chẳng từ thân tâm Phật phát ra

Mà hay khai ngộ tất cả chúng

Khiến khắp diệt trừ lửa ba độc

Như Lai thanh tịnh thân pháp diệu

Tất cả ba cõi không gì sánh

Vì ngoài đường ngôn ngữ thế gian

Do Thể tánh phi hữu phi vô

Dù không chỗ dựa mà trụ khắp

Dù đến khắp nơi mà không đi

Như vẽ không trung, cảnh trong mộng

Phải quán thân Phật là như vậy

Những pháp có không trong ba cõi

Chẳng thể ví dụ cùng Phật được

Ví như chim muông trong núi rừng

Không nương không gian mà ở được

Ma-ni biển lớn vô lượng màu

Thân Phật sai khác cũng như vậy

Phật chẳng phải sắc hay phi sắc

Tùy nghi mà hiện, không chỗ trụ

Hư không, chân như và thật tế

Niết-bàn, cùng pháp tánh tịch diệt

Chỉ có những pháp chân thật này

Có thể hiển thị được Như Lai

Tâm niệm như bụi có thể biết

Nước trong biển lớn uống hết được

Hư không lường được, gió buộc được

Không thể nói hết công đức Phật

Nếu ai nghe biển công đức này

Sinh tâm tin hiểu và ngợi khen

Tất sẽ được những công đức ấy

Thận trọng chớ sinh tâm ngờ vực.

Số 280- Kinh Đâu- Sa

SỐ 280

KINH ĐÂU-SA

Hán dịch: Đời Hậu Hán, Tam Tạng Chi-lâu-ca-sấm,

người nước Nhục Chi.

Một thời, Đức Phật ở tại nước Ma-kiệt-đà, an trú trong pháp thanh tịnh, đầy đủ ân đức, oai thần của tất cả chư Phật, cũng như chư Phật quá khứ, hiện tại và vị lai. Nơi chốn ấy hiệu là Tại sở vấn thanh tịnh. Lúc mới thành Phật, hào quang chiếu sáng, tự nhiên ngồi trên tòa Sư tử, có hoa sen kim cang rất lớn bao bọc xung quanh. Lúc các Đức Phật quá khứ thành Phật cũng ngồi trên tòa như vậy. Nghi pháp bình đẳng không khác, vượt khỏi sự tận cùng của pháp tướng. Thân của các Đức Phật đều đầy đủ, ánh sáng không hề bị chướng ngại. Phật, Pháp và chúng sinh trong mười phương không thể kể hết, cõi nước Phật và sự ra đời của chư Phật ở quá khứ, hiện tại và vị lai cũng không thể kể hết. Các vị Bồ-tát từ các cõi nước khác nhau đều đến tụ hội đông đủ. Những vị Bồ-tát ấy nhiều như số vi trần của mười cõi Phật, mỗi vi trần là một vị Bồ-tát. Những bậc Bồ-tát Nhất sinh bổ xứ đều hội nhập nơi mười phương làm cho chúng sinh được an ổn, đến các cõi nước khắp mười phương chỗ Đức Phật thuyết pháp, nhập vào trí tuệ Niết-bàn, vào đời trước của chúng sinh nơi thế gian khắp mười phương, lần lượt hội nhập vào pháp thâm diệu của Bồ-tát, các pháp tuệ, pháp bên trong, bên ngoài, pháp chẳng động chuyển, pháp thuộc quá khứ, hiện tại và vị lai.

Các vị Bồ-tát luận bàn và nghĩ:

–Đức Phật thương xót chúng ta nên thị hiện các cõi Phật, chỗ thực hành của Phật, các cõi nước thanh tịnh của chư Phật, pháp bình đẳng thanh tịnh của Phật. Cõi nước của Phật thuyết pháp cũng đều khiến cho chúng ta được nhìn thấy. Lại thị hiện cho chúng ta thấy cõi Phật lúc thành, hoại, các cõi nước Phật tốt xấu, lúc chư Phật ra đời. Thị hiện các cõi nước khắp mười phương, có các Đức Phật thuyết pháp không thể tính kể. Lại thị hiện cho chúng ta thấy pháp mười trụ, mười hạnh, mười hồi hướng, mười địa, mười trấn, mười nguyện, mười tuệ, mười định, mười phi pháp, mười ấn của Bồ-tát. Thị hiện lúc còn là Bồ-tát, thị hiện danh hiệu của Phật vô tận.

Lúc ấy, Đức Phật dạy bảo chúng ta phải hộ trì chúng sinh trong thế gian. Hiện ra các cõi nước của mười phương chư Phật đều thanh tịnh không tạp nhiễm, biết có chư Phật hay không có. Hiện rõ các điều ác căn bản của chúng ta khiến được thanh tịnh, vì chúng ta mà thuyết giảng các pháp, những chỗ nghi ngờ đều giải đáp, vượt qua hết mọi sự hồ nghi, đoạn trừ những tham dục. Thị hiện cho chúng ta thấy Phật thiền định, pháp giới của chư Phật, oai thần của Phật, hạnh của Phật, uy lực của Phật, chỗ nhập Thiền định của Phật, sự biến hóa của Phật, không có người nào vượt hơn Phật, tôn hiệu của Phật không ai sánh bằng. Phật hiện thần thông, hào quang chói sáng, trí tuệ, bốn điều không sợ hãi. Tâm niệm của các vị Bồ-tát Đức Phật đều biết nên hiện oai thần hào quang chiếu sáng.

Ở phương Đông, cách các cõi Phật rất xa không thể tính kể, có Đức Phật hiệu là A-thệ-đọa, cõi nước ấy tên là Cật liên hoàn. Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi từ cõi này đến cùng với đông đủ các Bồ-tát nhiều như số vi trần của mười cõi Phật, đến trước Đức Phật đảnh lễ, mỗi vị tự nhiên ngồi trên tòa Sư tử.

Phương Nam, cách các cõi Phật rất xa không thể tính kể, có Đức Phật hiệu là A Nê-la-đọa-la, cõi nước ấy là Lâu kỳ hoàn. Bồ-tát Phật-đà-sư-lợi từ cõi này đến cùng với đông đủ các Bồ-tát nhiều như số vi trần của mười cõi Phật, đều đến trước đảnh lễ Đức Phật, mỗi vị tự nhiên ngồi trên tòa Sư tử.

Phương Tây, cách các cõi Phật rất xa không thể tính kể, có Đức Phật hiệu là A-đồ-tư-đọa-đà, cõi nước tên Ba-đầu-hoàn. Bồ-tát La-lân-sư-lợi từ cõi này đến cùng với đông đủ các Bồ-tát nhiều như số vi trần của mười cõi Phật, đều đến trước đảnh lễ Đức Phật, mỗi vị tự nhiên ngồi trên tòa Sư tử.

Phương Bắc, cách các cõi Phật rất xa không thể tính kể, có Đức Phật hiệu là A-đồ-đọa, cõi nước tên là Chiêm-bội-hoàn. Bồ-tát Đàn-na-sư-lợi từ đây đến cùng với đông đủ các vị Bồ-tát nhiều như số vi trần của mười cõi Phật, đều đến trước đảnh lễ Đức Phật, mỗi vị tự nhiên ngồi trên tòa Sư tử.

Phương Đông bắc, cách các cõi Phật rất xa không thể tính kể, có Đức Phật hiệu là A-luân-na-đọa-quốc-đà, cõi nước tên là Ưu-ba-hoàn. Bồ-tát Quần-na-sư-lợi từ cõi ấy đến cùng với đông đủ các Bồ-tát nhiều như số vi trần của mười cõi Phật, đều đến trước đảnh lễ Đức Phật, mỗi vị tự nhiên ngồi trên tòa Sư tử.

Phương Đông nam, cách các cõi Phật rất xa không thể tính kể, có Đức Phật hiệu là A-chiên-đà-đọa-đà, cõi ấy tên là Kiền-xà-hoàn. Bồ-tát Na-hàm-la-sư-lợi từ cõi ấy đến cùng với đông đủ các Bồ-tát nhiều như số vi trần của mười cõi Phật, đều đến trước đảnh lễ Đức Phật, mỗi vị tự nhiên ngồi trên tòa Sư tử.

Phương Tây nam, cách các cõi Phật rất xa không thể tính kể, có Đức Phật hiệu là Uất-trầm-đọa-đại, cõi nước tên là La-liêm-hoàn. Bồ-tát Duy-ám-sư-lợi từ cõi ấy đến cùng với đông đủ các Bồ-tát nhiều như số vi trần của mười cõi Phật, đều đến đảnh lễ trước Đức Phật, mỗi vị tự nhiên ngồi trên tòa Sư tử.

Phương Tây bắc, cách các cõi Phật rất xa không thể tính kể, có Đức Phật hiệu là A-ba-la-đọa, cõi nước tên là Hoạt-dật-hoàn. Bồ-tát Đàm-ma-sư-lợi từ cõi ấy đến cùng với đông đủ các Bồ-tát nhiều như số vi trần của mười cõi Phật, đều đến đảnh lễ trước Đức Phật, mỗi vị tự nhiên ngồi trên tòa Sư tử.

Phương Dưới, cách các cõi Phật rất xa không thể tính kể, có Đức Phật hiệu là Phong-ma-đọa-la, cõi nước tên là Thẩm-lợi-hoàn. Bồ-tát Nhạ-na-sư-lợi từ cõi ấy đến cùng với đông đủ các Bồ-tát, nhiều như số vi trần của mười cõi Phật, các vị ấy đều đến trước đảnh

lễ Đức Phật, mỗi vị tự nhiên ngồi trên tòa Sư tử.

Phương Trên, cách các cõi Phật rất xa không thể tính kể, có Đức Phật hiệu là Đọa-sắc, cõi nước tên là Chất-đề-thập-hoàn. Bồ-tát Na-bạt-đà-sư-lợi từ cõi ấy đến cùng với đông đủ các Bồ-tát nhiều như số vi trần của mười cõi Phật. Các vị ấy đều đến đảnh lễ trước Đức Phật, mỗi vị tự nhiên ngồi trên tòa Sư tử.

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi nương oai thần của Phật, nhìn khắp các Bồ-tát, vận dụng trí tuệ, nghĩ:

–Các Đại Bồ-tát trong chúng hội có điều gì rất vui chăng! Các cõi nước Phật không thể tính kể, hành xử của Phật, các nơi chốn, pháp của Phật thuyết, cõi thần thông, hạnh của Phật, uy lực, cõi tốt xấu của Phật, Phật pháp không thể tính kể. Do nhân duyên gì chư Phật trong các cõi nước khắp mười phương thuyết pháp độ thoát được các chúng sinh trong mười phương. Các pháp ấy rất thâm diệu vô cùng, như hư không thông suốt không bị chướng ngại. Do nhân duyên gì cõi Thái-ma-kỳ này khắp nơi có đủ hạng người, mỗi người có thân hình, tên gọi, màu sắc, cao thấp, tuổi thọ, hình loại, tư tưởng, tâm niệm, âm thanh khác nhau, mỗi mỗi người lại được nghe âm thanh của Phật thuyết pháp. Do nhân duyên gì cõi nước này tên là Ba-ca-tư-đề, trong bốn phía đều có Phật hiệu là Thắng Đạt, Thế-thế-nan-đà, Di-ha-na-chi-đề, Thích-ca Văn-ni, Cổ-sư-tát-trầm, Đọa-lâu-diên, Câu-độc-hoạt-đề, Na-ha Sa-môn, Thần-na-sầu-lâu-đề, Chất-đa-hòa-lâu-đề. Những vị này, mỗi vị đều gọi là Phật Thích-ca Văn, hợp lại là một vạn danh hiệu. Như vậy, ở quá khứ mười phương có các cõi Phật không thể tính kể, tất cả mọi người đều có vô số ngôn ngữ khác nhau nhưng đều xưng Phật Thích-ca Văn là danh hiệu của Phật. Mỗi mỗi cõi Phật có mười ức vạn tên, Đức Phật Thích-ca Văn từ lúc chưa thành đạo đến nay, những đệ tử được giáo hóa rất nhiều, Đức Phật phóng hào quang sáng, trước hết từ dưới chân phát ra chiếu vào một cõi Phật rất sáng, hiện bày mười ức cõi Nam Diêm-phù-đề, mười ức biển lớn, mười ức núi Tu-di, mười ức núi Thiết vi, mười ức cõi Đông thắng thần châu, mười ức cõi Tây ngưu hóa châu, mười ức cõi Bắc Câu-lô châu. Mười ức cõi trời Tứ Thiên vương, mười ức cõi trời Đao-lợi,

mười ức cõi trời Dạ-ma, mười ức cõi trời Đâu-suất, mười ức cõi trời Lạc biến hóa, mười ức cõi trời Tha hóa tự tại, mười ức cõi trời Phạm, mười ức cõi trời Phạm chúng, mười ức cõi trời Phạm phụ, mười ức cõi trời Đại phạm, mười ức cõi trời Thiểu quang, mười ức cõi trời Vô lượng quang, mười ức cõi trời Quang âm, mười ức cõi trời Thiểu tịnh, mười ức cõi trời Vô lượng tịnh, mười ức cõi trời Biến tịnh, mười ức cõi trời Vô vân, mười ức cõi trời Phước sinh, mười ức cõi trời Vô tưởng, mười ức cõi trời Quảng quả, mười ức cõi trời Ngũ tịnh cư, mười ức cõi trời Vô phiền, mười ức cõi trời Vô nhiệt, mười ức cõi trời Thiện hiện, mười ức cõi trời Thiện kiến, mười ức cõi trời Sắc cứu cánh. Như vậy, mỗi mỗi cõi trời người đều hiện rõ cho đến trong cõi Phật đều chiếu sáng. Đức Phật Thích-ca Văn là vị giáo chủ của mỗi phương cõi nước trong mười phương, mỗi phương có một ức cõi nước nhỏ, đều có một biển lớn, một núi Tu-di cho đến cõi trời Tam thập tam, mỗi nước nhỏ như vậy là một bộ phận gồm có mười ức cõi nước nhỏ, hợp lại thành một cõi Phật, gọi là Thái-hoa-kỳ. Đức Phật phân thân, biến hóa khắp mười ức cõi nước nhỏ, mỗi mỗi nước nhỏ đều có một vị Phật. Có mười ức Phật cùng với các vị Bồ-tát cùng ở mười ức nước nhỏ, các hàng trời, người đều nhìn thấy Đức Phật. Các Bồ-tát, chư Thiên, loài người đều nhờ oai thần của Phật mà được thấy:

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi.

Bồ-tát La-lân-sư-lợi.

Bồ-tát Đàn-na-sư-lợi.

Bồ-tát Quần-na-sư-lợi.

Bồ-tát Phật-đà-sư-lợi.

Bồ-tát Niết-la-sư-lợi.

Bồ-tát Duy-đồ-sư-lợi.

Bồ-tát Nhạ-na-sư-lợi.

Bồ-tát Bạt-đà-sư-lợi.

Bồ-tát Đàm-ma-sư-lợi.

Những vị Bồ-tát như vậy đều ở nơi cõi Phật của mình, cõi ấy rất thù thắng. Mỗi cõi đều có các Đức Phật tên là:

A-chiên-đọa-hoàn.

A-lê-na-đọa-hoàn.

A-đồ-đà-đọa-hoàn.

A-lâu-na-đọa-hoàn.

A-chiên-đọa-đọa-hoàn.

Uất-trầm-đọa-hoàn.

A-đậu-la-đọa-hoàn.

Phạm-ma-đọa-hoàn.

Duy-di-la-đọa-hoàn.

Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.