Căn Bản Thuyết Nhất Thiết Hữu Bộ Tỳ Nại Da Tạp Sự 40 Quyển

Quyển Thứ 31

Nhiếp tụng bảy trong biệt môn sáu:

Ny bất tại tiền hành,

Kiến tăng ưng khởi kính,

Bạch tăng bán già tọa,

Quy tục cật vô duyên.

* Duyên xứ như trước. Bấy giờ, tại trú xứ Đông Lâm của mẹ Lộc Tử, vào sáng sớm, cụ thọ Đại Ca Nhiếp Ba mặc y mang bát vào thành khất thực. Ny cô Thổ La Nan Đà cũng đi khất thực. Trông thấy Đại Ca Nhiếp Ba, cô ta suy nghĩ: “Ta nên trừng trị kẻ ngu này”.

Thấy Ca Nhiếp Ba sắp đi đến nhà nào, Thổ La Nan Đà liền đến nhà ấy trước và đứng sau cánh cửa ngõ. Khi Ca Nhiếp Ba đến, cô ta lên tiếng:

– Thánh giả! Xin đi qua, nhà này chưa có thức ăn chín.

Tôn giả đi qua.

Sau khi nói như vậy, cô ta đi đến nhà khác, chờ Ca Nhiếp Ba đến và nói như trước. Lần lượt như vậy, cho đến nhiều nhà đều nghe như nhau, Ca Nhiếp Ba rất ngạc nhiên. Nếu A la hán mà không quán sát trước thì cũng không biết nên ngài nhập định quán sát ai quậy phá mình, biết là ny cô Thổ La Nan Đà, nên bảo:

– Này chị em! Cô không có lỗi gì, chỉ do cụ thọ A Nan Đà gây ra tội lỗi này, cố xin Thế Tôn cho những hạng phụ nữ ác hạnh như vậy xuất gia thọ cận viên.

Các Bí sô đem sự việc bạch Phật. Phật suy nghĩ: “Do Bí sô ny nên có nhiều lầm lỗi, nơi Bí sô khất thực, Bí sô ny không được đi trước”.

Sau khi suy nghĩ, Ngài bảo các Bí sô:

– Việc ấy, Ca Nhiếp Ba nói đúng. Thế nên, từ nay Ta chế định cho các Bí sô ny không được đi trước Bí sô khất thực.

Các Bí sô ny không dám đi trước nên khất thực bị khó khăn, thưa với Bí sô. Bí sô thưa với Phật. Phật dạy:

– Gặp Bí sô khất thực, Bí sô ny tránh qua chỗ khác.

* Duyên xứ như trước. Bí sô ny Thổ La Nan Đà đang thuyết pháp cho đại chúng vô số trăm ngàn người. Nhân thấy cụ thọ Đại Ca Nhiếp Ba đi đến, mọi người đều đứng lên nhưng Thổ La Nan Đà vẫn ngồi yên. Mọi người thưa với Thổ La Nan Đà:

– Thánh giả! Đại Ca Nhiếp Ba, trời người đều cung kính. Trông thấy ngài, chúng con đều cung kính đứng dậy, Thánh giả vẫn điềm nhiên ngồi yên, thật không tốt.

Đáp:

– Ông ấy vốn là môn đồ ngoại đạo tà giáo rất ngu rất độn, đến đây xuất gia. Ta là Thích nữ xuất gia với Phật, thông suốt ba tạng lại giỏi thuyết pháp, khế hợp chân lý vấn đáp lưu loát, lẽ nào thấy ông ấy mà lại đứng lên chào?

Nghe nói như vậy, cả đại chúng đều bất mãn chê bai. Bí sô đem sự việc bạch Phật. Phật dạy:

– Các trưởng giả Bà la môn có tín tâm chê bai đúng. Từ nay về sau, Bí sô ny trông thấy Bí sô phải đứng lên chào, ai vi phạm bị tội vượt pháp.

Như Thế Tôn dạy, ny thấy Bí sô phải đứng dậy chào, sau đó vào lúc nọ, Bí sô ny Liên Hoa Sắc đang thuyết giảng giáo pháp cho đại chúng trước cửa chùa. Nhân đi khất thực, cụ thọ A Nan Đà đến trú xứ của ny. Trông thấy vị ấy đến, Liên Hoa Sắc vội vàng đứng dậy chào. A Nan Đà đến ngồi vào chỗ ấy, hỏi:

– Sư cô đang thuyết pháp gì cho đại chúng vậy?

Đáp:

– Đang giảng thuyết kinh …

Khi ấy, cụ thọ A Nan Đà giảng thuyết ý nghĩa kinh ấy cho đại chúng. Sư cô Liên Hoa Sắc nhất tâm đứng yên nghe pháp. Vì mãi mê thuyết pháp, A Nan Đà không bảo cô ấy ngồi xuống. Mệt mỏi vì đứng quá lâu lại bị nắng chiếu trên người, cô ấy nóng ngất ngã lăn ra đất. Trong chúng, những kẻ không có tín tâm cùng nhau chê bai:

– Tôi nghe ny cô Liên Hoa Sắc không có các dục nhiễm, ngày nay thấy A Nan Đà tướng mạo tuấn tú nên sinh ý niệm khác lạ, lửa dục đốt tâm bị ngã lăn ra đất.

Nghe như vậy, các Bí sô đem sự việc bạch Phật. Phật dạy:

– Này các Bí sô, các trưởng giả Salamôn nói lỗi ấy rất đúng. Từ nay về sau, khi Bí sô ny đến chỗ Bí sô nghe thuyết pháp, nên bảo họ:

– Này sư cô hãy an tọa. Bí sô nào thuyết pháp mà quên bảo ngồi, Bí sô ny nên thưa cho vị ấy biết rồi tùy chỗ mà ngồi.

* Duyên xứ như trước. Như Thế Tôn dạy, này các Bí sô, nhờ thí dụ này có thể hiểu được ý nghĩa của pháp. Các ông hãy lắng nghe, Ta sẽ dạy bảo tóm lược:

– Mặt trời mọc nghĩa là Như Lai xuất hiện trong thế gian, dụ như mặt trời mọc lên chiếu ánh sáng rực rỡ.

Các chim đều hót nghĩa là người thuyết pháp phải cân nhắc nghĩa lý.

Nông phu canh tác nghĩa là những tín thí đàn việt kinh doanh trong ruộng phước trí của đệ tử Ta.

Bọn giặc đều bị tán loạn nghĩa là ma quân và ngoại đạo đều chạy trốn.

Như vậy, này các Bí sô, hãy mau thi hành những giáo lệnh cần làm mà đức Như Lai Đại sư dạy cho các đệ tử Thanh Văn, chỉ vì thương xót nên dùng tâm đại bi làm cho thành tựu lợi ích. Những việc cần làm, Ta đã làm xong. Các ông hãy tu tập việc cần làm như xa lìa sự ồn ào, ở riêng chỗ yên tịnh, đến khu rừng vắng dưới gốc cây, hoặc trong căn phòng trống, hoặc sườn núi hoặc nơi hang động, hoặc nơi đám cỏ, hoặc nơi đất trống, hoặc nơi nghĩa địa, thi lâm, tùy nghi dùng ngọa cụ đủ che thân. Với những chỗ ấy, các ông có thể quan sát tâm ý, chuyên cần tu tập thiền quán không nên phóng dật, chớ để sau này sinh tâm hối hận. Đây là những lời giáo giới của Ta.

Nghe lời Phật dạy như vậy, các Bí sô đi đến rừng núi hang động nơi vườn cây, ao nước, nhiều hoa trái, nhất tâm thiền quán xa lìa phóng dật.

Các Bí sô ny cũng đến gần vườn vua, nơi rừng cây mát hoặc nơi khác. Tùy lúc, chỉ thọ nhận ngọa cụ dùng đủ thân thể. Khi ngồi kiết già yên tịnh tư duy, bị trùng chui vào đường tiểu tiện làm cho họ đau đớn. Nghe như vậy, Thế tôn bảo các Bí sô:

– Chư ny không nên ngồi kiết già tu thiền định, nên ngồi bán già.

Chư ny làm đúng theo lời Phật dạy, có khi bị trùng nhỏ chui vào thân làm cho khó chịu. Phật dạy:

– Nên dùng y cũ và lá mềm lót kỹ rồi mới ngồi thiền định.

* Duyên xứ như trước. Cụ thọ Ô Ba Ly thưa Thế Tôn: – Đại đức! Nếu Bí sô ny xả giới hoàn tục rồi, cầu xuất gia lại, được xuất gia thọ cận viên không?

Phật dạy:

– Này Ô Ba Ly! Ny đã xả giới một lần, không được xuất gia lại.

* Duyên xứ như trước. Cụ thọ Ô Ba Ly thưa Thế Tôn:

– Đại đức! Trước đây có chế định Bí sô ny không được cật vấn những lỗi về phá giới, phá kiến, phá uy nghi, phá chánh mạng của Bí sô, vậy có trường hợp nào các Bí sô ny được thưa hỏi về tội lỗi của Bí sô không?

Phật bảo:

– Này Ô Ba Ly! Không có trường hợp nào các Bí sô ny được trách hỏi Bí sô về những lầm lỗi tương tự như loại tội trên.

Nhiếp tụng tám trong biệt môn sáu:

Trưởng giả dữ tiền thực,

Tiền xúc bất tương tị,

Bất vấn ẩn tiết sự,

Cận viên tọa ưng tri.

* Duyên xứ như trước. Trưởng giả kia giàu có vô cùng, lấy vợ đã lâu nhưng không có trai gái gì cả. Sau này, khi tài sản đều tiêu tán hết, ông ta bảo vợ:

– Hiện nay ta đã già không thể làm ra tiền nữa, muốn đến rừng Thệ Đa để cầu xuất gia.

Vợ nói:

– Thánh tử! Nếu ông xuất gia, tôi biết nương tựa vào đâu, cũng nên xuất gia.

Chồng nói:

– Hiền thủ! Vậy hãy cùng đi.

Đưa vợ đến gặp Đại thế chủ Kiều Đàm Di, lạy sát hai chân, thưa:

– Thánh giả! Đây là vợ của con ưa thích xuất gia trong pháp luật thiện thuyết, xin ngài từ bi nhận cho. Con cũng đi đến rừng Thệ Đa đểû xuất gia.

Đáp:

– Lành thay, nam tử, vợ chồng có thể phát được tâm thắng diệu này cùng nhau xuất gia thật là việc tốt. Như Thế Tôn dạy, người xuất gia có năm thắng lợi, công đức vô biên được chư Thánh khen tặng. Năm thắng lợi ấy như đã nói ở trước. Người hãy đến đây, ta cho xuất gia.

Đại thế chủ Kiều Đáp Di liền xuống tóc cho người vợ. Trưởng giả đến rừng Thệ Đa cầu xin một Bí sô cho mình xuất gia.

Bấy giờ khắp nơi gần xa trong thành đều nghe việc này, họ nói:

– Trưởng giả có phước nên được xuất gia, được nhiều vật tứ sự cúng dường tốt đẹp.

Một hôm, Bí sô này đi vào thành khất thực. Bí sô ny (vợ cũ) kia cũng đi khất thực. Gặp lúc đói kém, khất thực khó khăn, gặp nhau, Bí sô này hỏi:

– Nhân giả, sinh sống như thế nào?

Đáp:

– Gặp thời buổi đói kém, khất thực khó khăn, sống rất khổ cực.

Bí sô bảo:

– Tôi được cúng dường nhiều thức ăn uống, nếu Phật cho phép sẽ chia cho hết một nữa.

Về đến trú xứ, Bí sô ny này thưa với ny chúng sự việc này. Nghe xong, ny chúng thưa với Bí sô. Bí sô bạch Phật. Phật dạy:

– Nếu các Bí sô gặp Bí sô ny như vậy, gặp lúc đói kém khất thực khó được nên chia sớt cho họ, chớ nên nghi ngại.

Như Thế Tôn dạy, nếu các Bí sô gặp Bí sô ny như vậy, gặp lúc đói kém khất thực khó được nên chia sớt cho họ, chớ nên nghi ngại; sau khi khất thực Bí sô liền chia bớt một nữa thức ăn cho Bí sô ny và vị ấy thường đến nhận như vậy. Một hôm, Bí sô ny ấy được thức ăn nên không đến nhận nữa. Bí sô suy nghĩ: “Ny đã được thức ăn nơi khác nên không đến nhận nữa, để dành làm gì”.

Nghĩ như vậy nên Bí sô không chia phần.

Hôm sau, ny đến xin thức ăn, Bí sô bảo:

– Nhân giả! Hôm qua không thấy đến nên không chia thức ăn ra, hiện nay tuy có nhưng đã thành thức ăn tàn túc ố xúc, không thể dùng được.

Nghe như vậy, ny lạy sát chân rồi trở về, đến trú xứ ny kể lại sự việc. Ny thưa Bí sô. Bí sô bạch Phật. Phật dạy:

– Từ nay trở về sau, Bí sô ny được dùng tàn xúc thực của Bí sô và Bí sô được dùng tàn xúc thực của Bí sô ny.

* Duyên xứ như trước. Bấy giờ giữa Tăng, có Bí sô hỏi Bí sô ny về chuyện kín vụn vặt khác với giới bên Tăng. Nghe hỏi, ny xấu hổ, che mặt chịu trận. Các Bí sô đem sự việc bạch Phật. Phật dạy:

– Bí sô không nên hỏi Bí sô ny về những chuyện kín vụn vặt. Nhưng Bí sô ny có thể hỏi với nhau. Bí sô nào vi phạm bị tội vượt pháp.

Bị Bí sô lại hỏi việc kín giống giới bên Tăng, họ lại xấu hổ. Phật dạy:

– Bảo vị ny khác hỏi ny này.

Sau khi họ đem sự việc ấy nói cho ny khác rồi, vị này mới đem báo lại cho Bí sô. Do không nói trực tiếp nên ít bị xấu hổ.

* Duyên xứ như trước. Cụ thọ Xá Lợi Tử … sau khi cho một Bí sô ny thọ cận viên, nói kệ bảo:

Ngươi thọ giới cụ túc,

Trong giáo pháp tối thắng,

Phải chí tâm phụng trì,

Khó được thân không chướng,

Đoan chính để xuất gia,

Thanh tịnh được viên mãn,

Đây là lời chân thật,

Hiểu biết của Chánh giác.

Khi dạy xong, Xá Lợi Phất bảo:

– Này cô có thể ra đi.

Trong lúc ấy, bị nguyệt kỳ xuất ra nên vị ny này xấu hổ không dám đứng dậy.

Quán sát biết rõ sự việc, Xá Lợi Phất liền đứng dậy bỏ đi.

Ny chúng hỏi:

– Này cô, vừa thọ giới cận viên xong, chưa rời khỏi đàn tràng, vì sao đã gây phiền não cho thân giáo sư, bảo đứng dậy không tuân lời như vậy?

Đáp:

– Thưa các chị, vị ấy là bậc đại nhân không nên để thấy việc xấu nhỏ mọn của em. Sao các chị không biết cho lại còn trách mắng? Vì ngồi xổm nên nguyệt kỳ của em xuất ra, làm sao đứng dậy đi?

Nghe như vậy, chư ny nói với Bí sô. Bí sô bạch Phật. Phật dạy:

– Từ nay về sau, khi truyền cận viên cho ny không để họ ngồi xổm, nên ngồi trên gạch hoặc trên tòa cỏ hay trên nệm nhỏ vì chư ny thân thể mềm yếu.

Nhiếp tụng chín trong biệt môn sáu:

Bí sô dư ngọa cụ,

Ung dữ Bí sô ny,

Ny bất đạp kiều bản,

Bất trước trang thân vật.

* Duyên xứ như trước. Bấy giờ, cùng năm trăm Bí sô ny du hóa nhân gian, khi vừa đến rừng Thệ Đa thì trời sắp tối, Đại thế chủ Kiều Đáp Di suy nghĩ: “Trời đã chiều tối không thể vào thành kịp, chúng ta nên cùng nhau tùy nơi cư trú, chờ đến sáng rồi vào thành”. Cùng nhau ngủ nơi đất trống trong chùa, y phục của họ đều bị lấm đất dơ bẩn. Sáng hôm sau, họ suy nghĩ: “Bây giờ, nếu không đảnh lễ Đ?i sư thì vào thành rồi cũng phải trở lại”. Do đó, họ đến gặp Phật, đảnh lễ sát chân rồi ngồi qua một bên. Thấy y phục của họ dính bụi đất dơ nhớp, biết nhưng Phật vẫn hỏi Kiều Đáp Di:

– Vì sao y phục bị dơ nhớp như vậy?

Kiều Đáp Di thưa lại sự việc.

Đức Phật bảo cụ thọ A Nan Đà:

– Những ngọa cụ dư của Bí sô có đưa cho ny không?

Bạch:

– Không đưa.

Phật bảo A Nan Đà:

– Từ nay về sau ngọa cụ dư cũ của Bí sô đã thọ dụng nên cho lại Bí sô ny, chớ nên nghi ngại.

Như Thế Tôn dạy, nên cho Bí sô ny ngọa cụ; các Bí sô khi phân ngọa cụ đều lấy loại xấu kém nhất để dùng và giữ lại loại tốt nhất đưa cho Bí sô ny. Phật dạy:

– Không nên giữ loại tốt lại để đưa cho Bí sô ny, nên đưa loại thô, tùy thời cung cấp chớ để thiếu thốn, nếu cần thức ăn cũng nên đưa.

* Duyên xứ như trước. Vào sáng sớm, cụ thọ Đại Ca Nhiếp Ba mặc y mang bát vào thành khất thực. Bí sô ny Thổ La Nan Đà từ ngoài đi đến muốn về trú xứ. Gặp khi nước sông lớn, thấy Ca Nhiếp Ba đi trên cầu ván nên Thổ La Nan Đà suy nghĩ: “Hãy trừng trị vật ngu độn này”.

Cô ta vội đến bên cầu, dùng sức đạp tấm ván. Bị rơi xuống sông, y phục ướt hết, bát chìm dưới nước, tích trượng trôi mất, Ca Nhiếp Ba nói:

– Cô không phạm lỗi, chính do cụ thọ A Nan Đà gây ra lỗi này vì cố xin Thế Tôn độ hạng phụ nữ có ác hạnh này xuất gia làm ny trong Phật pháp.

Nghe như vậy, Bí sô bạch Phật. Phật suy nghĩ: “Do Bí sô ny nên có nhiều lỗi lầm”.

Ngài bảo:

– Từ nay về sau, Bí sô ny không được đi chung với Bí sô trên cầu. Ai vi phạm bị tội vượt pháp.

Như Thế Tôn dạy:

– Bí sô ny không được đi chung với Bí sô trên cầu;

Gặp trường hợp có cầu lớn vững chắc, các Bí sô ny không dám đi chung. Phật dạy:

– Nếu cầu to lớn vững chắc, cùng đi chung không phạm lỗi.

* Duyên xứ như trước. Vào buổi sáng, Bí sô ny Thổ La Nan Đà mặc y mang bát vào thành khất thực, tuần tự đi đến chỗ của phu nhân Thắng Man. Trông thấy, phu nhân chào đón:

– Lành thay! Rồi trải tòa mời cô ấy ngồi cùng nhau đàm đạo.

Thổ La Nan Đà hỏi Thắng Man:

– Này chị! Làm sao cho mông to eo nhỏ?

Đáp:

– Thánh giả! Cần gì hỏi việc này, con chỉ dùng vật bó eo lại cho vui lòng vua.

Ny hỏi:

– Tôi đang rảnh, muốn hỏi rõ.

Đáp:

– Thánh giả! Con dùng vật quấn chặt eo lại nên mông nhô ra.

Ny nói:

– Vì vậy nên khi trông thấy, mọi người đều yêu mến.

Thắng Man im lặng.

Về đến trú xứ, ny ấy vẫn mang y này. Chư ny hỏi:

– Đây là y phi pháp nào hợp cho ny dùng?

Họ thưa các Bí sô. Bí sô bạch Phật. Phật dạy:

– Đây là y phi pháp, ai dùng bị tội vượt pháp.

* Duyên xứ như trước. Bí sô ny Thổ La Nan Đà thấy ngực phu nhân tròn đẹp nên hỏi như trước. Phu nhân đáp:

– Con mặc áo che ngực.

Lại thấy phu nhân dùng áo đỡ ngực, đai buộc lưng, Thổ La Nan Đà đều hỏi, được trả lời như trước. Cô ta liền học và xử dụng các loại này. Phật dạy:

– Không được xử dụng. Ai dùng bị tội vượt pháp.

Nhiếp tụng mười trong biệt môn sáu.

Bất thế thủy ô y,

Bất trì tử thai tử,

Bất thôn ư b?t tịnh,

Xúc kỷ tử phi tha.

* Duyên xứ như trước. Một hôm, Bí sô ny Thổ La Nan Đà vào thành khất thực. Đại Ca Nhiếp Ba cũng vào thành khất thực và đang đi bên cạnh mương nước. Thấy tôn giả, Thổ La Nan Đà suy nghĩ: “Ta hãy sửa trị người ngu này”. Bưng cục đất lớn đến bên cạnh tôn giả, cô ta ném vào mương nước làm cho nước hôi thối dơ nhớp làm bẩn cả y của vị kia.

Tôn giả nói:

– Cô không có lỗi, chính cụ thọ A Nan Đà gây ra lỗi này … như trên.

Các Bí sô nghe như vậy nên bạch Phật. Phật dạy:

– Bí sô ny không được làm cho nước dơ bẩn làm nhớp y Bí sô. Ai vi phạm bị tội vượt pháp.

* Duyên xứ như trước. Có một trưởng giả giàu có nhiều của cải, cưới vợ chưa bao lâu lại mang hàng hóa đi buôn bán nơi khác. Ở nhà, người vợ ăn ngon mặc đẹp, tâm dâm dục bùng cháy, thông dâm với một đàn ông khác nên có thai. Sau vài tháng cô ta suy nghĩ: “Ta nên phá thai, nếu để thế này, ngày về tất chồng sẽ hại ta”. Sau khi trục thai ra, cô ta lo lắng không biết đem để nơi nào. Trong lúc ấy, nhân đi khất thực, Bí sô ny Thổ La Nan Đà đến nhà ấy, bảo:

– Người đẹp ơi, hãy cho thức ăn vào bát.

Đáp:

– Thánh giả hãy đi đi, không có người đưa thức ăn vì tôi đang buồn khổ.

Hỏi:

– Người đẹp ơi, có người chết à!

Đáp:

– Không có người chết nhưng tôi bị xẩy thai không biết bỏ ở đâu?

Bảo:

– Này người đẹp, nếu ta đem bỏ cho, cô có thể thường xuyên cúng dường thức ăn vào bát không?

Đáp:

– Xin vâng.

Hỏi:

– Cô có thể cung cấp luôn cho thị giả và người tri sự của ta không?

Đáp:

– Xin cấp cả.

Ny cô liền dùng bát lớn đựng thai chết đ?n chỗ nhà vắng để vứt bỏ. Trước đó, trong nhà ấy có nhóm đàn ông lêu lỏng đang đứng tụ tập, trông thấy nên hỏi:

– Thích nữ trọc đầu muốn làm gì vậy?

Đáp:

– Chỉ do bọn đàn ông vô lại các ngươi tư thông với phụ nữ của người, gây ra tội lỗi này làm ta phải đi bỏ.

Nghe như vậy, bọn đàn ông mắng chưởi bỏ đi. Trên đường đi, gặp chư ny, họ nói:

– Này vật tội lỗi, ny Thổ La Nan Đà của các ngươi đang làm nghiệp ác là vứt bỏ thai nhi.

Chư ny im lặng, về thưa lại Bí sô. Bí sô bạch Phật. Phật suy nghĩ:

– Ny dùng bát lớn có lỗi như vậy. Thế nên chư ny không được dùng bát lớn.

Phật bảo các Bí sô:

– Thổ La Nan Đà hành động trái hạnh Sa môn, chư ny không được làm những việc phi pháp như vậy, không được dùng bát lớn. Ny nào dùng bát lớn, làm việc phi pháp như vậy, bị tội vượt pháp.

Như Phật đã chế ny không được dùng bát lớn, chư ny không biết dùng bát cỡ nào. Phật dạy:

– Bát nhỏ của Bí sô bằng bát lớn của Bí sô ny.

* Duyên xứ như trước. Ny cô Cấp Đa sau khi nhỏ một giọt nước bất tịnh vào miệng, lại đưa một giọt vào hạ căn. Nghiệp báo của chúng sinh bất khả tư nghị, do đó cô ta có thai và sinh đồng tử Ca Nhiếp Ba.

Bấy giờ, ny cô Cấp Đa không dám đưa tay tiếp xúc nên đứa bé khóc lóc. Những người thân hỏi:

– Vì sao đứa bé khóc?

Nghe hỏi ny im lặng, các ny khác nói:

– Thế Tôn chế giới không được tiếp xúc nam giới nên cô ấy không dám gần vì vậy đứa bé khóc lóc.

Họ đáp:

– Thế Tôn đại bi, sao lại không cho tiếp xúc con mình. Mẹ không bồng bế làm sao nó sống?

Nghe nói ny khen ngợi, đến thưa Bí sô. Bí sô bạch Phật. Phật dạy:

– Được tiếp xúc con mình, nuôi dưỡng bồng bế không có lỗi.

* Duyên xứ như trước. Như lời Phật dạy con của mình thì được tiếp xúc, nuôi dưỡng bồng bế; người nữ nhiều luyến ái nên giữ lấy đứa bé tranh nhau bồng ẳm, chuyền vai này sang vai kia, làm cho đứa bé đến n?i gầy ốm. Thấy vậy, thân thuộc hỏi:

– Vì sao như vậy?

Nghe họ kể lại sự việc, mọi người bất mãn đem bạch Phật. Phật dạy:

– Chư ny không được tiếp xúc con nhỏ của người khác. Ai vi phạm bị tội vượt pháp.

Tổng nhiếp tụng môn thứ bảy:

Cấp Đa ny bất trụ,

Tăng khước kỳ, nhị hình,

Đạo tiểu yết ma thời,

Cô tửu ny căn chuyển,

Tự ngoại bất dĩ cốt,

Đệ thất nhiếp ưng tri.

Nhiếp tụng một trong tụng môn bảy:

Cấp đa dữ ny túc,

Vương xá, dược xoa thần,

Thí y nhi hệ cảnh,

Xưng danh dữ tế thực.

* Duyên xứ như trước. Như Thế Tôn dạy, Bí sô ny không được ngủ đêm với nam giới trong một phòng. Do đó ban đêm, Bí sô ny Cấp Đa đưa đồng tử Ca Nhiếp Ba ra ngủ bên ngoài làm cho đứa bé khóc lóc. Nghe tiếng khóc, mọi người hỏi Cấp Đa:

– Ban đêm vì sao đồng tử Ca Nhiếp Ba khóc lóc như vậy?

Ny cô này im lặng, các ny khác nói:

– Thế Tôn không cho phép Bí sô ny được ngủ đêm cùng phòng với nam giới nên để ở ngoài vì vậy nó khóc lóc.

Mọi người nói:

– Thế Tôn đại bi, nếu trẻ nhỏ không ngủ chung với mẹ sẽ bị bệnh hoạn, nên thưa với Phật.

Chư ny thưa Bí sô, Bí sô bạch Phật. Phật dạy:

– Này ny Cấp Đa nên xin với Tăng già cho yết ma được ngủ đêm cùng phòng với con. Nên xin như thế này:

Trải tòa, đánh kiền chùy, sau khi ny chúng đã tập họp, ny Cấp Đa chắp tay lễ bái theo pháp, ngay trước thượng tọa, ngồi trên tòa cỏ, trên gạch, hay trên tấm nệm, chắp tay thưa rằng đại đức ny Tăng già lắng nghe, tôi là Bí sô ny Cấp Đa sinh con trai, muốn cùng ngủ đêm cùng phòng với con. Nay theo Bí sô ny Tăng già xin cho yết ma được ngủ đêm cùng phòng với con. Ngưỡng mong ny Tăng già cho tôi yết ma được ngủ đêm cùng phòng với con, xin từ mẫn cho. (thưa ba lần như vậy).

Thứ đến bảo ny Cấp Đa đến chỗ thấy nhưng không nghe, sai một Bí sô ny tác bạch yết ma, theo như sau:

– Đại đức ny Tăng già lắng nghe, Bí sô ny Cấp Đa này tự sinh con trai. Nay Cấp Đa theo Bí sô ny Tăng già xin yết ma cho phép cùng ngủ đêm chung phòng với con. Nếu thời gian thích hợp đối với Tăng, Bí sô ny Tăng già đồng ý, nay Bí sô ny Tăng già tác yết ma cho Cấp Đa được ngủ đêm chung phòng với con. Đây là lời tác bạch.

Thứ đến tác yết ma:

– Đại đức ny Tăng già lắng nghe, Bí sô ny Cấp Đa này tự sinh con trai. Nay Cấp Đa theo Bí sô ny tăng già xin yết ma cho phép cùng ngủ đêm chung phòng với con. Nay Bí sô ny tăng già tác yết ma cho Cấp đa được ngủ đêm chung phòng với con. Nếu Bí sô ny tăng già cho phép Cấp Đa được ngủ đêm chung phòng với con thì im lặng, vị nào không đồng ý thì nói ra. Bí sô ny tăng già đã yết ma cho phép Cấp đa được ngủ đêm chung phòng với con rồi. Bí sô ny tăng già đã cho phép vì im lặng, tôi xin ghi nhận như vậy.

Bí sô ny nào đã được tăng già tác yết ma cho phép được ngủ đêm chung phòng với con rồi, thì được phép ngủ đêm chung phòng với con, chớ nghi ngại.

Bạn của ny Cấp Đa cũng ngủ cùng phòng, ny thưa Bí sô, Bí sô bạch Phật. Phật dạy:

– Ny có con được ngủ với con mình, người khác không được. Người khác ngủ chung bị tội vượt pháp.

Khi đã lớn, con của Cấp Đa vẫn ngủ chung phòng, ny thưa Bí sô; Bí sô bạch Phật. Phật dạy:

– Nếu con đã lớn, ny không được ngủ chung phòng.

* Phật ở vườn Trúc Lâm, thành Vương Xá.

Bấy giờ, có vị thần Dược xoa tên Sa Đa cư trú bên sườn núi trong thành này. Vị này thường ủng hộ đại vương Ảnh Thắng và phi hậu trong cung, phụ tướng các quan cùng nhân dân. Nhờ sức của vị này, vua và mọi người đều an lạc. Ở xứ này, mưa thuận gió hòa, ruộng lúa tươi tốt, hoa trái suối sông đều sung mãn, không bị đói kém, mong muốn dễ được.

Bấy giờ các Sa môn, Salamôn, kẻ bần cùng cô độc, thương nhân … đều đến tập trung ở nước Ma Yết Đàø, đều được Dược xoa này che chở. Dược xoa Sa Đa lại lấy vợ thuộc đồng loại và chung sống với nhau.

Nước Kiền Đà La ở phương Bắc, có Dược xoa tên Bán Giá La Sống và ủng hộ nơi ấy làm cho đất nước kia an ổn giàu có so với Ma Yết Đà không khác. Dược xoa này cũng lấy vợ thuộc đồng loại và chung sống với nhau.

Một hôm, Dược xoa ở các phương tổ chức đại hội. Khi gặp nhau, hai Dược xoa này rất mến mộ nhau kết làm bạn thân. Sau khi từ biệt trở về chốn cũ, Dược xoa Sa Đa gửi sang những hoa quả thượng hạng ở Ma Yết Đà sang Bán Gia La. Dược xoa này cũng gửi những hoa quả ở phương Bắc sang Sa Đa. Nhiều lần như vậy, họ rất thân tình tốt đẹp với nhau. Nhân khi hội họp, lại được vui mừng gặp nhau, Sa Đa bảo với Bán Giá La:

Làm cách gì để sau khi chúng ta qua đời, con cháu chúng mình thân ái nhau không rời.

– Bán Giá La nói:

– Lành thay lời này, ý tôi cũng như vậy.

Sa Đa nói:

– Từ nay hãy chỉ bụng kết thân, hai nhà chúng ta nếu sinh nam nữ thì kết hôn với nhau.

Người kia nói:

– Thật tốt.

Không bao lâu, vợ Sa Đa có thai, đủ tháng sinh một bé gái hình dáng xinh đẹp, ai cũng ưa thích. Khi sinh cô bé, các Dược xoa đều vui mừng, nên thân quyến đặt tên là Hoan Hỷ.

Nghe bạn sinh con gái, Bán Giá Đa rất vui mừng suy nghĩ: “Dược xoa Sa Đa là bạn thân của ta đã sinh con gái, ta sẽ sinh trai. Cô bé ấy là dâu mới yêu quý của ta, nên làm những chuỗi ngọc trang sức và y phục sai người đem sang và kèm thư với nội dung nghe bạn sinh con gái, tôi rất vui mừng nên gửi y phục sang, xin vui lòng nhận cho”.

Sau khi nhận thư, Sa đa gửi thư báo lại.

Do ý của Bán Giá La chỉ cầu con trai nên không bao lâu vợ có thai, đủ tháng sinh bé trai. Đến khi đặt tên, vì là con của Bán Giá Ca nên đặt tên là Bán Chi Ca.

Nghe Bán Giá Ca sinh con trai, Dược xoa Sa Đa suy nghĩ: “Bạn ta sinh con trai, chẳng lẽ ta bỏ lơ, hãy gửi y phục anh lạc để biểu lộ chúc mừng. Cháu ấy chính là chồng con gái ta chứ gì”.

Dược xoa này gửi thư: “Nghe bạn sinh con trai, tôi rất vui mừng, xin gửi y phục anh lạc để chúc mừng, mong bạn nhận cho tấm lòng chân thật của tôi”.

Sau khi nhận thư, vị kia viết thư báo lại: “Trước đây có hứa kết thân, từ nay đã toại nguyện, đợi chúng thành thân sẽ tiến hành chuyện hôn nhân”.

Vợ Dược xoa Sa Đa lại có thai, khi ấy các núi phát tiếng vang như voi lớn rống. Đủ tháng, đến khi sinh, núi lại phát tiếng vang. Thân thuộc bàn nhau: “Đứa bé này, khi vào thai và khi sinh ra, núi đều phát tiếng vang, lại là con trai của Sa Đa vậy nên đặt tên là Sa Đa Sơn”.

Khi cậu này khôn lớn, cha qua đời nên cậu ta lên làm gia chủ. Hoan Hỷ cũng đã trưởng thành, bảo với em:

– Chị muốn đi chơi trong thành Vương xá, bắt lấy những trẻ con trai gái sơ sinh của mọi người để ăn thịt.

Em nói:

– Này chị, em từng nghe cha chúng ta ủng hộ chủ thành và nhân dân, làm cho họ được an lạc thoát khỏi những buồn khổ. Từ nay, chúng ta cũng nên hộ trì thêm. Đây là khu vực chúng ta phòng hộ. Nếu có kẻ khác đến gây tổn hại, chúng ta cũng phải ngăn lại, sao chị lại sinh ác niệm như vậy, hãy bỏ ý nghĩ âùy đi.

Nhưng vì tiền thân đã phát nguyện tà ác, do sức tập khí ấy nên Dược xoa nữ này vẫn nói với em như trước.

Biết ý của chị mình khó thay đổi, em suy nghĩ: “Sức ta không thể ngăn được ác niệm của chị ấy, nhưng khi còn sống, cha đã hứa gả chỉ cho người khác, vậy ta nên tổ chức đám cưới”.

Người em viết thư cho Dược xoa Bán Giá La với nội dung:

– Chị Hoan Hỷ của cháu đã lớn, xin bác mau đến đây làm việc kết thân.

Nhận được thư, Bán Giá La đem nhiều lễ vật đến thành Vương Xá cưới dâu đem về chỗ của mình.Sau khi về thành Ma Yết Già, sống tương đắc với chồng một thời gian, Dược xoa nữ nói:

– Anh ơi! em muốn đến thành Vương Xá bắt con trai gái sơ sinh của mọi người để ăn thịt.

Đáp:

– Hiền thủ, đấy là trú xứ của gia tộc em, kẻ khác đến gây hại còn muốn ngăn lại, tại sao em lại muốn làm việc bạo ngược phát sinh ác niệm như vậy, thôi đừng nói như vậy nữa.

Do sức huân tập của nguyện tà ác đã phát ở đời trước, cô ta biểu lộ bất mãn, ôm lòng sân hận tạm im lặng.

Sau một thời gian, cô ta sinh một con trai, lần lượt đến đứa thứ năm trăm. Đứa con nhỏ nhất tên Bé Yêu Thương. Ỷ vào sự cường thịnh của gia đình, mẹ muốn làm việc phi pháp. Tuy được chồng nhiều lần khuyên bảo nhưng bà ta không nghe lời. Biết tâm ý vợ nên chồng không nói nữa.

Khi ấy, Hoan Hỷ tùy ý tung hoành trong thành Vương Xá, tuần tự bắt trai gái sơ sinh của mọi người để ăn thịt.

Trong thành bị mất nam nữ, dân chúng cùng nhau tâu lên vua:

– Trai gái của chúng thần đều bị bắt trộm mất, không biết là ai đã gây việc tàn hại này, chúng thần quá đau khổ, phải làm gì đây, xin vua từ bi khéo tìm kiếm cho.

Vua ra lệnh hộ vệ khắp nơi, sai quân canh gác bốn cửa thành. Quân sĩ cũng bị bắt cóc, sáng ra mất ít người, không biết đi đâu. Phụ nữ có thai cũng bị bắt đưa đến nơi khác. Bấy giờ, tai nạn này khủng bố khắp trong thành Vương xá. Các quan lại tâu vua:

– Trong đất nước này đang sinh tai nạn lớn.

Sau khi họ nói rõ sự việc, vua rất kinh hãi, triệu bốc sư đến để hỏi nguyên do ấy.

Đáp:

– Tai nạn khủng bố này đều do Dược xoa gây ra, hãy mau sắm sửa thức ăn thơm ngon để cúng tế.

Vua hạ chỉ đánh trống truyền lệnh báo cho nhân dân:

– Kể cả chủ khách trong đất nước của ta đều phải chuẩn bị đầy đủ thức ăn hương hoa, quét dọn đường sá trong thành và làng xóm, trang trí xinh đẹp, đánh trống tấu nhạc, chuông linh, cờ phướng.

Nhân dân trong thành tuân theo lệnh vua, đều chí tâm bày biện thức ăn hương hoa … trang hoàng đường sá như vườn Hoan Hỷ, cúng tế khắp nơi. Tuy mệt sức cúng tế đầy đủ nhưng tai họa vẫn không hết, họ khổ não lo buồn nhưng không biết tính sao cả.

Bấy giờ, thiên thần thủ hộ thành Vương xá báo mộng cho mọi người rằng trai gái của các người đều bị Dược xoa Hoan Hỷ ăn thịt. Các người hãy đến gặp đức Thế Tôn, Ngài sẽ trừ diệt tất cả tai họa.

Mọi người thưa với thần:

– Nó đã bắt trai gái của chúng con ăn thịt vậy là Dược xoa Ác Tặc, sao gọi là Hoan Hỷû?

Nhân đó, mọi người gọi là nữ Dược xoa Ha Lị Để.

Trong thành Vương xá, nghe như vậy, mọi người đều đến gặp đức Phật, lạy sát hai chân Ngài:

– Bạch Thế Tôn! Nữ Dược xoa Ha Lị Để này đã nhiều đêm gây chuyện bất lợi cho nhân dân trong thành Vương Xá. Trước đây, chúng con không ác niệm với nó nhưng nó lại có tâm độc hại với chúng con. Trẻ con trai gái mới sinh đều bị nó bắt ăn thịt. Cầu mong Thế tôn thương xót chúng con mà điều phục nó.

Khi ấy, Thế Tôn im lặng nhận lời.

Biết Phật đã nhận lời, họ đảnh lễ sát chân Phật rồi từ giã.

Sáng hôm sau, đức Phật mặc y mang bát vào thành khất thực, tuần tự đi bát xong, trở về chỗ cũ. Sau khi thọ trai, đức Phật đến chỗ ở của Dược xoa Ha Lị Để nhưng Dược xoa ấy đi vắng, để Bé Yêu Thương ở nhà. Thế Tôn dùng bát chụp trên Dược xoa con này. Do uy lực của Như Lai làm cho anh không thấy em nhưng em thấy các anh.

Khi về đến nhà, không thấy con nhỏ, nữ Dược xoa kinh hoảng chạy khắp nơi tìm kiếm và hỏi các con:

– Bé Yêu Thương ở đâu?

Đáp:

– Chúng con đều không thấy.

Dược xoa nữ đấm ngực khóc lóc nước mắt ràn rụa, miệng mồm khô héo, tinh thần mê loạn, trong lòng đau khổ chạy đến thành Vương xá, đi khắp các phố phường, đường sá, vườn rừng, ao hồ, thiên miếu, đền thần, nhà khách, phòng trống nhưng vẫn không tìm được. Quá đau khổ nên bà ta phát điên cuồng, vứt bỏ hết y phục, lớn tiếng kêu gào, gọi to:

– Con yêu mến ơi, con đang ở đâu?

Chạy ra khỏi thành, tìm khắp các thôn xóm, tụ lạc lớn nhưng không gặp con, bà ta liền đi khắp tứ phương bốn biển nhưng cũng không gặp, nên xỏa tóc trần truồng lăn lộn, bò lê bò lết ngồi xổm trên đất; tuần tự như vậy đến bảy núi đen lớn, bảy núi vàng lớn, bảy núi tuyết lớn, ao Vô Nhiệt ở núi Hương Túy thuộc Chiêm Bộ Châu cũng không thấy, trong lòng quá đau đớn đến nghẹt thở. Bà ta lại đến Đông phương Tỳ Đề Ha, Tây phương Cù Đà Ny, Bắc phương Câu Lô Châu nhưng cũng không thấy. Bà ta lại xuống tận mười sáu các địa ngục Đẳng Hoạt, Hắc Thằng, Chúng Hợp, Khiếu Hoán, Đại Khiếu Hoán, Nhiệt, Cực Nhiệt, A Tỳ Chỉ, Át Bộ Đà, Ny Kích Bộ Đà, A Tra Tra, Ha Ha Bà, Hô Hô Bà, Thanh Liên Hoa, Hồng Liên Hoa, Đại Hồng Liên Hoa nhưng vẫn không tìm thấy. Bà ta lại lên núi Diệu cao, lên tầng thấp nhất trước, thứ đến lên tầng hai tầng ba, lên thẳng thiên cung Đa văn, tận đỉnh núi Diệu cao, vào vườn chúng xa, rồi vườn Hoan Hỷ thô tạp nhưng cũng không thấy, đến dưới gốc cây Viên Sinh, rồi Thiện Pháp đường, vào thành Thiện Kiến, muốn đi vào cung điện tối thắng của Đ? Thích.

Khi ấy, có đại thần Kim Cương cùng vô lượng Dược xoa đang giữ cửa ở đó. Thấy bà ta đến, họ đuổi ra khỏi thành Thiện Kiến.

Trong lòng càng đau đớn, bà ta đến chỗ Đa Văn Thiên vương, lăn lộn trên tảng đá lớn, kêu la khóc lóc, thưa:

– Đại tướng quân ơi, Bé yêu con của con bị người khác bắt mất rồi, không biết đang ở đâu xin chỉ cho con.

Đa Văn Thiên nói:

– Này chị ơi! Không nên đau khổ tự làm mình điên cuồng. Chị hãy xem lại gần nhà của chị, nơi hằng ngày đi lại, ai đến ở nơi ấy.

Đáp:

– Đại tướng quân, Sa môn Kiều Đáp Ma sống nơi ấy.

Thiên vương nói:

– Nếu như vậy, hãy mau đến gặp Thế Tôn mà quy y, Ngài sẽ làm cho chị gặp được ái nhi của mình.

Nghe nói như vậy, Dược xoa rất vui mừng như chết đi sống lại, trở về chỗ ở cũ. Trông thấy Thế Tôn với thân thể trang nghiêm ba mươi hai tướng tốt, tám mươi vẻ đẹp, hào quang sáng rực hơn ngàn mặt trời, như núi báu xinh đẹp, nên sinh tín ngưỡng không còn buồn khổ như đã gặp được con mình, bà ta đến làm lễ dưới chân Phật, ngồi qua một bên bạch với Thế Tôn:

– Con bị biệt ly với Bé Yêu Thương đã lâu, cầu mong Thế Tôn từ bi cho con được gặp.

Phật bảo nữ Dược xoa Ha Lê Để:

– Ngươi có bao nhiêu đứa con?

Đáp:

– Con có năm trăm đứa.

Phật hỏi:

– Này Ha Lê Để, trong năm trăm đứa, nếu thiếu một đứa có gì là khổ?

Đáp:

– Thế Tôn! Nếu hôm nay con không gặp Bé Yêu Thương, chắc phải trào máu nóng mà chết.

Phật bảo Ha Lê Để:

– Có cả năm trăm đứa con, không thấy một đứa mà bị khổ đến như vậy, huống gì họ chỉ có một đứa con, bị ngươi bắt lấy ăn thịt thì khổ đến như thế nào?

Đáp:

– Họ còn khổ gấp bội con nữa.

Phật dạy:

– Này Ha Lê Để, ngươi đã biết rõ khổ ái biệt ly, sao lại ăn thịt trai gái của họ?

Đáp:

– Cầu mong Thế Tôn chỉ dạy cho con.

Phật dạy:

– Này Ha Lê Để! Nên thọ giới của Ta, từ nay đem lại sự an ổn cho nhân dân trong thành Vương Xá, nếu làm được như vậy thì ngay tại chỗ ngồi gặp được bé Yêu.

Đáp:

– Thưa Thế Tôn! Từ nay về sau con tuân theo lời Phật dạy, đem lại sự an ổn cho dân chúng trong thành Vương xá.

Sau khi thưa như vậy, đức Phật làm cho bà ta gặp được Bé Yêu.

Sau khi Ha Lị Để quy y thọ cấm giới với Như Lai, dân chúng trong thành Vương xá được an lạc, không còn lo buồn.

Sau khi thọ ba quy y và năm giới cấm không sát sinh cho đến không uống rượu với đức Phật, Ha Lị Đ? bạch:

– Thế Tôn! Từ nay về sau, con và các con ăn gì đây?

Phật dạy:

– Này Thiện nữ! Ngươi không phải lo, các đệ tử Thanh văn của Ta trong Chiêm Bộ Châu, mỗi khi ăn bố thí thức ăn cho chúng sinh và ở cuối chỗ dọn ăn để một mâm thức ăn, gọi tên của ngươi và các con, làm cho no đủ không còn khổ đói khát, ngoài ra khi ăn còn phải vận tâm làm cho các chúng sinh khác và chúng quỷ thần ở sông núi biển trong hiện tại đều được no đủ.

Phật bảo Ha Lị Để:

– Lại nữa, nay Ta giao phó cho ngươi làm thế này, cho đến khi nào pháp Ta chưa diệt hết, luôn ngày đêm ngươi và các con chí tâm ủng hộ các già lam trú xứ của Tăng ny trong giáo pháp của Ta khắp cõi Chiêm bộ châu không bị tổn hại, khiến cho được an lạc.

Khi Thế Tôn thuyết giảng như vậy, Ha Lê Để, năm trăm đứa con và chúng Dược xoa hiện diện đều hoan hỷ đảnh lễ phụng hành.

Nghe lời Phật dạy, Các Bí sô đều có nghi ngờ, thưa Thế Tôn:

– Ha Lê Để gây nghiệp gì mà sinh năm trăm đứa con và hấp tinh khí của người, ăn thịt trai gái mới sinh ở thành Vương xá?

Phật bảo:

– Này các Bí sô hãy lắng nghe, nữ Dược xoa này cùng dân trong thành chịu lấy quả báo do nghiệp đã gây.

Này các Bí sô, thời quá khứ, trong thành Vương xá có người chăn bò, lấy vợ chưa bao lâu đã có thai.

Bấy giờ, không có Phật chỉ có bậc Độc giác xuất hiện trong thế gian, thích ở nơi tịch tịnh, thọ dụng ngọa cụ tùy nghi vừa phải, trong thế gian chỉ có phúc điền này.

Khi vị Độc giác này du hành nhân gian đến thành Vương xá. Có năm trăm trăm người tổ chức hội hè, trang sức thân thể xinh đẹp, cùng nhau đem thực phẩm và âm nhạc đến vườn hoa. Trên đường đi, trông thấy cô gái chăn bò đang có thai kia tay bưng bình sữa lạc, mọi người nói:

– Này cô ơi! Hãy đến nhảy múa cùng nhau vui chơi.

Nghe gọi như vậy, cô ta sinh tâm ham muốn, đưa mắt dương mi cùng nhau nhảy múa. Do quá mệt nhọc nên cô ta bị xẩy thai. Mọi người đã đi hết vào vườn hoa, cô ta buồn rầu ngồi ôm mặt, đem sữa lạc này bán được năm trăm quả xoài.

Bấy giờ, vị Độc giác đi đến chỗ cô ấy. Trông thấy vị này với thân tâm tịch tịnh, uy nghi từ tốn, đang đi trên đường, cô ta sinh ý kính ngưỡng tiến tới đảnh lễ sát hai chân, đem trái cây thơm ngon dâng lên vị thánh.

Các vị Độc giác chỉ dùng thân giáo hóa chứ không thuyết pháp. Vì muốn làm lợi ích cho cô kia, vị Thánh này như vua thiên nga dang rộng hai cánh bay lên hư không hiện các thần biến. Người phàm phu khi thấy thần biến, tâm liền quy hướng như cây đại thụ ngã xuống, cô ta nằm sát đất chắp tay phát nguyện:

– Con nguyện đem công đức cúng dường cho phước điền chân thật này, trong tương lai được sinh vào thành Vương xá và ăn thịt hết trai gái sơ sinh của dân chúng trong thành này.

– Này các Bí sô! Ýù các ông nghĩ sao, cô gái chăn bò nào phải ai khác, nay chính là nữ Dược xoa Ha Lị Để. Nhờ trong đời quá khứ cô ta cúng dường vị Độc giác năm trăm trái xoài, lại phát nguyện ác nên ngày nay sinh trong thành Vương xá, sinh năm trăm đứa con, hấp tinh khí của người, ăn nam nữ sơ sinh trong thành.

– Này các Bí sô! Ta thường giảng dạy rằng nghiệp đen thành quả báo đen, nghiệp tạp thành quả báo tạp, nghiệp trắng thành quả báo trắng … cho đến phải nhận lấy quả báo mình đã gây ra.

– Các Bí sô! Nghe lời Phật dạy, tâm rất hoan hỷ, đảnh lễ sát chân Phật, từ giã.

* Duyên xứ như trước. Sau khi Ha Lê Để thọ ba quy y và năm giới cấm của Như Lai, bị các thần Dược xoa khác gây ra tai nạn. Bà ta liền đem cho chúng Tăng các con của mình. Khi thấy Bí sô đi khất thực, chúng hóa ra trẻ con đi theo sau. Khi phụ nữ trong thành Vương xá trông thấy, liền sinh ý yêu mến đến bồng bế, thì chúng biến mất. Họ hỏi các Bí sô:

– Trẻ con ấy là ai?

Đáp:

– Con của Ha Lê Để.

Phụ nữ nói:

– Đấy là con ruột của oan gia Dược xoa độc hại phải không?

Bí sô đáp:

– Họ đã bỏ tâm độc hại, bị các Dược xoa khác gây tai nạn nên đưa các con đến giao cho chúng tôi.

Các bà ấy suy nghĩ: “Nữ Dược xoa còn bỏ tâm ác đưa con mình cho Bí sô, vậy sao không đem các con ta cho các ngài”.

Họ đem con trai, gái giao cho Tăng già nhưng Tăng không nhận. Phụ nữ thưa:

– Thánh giả! Con của Dược xoa độc hại, quý Ngài còn nhận vì sao không nhận trai gái của chúng con?

Các Bí sô đem sự việc bạch Phật. Phật dạy:

– Nên nhận.

Tuân lời Phật, các Bí sô nhận chúng nhưng không giữ gìn để cho chúng tùy ý rong chơi khắp nơi.

Bí sô bạch Phật. Phật dạy:

– Nếu đem một bé trai đến cho Tăng già, Bí sô nhận rồi dùng một miếng Ca sa cũ buộc trên cổ để giữ gìn. Nếu họ đem đến nhiều, thượng trung hạ tọa tùy ý nhận lấy, giữ gìn như trước, chớ có nghi ngại.

Khi ấy, cha mẹ chúng đem tài vật đến chuộc về, Bí sô không nhận. Phật dạy:

– Nên nhận.

Về sau, chúng có tâm ái mộ, lại đem y vật đến dâng cho Bí sô để mong báo ân. Biết tâm chúng, Bí sô không nhận. Phật dạy:

– Nên nhận.

Như Thế Tôn dạy, được nhận tài vật chuộc trẻ con, Lục chúng Bí sô theo cha mẹ chúng đòi trả cho đủ. Phật dạy:

– Không được ra giá để đòi, nên tùy theo ý họ, nhận lấy vừa phải.

* Duyên xứ như trước. Sau khi Dược xoa nữ Ha Lị Để cho Tăng già các con mình, ban đêm bị đói, chúng khóc lóc đến sáng. Các Bí sô đem sự việc bạch Phật. Phật dạy:

– Sáng sớm nên đem thức ăn uống gọi tên mà cúng tế cho chúng.

Có đứa muốn ăn đúng trai thời, Phật dạy:

– Nên cho. Có đứa muốn ăn phi thời.

Phật dạy:

– Nên cho.

Có đứa muốn ăn tàn thực trong bát của Bí sô.

Phật dạy:

– Nên cho.

Có đứa muốn ăn đồ bất tịnh.

Phật dạy:

– Nên cho.

Quyển Thứ 32

Nhiếp tụng hai trong biệt môn bảy.

Ny bất trú lan nhã,

Bất cư thành ngoại tự,

Bất hứa môn tiền vọng,

Diệt bất thị song trung.

* Đức Phật ở vườn Trúc Lâm, thành Vương Xá. Trong thành này có một dâm nữ tên là Liên Hoa Sắc sống bằng nghề biểu diễn sắc đẹp. Có Bà la môn đến bảo:

– Cô bé thích không, hãy cùng ta ân ái.

Hỏi:

– Anh có tiền không?

Đáp:

– Không có.

Cô bảo:

– Hãy đi kiếm tiền, rồi đến gặp nhau.

Đáp:

– Tôi sẽ đi kiếm.

Sau khi đi qua các nơi ở phương Nam, kiếm được năm trăm tiền vàng, anh ấy trở lại để gặp cô ta.

Bấy giờ, nhờ thiện tri thức là tôn giả Mục Kiền Liên, Liên Hoa Sắc xuất gia thọ cận viên chứng quả A la hán, tùy theo sự an lạc, rời khỏi thành Vương xá, đi đến Thất La Phiệt.

Khi ấy, Thế Tôn chưa ngăn Bí sô ny trú ở Alannhã. Liên Hoa Sắc đến trú ở nơi vắng lặng trong rừng rậm, ngồi nhập định hưởng thọ giải thoát lạc.

Bà la môn kia đem năm trăm tiền vàng đến thành Vương xá, hỏi mọi người:

– Cô Liên Hoa Sắc đã đi đâu vậy?

Đáp:

– Cô ấy xuất gia trong pháp Thích tử, đã đi về thành Thất La Phiệt.

Nghe như vậy, anh ta đến rừng Thệ Đa hỏi các Bí sô:

– Cô gái tên Liên Hoa Sắc ở thành Vương xá du hành đến đây, hiện nay đang trú ở đâu?

Đáp:

– Cô ấy đã từ bỏ việc phi pháp, xuất gia, chuyên tu tập thiền quán trong rừng rậm.

Đến gặp vị ny ấy, anh ta nói:

– Thiếu nữ! Trước đây có lời cam kết, nay đem tiền đến, em hãy cùng tôi hưởng lạc.

Đáp:

– Này Bà la môn! Tôi đã vứt bỏ nghiệp tội ác, người hãy đi đi.

Bảo:

– Này cô bé! Tuy em bỏ ta nhưng ta không bỏ em đâu, hãy đến đây đừng bỏ nhau.

Hỏi:

– Người yêu mến chỗ nào trên thân thể của tôi?

Đáp:

– Ta yêu đôi mắt của em.

Liên Hoa Sắc liền dùng thần lực móc hai tròng mắt đưa cho người kia.

Bà la môn suy nghĩ: “Nữ Sa môn trọc đầu này lại có thể giở trò yêu thuật như thế”.

Anh ta cú vào đầu của vị ny kia rồi bỏ đi.

Vị này đem sự việc trên thưa với ny chúng. Ny chúng bạch Bí sô, Bí sô bạch Phật. Phật suy nghĩ: “Do Bí sô ny trú ở A lan nhã nên có lỗi như vậy”.

Ngài chế định, từ nay về sau các Bí sô ny không được đến thiền quán trong rừng rậm và nơi hoang vắng. Nếu ai vi phạm, bị tội vượt pháp.

* Duyên khởi tại thành Thất La Phiệt. Như Thế Tôn dạy, Bí sô ny không được trú ở A lan nhã. Khi ấy, các Bí sô ny lại tịnh tọa thiền quán ở các ngã đường trong thôn phường nên bị lỗi như trước. Họ đem sự việc bạch Phật. Phật dạy:

– Bí sô ny nên tu tập thiền định trong chùa.

Nghe Phật bảo các Bí sô ny tu tập thiền định trong chùa, người thế tục kia có tín tâm liền làm chùa ny ngoài thành cho chư ny đến trú ngụ, lại bị giặc và kẻ ác đến quấy nhiễu. Bí sô bạch Phật. Phật dạy:

– Không được làm chùa ny ngoài thành, nên làm trong thành.

* Duyên xứ như trước. Bí sô ny Thổ La Nan Đà đứng trước chùa để trông ngóng, đùa cợt người qua lại. Những người thế tục cùng nhau bất mãn chê bai. Bí sô bạch Phật. Phật nghĩ rằng: “Ny ở trước cửa chùa có lỗi như vậy nên chế định ny không được ở dưới cửa chùa”. Bí sô ny nào đứng trước cửa chùa, bị tội vượt pháp.

* Duyên xứ như trước. Sau khi Phật đã chế định chư ny không được đứng trước cửa chùa, họ lại nhìn qua cửa sổ từ xa cùng nhau đùa cợt, gây lỗi như trước. Phật dạy:

– Đây cũng như trước, ai vi phạm bị tội vượt pháp.

Nhiếp tụng ba trong biệt môn bảy.

Hứa trước Tăng khước kỳ,

Hữu nam trì bất dục,

Giao cù bất ưng việt,

Nghi tại nhất biên hành.

* Duyên xứ như trước. Ở trong tự viện, khi làm việc, các Bí sô ny mặc cả năm y, nóng nực mệt nhọc, nhân đó gầy ốm, nên thưa với Bí sô. Bí sô bạch Phật. Phật dạy:

– Ởû trong chùa, khi làm việc, các Bí sô ny nên mặc Tăng khước kỳ.

Đến chùa thấy như vậy, người thế tục sinh dục tưởng, người có tín tâm cùng nhau chê bai. Bí sô bạch Phật, Phật dạy:

– Nếu những người thế tục chê bai việc này, từ nay về sau các Bí sô ny không nên mặc Tăng khước kỳ mà làm việc trước mặt Trưởng giả Bà la môn. Ai vi phạm bị tội vượt pháp.

Khi làm việc trước người thế tục, ny nên mặc Tăng khước kỳ kín hai vai và tay, mặc y năm điều rồi mới làm việc.

* Duyên xứ như trước. Bí sô ny Thổ La Nan Đà đến tắm ở chỗ tắm của đàn ông. Đến đó tắm, thấy ny cô xuống dưới nước, các thiếu niên bảo nhau:

– Xem nữ Sa môn trọc đầu này, thân thể như trâu nước hoang.

Ny bạch Bí sô, Bí sô bạch Phật. Phật suy nghĩ: “Do Bí sô ny đến tắm chỗ tắm của đàn ông nên có lỗi như vậy, từ nay trở đi Bí sô ny không được đến tắm nơi tắm của đàn ông. Ai vi phạm bị tội vượt pháp”.

* Duyên xứ như trước. Bí sô ny Thổ La Nan Đà đứng ở giữa ngã tư đường thấy người thế tục đến liền đùa cợt. Mọi người bảo nhau:

– Nữ Sa môn trọc đầu này nào hợp với chuyện đứng ở ngã tư chọc ghẹo bọn ta.

Ny bạch Bí sô. Bí sô bạch Phật. Phật dạy:

– Từ nay về sau Bí sô ny không được đi qua ngay giữa ngã tư đường, nên đi bên lề nào thuận tiện. Ai đi qua ngay giữa, bị tội vượt pháp.

Nhiếp tụng thứ tư trong biệt môn bảy.

Nhược thị nhị hình nữ,

Hoặc thị hợp đạo loại,

Hoặc thường huyết lưu xuất,

Cập thị vô huyết nhân.

* Duyên xứ như trước. Khi ấy có Bí sô ny cho nhị hình nữ xuất gia. Thấy ny khác đến, người này biểu hiện tướng khác lạ. Vị khác hỏi:

– Cô là người gì?

Đáp:

– Này chị! Tôi là người nhị hình.

Ny bạch Bí sô, Bí sô bạch Phật. Phật dạy:

– Đấy là phi nam phi nữ không nên cho xuất gia, dù cho thọ cận viên rồi cũng không phát sinh Luật Nghi Hộ, hãy mau tẫn xuất. Từ nay về sau, nếu có người nữ đến cầu xuất gia, cần phải hỏi họ trước rằng ngươi có phải là người nhị hình không. Nếu ai không hỏi mà cho xuất gia, Bổn sư bị tội vượt pháp.

* Duyên xứ như trước. Có Bí sô ny cho người nữ chung hai đạo xuất gia. Khi tiểu tiện, đại tiện ra luôn làm dơ nhớp chỗ ấy. Đến nơi, thấy như vậy, các ny khác hỏi:

– Ai làm nhớp nơi này vậy?

Đáp:

– Thưa chị! Tôi không cố ý làm nhớp nơi ấy đâu, chỉ vì hai đạo hợp lại nên khi muốn tiểu tiện thì đại tiện theo ra.

Ny bạch Bí sô. Bí sô bạch Phật. Phật dạy:

– Đấy là phi nam phi nữ không nên cho xuất gia, dù cho thọ cận viên rồi cũng không phát sinh luật nghi hộ, hãy mau tẫn xuất. Từ nay về sau, nếu có người nữ đến cầu xuất gia, cần phải hỏi họ trước rằng ngươi có phải là người có hai đạo hợp lại không. Nếu không hỏi mà cho xuất gia, Bổn sư bị tội vượt pháp.

Khi ấy, có Bí sô ny cho người nữ bị bệnh thường lưu huyết xuất gia. Y nội họ bị nhớp nên có nhiều ruồi bu vào. Chư ny hỏi:

– Cô thường bị lưu huyết phải không?

Đáp:

– Tôi là người bị bệnh lưu huyết.

Ny bạch Bí sô. Bí sô bạch Phật. Phật dạy:

– Người này cũng như trước, không được cộng trú.

* Duyên xứ như trước. Có Bí sô ny cho người nữ không có kinh nguyệt xuất gia. Thấy các ny khác hằng tháng có kinh kỳ xuất hiện, họ sinh ý hiềm khích, bảo:

– Cô có ý nghĩ xấu, không chịu ly dục nên thường bị nguyệt kỳ.

Đáp:

– Thấy kinh nguyệt, vì sao chị lại chê bai. Đây là việc bình thường của phụ nữ, chị không có hay sao?

Nói:

– Tôi không xuất kinh làm sao có việc ấy.

Ny bạch Bí sô, Bí sô bạch Phật. Phật dạy:

– Đây là hoàng môn nữ, nên cho họ về vì không thể sinh thiện pháp. Khi có người nữ đến cầu xuất gia, nên hỏi họ: – Cô có phải là người không có kinh phải không. Ai không hỏi bị tội vượt pháp.

Nhiếp tụng năm trong biệt môn bảy:

Đạo tiểu trước nội y,

Cận Bí sô bất thóa,

Tăng ny bất đối thuyết,

Đương ư tự chúng biên.

* Duyên xứ như trước. Có Bí sô ny độ người nữ âm đạo quá nhỏ xuất gia. Khi đi tiểu, người ấy ở trong chỗ tiểu quá lâu mới ra. Các ny khác hỏi:

– Vì sao ở lâu vậy?

Đáp:

– Đường tiểu tôi quá nhỏ, căn không đầy đủ nên tiểu lâu.

Ny bạch Bí sô. Bí sô bạch Phật. Phật dạy:

– Đấy là hoàng môn nữ nên tẫn xuất ngay.

* Duyên xứ như trước. Có chư ny bị nguyệt kỳ thấm ướt y và ngọa cụ, nhiều ruồi bu vào, tuy cố giặt giũ nhưng vẫn vết ố như trước. Biết như vậy, Phật bảo:

– Nên dùng nội y cùng màu sắc ấy.

Chư ny mặc như vậy. Khi ấy, Bí sô ny Thổ La Nan Đà cũng mặc y này đi vào thành khất thực, trên đường đi, y bị sút xuống.

Thấy vậy, mọi người hỏi:

– Vật gì rơi trên đất vậy?

Nổi sân, ny nói:

– Này kẻ ti tiện! Hãy mau về nhà hỏi mẹ chị mày, họ sẽ nói cho mày biết.

Phật dạy:

– Bí sô ny mặc nội y, cần phải buộc dây lưng thì không có lỗi này. Ai không buộc dây lưng bị tội vượt pháp.

* Duyên xứ như trước. Cụ thọ Đại Ca Nhiếp Ba vào buổi sáng mặc y mang bát vào thành khất thực. Thấy vậy, Thổ La Nan Dà vội chạy đến bên cạnh tôn giả và nhổ nước bọt xuống đất và nói to:

– Vật rất ngu rất độn.

Ca Nhiếp Ba nói:

– Đây không phải lỗi của cô, chính là lỗi của A Nan Đà vì cố xin cho nữ nhân ác hạnh xuất gia trong pháp luật thiện thuyết.

Bí sô đem sự việc bạch Phật. Phật dạy:

– Hành động của Thổ La Nan Đà trái pháp Sa môn. Những dâm nữ còn không thốt ra những lời thô bỉ như vậy. Từ nay trở đi, Bí sô ny thấy Bí sô không được nhổ nước miếng và nói rất ngu rất độn. Ai vi phạm bị tội vượt pháp.

* Duyên xứ như trước. Có Bí sô phạm lỗi kia thấy Bí sô ny đến liền mời ngồi. Cô này hỏi:

– Thánh giả, muốn làm việc gì?

Đáp:

– Tôi phạm tội, muốn sám hối.

Ngồi đối diện nhau, Bí sô thưa:

– A Ly Di Ca (thánh giả nữ) ghi nhớ cho, tôi là Bí sô … phạm tội …, nay đối trước A Ly Di Ca phát lộ tội ấy ra không che dấu. Do phát lộ nên tôi được an lạc.

Ny hỏi:

– Thánh giả cũng phạm tội ấy hay sao? Đó không phải là việc thiện.

Bí sô ấy im lặng xấu hổ.

Bí sô bạch Phật. Phật dạy:

– Bí sô không được phát lộ sám hối tội với Bí sô ny, nên phát lộ sám hối với Bí sô thanh tịnh đồng kiến giải. Ai vi phạm bị tội vượt pháp.

* Duyên xứ như trước. Có Bí sô ny phạm tội, thấy Bí sô đến nên chí thành cung kính, đảnh lễ sát hai chân, chắp tay thưa:

– Thánh giả! Xin thương xót con mà ngồi lại một lúc.

Bí sô hỏi:

– Muốn làm việc gì?

Đáp:

– Thánh giả! Con phạm tội, muốn phát lộ.

Trước Bí sô đang ngồi, ny chắp tay thưa:

– Thánh giả ghi nhớ cho, con là Bí sô ny … phạm tội … như trước.

Phật dạy:

– Bí sô ny không được phát lộ với Bí sô, nên phát lộ với Bí sô ny thanh tịnh. Ai vi phạm bị tội vượt pháp.

Nhiếp tụng sáu trong biệt môn bảy:

Bí sô tác yết ma,

Ny khả dụng tâm thính,

Phu tòa linh nhân tọa,

Ny tọa ưng phân biệt.

* Duyên xứ như trước. Như Thế Tôn dạy, yết ma của Bí sô và Bí sô ny khác nhau trừ yết ma chung. Khi ở giữa Tăng, ny tác yết ma, không thể bình tỉnh nên tác pháp bất thành. Bí sô bạch Phật. Phật dạy:

– Bí sô nên tác yết ma, ny nên lắng nghe.

Chư ny không biết lắng nghe như thế nào. Phật dạy:

– Nên chí tâm lắng nghe và ghi nhớ kỹ những lời đây là yết ma lần thứ nhất, đây là yết ma lần thứ hai, thứ ba, nên làm như vậy (đây là hai chúng truyền giới cho ny)

* Duyên xứ như trước. Như Thế Tôn dạy nên tụng kinh, các Bí sô không trải tòa ngồi. Phật dạy:

– Nên trải.

Khi khác, chư ny đến nghe pháp, họ lại trải chỗ ngồi tốt. Có một vị ny thình lình bị xuất nguyệt kỳ làm bẩn chỗ ngồi. Nghe pháp xong, họ ra về, vị tri sự thu xếp tọa cụ, thấy nhiều ruồi bu nên đem sự việc bạch Phật. Phật dạy:

– Ny đến nghe pháp, không nên bố trí ngồi tòa tốt.

Như Thế Tôn dạy, Bí sô ny không nên ngồi tọa cụ tốt để nghe pháp. Do đó, khi có ny đến, họ bố trí tọa cụ nhỏ. Một hôm, nhân Đại Thế Chủ Kiều Đàm Dy đến nghe pháp, họ cũng bố trí cho tọa cụ nhỏ. Đại Thế Chủ nói:

– Khi còn ở thế gian, con cũng chưa từng ngồi tọa cụ nhỏ này, nay làm sao ngồi.

Các Bí sô nói:

– Đại Thế Chủ, đây là lệnh của Thế Tôn, không cho Bí sô ny ngồi tọa cụ tốt đẹp để nghe pháp.

Đáp:

– Làm sao con lại có lỗi xấu như họ vậy, do trước đây vị ny kia không chánh niệm nên sinh ra lỗi như vậy.

Bí sô đem sự việc bạch Phật. Phật dạy:

– Từ nay ta cho phép, Bí sô ny nào tâm có chánh niệm, khi họ đến nghe pháp, nên bố trí tọa cụ tốt, chớ nghi ngại.

Nhiếp tụng bảy trong biệt môn bảy:

Cô tửu dâm nữ xá,

Đồ trung bất xúc nữ,

Tùy thời khai nội y,

Ca vũ bất ưng tác.

* Duyên xứ như trước. Vào buổi sáng, ny Thổ La Nan Đà mặc y mang bát, theo tuần tự khất thực, thấy một cô gái trang sức y phục đính anh lạc tốt đẹp, nên hỏi:

– Thiếu nữ ơi! Ở đâu mà có y phục đính anh lạc xinh đẹp thế này?

Đáp:

– Thánh giả! con nhờ bán rượu nên sắm được y phục đính anh lạc xinh đẹp thế này.

Ny suy nghĩ: “Đây là phương tiện tốt”.

Tiếp tục đi về phía trước với ý nghĩ vương vấn về chuyện này, lại gặp một cô gái gầy yếu mặc y phục cũ dơ đang đi, ny hỏi: cô ở nhà ai?

Đáp:

– Thánh giả! Con không có chỗ ở, nếu có ăn mặc là con chịu làm ngay.

Hỏi:

– Như vậy sao cô không bán rượu?

Đáp:

– Thánh giả! Hạng như con làm sao bán rượu? Nhà bán rượu phải rộng lớn, có đầy đủ bàn ghế chổ ngồi, chén muỗng, mâm tô, tiền vốn nhiều, phục vụ đúng phép, khách đến đông đảo, mới có lợi nhuận.

Ny nói:

– Nếu cô cần vật gì, ta sẽ sắm cho đầy đủ, khi thu được tiền có đưa cho ta không?

Đáp:

– Con đưa.

Gần chùa ny, Thổ La làm một quán lớn, cung cấp đầy đủ vật cần dùng, đưa nhiều tiền vốn để cô kia bán rượu. Những kẻ ăn nhậu thường lai vãng đến đấy làm cho những quán rượu khác đều bất mãn ganh tị. Bí sô ny Thổ La Nan Đà thu hoạch được nhiều tài lợi. Một hôm, vua tổ chức đại hội, kêu gọi đến các quán bán rượu. Mọi người báo rằng:

– Bên cạnh chùa của Bí sô ny Thổ La Nan Đà có quán nhậu lớn với đủ loại rượu ngon, nhiều người đến uống thu hoạch nhiều tài lợi, sao không gọi đến, lại làm khổ đến chúng tôi?

Nghe báo như vậy, sứ giả đến giữ cô gái kia. Cô ta la to lên:

– Thánh giả Thổ La Nan Đà ơi! Vương gia sai người đến bắt ngang con đưa đi, mong người mau đến đây.

Nghe tiếng kêu, ny vội chạy đến, mắng chưởi:

– Đồ ác vật, vì sao ngươi muốn bắt cô gái của ta?

Đáp:

– Thánh giả! Chẳng lẽ người được phép mở quán rượu hay sao?

Ny bảo:

– Ta đạp lên đầu kẻ oán gia, chuyện bán rượu có liên quan gì đến việc của ngươi?

Hỏi:

– Thánh giả! Người cũng có oán gia ư?

Đáp:

– Ngươi chính là oán gia vì bắt cô gái ta mang đi.

Nhân đó, hai bên tranh cãi nhau. Thấy thế, các Trưởng giả Bà la môn hỏi vì sao như vậy. Nghe kể lại sự việc, họ cùng nhau chê trách:

– Các Thích nữ hành động trạo cử gây ra việc phi pháp. Nữ Sa môn trọc đầu không giữ tịnh hạnh mà lại bán rượu.

Bí sô đem sự việc bạch Phật. Phật suy nghĩ và chế:

– Ny Thổ La Nan Đà gây ra sự việc trái với pháp của Thích Nữ. Từ nay về sau, Bí sô ny không được bán rượu. Ai vi phạm bị tội vượt pháp.

* Duyên xứ như trước. Trong khi Bí sô ny Thổ La Nan Đà mặc y mang bát khất thực, thấy một dâm nữ mang y phục đính anh lạc xinh đẹp, hỏi:

– Cô bé được những y phục đính anh lạc xinh đẹp này ở đâu vậy?

Đáp:

– Thánh giả! Con bán hương sắc nên được y phục này.

Ny suy nghĩ:

– Đây phương tiện tốt, ta nên thử xem có khá hơn không.

Vừa suy nghĩ về việc này vừa đi khất thực, đến một chỗ kia, thấy một thiếu nữ với y phục dơ bẩn, hình dáng ốm đói, đi lại không vững nhưng thân thể xinh đẹp, ny hỏi:

– Này cô gái, con ở nhà ai vậy?

Đáp:

– Con không thuộc ai cả. Ai cho ăn mặc, con thuộc người ấy.

Hỏi:

– Như vậy vì sao con không hành nghề dâm nữ?

Nghe hỏi, cô gái bịt tai, đáp:

– Thánh giả! Chưa từng nghe gia tộc của con có làm việc xấu ấy.

Ny nói:

– Này cô bé, con gái làm nghề này rất nhiều. Con không phải vương nữ, không phải sinh ra từ gia đình trưởng giả, quý tộc Bà la môn. Vả lại các cô gái đều thích đàn ông, nếu ta không xuất gia cũng sẽ hành nghề ấy.

Nghe lời ny khuyến dụ, cô gái đáp:

– Thánh giả! Làm dâm nữ cũng được hay sao? Phải đầy đủ các điều kiện mới làm được việc ấy. Trước hết, phải có nhà rộng, y phục hoa hòe sáng đẹp, trang sức anh lạc, ai thấy cũng yêu mến. Khi đàn ông đến nhà, tùy theo sự sang hèn của họ mà phục vụ cung cấp sự ăn uống hoa hương.

Ny bảo:

– Này cô bé, những nhu cầu đó, ta đều sắm đủ và cung cấp ăn mặc cho con nhưng khi thu tài vật có đưa cho ta không?

Đáp:

– Con đưa hết.

Gần chùa, ny làm một nhà lớn, trang bị đầy đủ vật cần dùng và cung cấp đồ tắm rửa hương hoa y phục anh lạc. Được ăn uống đầy đủ, cô gái trở nên mập tròn xinh đẹp nhất so với các cô dâm nữ khác làm cho mọi người chen chúc nhau tìm đến. Thấy như vậy, các dâm nữ khác cùng nhau ganh ghét. Thổ La Nan Đà thu hoạch được nhiều tài vật.

Một hôm, nhân đại hội, vua cần dùng nhiều hương thoa. Các sứ giả tập họp các dâm nữ để làm hương thoa. Các dâm nữ dèm pha với sứ giả:

– Gần chùa của ny cô Thổ La Nan Đà cũng có dâm nữ nên gọi họ đến.

Bị sứ giả đến nơi gọi ra, các dâm nữ kêu lên:

– Thánh giả ơi! Có quan của vua đến bắt chúng con đi.

Vội vàng chạy ra, ny bảo sứ giả:

– Ngươi là kẻ hung ác bắt cô gái của ta.

Đáp:

– Thánh giả cũng làm nhà dâm hay sao?

Ny bảo:

– Ta đạp trên đầu kẻ oán gia, chuyện nuôi dâm nữ của ta, liên can gì đến việc của ngươi?

Sự việc diễn tiến như trên … cho đến… Phật chế:

– Từ nay về sau các Bí sô ny không được làm nhà nuôi dâm nữ. Ai vi phạm bị tội Thổ la để dã.

* Duyên xứ như trước. Bí sô ny Thổ La Nan Đà lại đem một thiếu nữ đến nơi sơn dã, đại lộ làm nghề khoe sắc đẹp của mình để kiếm tiền nên người khác bắt, ny liền mắng chưởi như trước … cho đến ai vi phạm tội này bị tội Thổ la để dã.

* Duyên tại thành Vương xá, Lục chúng Bí sô thường ca múa với mọi người. Họ thưa rằng:

– Các đại đức, chúng tôi thường bị nhạc sĩ bắt ca múa nhạc đều do nhóm 12 Bí sô ny. Nếu họ không ngầm đưa y bát các vật … cho con hát để chúng não loạn tôi thì họ không thể bắt buộc tôi tấu nhạc, xin trị phạt họ. Nay thật đúng lúc nên tính kế cho.

Ô Ba Nan Đà nói rằng hãy cùng nhau đánh chúng.

Cùng nhau tán đồng, kéo đến chỗ kia, vừa gặp Bí sô ny Thổ La Nan Đà, họ bảo nhau:

– Đấy là cô ny đầu sỏ, hãy đến trừng trị.

Cùng nhau tiến tới, họ giữ lấy ny cô, đánh lên đầu, đập vào chân, vào hông, hoặc đánh bằng tích trượng. Thân thể bị bầm tím không thể đi được, cô ta phải xức dầu toàn thân và nằm mẹp trên giường.

Thấy vậy, chư ny hỏi:

– Vì sao như vậy?

Đáp:

– Bị đánh.

Hỏi:

– Ai vậy?

Đáp:

– Tôn giả Lục chúng.

Hỏi:

– Chị gây lỗi gì?

Đáp:

– Họ là pháp huynh, tôi là pháp muội, răn dạy nhau là việc thường tình; so đo chi với người khác mà phiền hỏi lỗi lầm.

Nghe như vậy, chư ny đều cùng nhau chê trách:

– Tại sao Bí sô lại đánh ny chúng!

Họ thưa Bí sô, Bí sô bạch Phật. Phật suy nghĩ: – Nếu khi Bí sô đánh Bí sô ny thì có sự xúc chạm thân thể. Ngài bảo các Bí sô:

– Các Bí sô không được đánh ny, ai vi phạm bị tội vượt pháp.

* Duyên xứ tại thành Thất La Phiệt. Như Thế Tôn dạy chư ny mặc nội y, tuy họ mặc y này nhưng vẫn bị thấm máu làm bẩn ngọa cụ. Có nhiều ruồi bu vào, làm cho họ nhàm gớm ưu sầu buồn bã.

Ny bạch Bí sô; Bí sô bạch Phật. Phật dạy:

– Từ nay Ta cho phép chư ny mặc y lót bên trong y nội.

Chư ny tuân hành mặc y lót nhưng vẫn bị thấm dơ. Phật dạy:

– Nên thường xuyên giặt sạch, khi nằm ngủ nên phải chánh niệm. Ai không làm như vậy, bị tội vượt pháp.

* Duyên khởi tại thành Vương xá. Có Bí sô ny tên Bản Thắng. Sau khi vị này qua đời, thi thể được hỏa táng ở Thi Lâm. Nhóm mười hai Bí sô ny ca múa bên cạnh tử thi này. Chư ny bất mãn đem sự việc bạch Phật. Phật dạy:

– Pháp của ny là không được tự ca múa. Ai vi phạm bị tội vượt pháp.

Nhiếp tụng tám trong biệt môn bảy:

Tăng ny căn nhược chuyển,

Chí tam giai tẩn xuất,

Quảng thuyết pháp dữ duyên,

Liên hoa sắc vi sứ.

* Duyên xứ như trước. Cụ thọ Ô Ba Ly thưa Thế Tôn:

– Đại đức! Nếu ny chuyển căn, sự việc ấy như thế nào?

Phật dạy:

– Đồng cận viên và y theo hạ lạp như cũ, sau đó đưa sang chùa Tăng.

Họ lại bạch Phật:

– Thế Tôn! Nếu ny chuyển căn thì y vào hạ cũ, đưa sang chùa Tăng. Nếu Tăng chuyển căn có được giữ theo hạ cũ và đưa sang chùa ny không?

Phật dạy:

– Cùng đưa họ sang chùa ny.

Hỏi:

– Thưa Đại đức! Hai hạng người ấy đi đến nơi kia rồi chuyển căn trở lại thì phải làm sao?

Phật dạy:

– Tùy theo điều kiện của họ, trả về lại chỗ cũ.

– Đại đức! Nếu họ chuyển căn đến lần thứ ba thì phải làm thế nào?

Phật dạy:

– Nếu đến lần thứ ba thì họ không phải là Tăng ny, phải trả họ về thế tục, chớ nên nghi ngại.

* Duyên xứ như trước. Có trưởng giả tên Thiên Dữ giàu có nhiều tài sản, cưới vợ về sống chung. Ở một nơi khác, có một trưởng giả tên Lộc Tử cũng giàu có và cưới vợ về sống chung. Cả hai nhà đều khoe khoang tài sản và đều cho mình hơn. Sau đó, họ trở thành bạn thân qua lại tốt đẹp, có vật gì lạ đều đem biếu tặng nhau.

Bấy giờ, trong thành mọi người có việc phải cùng nhau đến tập họp ở công viên. Sau khi luận nghị xong, họ đều trở về nhà. Hai trưởng giả Thiên Dữ và Lộc Tử vẫn ở lại trong vườn, cùng nhau đàm luận.

Thiên Dữ nói:

– Bằng cách gì, sau khi chúng ta qua đời, con cháu chúng mình vẫn thân ái nhau không chia lìa?

Lộc Tử nói:

– Lành thay lời của bạn! Vậy từ nay chúng ta hãy chỉ bụng kết thân. Nếu hai nhà chúng ta sinh trai gái thì kết sui gia.

Đáp:

– Thật hay, ý tôi cũng như vậy.

Sau khi hứa hẹn, ai về nhà ấy.

Sau đó, vợ Thiên Dữ sinh một bé gái xinh đẹp tuyệt trần nhưng tính hay khóc. Nhưng khi có Bí sô đến nhà thuyết pháp cho cha nghe thì bé gái này không khóc nữa và lắng tai chuyên chú nghe. Sau hai mươi mốt ngày, thân thuộc vui mừng tập họp cùng nhau đặt tên cho bé gái. Họ bàn nhau: “Bé gái này ưa thích pháp nên lắng tai nghe, lại là con của Thiên Dữ nên đặt tên là Pháp Dữ”.

Được tám Bà từ mẫu nuôi dưỡng, Pháp Dữ mau lớn như hoa sen vượt lên trong nước.

Nghe trưởng giả kia sinh con gái, trưởng giả Lộc Tử suy nghĩ:

– Bạn ta sinh con gái, sao ta bỏ qua được, nên gửi y phục anh lạc đến để tỏ lòng chúc mừng. Cháu ấy là dâu mới của ta chứ gì.

Lộc tử gửi quà kèm thư với nội dung:

– Nghe bạn sinh cháu gái, tôi rất vui mừng, xin gửi y phục anh lạc để chúc mừng, xin bạn nhận cho tấm lòng thành thực của tôi.

Nhận thư, Thiên Dữ gửi thư đáp lại với nội dung:

– Nếu bạn sinh trai, chắc chắn tính chuyện hôn nhân.

Sau khi nhận thư, tâm ý Lộc Tử mãi hoài vọng cầu con trai. Không bao lâu, người vợ có thai, đủ tháng sinh một bé trai. Sau hai mươi mốt ngày, thân tộc vui mừng tập họp làm lễ đặt tên. Họ bàn nhau: “Ngày sinh của cháu trai này nhằm sao Tỳ Xá Khư vậy nên đặt tên là Tỳ Xá Khư. Cháu trai này được tám bà nhũ mẫu săn sóc.

Nghe Lộc Tử sinh con trai, trưởng giả Thiên Dữ suy nghĩ:

– Trưởng giả Lộc Tử kết thân với ta, nay đã sinh nam còn ta sinh gái. Cháu ấy là rể ta, vậy ta nên sai người mang y phục anh lạc đến với lời chúc mừng rằng nghe bạn sinh con trai, tôi rất vui mừng, nay gửi y phục đến, xin bạn nhận cho.

Được tin, Lộc Tử đáp lời:

– Từ lâu hứa kết thân, nay mới toại nguyện, chờ chúng khôn lớn sẽ tính chuyện hôn nhân.

Khi khôn lớn, lòng chỉ muốn xuất gia, Pháp Dữ quỳ xuống, thưa với cha:

– Trong lòng con chỉ muốn xuất gia trong pháp luật thiện thuyết.

Cha bảo:

– Này con! Trước đây cha có hứa gã con cho Tỳ Xá Khư con của trưởng giả Lộc Tử. Cậu ấy là chồng con nên việc kia không thể được.

Khi vị Bổn sư là Bí sô ny Liên Hoa Sắc đến thăm hỏi, Pháp Dữ thưa:

– Thánh giả! Con muốn xuất gia trong pháp luật thiện thuyết, thọ cận viên thành Bí sô ny tánh, xin thầy đến đây, ngầm cho con được xuất gia. Vì sao? – Cha con ngăn cản nên không sao đi được.

Ny bảo:

– Lành thay! Cô bé có thể phát tâm ưa thích cầu xuất gia như vậy. Các dục vị ngọt rất ít, đau khổ rất nhiều. Như Thế Tôn dạy, những người có trí biết rõ năm lỗi của dâm dục nên không làm theo.

Thế nào là năm:

Một: Quán sát dục ít vị ngọt mà lỗi lầm nhiều, thường có các khổ.

Hai: Người làm theo dục thường bị trói buộc.

Ba: Người làm theo dục không biết nhàm chán.

Bốn: Người làm theo dục thì ác nào cũng làm.

Năm: Đối với cảnh dục, chư Phật Thế Tôn và chư Thanh văn cùng các bậc thắng nhân đắc chánh kiến dùng vô lượng cách nói về lỗi lầm của dục. Thế nên, người trí không nên làm theo dục.

Lại nữa, người trí biết xuất gia có năm lợi thù thắng; đó là:

Một: Công đức xuất gia là phước lợi của ta, người khác không có được. Thế nên người trí phải cầu xuất gia.

Hai: Tự biết ta là kẻ thấp hèn, bị người khác sai khiến, sau khi xuất gia được sự cúng dường lễ bái khen ngợi của người. Thế nên người trí phải cầu xuất gia.

Ba: Bỏ thân ở cõi này sẽ sinh thiên, thoát khỏi ba ác đạo. Thế nên người trí phải cầu xuất gia.

Bốn: Do xả bỏ thế tục nên thoát ly sinh tử, sẽ đắc Niết bàn an ổn vô thượng. Thế nên người trí phải cầu xuất gia.

Năm: Thường được chư Phật và chúng Thanh văn cùng các bâïc thượng nhân khen ngợi. Thế nên người trí phải cầu xuất gia.

Lúc này, con hãy quán sát lợi ích ấy, với tâm chí thành xả bỏ lưới tục cầu công đức lớn. Như vậy, ta sẽ độ con xuất gia. Hãy tạm ở đây, chờ ta đi bạch Phật.

Đến gặp Thế Tôn, Bí sô ny Liên Hoa Sắc đảnh lễ sát chân Phật, đứng qua một bên, chắp tay bạch Phật:

– Đại đức Thế Tôn! Pháp Dữ là con gái trưởng giả Thiên Dữ, ưa thích xuất gia thọ cận viên thành tựu tánh Bí sô ny trong pháp luật thiện thuyết của Phật, nhưng trước đây người cha có hứa gả cho Tỳ Xá Khư con trai của Lộc Tử nên cha mẹ ngăn cản không cho xuất gia.

Bấy giờ, Thế Tôn bảo cụ thọ A Nan Đà:

– Ông hãy đi bảo với chư ny, Pháp Dữ con gái trưởng giả Thiên Dữ ý muốn xuất gia, hãy sai ny Liên Hoa Sắc đến chỗ của Pháp Dữ và bảo với cô ấy rằng phụng hành lệnh của Thế Tôn thọ ba quy y và năm học xứ rồi cho cạo tóc xuất gia thọ mười giới ngay trong nhà.

Vâng theo lệnh của đức Thế Tôn, A Nan Đà bảo các ny chúng. Chư ny tập họp, sai ny Liên Hoa Sắc, đến gặp cô ấy bảo rằng:

– Này thiếu nữ! Nay ny Tăng già vâng lệnh của Thế Tôn, cho con được xuất gia ngay ở đây, trước tiên thọ ba quy y và năm học xứ, nên chí tâm lĩnh thọ.

Sau khi thọ xong, lại dạy:

– Hiện nay con đã là cận sự nữ.

Thứ đến truyền mười học xứ, sau đó bảo cô ấy: – Con đã xuất gia xong, hãy chuyên cần tu học, hộ trì pháp theo như lời Thế Tôn dạy.

Khi ấy, cô này rất hoan hỷ sinh tâm khát ngưỡng, nhất tâm ghi nhận.

Quán sát tâm tính của cô này, Liên Hoa Sắc tùy căn cơ thuyết pháp làm cho khai ngộ lý Bốn Thánh đế. Pháp Dữ dùng chày trí tuệ kim cương phá tan hai mươi núi thân kiến, chứng quả dự lưu.

Liên Hoa Sắc trở về bạch với Thế Tôn:

– Tuân lệnh dạy của Thế tôn, con đã làm xong.

Phật bảo cụ thọ A Nan Đà:

– Ông đến bảo chư ny chúng, hãy sai Liên Hoa Sắc đến nhà cô kia, truyền pháp chánh học cho sáu pháp và sáu tùy pháp trong hai năm.

Theo lời dạy của Thế Tôn, cụ thọ A Nan Đà đến bảo ny chúng sai Liên Hoa Sắc đến gặp Pháp Dữ, tuân theo lệnh Phật cho thọ sáu pháp và sáu tùy pháp. Bảo cô ấy rằng:

– Từ nay, con đã là chánh học nữ, nên phụng hành tu tập trong hai năm, hộ trì theo pháp mà Thế Tôn đã giảng dạy.

Bấy giờ, Liên Hoa Sắc tùy theo căn cơ mà thuyết diệu pháp. Pháp Dữ nghe pháp xong, chứng quả Nhất lai.

Trong hai năm học sáu pháp và sáu tùy pháp, Pháp Dữ đã trưởng thành dung nhan xinh đẹp tuyệt trần. Thân tộc cùng nhau đến chiêm ngưỡng.

Biết cô gái đã trưởng thành, trưởng giả Lộc Tử sai sứ đến nói với trưởng giả Thiên Dữ:

– Hai trẻ đã khôn lớn, xin tính chuyện thành thân, xin chọn ngày lành để sửa soạn thịnh lễ.

Thiên Dữ đáp:

– Lành thay việc này, nên làm như vậy.

Trưởng giả cho mời thầy tướng để chọn ngày tháng tốt. Trưởng giả Thiên Dữ sai người thông báo khắp bà con gần xa biết:

– Vào ngày … đám cưới Pháp Dữ con gái tôi, xin bà con lớn nhỏ đều cùng đến chung vui, có thể mang đến những vật trang hoàng.

Trưởng giả Lộc tử cũng báo cho thân thuộc biết. Nhưng thân thuộc của ông ta rất nhiều, cùng kéo nhau đến đầy cả thành Thất La Phiệt.

Khi ấy, vua Thắng Quang nước Kiều Tát La cùng trong cung và quan dân đều nghe vào ngày lành … Pháp Dữ con gái trưởng giả Thiên Dữ kết hôn với con trai trưởng giả Lộc Tử. Thân thuộc tập trung đầy khắp trong thành. Vua ra lệnh các đại thần cùng tương trợ với họ. Vâng mệnh vua, đại thần ra lệnh những nhà quý tộc ở thành phố xóm làng trong nước đem những vật trang trí kỳ lạ đặc biệt đến hỗ trợ cho đám cưới con của trưởng giả. Nghe lệnh vua, các nhà quý tộc đều đem các vật trân kỳ đến hỗ trợ. Bấy giờ, khắp nơi trong thành phố, các ngã đường, mọi người đều dọn dẹp sạch sẽ không còn vật nhơ bẩn, đốt hương thơm phức, rãi các hương thơm như trong vườn hoan hỷ rất khả ái.

Trông thấy như vậy, rất ngạc nhiên, Pháp Dữ hỏi gia nhân:

– Hiện nay muốn tổ chức hội Bạch hoa khác mùa phải không?

Gia nhân đáp:

– Nhờ phước báo của cô nên tổ chức hội Bạch hoa khác mùa để làm lễ cưới cho cô.

Nghe như vậy, trong lòng buồn rầu, Pháp Dữ vội chạy đến gặp cha, quỳ thưa:

– Đối với năm dục, lòng con không ưa thích, xin cha cho con đến ở Già lam của Bí sô ny nơi vườn vua.

Cha nói:

– Khi chưa sinh con, cha đã có lời cam kết gả cho Tỳ Xá Khư con của trưởng giả Lộc Tử. Cậu ấy là chồng con, cha không có quyền. Vả lại, đại vương Thắng Quang nước Kiều Tát La và quan dân sang hèn đều nghe biết chuyện gả con cho Tỳ Xá Khư con của Lộc Tử, làm sao họ cho phép con đến ở chùa ny trong vườn vua? Con muốn cho cha và thân tộc bị nhốt trong lao tù à! Ngày mai là đám cưới chớ nên khinh suất.

Thân tộc đều đến bảo:

– Thiếu nữ! Hiện nay con không được làm chuyện hấp tấp, con đang tuổi sung mãn khó tu tập phạm hạnh.

Nghe khuyên bảo như vậy, Pháp dữ càng tinh tấn, tâm ý chuyên chú cần cầu thánh đạo nhưng vẫn không đắc được phương tiện ly dục.

Trong lúc ấy, Đại sư Thế Tôn thấy biết tất cả. Thông thường, chư Phật luôn có tâm đại bi làm lợi ích cho tất cả, là bậc hùng dũng, đệ nhất trong việc cứu độ, không nói hai lời, luôn an trú trong định và tuệ, hiển phát ba minh, tu tập hoàn toàn tam học, khéo điều phục ba nghiệp, vượt bốn bạo lưu, ổn định trong bốn thần túc, tu tập bốn nhiếp hạnh đã từ lâu, xả trừ năm cái, viễn ly năm chi, vượt khỏi năm cõi, đầy đủ sáu căn, viên mãn sáu độ, cho bảy thánh tài khắp nơi, nở hoa bảy giác ngộ, xa rời tám nạn, ưa thích tám chính đạo, đoạn hẳn chín kết, thông suốt chín định, viên mãn mười lực, tiếng vang mười phương, trong các quyền lực là bậc thù thắng, được pháp vô úy, chiến thắng ma oán, phát tiếng sấm lớn, rống lên tiếng sư tử, ngày đêm hai mươi bốn giờ luôn dùng Phật nhãn quán sát thế gian ai tăng, ai giảm, ai gặp khổ nạn, ai hướng về đường ác, ai bị chìm trong bùn dục, ai có thể được hóa độ, dùng phương tiện gì cứu họ thoát ra, cho Thánh tài đến người không Thánh tài, dùng trí tuệ An Thiện Na phá mạc mắt vô minh, khiến người không có thiện căn trồng thiện căn, người đã có thiện căn càng tăng trưởng thêm, hướng về đường trời người an ổn vô ngại đến thành Niết Bàn. Như có thuyết bài kệ:

Giả sử đại hải triều,

Có khi không điều độ,

Phật với người đáng độ,

Cứu độ rất đúng lúc,

Đối với các hữu tình,

Phật từ bi không bỏ,

Nghĩ cách cứu khổ họ,

Như trâu mẹ theo nghé.

Trong khi đang đi kinh hành, đức Phật mỉm cười, miệng phóng ra năm luồng ánh sáng vi diệu, khi chiếu xuống, lúc chiếu lên. Hào quang chiếu xuống tận địa ngục vô gián và các địa ngục khác. Những nơi bị nóng đốt đều được mát mẻ. Những nơi ở nước đá đều được ấm áp. Các hữu tình ấy đều được an lạc. Chúng suy nghĩ: “Ta cùng các ngươi đã chết khỏi địa ngục sinh chỗ khác phải không?”

Khi ấy, Thế Tôn khiến cho các hữu tình sinh tín tâm rồi, lại hiện ra tướng khác. Thấy tướng trạng khác ấy, chúng lại suy nghĩ: “Chẳng phải chúng ta chết ở nơi này mà sinh đến nơi khác, chắc chắn chúng ta nhờ vào sức uy đức của bậc đại thánh vô thượng làm cho thâm tâm chúng ta hiệân nay cảm thọ được sự an lạc”.

Đã sinh kính tín thì có thể diệt các khổ, chúng thọ thân thắng diệu ở trời người sẽ làm bậc pháp khí, thấy chân đế lý.

Hào quang chiếu lên tận cõi trời Sắc Cứu Cánh, trong đó diễn thuyết về các pháp khổ, Không, Vô thường, Vô ngã và nói hai bài kệ:

Ngươi nên cầu xuất ly,

Siêng tu theo lời Phật,

Chiến thắng quân sinh tử,

Như voi xô nhà cỏ,

Ngay trong pháp luật này,

Thường sống không phóng dật,

Làm khô biển phiền não,

Không còn cảnh giới khổ.

Ánh sáng ấy sau khi chiếu khắp ba ngàn thế giới, xoay trở lại chỗ Phật. Nếu Phật Thế Tôn thuyết về việc quá khứ thì hào quang trở vào lưng; Nếu nói về vị lai thì hào quang đi vào ngực; nếu nói về địa ngục thì hào quang đi vào dưới chân; nếu nói về bàng sinh thì hào quang đi vào gót chân; nếu nói về ngạ quỷ thì hào quang đi vào ngón chân; nếu nói về nhân sự thì hào quang đi vào đùi; nếu nói về lực luân vương thì hào quang vào tay trái; nếu nói về chuyển luân vương thì hào quang đi vào tay phải; nếu nói về cõi thiên thì hào quang đi vào rún, nếu nói về Thanh văn thì hào quang đi vào miệng; nếu nói về Duyên giác thì hào quang đi vào giữa hai lông mày; nếu nói về Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác thì hào quang đi vào đỉnh đầu. Sau khi nhiễu quanh Phật ba vòng, hào quang đi vào miệng Phật.

Bấy giờ, cụ thọ A Nan Đà chắp tay cung kính bạch Phật:

– Thế Tôn! Đức Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Giác vui vẻ mỉm cười, tất có nhân duyên.

Tôn giả nói kệ thỉnh Phật:

Miệng tỏa ra nhiều loại hào quang,

Tràn khắp đại thiên vô số sắc,

Chiếu khắp các quốc độ mười phương,

Như ánh mặt trời khắp hư không,

Phật là thắng nhân của chúng sinh,

Trừ được kiêu mạn và ưu sầu,

Tự nhiên, không thỉnh, Phật mỉm cười,

Tất có diễn thuyết pháp hy hữu,

Thế Tôn xem xét thật rõ ràng,

Vì người muốn nghe, giảng chính pháp.

Như vua sư tử rống tiếng lớn,

Xin vì chúng con giải quyết nghi,

Như núi Diệu Cao trong biển lớn,

Không có nhân duyên không lay động,

Đức Phật từ bi tự tại cười,

Vì người khát ngưỡng, giảng nhân duyên.

Thế Tôn bảo A Nan Đà:

– Đúng vậy! Đúng vậy! Này A Nan Đà, có nhân duyên đức Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Giác mới biểu hiện mỉm cười. Này A Nan Đà đã gặp đồng nữ Pháp Dữ mà Ta đã giao cho chúng Bí sô ny tuần tự truyền ba quy y, năm giới, mười giới, làm Thức Xoa Ma Noa học sáu pháp và sáu tùy pháp trong hai năm không? Ngày mai, cô ấy sẽ lấy chồng, thân thuộc đã tập họp.

A Nan Đà thưa:

– Con đã gặp.

Phật dạy:

– Này A Nan Đà! Không thể để cô ấy ở trong nhà ăn thức ăn tàn túc, không bao lâu nữa sẽ chứng quả Bất hoàn và quả A la hán. Ông nên đi bảo chư ny rằng Pháp Dữ đã học xong sáu pháp và sáu tùy pháp trong hai năm rồi, ny chúng nên sai Liên Hoa Sắc làm sứ giả đến nhà kia tác pháp phạm hạnh bản pháp.

Sau khi nghe A Nan Đà truyền lệnh của Phật, chư ny tập họp sai Liên Hoa Sắc đến nhà kia tác bản pháp. Sau khi tác pháp, Liên Hoa Sắc bảo Pháp Dư:

– Không bao lâu nữa, con sẽ thọ cận viên.

Tùy theo căn cơ, Liên Hoa Sắc thuyết pháp, làm cho Pháp Dữ chứng quả bất hoàn, phát sinh năng lực thần thông. Liên Hoa Sắc đi về thưa lại với Thế Tôn. Phật bảo A Nan Đà:

– Ông đến trú xứ của ny chúng truyền lệnh của Ta như vầy: - Hai chúng Tăng Ny nên truyền cận viên cho Pháp Dữ, lấy ny Liên Hoa Sắc làm sứ giả.

Tuân hành lời Phật dạy, A Nan Đà đến bảo ny chúng và tập họp Tăng già, giữa hai bộ Tăng lấy Liên Hoa Sắc làm sứ giả đến truyền cận viên cho Pháp Dữ tại chỗ ấy.

Sau khi hai chúng đã tác pháp, Liên Hoa Sắc đến chỗ Pháp Dữ, bảo:

– Này thiếu nữ, hai bộ Tăng già đã cho con thọ cận viên xong, Phật đã cho phép hãy khéo phụng hành.

Liên Hoa Sắc lại thuyết pháp. Được nghe thuyết pháp, Pháp Dữ sinh tâm rất nhàm chán, quán sát năm thủ uẩn Vô thường, Khổ, Không, Vô ngã. Sau khi biết rõ như vậy, vị này dùng chày kim cương trí tuệ phá tan các phiền não, chứng quả A la hán với ba minh, sáu thần thông, đủ tám giải thoát, đắc như thật tri:

– Ta không còn sinh nữa, phạm hạnh đã thành tựu, việc cần đã làm xong, không còn thọ thân sau; tâm không còn chướng ngại như tay vỗ hư không, như dao cắt mùi hương, không còn có thương ghét, xem vàng như đất, xả ly hoàn toàn danh lợi, được chư Thiên Thích, Phạm đều cung kính.

Không thể có trường hợp vị ny A la hán không còn các lậu mà ở trong nhà bạch y, ăn thức ăn tàn túc, sống theo pháp thế tục. Sau khi đắc quả, Pháp dữ thưa với cha mẹ:

– Cha mẹ biết cho, con đã chứng quả A la hán, nay muốn đến chùa ny trong vườn vua.

Cha mẹ bảo:

– Nếu như vậy, sợ bị pháp luật của vua làm tội cho cha, hãy tính kế cùng đi với Phật.

Đáp:

– Lành thay! Xin cha làm việc ấy.

Bấy giờ, trưởng giả Thiên Dữ thỉnh Phật và Bí sô Tăng, đồng thời sai sứ đến báo với trưởng giả Lộc Tử:

– Bạn thân biết cho, Pháp Dữ con tôi không thích thế tục, quyết định xuất gia, hãy mau đến đây cố ép làm lễ cưới.

Trưởng giả Lộc Tử tâu với vua Thắng Quang nước Kiều Tát La:

– Trước đây thần và Thiên Dữ có hứa hẹn chỉ bụng kết thân. Hiện nay, con gái của ông ấy muốn bỏ tục xuất gia nên thần đem thân quyến đến ép làm lễ cưới.

Vua đáp:

– Tùy ý khanh.

Trưởng giả ra lệnh cho thân tộc chuẩn bị hôn sự.

Bấy giờ, trưởng giả Thiên Dữ bày biện các món ăn uống, sai sứ giả đến bạch Phật, thức ăn đã sẵn sàng, thưa Ngài đã đúng giờ.

Thế Tôn mặc y mang bát cùng chúng Bí sô đến nhà trưởng giả Thiên Dữ và an tọa. Chư Tăng cũng theo thứ tự an tọa. Trưởng giả Thiên Dữ cùng thân quyến dâng lên các món ăn uống hảo hạng cúng dường đầy đủ đến Phật và chư Tăng.

Bấy giờ, trưởng giả Lộc Tử cùng thân thuộc, vương tử, đại thần và mọi người đưa Tỳ Xá Khư với đầy đủ nghi lễ, đến cửa ngỏ muốn làm lễ cưới dâu. Biết đức Phật và đại chúng đã thọ trai, súc miệng, xếp bát xong, trưởng giả Thiên Dữ cùng quyến thuộc đặt chỗ ngồi thấp nhỏ ở trước Đại sư để nghe giảng giáo pháp.

Bấy giờ, sau khi thuyết giảng diệu pháp, làm cho họ lợi ích hoan hỷ xong, Thế Tôn đứng dậy ra về.

Ny Pháp Dữ đã đoạn trừ hoặc của ba cõi, đắc vô sở úy. Trong lúc lễ cưới đang bày trước mắt, vương tử, đại thần, mọi người và Tỳ Xá Khư cùng thân tộc hòa tấu âm nhạc đứng đợi thì Pháp Dữ theo sau Thế Tôn đi ra đến cổng.

Trông thấy Pháp Dữ, Tỳ Xá Khư liền đưa tay nắm lấy bàn tay của Pháp Dữ. Giữa trăm ngàn đại chúng đều trông thấy, Pháp Dữ hiện thần thông như thiên nga chúa giang hai cánh ra, bay lên hư không biểu hiện thần biến.

Thấy thần thông như vậy, vương tử, đại thần, và Tỳ Xá Khư cùng quyến thuộc, mọi người đều thán phục, nằm mọp xuống đất như cây đại thọ ngã, lạy vọng về chân vị ấy, biểu lộ sự sám hối, thưa lớn:

– Thánh nữ! Ngài đã chứng ngộ công đức thù thắng như vậy mà muốn làm cho ngài ở tại gia hưởng thụ dục lạc, ăn thức ăn tàn túc, thật không hợp lý.

Sau khi xuống đất, Pháp Dữ giảng thuyết diệu pháp cho đại chúng. Được nghe pháp, vô lượng trăm ngàn người được kiến giải thù thắng. Có người đắc quả dự lưu, nhất lai, bất hoàn. Có người xuất gia trong Phật pháp, đoạn trừ phiền não chứng quả A la hán. Có người phát tâm Thanh văn, Duyên giác, đại Bồ đề. Đại chúng đều được quy y Tam bảo cầu xuất ly sinh tử.

Sau khi đã được đại lợi như vậy, Pháp Dữ đến gặp Phật, đ?nh lễ sát chân rồi từ giã.

Bấy giờ, Thế Tôn bảo các Bí sô:

– Chúng Thanh văn ny trong pháp luật của Ta, Bí sô ny Pháp Dữ là người thuyết pháp đệ nhất.

Sau khi nghe đức Phật giảng dạy, các Bí sô đều có nghi ngờ, bạch với Thế Tôn:

– Ny Pháp Dữ này từng tạo nghiệp gì mà được xuất gia ngay trong nhà của mình, đắc giới nhờ Phật cho phép sai sứ đến truyền, ngay tại chỗ ấy chứng quả A la hán, là người thuyết pháp đứng nhất trong chúng, xin Ngài từ bi giảng nói bản nghiệp của vị ấy.

Phật bảo các Bí sô

– Nghiệp mà tiền thân Pháp Dữ đã làm nay quả báo chín nên được hưởng thụ chứ không phải nhờ vào việc khác … nói rộng như các nơi khác và thuyết bài kệ:

Giả sử trăm ngàn kiếp,

Nghiệp đã làm không mất,

Khi nhân duyên hội ngộ,

Tự nhận lấy quả báo.

– Này các Bí sô! Trong Hiền Kiếp này khi loài người thọ hai vạn tuổi, có đức Phật ra đời hiệu Ca Nhiếp Ba Như Lai Ứng Cúng, Chánh Đẳng Giác, mười hiệu đầy đủ. Tại Bà La Ny Tư có một trưởng giả giàu có vô cùng, lấy vợ chưa bao lâu thì có thai, đủ tháng sinh một bé gái. Khi khôn lớn, cô gái này muốn xuất gia nhưng cha mẹ không thuận. Có vị lão ny là Bổn sư của cô ấy. Cô ta bạch với Bổn sư: – Thánh giả! Có thể làm cho con xuất gia, thọ cận viên thành tựu tánh Bí sô ny ở đây không?

Đáp:

– Con hãy an tâm, ta sẽ đi bạch Phật.

Sau khi nghe vị lão ny thưa thỉnh, đức Phật liền sai ny ấy đến nhà kia cho cô ấy xuất gia thọ ba quy y, năm học xứ và pháp chánh học, rồi được hai bộ Tăng già sai vị ny ấy cho thọ cận viên. Vị ny ấy quán sát căn tính, tùy cơ thuyết pháp làm cho cô gái chứng quả A la hán tại nhà, được đức Phật ấy khen ngợi là người thuyết pháp đệ nhất.

Khi ấy lão ny suy nghĩ:

– Cô gái này xuất gia và thọ cận viên, nghe pháp, hiểu rõ, chứng quả A la hán đều nhờ vào ta mà được ích lợi thù thắng này.

Sau khi suy nghĩ như vậy, vị lão ny phát nguyện:

– Ta trọn đời tu tập phạm hạnh trong giáo pháp của đức Ca Nhiếp Ba Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Giác, có được những thiện căn gì, như đức Phật Ca Nhiếp Ba thọ ký cho Bồ tát Đồng tử trong đời tương lai khi loài người thọ 100 tuổi, được thành Chánh giác hiệu Thích Ca Mâu Ny; xin nguyện trong giáo pháp của đức Phật ấy, ta như cô gái này không rời khỏi nhà mình mà được xuất gia thọ các học xứ, nghe pháp liễu ngộ, đoạn trừ các phiền não, chứng quả A la hán. Như đức Phật Ca Nhiếp Ba khen ngợi cô ny này là người thuyết pháp số một trong ny chúng, ta nguyện trong đời tương lai cũng như vậy.

– Này các Bí sô! Ý các ông nghĩ sao? Lão ny kia nào phải người nào lạ, hiện nay chính là Pháp Dữ. Nhờ vào xưa kia, khi ở trong giáo pháp đức Phật Ca Nhiếp Ba, Cô ấy trọn đời tu tập phạm hạnh, đem thiện căn tu tập được để hồi hướng phát nguyện vẫn ở tại nhà dựa vào sứ giả mà được xuất gia, thọ học xứ, thành Bí sô ny, đoạn trừ các phiền não, chứng quả A la hán, nhờ Phật thọ ký là người thuyết pháp đệ nhất.

– Này các Bí sô, do đó, Ta giảng dạy: - Nghiệp đen bị quả báo đen, nghiệp tạp bị quả báo tạp, nghiệp trắng được quả báo trắng. Các ông phải chuyên cần tu tập nghiệp trắng, xa lìa nghiệp đen và tạp … cho đến nói bài kệ.

Các Bí sô nghe lời Phật dạy, đều rất hoan hỷ tín thọ phụng hành rồi đảnh lễ sát chân Phật từ giã.