Căn Bản Thuyết Nhất Thiết Hữu Bộ Tỳ Nại Da Tạp Sự 40 Quyển

Quyển Thứ 21

Nội nhiếp tụng:

Mãnh Quang thị phược ca,

Kim quang y la bát,

Na kích đà đắc quả,

Diệu phát bát trì du.

Vua Mãnh Quang thầm nghĩ: “Ta đang mắc bệnh mất ngủ này, ngày càng nặng thêm, phải làm cách gì để hết bệnh, nên triệu tập hết thầy thuốc trong nước đến trị bệnh cho ta”.

Sau khi suy nghĩ, vua triệu tập hết các y sĩ lại và bảo họ rằng:

– Ta mắc bệnh không ngủ được, hãy cùng nhau trị cho ta.

Các thầy thuốc tâu:

– Bệnh này không tầm thường, những người chúng tôi không thể trị được. Nhưng vua Tần Tỳ Sa La thành Vương Xá có con là Thị Phược Ca là đại y vương, ai cũng đều biết, đầy đủ trí tuệ trị được bệnh này.

Vua Mãnh Quang sai sứ giả đem thư đến cho vua Tần Tỳ Sa La. Thư viết:

– Bạch vua Ảnh Thắng, xin khiến đại y vương Thị Phược Ca đến gặp tôi một thời gian ngắn, vì muốn được trị liệu, mong chớ chống trái. Nếu không đến, Ngài nên dự trữ lương thảo binh lính để nghinh đón.

Sau khi nhận thư, đọc xong vua Tần Tỳ Sa La rất lo buồn, chống má suy nghĩ, nếu đưa con ta đi, sợ yêu cầu nữa, phải tuân lời thì nước ta bị lệ thuộc. Nếu không đưa đi, nước họ binh cường gấp bội sẽ gây rối.

Thấy sắc diện vua ưu sầu, Thị Phược Ca quỳ tâu:

– Vì sao vua ưu sầu?

Vua nói:

– Vì con có nhiều tài năng hiểu kỹ thuật này khiến cho ta ưu buồn, còn biết nói gì.

– Xin ngài nói rõ việc này.

Bấy giờ, vua trình bày đầy đủ ý của thư.

Nghe xong, Thị Phược Ca tâu vua:

– Xin ngài ban lệnh, con sẽ phụng chỉ lên đường.

Vua nói:

– Này con, tánh vua Mãnh Quang rất bạo ác, bất luận lành hay không, chỉ nổi sân lên thì sát hại ngay, sợ hắn làm việc vô đạo, giết con oan uổng.

– Nếu không tự cứu hộ được thân mình sao gọi là thầy thuốc.

– Xin đại vương chớ sinh buồn khổ, con đi cho đúng hẹn với họ.

Vua nói:

– Tùy ý con đi, cẩn thận giữ gìn, đừng làm cho ta và quốc dân, người lớn nhỏ trong cung sinh lo buồn.

– Xin chớ ưu sầu, không có lý ấy đâu! Con xem bệnh trạng làm cho thuyên giảm khiến họ không nổi sân.

Vua im lặng.

Thị Phược Ca hỏi sứ giả:

– Vua Mãnh Quang đang bị bệnh gì, ăn được gì và không ăn được gì?

Sứ giả trình bày bệnh trạng của vua. Nghe xong, đại y vương dùng bơ hòa với cao làm cho màu sắc, hương, vị đều giống như rượu.

Sau khi chế thuốc, chọn giờ tốt tổ chức cầu an lành, y vương từ giã thân thuộc theo sứ giả lên đường. Trên đường đi đến nước Oân Thệ Ny, gặp thành Khúc Nữ. Trong thành ấy, có một thầy thuốc trẻ nghe đại Y Vương sắp đến nước Oân Thệ Ny nên đem một trái Ha Lê Lặc dâng lên y vương.

Sau khi giao tiếp, hai bên rất hợp ý nhau, y vương hỏi đồng tử:

Vua Mãnh Quang bị bệnh như vậy vì sao các người không trị liệu?

Đáp:

– Vua ấy bị bệnh mất ngủ, nên trị bằng bơ, tính vua ghét bơ ưa rượu lại bạo ác. Trước vua, ai nói đến tên bơ liền bị chặt đầu. Biết tính vua bạo ác nên các y sĩ đều cao bay xa chạy không ai dám trị.

Y Vương nói với đồng tư û:

– Pháp đệ nên biết, ta vì vua ấy dùng bơ hòa với cao không khác gì rượu. Em hãy đi cùng ta đến ông ấy, nếu ta có làm dấu để phương tiện chỉ dạy, em nên theo đó lo liệu cho ông ta dùng thuốc. Em nên ở lại trông chừng, ta sẽ ra đi. Sau khi vua hết bệnh, ta sẽ thưởng cho em và khiến cho vua ban thưởng em trọng hậu.

Đồng tử đồng ý rồi cùng nhau đi dần đến thành vua.

Nghe y vương đến, vua Mãnh Quang suy nghĩ: “Thị Phược Ca đã là vương tử lại là Y Vương, nên dùng lễ long trọng nghênh tiếp vào thành”.

Nhà vua ra lệnh trang hoàng thành quách, sửa sang đường phố, trần thiết nghi trượng. Vua và thái tử, quần thần, thứ dân cùng ra nghênh tiếp. Giữa vô lượng trăm ngàn người vây quanh trước sau, y vương cùng đi vào trong thành.

Sau khi để Y Vương nghỉ ngơi, vua Mãnh Quang hoan hỷ thăm hỏi y vương:

– Tôi có bệnh thức không ngủ được, nay đã quá nặng hãy trị liệu cho.

Y Vương đáp:

– Tôi sẽ chữa trị, nhưng cần dược liệu, phần lớn chúng ở các nước và thành khác. Chỉ có tôi biết được, người khác không biết, hoặc người khác biết mà tôi không biết, hoặc cùng biết, hoặc có gần, có xa. Xin phép đại vương đưa cho tôi voi mẹ Hiền Thiện, được cỡi đi tùy ý.

Vua đáp:

– Lành thay, tùy ý ngài.

Vua ra lệnh cho người điều voi:

– Nếu đại y vương cần voi Hiền Thiện, ngài tùy ý cỡi, các ngươi không được tự tiện ngăn cản.

Lại bảo đại thần và thủ môn:

– Y vương có thể sớm đi trưa về, trưa đi tối về, khi cần tùy ý cỡi voi Hiền Thiện ra vào, không được ngăn cản.

Nhận lệnh vua, các đại thần và người thủ môn không dám ngăn trở.

Bấy giờ, hoặc ban ngày hoặc nữa đêm, y vương lấy voi cỡi đi đi về về không nhất định làm cho mọi người không để ý nữa.

Một hôm, vua Mãnh Quang nói với y vương:

– Sao không trị liệu?

Thị Phược Ca bảo vua tắm rửa, sau khi tắm rửa lại bảo vua ăn, ăn xong lại tâu vua:

– Tôi vừa có rượu ngon thượng hạng của nước Ma già đà, vua nên uống đi.

Rất vui mừng, vua Mãnh Quang nói:

– Hãy đem đến đây.

Y vương ra dấu hướng dẫn sai đồng tử bạn đem thứ ấy đến. Nhận được thuốc, vua uống ngay. Sau khi uống, vua liền ngủ say. Biết vua đã ngủ, y vương liền cỡi voi chạy đi. Đến nữa đêm, vua thức dậy, thở ra biết có mùi bơ nên rất tức giận sai tả hữu hãy mau bắt lấy Thị Phược Ca đem đến chặt đầu.

Mọi người cùng đi bắt, mới biết y vương đã chạy nên vào tâu vua:

– Tìm không thấy chắc đã chạy xa rồi.

Rất tức giận, vua liền gọi Phi Ô:

– Hãy cỡi voi lớn Vi Sơn rượt theo Y Vương cột cổ đem về chặt lấy đầu. Khi gặp, hắn giỏi huyễn thuật nên không được nhận dược vật gì của hắn cả.

Phụng lệnh vua, Phi Ô cỡi voi số một vội vàng rượt theo. Theo dấu chân voi đến vườn cây xoài, Phi Ô theo kịp nên gọi Y Vương:

– Ngài mau trở lại!

Đáp:

– Sao ông vội vậy, hãy đến đây ăn xoài.

Phi Ô nói:

– Ta tuân lệnh vua, người giỏi huyễn thuật nên đưa vật gì cũng không được nhận lấy.

Đáp:

– Ông không nên sợ, nay đang đói khát, tôi lấy một trái xoài, mỗi người ăn một nữa.

Phi Ô suy nghĩ:

– Ăn chung một trái, nào có thuật gì!

Y vương lấy một trái xoài và ăn trước nữa trái, còn lại nữa trái, dùng móng tay có chứa thuốc độc bấm vào nữa trái này làm nhiễm độc, rồi đưa cho Phi Ô.

Sau khi nhận xoài và ăn xong, trước đây Phi Ô đã bị bệnh nan y, nay ăn trái xoài có thuốc, thuốc công phạt bệnh nên trên đau dưới chảy không cầm được.

Y vương vào thôn, bảo mọi người:

– Đây là voi lớn số một, voi mẹ Hiền Thiện và sứ giả Phi Ô của vua Mãnh Quang. Các người phải trông nom kỹ chớ làm cho tổn thất, nếu có sai sót phải bị tội nặng.

Dặn dò xong, Y Vương lên đường. Mọi người phụng mệnh, chăm sóc Phi Ô làm cho hết bệnh.

Đồng tử y sĩ cũng đã trị cho vua Mãnh Quang hết bệnh. Khi Phi Ô trở về, vua hỏi:

– Y vương ở đâu?

Đáp:

– Bắt được Y Vương, vua sẽ làm gì?

– Khi ta bắt được, sẽ chặt đầu hắn.

Đáp:

– Vua đã hết bệnh, chứng nan y của thần cũng sạch, phải cùng nhau trọng thưởng, sao lại chặt đầu?

Nghe như vậy, vua nói:

– Lành thay! Lành thay! Trọng thưởng tùy ý để báo ân lớn cho ông ấy.

Phi Ô làm sắc chỉ báo cho Y vương:

– Ngài là Y vương đáng được trọng thưởng, sao lại chạy đi. Đuợc thư, ngài hãy trở lại nhận thưởng của vua.

Thi Phược Ca gửi thư đáp:

– Tôi nhờ ân vua nên tài sản quý không thiếu, nếu nhà vua hoan hỷ với tôi xin đưa cho đồng tử y sĩ phục vụ những vật ban cho tôi.

Nhà vua đem nhiều tài sản ban thưởng cho đồng tử y sĩ. Vua lại sai sứ đem một tấm vải nỉ lớn trị giá trăm ngàn lượng vàng dâng cho y vương. Được tấm vải này, với suy nghĩ:

– Thế Tôn là bậc Vô thượng đại sư, là bậc cha lành của ta, vậy nên dâng cúng cho Ngài, Thị Phược Ca đến gặp Phật, dâng tấm vải nỉ lên.

Thế Tôn nhận lấy, bảo A Nan Đà:

– Đem tấm vải này may y.

Sau khi đem cắt rọc, may ba y cho Phật nhưng vẫn còn dư, A Nan thưa lại Ngài. Phật dạy:

– Ông và La Hổ La tùy ý xử dụng.

Sau khi dùng làm hai y trên dưới cho mình, A Nan Đà đưa phần còn lại cho La Hổ La làm áo Tăng khước kỳ.

Lại nữa nên biết về nhân duyên của rồng Y La Bát.

Ngày xưa, trên cung điện ở cõi trời Đổ Sử Đa, có ghi những lời vấn đáp của Phật bằng bài tụng:

– Nơi nào vua là lớn

Bị đắm nhiễm nơi nào,

Không nhiễm mà bị nhiễm,

Hạng nào là kẻ ngu?

Nơi nào kẻ ngu buồn?

Nơi nào bậc trí vui?

Ai biệt ly hòa hợp,

Gọi đó là an lạc?

Nếu Phật Thế Tôn không xuất hiện trong đời, ý nghĩa tụng này không ai thọ trì và không ai hiểu được. Nếu Phật ra đời thì có người thọ trì và hiểu được ý nghĩa.

Bấy giờ, Đa văn Dược xoa Thiên vương ở phương Bắc có việc đi đến thiên cung Đổ sử, thấy bài vấn tụng này, sinh tâm ái mộ liền ghi lại văn nhưng không hiểu nghĩa, đem về cung mình chép lên bảng.

Tại nước Đắc Xoa Thi La có cựu trú long vương tên Y La Bát, ngày đêm mong mõi bao giờ được gặp Thế Tôn xuất thế. Long vương này có một Dược xoa thân hữu tên Kim Quang. Dược xoa này nhân đến chỗ Đa Văn thiên ở phương Bắc, thấy bài tụng này trên bảng nên thuộc lòng nhưng không hiểu nghĩa. Dược xoa này đem bài tụng đến nước Đắc Xoa Thi La, bảo với Long vương Y La Bát:

– Này bạn thân, đây là lời Phật, ý nghĩa sâu xa không ai hiểu được. Bạn hãy ghi nhớ bài pháp tụng này, mang một rương đầy vàng, đi khắp làng xóm thành phố các nước, rao lên rằng:

– Ai giải được ý nghĩa bài tụng này, tôi xin cúng dường rương vàng.

Nếu nơi nào không ai giải đáp được thì nói lên:

– Nơi này không có người nên không gọi là làng nước. Nói như vậy rồi, đi đến nơi khác.

Nghe như vậy, Long vương cung kính thọ trì bài tụng rồi hóa thành một thanh niên mang rương vàng đi khắp làng xóm thành phố các nước … dần dần đến nước Bà La Ny Tư. Đến giữa ngã tư đường trong thành, thanh niên ấy rao lên:

– Này những người đang ở trong thành và thương khách bốn phương xa đến, hãy nghe lời tôi nói.

Sau khi thuyết tụng, thanh niên ấy nói:

– Bài vấn tụng do tôi đem đến này, nếu ai giải được, xin dâng cúng rương vàng.

Vô số trăm ngàn người tụ tập đến như mây, trong này có kẻ thông minh bác học, tâm ý kiêu ngạo. Nghe xong, mọi người ái mộ kinh ngạc vô cùng, nhưng không có ai giải thích được cả. Long vương xướng lên:

– Ba La Ny Tư đã không có bậc trí vậy không phải là thành phố.

Các Bà la môn cư sĩ đều bảo thanh niên ấy:

– Chớ rao như vậy cho rằng đây không phải thành phố. Trong thành này của ta có bậc thượng trí trú nơi A Lan Nhã, hãy chờ vị ấy đến sẽ giải ý nghĩa này.

Hỏi:

– Vị ấy tên gì?

Đáp:

– Hiệu Na Kích Đà.

Nếu như vậy, tôi sẽ chờ đợi.

Đang sống trong rừng vắng, được tin, Na Kích Đà đi đến. Đằng ngay trước mặt, hóa Long vương ấy thưa:

– Đại tiên tôi đem bài vấn tụng này đến đây, nếu ai giải nghĩa được, tôi sẽ cúng cho rương vàng.

Sau khi nghe và ghi nhớ, Na Kích Đà bảo đồng tư û:

– Ta sẽ giải thích cho ngươi.

Hỏi:

– Bao giờ?

Đáp:

– Hai mươi năm sau.

– Đại tiên, thời gian lâu dài quá.

Lại nói:

– Sáu năm.

– Lâu quá.

Đáp:

– Ba năm …, một năm …, sáu tháng …, ba tháng …, một tháng …, nữa tháng … cho đến bảy ngày .

– Đại tiên! X in đợi bảy ngày, tùy ý ngài, tôi rất chí thành. Trước đây, Na Kích Đà là bạn thân với năm Bí sô, nên đến nói với họ:

– Có một thanh niên đem bài tụng này và một rương vàng đến gặp tôi và nói:

– Người nào giải được câu tụng này, sẽ đem rương vàng cúng dường. Nhưng bài tụng ấy chữ ít nghĩa nhiều, sâu xa khó hiểu nay phải làm sao?

Bí sô đáp:

– Na Kích Đà nên đến hỏi Phật.

– Thưa ngài, Phật ra đời rồi sao?

Đáp:

– Đã ra đời.

– Hiện nay đang ở đâu?

Đáp:

– Đang ở rừng Thi Lộc, Tiên nhân đọa xứ.

Nghe như vậy, người ấy rất vui mừng, vội vàng đến gặp đức Thế Tôn, thấy thân ba mươi hai tướng tươi sáng, tám mươi vẻ đẹp trang nghiêm rực rỡ, hào quang chiếu xa một tầm sáng chói hơn ngàn mặt trời, thân hình như núi báu, sắc tướng thù diệu, tâm thần yên tịnh hơn người tu tập thiền định mười hai năm. Trực tiếp thấy như vậy, Na Kích Đà sinh tâm hoan hỷ như người không thể sinh con tự nhiên có con, như người nghèo cùng được kho báu lớn, như thái tử đuợc kế vị vua, như hữu tình đã tích chứa thiện căn đã lâu lần đầu gặp Phật. Thâm tâm Na Kích Đà hoan hỷ cũng như vậy. Ông ta đến gần Phật, lạy sát chân rồi ngồi qua một bên.

Thế Tôn tùy theo căn cơ sự khác biệt về ý thích, phiền trược, căn tính của họ mà thuyết pháp bốn Thánh đế làm cho họ khai ngộ. Sau khi nghe pháp, Na Kích Đà dùng chày kim cương phá tan núi hai mươi Tát Ca Da thân kiến chứng quả Dự Lưu. Sau khi thấy chân đế, vị này lạy sát chân Phật, bạch:

– Thế Tôn! Con xin được xuất gia trong thiện pháp luật của Phật, thành tựu tánh Bí sô, kiên trì tu tập phạm hạnh.

Phật dạy:

– Trước đây, ông đã hứa với thanh niên giải đáp ý nghĩa câu tụng, nên đến trả lời với họ cho xong, sau đó xuất gia.

– Tuy con đạt được trí kiến như vậy, nhưng đối với ý nghĩa câu tụng chưa hiểu rõ ràng, đã không có biện tài dù đến có ích gì.

Phật dạy:

– Ông hãy đến đó, nói thế này:

– Người hãy nói câu vấn tụng ấy cho tôi nghe. Họ nói xong, nên đáp:

Vua thứ sáu là lớn,

Do ái nhiễm nên đắm,

Không nhiễm mà sinh nhiễm,

Gọi phàm phu tham ái.

Kẻ ngu vì vậy buồn,

Nơi ấy trí vẫn vui.

Biệt ly khỏi tham ái,

Đây gọi là an lạc.

Nếu họ nói không hiểu thì nói kệ này:

Người nào nghe diệu ngữ,

Hiểu rồi tu thắng định,

Ai nghe không hiểu nghĩa,

Người ấy do phóng dật.

Nếu họ nghe kệ, lại nói thế này:

Ông nói ra lời Phật,

Tôi chưa rõ nghĩa ấy,

Ý mê mờ chưa hiểu,

Mau trừ nghi cho tôi.

Khi nói như vậy, ông nên dùng móng tay xé lá trước mặt họ. Nếu họ lại hỏi về Thế Tôn ra đời, thì bảo đã ra. Nếu hỏi ở đâu, thì đáp trong rừng Thi Lộc.

Sau khi thọ trì lời Phật dạy, Na Kích Đà đến gặp thanh niên ấy, nói:

– Anh hãy nói tụng, tôi sẽ đáp.

Đáp hỏi đầy đủ..v.v … cho đến Phật trong rừng Thi Lộc. Y La Bát suy nghĩ: “Nếu trước mặt Na Kích Đà mà ta hiện thân rồng, ông ấy sẽ khinh ta. Nếu mang thân Bà la môn đến gặp Phật thì tại Bà La NyTư có đại Bà la môn hiểu ba sách minh và bốn luận minh. Họ thấy ta mang thân hình thanh niên tất cùng nhau chê bai vì các Bà la môn sinh trong giòng tộc cao quý, vì sao tự hạ mình đến gặp Kiều Đáp Ma. Nếu ta mang thân rồng đến gặp Thế Tôn, rồng có nhiều oán, sợ bị chướng ngại. Ta nên hóa hình vua Chuyển luân đến gặp Thế Tôn.”

Sau khi suy nghĩ, rồng hóa làm Luân vương có bảy báu dẫn đầu cùng 99 câu đê đội binh theo sau, ngàn con trai vây quanh theo hình bán nguyệt, trang sức bằng các loại báu vật, vô lượng các hạng ngoại đạo Sa môn phạm chí trăm ngàn người theo tùy tùng, trên đầu vua che tàng lọng trăm nan, uy quang rực rỡ như nhật nguyệt đi đến chỗ Thế Tôn.

Bấy giờ, Thế Tôn đang thuyết pháp trước vô lượng trăm ngàn người. Mọi người vừa trông thấy Luân vương với vô lượng trăm ngàn quân chúng vây quanh, sinh tâm ái mộ, nói với nhau:

– Luân vương này từ đâu đến, chưa thấy trong đời, hay là Phạm thiên vương … đến cúng dường phải không?

Trong đại chúng, người có tâm ái lạc, phát sinh tham đắm ngắm nhìn thân vua đều sinh vọng niệm.

Đến gặp Phật, vua lạy sát hai chân Phật, ngồi qua một bên.

Đức Phật bảo:

– Ngươi là kẻ ngu si, trong thời Phật Ca Diệp Ba, thọ cấm giới của Phật nhưng không hộ trì, vì phá giới nên bị quả báo làm thân rồng hạ liệt sống lâu này. Nay vì sao ngươi lại sinh tâm dối trá, gạt đồ chúng của Ta, hãy mau hiện trở lại hình rồng.

Long vương bạch:

– Thế Tôn! Con là thân rồng, có nhiều điều oán ghét, sợ có chúng sinh cùng nhau làm hại.

Thế Tôn bảo Kim Cương Thủ:

– Ông nên bảo hộ rồng đừng để bị tổn hại.

Vâng lệnh Thế Tôn, Kim Cương Thủ đi sau bảo hộ. Long vương đứng dậy, đến một nơi khác hiện trở lại hình rồng, có bảy đầu lớn dài vô cùng. Đầu dựa vào thành Bà la ny tư, đuôi nằm ở nước Xoa Thi La( cách nhau hai trăm trạm ngựa). Do nghiệp đời trước, trên mỗi đầu đều có mọc ra một cây đại thọ y la, bị gió lay động mủ máu chảy ra thấm nhớp thân thể, hôi hám đáng ghét, thường có các loại ruồi, giòi bu khắp thân thể đểû cắn rỉa suốt ngày đêm, làm mọi người ghê tởm không ai muốn nhìn.

Bằng thân rồng của mình, Long vương đến lạy sát hai chân Thế Tôn rồi ngồi qua một bên.

Khi đại chúng thấy thân thể Long vương ghê gớm đáng sợ như vậy, những người ly dục còn sinh kinh sợ, huống chi người chưa ly dục mà thấy thân thể này với vi vẩy thô kệch đều bị xé rách, vết thương đầy máu mủ với nhiều màu sắc kỳ dị, lồi lõm cao thấp không bằng phẳng rất to lớn, sao lại không kinh hãi. Họ bạch Phật:

– Đến trước Thế Tôn là vật gì vậy?

Thế Tôn bảo đại chúng:

– Đấy là thân vua Chuyển Luân đến đây lúc trước. Các ông sinh tâm tham ái với vinh hoa sinh tử của nó. Đây chính là thân thật, thân trước là biến hóa, do ác nghiệp trước đây nên chịu khổ báo này.

Nghe Phật nói xong, mọi người đều buồn rầu im lặng.

Long vương bạch Phật:

– Cầu xin Thế Tôn thọ ký cho con biết ngày nào bỏ được thân rồng này?

Phật bảo Long vương:

– Trong tương lai khi loài người thọ tám vạn tuổi, có Phật ra đời hiệu Từ Thị đầy đủ mười hiệu sẽ thọ ký cho ngươi thoát khỏi thân rồng.

Bấy giờ, ngay trước Phật, Long vương đau buồn kêu khóc, mắt của các đầu đồng thời đổ lệ làm thành mười bốn giòng sông cuồn cuộn chảy xuống.

Phật lại bảo:

– Ngươi hãy ngừng lại, đừng khóc lớn nữa, nước mắt chảy mãi phá tan cả quốc độ.

Rồng bạch Phật:

– Bản tâm con không hại đến mạng nhỏ huống chi làm tổn thất quốc độ.

Nói xong, rồng đảnh lễ sát chân Phật rồi biến mất.

Bấy giờ, đại chúng đều nghi ngờ, bạch Phật:

– Đời trước, Long vương này đã làm nghiệp gì, trên đầu mọc cây, thân chảy ra máu mủ … như nói trên?

Phật bảo đại chúng:

– Muốn biết nhân duyên gì của Long vương mà chịu quả báo thân thể đau khổ này, tự làm tự chịu không ai thay thế được, nói rộng như bài kệ nói trên:

Dù trải qua trăm kiếp

Nghiệp đã làm không mất,

Khi nhân duyên gặp nhau,

Tự nhận lấy quả báo.

Này các Bí sô, hãy lắng nghe lời Ta dạy:

– Thời quá khứ, trong đời Hiền kiếp, khi loài người sống hai vạn tuổi, có Phật ra đời tên Ca Nhiếp Ba đầy đủ mười hiệu, trú trong rừng Thi lộc thuộc Ba la ny tư. Bấy giờ Long vương xuất gia tu hành trong Phật pháp ấy, thông suốt ba tạng, tu tập đầy đủ các môn thiền định, sống nơi tịch tịnh, dưới cây y la, siêng năng kinh hành. Bị lá y la rơi đánh vào trán nhưng vị ấy vẫn chịu đựng. Một hôm, quá chú tâm nên mệt mõi, liền xuất định, chánh niệm kinh hành, lại bị lá y la rơi đánh vào trán rất đau đớn, vị này phẫn nộ dùng hai tay bẻ lá y la ném xuống đất và nói rằng Phật Ca Nhiếp Ba đối với vật vô tình ở trên thấy có lỗi gì mà chế ra học xứ, làm cho ta bị đau đớn này. Vị ấy do tâm phẫn nộ mãnh liệt nên hủy báng giới, sau khi qua đời đọa vào loài rồng này. Có cây y la mọc trên đầu, mủ máu chảy ra, bị nhiều loại trùng ruồi giòi cắn rỉa hôi hám vô cùng.

– Này các Bí sô, suy nghĩ thế nào, Bí sô thông ba tạng giỏi thiền định mà phá hoại lá cây y la nào phải ai lạ chính là con rồng ấy. Bí sô nên biết, nghiệp đen quả báo đen, nghiệp trắng quả báo trắng, nghiệp tạp quả báo tạp … Thế nên các ông liền từ bỏ nghiệp đen, nghiệp tạp, tu tập nghiệp thuần trắng cho đến nói bài kệ như trước.

Khi ấy, tiên nhân Na Kích Đà đến làm lễ sát chân Phật, ngồi qua một bên bạch Phật:

– Thế Tôn! Điều hứa trước đây con đã làm xong, nay muốn xuất gia tu học trong thiện pháp luật của Như Lai.

Phật dạy:

– Thiện Lai Bí sô! Cho phép ông xuất gia để tu phạm hạnh.

Nghe Phật nói xong, râu tóc ông ta tự rụng như đã cạo được bảy ngày, thân mặc pháp y, bình bát nơi tay, uy nghi nghiêm túc như Bí sô trăm tuổi hạ, nói kệ:

– Thế Tôn gọi thiện lai

Tóc rụng, y kín thân,

Các căn liền tịch tịnh,

Theo Phật, ý thành tựu.

Các Bí sô thấy Na Kích Đà xuất gia rồi, những vị đồng phạm hạnh không biết gọi vị này bằng danh hiệu gì nên đem sự việc bạch Phật. Phật dạy:

– Bí sô này họ Ca Đa Diễn Na, nên dùng họ này gọi thành tên.

Các Bí sô theo đó mà gọi. Thế Tôn bảo Ca Đa Diễn Na:

Trong thế gian có hai chỗ y cứ là thấy có và thấy không, lại do phiền não trói buộc nên cố chấp vào hai sự thấy này. Phiền não không trừ thì mãi ôm lòng ngã mạn, tùy theo khổ nên có sinh và diệt. Này Ca Đa Diễn Na, do không còn nghi hoặc nên trí tuệ tự phát sinh, chánh kiến hiện tiền như tri kiến của Phật. Vì sao?

– Bằng chánh trí thấy rõ pháp sinh ra thế gian rồi thì không còn sinh cái chấp không theo thế gian, bằng chánh trí thấy rõ pháp diệt thế gian nên không còn sinh cái chấp có theo thế gian. Này Ca Đa Diễn Na, đối với cái thấy hai bên này không nên chấp vào. Như Lai thường y vào trung đạo mà thuyết pháp. Đó là:

– Cái này có nên cái kia có, cái này sinh nên cái kia sinh, tức là vô minh duyên hành, hành duyên thức, thức duyên danh sắc, danh sắc duyên lục xứ, lục xứ duyên xúc, xúc duyên thọ, thọ duyên ái, ái duyên thủ, thủ duyên hữu, hữu duyên sinh, sinh duyên lão tử ưu bi khổ não, như vậy cả một tập hợp khổ não cực lớn tương tục phát sinh. Cái này không nên cái kia không, cái này diệt nên cái kia diệt, tức là vô minh diệt nên hành diệt, hành diệt nên thức diệt, thức diệt nên danh sắc diệt, danh sắc diệt nên lục xứ diệt, lục xứ diệt nên xúc diệt, xúc diệt nên thọ diệt, thọ diệt nên ái diệt, ái diệt nên thủ diệt, thủ diệt nên hữu diệt, hữu diệt nên sinh diệt, sinh diệt nên lão tử ưu bi khổ não diệt, như vậy cả một tập hợp khổ não cực lớn bị tan diệt.

Khi nghe Phật giảng xong, ngay tại chỗ ngồi Ca Đa Diễn Na quán tri năm đường luân hồi sinh tử hữu vi là vô thường, khổ, không, vô ngã, tâm khai ý ngộ, đoạn trừ các phiền não, chứng quả A la hán với ba minh sáu thông, đủ tám giải thoát, được như thật tri:

– Ta sinh đã hết, phạm hạnh đã lập, việc làm đã xong, không còn tái sinh, tâm không chướng ngại như tay vỗ hư không, dao cắt mùi hương, không còn thương ghét, xem vàng và đất như nhau, không còn vướng bận vào danh lợi, Thích Phạm chư thiên đều cung kính.

Do Phật đặt tên là Ca Đa Diễn Na nên từ đó về sau Tôn giả được gọi là Đại Ca Đa Diễn Na.

Bấy giờ, nhân dân nước Ôn Thệ Ny bị bệnh dịch chết nhiều, xe tang đưa mãi, thây chết khắp đồng. Vua cùng nhân dân đều buồn khổ. Các quan tâu vua:

– Đại vương nên tu các phước nghiệp. Có người tâu nên cúng dường Sa môn, Bà la môn. Có người nói nên làm các pháp chú thuật trị bệnh.

Nghe thương nghị xong, vua chuẩn bị đầy đủ việc cầu thỉnh trừ tai họa, mong diệt bệnh dịch cho bá tánh an ninh, rồi bảo người thủ môn:

– Các ngươi nên biết, nếu có những Sa môn, Bà la môn nào đến thành này mà có thể trừ bệnh dịch, báo cho ta ngay.

Đức Như Lai Đại sư biết nhiều người trong nước này bị bệnh dịch chết vô số nên muốn cứu hộ. Thường pháp của đấng Vô thượng Thế Tôn như vậy, quán sát nghe biết khắp thế gian, luôn luôn đem tâm đại bi làm lợi ích cho tất cả, là bậc tối thượng trong việc cứu hộ, rất là hùng mạnh không nói hai lời, an trú trong định tuệ hiển lộ ba minh, khéo tu tập tam học, khéo điều phục ba nghiệp, vượt bốn bạo lưu, an trú trong bốn thần túc, trong đêm tối luôn tu bốn nhiếp hạnh, xả bỏ năm triền cái, xa lìa năm chi, siêu việt năm đường sáu căn đầy đủ, viên mãn sáu độ, thí khắp bảy tài, nở hoa bảy giác, ly tám pháp thế gian, chỉ dạy Tám chính đạo, đoạn hẳn chín kết, thông suốt chín định, sung mãn mười lực, tiếng vang khắp mười phương, tối thắng trong các bậc tự tại, được pháp vô úy, chiến thắng ma oán, phát sấm vang lớn, rống tiếng sư tử, suốt cả ngày đêm luôn dùng Phật nhãn quán sát thế gian ai tăng ai giảm, ai gặp khổ nạn, ai hướng đến nẻo ác, ai bị chìm trong bùn dục, ai có thể hóa độ được, dùng phương tiện gì để cứu ra khỏi, ai không thánh tài làm cho được thánh tài, dùng trí như thuốc An thiện na phá trừ mạc mắt vô minh, làm cho người không có thiện căn trồng thiện căn, có thiện căn làm cho tăng trưởng, an trí nơi nẻo trời an ổn không ngại, hướng đến thành Niết bàn, như lời nói:

– Thủy triều của biển lớn

Có khi sai chu kỳ,

Với người cần giáo hóa

Phật tế độ không bỏ.

Như mẹ có một con

Luôn giữ gìn mạng nó,

Với người cẩn giáo hóa

Phật thương hơn cả mẹ,

Đối với loài hữu tình

Phật thương nhớ không bỏ,

Nghĩ cứu khổ nạn chúng

Như bò mẹ theo nghé.

Sau khi quán sát: “Ai có thể điều phục vua Mãnh Quang nước Ôn Thệ Ny cùng cung phi thể nữ và thứ dân”. Đức Phật biết rõ Bí sô đại Ca Đa Diễn Na có thể điều phục được họ. Ngài bảo:

– Này Đại Ca Đa Diễn Na, ông hãy quán sát vua Mãnh Quang, cung phi thể nữ và nhân dân thành Ôn Thệ Ny mà làm cho họ được an lạc.

Tôn giả bạch Phật:

– Xin vâng lời dạy của Thế Tôn.

Vào sáng sớm, Tôn giả mặc y bưng bát vào Bà La Ny Tư thứ lớp khất thực. Sau khi thọ trai, mang theo y bát cùng năm trăm Bí sô đi về nước Ôn Thệ Ny, trên đường đi đến nước Kiến Noa Cúc Xã. Trong thành này có một Bà la môn bạn cũ của Tôn giả. Ông ta có một cô gái hình dáng cân đối, sắc đẹp tuyệt trần, màu tóc sáng mướt, không ai sánh bằng, vì vậy có hiệu là Diệu Phát (tóc đẹp). Có người chơi âm nhạc từ phương Nam đến, thấy mái tóc của Diệu Phát đẹp kỳ lạ nên đến gặp Bà la môn nói:

– Đại Bà la môn, tôi đang cần mái tóc cô gái này, có thể bán cho tôi với giá một ngàn đồng tiền vàng.

Bà la môn đáp:

– Pháp Bà la môn không được bán tóc, vì sao ngươi nói lời phi pháp như vậy?

Không được toại ý, người kia im lặng bỏ đi.

Sau đó, người cha qua đời. Người mẹ nghe thánh giả Đ?i Ca Đa Diễn Na cùng năm trăm người đến nước này, đang ở cách đây không xa. Chồng mới chết nên lòng bà còn ưu buồn, nghe Tôn giả đến, càng thêm lo lắng, chống má suy nghĩ. Thấy mẹ ưu sầu, Diệu Phát hỏi lý do vì sao chống tay lên má ưu buồn vậy?

– Thánh giả Đại Ca Đa Diễn Na bạn cũ của cha con đã đến đây. Cha con đã qua đời, nhà ta lại bần cùng không thể dọn được một bữa cúng dường nên ta lo buồn.

Cô gái nói:

– Nếu vậy, bán mái tóc cho người chơi nhạc với giá 1000 tiền vàng, rồi đem dùng vào việc cúng dường. Sau này, tóc con lại mọc ra, xin mẹ chớ lo buồn.

Nghe như vậy, biết con có lòng tin thanh tịnh, mẹ đến gặp người chơi âm nhạc nói:

– Thưa ngài, trước đây ngài cần mua mái tóc con gái tôi nên trả giá 1000 tiền vàng, có cần nó, thì trả theo giá cũ.

Đáp:

– Này bà lão, khi ấy tôi cần tóc này, nay không cần nữa, nếu đã cắt ra bán xin lấy một nữa giá.

Người mẹ đồng ý nhận tiền trao mái tóc rồi ra về.

Đi đến thành kia rồi, Tôn giả an tâm trú một nơi thanh tịnh. Vợ người Bà la môn đến gặp Tôn giả, đảnh lễ sát chân rồi thưa:

– Thánh giả! Đi đường có an ổn không. Khi còn sinh tiền, chồng của con quen biết ngài, xin ngài từ mẫn nhận bữa cúng dường nhỏ mọn của con vào trưa mai.

Tôn giả nói:

– Chúng tôi rất đông, làm sao dâng cho đủ?

Hỏi:

– Thánh giả, chúng tăng có bao nhiêu vị?

– Có năm trăm vị.

Đáp:

– Rất tốt.

Thánh giả im lặng.

Biết Thánh giả đã nhận lời, bà lão làm lễ rồi ra về và bày biện các món cúng dường trong nhà.

Sáng mai, sau khi trải tòa ngồi, bố trí nước sạch, bà đến bạch:

– Thức ăn đã dọn xong, thưa Thánh giả đã đến lúc.

Vào buổi sáng ấy, Tôn giả mặc y cầm bát, cùng năm trăm vị khác đến nhà bà lão và ngồi vào chỗ. Thấy đại chúng đã an tọa, bà lão tự tay dâng các món ăn uống thơm ngon thượng hạng. Sau khi đại chúng thọ trai, xỉa răng, súc miệng, thu xếp bát xong, bà lão đặt một chỗ ngồi nhỏ để nghe thuyết pháp.

Khi sắp thuyết pháp, Tôn giả hỏi:

– Diệu Phát con gái của bà đang ở đâu?

Đáp:

– Hình dáng không đàng hoàng nên không dám đến.

Tuy bậc A la hán mà không quán sát cũng không biết, Tôn giả quán sát tâm cô ấy, biết rất thuần thiện, nên bảo:

– Con gái bà có thiện tâm hãy gọi ra đây.

Diệu Phát liền ra khỏi phòng, đến gặp Tôn giả, chí tâm lạy sát chân rồi ngồi qua một bên. Bà mẹ thưa:

– Đây là Diệu Phát, tuy biết xúc phạm, xin thỉnh Tôn giả cho làm con gái …

Bà nói tiếp:

– Đã hệ thuộc nhau, có việc quan hệ cần phải thưa hỏi. Cô gái này nên gả cho nhà nào?

Tôn giả đáp:

– Ta là người xuất gia không nên đem việc thế tục ra hỏi. Nhưng cô gái này sẽ được vật trang sức và anh lạc trong ngoài với số lượng đều bằng năm trăm tiền vàng, được phong ấp bằng năm tụ lạc lớn.

Người mẹ nói:

– Con là nhà nghèo, ai sẽ ban cho thắng sự như vậy?

Tôn giả nói:

– Chớ nói như vậy, cô này phước đức cao xa nhờ tâm ân cần thanh tịnh cúng dường nơi phước điền thù thắng tất sẽ thu hoạch quả báo thù thắng này, chớ có lo buồn.

Người mẹ im lặng.

Sau khi giảng thuyết diệu pháp làm cho mẹ con bà lão được lợi ích hoan hỷ, Tôn giả rời chỗ ngồi, từ giã đi dần đến nước Ôn Thệ Ny.

Chúng tăng vừa vào thành, một nữa tai hoạn đã bị trừ diệt. Người thủ môn đến tâu vua:

– Đại vương biết không, có năm trăm người dung mạo đặc biệt, vừa vào trong thành thì một nữa tai hoạn đã bị tiêu diệt.

Vua nói:

– Đây thật là việc thiện, nên đích thân cúng dường.

Bấy giờ, các vị Bà la môn đến tâu vua:

– Chúng tôi cực khổ cả ngày đêm để làm việc trừ tai họa, nhờ uy lực của chúng tôi nên tai hoạn đã bị tiêu diệt một nữa, không bao lâu nữa sẽ bị trừ diệt hết, vì sao nay lại nói nhờ các Bí sô kia.

Sau khi chú nguyện cho nhà vua không bệnh trường thọ xong, các Bí sô từ giã ra đi.

Vua nói với đại thần:

– Người giữ cổng tâu với ta, có năm trăm người dung mạo đặc biệt, vừa vào trong thành thì những tai hoạn đã bị tiêu diệt hết một nữa. Các Bà la môn nói rằng chúng tôi cực khổ cả ngày đêm, làm việc trừ tai chướng, do uy lực của chúng tôi nên một nữa tai chướng bị tiêu diệt, không bao lâu nữa sẽ không còn chứ không do người ngoài. Ta không biết là do công sức của ai. Các khanh hãy đưa các Bí sô và Bà la môn đến chuồng voi, tại nơi bất tịnh, dùng bánh gạo thô, tẩm nước dấm vào rồi cho họ ăn. Sau khi ăn xong đi rồi, hỏi cả hai phe:

– Hôm nay nhà vua dọn ăn như thế nào?

Đại thần tâu vua:

– Nên làm như vậy.

Sau khi làm theo lời vua, dọn ăn nơi chuồng voi, chờ họ ăn xong đi ra, người giữ cửa hỏi Bà la môn trước:

– Thưa quý ngài, hôm nay đại vương cúng dường, thức ăn như thế nào?

Họ rất tức giận, cao giọng nói lớn:

– Chúng tôi thấy việc này phi pháp, Bần vương dùng bánh gạo thô dở rưới dấm lên, dọn cho Bà la môn, làm sao có phước.

Nghe như vậy, người giữ cửa im lặng.

Sau khi họ đi, Bí sô vừa đến. Người giữ cửa hỏi:

– Thánh giả! Vật cúng của nhà vua, mùi vị như thế nào?

Đáp:

– Hiền thủ! Vật thí chủ cúng, người nhận ăn chỉ đủ để nuôi thân thể cho qua ngày đêm.

Người giữ cửa vào gặp vua, kể lại hai lời nói trên. Nghe xong, vua bảo họ:

– Nay tại chỗ sạch sẽ trong chuồng voi, khanh dọn thức ăn ngon và hỏi như trước.

Tại nơi sạch sẽ, họ trải chỗ ngồi đẹp, dâng món ăn ngon. Khi khách sắp ra về, họ hỏi như trước, Bà la môn đáp:

– Ngài như vua Quán Đảnh Sát Đế Lị, dọn món ăn sạch ngon, được phúc vô lượng.

Người giữ cửa nói:

– Nhà bếp của vương cung làm việc không nhất định, nhờ đâu hôm nay không bị chê bai.

Bà la môn im lặng.

Đến lượt Bí sô được hỏi đến, đáp như trước. Người giữ cửa vào gặp vua tâu sự việc ấy lên. Vua lại ra lệnh dọn các món ăn sạch bẩn ngon dỡ nơi chuồng ngựa cũng tương tự như nơi chuồng voi … hỏi và đáp như trước.

Nghe như vậy, với suy nghĩ: “Chúng Bí sô thật đúng là ruộng phúc, Bà la môn không phải, vua sinh tín tâm đi đến gặp Đại Ca Đa Diễn Na, đảnh lễ rồi ngồi qua một bên.

Tôn giả thuyết pháp làm cho vua lợi ích hoan hỷ rồi ngài im lặng. Nhà vua lại lạy sát chân, bạch:

– Tôn giả! Ngưỡng mong Tôn giả từ bi cùng các Thánh chúng sáng mai đến cung con dùng bữa trai phạn đạm bạc.

Tôn giả im lặng nhận lời.

Thấy Tôn giả đã nhận lời, vua làm lễ từ giã, ngay trong đêm ấy bày biện các món ăn thượng hạng. Sáng sớm, sau khi xếp đặt chỗ ngồi, bố trí bình nước sạch, vua sai sứ giả đến bạch Tôn giả:

– Thức ăn đã sẵn sàng, thưa Thánh giả đến giờ.

Buổi sáng ấy, Tôn giả mặc y mang bát cùng các Bí sô đến nơi thiết trai, ngồi vào chỗ. Vua ra lệnh nhạc sĩ vũ công đồng thời cử âm nhạc ca múa. Tôn giả và Tăng chúng ngồi nghiêm trang tề chỉnh giữ gìn các căn. Trống nhạc tấu xong, vua hỏi Tôn giả:

– Âm nhạc như thế nào, ngài nghe thấy có được không?

Tôn giả đáp:

– Đại vương! Người có thấy nghe mới biết hay dỡ.

Vua thưa:

– Các căn kín bên trong có thể cho là không biết, tâm theo ngoại cảnh sao không thấy nghe?

Tôn giả muốn cho vua hiểu rõ việc ấy nên dùng phương tiện khéo léo nói với vua:

– Hiện nay nhà vua có người nào đang bị tội chết không?

Vua hỏi:

– Cần làm việc gì?

Đáp:

– Nhà vua có thể dùng một bát dầu đầy đặt vào tay họ, sai người cầm đao đi sau cho kinh sợ nhưng không nên làm hại, ra lệnh rằng nếu để rơi một giọt dầu xuống đất, sẽ bị chặt đầu, cho phép họ đi một vòng, ngay trước mặt bố trí kỹ nữ tấu các loại âm nhạc. Khi trở lại chỗ cũ, hỏi người cầm bát dầu:

– Hình dung mỹ nữ và âm nhạc có đẹp và hay không? Sau đó đối với tôi, vua mới tin thật.

Nghe như vậy, vua lần lượt làm theo đúng lời nói. Khi người ấy đến trở lại, được hỏi:

– Mỹ nữ có đẹp, âm nhạc có hay không?

Đáp:

– Ai có thấy nghe mới biết tốt xấu.

Vua hỏi:

– Ngươi có mắt tai vì sao không thấy nghe?

Đáp:

– Đại vương, nếu tôi làm rơi một giọt dầu, người cầm đao sẽ chặt đầu tôi, xác ngã ra đất. Trong lúc ấy, tôi vừa sợ bát nghiêng, vừa sợ đầu rơi, nên nhất tâm cầm bát đi lại một cách khổ sở, rảnh đâu mà biết dung mạo của mỹ nữ, ca múa hay dỡ.

Nghe như vậy, vua im lặng không biết nói gì.

Tôn giả hỏi:

– Đại vương thấy không?

Vua đáp:

– Đã thấy.

– Đại vương! Người này chỉ vì sinh mệnh trong một đời, sợ gặp khổ lớn mà còn cẩn thận chánh niệm không dám phóng dật, khéo giữ kỹ thân mạng, huống chi Bí sô chúng tôi đã từ bỏ các loại ca múa. Biết đấy là nhân sinh ra nhiều đau khổ, lẽ nào tôi lại muốn thấy nghe nữa?

Vua xem dầu trong bát, xét rõ sự tình nên càng bội phục kính trọng Tôn giả.

Khi ấy, thái tử và các thể nữ trong cung vua cùng nhân dân đều đến tùy hỷ đem các món ăn thượng hạng cúng dường Bí sô.

Sau khi đại chúng thọ trai, xỉa răng, súc miệng, thu cất bát xong, vua ngồi một ghế thấp trước Tôn giả, hỏi:

– Có nơi nào dùng thức ăn uống thơm ngon cúng dường cho năm trăm thánh chúng bằng như con không?

Tôn giả nói:

– Vua là quốc chủ, chế ngự trăm thành, mọi việc vâng theo ý vua không có thiếu sót, dùng thức ăn uống thượng hạng cúng dường năm trăm tăng, nào phải hiếm có. Trước khi tôi đến đây, trong tụ lạc kia, nhà có cô gái nhỏ hận mình nghèo nàn nên tự cắt tóc bán được năm trăm tiền vàng, tổ chức cúng dường món ăn ngon cho chúng tôi, đấy mới là hiếm có.

Nghe như vậy, vua suy nghĩ: “Tóc cô gái ấy giá trị đến năm trăm, vậy thể nữ chư thiên cũng khó so được, phải tìm xem ấy là người nào, ta nên lấy cô ta, Tôn giả là bậc cao đức, không nên hỏi ngài”.

Vua ra lệnh sứ giả:

– Ngươi hãy đi đến những nơi Tôn giả đã đến, thôn xóm nào có cô gái bán tóc được năm trăm tiền vàng đem làm thức ăn cúng dường dâng lên. Đại Tôn giả Ca Đa Diễn Na. Cô gái ấy là ai, ta cần gặp.

Biết tâm ý vua, sứ giả tìm hỏi, dần dần đi đến thành Kiến Noa Cúc Xã. Vào trong thành, hỏi thăm khắp nơi, biết đúng chỗ muốn tìm, sau khi nghỉ ngơi, sứ giả đến nhà Bà la môn, đứng trước cửa, thấy người mẹ đi ra, liền đến thăm hỏi sức khỏe.

Bà mẹ hỏi:

– Ngài đến đây vì muốn chuyện gì?

Đáp:

– Tôi muốn tìm Diệu Phát để tính việc hôn nhân.

Hỏi:

– Với ai?

Đáp:

– Sung vào ngôi hoàng hậu cho vua Mãnh Quang.

Mẹ nói:

– Rất tốt, nhưng sính lễ không ít nên sợ việc không thành.

Sứ giả hỏi:

– Vật ấy bao nhiêu?

Mẹ đáp:

– Đồ trang sức bên trong phải đủ số năm trăm, số lượng anh lạc đeo bên ngoài cũng vậy, phong ấp bằng năm trăm tụ lạc; Đuợc những vật này, tôi sẽ gã con gái.

Nghe như vậy, sứ giả vội chạy về tâu vua:

– Đại vương, thần đã tìm được cô gái.

Vua hỏi:

– Ngươi nói gì với họ?

Đáp:

– Thần bảo với người mẹ là vua muốn lấy cô gái làm hoàng hậu.

Vua hỏi:

– Họ đòi sính lễ?

Sau khi nghe sứ giả tâu lại đầy đủ, nhà vua ra lệnh:

– Cung cấp theo yêu cầu của họ dù nhiều hay ít.

Tuân lệnh vua, sứ giả đến nhà cô gái cùng nhau giao kết chọn ngày tốt, nghi lễ đầy đủ, quân lính trước sau nghiêm chỉnh cờ trống đi từ thành Kiến Noa đến nước Ôn Thệ Ny. Ngay trong ngày họ vào thành, tất cả bệnh dịch đều bị tiêu diệt, đất nước bình yên, nhân dân an lạc. Nhân điềm lành này ứng hiện nên mọi người cùng gọi cô gái là An Lạc phu nhân.

Quyển Thứ 22

Nội nhiếp tụng:

Lâu thượng phùng tăng trưởng,

Dâm nữ dạ quán tinh,

Nhân tác mã minh thanh,

Thương nhân bảo khô cốt.

Tại thành Oân Thệ Ny nơi vua Mãnh Quang trị vì, có trưởng giả lấy vợ chưa lâu vì bận mang hàng hóa đi buôn bán ở phương khác nên để vợ ở nhà. Chồng đi rồi, người vợ thừa sức ăn mặc, phiền não phát triển nên hằng ngày lên lầu nhìn ngắm đàn ông mãi không chán. Một hôm, trông thấy vua Mãnh Quang cỡi voi lớn đi ngang qua nhà, người đàn bà này sinh tâm dâm dục nên ném vòng hoa đến và mắc trên mão vua. Nhìn lên, vua thấy có cô gái dung nhan xinh đẹp rực rỡ tuyệt trần, liếc xem hai bên, cho là vô song. Biết cô ta có ý ô nhiễm, vua nói:

– Nếu nàng có ý yêu mến sao không ra đây?

Đáp:

– Thiếp là thiếu phụ không được vô cớ ra ngoài. Được vua nghĩ đến, thật hân hạnh cho kẻ ở lều tranh.

Vua bị mê hoặc nên không tiến tới được, đành phải xuống voi đi bộ vào nhà. Sau khi thỏa mãn, cô ta có thai.

Đàn bà trí tuệ có năm điều.

Một: Biết đàn ông có tâm dâm dục hay không.

Hai: Biết thời tiết.

Ba: Biết thời gian thọ thai và thai của ai.

Bốn: Biết là nam.

Năm: Biết là nữ.Cô ta thưa với vua:

– Ngài biết không, em đã có thai.

Nhà vua trao cho cô ta vòng anh lạc bằng ngọc quý thượng hạng, bảo:

– Nếu sinh con gái thì tùy nàng xử dụng; nếu sinh trai thì đem vòng anh lạc này đưa đến gặp ta.

Cô ta đồng ý, nhà vua từ giã.

Mấy tháng sau, cái thai đã lộ ra. Người chồng cũ đưa thư về báo:

– Em hãy sống an ổn, chưa bao lâu nữa anh sẽ về cố hương.

Nghe xong, cô ta rất ưu sầu, sai người đến báo với vua:

– Em đang có thai, chồng cũ sắp về, phải làm sao đây?

Vua báo tin đến:

– Nàng chớ lo lắng, ta có cách làm cho hắn không về.

Cô ta yên lặng. Nhà vua đưa tin ra lệnh cho người chồng, ta đang cần vật như vậy, ngươi hãy đi đến xứ xa ấy tìm đem về.

Người chồng phải lặn lội đường xa nên mất rất nhiều năm.

Đủ tháng, cô ta sinh một bé trai, tướng mạo dễ coi, hiếm có trong đời. Trời sắp sáng, cô ta dùng mật ngon cho vào đầy miệng đứa bé, đặt nó trong cái rương có lót lụa mềm, đắp bằng nỉ trắng, trên để vòng anh lạc rồi đóng rương lại, buộc chặt bằng dây đỏ, trên in dấu tía, bảo với tỳ sứ:

– Hãy đem rương này đến cửa cung vua, lau sạch một hộp bằng trầm đểû ở trên, nên đặt đèn sáng rồi đứng một bên, khi có người sắp đến, ngươi hãy trở về.

Người sứ làm đúng theo lệnh. Bấy giờ có bầy trâu đi theo đường đến nơi cái rương thì bao vây không đi nữa. Đang ở trên lầu cao, Vua Mãnh Quang cùng phu nhân An Lạc trông thấy bầy trâu đứng vây quanh cái rương, nên sai sư ù:

– Ngươi xem ngoài cửa, vì sao bầy trâu quần tụ với nhau vậy?

Sứ giả tâu:

– Ngoài cửa có một cái rương cột bằng dây đỏ, niêm phong với dấu tía.

Vua ra lệnh:

– Ngươi hãy mau đem vào đây.

Phu nhân tâu:

– Xin đại vương ban cho thiếp vật trong rương.

Vua đáp:

– Tùy ý.

Mang rương đến chỗ vua, sứ giả mở ra, thấy ngọc anh lạc và đứa bé.

Nhận ra ngọc anh lạc này, vua nói đấy là con mình rồi đưa cho phu nhân, bảo:

– Đây là con của nàng.

Nhận đứa bé, phu nhân chú nguyện:

– Nguyện con trẻ trường thọ, nên đặt tên đứa bé này là gì?

Vua nói:

– Đứa bé có phúc được trâu hộ vệ nên đặt tên là Ngưu Hộ.

Lại nữa, phu nhân An Lạc đích thân nuôi dưỡng nên đổi hiệu mẹ là Ngưu Hộ Mẫu.

Phương Bắc, Vua hiệu Viên Thắng trị vì nước Đắc Xoa Thi La làm cho hòa bình giàu có an lạc, nhân dân phồn thịnh nói đầy đủ như những nơi khác, các vườn cây hoa trái sum suê, mưa nhiều thuận thời tiết, khất thực dễ dàng.

Một hôm, đang cùng vui chơi hoan hỷ trên lầu cao, vua bảo các quan:

– Có nước nào giàu có vui vẻ an lạc như trong lãnh thổ của ta không?

Đại thần tâu:

– Nước Ôn Thệ Ny, vua hiệu Mãnh Quang, họ cũng phong phú vui vẻ, an lạc, hoa trái bất tuyệt, không khác xứ này. Họ có thương nhân đi đến nơi này.

Sau khi gọi đến hỏi đầy đủ, nghe xứ họ phồn thịnh, vua sinh tâm đố kỵ, bảo với quần thần:

– Các khanh hãy tập họp binh lính, ta muốn chinh phục họ.

Nhà vua đích thân thống lĩnh bốn loại binh đi dần về hướng thành Ôn Thệ Ny, xâm lăng vô độ, tàn bạo phi lý, nhân dân không sống nỗi.

Nghe giặc đến, vua Mãnh Quang cũng dẫn bốn loại binh ra chống cự nhưng bị thua nên binh lính phân tán. Vua đơn thân độc mã bỏ chạy qua nơi khác.

Đến nơi hoang dã, vua gặp một người nông phu tên Tăng Trưởng đang tự mình cày ruộng. Thấy dung mạo ông ta khác với người thường. Vua liền hỏi:

– Người là kẻ tráng sĩ dũng mãnh, có nghe đến việc vua Viên Thắng cùng vua Mãnh Quang đánh nhau và vua Mãnh Quang đại bại, người có biết không?

Đáp:

– Tôi có nghe việc này nhưng không biết hư thật.

Vua đáp:

– Đó là sự thật.

Người cày ruộng không biết đấy là vua Mãnh Quang nên nói:

– Vua kia là khách, vua Mãnh Quang ở trong nước mình mà bị xâm lăng phải bỏ chạy đến nơi khác, vậy dùng mưu thần tướng mạnh vào việc gì? Nếu trước đây vua ấy dùng tôi làm tùy tùng, thì tôi dùng dây cột cổ vua Viên Thắng lôi vào trong thành lâu rồi.

Nói chuyện chưa xong, người vợ đưa thức ăn đến, kết lá làm vật đựng. Người chồng rửa tay muốn ăn, nhìn sang vua, nói:

– Này trượng phu hùng mạnh, xem qua bộ dạng của ngài như có vẻ đói. Tôi là kẻ bần cùng, có thức ăn dở này, nếu ngài không chê xin được cùng ăn.

Vua Mãnh Quang suy nghĩ ngay:

– Nếu ta không ăn, tất bị chết đói.

Nhà vua liền xuống xe, lấy vật lót ngồi, rửa tay chân xong cùng ngồi ăn chung.

Người vợ rót rượu trong chén mẻ để uống. Vua suy nghĩ: “Tuy biết chén mẻ nhưng ta sẽ uống ở chỗ không bị mẻ”.

Nhưng nhà vua có trí sách lược, biết cách cư xử tùy lúc nên nghĩ lại: “Nếu ta uống chỗ chén không bị mẻ, thì sợ người kia cho rằng ta khinh khi họ vậy, ta nên uống vào nơi mẻ để cho họ cảm tình sâu đậm với ta”.

Bấy giờ, người nông phu uống tránh độc (chủ uống trước) trước ngay chỗ mẻ, sau đó đưa cho vua. Nhận lấy chén rượu, vua uống ngay chỗ bị mẻ. Nông phu suy nghĩ: “Đây là bậc đại trượng phu, ý không phân biệt cùng uống chung với ta ở chỗ mẻ. Ta hãy kính trọng và gây sự giao hảo lâu dài với ông ta”.

Sau khi suy nghĩ, người nông phu bảo vợ:

– Hiền thủ, đây là bậc đại trượng phu, là người bạn thân thiện đắc ýcủa ta. Nàng hãy đưa vị này về Tệ xá của ta, đưa dầu thoa thân và nước nóng để tắm, rồi dọn ăn uống. Ngựa cũng đã đói, hãy cho cỏ nước đầy đủ.

Người vợ đưa vua trở về, nhất tâm làm đúng theo lời chồng dặn, cung cấp đầy đủ.

Khi ấy, có một nước nhỏ tên Kiệt Sa lén đến gây xâm lược nước vua Viên Thắng, bắt lấy cá của nhân dân. Các đại thần viết thư tâu trình đầy đủ sự việc, mong vua khéo lo liệu. Cuối thư có bài kệ:

Vua đang ở nước khác

Cần khổ chiến thắng người

Ngay tại đất nước mình

Cũng phải cần bảo vệ.

Sau khi đọc thư, vua Viên Thắng suy nghĩ: “Nếu ta thống lĩnh binh sĩ trở về nước, tất mọi người cho là ta bị thua nên chạy về. Vậy ta nên hòa hảo với họ rồi mới trở về nước mình. Nhà vua sai đưa tin đến Vua Mãnh Quang:

– Này bạn, việc đã qua không nên nhắc lại, hãy tạm thời ra ngoài, chúng tôi muốn được gặp, việc thắng bại không luận làm gì nữa, mong được thân cận gắn bó với nhau không kình chống nữa, khi hòa bình như xưa, tôi sẽ trở về đất nước mình.

Sau khi được thư, quần thần thương nghị:

– Nếu báo không có vua, tất họ khinh khi ta. Hãy tạo điều kiện ứng phó tình huống này.

Họ viết thư báo:

– Thưa ngài, chúng tôi đã xem thư, tình cảm thật tốt đẹp, sự việc tuy đúng vậy nhưng vẫn còn do dự. Hai nước gặp nhau tất có hồ nghi, tuy bạn đã bỏ ý đồ ban đầu nhưng tôi bận việc chưa tiếp kiến được. Con ruột của tôi là thái tử Ngưu Hộ sẽ ra gặp ngài, cùng nhau hoan hỷ, tùy ý ở hay đi.

Khi ấy, Ngưu Hộ ra thành gặp Viên Thắng, cùng nhau hết lòng hoan hỷ. Nhà vua giải hết binh bị, trở về nước mình.

Bấy giờ, các đại thần của vua Mãnh Quang cùng nhau bàn luận: “Oán địch ngoại xâm như mưa đã tạnh, hãy mau tìm kiếm quốc vương của ta”.

Sứ giả truy tìm khắp bốn phương gần xa.

Nghe vua Viên Thắng đã thu binh trở về, vua Mãnh Quang bảo với nông dân Tăng Trưởng:

– Tôi đã hết sợ, xin từ giã bạn trở về. Nếu bạn vào thành, nên qua nhà tôi.

Đáp:

– Danh hiệu của bậc đại trượng phu, tôi chưa biết, sau này làm sao hỏi thăm đến nhà?

Vua nói:

– Ai lại không biết nhà của tôi. Khi bạn vào thành nên hỏi thế này: – Nhà người nhiều ngựa ở đâu?

Sau khi dặn dò, vua giục ngựa ra đi, đến cửa thành cũ bảo người thủ môn:

– Ngươi nên biết, nếu có người nào đến hỏi nhà nhiều ngựa, nên đưa họ gặp ta.

Sau đó vua vào cung.

Một thời gian sau, thành Ôn Thệ Ny có lễ hội lớn. Mọi người gần xa đều tụ tập về thành. Vợ người nông phu nói với chồng:

– Hôm nay trong thành có lễ hội lớn. Tôi cũng đến xem mọi người đô hội, lại nhân đó hỏi nhà người nhiều ngựa.

Chồng nói:

– Hiền thủ, phàm những hào sĩ, lẽ nào lời nói đều có thật. Vào ba trường hợp, có thể gặp được hạng người ấy. Một là bị người khác đánh. Hai là bị người khác khinh khi. Ba là vua bị tan nhà mất nước. Ngoài ra, làm sao gặp được họ.

Vợ đáp:

– Tuy khó gặp họ, vậy xem tụ hội.

Vợ chồng cùng đi vào thành kia. Sau khi suy nghĩ, ta thử hỏi xem, nông phu hỏi người giữ cửa:

– Này ông ơi, nhà người có nhiều ngựa ở đâu?

Nghe người kia hỏi như vậy, người thủ môn liền đưa chồng vợ đến chỗ vua. Vừa trông thấy họ, vua kinh ngạc vui mừng reo lên:

– Chào bạn mới đến. Này Tăng Trưởng sao bạn dến đây được?

Đáp:

– Cố đến để tìm kiếm.

Thấy vua ngồi trên tòa sư tử, các quan vây quanh, Tăng Trưởng chưa biết rõ vua nên thầm nghĩ: “Kông biết vì tội gì mà ta bị bắt đến đây?”.

Biết họ nghi sợ, vua muốn làm cho nhớ lại nên rời khỏi tòa, lấy mão xuống, lộ trán vua ra. Vừa trông thấy, Tăng Trưởng nhớ lại mặt vua, vợ chồng đồng thời lạy dưới chân vua.

Khi ấy, nhà vua bày nghi lễ long trọng, đưa họ vào hậu cung tắm rửa sạch bằng nước thơm, mặc y phục đẹp, tại nhà khách sang trọng dọn trăm loại món ăn thơm ngon. Vua đích thân đến trông nom việc ăn uống của họ. Sau khi mãn tiệc, để họ ở nhà bên cung điện giăng màn thơm ngát, nghỉ ngơi thỏa mãn. Vua ra lệnh nội cung:

– Đây là cha mẹ ta, thức ăn, y phục, đồ nằm, người hầu, kẻ sai khiến mà họ cần đến, đều phải cung cấp.

Khi vua Mãnh Quang đã cung kính họ nên mọi người đều cung kính, vương tử, đại thần trong ngoài, thứ dân đều cung kính. Nông dân Tăng Trưởng thấy mình được cung kính cúng dường quá đáng nên sau bảy ngày cảm thấy ngượng ngùng, đến trước vua thưa:

– Nay tôi xin từ giã, muốn trở về lều cỏ.

Vua nói:

– Khanh hãy ở lại đây, cùng ta trị nước.

Đáp:

– Tôi là nông phu làm sao biết quốc sự?

Vua nói:

– Có phải khanh đã nói, nếu ta được làm đại thần thì ngay lập tức dùng dây dài cột cổ Viên Quang lôi vào trong thành Ôn Thệ Ny. Nay lại nói tôi là nông phu không kham việc nước. Hãy tạm ở lại, chớ nghĩ đến việc về nhà.

Tăng Trưởng im lặng.

Vua cố lập chức đại tướng, phong làm tể phụ, cung cấp thức ăn còn sơ sài.

Sau đó, nhân có việc, vua hỏi:

– Khanh sống khỏe không?

Đáp:

– Ăn sáng chưa no, làm sao sống khỏe!

Vua nói:

– Không nên sầu não, sẽ cung cấp ăn mặc đầy đủ cho khanh.

Vua liền bảo năm trăm đại thần:

– Các khanh nên cung cấp cho Tăng Trưởng.

Khi ấy, mọi người cùng nhau cung cấp tăng thêm sự nuôi dưỡng ăn mặc. (Từ đây về sau gọi là Tăng Dưỡng)

Khi vua hỏi:

– Khanh khỏe không?

Đáp:

– Ăn mặc tuy đầy đủ nhưng bị các quan đại thần trong triều khinh khi vậy làm sao khỏe?

Vua nói:

– Như vậy, khi các quan tụ họp bình luận, khanh đến trong chỗ ấy thì họ không dám khinh.

Đáp:

– Đại vương, tôi là nông phu nào dám khinh thường bậc quyền quý của triều đình!

Vua nói:

– Khanh chỉ đến dự, ta làm cho họ kính trọng.

Vị này im lặng.

Sau đó, nhân có triều hội, ý vua muốn những người quyền quý kính trọng Tăng Dưỡng nên phương tiện hỏi:

– Hiện nay trong nước có những sự việc bất an như vậy. Các khanh làm sao cho chấm dứt hết?

Có đại thần bàn luận rằng phải thi hành kế này mới trừ diệt được.

Vua nói:

– Không được.

Các vị quan khác đều trình bày ý kiến riêng của mình, vua đều không chịu, mới hỏi Tăng Trưởng:

– Phải làm thế nào?

Đáp:

– Nếu thi hành kế như vậy mới có thể tiêu diệt được.

Trước quần thần, vua chấp nhận kế ấy và cho là đúng lý.

Thấy như vậy, các quan đều suy nghĩ:

Tăng Trưởng nói ra, vua đều tin dùng, vậy không nên cùng nhau khinh người này.

Sau đó vua lại hỏi thăm Tăng Dưỡng khỏe không.

Đáp:

– Chỗ ở chưa rộng, làm sao khỏe được?

Vua bảo các quan:

– Các khanh nên cấp cho Tăng Dưỡng nhà rộng.

Đáp:

– Có đại thần … vừa qua đời. Thê thiếp người hầu đang còn sống trong nhà.

Vua phán:

– Nên ban hết cho Tăng Dưỡng nhà này cùng với thê tử … và các tài vật khác.

Sau khi Tăng Dưỡng nhận nhà, vua hỏi:

– Khỏe không?

Đáp:

– Những người trong nhà cho tôi là nông phu nên đều khinh mạn.

Vua nói:

– Nếu như vậy, khi khanh đang tắm, ta sai sứ đến gọi, khanh nói thế này: - Đợi ta tắm xong, sẽ đi gặp vua.

Tăng Dưỡng tâu:

– Làm sao tôi dám trái lại lệnh đại vương?

Vua bảo:

– Việc này do ta dạy, thật không có lỗi. Lại nữa, khi khanh sắp ăn, ta sai sứ đến gọi, khanh nên bảo rằng đợi ta ăn xong sẽ đến gặp vua. Khi khanh đang ăn, ta sẽ đến nhà cùng khanh chung mâm.

Đáp:

– Đại vương, tôi làm sao dám cùng ăn chung với đại vương!

Vua bảo:

– Ta cho phép không có lỗi. Khi làm như vậy, họ đều cung kính.

Tăng Trưởng nghe lệnh nên về nhà. Khi ông ta đang tắm, vua sai sứ đến gọi:

– Có việc cần thiết, ngài phải đến ngay!

Sứ đến truyền lệnh, Tăng Dưỡng báo:

– Đợi tôi tắm xong, sẽ đến.

Sau khi sứ giả về, mọi người trong nhà bảo nhau:

– Chủ nhà này dám cự lại lệnh vua, ai sinh kiêu mạn tất tự rước lấy tai họa.

Họ lại nói với nhau:

– Vốn không phải người sang trọng, khi được chút thế lực thì sinh ngạo nghễ.

Gia nhân lại bảo:

– Chị em nên biết, những kẻ trèo cao tất bị té nặng. Hôm nay, người này tất bị vua giết, việc này sẽ đến ngay mà.

Tắm rửa xong, không y hẹn đến gặp vua, ông ta lại đến chỗ ăn. Vua lại sai sứ báo:

– Có việc phải đến gấp.

Tuy nghe vua gọi, nhưng ông ta nói:

– Hãy đi đi, tôi ăn xong mới đi.

Nghe sứ giả về báo, vua đích thân cỡi voi lớn đến nhà ông ta, hỏi:

– Tăng Dưỡng, khanh sắp ăn?

Đáp:

– Sắp ăn.

– Không mời ta hay sao?

Đáp:

– Kính thỉnh ngài vào dùng bữa.

Những người trong nhà nói với nhau:

– Chủ nhà ta cùng vua nói chuyện đùa một cách bình thường.

Họ đều lấy làm lạ, trương mắt ra nhìn.

Bấy giờ vua rửa sạch tay chân, cùng ngồi ăn chung. Thấy như vậy, những người trong nhà đều sợ hãi nói với nhau:

– Chúng ta so đo khinh khi người nông phu này, nay cùng thấy ông ta ngồi ăn chung với vua.

Họ lại cùng bàn luận:

– Biết làm sao đây! Vua đã ngồi ăn chung, việc này không khinh suất được. Từ nay về sau, chúng ta không nên khinh thường. Ai không kính trọng, tất bị tai họa.

Họ bảo nhau như vậy nên cùng kính sợ.

Vào lúc khác, vua hỏi khỏe không.

Đáp:

– Có một đại thần là thân tộc của vua, thường khinh mắng tôi, làm sao khỏe được!

Vua nói:

– Nếu ta nói ra thì có trở ngại, khi cần xử sự, khanh tự biết tiến thối.

Đáp:

– Xin vua đừng trách hành động của tôi.

Vua nói:

– Ta không trách gì cả.

Một lúc nọ, Tăng Dưỡng đang đi, thấy hai đồng tử nghèo không thân thuộc cầm ná và đạn chơi bên đường. Có một nô tỳ đội một vò nước đi qua trên đường. Một đồng tử nói:

– Tôi dùng đạn khô bắn lủng vò nước.

Một người nói:

– Đạn khô bắn lủng, đó thật không gì lạ. Tôi dùng đạn ướt bắn lấp lổ ấy lại mới là lạ.

Sau khi bàn luận, họ dùng đạn khô bắn vò lủng lổ, rồi dùng đạn ướt bắn bịt lổ lủng ấy. Trông thấy sự việc như vậy, thật là hiếm có, Tăng Trưởng suy nghĩ: “Hai đồng tử này có thể giúp ta chiến thắng vương thân kia và trừ được oán hận mắng chưỡi”.

Tăng Dưỡng hỏi:

– Cháu là con nhà ai?

Đáp:

– Chúng tôi không thân thích, tự kiếm sống qua ngày.

– Nếu được, nên về sống chung với ta.

Đáp:

– Xin tuân lệnh.

Sau khi được thu nhận, chúng hỏi:

– Tôi lại làm gì đây?

Đáp:

– Cháu chỉ tập bắn đạn. Sau này, khi thấy ai đấu tranh với ta, cháu nên dùng viên đạn bất tịnh bắn vào miệng họ.

Đáp:

– Tôi làm được.

Sau đó, Tăng Dưỡng đang cạnh tranh cùng vương thân kia. Từ xa, đồng tử bắn đạn dơ bẩn vào miệng người ấy. Họ liền mửa ra, lấy tay bịt miệng vội chạy đi. Nhân sỉ nhục ấy, họ không còn lăng mạ nữa.

Vua lại hỏi:

– Khanh có khỏe không?

Đáp:

– Người trong cung của vua vì thấy tôi là nông phu nên đều khinh thường.

Vua bảo:

– Nếu như vậy, khi ta vào cung, khanh đến nơi cửa hỏi:

– Vua đang ở đâu, Nếu họ bảo ở trong, khanh nên nói, việc nước ngổn ngang lại bỏ đi không biết đến, ở mãi cung sau làm sao giải quyết.

Lại nữa, nếu thấy ta đang ở trong, thì khanh lên giường bên cung điện của ta, thòng chân nằm ngủ. Ta sẽ ra cửa, đỡ chân khanh lên.

Đáp:

– Đại vương, chẳng lẽ tôi có hai đầu hay sao mà khiến vua đỡ chân? Vua tôi vị trí sai biệt, cao thấp khác nhau, làm trở ngại nhân tình, nào có lý này?

Vua nói:

– Đấy là sự yêu mến của ta, khanh có lỗi gì? Khi làm như vậy, trong cung đối với khanh không dám khinh mạn nữa.

Tăng Dưỡng im lặng.

Sau đó, Tăng Dưỡng vào trong cung, hỏi vua đang ở đâu, tùy theo lời dạy của vua, làm theo thứ lớp cho đến đỡ chân lên. Khi thấy như vậy, người trong cung đều không nhịn nỗi muốn đến làm nhục. Vua bảo:

– Ngươi chớ hành động, đấy do sự yêu mến của ta, người này có tội gì!

Họ bảo nhau:

– Cùng thấy người này được vua yêu mến, chúng ta không nên khinh mạn nữa. Nếu vua biết được, tất trị tội chúng ta.

Từ đó về sau, họ đều kính trọng.

Vào một lúc khác, vua hỏi khỏe không?

Đáp:

– Hiện nay đã khỏe.

Vua Mãnh Quang tính ưa thích nữ sắc, nhân cùng các thiếu niên lên lầu cao nói chuyện thế sự, nên hỏi:

– Các ngươi biết ở đô thành nào có gái đẹp không?

Có người đáp thành Khúc Nữ. Có người nói trong thành Xuất Xà Cái. Có người nói các thành ở nước khác chưa đáng kể, có cô gái buôn bán hương sắc trong thành này tên là Thiện Hiền sắc đẹp tuyệt vời đặc biệt trong đời như thiên nữ trong cung Đế Thích, như ánh sáng mặt trời che hết muôn sao.

Nghe nói vậy, vua mừng rỡ lạ thường, đê mê rộn ràng, ý mong được gặp, nên ngay đêm ấy bỏ ngự bào ra, mặc y phục thứ dân, tự mang theo năm trăm tiền vàng đi đến nhà Thiện Hiền.

Trông thấy vua, cô ta vui mừng chào đón, bảo người hầu:

– Phục vụ vị trượng phu này tắm rửa sạch sẽ.

Người hầu tuân lệnh, tắm rửa lau sạch thân thể cho vua.

Bấy giờ, lại có người đem năm trăm tiền vàng đến cửa, gọi:

– Tôi muốn ở lại đêm.

Dâm nữ này có thường lệ là nếu có người đến sau thì giết người đến trước để cùng hoan lạc với người sau. Bấy giờ, người hầu thấy vua Mãnh Quang hình dáng khả ái không như thường dân nên rơi lệ suy nghĩ: “Phải chăng người này là giòng Sát Đế Lợi vì dung nghi đoan chính hiếm có trên đời. Vì sao dâm nữ sinh ác tâm gây tội giết oan một cách phi lý”.

Nước mắt cô ta rơi trên thân vua, vua liền ngững lên hỏi vì sao bỗng nhiên rơi lệ.

Đáp:

– Không có gì cả.

Với tâm nghi ngờ, vua cố gạn hỏi:

– Phải có lý do, cô hãy nói rõ với ta.

Người hầu liền tuần tự nói lý do ra.

Vua hỏi:

– Cô bé, ta đã thất thế, có cách gì để chạy thoát không?

Đáp:

– Nhà này, bốn phía đều có người cầm dao cùng nhau phòng vệ, không sao chạy thoát. Cũng có chỗ ra nhưng rất nhơ bẩn, làm sao nói được.

Vua nói:

– Bất kể sạch dơ, hãy chỉ nơi ấy, ta cần phải sống.

Đáp:

– Nơi ấy có thể chạy ra, nhưng là cống xí, đóng bằng cọc sắt. Nếu nhổ ra được thì đó là đường thoát.

Vua nói:

– Cô đi chỉ chỗ, tôi thử nhổ xem.

Được cô gái chỉ chỗ, vua đưa người xuống dưới nhổ cọc trong cống xí, tuy ráng hết sức nhưng không nhổ được.

Khi ấy, ngoài tường cách đó không xa, có người Bà la môn sống ở đó giỏi xem thiên văn. Ban đêm, ra ngoài nhìn thiên hà, người vợ bưng nước đi theo sau, Bà la môn nói:

– Bà nên biết, ta xem tinh tú, thấy vua đang gặp nạn lớn gian khổ vô cùng.

Vợ nói:

– Việc cơ mật của quốc gia, nào cần phải nói ra, người khác nghe được tất bị hình phạt.

Bà la môn nói:

– Ta được che chở, trên hết nhờ vua, vua bị mắc nạn ta làm sao an ổn.

Người này liền quỳ xuống giữa sân hướng đến sao nguy ách cầu nguyện.

Trong lỗ xí, vua nghe tiếng của họ, tận lực lay cọc nhổ bật lên, rồi theo trong cống phẩn đi ra, thân thể dính đầy bất tịnh thật khổ cực. Vua thoát ra ngoài, sao nguy ách biến đổi.

Thấy sao biến đổi, Bà la môn bảo với vợ:

– Vua tuy mắc nạn nhưng đã thoát được rồi, tính mạng còn nguyên, ta thật may mắn.

Vua chạy vội vàng lén vào trong thành, đến chỗ phu nhân An Lạc. Phu nhân vội vàng tiếp kiến, hỏi:

– Trời không hại ai, vì sao như vậy?

Vua lần lượt kể lại chuyện vừa rồi. Nghe xong, phu nhân đằm đìa nước mắt, dùng lược tre chải sạch bất tịnh, trước dùng đất thơm tẩy sạch, sau đó dùng các loại hương bột, hương nước tắm rửa, sau đó thoa dầu thơm, mặc y phục thượng hạng cho vua.

Sau khi tạm thời an nghỉ, đến sáng mai, vua ngồi trên điện bảo đại thần:

– Hãy gọi tất cả các vị thầy âm dương biết xem sao lịch đến đây.

Sau khi đại thần gọi họ lại, vua hỏi:

– Đêm qua, ta có sự việc gì lạ?

Đáp:

– Đêm qua, vua an ổn không có việc gì lạ cả.

Vua bảo:

– Ở phường … có Bà la môn giỏi biết tinh tú, hãy gọi lại đây.

Vua sai sứ đến nhà của Bà la môn ấy, bảo:

– Vua cho gọi.

Người chồng mặc áo muốn đi gặp vua. Người vợ bảo:

– Trước đây tôi đã nói, việc cơ mật của quốc gia vì sao lại nói ra, ông không chịu nghe, nay bị triệu đến hỏi.

Bà la môn liền quan sát mặt trời buổi sáng, biết không có việc xấu nên bảo vợ:

– Bà không nên sợ, đều là điềm an lành.

Khi vừa trông thấy ông ta đến, vua lớn tiếng gọi to:

– Xin chào đại sư, hãy ngồi gần đây.

Bà la môn liền chú nguyện:

– Chúc vua sống lâu mãi mãi.

Sau khi ông ta ngồi vào ghế nghỉ giây lát, vua hỏi:

– Bà la môn, ông hiểu tinh tú không?

Đáp:

– Theo khả năng của tôi cũng biết chút ít.

Vua hỏi:

– Đại sư, đêm qua, ta có sự việc gì?

Đáp:

– Đêm qua, đại vương gặp nạn cực khổ vô cùng. Nhờ phúc lực nên vua còn mạng sống.

Nghe xong, vua bảo các quan:

– Đúng như lời đại sư, đêm qua mạng ta rất nguy ngập. Các thầy âm dương không thông lịch số, từ nay về sau bị tước hết bổng lộc. Đem dâm nữ Thiện Hiền ra cột tóc dưới chân ngựa dữ cho nó đạp chết. Nhà nó đang ở cho lừa đến cày lên. Người giúp việc tắm rửa cho ta trong nhà ấy, triệu vào hậu cung để xem việc nước.

Các đại thần thi hành theo đúng lệnh vua.

Vua hỏi Bà la môn:

– Ngài đã lo lắng cho nên tôi còn sống, nay muốn báo ân vậy ngài muốn gì?

Đáp:

– Đại vương, xin hỏi lại trong nhà rồi sẽ đến trình bày ý nguyện.

Vua nói:

– Tùy ý.

Bà la môn đi về, bảo người trong nhà:

– Vua ban cho ta ước muốn, cần gì đều cung cấp tất cả. Các người muốn điều gì?

Vợ hỏi:

– Chàng muốn vật gì?

Đáp:

– Ta muốn được phong ấp bằng năm tụ lạc lớn.

Vợ nói:

– Như vậy, tôi muốn 100 con bò mẹ để lấy sửa lạc.

Con trai nói:

– Con muốn ngựa giỏi xe báu để cỡi đi.

Con gái:

– Con muốn anh lạc đẹp thượng hạng để trang sức.

Người phục vụ nói:

– Tôi muốn cục đá nghiền hương để dùng khi làm thức ăn.

Bà la môn suy nghĩ:

– Sự việc như vầy, không nên nói thẳng ra, nên làm bài kệ để xin với vua.

Ông ta đến gặp vua, tâu:

– Đại vương, những ý nguyện trong nhà của thần, mong tha tội cho mới dám nói hết ra. Xin nói qua bài kệ để trình bày việc ấy:

Thần muốn năm phong ấp

Vợ xin trăm con bò,

Con muốn xe ngựa báu,

Gái thích những anh lạc,

Người làm việc trong nhà,

Cần đá để mài hương,

Những mong cầu như vậy,

Xin vua thương ban cho.

Nghe tâu như vậy, Vua Mãnh Quang nói kệ đáp lại sự mong cầu ấy:

Cho ông năm phong ấp,

Một trăm bò cho vợ,

Xe ngựa báu cho con,

Con gái những anh lạc,

Tỳ nữ nhỏ trong nhà

Cho đá tốt mài hương

Có những mong cầu này,

Ta đều cho mãn nguyện.

Sau khi lệnh cho đại thần theo yêu cầu của những người kia, ban cho tất cả, vua bảo Bà la môn:

– Đại sư cọng tác với ta trị nước, thật tâm tương trợ bình luận các việc chính sự.

Đáp:

– Đại vương, tôi là Bà la môn không nên biết đến việc quốc gia.

Vua vẫn cố đưa Bà la môn lên làm đại thần.

Nước lân cận tên là Kiệt Sa phản nghịch, vua sai Tăng Dưỡng cầm binh đến dẹp, sau khi phá tan quân kia thu hoạch nhiều tài vật, đóng binh ngoài đồng sắp vào trong thành.

Nghe họ muốn vào thành, vua đích thân chỉnh đốn quân sĩ ra đón, thấy thân thể cô thiếu nữ Kiệt Sa nhiều ghẻ lở, hỏi Tăng Dưỡng:

– Có trượng phu nào cùng ngủ chung với cô gái này không?

Đáp:

– Chẳng những chỉ thích chung chiếu gối mà còn cỡi lên lưng chồng bắt làm ngựa hí.

Vua hỏi:

– Chẳng lẽ có sự việc như vậy hay sao?

Đáp:

– Chính mắt vua sẽ thấy.

Bấy giờ, Tăng Dưỡng đưa thiếu nữ này đến y sĩ:

– Ngươi hãy khéo chữa trị, cho dùng nhiều thuốc, cần bao nhiêu ta cũng không tiếc.

Sau khi y sĩ trị liệu cho bình phục xong, lại bồi dưỡng đầy đủ y phục, thức ăn nên dung nhan của cô ta trở nên đáng yêu mến lạ thường.

Tăng Dưỡng đưa về làm con gái, đặt tên là Tinh Quang. Ông ta bảo:

– Nếu ta thỉnh vua đến nhà dùng bữa, con hãy trang sức thân thể với đầy đủ các loại anh lạc rồi xuất hiện trước vua.

Cô gái vâng lệnh.

Một hôm, Tăng Dưỡng bạch vua:

– Xin được vua ghé qua tệ xá của thần.

Vua nói:

– Khanh không mời, làm sao ta đến!

Đáp:

– Hôm nay mời thỉnh, xin ngày mai đến nhà.

Vua đáp:

– Lành thay.

Tăng Dưỡng liền dọn các món ăn thịnh soạn trân quý, thỉnh vua vào nhà tắm rửa bằng nước thơm, dâng y phục vô giá. Ăn uống sắp xong, còn đang nói chuyện, từ trong màn, cô Tinh Quang ném trái cầu nhỏ rồi theo đó vén màn, thưa với cha:

– Xin đưa trái cầu cho con.

Vua thấy thiếu nữ nhan sắc siêu tuyệt nên sinh ý luyến ái, hỏi Tăng Dưỡng:

– Cô này của ai?

Đáp:

– Con gái của thần.

– Đã gã cho người nào chưa?

Đáp: - Chưa có ai.

– Sao không dâng cho ta?

Đáp:

– Nếu vua không chê, tùy ý đưa đi.

Vua liền bày lễ lớn cưới đưa vào cung.

Thói thường trong đời được mới nới cũ, không vào nhà trong nữa. Vua say đắm Tinh Quang nên bỏ bê các việc khác.

Sau khi suy nghĩ:

– Đây thật đúng lúc nên thi hành những việc đã nói ngày trước.

Tăng Dưỡng hỏi Tinh Quang:

– Con có thể cỡi lên lưng vua bắt làm ngựa hí không?

Đáp:

– Để con suy nghĩ, chưa biết nên làm thế nào?

Phàm người nữ có trí tuệ, không học tự hiểu, cô ta liền mặc y phục dơ bẩn, nằm trên giường hư. Vua đến hỏi:

– Vì sao như vậy?

Đáp:

– Thiếp bị trời giận nên mắc tai họa này.

Vua hỏi:

– Nàng đã từng cầu nguyện trời chuyện gì?

Đáp:

– Vì vua sai cha thiếp chinh phạt nước Kiệt Sa, bấy giờ thiếp có tâm cầu nguyện với trời: “Nếu cha con đem binh chiến thắng được nước kia, bình an trở về, khi con xuất giá lấy chồng, sẽ cỡi lên lưng chồng bảo làm ngựa hí”.

Khi bị ái dục lôi đi thì việc gì cũng làm cả. Vua đáp:

– Này phu nhân, yêu cầu của nàng, đây thật vì ta nguyện cầu không bệnh hoạn, ta phải làm cho.

Phu nhân im lặng.

Vua hỏi:

– Vì sao nàng im lặng, hay là nàng có cầu trời việc khác nữa.

Đáp:

– Không có nguyện khác nhưng bấy giờ có suy nghĩ, khiến Bà la môn đại thần chú nguyện và sai nhạc sĩ đánh đàn tỳ bà.

Vua nói:

– Việc này cũng được, Bà la môn đại thần là của ta, người đánh đàn tỳ bà, có thể tìm được.

Đáp:

– Xin ngài tìm cho.

Bấy giờ, nước Kiền Đà La có một thương nhân mang các loại hàng hóa đến thành Oân Thệ Ny, đến nhà dâm nữ, giao thiệp với nhau. Người này say đắm nên loạn ý hoang mê, tiền tài đều tiêu xài hết, gia nhân nô bộc đều bỏ trốn cả. Thấy người ấy nghèo cùng, dâm nữ bảo:

– Thưa ngài, tôi không có ruộng đất để cày cấy, lại không có cửa hàng buôn bán, chỉ mong lấy việc giao du tụ tập để kiếm sống. Ai có tiền của thì mang đến, không có thì nên đi nơi khác nhường cho khách đến sau.

Đáp:

– Tôi nghèo chẳng có gì cả, nếu có thì lại dùng vào đâu, tôi đối với nàng rất yêu mến, xin lưu dung cho chớ làm khổ đuổi đi, cho tôi ở trong nhà mới biết là thương nhau.

Dâm nữ nói:

– Nếu có thể hoàn toàn làm theo lời ta thì cho cư trú lại.

Đáp:

– Tôi làm tất cả.

Khi ấy, ý dâm nữ muốn đuổi đi nên sau khi đại tiện dùng cây que cắm trên bãi phân, bảo người kia dùng răng cắn rút cây que lên. Người kia dùng răng kéo cây que ra. Dâm nữ dùng chân đạp vào hông người kia, nói:

– Vật bần hàn, việc ghê tởm như vậy sao lại đưa răng ra làm, ngươi là kẻ không sạch sẽ hãy đi xa ta ta.

Sau khi bị dâm nữ đuổi đi, vì có nghề cũ biết đánh đàn tỳ bà, người kia nhờ vào tiếng đàn để nuôi sống.

Vua bảo Tăng Dưỡng:

– Con gái khanh có cầu nguyện với trời, Bà la môn đại thần, ta đã có sẵn, người đánh đàn tỳ bà biết tìm ở đâu?

Đáp:

– Có ông khách người Kiền Đà La sống bằng nghề đánh đàn tỳ bà, nên dùng khăn bịt mắt đưa vào trong cung.

Vua nói:

– Nên làm như vậy.

Vua cùng đại thần lên tầng lầu cao thứ bảy, nói rõ việc này, ra lệnh đại thần. Tăng dưỡng dùng khăn bịt mắt người kia dẫn lên lầu. Khi ấy Tinh Quang mặc y phục trắng sạch, cỡi lên vai vua, đại thần tịnh hạnh chú nguyện cho vua, đánh đàn tỳ bà, vua làm ngựa hí lên.

Khi ấy, người Kiền Đà La suy nghĩ:

– Trên tầng lầu bảy, sao lại có tiếng ngựa hí, chắc là bọn ta bị đàn bà khinh lộng.

Trong lòng sinh ý cảm khái, người này ca lên:

Việc này rất giống nhau,

Việc này nhiều người biết,

Tiền tài đều tan mất,

Que bẩn nhớp răng mình.

Khi ấy, thấy người kia tay gảy đàn, miệng hát không ngừng, vua hỏi:

– Câu hát lạ thường, có ý nghĩa gì?

Sau khi nghe người kia lần lượt đem việc của mình tâu lên, vua suy nghĩ:

– Người này đã biết ta, vậy không nên cho ở đây.

Vua cho ông ấy năm trăm tiền vàng, đuổi ra khỏi nước.

Sau đó, đại thần can gián vua:

– Làm quốc vương không nên để phụ nữ đem làm trò đùa.

Nghe vậy, vua rất xấu hổ đành im lặng.

Vua ra lệnh Tăng Dưỡng:

– Đại thần Bà la môn đang chê trách ta, khanh có thể làm cho vợ hắn cạo đầu hắn không?

Đáp:

– Thần thử xem sao!

Tăng Dưỡng về nhà hỏi vợï:

– Vua bị Bà la môn chê bai vào mặt, bà có cách gì làm cho vợ hắn cạo đầu hắn không?

Đáp:

– Không nhọc gì nói trước, cạo xong sẽ xem.

Chồng:

– Nếu làm được, thật là việc tốt, chồng tài giỏi tất có vợ tài ba.

Bà này lập tức giao hảo với người vợ đại thần. Sau khi đã hợp ý nhau, bảo rằng:

– Phu nhân, chồng tôi rất thương yêu tôi, yêu cầu điều gì chàng cũng làm cho cả.

Đáp:

– Tuy chị nói yêu thương như vậy, nhưng làm sao hơn tôi được. Đối với chồng, tôi có quyền uy, không ai qua nỗi.

– Nếu chị có quyền đối vơí chồng, thử cắt tóc ông ấy xem. Tôi chắc là chị không thể làm được.

Đáp:

– Hãy xem cắt xong, mới biết có thể hay không.

Vợ đại thần liền mặc y phục dơ bẩn, nằm trên giường chiếc, rên rỉ.

Đại thần hỏi:

– Vì sao như vậy?

Đáp:

– Thiên thần giận em.

Hỏi:

– Chả lẽ nhà ta nghèo không thể đáp lễ hay sao mà làm cho thiên thần hiềm khích với ta. Ta sẽ làm theo những gì nàng yêu cầu, làm cho thiên thần hoan hỷ để tiêu trừ bệnh khổ. Nàng đã hứa với thần điều gì?

Đáp:

– Khi chàng còn ở nhà chưa có quan chức, được nhà vua triệu lần đầu, thiếp cầu khẩn thần linh sao cho chồng của con đến theo lệnh vua, được toại ý mong cầu, an ổn trở về, sẽ cạo đầu tóc cúng dường thiên thần. Từ đó đến nay gia đạo hưng thịnh tiền tài giàu có, em tham hưởng thụ sung sướng quên tạ ân thần. Do tâm ngạo mạn này làm cho thần phẫn nộ. Nay chắc em phải chết có cách nào cầu sống được.

Chồng bảo:

– Sự cầu khẩn thần linh của nàng, thật vì cho ta, nên tâu vua nghe rồi thi hành.

Người vợ liền gửi thư báo cho vợ Tăng Dưỡng:

– Chồng tôi đã hứa, chắc chắn ông ấy làm.

Được tin, vợ báo cho Tăng Dưỡng:

– Vợ đại thần đã gửi tin đến, chồng bà ấy đã hứa tạm chờ nghe trình tấu.

Tăng Dưỡng vào gặp vua tâu rằng sự việc đã xong không còn lo gì nữa. Nếu đại thần đến, xin cho biết việc này.

Vua nói:

– Đã biết rồi không phiền phải dặn.

Bấy giờ, đại thần đến gặp vua, tâu:

– Đại vương, thần có lời nguyện phải tạ thần linh, không ra khỏi cửa trong sáu tháng, xin ngài ban ân cho được toại nguyện.

Vua nói:

– Lành thay.

Về nhà, sau khi cạo tóc, đại thần này xấu hổ nên không ra ngoài. Người vợ sai sứ báo cho vợ Tăng Dưỡng:

– Đã cạo tóc xong.

Người vợ bảo Tăng Dưỡng. Tăng Dưỡng tâu vua. Nghe nói, vua rất mừng liền sai sứ gọi đại thần đến.

Bấy giờ, Tăng Dưỡng dạy hai đồng tử hát ca khúc:

– Nếu gái nhà lành, lại xinh đẹp

Có thể khiến chồng theo ý mình,

Trên tầng lầu bảy ngựa hí vang,

Xem đại thần này không còn tóc.

Nghe tin vua triệu, đại thần vội đội mão, đi vào cung. Thấy ông ta đến, vua sai ngồi một bên. Hai đồng tử liền ca lên:

– Nếu gái nhà lành, lại xinh đẹp,

Có thể khiến chồng theo ý mình,

Trên lầu bảy tầng ngựa hí vang,

Xem đại thần này không còn tóc.

Đến sát ở trước, hai đồng tử lấy mão đại thần ra, thấy không còn tóc, bá quan cả triều đều vỗ tay cười lớn. Trong tự xấu hổ, ngoài ngượng với mọi người, đại thần rụt vai cúi đầu im lặng bỏ đi ra cửa.

Sau khi làm việc này, Tăng Dưỡng tự khoa trương lớn giọng bảo mọi người:

– Ai bị phụ nữ khinh đùa như vậy làm sao có thể thành tựu việc lớn cho đất nước.

Tại chỗ khuất, vua bảo đại thần:

– Khanh có cách gì làm cho Tăng Dưỡng bị sỉ nhục không?

Đáp:

– Đại vương, để thần xem xét đã, không biết được không?

Đại thần bảo với con trai của em gái mình là người giỏi huyễn thuật:

– Khi lâm triều, đại thần Tăng Dưỡng thường khinh dễ với ta. Con có thể làm cho hắn bị sỉ nhục nặng nề không?

Đáp:

– Này cậu, cho cháu suy nghĩ đã, xem việc ấy như thế nào.

Sau khi suy tính, người này đáp:

– Âm thầm dùng huyễn thuật hóa ra một nhóm thương khách, nơi đống phân lớn hóa thành phòng thất, dùng bộ xương khô hóa ra vợ thương chủ nhan sắc xinh đẹp ai cũng ưa nhìn. Theo phép nước của vua, khi có đoàn buôn lớn đến thành, hoặc vua đích thân thu thuế hoặc sai Tăng Dưỡng.

Bấy giờ vua không ra mà sai Tăng Dưỡng nhận thuế.

Đến doanh trại họ, Tăng Dưỡng hỏi:

– Phòng thương chủ nơi nào?

Được họ chỉ chỗ, Tăng Dưỡng vào phòng, thấy vợ thương chủ sắc đẹp khả ái làm rung cảm lòng người.

Vừa trông thấy, Tăng Dưỡng liền say đắm, hỏi:

– Thiếu nữ, nếu cô chịu hoan lạc với ta, sẽ không thu thuế cả đoàn buôn.

Đáp:

– Tùy ý.

– Nhưng không nên làm ban ngày, hãy đợi đến đêm.

Huyễn sư liền che ngày thành như đêm. Tăng Dưỡng cùng huyễn nữ làm việc phi pháp, dùng tay ôm cổ ngủ say.

Bấy giờ, huyễn sư giải pháp thuật, Tăng Dưỡng đang ôm bộ xương khô nằm trên đống phân.

Đại thần đến bạch vua:

– Đại vương, ngài tạm dời thần giá đến xem Tăng Dưỡng.

Vua xuất thành, đến nơi, nhịp tay đánh thức, bảo:

– Tăng Dưỡng, ngươi dã hợp cùng gái, chả lẽ còn ăn thịt hay sao?

Thấy như vậy, Tăng Dưỡng suy nghĩ biết trò chơi này do vua bày ra, vậy ta còn sống ở đây sao được, thà tự tử chứ không muốn sống nữa … Nhưng bỏ thân mạng rất khó, ta nên đến gặp Tôn giả Đại Ca Đa Diễn Na để xin xuất gia.

Đến nơi, Tăng Dưỡng làm lễ thưa:

– Đại đức, con muốn xuất gia.

Tôn giả liền cho xuất gia, truyền 5 giới, 10 giới, rồi truyền cận viên, sau khi giáo giới qua, bảo học kinh Tăng nhất A cấp ma.

Bấy giờ, không có Tăng Dưỡng, tâm ý vua Mãnh Quang không an, liền bắt hoàn tục và an trí như cũ.