Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 1/17

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Giảng và chú giải Kinh Luận

Lược Giảng Kinh Chiêm Sát Thiện Ác Nghiệp Báo

Thông tin
Nguồn: adidaphat.net

Ghi Chú Của Người Chuyển Ngữ

Lão pháp sư Mộng Tham đã giảng kinh này ba lần, được ghi lại thành các bản giảng ký như sau: Bản thứ nhất mang tựa đề Chiêm Sát Thiện Ác Nghiệp Báo Kinh Giảng Ký (cư sĩ Ngô Bích Đào chỉnh lý, do Nữu Ước Bồ Đề Tâm Học Hội ấn hành năm 1989). Bản thứ hai ghi là Chiêm Sát Thiện Ác Nghiệp Báo Kinh Tân Giảng (giảng năm 1999 tại chùa Phổ Thọ, núi Ngũ Đài), và bản thứ ba chỉ ghi tựa đề Chiêm Sát Thiện Ác Nghiệp Báo Kinh (năm 2009). Do bản Giảng Ký đã có người chuyển ngữ sang tiếng Việt từ lâu (không đề tên người dịch), và so với lần giảng thứ hai thì lời giảng lần thứ ba chi tiết hơn, nên chúng tôi chọn chuyển ngữ bản này (và ghi tựa đề là Lược Giảng Kinh Chiêm Sát Thiện Ác Nghiệp Báo để độc giả khỏi lầm với chánh kinh) nhằm thỏa mãn tâm nguyện giới thiệu các bài giảng của Địa Tạng Tam Kinh hòng khích lệ chính mình cũng như các đồng tu củng cố tín tâm, tin sâu nhân quả, sám trừ nghiệp chướng, phát Bồ Đề tâm, dũng mãnh niệm Phật.

Tập 1

Chư vị Bồ Tát, chúc mọi người cát tường như ý, thân tâm khỏe mạnh.

Nay tôi sẽ thưa với mọi người lý do vì sao phải học kinh Chiêm Sát Thiện Ác Nghiệp Báo, và nói đến nhân duyên lịch sử của bộ kinh này. Bộ kinh này kể từ khi được phiên dịch sang tiếng Hán, không có ai học. Kinh được phiên dịch từ đời Tùy [bởi ngài Bồ Đề Đăng], mãi cho đến đời Minh, Ngẫu Ích đại sư dùng thần thông, trí huệ, quan sát Nam Thiệm Bộ Châu, muốn tìm năm vị tỳ kheo thanh tịnh, nhưng chẳng có! Ngài mong thọ giới, nhưng chẳng thể đắc giới. Do vậy, tìm trong Đại Tạng Kinh làm cách nào thì mới có thể đạt được giới thanh tịnh. Vì thế, Ngài tìm thấy kinh Chiêm Sát Thiện Ác Nghiệp Báo.

Bắt đầu từ Ngẫu Ích đại sư, do Ngài chẳng thể chế ra chiêm sát luân tướng theo như lời dạy của Địa Tạng Vương trong kinh Chiêm Sát Thiện Ác Nghiệp Báo; chẳng có cách nào, bèn dùng giấy để viết thành những lá thăm [thay cho mộc luân]. Vì thế, chẳng có cách nào truyền bá, hoằng dương pháp này. Thế nhưng Ngài đã viết một bản chú giải cho kinh Chiêm Sát Thiện Ác Nghiệp Báo, đặt tên là Chiêm Sát Nghĩa Sớ. Sau đấy, pháp này cũng bị đoạn tuyệt, chẳng có ai học. Mãi cho đến thời pháp sư Hoằng Nhất, pháp sư Hoằng Nhất cũng chuyên môn hoằng dương pháp môn Địa Tạng, phát nguyện hoằng dương pháp môn Địa Tạng. Pháp sư Hoằng Nhất đã nói với tôi: “Kinh Chiêm Sát Thiện Ác Nghiệp Báo, kinh Đại Thừa Đại Tập Thập Luân, và kinh Địa Tạng, đều thuộc về hệ thống Hoa Nghiêm”. Có khi chúng ta coi kinh Chiêm Sát Thiện Ác Nghiệp Báo như một thứ bói toán, phê bát tự, [cách nhìn ấy] hoàn toàn sai lầm, chẳng phải là ý nghĩa ấy! Hàm nghĩa của kinh này là: Do hiện thời chúng ta đang sống trong thời đại Mạt Pháp, nghiệp chướng sâu nặng, mà cũng chẳng có cách nào liễu giải nhân duyên, cũng chẳng có cách nào liễu giải chính mình. Do vậy, phải dùng phương thức chiêm sát trong kinh Chiêm Sát Thiện Ác Nghiệp Báo. Cách chiêm sát này là do sức thần thông của Địa Tạng Vương Bồ Tát. Tuy chúng ta không có thần thông, nhưng chúng ta cầu Địa Tạng Vương Bồ Tát ban thần thông cho chúng ta, tức là quý vị dùng cách chiêm sát trong kinh Chiêm Sát sẽ có thể biết quá khứ, có thể biết hiện tại, và cũng có thể biết vị lai. Do vậy, pháp sư Hoằng Nhất đề xướng pháp này. Ngài đề xướng, tuy không giảng, nhưng vì Ngài có kỹ thuật, do Ngài học công nghệ, bèn dựa theo thước tấc lớn nhỏ trong kinh Chiêm Sát để chế tạo Chiêm Sát Luân thành công.

Đức Phật dạy kinh Chiêm Sát Thiện Ác Nghiệp Báo còn có một danh nghĩa khác là “pháp môn Căn Tụ”. “Căn Tụ” (根聚): Căn là sáu căn, cộng thêm sáu trần, cùng với sáu thức, tức là Căn, Trần, Thức, và Căn Bản Vô Minh cùng tụ tập lại. Cho nên pháp môn này được gọi là “pháp môn Căn Tụ”. Sau khi quý vị học pháp môn này, sẽ có thể kiên cố tín tâm của chính mình. Vì hiện thời, tín tâm của chúng ta chẳng trọn đủ. Các đạo hữu đang hiện diện đều là đệ tử Tam Bảo tin Phật; chúng ta thường tự cho rằng chính mình có sự tín ngưỡng, có tín tâm. Nhưng xét theo giáo nghĩa do đức Phật đã dạy, tín tâm của chúng ta chỉ là “hân nhạo tâm” (欣樂心, tâm ưa thích), chẳng phải là tín tâm! Theo như Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm Kinh đã dạy về tín tâm, thì tín tâm có tiêu chuẩn nhất định. Mỗi đạo hữu chúng ta hãy tự nhớ lại, suy ngẫm, quý vị có phải là tín tâm trọn đủ hay không? Tiêu chuẩn của Tín tâm trọn đủ là gì? Nhận biết niệm trước dấy lên điều ác, bèn ngưng dứt chẳng cho niệm sau dấy lên, thì coi như là bậc Bồ Tát có tín tâm. Vị Bồ Tát có tín tâm có thể thị hiện thần thông. Hiện thời, chúng ta chẳng có, chẳng thể chế ngự tâm niệm của chính mình, chẳng thể “một ý niệm không đúng, bèn ngay lập tức ngăn dứt, chẳng để cho nó tiếp tục”. Mỗi vị đạo hữu có thể kiểm nghiệm chính mình, [để nhận biết] sức mạnh nơi tín tâm của quý vị như thế nào, có đủ trình độ này hay chưa? Nếu quý vị đủ trình độ này, quý vị thuộc vào địa vị Sơ Trụ, đã viên mãn Thập Tín, tiến nhập địa vị Sơ Trụ. Nói theo tiêu chuẩn trong kinh Hoa Nghiêm, địa vị Sơ Trụ sẽ có thể tới một trăm thế giới thị hiện thành Phật, thần thông diệu dụng khá lớn. Vậy nên chúng ta hãy tự kiểm nghiệm chính mình, chúng ta có sức mạnh như thế hay chăng? Chẳng có! Do vậy, tín tâm của chúng ta chẳng trọn đủ! Chúng ta phải khiến cho tín tâm của chính mình kiên định, cầu Địa Tạng Vương Bồ Tát gia trì.

Nhân duyên phát khởi bộ kinh này là do Kiên Tịnh Tín Bồ Tát hướng về đức Phật thỉnh cầu, Ngài nói: Trong thời Mạt Pháp, thời gian Mạt Pháp của đức Phật là một vạn năm, hoặc là năm ngàn năm, hoặc ba ngàn năm [tùy theo cách nói khác biệt trong mỗi kinh]. Khi đó, tín tâm của chúng sanh chẳng kiên định. Chẳng kiên định tức là tín tâm thoái thất, chẳng thể nào [tinh tấn tu trì] cho đến khi liễu sanh tử, thâm nhập Phật pháp! Tín lực của quý vị chẳng đủ, tức là tín tâm thoái chuyển. Làm thế nào để tín tâm của quý vị có thể kiên định, củng cố tín tâm của quý vị? Đấy chính là nhân duyên phát khởi của bộ kinh này. Vì quý vị có tín tâm thì thiện căn mới có thể tăng trưởng, mới có thể tiêu trừ nghiệp chướng, khiến cho thiện nghiệp tăng trưởng, ác nghiệp tiêu mất. Thuở đức Phật tại thế, đã có loại hiện tượng này, huống hồ trong thế gian này, đức Phật đã diệt độ gần ba ngàn năm, tín tâm của chúng ta chẳng thể kiên định, chẳng thể trọn đủ. Vì sao bộ kinh này có nhân duyên tất yếu phải giảng giải, mà vẫn một mực chẳng thể lưu truyền rộng khắp? Vì mọi người đều bị một thái độ thuộc về hình thái xã hội quấy phá, coi pháp này như một kiểu bói toán, phê bát tự, xem tướng! Đức Phật ngăn cấm [các hình thức ấy], đó là phạm giới. Vì sao khi Kiên Tịnh Tín Bồ Tát thỉnh đức Phật dạy, đức Phật chẳng nói với Ngài? Vì đức Phật đã chế giới, không cho xem bói, phê bát tự, mọi người đều biết điều này! Đức Phật bảo Địa Tạng Vương Bồ Tát hãy nói [pháp môn này], Địa Tạng Vương Bồ Tát có phương tiện thiện xảo. Bồ Tát hành hết thảy phương tiện thiện xảo thuộc về Bồ Tát đạo. Hơn nữa, đối với pháp môn này, Bồ Tát hết sức thiện xảo phương tiện, lại còn có sức thần thông hết sức rộng lớn. Vì thế, đức Phật bảo Kiên Tịnh Tín Bồ Tát thưa hỏi Địa Tạng Vương Bồ Tát, Địa Tạng Vương Bồ Tát bèn nói ra pháp môn này.

Pháp môn này từ mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý, sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp, cộng thêm nhãn thức, nhĩ thức, tỵ thức, thiệt thức, thân thức, ý thức, ba lần sáu mười tám, cộng thêm căn bản vô minh, thành mười chín món. Do vậy, pháp môn Căn Tụ này căn cứ trên sáu căn, sáu thức của quý vị, và cảnh giới sáu trần hợp lại, tụ hợp lại một chỗ. Quý vị chiêm sát nghiệp chướng nào nặng nề? Do tất cả những tâm niệm chúng ta dấy lên sẽ cảm quả, quý vị cũng chẳng có cách nào, cho nên khi dấy lên cái nhân, quý vị hãy chuyển hóa nó, đừng để cho nó cảm vời cái quả. Đó chính là ngay khi quý vị khởi tâm động niệm, sẽ có thể ngăn dứt. Vì thế, bộ kinh này được gọi là pháp môn Căn Tụ, ý nghĩa đại khái là như thế đó.

Kinh Chiêm Sát Thiện Ác Nghiệp Báo đại lược chia thành hai quyển Thượng và Hạ. Quyển Thượng nhằm chuẩn bị cho quyển Hạ. [Pháp môn này] còn được gọi là pháp môn Căn Tụ, còn gọi là pháp môn Tâm Địa. Tâm địa trong quyển Hạ căn cứ vào quyển Thượng: Nghiệp chướng của quý vị đã tiêu, thì quý vị mới có thể nhập hai thứ quán đạo, cảnh giới Nhất Thật. Cảnh giới Nhất Thật chính là giáo nghĩa Hoa Nghiêm, hai thứ quán đạo là tu Định và tu Huệ. Thoạt đầu, quý vị chẳng đạt được lợi ích từ quyển Thượng, chẳng thuần thục cách tu hành [được dạy] trong quyển Thượng, mà tu ngay vào quyển Hạ, sẽ tuyệt đối chẳng thành công! Khi quý vị tu hành mỗi ngày, sáng sớm thức dậy, dùng Chiêm Sát Luân để chiêm sát một phen, [hòng nhận biết]: Hiện thời, quý vị hãy còn nghiệp chướng sâu hay cạn, loại nghiệp chướng nào nặng nề? Hoàn toàn chẳng phải là nghiệp chướng nơi mỗi căn, mỗi môn đều nặng, nó có trọng điểm. Sau khi quý vị học tập pháp môn này, sẽ có thể biết trong thân, miệng, ý, phương diện nào [nghiệp chướng] nặng nhất để sám hối đúng trọng điểm. Cho đến khi quý vị đã học, mỗi sáng sớm thức dậy, bèn chiêm sát một lần. Quý vị hãy chú ý, ngày hôm nay chúng ta nên làm gì? Ta làm thế nào để tiêu diệt nghiệp chướng của ta? Hễ nghiệp chướng tiêu mất, trí huệ sẽ tăng trưởng. Trí huệ càng tăng trưởng, nghiệp chướng càng tiêu diệt. Hai điều này giúp nhau thành tựu. Như vậy thì quý vị đã có trí huệ, tu hành sẽ chẳng bị vướng mắc. Đấy là đại ý tối sơ của kinh này, tôi giới thiệu đại khái đôi chút với mọi người như thế đó.

Kinh này chỉ có hai quyển, quyển Thượng và quyển Hạ. Quyển Thượng hoàn toàn nhằm phát khởi cho sự tu hành trong quyển Hạ. Trước khi chúng ta có căn cơ ấy, quý vị có thể xem xét từng chuyện trong đời sống hằng ngày. Đấy là phương tiện thiện xảo, bổn ý của kinh hoàn toàn là để quý vị sử dụng trong tu hành. Có rất nhiều người thuộc hai chúng đệ tử tại gia (các đạo hữu), trong cuộc sống hằng ngày, quý vị hoặc là buôn bán cũng thế, mà đang truy cầu học vấn cũng thế, quý vị muốn chọn lựa hôm nay ra khỏi cửa có tốt lành hay không, có thể chiêm sát một phen. Sau khi chiêm sát, nếu [Chiêm Sát Luân] bảo quý vị chẳng cát tường. Dẫu chẳng cát tường, nhưng quý vị lại không thể nào chẳng làm, hãy lễ bái Địa Tạng Vương Bồ Tát. Địa Tạng Vương Bồ Tát đã dạy quý vị một phương pháp, tức là niệm danh hiệu của Ngài một ngàn câu. Niệm danh hiệu Địa Tạng Vương một ngàn câu xong rồi mới thực hiện, tai nạn ấy sẽ hóa thành cát tường. Do vậy, kinh này cần thiết khẩn yếu đối với chúng ta.

Cần thiết khẩn yếu thì lẽ ra phải được hoằng dương phổ biến chứ? Cũng phải có nhân duyên! Các pháp sanh từ nhân duyên; chẳng có duyên thì sẽ chẳng được! Kể từ lúc dịch ra, kinh chẳng có ai giảng, chỉ có Ngẫu Ích đại sư soạn tác phẩm Nghĩa Sớ, pháp sư Hoằng Nhất chế tạo mộc luân (Chiêm Sát Luân), chẳng có ai chú giải. Pháp sư Hoằng Nhất chẳng giảng, Ngài để cho tôi giảng, nhưng khi Ngài (pháp sư Hoằng Nhất) đã viên tịch, tôi mới bắt đầu giảng. Phải là hữu duyên! Chẳng có duyên, quý vị có muốn giảng cũng chẳng được! Duyên có nghĩa là gì? Nghĩa là “thúc đẩy thành tựu”. Tôi giảng lần đầu tại Nữu Ước Bồ Đề Học Hội. Bồ Đề Học Hội là một học hội do chính pháp sư Hoằng Giác kiến lập, [thính chúng] đều là các đạo hữu chúng ta. Người nghe kinh cũng chẳng nhiều, hai ba chục người đến nghe giảng kinh Chiêm Sát Thiện Ác Nghiệp Báo. Giảng lần thứ nhất vào năm 1989. Lần thứ hai giảng vào năm 1999, đúng mười năm sau, giảng tại chùa Phổ Thọ, Ngũ Đài Sơn. Giảng lần ấy, nhân duyên thù thắng hơn, chỉ riêng chúng xuất gia (đúng dịp kết hạ an cư) đã gần một ngàn vị, lại còn rất nhiều vị cư sĩ tại gia. Đấy là lần thứ hai, từ năm 1989 đến năm 1999. Lần này là lần thứ ba, cũng vào năm 2009, đại khái mỗi lần đều cách nhau mười năm. Chẳng phải là tôi lười nhác, mà là vì chẳng có ai tìm tôi mời giảng. Tôi chẳng thể nói: “Để tôi giảng kinh Chiêm Sát Thiện Ác Nghiệp Báo cho quý vị nhé!” [Nếu nói như vậy], chắc là có người bảo tôi chẳng phải là kẻ khùng, thì cũng là một gã ngốc! Phật pháp phải do người khác thỉnh thì quý vị mới có thể nói. Chẳng có ai thỉnh, quý vị giảng cho người ta, họ có nghe quý vị nói hay không? Nhân duyên phát khởi lần này là do pháp sư Hoằng Giác giới thiệu, mà các vị Trần Vân Long, Dương Vận Nghi, cũng như rất nhiều đạo hữu yêu cầu tôi giới thiệu kinh Chiêm Sát Thiện Ác Nghiệp Báo với quý vị.

Đã là Chiêm Sát thì Chiêm là “chiêm bốc” (占卜, chiêm nghiệm, bói toán), Sát (察) là xem xét. Quý vị chiêm bốc rồi xem xét [điều vừa chiêm bốc ấy] có tương ứng với quý vị hay không. Kinh này luôn yêu cầu tương ứng, [giống như] dò số có khớp hay không! “Số” ăn khớp thì mới có hiệu quả. Bộ kinh Chiêm Sát Thiện Ác Nghiệp Báo này đại khái chia thành ba phần. Trong lịch sử, đối với kinh điển được phiên dịch sang tiếng Hán, vào đời Tấn, luật sư Đạo An đã chia [kinh văn của] tất cả các kinh điển được phiên dịch thành ba phần: Phần thứ nhất là Tự Thuyết, phần thứ hai là Chánh Tông, tức phần nương theo giáo nghĩa trong kinh này để tu hành; phần thứ ba là Lưu Thông. Mỗi bộ kinh đều được chia như thế. Đó là quy luật mà các pháp sư giảng kinh đều tuân thủ để dựa theo từng kinh mà phán định: Phần nào trong một bộ kinh là Tự Thuyết, phần nào nhằm hiển thị đạo lý trong kinh ấy (Chánh Tông), phần nào nhằm lưu truyền trong vị lai (Lưu Thông), có ý nghĩa như thế. Chắc là mọi người đã nghe nói những điều này rất nhiều rồi, tôi không nói cặn kẽ, chỉ nói đại khái với mọi người đôi chút. Trong bộ kinh Chiêm Sát Thiện Ác Nghiệp Báo này, điều được nói đầu tiên là nhân duyên phát khởi. Nhân duyên phát khởi chính là Tự Phần. Nay chúng ta trước hết nói về Tự Phần. Tôi nói về kinh văn, mọi người hãy xem nhé!

(Kinh) Như thị ngã văn. Nhất thời, Bà Già Bà nhất thiết trí nhân, tại Vương Xá thành, Kỳ Xà Quật sơn trung, dĩ thần thông lực, thị quảng bác nghiêm tịnh vô ngại đạo tràng, dữ vô lượng vô biên chư đại chúng câu, diễn thuyết thậm thâm Căn Tụ pháp môn.

(經)如是我聞。一時,婆伽婆一切智人,在王舍城耆闍

崛山中,以神通力,示廣博嚴淨無礙道場,與無量無邊諸大衆俱,演說甚深根聚法門。

(Kinh: Tôi nghe như thế này: Một thời, đức Bà Già Bà (Bhagavān, đức Thế Tôn) là đấng Nhất Thiết Trí ngự tại thành Vương Xá, trong núi Kỳ Xà Quật, dùng sức thần thông để hiện bày đạo tràng trang nghiêm, thanh tịnh, vô ngại, cùng với vô lượng vô biên các đại chúng nhóm họp, diễn nói pháp môn Căn Tụ rất sâu).

Phần này thường được gọi là Tự Phần, trần thuật bộ kinh này vừa mới khởi đầu nói về điều gì. Không chỉ bộ kinh này, hết thảy các kinh vừa mới khởi đầu đều là “như thị ngã văn” (Evaṃ Mayā śrutam, tôi nghe như thế này). Mỗi bộ kinh đều là như thế. Những lời này là do vị kết tập kinh là tôn giả A Nan khi kết tập kinh điển, điều thứ nhất là khiến cho người khác tin tưởng. Sáu loại [thành tựu bắt buộc phải có trong Tự Phần của mỗi kinh] nhằm khiến cho người ta tin tưởng, “nhất thời”, đức Phật ở nơi nào, nói với người nào… Những điều ấy được gọi là Lục Thành Chứng Tín Tự (六成證信序), [hàm nghĩa] nói sáu loại pháp môn nhằm “thành” (成) tức thành tựu, chứng minh, chỉ ra pháp này đáng tin. Chứng Tín Tự trong Tự Phần của hết thảy các kinh đều nói như thế. Vì những lời này là do tôn giả A Nan nói khi Ngài kết tập bộ kinh này. “Như thị” là nói đến bộ kinh này, tôi đích thân nghe bộ kinh này, [nói như vậy] nhằm khiến cho mọi người tin tưởng. [Nói như thế với dụng ý]: Thứ nhất là không giả, vì chính tôi tự mình nghe được. Nghe vào lúc nào, do ai nói? Đức Phật nói.

Phàm là kinh Phật thì đều nói “nhất thời”, do nguyên nhân nào? Chẳng có tiêu chuẩn thời gian! “Nhất thời” tức là khi nhân duyên khiến cho người nghe và người nói gặp gỡ. Đức Phật thuyết pháp có lúc ở trên cõi trời, có khi nói trong nhân gian, có lúc nói tại quốc độ này, có khi nói tại quốc độ khác, thời gian đều chẳng giống nhau, chẳng thể dùng [tiêu chuẩn] thời gian nào để xác định thời gian [cụ thể], chỉ có thể dùng cách nói này (“nhất thời”) để ấn định thời gian. Tức là khi nhân duyên khế hợp, có người nói, tức vị pháp chủ, có người nghe (thính chúng), thì gọi là “nhất thời”; điều kiện thời gian như thế đó!

Phật là bậc Nhất Thiết Trí, trí huệ hết sức to lớn, trọn đủ hết thảy các trí huệ. Do vậy, Ngài có thể nói hết thảy các pháp, Ngài là người thuyết pháp. Đấy là Nhân [tức Chủ Thành Tựu trong sáu món Chứng Tín Thành Tựu].

Ở chỗ nào? Tại thành Vương Xá (Rāja gṛha), trong núi Kỳ Xà Quật (Gṛdhrakūṭa). Chúng ta thường gọi [núi này] là Linh Thứu Sơn (靈鷲山). Chắc là người đã từng triều bái Ấn Độ đều tới Linh Thứu Sơn. Đức Phật dùng sức thần thông trang nghiêm nơi thuyết pháp hết sức thù thắng, mầu nhiệm, thành một đạo tràng rộng rãi, trang nghiêm, thanh tịnh, chẳng có chướng ngại. [Cứ hình dung] bao nhiêu người đến nghe, [nơi ấy] đều có thể dung nạp, sẽ có thể hình dung mức độ rộng lớn của nó.

Người nghe nhiều cỡ nào? Vô lượng vô biên các đại chúng cùng nhóm họp.

Diễn thuyết gì vậy? Pháp môn Căn Tụ rất sâu. Đã là rất sâu, thì sẽ chẳng hời hợt, nông cạn, chẳng phải là mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý như chúng ta thường nói. Căn Tụ là lục căn, lục trần, lục thức, mười tám giới; đó gọi là pháp môn Căn Tụ. Vì sao thêm vào chữ “thậm thâm” (甚深, rất sâu)? Thêm vào chữ “thậm thâm” nhằm phân biệt rành rẽ. Có kẻ cho rằng đây là pháp Tiểu Thừa, [nhận định như vậy] tuyệt đối là sai lầm; cho nên phải nói pháp môn này là “thậm thâm”, lục căn, lục trần, lục thức, mười tám giới tụ tập lại. [Đó chính là] Căn Tụ, thuận theo kinh văn [mà giảng giải như thế].

Nhưng đức Phật nói hết thảy các kinh, có khi là trong Tự Phẩm có Thông và Biệt. “Như thị ngã văn” là Thông, “ở trong núi Kỳ Xà Quật, thị hiện vô ngại đạo tràng, diễn thuyết pháp này” là Biệt. Vì nói pháp môn Căn Tụ, chẳng nói pháp nào khác, chẳng phải là nói kinh Pháp Hoa. Kinh Pháp Hoa cũng được nói tại núi Linh Thứu. Đó là Biệt, Biệt chẳng phải là Thông, “như thị ngã văn” là Thông. Phật ngự nơi nào đó, [điều này thuộc về Xứ Thành Tựu] trong Lục Thành Chứng Tín Tự. Sáu loại ấy nhằm chứng minh pháp này đáng tin, chẳng phải là ngụy tạo, chẳng phải là tùy tiện nói ra.

Do khi đức Phật nhập Niết Bàn, ngài A Nan hỏi đức Phật: “Sau khi đức Phật diệt độ, lúc con kết tập các kinh do đức Phật đã nói, khởi đầu nên nói như thế nào, khi kết thúc nên nói như thế nào, xin Phật quyết định”. Đức Phật bảo: “Khởi đầu thì nhất định phải nói: Như thị ngã văn, [một thời], Phật ở tại chỗ nào, có các đại chúng như thế nào tụ họp tại nơi ấy”. Một đằng là thời gian, một đằng là xứ sở, một đằng là nhân sự. Đó chính là cách nói theo Thời, Địa, Sự, Vật, nêu rõ pháp ấy đáng tin. Do ngài A Nan thỉnh vấn trước hết, cho nên đức Phật dạy Ngài, đầu các kinh, ông phải nên nói như thế. Nói như thế, sẽ khiến cho người ta tin tưởng. Ông nói như thế, sự tín ngưỡng của người khác sẽ được thành tựu.

“Như thị” hàm ý: Những lời ấy chẳng phải do tôi nói, tôi chỉ được

nghe, tôi chỉ là người kết tập. Ngài A Nan tỏ rõ thái độ, thể hiện lời lẽ của người kết tập kinh điển. [Sở dĩ lập ra] Tín Thành Tựu là vì các pháp do đức Phật đã nói mênh mông như biển cả; nếu chẳng có một định nghĩa tiêu chuẩn, quý vị phiên dịch như thế nào cũng đều được, miễn sao chẳng ra ngoài biển Phật pháp, có pháp vị là được rồi. Nhưng đức Phật đã quy định, phải tuân theo quy cách ấy, để khiến cho mọi người tin tưởng. Nhất là trong bộ kinh này, bậc đương cơ là Kiên Tịnh Tín Bồ Tát. Phật pháp sâu như biển cả, chỉ Tín là có thể nhập! Loại pháp môn Căn Tụ này rất khó khiến cho kẻ khác tin tưởng, cho nên phải nhờ Kiên Tịnh Tín Bồ Tát làm người phát khởi. [Kiên Tịnh Tín] tức là thanh tịnh tín, khiến cho người khác tin tưởng, tin được! Tin được gì vậy? Pháp này chẳng ngụy tạo, do chính đức Phật nói, nhằm thành tựu lòng tin, cho nên gọi là Tín Thành Tựu.

Điều thứ hai (“ngã văn”) là đối tượng nghe. Điều thứ hai này được gọi là Văn Thành Tựu, Văn (聞) tức là nói “ai nghe [pháp ấy]?” Pháp này đáng tin, nhưng do ai nghe, “ai nghe” chính là Văn Thành Tựu. Ngài A Nan nói, Văn là do ngài A Nan nói: “Đích thân tôi nghe đức Phật, chính tôi nghe thấy”. “Như thị” là nói pháp này do đức Phật nói, đáng tin, [còn “ngã văn”] là ngài A Nan minh thị: Pháp này do tôi đích thân nghe đức Phật nói. Nhưng có một thắc mắc, chẳng hạn như chúng ta nói tới kinh Địa Tạng, ngài A Nan chẳng hiện diện. Rất nhiều bộ kinh ngài A Nan chẳng có mặt tại hiện trường, cớ sao vẫn là “như thị ngã văn”? Vì trong tương lai, kinh điển sẽ được kết tập để lưu truyền cho đời sau, hễ pháp nào do đức Phật đã nói mà ngài A Nan chưa được nghe, đức Phật sẽ nói lại cho Ngài nghe. Chẳng hạn như kinh Địa Tạng, ngài A Nan không hiện diện, nhưng do ngài A Nan kết tập. Còn có rất nhiều bộ kinh mà ngài A Nan chẳng hiện diện, có kinh là do Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát và A Nan cùng kết tập, nhưng thường là do ngài A Nan đóng vai trò chủ yếu. Do đó, Văn Thành Tựu biểu thị chính tôi (ngài A Nan) đích thân được nghe pháp do đức Phật đã nói. Điều này thuộc về Tín Thành Tựu và Văn Thành Tựu.

Thời Thành Tựu: Phàm [thời điểm] của các pháp do đức Phật đã nói đều là “nhất thời”, chẳng có thời gian [cụ thể]! Thời gian trên cõi trời làm sao xác định theo nhân gian cho được? Như kinh Địa Tạng được nói trên cõi trời, quý vị xác định theo thời gian trong nhân gian bằng cách nào? Do vậy, đối với thời gian ấy, chỉ nói là “nhất thời”. “Nhất thời” nhằm nói lên điều gì? Nghe và nói. Lúc nghe và nói, tức là thời gian đức Phật thuyết pháp ấy và chúng sanh hữu duyên cảm ứng đạo giao; do vậy, đức Phật mới nói ra pháp ấy. [Những điều vừa nói trên đây] chính là:

1) Tín Thành Tựu (“như thị”).

2) Văn Thành Tựu (“ngã văn”).

3) Thời Thành Tựu (“nhất thời”): Có người nói, có kẻ nghe, có thời gian nhất định.

Người nói là Chủ, Chủ là nói đến ai? [Kinh] do đức Phật nói, Ngài là Chủ Thành Tựu. [Như vậy là đã có bốn món thành tựu]: Tín Thành Tựu, Văn Thành Tựu, Thời Thành Tựu, và Chủ Thành Tựu. Điều thứ năm là Xứ Thành Tựu, tức là nói ở chỗ nào? Đức Phật thuyết pháp đều có một nơi chốn. Trước mỗi bộ kinh, đều có sáu loại [chứng thực] như thế, gọi là Lục Thành Chứng Tín Tự, pháp ấy có sáu loại thành tựu nên đáng tin! Ở nơi nào? Như kinh này được nói tại thành Vương Xá, trong núi Kỳ Xà Quật. Đã có thời gian, có địa điểm, có người nghe, có vị thuyết pháp chủ, lại còn có đại chúng. Đức Phật thuyết pháp đều có Bồ Tát đại chúng, hoặc là có Thanh Văn đại chúng. Điều này được gọi là Chúng Thành Tựu. Phàm là một pháp hội giảng kinh, đều phải hội đủ các nhân duyên kể trên. Chẳng có sáu loại nhân duyên thành tựu ấy, thì sẽ không được. Chúng được gọi là Lục Thành Chứng Tín Tự. Đây là tôi nghe như thế, liền nói đúng như tôi đã nghe, người nghe là ngài A Nan, người nói là Thích Ca Mâu Ni Phật, nơi chốn là núi Linh Thứu, còn có các Bồ Tát đại chúng; đó là Chúng [Thành Tựu].

Vì tôi thường giảng ý nghĩa “tự tại” này, đó cũng là ý nghĩa “thành Phật tự tại”. Vì sao sáu loại được nói trên đây [có khi] không được phiên dịch? Vì sao không phiên dịch? Có khi phiên dịch, có khi không phiên dịch. “Chẳng dịch” là do thuộc loại ý nghĩa gia trì: Như Lai vĩnh viễn chẳng thuộc về phiền não, Ngài chẳng có phiền não. Ngài tự tại trong hết thảy các pháp, cho nên chẳng dịch. Thứ hai, trí huệ của đức Phật giống như ngọn lửa, có ý nghĩa “hừng hực, có thể nung luyện, đốt sạch hết thảy phiền não của quý vị”. [Sắc thân của Phật] lại còn có ba mươi hai tướng, tám mươi thứ hảo, [cho nên] có ý nghĩa trang nghiêm. Vì đức Phật đã trọn đủ hết thảy các công đức thù thắng; do trọn đủ viên mãn hết thảy các công đức thù thắng, cho nên có khi chẳng dịch. Khi đức Phật tự lợi thì đã viên mãn, đã trọn đủ, các phương tiện huệ mà Ngài dấy lên đều nhằm lợi ích người khác, lợi ích chúng sanh; trong ấy bao hàm rất nhiều ý nghĩa. Trong các kinh luận, có khi nói [về phần Chứng Tín này] rất nhiều, có lúc không nói, có khi nói theo tánh, có lúc nói theo sự tướng. Nếu nói theo tánh thể, thì thường là giảng cho đại Bồ Tát, giống như cảnh giới được nói trong kinh Hoa Nghiêm. Chuyên đối ứng với bộ kinh hay một bộ luận nào đó, mỗi thứ đều có cách nói khác nhau. Do ở đây chúng ta nói đại lược, cho nên đối với sáu loại thuộc phần Chứng Tín Tự ở đầu kinh, tôi chỉ nói đại khái đôi chút.

Vì kinh này nhằm biểu thị những điều sắp được giảng chính là pháp môn Căn Tụ, trong một ngày, chúng ta thường xuyên đem mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý, sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp, nhãn thức, nhĩ thức, tỵ thức, thiệt thức, thân thức, ý thức, gom sáu căn, sáu trần, sáu thức, tức mười tám giới, mười tám giới hợp nhất lại được gọi là Căn Tụ. Căn Tụ chính là tụ hợp hết thảy các tướng cảnh giới lại để nói pháp môn này. Mọi người thường cho pháp này là Tiểu Thừa, vì các điều được nói toàn là hữu tướng. Pháp môn Căn Tụ là hữu tướng, tức Căn, Trần, Thức; nhưng đấy là hàm nghĩa trong nửa bộ trước, nửa bộ sau chẳng như thế, mà sẽ là tách pháp môn Căn Tụ này ra để nói. Mỗi một căn, mỗi một trần, mỗi một thức bao hàm rất nhiều nghĩa lý. Khi tôi giảng đến phần kinh văn tương ứng, mọi người sẽ biết điều này.

Nói sâu hơn chút nữa thì là nói đến cái tâm của chúng ta, hàm nghĩa là “tâm có thể chuyển cảnh, sẽ giống như Như Lai”. Trong các pháp môn Căn Tụ, mỗi pháp môn đều là tâm; tâm xoay chuyển tướng cảnh giới bên ngoài thì sẽ là Phật. Nhưng tâm chúng ta bị căn xoay chuyển, bị trần xoay chuyển, bị thức xoay chuyển. Mười tám giới đều là tâm, nhưng hễ bị chuyển, sẽ chẳng phải là tâm. Đó là mê. Cái tâm bị cảnh chuyển, quý vị thấy núi, sẽ bị chuyển theo núi; thấy nước, sẽ bị chuyển theo nước. Cái tâm không bị cảnh chuyển, mười năm trước thấy núi là núi, thấy nước là nước, mười năm giữa thì thấy núi chẳng phải là núi, thấy nước chẳng phải là nước, mười năm sau thấy núi vẫn là núi, thấy nước vẫn là nước. Trong ba quá trình ấy, lúc mười năm đầu là phàm phu, mọi người thấy núi và nước là núi và nước. Mười năm giữa, tu đạo đã thành tựu, núi chẳng phải là núi, nước cũng chẳng phải là nước. Đợi cho tới khi đạt đến cảnh giới đại Bồ Tát, đạt tới cảnh giới Phật, núi vẫn là núi, nước vẫn là nước. Đó là ý nghĩa “tùy duyên”, tùy theo hết thảy chúng sanh duyên nói như thế nào, bèn nói theo như thế đó. Pháp môn Căn Tụ có hàm nghĩa ấy. Qua tỷ dụ, mọi người sẽ lý giải hàm nghĩa của pháp môn Căn Tụ.

Do pháp này, tức là từ pháp hữu tướng chuyển thành pháp vô tướng, từ sự tín giải hữu tướng đạt tới mục đích vô tướng, đừng nên ngờ vực, phải chuyển hóa từng bước một. Kiên Tịnh Tín Bồ Tát là bậc đương cơ, là duyên nhân thỉnh pháp, khiến cho bọn chúng sanh chúng ta trong đời Mạt Pháp có thể cậy vào thần lực của Phật, hoặc nương vào thần lực của Địa Tạng Bồ Tát, sử dụng Chiêm Sát Luân Tướng. Chiêm Sát Luân Tướng hoàn toàn là thần lực của Địa Tạng Bồ Tát, chỉ nương theo phương pháp do Địa Tạng Bồ Tát đã dạy để xử lý. Chúng ta chẳng có sức mạnh ấy, nhưng chúng ta dùng Chiêm Sát Luân, sẽ có thể biết quá khứ, mà cũng có thể biết vị lai.

Chúng ta có một chuyện nẩy sanh, hễ chiêm sát, sẽ biết phần nào, đời nào, bộ phận nào nẩy sanh vấn đề, quý vị sẽ có thể biết. Phải giải quyết vấn đề ấy như thế nào, chẳng phải chỉ biết suông mà thôi! Trong kinh Chiêm Sát Thiện Ác Nghiệp Báo, Địa Tạng Vương Bồ Tát đã dạy: Quý vị muốn chuyển hóa, muốn tu đạo, mong thành tựu, chuyển phàm thành thánh. Chẳng hạn như nói đến chuyện chuyển phàm thành thánh, chúng ta bị bệnh, bệnh viện chữa trị chẳng lành. Gieo Chiêm Sát Luân, Địa Tạng Bồ Tát dạy đó là do nghiệp chướng, hoặc dạy chúng ta bái sám, hoặc dạy chúng ta niệm thánh hiệu Địa Tạng Bồ Tát bao nhiêu câu đó, quý vị thực hiện đầy đủ, sẽ chuyển được nghiệp ấy. Vì nghiệp đã chuyển, tướng cũng chuyển theo. Khi nghiệp chẳng chuyển, tướng sẽ chẳng chuyển. Nhưng chuyện này phải dựa vào quý vị mà có, điều kiện đầu tiên là quý vị phải có tín tâm quyết định, chớ nên tam tâm nhị ý thì sẽ chẳng có hiệu quả.

Vì tâm chúng sanh phiền não đặc biệt nặng nề, bất luận tin điều gì cũng đều chẳng thể kiên định, mà cũng chẳng thể nẩy sanh thanh tịnh. Nay vị đương cơ là ngài Kiên Tịnh Tín; không chỉ kiên định, mà còn thanh tịnh, cho nên ngài Kiên Tịnh Tín làm bậc đương cơ. Trong hội nhóm họp của Phật, khi đại chúng tụ tập, ngài Kiên Tịnh Tín là người phát khởi bộ kinh này. Ngài do tâm đại bi, thấy chúng sanh đời Mạt Pháp, đặc biệt là trong đời loạn, điều gì cũng chẳng nhận biết rõ ràng. Chúng ta hồ đồ, phiền não, điều gì cũng không biết. Do tâm đại bi, Ngài bèn vì chúng ta thỉnh cầu, thỉnh cầu “dùng phương pháp gì để khiến cho họ (chúng sanh) có thể biết”.

(Kinh) Nhĩ thời, hội trung hữu Bồ Tát, danh viết Kiên Tịnh Tín, tùng tòa nhi khởi, chỉnh y phục, thiên đản hữu kiên, hiệp chưởng, bạch Phật ngôn: “Ngã kim ư thử chúng trung, dục hữu sở vấn, tứ thỉnh Thế Tôn, nguyện thùy thính hứa”.

(經)爾時,會中有菩薩名曰堅淨信,從座而起,整衣服,偏袒右肩,合掌白佛言:「我今於此衆中欲有所問。諮請世尊。願垂聽許」。

(Kinh: Lúc bấy giờ, trong hội có Bồ Tát tên là Kiên Tịnh Tín, từ chỗ ngồi đứng dậy, chỉnh đốn y phục, trật vai áo phải, bạch cùng đức Phật rằng: “Con nay ở trong đại chúng này, có điều muốn hỏi, xin đức Thế Tôn rủ lòng cho phép con hỏi”).

Thuở đức Phật tại thế, muốn thỉnh pháp; trước hết, phải thỉnh cầu Ngài đáp ứng. Nay chúng ta cũng như thế, quý vị muốn thỉnh cầu người khác làm chuyện gì, người ta chấp thuận thì quý vị mới có thể làm. Như người khác muốn tôi giảng kinh Chiêm Sát Thiện Ác Nghiệp Báo, tôi nhận lời người đó rồi mới nói. Đấy chính là ý nghĩa của chữ “thính hứa” (聽許) ở đây. Đó là một loại lễ tiết. Kiên Tịnh Tín Bồ Tát thương xót chúng sanh trong đời mai sau, muốn thỉnh đức Phật thuyết pháp, bèn biểu lộ một nghi thức, tức là người xuất gia trật y ca sa một bên vai, đầu áp sát đất, đảnh lễ đức Phật. Đảnh lễ xong, thưa: “Con mong thỉnh Phật khai thị, xin Ngài rủ lòng chấp thuận”. Ngài chấp thuận thì quý vị mới nói; chẳng chấp thuận sẽ không thể nói!

Vốn là từ trong Vô mà sanh Hữu, những lời này có nghĩa là gì? Trong cảnh giới Nhất Thật, chẳng có hết thảy các hình tướng, chẳng có ngôn thuyết; nhưng làm thế nào thì mới có thể đạt tới cảnh giới Nhất Thật? Trước khi đạt tới cảnh giới Nhất Thật, thì phải có tiền phương tiện. Phương tiện đầu tiên nhất chính là: Quý vị mong đạt tới cảnh giới Nhất Thất, tối thiểu là quý vị phải có tín tâm kiên cố. Đệ tử Tam Bảo chúng ta tin tưởng Tam Bảo, như thế là quý vị có tín tâm. Chúng ta đã có tín tâm, nhưng vẫn chưa kiên cố. Niềm tin của chúng ta, thường nói là “phát Bồ Đề tâm, hành Bồ Tát đạo”, nhưng [cái tín tâm ấy] được kiến lập trên hư vọng, chẳng chân thật! Vì tâm chúng ta chẳng biết cảnh giới Nhất Thật; dẫu có biết thì vẫn chẳng biết chứng nhập bằng cách nào! Nếu muốn đạt tới cảnh giới Nhất Thật, cảnh giới Nhất Thật là cảnh giới gì vậy? Niềm tin kiên định, thanh tịnh! Cảnh giới Nhất Thật là chẳng có cảnh giới, thì mới gọi là cảnh giới Nhất Thật. Hễ có tướng cảnh giới, sẽ chẳng phải là Nhất Thật. Đồng thời, chính mình có tín tâm, có thể khiến cho người khác cũng có tín tâm. Chính mình có tín tâm kiên cố, khiến cho hết thảy chúng sanh đều có tín tâm kiên cố. Đấy mới là Kiên Tịnh Tín.

Chúng tôi tách ra để giảng và giải thích cặn kẽ. Khi cái tâm chánh tín của quý vị hết sức kiên cố, lại nhờ vào duyên bên ngoài, duyên có thể khiến cho người khác thanh tịnh. Tuy chúng ta phát tâm rất chân thật, [vẫn cần đến] ngoại duyên của quý vị tốt đẹp. Ngoại duyên chẳng tốt đẹp, tâm quý vị sẽ chẳng thể thanh tịnh được! Tâm thanh tịnh là cái nhân, vẫn phải do duyên xúc tiến thành tựu, tức là thúc đẩy cái nhân ấy thành tựu. Chúng ta chia ra như thế này: Quý vị thật sự khởi tâm là Kiên, duyên từ bên ngoài thúc đẩy thành tựu thì gọi là Tịnh. Tín là hiểu rõ. Liễu nhân là Tín, duyên nhân và liễu nhân là Nhân, tức là cái được duyên giúp sức bèn thành tựu thì gọi là Nhân. Đấy là chia chẻ cặn kẽ [để giải thích]. Chẳng chia chẻ chi ly thì gọi là Kiên Tịnh Tín, khiến cho tín tâm của chúng ta có thể kiên cố. Hễ gặp đôi chút hoàn cảnh bèn bị dao động [thì chẳng phải là Kiên Tịnh Tín], chớ nên dao động!

Trong cuộc đời của chúng ta, quý vị gặp rất nhiều thử thách. Bất luận vị đạo hữu nào, khi quý vị chưa phát Bồ Đề tâm, khá là thuận lợi. Vừa phát đại tâm, thử thách ngày càng nhiều để khảo nghiệm! Mọi người đều biết chuyện này, “bất thọ ma, bất thành Phật” (chẳng bị ma thử thách, chẳng thể thành Phật). Nói thông thường là như thế đó. Bởi lẽ, quý vị vừa phát tâm, sẽ dẫn khởi hết thảy oán hại của quý vị, khiến cho trong tự tánh bèn nẩy sanh chướng ngại. Chướng ngại là nghiệp chướng. Chúng ta thường nói chướng ngại là nghiệp chướng. Nghiệp chướng tức là những chuyện quý vị đã làm sẽ ngăn trở quý vị mong phát tâm tu đạo trong hiện thời. Mỗi vị đạo hữu đều như thế, chẳng phải là thuận buồm xuôi gió mãi cho đến khi thành Phật. Chẳng hề có chuyện như vậy! Bất luận vị Bồ Tát nào, hay vị Phật nào, cũng đều phát ra rất nhiều đại nguyện, lại còn “phàm là điều gì bất lợi cho chúng sanh, chẳng độ chúng sanh, sẽ chẳng thể thành Phật”. Quý vị tự liễu thoát, tự liễu thoát thì chỉ có thể là A La Hán.

Do vậy, đức Phật dạy chúng ta, chưa thành Phật quả, trước phải kết duyên với người khác, để tới khi quý vị thành Phật, quý vị sẽ giúp đỡ người kết duyên với chính mình trước. Quý vị chỉ vì chính mình, chẳng chịu giúp đỡ người khác, tức là chẳng hành Bồ Tát đạo mà lại mong thành Phật, chẳng có lẽ ấy!

Kiên Tịnh Tín Bồ Tát đã phát Bồ Đề tâm, phát đại bi tâm, vì Ngài đã từng trải qua như thế, tín tâm chẳng kiên định. Nay Ngài đã có thể kiên định [tín tâm], đã trải qua kinh nghiệm ấy. Giống như kẻ tu đạo chúng ta, lúc quý vị mới phát tâm, thành khẩn, chân thật, trải qua một hai thử thách, quý vị chẳng thể vững vàng nổi, đạo tâm lui sụt, cho đến hết thảy những người tu đạo đều có chướng ngại như thế, ngay như lạy Chiêm Sát Sám cũng bị chướng ngại! Chẳng phải là vừa phát tâm, quý vị liền kiên định. Khắc phục các phiền não ấy bằng cách nào? Dựa vào sự học tập của quý vị. Quý vị xem kinh luận càng nhiều, đọc càng nhiều, phương pháp đối trị phiền não, đối trị chướng ngại cũng sẽ càng nhiều hơn. Nếu không, quý vị sẽ chẳng có cách nào khắc phục! Chướng ngại vừa đưa tới, hễ gián đoạn thì chẳng phải là đôi ba ngày, mà chẳng biết là bao nhiêu năm!

Tôi nhớ tôi [bắt đầu] tu vào năm 1937, sau khi đã trải qua rất nhiều tai nạn, cho tới khi sang Mỹ; quý vị nói xem từ 1937 đến 1989, cách nhau bao nhiêu năm? Tôi mới gặp được kinh Chiêm Sát Thiện Ác Nghiệp Báo, một nhóm đạo hữu ở Nữu Ước mới yêu cầu tôi giảng kinh Chiêm Sát Thiện Ác Nghiệp Báo. Giảng xong rồi thôi, tôi vẫn chưa tu [pháp Chiêm Sát trở lại]! Từ lúc đó, lại sau mười năm nữa, tức là từ năm 1989 đến năm 1999, tại chùa Phổ Thọ ở Ngũ Đài Sơn, người ta lại mời tôi giảng kinh Chiêm Sát Thiện Ác Nghiệp Báo. Có người đề nghị, tôi cũng thỏa nguyện cho họ, tôi cũng mong muốn [giảng kinh ấy]. Đến nay lại là mười năm, tôi vẫn chưa tu trở lại, vẫn chẳng dùng Chiêm Sát Luân. Pháp này phải dùng hằng ngày, hết thảy các pháp quý vị vừa đoạn, sau khi đã đoạn, chúng lại tiếp nối, trở lại từ đầu. Mỗi vị đạo hữu chúng ta, bất luận quý vị trì chú nào, hay tu pháp môn nào, hãy chú ý điều gây trở ngại nhất, điều quan trọng nhất, [đó chính là] ngàn vạn phần đừng nên gián đoạn!

Tập 2

Lần trước, chúng tôi nói đến chuyện “khéo dùng cái tâm”, tức là học pháp thì phải khéo học. Thế nào là “khéo học pháp?” Câu này chính là Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát dạy chúng ta phải khéo dùng cái tâm, tức là khi quý vị học pháp, phải khéo vận dụng cái tâm của chính mình. Hàm nghĩa của “khéo vận dụng” là hiện thời quý vị đến đây, mọi người cùng nhau học tập bộ kinh này. Cái thân hiện tại của quý vị chẳng có vấn đề, chẳng có một chút sai lầm nào, nhưng cái tâm dễ nẩy sanh sai lầm. Nay trong lúc quý vị học kinh này, hãy nhất tâm nhất ý, đừng nghĩ tới chuyện khác, ngoại duyên đều buông xuống. Văn Thù Bồ Tát dạy chúng ta: Quý vị phải chế phục cái tâm một chỗ, đó là khéo dùng cái tâm.

Bản thân của việc “khéo dùng cái tâm” chính là giáo nghĩa Đại Thừa. Theo giáo nghĩa Đại Thừa; trước hết, quý vị phải tu Quán. Khi mọi người tới đây, tôi nghe mọi người nói chuyện bên ngoài, đàm luận với nhau. Khi đã vào giảng đường này, khi nghe giảng, trước hết, quý vị hãy trầm tĩnh đôi chút, hãy quán cái tâm của quý vị, đó là tu Quán. Trước hết là khiến cho cái tâm suốt ngày xáo động bên ngoài của quý vị ngưng lặng. Đó là “nghe pháp”, có nghĩa là hễ vào trong đạo tràng này, trần duyên bên ngoài đều buông xuống. Người nghe pháp là như thế, mà người thuyết pháp cũng như thế. “Pháp sư” tức là dùng pháp làm thầy, chẳng có “ngã, nhân” (ta và người), [tức là chẳng có] Ngã Kiến và Ngã Chấp, dùng pháp làm thầy, dùng pháp để chấp. Pháp sư có nói sai hay không? Nếu nói sai, định nghĩa sai một chữ, sẽ là phạm pháp. Theo pháp thế gian, hễ phạm pháp, sẽ có pháp luật quy định [xử phạt]. Nếu pháp sư phạm pháp tới mức độ nào, thì sẽ chịu báo ứng nhân quả [tương ứng mức độ ấy]. Giảng pháp sai lầm sẽ phải chịu nhân quả báo ứng: “Nói sai một chữ chuyển ngữ, đọa lạc làm thân cáo năm trăm đời”. Để sau này có nhân duyên, tôi sẽ nói với mọi người về câu chuyện ấy. Ý nghĩa hoằng pháp của pháp sư là “tiếp nối hưng thịnh chủng tánh của Phật, kế thừa Phật pháp”. Do vậy, Văn Thù Bồ Tát dạy chúng ta khéo dùng cái tâm để tiếp nối hưng thịnh Phật chủng. Hàm nghĩa của việc thuyết pháp là như thế đó!

Học pháp thì sao? Người nói phải khéo nói, chẳng trái nghịch ý Phật. Giảng bộ kinh này, bộ kinh này có ý nghĩa gì? Chớ nên trái nghịch ý nghĩa của bộ kinh này! Người nghe pháp phải kiên định tín tâm của chính mình. Tôi nói lời này, chắc là mọi người có chút hoài nghi, sẽ nói: “Chúng tôi đến đây nghe kinh mà còn chẳng đạt được tín tâm ư?” Tôi đem tiêu chuẩn của tín tâm thưa với mọi người: “Như thế nào thì mới được coi là có tín tâm?” Cảnh giới cao chúng ta chẳng mong cầu được, cảnh giới thấp thì sao? Nay trong vòng một tiếng rưỡi này, chúng ta tạm thời buông xuống ngoại duyên, thanh tịnh đôi chút, mọi người nhất tâm nhất ý cùng nhau học. Tôi không gì chẳng nhằm gợi ý cho mọi người, nhưng dụng tâm thì mọi người vẫn phải tự mình quán chiếu, dụng tâm để học, dụng tâm tương thông với pháp. Khi quần áo chúng ta mặc dính bụi, bẩn thỉu, quý vị cảm thấy chẳng thoải mái. Nếu trong tâm quý vị có trần cấu, chẳng phải là cũng giống như thế hay sao? Khi quý vị học pháp, chẳng dễ học tập để tiến nhập! Hãy hiểu hàm nghĩa này! Do vậy, nay chúng ta bắt đầu học chánh văn trước. Kiên Tịnh Tín Bồ Tát thỉnh cầu đức Phật nói bộ kinh này, tức là nói về nghiệp báo thiện ác trong nhân gian.

(Kinh) Phật ngôn: “Thiện nam tử! Tùy nhữ sở vấn, tiện khả thuyết chi”.

(經)佛言:「善男子!隨汝所問,便可說之」。

(Kinh: Đức Phật nói: “Này thiện nam tử! Ông muốn hỏi gì, hãy cứ nói ra”).

Nay ông thỉnh cầu, ta chấp thuận. Đức Phật khen ngợi Kiên Tịnh Tín Bồ Tát: “Thiện nam tử! Ông muốn hỏi điều gì? Ông muốn hỏi gì, ta sẽ nói cho ông biết điều đó”. Đức Phật có hỏi, ắt đáp, chẳng cự tuyệt hết thảy câu hỏi.

(Kinh) Kiên Tịnh Tín Bồ Tát ngôn: “Như Phật tiên thuyết, nhược ngã khứ thế, Chánh Pháp diệt hậu, Tượng Pháp hướng tận, cập nhập mạt thế, như thị chi thời, chúng sanh phước bạc, đa chư suy não, quốc độ sổ loạn, tai hại tần khởi, chủng chủng ách nạn bố cụ bức nhiễu, ngã chư đệ tử thất kỳ thiện niệm, duy trưởng tham, sân, tật đố, ngã mạn. Thiết hữu tương tự hành thiện pháp giả, đản cầu thế gian lợi dưỡng, danh xưng, dĩ chi vi chủ, bất năng chuyên tâm tu xuất yếu pháp. Nhĩ thời, chúng sanh đổ thế tai loạn, tâm thường khiếp nhược, ưu úy kỷ thân cập chư thân thuộc, bất đắc y thực sung dưỡng khu mạng. Dĩ như thử đẳng chúng đa chướng ngại nhân duyên cố, ư Phật pháp trung độn căn thiểu tín, đắc đạo giả cực thiểu. Nãi chí tiệm tiệm ư tam thừa trung, tín tâm thành tựu giả, diệc phục thậm tiển, sở hữu tu học thế gian Thiền Định, phát chư thông nghiệp, tự tri túc mạng giả, thứ chuyển vô hữu. Như thị ư hậu, nhập Mạt Pháp trung kinh cửu, đắc đạo, hoạch tín, Thiền Định, thông nghiệp đẳng, nhất thiết toàn vô”.

(經)堅淨信菩薩言:「如佛先說,若我去世,正法滅後,像法向盡,及入末世,如是之時,衆生福薄,多諸衰惱,國土數亂,災害頻起,種種厄難怖懼逼擾,我諸弟子失其善念,唯長貪瞋嫉妒我慢。設有像似行善法者,但求世間利養,名稱以之爲主,不能專心修出要法。爾時,衆生睹世災亂,心常怯弱,憂畏己身及諸親屬,不得衣食充養軀命。以如此等衆多障礙因緣故,於佛法中鈍根少信,得道者極少。乃至漸漸於三乘中,信心成就者,亦復甚鮮,所有修學世間禪定,發諸通業,自知宿命者,次轉無有。如是於後,入末法中經久,得道,獲信,禪定,通業等,一切全無。

(Kinh: Kiên Tịnh Tín Bồ Tát nói: “Như đức Phật đã nói trước kia, nếu ta nhập diệt, sau khi Chánh Pháp đã diệt, Tượng Pháp sắp hết, bước vào đời Mạt Pháp, trong lúc như thế, chúng sanh phước mỏng, có nhiều suy não, quốc độ nhiều lần loạn lạc, tai họa nhiều lượt dấy lên, các thứ ách nạn kinh sợ, bức bách, nhiễu hại. Các đệ tử của ta đánh mất thiện niệm, chỉ tăng trưởng tham, sân, ganh ghét, ngã mạn. Giả sử có người hành những điều tương tự như thiện pháp thì chủ yếu chỉ vì cầu lợi dưỡng, tiếng tăm trong thế gian, chẳng thể chuyên tâm tu pháp xuất yếu. Lúc bấy giờ, chúng sanh thấy cõi đời tai ương, loạn lạc, tâm thường khiếp nhược, lo sợ chính mình và các thân thuộc chẳng có cơm áo để nuôi nấng thân mạng. Do có nhiều nhân duyên chướng ngại như thế, trong Phật pháp, kẻ độn căn, ít tin tưởng [thì nhiều], người đắc đạo cực ít. Cho đến dần dần trong tam thừa, kẻ tín tâm thành tựu cũng hết sức ít ỏi, tất cả những người tu học Thiền Định thế gian, phát sanh những nghiệp thần thông, tự biết túc mạng, sẽ lần lượt trở thành chẳng còn. Sau đó, khi đã bước vào thời Mạt Pháp lâu xa như thế, người đắc đạo, đạt được đức tin, Thiền Định, thần thông v.v… hết thảy hoàn toàn chẳng có”).

“Kiên Tịnh Tín Bồ Tát ngôn” tức là Kiên Tịnh Tín Bồ Tát thưa: “Như Phật tiên thuyết” (như Phật trước kia đã nói), chẳng phải là trong quá khứ, khi giảng kinh, đức Phật thường nói như thế hay sao? “Nhược ngã khứ thế, Chánh Pháp diệt hậu, Tượng Pháp hướng tận”, [nghĩa là] Chánh Pháp đã chẳng tồn tại; đức Phật nhập diệt, Chánh Pháp chẳng còn. Thuở đức Phật tại thế thuyết pháp, Chánh Pháp năm trăm năm, [trong thời gian ấy] người chứng quả, người thành đạo nghe pháp liền khai ngộ, khai ngộ sẽ thành đạo. Tượng Pháp thì sao? Tuy người chứng đạo ít, người nghe pháp đều kiên định tín tâm. Sau đó, Tượng Pháp cũng sắp tận, Chánh Pháp năm trăm năm, Tượng Pháp năm trăm năm đều đã tận, tới thời gian cuối, tức là Mạt Pháp. Trong các kinh khác, đức Phật có nói Mạt Pháp là một vạn năm, trong thời gian ấy, Chánh Pháp và Tượng Pháp đều diệt tận, chúng sanh khi ấy phước đức mỏng, phước đức rất mỏng, chúng sanh chẳng có phước.

“Đa chư suy não”: “Suy” (衰) nghĩa là suy bại, làm bất cứ chuyện gì, thành công thì ít, suy bại thì nhiều. Con người sanh, lão, bệnh, tử, thậm chí chẳng đợi đến già đã bệnh, người chưa già đã chết rất nhiều. Xã hội trong thế gian có hiện tượng gì? “Quốc độ sổ loạn” nghĩa là quốc gia thường xuyên xảy ra tai nạn liên tiếp, quốc độ rất loạn. Các thứ khốn khó, ách nạn chẳng thể nói nổi! Ai nấy đều mang tâm tình sợ hãi, bị hết thảy các sự vật bức bách, quấy nhiễu, [dùng những điều ấy] để hình dung vào thời Mạt Pháp, xã hội có hiện tượng như thế đó. Chuyện này rất dễ hiểu, ai nấy đều biết!

Nói chung, khi Phật pháp tiến vào thời Mạt Pháp, hiện thời [đã cách lúc đức Phật nhập diệt] gần ba ngàn năm, đã bước vào thời Mạt Pháp gần hai ngàn năm. Lúc này, ác pháp đã rất thịnh hành, thiện pháp và hành thiện nghiệp đã bị giảm thiểu rất nhiều. Nếu so sánh giữa hai đằng thiện và ác, [sẽ thấy] thiện giảm, ác tăng, ác pháp gia tăng! Nhìn từ các hiện tượng xã hội, mọi người đều có thể lý giải, phiền não rất nặng nề, bất luận quốc gia nào cũng đều rất bất thường! Vì loạn lạc, bất an, hỏa hoạn, thủy tai, bão tố, động đất, tai họa sanh khởi chẳng ngừng trên quả địa cầu này! Tôi chẳng nói chi tiết về hiện tượng này, ai nấy đều thấy cả rồi!

“Ngã chư đệ tử thất kỳ thiện niệm” (Các đệ tử của ta đánh mất thiện niệm): Lũ đệ tử Tam Bảo chúng ta rất dễ tiêu mất thiện niệm, ác niệm tăng trưởng dễ dàng. Tăng trưởng tham, sân, ganh tỵ, chướng ngại. Cũng có người làm các chuyện tương tự, tức là giống như hành thiện pháp, nghĩa là khi chúng ta làm thiện sự, luôn xen tạp rất nhiều thứ bất thiện! Vì sao? Đều vì cầu tiếng tăm, lợi dưỡng thế gian, coi cầu được tiếng tăm, lợi dưỡng là chuyện chánh yếu, cho nên việc chuyên tâm tu pháp xuất thế bị giảm thiểu. Tôi nghĩ các vị đạo hữu đều thấy hiện tượng này, tôi chẳng cần phải nói cặn kẽ, vì các hiện tượng trong xã hội đã cho chúng ta thấy tình trạng này.

Khi Kiên Tịnh Tín Bồ Tát hướng về đức Phật thỉnh cầu, Ngài đã thưa bày: Hiện thời, trên thế giới này, keo kiệt, tham lam, ghen tỵ, ai nấy đều hoài nghi, thậm chí trong vòng thân nhân, cha con, vợ chồng của chính mình đều hoài nghi lẫn nhau, giữa người với người chẳng có sự tín nhiệm lẫn nhau, tu hành trong lúc ấy hết sức khó khăn. Trong lúc đó, làm thế nào để cái tâm của người tu hành chúng ta liên kết với đại chúng? Vì trong lúc đó, thiện ác chen lẫn, nói theo lối xưa là “phàm thánh giao tham”, lúc ấy, đã chẳng có thánh nhân, chẳng còn có thánh nhân sống chung với chúng ta. Đồng thời, trong thời gian ấy, tư tưởng hết sức hỗn loạn, tín niệm thì sao? Bạ thứ gì cũng tin, chẳng phải là chân tín, đánh mất chánh tín. Trong tâm mỗi người toàn là tham, sân, si, ghen tỵ, chướng ngại, ngã mạn, nẩy sanh cái tâm bất lợi cho kẻ khác, tận hết sức nghĩ cách nuốt nhiều, chiếm nhiều. Hiện thời, trên thế giới này, vật chất hữu hạn, quý vị chiếm nhiều hơn, tự nhiên là người khác bị giảm bớt. Tình huống kiểu này rất nhiều! Mỗi chúng sanh do nghiệp chướng, tánh tình rất chẳng an định, hết sức nóng nảy, thô bạo, hễ động tới là nổi giận, thậm chí ra tay đấm đá người khác. Vì sao có hiện tượng kiểu này? Sự tu dưỡng bên trong, tức tu dưỡng nội đức chẳng đủ, chẳng có nội đức. Cho đến kiền thành cúng dường, lễ bái Tam Bảo chẳng nhiều, cầu quỷ thần chẳng ít. Đấy là hiện tượng thật sự, [tu tập, làm thiện sự chi nữa] chuyên vì để nổi tiếng thì nhiều, chứ thật sự vì sanh tử ít lắm!

Do vậy, bộ kinh Thiện Ác Nghiệp Báo này phân tích cho chúng ta nhận biết như thế nào là thiện, chân thiện, nhận biết như thế nào là ác; nhưng trước mắt quý vị có thể nhận biết [thiện, ác], thì đó là đối với chính mình, chẳng phải là hướng ra ngoài, đối với người khác! Quý vị có thể biết nghiệp thiện ác của mình trong quá khứ hay không? Nói đơn giản, trong quá khứ, điều thiện rất dày, thiện nghiệp rất nhiều, trong đời này, quý vị sẽ rất ít tai nạn, cuộc sống rất nhiều hạnh phúc, rất bình lặng, rất an tĩnh, luôn được Tam Bảo gia trì. Ai nấy đều có thể thấy điều này. Nếu quý vị ác nghiệp nặng nề, thiện nghiệp ít ỏi, mọi chuyện đều chẳng được hài lòng. Đồng thời, trong tâm quý vị thường có cảm giác sợ sệt, lo được, lo mất, sợ những gì mình đang có sẽ bị mất đi. Trên thực tế, cũng rất dễ mất đi! Vì thế, tâm chúng ta hết sức bất tịnh, cho nên kinh khuyên dạy chúng ta phải phát Bồ Đề tâm, hành Bồ Tát đạo. Chúng ta thường nghe các đạo hữu nói với nhau như thế, các vị pháp sư cũng thường tuyên truyền như thế, mong mỏi các đệ tử Tam Bảo đều có thể tăng trưởng thiện tâm sở, giảm bớt ác tâm sở.

Đồng thời, ở đây đặc biệt nói đến Tăng chúng. Thuở đức Phật tại thế, trong các đại đệ tử của Ngài, có vị phát nguyện chuyên hóa độ kẻ có tiền. Vì sao? Ngài Tu Bồ Đề chuyên tìm những kẻ giàu có, hướng về họ hóa duyên, cho đến khất thực cũng hướng đến kẻ giàu có để khất thực. Có ý nghĩa gì? Ngài nói: “Họ giàu có, rất khó đạt được! Nếu họ chẳng vun bồi phước lần nữa, chẳng gieo phước điền lần nữa, sẽ đánh mất phước điền. Trong khi họ sống thoải mái, tâm hoan hỷ; tới ngày nào đó, bị mất đi, sống cuộc đời khốn khó, họ sẽ chẳng có cách nào sống sót!” Đấy là ý niệm của ngài Tu Bồ Đề. Do vậy, Ngài ôm bát khất thực, chuyên tìm đến nhà giàu có để hóa duyên. Tôn giả Ca Diếp tương phản, chuyên tìm người nghèo. Các vị thánh giả ấy hoàn toàn chẳng xuất phát từ chuyện chính mình ăn ngon hay dở, các Ngài khất thực nhằm vun bồi phước cho chúng sanh. Vì ngài Ca Diếp nói: “Chúng sanh trong đời hiện tại chịu khổ, hãy tạo các thứ thiện căn cho họ, để sau này, họ sẽ chẳng phải chịu khổ nữa!” Nhưng đức Phật phê bình cách làm ấy! Chuyên hóa duyên người giàu có là không đúng, mà chuyên hóa duyên kẻ nghèo nàn cũng trật luôn! [Phải là] hễ gặp duyên gì, bèn chọn lựa duyên ấy! Trong khi quý vị tu hành, dụng tâm như thế nào rất quan trọng! Do vậy, chúng tôi thường nói: “Khi chúng ta phát tâm, hãy khéo dùng cái tâm”. Phát tâm như thế nào? Phải phát Bồ Đề tâm.

Thuở đầu, khi tôi giảng kinh Chiêm Sát Thiện Ác Nghiệp Báo, có các đạo hữu, tức là thoạt đầu khi tôi giảng kinh Chiêm Sát Thiện Ác Nghiệp Báo tại Nữu Ước, Hoa Kỳ, vị đệ tử ghi chép lời tôi giảng là Ngô Bích Đào đã nêu ra câu hỏi ấy. Chuyên hóa duyên người giàu, hoặc chuyên hóa duyên kẻ nghèo, tức là có chọn lựa. Đức Phật dạy chúng ta: “Đừng chọn lựa! Gặp được ai bèn kết duyên với người ấy”. Bình đẳng phát tâm, đấy là phát Bồ Đề tâm.

Bồ Đề tâm, nói thông thường sẽ rất nhiều, nhưng nói theo Đại Thừa Khởi Tín Luận, sẽ có ba tâm chánh yếu. Ba tâm ấy hợp thành Bồ Đề tâm, tức là trực tâm, thâm tâm, và đại bi tâm. Trọn đủ ba tâm ấy, trong một niệm, khi quý vị muốn làm chuyện gì, phải sử dụng trực tâm, thâm tâm, và đại bi tâm. Nhưng chẳng phải là tới khi ấy, quý vị làm chuyện gì mới phân tích, ta phải như thế này thì mới là trực tâm, như thế nọ thì mới là đại bi tâm. Chẳng phải! Ở ngay trong một niệm. Đấy là công phu thường ngày của quý vị, chẳng phải là đến khi đối diện với cảnh, [mới vận dụng các tâm ấy]. Hằng ngày quý vị phải thường nghĩ tới trực tâm, thâm tâm, đại bi tâm. Lúc dụng công thường nhật, phải nghĩ như thế, cho tới khi vận dụng, ba tâm chính là một tâm. Trong ấy có Hiển Giáo và Mật Giáo, cho nên chúng tôi thường nói tới Mật Giáo. Bất luận điều gì cũng đều chẳng lìa khỏi ba tâm này, bất quá danh từ bất đồng [mà thôi]!

Do đó, Văn Thù Bồ Tát gọi chung [việc vận dụng] những thứ ấy là “khéo dùng cái tâm”, chỉ nói tổng quát là quý vị khéo biết sử dụng cái tâm. Nói theo phía chúng ta, nói theo giáo nghĩa Đại Thừa thông thường, sẽ là chánh niệm, Chân Như. Phàm là người học theo tông Hoa Nghiêm, vừa khởi đầu đã tu phép Quán gọi là Chân Không Tuyệt Tướng Quán, chẳng có hết thảy các tướng, chẳng phải là các danh từ như tôi vừa nói trên đây. Nhưng nay chúng tôi đang giảng kinh Chiêm Sát Thiện Ác Nghiệp Báo, có phù hợp hay không? Khi giảng kinh văn, tôi sẽ nói với mọi người. Trực tâm, chánh niệm, Chân Như: Trực tâm là một tí cong vạy đều chẳng có. Thiền Tông nói khi nhất tâm tu Thiền Quán, trực tâm là “chánh niệm, Chân Như”, chẳng nghĩ gì khác, nhiếp niệm tưởng, sẽ thẳng thừng đạt tới cảnh giới Như Lai. Nói theo Hiển Giáo thì là “chánh niệm, Chân Như”, còn Thiền Tông nói là “minh tâm kiến tánh”. Minh tâm kiến tánh chính là chánh niệm, Chân Như. Chúng ta niệm A Di Đà Phật, người niệm Phật niệm A Di Đà Phật, quý vị dùng tâm gì để niệm? Trực tâm, chánh niệm, Chân Như. A Di Đà Phật là chính ta, ta là A Di Đà Phật, A Di Đà Phật là ta. Đấy là trực tâm, chánh niệm, Chân Như. Thâm tâm niệm A Di Đà Phật, tức là tiến hơn bước nữa. “Phật chính là tâm, tâm chính là Phật. Phật chính là tâm ta, tâm ta chính là Phật”, lý giải kiểu này gọi là “thâm tâm”. Thâm tâm tức là hết thảy các thiện pháp ta đã hành đều chẳng có, chỉ là tâm ta biểu hiện. Bất luận đại thiện hay tiểu thiện, đều chẳng lìa khỏi nhất tâm. Thiện chẳng có lớn, mà cũng không có nhỏ. Bố thí cho người khác một đồng, bố thí cho người ta một vạn, hay một ức tiền, đều bình đẳng, chẳng có nhiều, ít, không có lớn, nhỏ. Đấy mới là thâm tâm. Chẳng phân biệt, tâm ta là năng thí (người bố thí) và cái tâm của người nhận bố thí (sở thí) bình đẳng, chẳng có người bố thí và kẻ nhận bố thí. Đó là hiển lộ sâu hơn! Trực tâm, thâm tâm, đại bi tâm: “Đại bi tâm” là từ bi trọn khắp, đem pháp do ta đã tu, pháp do ta đã chứng đắc bố thí cho hết thảy chúng sanh. Chúng sanh có thể đạt được hay không? Chỉ tùy thuộc cái tâm của quý vị. Tâm quý vị bố thí cho chúng sanh, chúng sanh sẽ có thể được gia trì.

Tôi vừa mới nói “phát Bồ Đề tâm”. Ắt cần phải trọn đủ ba loại tâm ấy, ba tâm hợp nhất, thì mới gọi là “phát Bồ Đề tâm”. Chúng ta thường nói “phát Bồ Đề tâm”, nói đơn giản thì là Giác, Bồ Đề (Bodhi) là Giác, tức là cái tâm giác ngộ hiểu rõ. Tâm giác ngộ hiểu rõ thì ta và người đều cùng có lợi, cho đến vô ngã tướng, vô nhân tướng, vô chúng sanh tướng, vô thọ giả tướng, ba tâm ấy trọn đủ trong một niệm. Lúc giảng giải thì phân tích như thế, nhưng khi quý vị vận dụng, ba tâm chính là một tâm, ở ngay trong một niệm. Lúc bình thời, quý vị tu quán tưởng, ba tâm chính là nhất tâm. Khi tôi học tại Tây Tạng, chúng tôi luôn nói theo Mật Tông. [Trong Mật Tông Tây Tạng], tâm thứ nhất được gọi là xuất ly tâm, có cùng một ý nghĩa với trực tâm, chánh niệm, Chân Như. Bất quá, Mật Tông dạy: Trước hết, quý vị phải buông xuống hết thảy, phải xuất ly. Đối với thế gian mà có một chuyện, một vật vướng mắc, quý vị sẽ không thể xuất ly được! Tức là cái tâm xuất ly, hết thảy đều chẳng vướng mắc, chẳng phải chỉ vì chính mình, mà còn khiến cho hết thảy chúng sanh đều có thể xuất ly. Do vậy, vì sao gọi là Mật? Thâm nghĩa của Mật là chẳng hạn như nói đến tâm xuất ly, sẽ khiến cho hết thảy chúng sanh đều xuất ly.

Khi tôi niệm A Di Đà Phật, mong sanh về thế giới Cực Lạc, sẽ mong cho hết thảy chúng sanh đang hứng chịu khổ nạn trong thế giới này và tôi đồng thời sanh về thế giới Cực Lạc. Người đó niệm một câu A Di Đà Phật, chẳng phải vì mong chính mình sanh về thế giới Cực Lạc, mà là mong tất cả hết thảy những ai đang chịu khổ, chịu nạn đều cùng với tôi đồng thời sanh về thế giới Cực Lạc. Đó là tâm đại bi! Nói theo Mật Tông, tâm thứ nhất là tâm xuất ly, tâm thứ hai là tâm đại bi. Trong Hiển Giáo thì nói tâm thứ ba là tâm đại bi, khác biệt về thứ tự, vì Mật Giáo thêm vào tâm Bát Nhã. Tôi được dạy ở Tây Tạng theo kiểu ấy. Tâm xuất ly, tâm đại bi, chính mình trọn đủ tâm xuất ly, khiến cho hết thảy chúng sanh đều có thể xuất ly. Hàm nghĩa của ước muốn ấy chính là tâm đại bi. Trong khi chính mình vừa cầu xuất ly, người ấy trọn chẳng nghĩ chính mình xuất ly là xong! Hễ mong xuất ly, bèn mong hết thảy chúng sanh và ta đồng thời xuất ly, khiến cho hết thảy chúng sanh đều xuất ly. Đó là đại bi thật sự. Chúng ta thường nói “đại bi trọn chẳng phải là ái kiến, trọn chẳng phải là cảm tình”, mà là pháp giới tâm. Phải hiểu đạo lý này! Chẳng phải là xử sự theo cảm tình, chẳng phải là xử sự do lòng yêu mến si mê. Vì sao? Cái tâm thứ ba là Bát Nhã. Tâm Bát Nhã là trí huệ. Bát Nhã tức là trí huệ, được dịch thành “trí huệ”. Người trọn đủ đại trí huệ sẽ mong mỏi thành tựu hết thảy chúng sanh, mong họ đạt đến bờ kia.

Vì thế, trọn đủ các loại tâm này, quý vị lại quán tưởng hết thảy các tướng thế gian. Quán tưởng tướng thế gian sẽ chuyển biến thế gian, từ trong tâm của quý vị mà chuyển biến thế gian. Do vậy, Kiên Tịnh Tín Bồ Tát thấy các thứ tai nạn trên thế giới này, bèn nghĩ làm cách nào chuyển biến chúng, khiến cho chúng sanh biết thiện, ác, sau đó sẽ thâm nhập. Trên đây, tôi vừa nói tới mục đích, phần kinh văn kế tiếp nói đến biện pháp, tức là phải dùng biện pháp nào để đạt đến mục đích ấy. Vì thế, Kiên Tịnh Tín Bồ Tát lại hướng về đức Phật thưa bày.

“Nhĩ thời” (爾時, lúc bấy giờ) tức là trong khi thế giới này biến loạn, rung chuyển, bất an, các chúng sanh trông thấy các thứ tai họa, loạn lạc trong thế gian, tâm thường khiếp sợ, trong lòng có cảm giác hoảng hốt, sầu lo bản thân và hết thảy quyến thuộc của mình ngay cả đối với cơm áo trong cuộc sống cũng chẳng no ấm, chẳng có áo cơm duy trì thân mạng. Những nhân duyên chướng ngại của các chúng sanh như thế càng nhiều hơn. Họ còn có thể tin tưởng Phật pháp ư? Kẻ độn căn trong Phật pháp ít tin tưởng, tức là nói nghiệp chướng của họ rất nặng, chẳng tin Phật. Ngay cả tin mà cũng chẳng tin, còn có thể đắc đạo hay chăng? Kẻ tin Phật ít ỏi, kẻ làm lành sẽ ít đi, kẻ tu đạo sẽ ít đi, người đắc đạo cực ít, thậm chí chẳng có! Đến lúc ấy, trong tam thừa dần dần sẽ là kẻ có tín tâm thành tựu cũng rất ít ỏi. Bất luận Tiểu Thừa, Trung Thừa, hay Đại Thừa, bất luận đối với pháp nào, đều chẳng thể sanh khởi tín niệm. Học Thiền Định thế gian, phát khởi các nghiệp thần thông, tự biết túc mạng, sẽ lần lượt biến thành chẳng còn, căn bản là chẳng có. Kẻ đắc thần thông, đắc trí huệ, trong thế gian này đã không có, cho đến người tự biết quá khứ, đắc Túc Mạng Thông, đều chẳng có. Đó gọi là thời Mạt Pháp, người đắc đạo, người tu đạo, tu Thiền Định, tín tâm kiên định, toàn bộ hết thảy đều chẳng có. Đấy là hiện tượng trong thời Mạt Pháp, nay chúng ta đã rất gần [tình trạng đó], tuy vẫn còn chưa tới [mức độ đó]. [Hiện thời], hãy còn có nhiều đạo hữu tin Phật, nhiều người học Phật ngần ấy. Mạt Pháp một vạn năm, nay chúng ta mới là một hai ngàn năm, còn chưa lún sâu đến mức độ ấy!

Vào thời điểm ấy, chẳng biết pháp xuất yếu, tức là chẳng biết đường lối trọng yếu để thoát khỏi ba ác đạo. Học Phật tu hành nhằm thoát khỏi ba ác đạo, chẳng có ai không biết [điều ấy]. Nếu chẳng biết thì tu bằng cách nào? Chẳng biết, sẽ chẳng tu thành tựu! Người thời ấy (thời Mạt Pháp), căn cơ hết sức chậm lụt, là hạng độn căn. Nói cách khác, chẳng có trí huệ. Đối với Phật pháp chẳng tin, hoặc ít tin tưởng, cho đến chẳng có tăng thượng duyên. Nói cách khác, chẳng có tăng thượng duyên, chẳng gặp đồng tham đạo hữu tốt đẹp, mà cũng chẳng gặp vị thầy nổi tiếng chỉ dạy, chẳng có tăng thượng duyên!

Không chỉ chẳng có người đạt được Nhất Thừa đạo quả, mà cho đến các đạo quả thuộc ba thừa Tiểu, Trung, Đại, hoàn toàn chẳng còn nữa. Hiện thời có nghe thấy ai đắc đạo hay không? Rất ít nghe! Tôi xuất gia tám mươi năm, tôi gặp người đắc đạo, cho rằng người đắc đạo chẳng nhiều! Trong tâm mục của tôi, các vị đại đức tôi tôn kính đại khái có mười mấy vị; nhưng mười mấy vị ấy cũng chẳng phải là đắc đạo, cũng chẳng nói cho tôi biết đời này họ đã chứng đắc quả A La Hán, cho đến hành Bồ Tát đạo, chứng đắc đạo quả, chỉ là tôi cho rằng [họ đắc đạo] mà thôi! Như chúng ta biết đời Đường có Đạo Tuyên Luật Sư chứng đắc Tứ Quả A La Hán, có vị trời chứng minh, dâng cơm cho Ngài. Vị trời ấy nói Ngài đã chứng đắc Tứ Quả. Nhưng trong thế giới này, vẫn có các vị đại Bồ Tát mà chúng ta chẳng nhận biết. Các Ngài thị hiện chẳng khác chúng ta cho mấy. Trên thực tế, các Ngài khác hẳn chúng ta.

Trong thời Mạt Pháp, tuy người chứng đạo ít, nhưng các vị Văn Thù, Phổ Hiền, Quán Âm, Địa Tạng, Di Lặc đều ở trong nhân gian, đều chẳng rời khỏi nhân gian. Chúng ta có nhận biết hay không? Chuyện đó tùy thuộc phước đức và trí huệ của mỗi người. Cá nhân quý vị có phước đức và trí huệ, sẽ gặp gỡ. Quý vị chẳng có nhân duyên phước đức và trí huệ, sẽ chẳng nhận biết. Vì ở đây, Kiên Tịnh Tín Bồ Tát nói, mục đích chủ yếu của Ngài là mong làm cho chúng ta hiểu rõ thiện, ác, hướng thiện, khử ác. Ngài hướng về đức Phật thỉnh cầu là vì lý do này. Đức Phật không nói với Ngài, mà bảo Ngài thỉnh vấn Địa Tạng Vương Bồ Tát. Trong phần sau, chúng tôi sẽ lại nói tiếp điều này.

Trong lời thưa hỏi của Kiên Tịnh Tín Bồ Tát, [lý do có] đoạn thưa hỏi này là do đức Phật thường nói, kinh Phật thường nhắc đến lúc Mạt Pháp, các hiện tượng ấy là hiện tượng gì? Bất quá, Kiên Tịnh Tín nhắc lại những lời đức Phật đã nói để quý vị đừng quên khuấy. Có ý nghĩa như thế đó. Hiện thời, đã đến lúc rồi, hãy nên làm như thế nào để khiến cho những người ấy giác ngộ, có pháp để nương cậy, có pháp để có thể học? Do đó, trong phần trước, tôi đã nêu ra Văn Thù Bồ Tát dạy chúng ta “hãy khéo dùng cái tâm”. Đấy là tôi dựa theo giáo nghĩa trong kinh Hoa Nghiêm. Trong phẩm Tịnh Hạnh, Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát đã nói, chúng ta học pháp thì phải biết học! Thế nào là biết học, thế nào là chẳng biết học? Đạt tới mức độ như thế nào thì mới được coi là biết cách học Phật pháp? Đức Phật dạy chúng ta “khéo dùng cái tâm”, tức là Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát truyền dạy chúng ta “hãy khéo dùng cái tâm”. Nhưng đối với việc dụng tâm, chúng ta không biết dùng. Phải học theo Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát trong phẩm Tịnh Hạnh của kinh Hoa Nghiêm. Trong ấy, có hơn một trăm loại [hạnh thanh tịnh], quý vị vận dụng cái tâm của chính mình như thế nào thì sẽ là khéo dùng cái tâm. Nhưng nói và làm rất khó phù hợp. Nếu chúng ta nói và làm, tức ngôn hạnh phù hợp, cho đến tâm có thể hướng dẫn hạnh, hạnh có thể khơi mở cái tâm, sẽ càng khó có hơn nữa!

Điều thứ nhất, chúng ta phải buông xuống tham, sân, si. Chúng ta niệm hằng ngày, các đạo hữu chúng ta hằng ngày đều phải niệm. Chúng ta chưa buông xuống cái tâm tham được! Bất luận quý vị tham điều gì, có tham luyến, từ bên ngoài sẽ chẳng dễ thấy. Trước kia, trong một ngôi chùa, có một vị lão hòa thượng tu hành rất tốt đẹp, nhìn bề ngoài thì thấy Ngài tu hành hết sức tốt đẹp; nhưng tâm tham chẳng bỏ được! Đó là một câu chuyện xưa. Sư tích cóp mấy chục năm, tất cả tiền ky cóp, thuở ấy dùng bạc vụn, Sư cho đúc thành một khối đại nguyên bảo (đĩnh bạc), giắt nơi thắt lưng, đi ngủ cũng chẳng lìa khỏi. Có lần Sư đi tiểu, hơi vô ý một chút, sợi dây đeo bị đứt đoạn. Vì sư đeo bạc [lâu ngày] mà không thay dây, sợi dây thừng buộc lưng bị đứt. Dây vừa đứt, cả khối bạc nặng chềnh ềnh rơi tõm vào hố xí mất dạng! Trong chùa miếu thuở ấy, nhà vệ sinh là một cái lều tranh lớn, chẳng giống như bồn cầu [nho nhỏ hiện thời]. Bồn cầu [như hiện thời] sẽ chẳng rơi mất được! Bạc đã rơi vào hầm cầu, làm cách nào đây? Vị lão hòa thượng ấy chẳng buông xuống được, ky cóp lâu như vậy, chết theo bạc luôn. Sư còn có đạo lực, còn có công sức tu hành nhất định! Đã chết rồi, bèn biến thành con rùa đen, bò vào trong hố phân, ôm đĩnh bạc ấy. Ôm lấy đĩnh bạc đó, sư lại báo mộng cho vị sư tri khách, bảo: “Vì tôi không buông xuống được, vì tham luyến mà đọa lạc. Nay xin thầy hãy giúp tôi, cứu tôi”. Trong mộng, [vị sư tri khách hỏi]: “Tôi cứu thầy bằng cách nào?” “Xin thầy thuê người vét sạch hố phân đó. Vét xong, lấy đĩnh bạc ấy để trả công, tiền còn lại thì cúng dường trai Tăng, sám hối cho tôi”. Vị thầy tri khách liền chiếu theo ý ấy để làm cho ông ta. Làm xong, ông ta được cứu, được giải thoát, nhưng ông ta còn có phần nào tu hành. Ngoài tham lam ra, công phu khác vẫn rất tốt đẹp. Nếu chẳng có các công phu khác, sẽ chẳng thể báo mộng cho vị sư tri khách. Đấy là một chuyện cũ.

Do vậy, khi chúng ta dụng công tu hành, quý vị có thể kiểm nghiệm thân tâm của chính mình có điều gì đặc biệt chuyên chú hay không? Tôi kể câu chuyện ấy là vì lẽ nào? Sự chuyên chú của vị sư ấy, toàn bộ tinh lực đều dùng vào chuyện tích cóp tiền. Nếu đó chẳng phải là điều chuyên chú nhất, chẳng phải là chuyên chú nơi một cảnh, sẽ chẳng có hiện tượng này. Sao chẳng dùng sự chuyên chú một cảnh ấy vào niệm Phật? Chẳng có thiện căn ấy. Mọi người chúng ta đối với sự tu hành, hoặc niệm Phật của chính mình, hoặc là quý vị chuyên trì một hạnh, hoặc là tụng kinh, tụng kinh Kim Cang, hằng ngày chẳng gián đoạn, vĩnh viễn như thế. Đó gọi là “công lực”. Thậm chí quý vị tụng một bộ kinh A Di Đà, lâm chung sẽ tuyệt đối được sanh về [Cực Lạc], sợ điều gì? Gián đoạn! Tụng niệm gián đoạn. Người tu hành chúng ta, nếu mấy chục năm đều như một ngày, chuyên trì một môn đều được! Tôi đã gặp một người, tôi không nêu tên, cũng chẳng nói là ai, là người hiện thời. Đối với Phật, quý vị nói xem ông ta có tin tưởng hay không? Chẳng tin! Quý vị [xem] ông ta chẳng tin ư? Ông ta trì chú Đại Bi. Tôi nghe ông ta niệm chú Đại Bi, niệm đến mức tôi quáng luôn, chẳng biết ông ta niệm chú Đại Bi chi nữa! Nhưng ông ta niệm mấy chục năm đều như thế, sống đến chín mươi mấy tuổi, vẫn ăn thịt, chẳng ăn chay, nhưng khi ông ta lâm chung, hết sức tỉnh táo, có lẽ ông ta phải chín mươi ba tuổi rồi! Ông ta dặn dò con mình viết di chúc: “Cha sắp chết, cha sắp ra đi, cha không ăn nữa. Các con giúp cha mời các vị sư phụ đến niệm kinh. Chỉ niệm chú Đại Bi cho cha, đừng niệm gì khác!” Ngoài tin chú Đại Bi ra, thứ gì khác ông ta cũng chẳng tin! Ông ta có thể biết trước lúc mất, biết sắp ra đi. Người khác còn nói với tôi, khi ông ta mất, hết sức sáng suốt. Ông ta nói Quán Âm Bồ Tát đến dẫn dắt ông ta, đến gọi ông ta theo, tiếp dẫn ông ta đi. Tuy chẳng nói đến thế giới Cực Lạc, nhưng ông ta niệm chú Đại Bi, Quán Âm Bồ Tát bèn cứu ông ta. Quán Âm Bồ Tát dẫn ông ta đi.

Chúng ta là những người rất tin Phật, tôi cũng rất tin. Đừng quản hết thảy sai lầm khác của ông ta, đừng quan tâm tới! Ông ta niệm chú Đại Bi vài chục năm như một ngày; chỉ cần quý vị có pháp môn một hạnh, đó gọi là “công phu”. Chỉ sợ điều gì? Hôm nay tu pháp này, mai tu pháp kia, hoặc là gián đoạn, sẽ chẳng có hiệu quả! Trong thời Mạt Pháp ngũ trược ác thế này, chúng ta phải thâm nhập một môn, chẳng cần phải nghiên cứu sâu như thế nào! Quý vị niệm một câu A Di Đà Phật, cho tới hiện thời, chưa hề gián đoạn ngày nào, A Di Đà Phật còn chẳng thể tiếp dẫn quý vị ư? Nhưng quý vị phải dựa theo lời dạy của Đại Thế Chí Bồ Tát, chỉ niệm suông không được, “ức Phật, niệm Phật, tất định kiến Phật” (nhớ Phật, niệm Phật, nhất định thấy Phật). Quý vị miệng niệm, trong tâm còn phải tưởng. Tâm tưởng thì gọi là “ức Phật” (憶佛, nhớ Phật). Miệng niệm Phật, tâm tưởng Phật, Đại Thế Chí Bồ Tát nói [tu hành như vậy], nhất định có thể thấy Phật. Đấy là trong hai mươi lăm môn Viên Thông của kinh Lăng Nghiêm, Đại Thế Chí Bồ Tát nói Ngài đã chứng đắc môn [Niệm Phật] Viên Thông, chính là “ức niệm”. Do trong thời Mạt Pháp có các hiện tượng ấy, Kiên Tịnh Tín Bồ Tát thấy đời ác này vẫn chưa chấm dứt, một mực tiếp diễn. Ác nghiệp của chúng sanh ngày càng nặng nề, trong lúc ấy mà Kiên Tịnh Tín Bồ Tát đã thấy [như thế], Ngài nói trong tương lai sẽ như thế nào nữa?

(Kinh) Ngã kim vị thử vị lai ác thế Tượng Pháp hướng tận, cập Mạt Pháp trung, hữu vi thiểu thiện căn giả, thỉnh vấn Như Lai, thiết hà phương tiện, khai thị hóa đạo, linh sanh tín tâm, đắc trừ suy não. Dĩ bỉ chúng sanh tao trị ác thời, đa chướng ngại cố, thoái kỳ thiện tâm. Ư thế gian, xuất thế gian nhân quả pháp trung, sổ khởi nghi hoặc, bất năng kiên tâm chuyên cầu thiện pháp. Như thị chúng sanh khả mẫn, khả cứu. Thế Tôn đại từ, Nhất Thiết Chủng Trí, nguyện hưng phương tiện nhi hiểu dụ chi, linh ly nghi võng, trừ chư chướng ngại, tín đắc tăng trưởng, tùy ư hà thừa, tốc hoạch bất thoái?

(經)我今爲此未來惡世像法向盡,及末法中,有微少善根者,請問如來,設何方便,開示化導,令生信心,得除衰惱。以彼衆生遭值惡時,多障礙故,退其善心。於世間,出世間因果法中,數起疑惑,不能堅心專求善法。如是衆生可愍可救。世尊大慈,一切種智,願興方便而曉喻之,令離疑網,除諸障礙,信得增長,隨於何乘,速獲不退?」

(Kinh: Con nay vì những kẻ có chút ít thiện căn trong đời ác khi Tượng Pháp sắp hết và trong đời Mạt Pháp, mà thưa hỏi đức Như Lai lập phương tiện nào để khai thị, giáo hóa, hướng dẫn, khiến cho họ sanh tín tâm, trừ các suy não. Do các chúng sanh ấy gặp phải thời ác, nhiều chướng ngại, sẽ lui sụt thiện tâm. Đối với pháp nhân quả thế gian và xuất thế gian, nhiều lượt dấy lòng ngờ vực, chẳng thể kiên định cái tâm, chuyên cầu thiện pháp. Chúng sanh như thế đáng thương, đáng cứu. Đức Thế Tôn đại từ, là đấng Nhất Thiết Chủng Trí, xin hãy khởi phương tiện dạy bảo, khiến cho họ lìa lưới nghi, trừ các chướng ngại, tăng trưởng tín tâm, nương theo thừa nào thì sẽ mau chóng đạt được bất thoái?)

Con nay vì trong đời ác tương lai, Tượng Pháp sắp tận, thời Tượng Pháp của chúng ta đã hết, chính là Mạt Pháp. “Cập Mạt Pháp trung hữu vi thiểu thiện căn giả” (Và trong đời Mạt Pháp có những người thiện căn ít ỏi): Nay chúng ta cũng đều có thiện căn, nhưng chúng ta đọc tụng kinh điển Đại Thừa, tức là thiện căn rất sâu dày. Kiên Tịnh Tín Bồ Tát thỉnh cầu là do ý nghĩa này. Trong thuở ngũ trược ác thế, Tượng Pháp đã hết, tiến vào thời đại Mạt Pháp, hãy còn có những kẻ thiện căn ít ỏi, tức là các đạo hữu có thiện căn, phải nên dùng phương tiện như thế nào để giáo hóa, hướng dẫn họ. Ngài mong thỉnh đức Phật thuyết pháp, cũng là thỉnh Phật hãy nói cho mọi người, khiến cho họ sanh tín tâm, có thể khiến cho họ tín tâm kiên định, chẳng có suy bại, ưu não. Vì các chúng sanh ấy trong lúc đó, gặp phải thuở ác thế trong thời Mạt Pháp, chướng ngại quá nhiều. Do có lắm chướng ngại, dẫu họ phát khởi thiện tâm, họ không chịu nổi vùi dập, sẽ lui sụt thiện tâm.

Mỗi vị đạo hữu chúng ta hãy tự nhớ lại, chính mình tinh tấn như thế nào, có phải là trong hai mươi bốn tiếng đồng hồ đều nghĩ tới sanh tử hay không? Ta chẳng làm như vậy, nhưng mỗi ngày nói chung, ta phải nghĩ tới mấy lượt, chẳng phải là hai mươi bốn tiếng đồng hồ đều nghĩ, nhưng khi ta ngủ, tuyệt đối nghĩ tưởng: Ngày mai có bò dậy nổi hay không, chẳng nhất định! Nói không chừng, ngủ rồi chết luôn, đối với sanh mạng thì chẳng có ai đảm bảo được! Chỉ nhớ lại đôi chút, ngày hôm nay ta đã làm những chuyện gì, đã lìa khỏi Tam Bảo khá xa, hay là nương cậy Tam Bảo rất gần? Là xa hay gần, chính mình hiểu rất rõ điều ấy! Ngày hôm nay niệm Phật, lễ Phật, niệm kinh, hay là mong giúp đỡ hết thảy chúng sanh, niệm nào cũng đều phát tâm đại từ bi độ chúng sanh, cái tâm ấy là nhiều, hay là dấy lên tham, sân, si, vì tiếng tăm và lợi dưỡng của chính mình, vì để thân thể của chính mình khỏe mạnh? Cái tâm nào chiếm phần nhiều?

Do vậy, Kiên Tịnh Tín Bồ Tát thưa hỏi Như Lai, trong thuở Mạt Pháp, đối với chúng sanh thiện căn ít ỏi, phải nhờ vào phương tiện thiện xảo nào dẫn dụ họ chẳng thoái thất tín tâm, mà cũng chẳng lui sụt thiện tâm. Để đối với pháp nhân quả thế gian và xuất thế gian, chẳng có chút nghi hoặc nào, có loại pháp nào tiêu trừ nghi hoặc cho họ? Vì họ có nghi hoặc, cho nên chẳng thể kiên định tín tâm, chuyên cầu thiện pháp. Loại chúng sanh này đáng thương xót nhất! Kiên Tịnh Tín Bồ Tát hướng về đức Phật thỉnh cầu, tạo nhân duyên phát khởi chủ yếu. Điều ấy có nghĩa là bọn chúng sanh trong đời Mạt Pháp chúng ta nghi hoặc, chẳng thể kiên định tín tâm, mà cũng chẳng thể kiên định cầu thiện pháp. Do vậy, Kiên Tịnh Tín Bồ Tát thương xót loại chúng sanh này nhất. Vì thế, Ngài mới hướng về đức Phật thỉnh cầu. Bản thân chúng tôi cảm nhận, mỗi vị đạo hữu đều có thể đối chiếu: Phàm là giảng một bộ kinh nào, nói một pháp nào, đều nhằm khiến cho chúng ta thực hiện, chẳng phải là nói suông mà thôi! Nói suông thì có lợi ích chi đâu? Nói chúng ta gieo thiện căn, thì gieo thiện căn chẳng đáng tin tưởng! Tốt nhất là quý vị hãy hành, hành rồi thì mới có thể đạt được. Người ta nói “một bàn thức ăn này rất ngon lành”, quý vị chẳng ăn, rốt cuộc biết nó là ngon hay dở? Quý vị phải ăn! Quý vị rất đói bụng, lại không chịu ăn, phải nên làm như thế nào đây? Vẫn là chẳng đạt được gì hết, đói thì vẫn cứ đói!

Nay chúng ta thiện căn giảm thiểu. Có thể là có một số đạo hữu, tôi nghe nói nhiều người rất thỏa mãn, cho rằng tín tâm của chính mình rất đầy đủ. Tôi phê bình họ chẳng đủ! Những lời đức Phật đã nói nhằm dạy chúng ta phương pháp, chẳng phải là chúng tôi tự mình tùy tiện định nghĩa. Chính quý vị có thể dùng Thánh Giáo Lượng, tức là dùng kinh pháp do đức Phật đã nói để đối chiếu một phen, xem thử quý vị đã đạt đến vị trí ấy hay chưa? Chưa đạt tới vị trí ấy, tức là tín tâm của quý vị chưa đủ. Tin hay không? Chẳng tin thì cứ dùng kinh đối chiếu một phen! Như thế nào thì mới được coi là có tín tâm thuộc Tín vị Bồ Tát? Có tiêu chuẩn! Nhận biết niệm trước khởi ác, bèn ngưng dứt, chẳng để cho niệm sau dấy lên; điều đó chứng tỏ quý vị đã dự vào Tín vị, là đệ tử thật sự tin Tam Bảo, tin Phật, tin Pháp, tin Tăng. Chẳng dự vào Tín vị, vậy thì quý vị phải vun bồi tín tâm. Nhưng chuyện này có Thánh Giáo Lượng, tức là có hết thảy những lời do đức Phật đã nói để quý vị có thể đối chiếu. Ngay cả Tín vị mà quý vị còn chưa trọn đủ, có thể thoát khỏi sanh tử ư? Có thể chẳng luân chuyển trong luân hồi ư? Nói theo kinh Hoa Nghiêm, dự vào Tín vị Bồ Tát, có thể nhận biết ý niệm của ta không đúng, biết niệm trước khởi ác, bèn ngưng dứt chẳng cho niệm sau khởi lên. Nếu tín tâm của ta trọn đủ, tín đã thành tựu!

Tín đã thành tựu, dự vào Sơ Trụ là cảnh tượng gì vậy? Thần thông quảng đại. Ta có tín tâm hay không? Thần thông quảng đại tới mức độ nào? Có thể tới thị hiện thành Phật trong một trăm thế giới, hóa độ chúng sanh. Kinh Hoa Nghiêm dạy như thế, chẳng phải là tôi tùy tiện nói. Đó gọi là “Thập Tín mãn tâm” (Đã viên mãn các tâm thuộc về địa vị Thập Tín). Nay chúng ta là “hân nhạo tâm” (tâm ưa thích), đối với Phật pháp hết sức tin tưởng, hết sức ưa thích, nhưng chưa thể dự vào Tín vị. Chúng ta chẳng thể “niệm trước vừa dấy ác, bèn ngưng dứt nó, không cho niệm sau khởi lên”. Nếu vị đạo hữu nào cảm thấy chính mình không có ác niệm, thuần túy là thiện niệm, một niệm ác tâm chẳng dấy lên, quý vị đã trọn đủ Tín. Nếu chẳng có, đối với ai đó chẳng vui thích, quý vị vẫn nổi cáu. Vậy là không được rồi!

Vì thế, trong duyên thế gian, trong nỗi khổ sanh, lão, bệnh, tử, đặc biệt là trong khi bị bệnh, khi bệnh tình nghiêm trọng, khi đau khổ tột bậc, quý vị đã sớm quên bẵng Phật, chỉ nghĩ trừ bỏ đau đớn. Quý vị có thể tin tưởng Phật sẽ trừ tai nạn cho quý vị hay không? Phải có tín tâm ấy, giao hết thảy cho Phật, Bồ Tát. Quý vị có tín tâm ấy, bệnh của quý vị chẳng cần phải lo, có hai trường hợp: Một là thọ mạng đã hết, phải chết. Chết rồi, quý vị sẽ sanh vào chốn lành, chẳng đọa vào tam đồ, trọn chẳng đọa trong ba ác đạo. Nay các đệ tử Phật đang hiện diện, đã thọ Tam Quy, Ngũ Giới, chết đi, tuyệt đối sẽ chẳng đọa vào ba đạo! Phải tin điều này, chớ nên nghi hoặc, tín tâm kiên định chẳng nghi, đời đời kiếp kiếp tiến cao hơn. Nhưng nếu quý vị có thể phát nguyện sanh về thế giới Cực Lạc, [nhưng muốn] khi lâm chung quý vị có thể phát ra cái nguyện ấy, thì lúc bình thời, quý vị phải huấn luyện. Phương pháp huấn luyện như thế nào? Buổi tối, khi quý vị sắp ngủ, khi sắp ngủ mà vẫn chưa ngủ, quý vị phải phát nguyện.

Điều thứ nhất là quý vị phải đem chuyện đã làm trong ngày hôm nay, chuyện phù hợp Phật giáo, tăng trưởng tín tâm, có lợi ích cho chúng sanh, ta nguyện nó tăng trưởng. Những gì hôm nay ta đã làm sai, trong tâm nghĩ sai, nói lời sai trái, ta hướng về Tam Bảo sám hối, sau đó mới ngủ. Tối mỗi ngày, quý vị nhất định phải làm chuyện ấy. Sáng ra, chẳng thể nói chúng ta làm đều như pháp! Ngay cả Tín vị mà chúng ta vẫn chưa nhập, vẫn chưa đạt đến Sơ Trụ, mỗi ngày chớ nên lần khân, hãy sám hối ngay trong ngày, phát nguyện ngay trong ngày hôm đó, nó sẽ dần dần tăng trưởng. Quý vị phát nguyện lâu ngày, tới khi sắp ngủ, tợ hồ mơ hồ phát nguyện. Tôi thường có chuyện ấy, nhưng chẳng phải là tỉnh táo cho lắm, đã quên, nhưng lát sau nghĩ tới, sẽ vội vã phát nguyện, sau đó sẽ chẳng quên nữa. Quý vị bảo đó là giả, nhưng điều này thật hơn bất cứ thứ gì khác, còn thật hơn cả chuyện ăn cơm, mặc áo, cho đến khi quý vị mạng chung, sẽ có thể đạt được lợi ích to lớn. Hy vọng mọi người đừng quên; đó gọi là “khéo dùng cái tâm”.

Kiên Tịnh Tín Bồ Tát thưa cùng đức Thế Tôn: - Bạch Thế Tôn! Ngài là đấng đại từ, đại bi, Ngài là bậc trọn đủ hết thảy trí huệ, là bậc Nhất Thiết Trí. Ngài có thể hành phương tiện hay không? Nói ra một phương pháp phương tiện thiện xảo, khiến cho mọi người đạt được lợi ích. Vì chúng sanh trong thời Mạt Pháp nghi hoặc quá nhiều, [các mối nghi hoặc được gọi là] “nghi võng” (疑網, lưới nghi), khiến cho [chúng sanh] lìa nghi võng. Nói đơn giản, khi tôi ở núi Ngũ Đài, có rất nhiều người đến núi hỏi tôi: “Sư phụ ơi! Con niệm Phật rất nhiều năm, lâm chung con có thể sanh về thế giới Cực Lạc hay không?” Tôi nói: “Vì sao quý vị hỏi tôi như vậy?” Người đó nói: “Con niệm Phật rất nhiều năm, dường như chẳng có hiệu quả chi hết, cảm ứng gì cũng chẳng có. Vậy thì khi con sắp chết, có thể vãng sanh hay không?” Tôi đáp: “Chẳng vãng sanh được!” Người đó hỏi: “Vì sao?” Tôi nói: “Ông hỏi tôi ‘có thể vãng sanh hay không’ là do ông có nghi hoặc. Sanh về thế giới Cực Lạc chẳng có nghi hoặc. Nếu vẫn nghi hoặc ‘có thể vãng sanh hay không’, tức là ông chẳng tin tưởng! Từ nay về sau, ông phải tiêu trừ ý niệm ấy, ‘sanh là quyết định sanh!’ Ông có nghi hoặc, sẽ thật sự chẳng đến [Cực Lạc] được. Căn bản là ông chẳng hạ quyết tâm! Đối với Phật pháp mà còn hoài nghi thì làm sao có thể đạt được gì nữa?”

Vì thế, tôi khuyên chư vị đạo hữu: “Bất luận quý vị học pháp nào, chớ nên hoài nghi!” Hoài nghi là chướng ngại lớn nhất, luôn hoài nghi chính mình: “Công lực của ta không đủ, nghiệp chướng của ta rất nặng!” Tôi thường nghe mỗi vị đạo hữu nói với tôi nghiệp chướng của người ấy rất nặng, [người ấy] tin nghiệp chướng của chính mình rất nặng, chẳng tin Phật tánh của chính mình và Phật tánh của Phật chẳng hai, chẳng khác. Vì sao chẳng tin? Đó là biểu hiện nghiệp chướng nặng nề. Đấy chẳng phải là biểu hiện nghiệp chướng nặng nề ư? Tôi tin các vị đạo hữu, nếu trước kia quý vị còn có nghi hoặc gì, tôi căn cứ theo lời đức Phật nói, tôi căn cứ theo lời dạy trong kinh Hoa Nghiêm, tôi chẳng lừa dối quý vị. Trước hết, quý vị hãy diệt trừ nghi hoặc. Nghi hoặc là một món trong mười món phiền não. Đối với Phật pháp, quý vị đừng nên sanh nghi hoặc. Giả sử quý vị có nghi hoặc, học gì cũng học chẳng vào, thứ gì cũng chẳng đạt được! Nghi là chướng ngại, là nghi hoặc, Hoặc (惑, phiền não) và nghiệp của quý vị khiến cho quý vị hoài nghi. Quý vị đã nhập Phật môn, hãy tin tưởng lời đức Phật dạy. Bất luận đức Phật nói câu nào, trong đầu ta, chẳng có gì là Đại Thừa hay Tiểu Thừa, chẳng cần phân biệt điều ấy. Quý vị niệm một câu A Di Đà Phật là Đại Thừa hay Tiểu Thừa? Có kinh dạy quý vị Vô Thượng Thừa. Nếu quý vị niệm nào cũng “A Di Đà Phật là ta, ta là A Di Đà Phật”, quý vị là Vô Thượng Thừa. Tiểu hay Đại không phải là do đức Phật dạy pháp lớn hay nhỏ, mà là do cái tâm của chúng sanh. Đối với Khổ, tức [Khổ trong] Khổ, Tập, Diệt, Đạo, nếu trong lúc quý vị chịu đựng đôi chút khổ sở vì tai nạn, ngay trong lúc quý vị đang chịu khổ, ý niệm đầu tiên của quý vị là “do nỗi khổ này của ta, nguyện cho chúng sanh đừng phải chịu loại khổ này”, ý niệm đầu tiên là mong cho chúng sanh [đừng phải hứng chịu nỗi khổ ấy], đó chẳng phải là Tiểu Thừa.

Khổ, Tập, Diệt, Đạo, ai cũng biết phải không? Đối với Khổ, tuy ở trong nhân gian cũng khổ, nhưng tâm quý vị chuyển hóa nó, đó là Đại Thừa. Người căn cơ viên mãn thọ pháp, không pháp nào chẳng viên. Đó là bậc đại căn khí viên mãn, người ấy nghe pháp gì cũng đều là viên. Nếu tâm địa của quý vị rất hạn hẹp, dẫu là pháp Đại Thừa, quý vị đọc Hoa Nghiêm vẫn chẳng thể liễu sanh tử, ngay cả pháp Tiểu Thừa cũng chẳng phải! Pháp không có cái Thể nhất định. Hết thảy các pháp chẳng phải là Đại, mà cũng chẳng phải là Tiểu; [Đại hay Tiểu] là do cái tâm của chúng sanh. Người căn cơ viên mãn thọ pháp, không pháp nào chẳng viên. Quý vị dùng tâm Tiểu Thừa để thọ pháp, pháp nào cũng là Tiểu Thừa! Đối với pháp gì, quý vị cũng đều hoài nghi, như thế thì pháp gì quý vị cũng chẳng thể nhập được. Nhất định là chớ nên hoài nghi, “linh ly nghi võng” (khiến lìa lưới nghi). Nhưng có một điều phân biệt, hãy tin tưởng lời Phật, chẳng vướng trong lưới nghi, đừng tin tưởng ai khác, phải tin tưởng Phật. Thông thường, các đạo hữu chúng ta học kinh Lăng Nghiêm, do kinh ấy được năm mươi mấy vị chú giải, ai nấy chấp vào kiến giải của chính mình, giữa người học kinh Lăng Nghiêm với nhau [lại vướng vào kiến giải], chính mình lại khiến cho chính mình mờ mịt! Tốt nhất là học theo Phật, đừng để sự nghi hoặc của chính mình gây chướng ngại. Tín tâm tăng trưởng, đối với bất luận một thừa nào, quý vị cũng sẽ đạt được rất nhanh chóng. Đó là [dụng ý] thỉnh Phật của Kiên Tịnh Tín Bồ Tát: Có hay không một phương pháp tốt đẹp như thế, khiến cho hết thảy chúng sanh đều chẳng hoài nghi, khiến cho chướng ngại trong học Phật, chướng ngại trong học pháp, chướng ngại trong tu hành của họ đều bị tiêu trừ, tín tâm vĩnh viễn tăng trưởng, tu bất cứ một thừa nào cũng đều đạt được địa vị Bất Thoái rất nhanh chóng.

Đấy là nguyện lực của Kiên Tịnh Tín Bồ Tát; mấy câu ấy chính là nguyện lực của Ngài. Ngài mong đức Phật sẽ nói một phương pháp tốt đẹp như vậy, khiến cho chúng sanh bất thoái, đạt được lợi ích. Nhưng đối với chúng tôi thì cảm nhận về chỗ này, sẽ là như thế này: Mỗi khi tôi nói đến, hoặc nhìn vào chỗ này, [đều nhận thấy] đấy chính là cái tâm đại từ đại bi của Bồ Tát. Vì chúng sanh trong đời Mạt Pháp nghi hoặc đặc biệt nhiều, Bồ Tát mới thỉnh cầu đức Phật dạy một phương pháp khiến cho chúng sanh chẳng nghi hoặc. Phương pháp ấy nhằm tiêu trừ nghiệp chướng của chúng ta, là phương pháp tốt nhất, xin đức Phật nói ra. Vì Kiên Tịnh Tín Bồ Tát thấy bọn chúng sanh chúng ta trong đời Mạt Pháp chuyện gì cũng đều hoài nghi, cũng chẳng phải là họ [vốn ưa] hoài nghi, mà là những chuyển biến trong xã hội khiến cho họ hoài nghi. Kiên Tịnh Tín Bồ Tát vừa thỉnh cầu như vậy, đức Phật liền bảo Bồ Tát.

(Kinh) Phật cáo Kiên Tịnh Tín ngôn: “Thiện tai! Thiện tai! Khoái vấn tư sự, thậm thích ngã ý. Kim thử chúng trung, hữu Bồ Tát Ma Ha Tát, danh viết Địa Tạng. Nhữ ưng dĩ thử sự nhi thỉnh vấn chi, bỉ đương vị nhữ kiến lập phương tiện, khai thị, diễn thuyết, thành nhữ sở nguyện”.

(經)佛告堅淨信言:「善哉!善哉!快問斯事,深適我意。今此衆中,有菩薩摩訶薩,名曰地藏。汝應以此事而請問之,彼當爲汝建立方便,開示演說,成汝所願」。

(Kinh: Đức Phật bảo Kiên Tịnh Tín rằng: “Lành thay! Lành thay! Khéo hỏi chuyện ấy, rất vừa ý ta. Nay trong đại chúng này, có một vị Bồ Tát Ma Ha Tát, tên là Địa Tạng. Ông hãy đem chuyện ấy thưa hỏi Ngài, Ngài sẽ vì ông kiến lập phương tiện, khai thị, diễn thuyết, thành tựu điều ông mong nguyện”).

“Phật cáo Kiên Tịnh Tín Bồ Tát” (Đức Phật bảo Kiên Tịnh Tín Bồ Tát): Ngài thỉnh cầu, đức Phật bèn trả lời. Không chỉ trả lời, vì Bồ Tát thỉnh cầu hay quá, cho nên đức Phật mới nói “thiện tai, thiện tai”. “Thiện tai” (善哉) có nghĩa là “rất tốt”. Ông hỏi rất đúng, hỏi rất khá, rất hợp tâm ý của ta, rất vừa ý ta, đáng tán thán! Tán thán Kiên Tịnh Tín Bồ Tát hay lắm. Sau khi đã tán thán, đức Phật phải nên nói. Đức Phật chẳng nói, tán thán xong, Ngài lại chẳng nói. Chẳng nói, mà giới thiệu một vị: - Nay trong đại chúng này có một vị Bồ Tát Ma Ha Tát, tên là Địa Tạng. Ông hỏi vấn đề này hết sức hay, hỏi hết sức đúng lúc, nhưng đối với vấn đề ấy, ta giới thiệu một vị sẽ nói cho ông. Trong pháp hội này, có vị đại Bồ Tát tên là Địa Tạng. Ông đem chuyện này hỏi vị ấy, Ngài sẽ dạy cho ông một phương pháp phương tiện thiện xảo lợi ích chúng sanh. Vị ấy sẽ khai thị diễn thuyết, có thể thỏa mãn ý nguyện của ông.

Đấy là nói theo Sự. Nếu nói theo Lý, vì sao đức Phật chẳng nói, mà lại bảo Địa Tạng Vương Bồ Tát nói? Quý vị phải xem đến phần kinh nghĩa tiếp theo thì mới biết. Bộ kinh này có tên là Chiêm Sát Thiện Ác Nghiệp Báo. Đức Phật đã chế giới, chẳng cho phép đệ tử của Ngài bói toán, xủ quẻ, phê bát tự, nhất loạt chẳng cho phép, đó gọi là “tà mạng”. Bồ Tát hỏi điều này, đức Phật biết vào thời Mạt Pháp, nếu biết đoán mạng, biết phê bát tự, biết đoán quẻ, sẽ rất dễ giúp đỡ người khác, nhưng kẻ khác sẽ dùng chuyện ấy vào tà môn. Đối với pháp mộc luân Chiêm Sát này, đức Phật biết Địa Tạng Vương Bồ Tát nhất định sẽ nói pháp ấy; cho nên đức Phật nói ngài Kiên Tịnh Tín hỏi rất hay, hỏi rất khéo. Bồ Tát hành phương tiện để độ chúng sanh, chẳng giống như đức Phật đã chế giới thì Phật chẳng thể nói. Có hàm nghĩa như thế đó. Hàm nghĩa ấy chẳng phải do đức Phật nói, mà do tôi suy đoán. Vì sao đức Phật chẳng nói, mà lại bảo Địa Tạng Vương Bồ Tát nói? Địa Tạng Vương Bồ Tát dạy chúng ta chiêm sát mộc luân, sử dụng pháp [chiêm nghiệm] tướng mộc luân. Nói cách khác, trong đó phê bát tự, đoán mạng đều có, trong một trăm tám mươi chín thứ [luân tướng] đều có. Khi giảng đến phần kinh văn tương ứng, tôi sẽ giải thích cho mọi người.

Vị Bồ Tát ấy có tên là Địa Tạng. Đối với danh hiệu Địa Tạng, ở đây, trước hết chúng tôi phải nói ý nghĩa bao hàm trong danh hiệu ấy, đến khi giảng về kinh văn, sẽ chẳng nói nữa. Địa là đại địa. Chúng ta hiểu rõ đại địa; nói theo Lý thì là cái tâm của chúng ta, tức là nói theo pháp môn tâm địa. Kinh Chiêm Sát Thiện Ác Nghiệp Báo là pháp môn tâm địa. Kinh Đại Thừa Đại Tập Thập Luân là pháp môn tâm địa, kinh Địa Tạng là pháp môn tâm địa, cả ba kinh ấy đều nhất trí. Vì đại địa bao hàm vô lượng vô biên công đức, các thứ chúng ta ăn mặc, sử dụng, hết thảy cuộc sống và sanh mạng của chúng sanh, toàn bộ xuất phát từ đại địa. Đại địa là cha mẹ lợi ích, nuôi nấng thân thiết nhất của chúng sanh. Vì thế, vị Bồ Tát này có danh hiệu là Địa Tạng. Đại địa chứa đựng vô lượng, tức là gì vậy? Cuộc sống và sanh mạng của chúng sanh. Đọa địa ngục, thì địa ngục này, địa ngục kia, và đại địa có hàm nghĩa giống nhau. Đồng thời, khi giảng kinh Địa Tạng, chúng tôi đã có nói: “Chẳng có địa ngục”. Địa ngục đã là chẳng có, vì sao đọa địa ngục? Hễ quý vị phạm tội, liền có [địa ngục], tin nổi hay không? Tôi có thể tỷ dụ đơn giản với mọi người như sau: Nhà tù ở Thổ Thành có hay không? Bất luận hỏi ai, họ đều nói là có. Quý vị có ở trong đó hay không? Ai đã từng ở đó? Đối với quý vị thì chẳng có! Tôi đã đến đó, pháp sư Tịnh Diệu đưa tôi đến đó nói chuyện với tù nhân. Nhà tù ở Thổ Thành, nhà tù ở Đài Trung, tôi đều đã tới, nhưng tôi chẳng bị giam vào ngục, chẳng bị nhốt trong tù, mà là đến thuyết pháp cho họ. Nhân duyên bất đồng! Tuy [các nhà tù ấy] có, nhưng chẳng liên quan gì tới chúng ta, thì cũng như không có! Chúng ta chẳng làm chuyện gì sai trái, địa ngục là “duy tâm sở hiện”. Khi quý vị phạm tội, địa ngục tuyệt đối là có. Quý vị chẳng có chuyện ấy, địa ngục sẽ tuyệt đối chẳng có! Đệ tử Tam Bảo trọn chẳng đọa vào địa ngục, là do sức gia trì của Tam Bảo; nhưng quý vị phá hoại Tam Bảo, xâm phạm Tam Bảo, trái nghịch Tam Bảo, sẽ phải đọa vào đó.

Do vậy, bộ kinh này do Địa Tạng Vương Bồ Tát nói, trong kinh Đại Thừa Đại Tập Thập Luân cũng hỏi pháp như vậy. Khi đó, có một vị đại Bồ Tát hỏi Địa Tạng Bồ Tát, vị đại Bồ Tát ấy tên là Hải Huệ Bồ Tát. Ngài thấy hết thảy lũ lụt, tận hư không khắp pháp giới đều là lũ lụt. Đồng thời, sau lũ lụt, hoàn toàn rỗng không. Tất cả lũ lụt trong đại thiên thế giới đều chẳng có, hoàn toàn trống không. Vì sao? Hư Không Tạng Bồ Tát đến. Hư Không Tạng Bồ Tát vừa đến, do thần thông của Ngài hiển hiện, đại địa hoàn toàn trống không. Hải Huệ Bồ Tát đến, toàn thể đại địa là biển, chẳng tổn thương loài người, chẳng nhấn chìm mọi người. Điều này được hình dung bằng chuyện Địa Tạng Bồ Tát đến [núi Khư La Đế Da] thì các cõi đất tăng cường hưng thịnh, vật chất sung túc. Đó là do oai lực của Bồ Tát. Tôi nói kèm thêm như thế đó!

(Kinh) Thời, Kiên Tịnh Tín Bồ Tát phục bạch Phật ngôn: “Như Lai Thế Tôn, vô thượng đại trí, hà ý bất thuyết, nãi dục linh bỉ Địa Tạng Bồ Tát nhi diễn thuyết chi?”

(經)時,堅淨信菩薩復白佛言:「如來世尊無上大智,何意不說,乃欲令彼地藏菩薩而演說之?」

(Kinh: Lúc đó, Kiên Tịnh Tín Bồ Tát lại bạch cùng đức Phật: “Như Lai Thế Tôn vô thượng đại trí, do vì lẽ nào chẳng nói, mà muốn Địa Tạng Bồ Tát diễn nói?”)

Đức Phật bảo ngài Kiên Tịnh Tín hỏi Địa Tạng Bồ Tát, Kiên Tịnh Tín Bồ Tát hoài nghi, chẳng vui thích cho lắm! Ngài nói: “Con vốn thỉnh đức Phật nói. Vì sao đức Phật chẳng nói, lại bảo con đến hỏi Địa Tạng Bồ Tát?” Lúc đó, Kiên Tịnh Tín Bồ Tát lại bạch với đức Phật rằng: “Bạch Thế Tôn! Ngài là bậc vô thượng đại trí, do vì ý gì mà chẳng nói? Do nguyên nhân nào Ngài chẳng nói cho con? Ngài chẳng nói, mà lại giới thiệu con đến xin Địa Tạng Bồ Tát diễn nói, mong Địa Tạng Bồ Tát diễn nói?” Bồ Tát nẩy sanh nghi hoặc. Chúng ta nghe bộ kinh này, Kiên Tịnh Tín Bồ Tát là tín tâm kiên cố, là Bồ Tát Ma Ha Tát, tức bậc đăng địa đại Bồ Tát. Ngài thay mặt chúng sanh thỉnh pháp, vì Ngài có tâm đại bi, biết hết thảy chúng sanh đều hoài nghi chuyện này, cho nên thay họ thỉnh pháp từ đức Phật. Đức Phật là bậc Nhất Thiết Trí, Ngài chẳng tự nói, mà còn dạy con đến hỏi một vị Bồ Tát khác là do ý nghĩa nào? Tức là đã hoài nghi, lại còn hoài nghi thêm nữa!

(Kinh) Phật cáo Kiên Tịnh Tín: - Nhữ mạc sanh cao hạ tưởng.

(經)佛告堅淨信:「汝莫生高下想。

(Kinh: Đức Phật bảo Kiên Tịnh Tín: - Ông đừng sanh ý tưởng cao, thấp).

Đức Phật liền bảo ngài Kiên Tịnh Tín, “Phật cáo Kiên Tịnh Tín: - Mạc sanh cao hạ tưởng”, [nghĩa là] ông chớ nên cho rằng hết thảy các pháp phải do đức Phật nói. Địa Tạng Bồ Tát và ta giống hệt như nhau, chẳng có cao hay thấp. Phật tức là Địa Tạng, Địa Tạng là Bồ Tát. Bởi lẽ, trong phẩm thứ hai của kinh Địa Tạng đã có chép: Đức Phật bảo Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát, Địa Tạng Bồ Tát đã có thể thành Phật từ lâu, nhưng vì nguyện lực, Ngài muốn độ hết sạch chúng sanh rồi mới chứng Bồ Đề. Mọi người chúng ta đều biết điều này. Trong hội này, đức Phật bảo Kiên Tịnh Tín Bồ Tát nói: “Có phải ông cho rằng ta nói mới đúng, còn Địa Tạng Bồ Tát nói sẽ chẳng đúng đó chăng? Sai mất rồi! Địa Tạng Bồ Tát đã ở địa vị Phật, chớ nên sanh ý tưởng cao, thấp!”

Vì hết thảy chúng sanh chẳng biết sự khác biệt giữa Phật và Bồ Tát, chúng ta cho rằng Phật là cao, Bồ Tát phải thấp hơn một bậc. Đấy là tâm lý phàm phu! Chẳng hạn như chúng ta phải thấy Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát như thế nào? Văn Thù Bồ Tát là thầy của bảy vị Phật, bảy vị Phật đều được Ngài dạy bảo, Bồ Tát làm thầy của các Ngài, Bồ Tát thành Phật đã lâu! Lại còn có Quán Thế Âm Bồ Tát, chúng ta thấy Ngài đứng bên cạnh A Di Đà Phật làm thị giả. Quán Thế Âm Bồ Tát thành Phật đã lâu! Đừng sanh ý nghĩ cao, thấp, đừng tưởng Phật là cao, còn Bồ Tát là thấp! Đấy là vọng tưởng phân biệt của lũ phàm phu chúng ta, ngay cả Kiên Tịnh Tín Bồ Tát cũng phân biệt kiểu này! [Thật ra], đấy là Ngài thị hiện! Nếu Ngài [thật sự] có phân biệt kiểu đó, há còn gọi là Kiên Tịnh Tín ư? Ngài đã thành tựu tín tâm kiên định, làm gương cho phàm phu.

Nếu như Kiên Tịnh Tín Bồ Tát chẳng hướng về đức Phật thưa với đức Phật như vậy, tâm chúng ta [sẽ thắc mắc]: “Vì sao đức Phật chẳng nói, mà phải tìm một vị Bồ Tát để nói?” Bởi chúng ta cho rằng Phật phải cao hơn Bồ Tát một bậc. Vì chúng ta tu hành phải trải qua các địa vị Bồ Tát thì mới có thể thành Phật. Do có ý tưởng “cao, thấp” ấy, cho nên có ý tưởng chấp trước cao, thấp. Có đôi khi [các vị Bồ Tát] là “thùy tích”. Thùy tích (垂跡) là thị hiện sự tu hành nơi Tích Môn của Ngài; khi Ngài nói Tích Môn thì là Bồ Tát, còn nơi Bổn Môn thì đã thành Phật. Do vậy, trong kinh Địa Tạng có chép Thích Ca Mâu Ni Phật bảo ngài Địa Tạng: “Ta hoàn toàn không chỉ luôn hiện thân Phật thuyết pháp trong thế giới này, ta cũng thị hiện thân Bồ Tát, thị hiện làm chúng sanh. Trong chín pháp giới đều thị hiện”.

Do vậy, mọi người chúng ta phải có tư tưởng này, như Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát hóa hiện thành một con lợn. Chuyện này ở Ngũ Đài Sơn, quý vị xem các câu chuyện về Văn Thù Bồ Tát, có câu chuyện về con lợn. Bồ Tát hóa hiện thành con lợn ấy. Vì sao biết là Văn Thù Bồ Tát hóa hiện thành con lợn ấy? Có một vị lão tu hành, đến núi triều bái Ngũ Đài Sơn. Khi vị đó sắp xuống núi, bỗng gặp một cụ già chăn dê. Cụ già chăn dê đưa cho ông ta một phong thư, nói: “Ông cầm phong thư này, trên đường thì giao cho người nọ, chuyển thư giùm tôi”. Người đó nhận lấy thư, tiếp nhận sự nhờ cậy của cụ già. [Cụ già căn dặn]: “Trên đường, ông nhất định sẽ gặp!” Người ấy hỏi địa chỉ, [cụ già bảo] “không có địa chỉ, nghe người ta gọi đúng tên thì giao cho người ấy”. Sau đó, đưa cho người ấy phong thư, dặn ông ta đến nơi đó v.v… Thật ra, Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát thị hiện thành một con lợn. Đến nơi ấy, người đó cầm phong thư, nghe chủ nhân của con lợn gọi đúng tên, người ấy thấy đó là một con lợn. Vị lão hòa thượng ấy nghĩ: “Mặc kệ nó là lợn hay là người, cứ giao cho nó là được”. Sư giao thư cho con lợn tên Bột Hà ấy, cũng chẳng biết là có đọc hay không. Con lợn liền đứng thẳng lên. Lợn vốn có bốn chân, nó đứng thẳng trên hai chân sau rồi chết. Con lợn ấy là do Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát hóa thân. Lão hòa thượng [chăn dê] trên núi cũng là Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát hóa thân, [gởi thư] dặn: “Hãy nên trở về”. Người khác mở thư ra xem, chỉ thấy trong thư có bốn chữ “hãy nên trở về”. Con lợn ấy vừa đứng lên liền chết, cho thấy đấy là thánh cảnh. “Thánh cảnh” là cảnh giới do thánh nhân thị hiện. Cảnh gì, thân phận gì Ngài cũng đều hiện, hóa hiện. Hóa hiện chẳng phải là chân thật; nếu chân thật thì là [tác dụng của] nghiệp.

Do vậy, đức Phật bảo Kiên Tịnh Tín Bồ Tát: “Ông đừng nên sanh ý tưởng cao hay thấp”, có nghĩa là các đạo hữu chúng ta chớ nên sanh ý tưởng cao, thấp. Nay tôi giảng kinh Chiêm Sát Nghiệp Báo, nhưng các đạo hữu ngồi dưới, không chừng còn giảng hay hơn tôi rất nhiều. Đừng nên sanh ý tưởng cao, thấp, mà hãy bình đẳng.

(Kinh) Thử thiện nam tử phát tâm dĩ lai, quá vô lượng, vô biên

bất khả tư nghị A tăng kỳ kiếp, cửu dĩ năng độ Tát Bà Nhã hải, công đức mãn túc, đản y bổn nguyện tự tại lực cố, quyền xảo hiện hóa, ảnh ứng thập phương.

(經)此善男子發心已來,過無量無邊不可思議阿僧祇劫,久已能度薩婆若海,功德滿足,但依本願自在力故,權巧現化,影應十方。

(Kinh: Vị thiện nam tử này kể từ phát tâm đến nay, đã trải qua vô lượng, vô biên chẳng thể nghĩ bàn A tăng kỳ kiếp, đã có thể vượt biển Nhất Thiết Trí từ lâu, công đức trọn đủ, chỉ do nương vào sức bổn nguyện tự tại, mà quyền xảo hóa hiện, in bóng trong mười phương).

Đức Phật liền bảo Kiên Tịnh Tín Bồ Tát: - Vị thiện nam tử này. “Thiện nam tử” là nói đến ai? Chính là nói Địa Tạng Bồ Tát. Đức Phật giới thiệu Địa Tạng Bồ Tát, bảo Kiên Tịnh Tín Bồ Tát đừng nên sanh ý tưởng cao, thấp. Ông có biết Địa Tạng Bồ Tát là như thế nào hay không? Vị thiện nam tử ấy kể từ lúc phát Bồ Đề tâm cho tới nay, đã trải qua vô lượng vô biên chẳng thể nghĩ bàn A tăng kỳ kiếp. Nói “vô lượng vô biên A tăng kỳ kiếp”, lại còn thêm “chẳng thể nghĩ bàn”, tức là chẳng có tướng thời gian, lâu xa lắm! Ngài đã có thể vượt biển Tát Bà Nhã (Sarvajña) từ lâu, tức là đã sớm thành Phật. Biển Nhất Thiết Trí, Tát Bà Nhã dịch thành Nhất Thiết Trí. Biển Nhất Thiết Trí, công đức trọn đủ. Vì sao Ngài còn chưa thành Phật? Do nương theo sức bổn nguyện, Ngài tự tại. Vì nguyện lực của Ngài là độ hết chúng sanh rồi mới chứng Bồ Đề. Tôi nghĩ các đạo hữu đều nhớ hai câu sau đây: “Địa ngục bất không, thệ bất thành Phật” (Địa ngục chẳng trống, thề chẳng thành Phật). Hai câu nói ấy, tôi giải thích như thế nào? Mọi người giải thích như thế nào? Tôi giải thích để mọi người xem có đúng hay không nhé! Địa ngục vốn là không, ngài Địa Tạng đã thành Phật từ lâu. Phật, Bồ Tát thị hiện các loại thân; do vậy, Ngài đáng nên dùng thân Bồ Tát để độ, bèn thị hiện làm Bồ Tát. Mọi người thấy hết thảy các vị Bồ Tát, đều mặc y phục tại gia, để tóc, đều đeo chuỗi anh lạc, khắp thân là châu báu, mười phần sang quý. Vị Bồ Tát nào mà chẳng sang quý vẹn mười? Các thứ báu ấy đều là chất báu vô giá, sợ rằng chúng ta có mua cũng chẳng mua nổi, chẳng phải là các thứ báu trong nhân gian!

Vì sao Địa Tạng Bồ Tát cạo đầu? Trong các vị Bồ Tát, chỉ có Địa Tạng Bồ Tát hiện thân tỳ kheo, điều này tột bậc đặc thù! Do vậy, đoạn văn này là một chứng cứ rõ rệt. Ngài nương theo sức bổn nguyện mà hóa hiện, đừng coi đó là chân thật! Địa Tạng Bồ Tát từ lúc phát Bồ Đề tâm, hành Bồ Tát đạo, đã trải qua thời gian chẳng có cách nào tính toán được. A tăng kỳ (Asāṃkhya) là Vô Ương Số (無央數), tức là “chẳng có con số [nào để tính toán nổi]”. Con số không thể tính toán nổi ấy lại trải qua vô lượng vô biên A tăng kỳ kiếp, sẽ là thời gian chẳng thể nào tính toán được! Vì trong sự thị hiện của hết thảy các vị Bồ Tát, khi thị hiện, mục đích là làm như thế nào để chúng sanh đạt được lợi ích, có thể độ chúng sanh, coi điều đó là chánh yếu. Do vậy, Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát ở Ngũ Đài Sơn thân gì cũng đều hiện. Như vừa rồi tôi mới nhắc đến chuyện Ngài hiện làm lợn, đó chẳng phải là người! Ngài cũng có thể hiện làm lợn, hiện làm hết thảy chúng sanh. Vì sao Ngài phải hiện làm lợn? Đương nhiên là có chú giải cho biết: Như tôi vừa mới nói con lợn ấy tên là Bột Hà. Chủ nhân Bột Hà đối với nó đặc biệt, đặc biệt cung kính Bột Hà, chỗ ăn ở đều quét tước sạch sẽ. Người chủ đó nuôi rất nhiều lợn, lợn được nuôi vừa mập lại béo. Muốn giết con lợn nào, Bột Hà liền đi quanh nó một vòng, con lợn ấy liền bước ra, để cho người ta giết, có thứ tự. Chuyện này chẳng thể nghĩ bàn! Câu chuyện ấy còn rất dài, tôi đây giới thiệu giản lược đôi chút!

(Kinh) Tuy phục phổ du nhất thiết sát độ, thường khởi công nghiệp, nhi ư ngũ trược ác thế, hóa ích thiên hậu, diệc y bổn nguyện lực sở huân tập cố, cập nhân chúng sanh ưng thọ hóa nghiệp cố dã. Bỉ tùng thập nhất kiếp lai, trang nghiêm thử thế giới, thành thục chúng sanh. Thị cố, tại tư hội trung, thân tướng đoan nghiêm, oai đức thù thắng, duy trừ Như Lai, vô năng quá giả. Hựu ư thử thế giới, sở hữu hóa nghiệp, duy trừ Biến Cát, Quán Thế Âm đẳng, chư đại Bồ Tát giai bất năng cập. Dĩ thị Bồ Tát bổn thệ nguyện lực, tốc mãn chúng sanh nhất thiết sở cầu, năng diệt chúng sanh nhất thiết trọng tội, trừ chư chướng ngại, hiện đắc an ổn.

(經)雖復普遊一切剎土,常起功業,而於五濁惡世,化益偏厚,亦依本願力所熏習故,及因衆生應受化業故也。彼從十一劫來,莊嚴此世界,成熟衆生。是故,在斯會中,身相端嚴,威德殊勝,唯除如來,無能過者。又於此世界,所有化業,唯除遍吉,觀世音等,諸大菩薩皆不能及。以是菩薩本誓願力,速滿衆生一切所求,能滅衆生一切重罪,除諸障礙,現得安隱。

(Kinh: Tuy lại dạo khắp hết thảy các cõi, thường dấy lên công nghiệp, nhưng đặc biệt chú trọng giáo hóa, lợi ích [chúng sanh] trong đời ác ngũ trược, cũng nương theo sức bổn nguyện huân tập, và cũng do nghiệp của chúng sanh đáng tiếp nhận sự giáo hóa, mà từ mười một kiếp đến nay, Ngài trang nghiêm thế giới này, thành thục chúng sanh. Do vậy, trong hội này, Ngài thân tướng đoan nghiêm, oai đức thù thắng, chỉ trừ Như Lai, chẳng có ai hơn được! Lại nữa, sự nghiệp giáo hóa của Ngài trong thế giới này, chỉ trừ các vị như Biến Cát, Quán Thế Âm v.v… chứ các vị đại Bồ Tát đều chẳng thể sánh bằng. Do sức bổn thệ nguyện mà vị Bồ Tát ấy có thể nhanh chóng thỏa mãn hết thảy các điều mong cầu của chúng sanh, có thể diệt hết thảy trọng tội của chúng sanh, trừ các chướng ngại, khiến cho họ được an ổn trong hiện tại).

Đức Phật bảo: Tuy Địa Tạng Bồ Tát thị hiện trong hết thảy cõi Phật, dạo khắp hết thảy các cõi nước, “thường khởi công nghiệp” tức là nói Địa Tạng Bồ Tát hóa hiện không ngằn mé, không xứ sở. Hay nói cách khác, trong đời ác ngũ trược, Ngài ở trong cõi này, tức thế giới Sa Bà mà chúng ta đang ở, do duyên hóa độ chúng sanh đặc biệt sâu nặng. Nhất là do sức bổn nguyện, sức phát nguyện huân tập của Ngài, bằng lòng chịu khổ thay cho chúng sanh, thị hiện giống như chúng sanh. Vì thế, chúng ta thấy kinh Địa Tạng nói Địa Tạng Bồ Tát hóa hiện các thân còn nhiều hơn nhân loại trong thế giới này, vô cùng, vô tận. Ngài tới vô lượng thế giới, nhưng do nguyện lực của Ngài huân tập, thị hiện các thứ tướng của các loại chúng sanh, không nhất định đều là tướng Bồ Tát như trong hiện tại. Ngài đến địa ngục liền hiện tướng địa ngục. Ngài cảm ứng đến mức độ nào? Giống như các đạo hữu chúng ta, đối với Địa Tạng Bồ Tát có cảm, hễ cầu bèn có cảm. Tôi kể một câu chuyện cảm ứng từ sách Địa Tạng Cảm Ứng Lục.

Một người thợ mộc đi đường, thấy trong một cái lều gỗ mục nát có một cây côn, tức là giống như gậy chống. Ông ta nói cây côn này rất lạ, cầm lên nhìn: Đầu cây côn có khắc hình tướng, nhìn chẳng ra hình tướng gì, đen thùi lùi. Ông ta bèn nhặt cây gậy đem về, dựng ở đầu giường. Ông ta xem xét mỗi ngày, cảm tình thì chẳng có cảm tình gì, mà tôn kính cũng chẳng tôn kính chi cả! Cũng chẳng biết là gì, chỉ cảm thấy cây mộc côn ấy khác thường, nhân duyên như thế đó. Ông ta do nghiệp báo bị bệnh ngặt. Bệnh ngặt đại khái là do ác nghiệp trót tạo đã chín muồi, bị bắt xuống địa ngục. Đã xuống địa ngục, ông ta thấy một vị xuất gia, tức hòa thượng đến đó. Diêm vương gia vừa thấy vị hòa thượng đó đến, liền xuống khỏi ngai vàng, đảnh lễ vị hòa thượng ấy. Ông ta thấy vị hòa thượng ấy dường như rất quen thuộc, nhưng lại không nhận biết, chẳng hiểu rõ là chuyện như thế nào? Lại thấy vị hòa thượng đó nói với vua Diêm La mấy câu, hòa thượng rời đi. Diêm vương gia liền bảo ông ta: “Do Địa Tạng Vương Bồ Tát bảo ta, ông là hộ pháp của Ngài, ta thả ông trở về. Sau này, ông hãy gắng tu hành”. Người ấy giống như nằm mộng. Cho đến khi bình phục, ông ta nói: “Dường như tôi chưa hề tiếp xúc vị hòa thượng đó, vì sao Ngài lại cứu tôi?” Bỗng nhiên, ông ta nhìn thấy trên đầu cây gậy ấy có hình tướng của vị hòa thượng đó. Ái chà! Giống hệt như vầy! Lúc đó, ông ta không coi là cây gậy nữa, liền đem thờ phụng. Do ông ta có nhân duyên với Địa Tạng Vương Bồ Tát như vậy, Địa Tạng Vương Bồ Tát cứu ông ta. Chúng ta ngẫm xem, các đạo hữu chúng ta đọc Địa Tạng Tam Kinh, Địa Tạng Bồ Tát có cứu chúng ta hay không? Trong khi quý vị niệm Địa Tạng Vương Bồ Tát, hành theo, quý vị vĩnh viễn nghĩ tới Ngài, sẽ vĩnh viễn chẳng đọa vào tam ác đạo.

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.