Căn Bản Thuyết Nhất Thiết Hữu Bộ Tỳ Nại Da Tạp Sự 40 Quyển

Quyển Thứ 25

Nhiếp tụng ba trong biệt môn sáu:

Dũng kiện dữ bảo khí,

Diệu Quang lan nhã trung,

Nhân năng hoạt khai tửu,

Bất độ tổn chúng thủ.

* Một thời, Phật ở trong giảng đường Lầu Cao, bên bờ hồ Di Hầu, thành Quảng Nghiêm. Có nhiều Bà la môn, trưởng giả tụ họp lại một nơi cùng nhau nghị luận: “Sa môn Kiều Đáp Ma đam mê các dục và chúng Thanh văn cũng rất tham lam”.

Khi lời này được nói lên, đang ngồi giữa mọi người, nghe những lời đối đáp của mọi người xong, trưởng giả Dũng Kiện lên tiếng:

– Việc này chưa biết hư thật, tôi đề nghị quý vị nên chính mắt chứng nghiệm về đức Đại sư Thế Tôn thiểu dục hay đa dục, về chúng Thanh văn cũng như vậy.

Về đến nhà, sau khi kiểm soát lại hết vật dụng bằng vàng bạc, trưởng giả đến gặp Thế Tôn, lạy sát hai chân thăm hỏi sức khỏe rồi ngồi qua một bên.

Sau khi giảng dạy diệu pháp làm cho trưởng giả lợi ích hoan hỷ, Thế Tôn im lặng.

Bước ra khỏi chỗ ngồi, bày vai bên phải, chắp tay hướng về Phật, trưởng giả bạch:

– Xin Thế Tôn từ bi cùng chúng Bí sô đến nhà con nhận bữa cúng dường nhỏ mọn vào sáng ngày mai.

Đức Phật im lặng nhận lời. Biết Phật đã nhận lời, trưởng giả từ tạ ra về.

Trưởng giả cũng đến thỉnh các ngoại đạo:

– Sáng mai, con thỉnh Phật và chúng Tăng về nhà thọ thực, các Ngài nên đến đấy cùng dùng bữa.

Trưởng giả lại đến các Bà la môn cư sĩ trong thành, báo với họ:

– Tôi đã thỉnh Phật, Tăng và các ngoại đạo dùng bữa tại nhà vào sáng mai. Các vị có thể đến cùng nhau tùy hỷ cúng dường Phật và Tăng.

Ngay đêm ấy, trưởng giả chuẩn bị các món ăn uống thơm ngon thượng hạng cả loại cắn và nhai. Vào sáng sớm, bố trí chỗ ngồi, xếp đặt bồn nước, cây chà răng, bột rửa, những vật cần dùng xong, trưởng giả sai sứ đến bạch Phật:

– Thức ăn đã sẳn sàng, thưa Ngài đến giờ.

Vào sáng sớm, Phật cùng Thánh chúng mặc y bưng bát đến nhà trưởng giả, cùng ngồi vào tòa đã dọn sẳn.

Trưởng giả cùng các Bà la môn cư sĩ đem những mâm đựng chén bát xinh đẹp … bằng vàng, bạc, lưu ly, pha lê đặc biệt, muốn dọn lên cho Phật cùng Tăng.

Phật bảo A Nan Đà:

– Ông hãy đến bảo các Bí sô rằng đây là ý trưởng giả muốn thử nghiệm nên dọn bốn loại mâm đựng vật quý; các ông không nên thọ.

Tôn giả Khánh Hỷ làm theo lời Phật. Nghe dạy, không một vị Bí sô nào thọ vật ấy cả.

Thấy vậy, trưởng giả dùng đồ vật bằng đỏ trắng đựng thức ăn thơm ngon thượng hạng, tự tay cúng dường làm cho mọi người no đủ.

Sau khi thọ thực, xỉa răng, súc miệng, thu dọn bát xong, trưởng giả trải một chiếu thấp, ngồi trước Thế Tôn.

Phật thuyết pháp làm cho ông ta được lợi ích hoan hỷ và đọc kệ hồi hướng bố thí rồi từ giã ra về.

Bấy giờ các ngoại đạo cùng làm việc phi pháp, không giữ uy nghi, ngồi lộn xộn không theo thứ tự. Trưởng giả bảo người giữ cửa:

– Thấy các ngoại đạo mang các v?t dụng quý như vàng, bạc, lưu ly, pha lê ra cửa, nên lấy lại. Nếu họ nói rằng trưởng giả cho ta, thì bảo họ rằng đưa cho ông trong lúc ăn chứ không cho luôn. Nếu họ không trả thì giữ lại đánh và giật vật ấy lại.

Trưởng giả đem bốn mâm đựng vật quý đưa cho ngoại đạo. Họ liền lớn tiếng đòi hỏi như đưa ta mâm vàng … hay bảo đưa ta vật bằng bạc … cùng nhau gây loạn, cạnh tranh giận dữ nỗi lên, đánh nhau bằng gậy, bằng tay, đấm đá nhau, nhục mạ lẫn nhau, thật là khó coi. Thấy vậy, trưởng giả biểu hiện sự tức giận, khiến cho họ yên tịnh và dọn thức ăn. Sau khi ăn, họ mang các vật ấy ra cửa.

Bị giữ cửa ngăn lại, họ bảo:

– Trưởng giả cho ta, vì sao ngươi giữ lại?

Đáp:

– Chỉ đưa cho trong khi ăn chứ không cho luôn, hãy để lại mới được đi.

Họ không để lại, người giữ cửa liền đánh, cùng nhau cãi lẫy, tiếng ồn ào vang tận ra ngoài. Nghe tiếng vang dậy, tất cả dân cư nam nữ lớn nhỏ trong thành đều vân tập đến.

Trưởng giả bảo mọi người:

– Các vị có thấy sự khác nhau giữa Phật và Tăng với chúng ngoại đạo không?

Đáp:

– Chúng tôi thấy.

Trưởng giả nói:

– Phật và Thánh chúng thiểu dục tri túc, ngược lại ngoại đạo dùng pháp luật xấu ác dụ dỗ nhau.

Thấy vậy, đối với đức Phật và Tăng chúng mọi người càng kính trọng và tăng lòng tin thêm lên. Trong nhóm nếu có người không tin hay nữa tin nữa ngờ, nay cũng phát sinh tín tâm với Phật và Tăng.

Về đến trú xứ, rửa chân xong, sau khi an tọa giữa đại chúng như thường lệ, đức Phật bảo các Bí sô:

– Hạnh thiểu dục có ích lợi lớn như vậy, thế nên Bí sô không nên ăn uống trong vật đựng quý báu bằng vàng, bạc, lưu ly, pha lê. Ai ăn như vậy bị tội vượt pháp. Nếu là bậc ly dục thì tùy theo ý của thí chủ.

Khi đến Thiên thượng hay Long cung, do sức phước nghiệp của chúng nên vật đựng thức ăn toàn bằng vàng quý báu không có các vật thường khác, các Bí sô phàm phu sợ phạm giới nên không dám ăn, đem sự việc bạch Phật. Phật dạy:

– Nếu nơi ấy không tìm được vật dụng khác, họ dọn vật dụng bằng vàng quý báu thì được phép dùng không nên nghi sợ.

* Phật tại thành Thất La Phiệt. Trong thành có một trưởng giả giàu có nhiều của cải đời sống sung túc như vua Tỳ Sa Môn, lấy vợ chưa bao lâu đã có thai. Từ hôm ấy, thân hình người vợ sáng đẹp, khác với lúc trước. Đầy đủ tháng, bà ấy sinh một bé gái thân hình xinh đẹp, ai cũng thích nhìn, tướng mạo hoàn mỹ xinh đẹp. Vào ngày sinh, trong phòng rực sáng như ánh mặt trời, tiếng đồn về điềm tốt này truyền khắp cả thành phố xóm làng. Mọi người bàn nhau:

– Có trưởng giả … sinh một con gái dung nhan đặc biệt, nhìn thấy đều ưa, thân hình đầy đặn. Vào ngày sinh, trong phòng rực sáng như ánh mặt trời. Hằng ngày, có ngàn vạn người với ý tò mò đến nhà trưởng giả để xem việc lạ này.

Bấy giờ ở phương khác có một tướng sư tiên đoán giỏi, nghe việc lạ này nên đến xem. Xem xong, nhìn khắp bốn phía, ông ta bảo mọi người:

– Quý vị biết không, bé gái này đầy đủ tướng mạo trên đời không có, chuẩn theo sách tướng thì nó sẽ ân ái với năm trăm đàn ông.

Mọi người nói:

– Xem tướng mạo đặc biệt này, với năm trăm người chưa đủ là kỳ lạ.

Khắp nơi xa gần đều nghe lời tiên đóan của tướng sư, mọi người tranh nhau đến xem đông như nêm, huyên náo cả đường phố.

Đủ 21 ngày, trưởng giả tổ chức đại hội vui mừng, mời hết thân tộc đến đặt tên cho con gái. Mọi người hỏi nên đặt tên gì cho cô bé này. Họ đều nói ngày sinh cháu bé trong phòng chiếu sáng như ánh mặt trời, nên đặt tên là Diệu Quang.

Trưởng giả sai tám bà nhũ mẫu cùng nhau nuôi dưỡng cô bé … nói rõ như những nơi khác. Đến khi khôn lớn, nhan sắc cô ta rất xinh đẹp diễm lệ tuyệt thế, học tập đủ các loại kỹ nhạc sáo đàn, hình dáng rực rỡ uy nghiêm, lụa là thơm ngát, ở riêng trong phòng tươi sáng tỏa khắp như là thiên nữ trong vườn Diệu Hoa, ngắm hình dung đặc biệt này thật là đáng yêu, rực rỡ hiếm có trên đời. Giả sử tiên nhân ẩn cư, những người ly dục mà trông thấy cô ta, vẫn phát sinh tâm ái dục. Huống chi những đàn ông niên thiếu tích chứa phiền não từ vô thủy, dâm dục mạnh mẽ sao không mê hoặc được. Người cha cùng với gia nhân ngày đêm phòng thủ nghiêm nhặt không rời khỏi mắt.

Bấy giờ, thái tử, đại thần của vua Thắng Quang nước Kiều Tát La và vương tử của các nước khác đều đến cầu hôn nhưng đều rút lui xấu hổ không vừa lòng khi biết lời tiên đoán của tướng sư, Diệu Quang sẽ hành dục với năm trăm người. Nhưng trong ngoài khắp nơi có rất nhiều người lén nhìn vào nhà qua cửa, cửa sổ. Tuy có phòng thủ nhưng khó cấm chế họ. Thấy vậy, Trưởng giả sợ gây họa trong nhà nên trong tâm không yên, suy nghĩ: “Con gái ta đã lớn, dù gặp người không tương xứng đến hỏi cũng gã cho rồi”. Mọi người sợ mang tiếng nên chẳng ai cưới cả. Thấy không ai hỏi đến, trưởng giả buồn bã khổ não sinh bệnh, thân hình gầy ốm.

Trong thành có một trưởng giả giàu có nhiều tài sản, kết hôn chưa bao lâu thì vợ chết, lại tìm vợ khác lần thứ hai cho đến lần thứ bảy cũng đều chết hết. Do đời trước ông ta làm vợ chết sớm nay bị ảnh hưởng nghiệp ác ấy lưu lại. Người đương thời gọi tên ông là Giết vợ. Trưởng giả Giết vợ không thể sống cô độc muốn tìm vợ khác nên đến những nhà có con gái để cầu hôn.

Cha mẹ các cô ấy bảo:

– Chẳng lẽ tôi lại muốn giết con gái mình hay sao?

Ông ta lại toan tính, cầu hôn các quả phụ. Họ đều đáp:

– Chẳng lẽ chúng tôi muốn tự sát hay sao?

Trưởng giả tìm phụ nữ khắp nơi nhưng không được nên không còn tâm mong cầu cưới vợ nữa mà đến sống chung với các vị Sa môn ngoại đạo và đủ các hạng người phạm hạnh nhưng lại suy nghĩ: “Cha ta trước đây là Ô Ba Sách Ca của đức Phật, nay phiền gì lại theo ngoại đạo. Ta nên đến cộng trú với đệ tử Phật, bước đầu thân cận cúng dường, cuối cùng sẽ xuất gia.

Thấy ông ta thường đến rừng Thệ Đa, người bạn cũ hỏi:

– Bạn thường vào chùa, cầu xuất gia phải không?

Đáp:

– Hiện nay tôi ở một mình coi như đã xuất gia, phiền gì phải cầu nữa!

Được hỏi vì sao, ông ta đáp:

– Sau khi vợ chết, tôi lại cưới vợ hai, ba cho đến vợ thứ bảy cũng chết. Người đời đặt tên tôi là Giết vợ, đều do nghiệp ác đời trước đã gây. Tôi nghĩ rằng cha tôi trước đây quy y Phật, nay còn đi đâu nữa nên phát tâm đến với chúng Bí sô.

Người bạn nói:

– Tuy biết như vậy nhưng đối với việc vợ con là đạo lý cần phải vẹn toàn, nếu không con cái dòng dõi sẽ bị đoạn tuyệt vậy nên phải tìm kiếm những kẻ tầm thường khác.

Đáp:

– Tôi phải làm gì đây, vì những nhà được cầu hôn đều nói rằng chẳng lẽ họ muốn giết con gái hay sao?

– Nếu như vậy sao không hỏi các quả phụ?

Đáp:

– Khi được cầu hôn, họ nói rằng chẳng lẽ tôi tự sát hay sao!

– Như vậy sao đến cầu hôn với cô gái đẹp Diệu Quang?

Đáp:

– Tướng sư tiên đoán cô ta sẽ quan hệ với năm trăm người, chẳng lẽ làm cho nhà tôi trở thành nhà dâm nữ mà tất cả đàn ông đều từ bỏ hay sao?

– Bạn có tín tâm, ai lại tự tiện vào nhà trừ khi Bí sô đến thăm viếng. Bạn nên dạm hỏi.

Đáp:

– Chắc là họ không chịu gả cho tôi.

– Họ cũng đang lo rầu hoặc sẽ gả cho.

Trưởng giả liền đi đến nhà kia. Trông thấy, người cha cô gái reo lên:

– Xin chào, ông muốn tìm gì?

Đáp:

– Ước nguyện trong lòng, chưa dám nói ra.

Người cha:

– Nói đi có hại gì?

Đáp:

– Muốn xin cưới Diệu Quang làm vợ.

Cha nói:

– Đồng ý.

Trưởng giả tổ chức lễ cưới lớn, xe ngựa rước dâu đưa cô gái về nhà rồi giao hết chìa khóa trong nhà cho vợ mới, bảo rằng:

– Hiền thủ! Trước đây gia đình anh quy y Tam Bảo, lấy đó làm phước điền không tín ngưỡng nơi khác. Em hãy tùy lúc đích thân cúng dường.

Đáp:

– Lành thay! Em sẽ làm theo.

Khi ấy, hằng ngày trưởng giả thỉnh các Bí sô đến nhà thọ thực. Đích thân Diệu Quang cúng dường nên khi thấy Bí sô nào hình dung tuấn tú tướng mạo siêu phàm thì ghi nhớ trong lòng.

Bấy giờ, trưởng giả có việc cần đi ra ngoài, bảo vợ:

– Hiền thủ! Tta có việc cần, phải đến chỗ … em phải thường xuyên cúng dường phước điền không được gián đoạn.

Đáp:

– Xin vâng.

Đến gặp các Bí sô, trưởng giả thưa:

– Con có việc cần đi đến nơi khác, cầu xin các Thánh giả hằng ngày đến nhà con thọ thực.

Đáp:

– Chúc ông bình an, chúng tôi sẽ đến.

Sau khi trưởng giả ra đi, Bí sô đến nhà. Thấy chồng không có nhà, Diệu Quang biểu hiện thái độ lẳng lơ trước các Bí sô.

Thấy như vậy, sau khi thọ thực, trở về chùa, các Bí sô bàn nhau:

– Các vị biết không, tướng tội lỗi đã hiện ra, giờ phải làm sao?

Một người nói:

– Sáng mai ta không đến, họ làm gì được!

Người khác nói:

– Ta là người khất thực hãy đi khất thực.

Mọi người đáp:

– Lành thay!

Sáng mai, không một Bí sô nào đến nhà. Sau khi xong việc, trưởng giả trở về nhà, hỏi Diệu Quang:

– Thánh giả phước điền thường đến đây thọ thực không?

Đáp:

– Chỉ đến một ngày, sau đó không đến nữa.

Trưởng giả suy nghĩ:

– Hay là cô này biểu hiện tướng trạng khiêu dâm trước các vị thánh giả làm cho họ sợ tội lỗi nên không đến.

Ông ta đến chùa, ân cần thỉnh lại. Họ đáp:

– Chúng tôi là người khất thực nên giữ pháp bình thường.

Bạch:

– Thánh giả! Con đã tự hiểu, không còn sợ sinh ra lỗi lầm như trước.

Được Bí sô nhận lời, trưởng giả làm lễ ra về.

Hôm khác, Bí sô đến nhà thọ thực. Sau khi đưa Diệu Quang trong phòng rồi đóng cửa lại, chính tay trưởng giả dâng thức ăn.

Khi Bí sô đang thọ thực, trong phòng Diệu Quang sinh những vọng tưởng phân biệt … thánh giả … chân thon như vậy, thánh giả … eo lưng, ngực, cổ, mặt, mắt, cho đến đỉnh đầu như vậy. Do chú ý với vọng tưởng như vậy nên sinh tâm rất luyến ái làm cho lửa dục bốc ra thiêu đốt trong ngoài, toàn thân xuất mồ hôi, sinh khí thoát hết nên qua đời.

Sau khi thọ thực, súc miệng rửa tay xong, các Bí sô tụng kệ chú nguyện rồi ra về.

– Nàng hãy ra ngoài cùng dùng cơm với ta. Trưởng giả mở cửa phòng gọi Diệu Quang nhưng cô ta vẫn im lìm không lên tiếng vì đã qua đời.

Vào phòng, thấy cô ta nằm lăn dưới đất, cho là đang ngủ muốn gọi dậy nên lấy tay lay động, trưởng giả mới hay đã chết. Ông ta khóc lóc sầu thảm bảo người nhà:

– Ta là hạng người bạc phước nhất, ngọc nữ như vậy bỗng nhiên bỏ đi. Hãy báo bên ngoại thân là con gái họ đã mất.

Đến nơi, thân thuộc đều khóc lóc, đấm ngực áo não, tự đập xuống đất, mắng chưởi trưởng giả, kéo dài như vậy cho đến chiều tối. Họ dùng vải ngũ sắc liệm thây chết đặt lên xe tang đưa vào rừng.

Bấy giờ, cách rừng không xa có năm trăm tên giặc, trộm cướp nơi khác đến trú tại đây. Trên đường, có một người thấy trại bọn cướp nên suy nghĩ: “Mỹ nữ Diệu Quang đã chết, thân tộc gần xa cùng đưa vào rừng, đừng để bọn giặc nhân đó làm bậy. Ta mau đến báo cho họ biết”.

Đến rừng, ông ta báo:

– Cách đây không xa, có năm trăm tên cướp sắp đến nơi này. Quý vị mau tránh đi chớ để chúng gây hại.

Nghe báo như vậy, xếp đặt đầy đủ tang nghi, sai người hộ vệ, thân tộc buồn bã gạt lệ cùng kéo nhau vào thành.

Khi bọn giặc đến bìa rừng, người phòng thủ bỏ trốn mất. Bọn giặc trông thấy vật tang lễ trang trí rực rỡ, cùng nhau đến xem đều kinh ngạc, giở y phục ra xem thấy dung nhan cô ta tuy chết nhưng vẫn đoan trang như còn sống. Thấy dung nhan cô ta không khác còn sống nên bọn cướp bàn nhau: “Cô gái này xinh đẹp xưa nay chưa từng thấy, tìm kiếm thật xa cũng khó gặp được”.

Sinh tâm nhiễm ô, họ cùng nhau làm việc phi pháp với thây chết, góp năm trăm tiền vàng đặt bên cạnh rồi đi.

Đến sáng hôm sau, khắp nơi đều nghe Diệu Quang tuy chết, thi hài vẫn tư thông với năm trăm người lấy được năm trăm tiền vàng.

Nghe như vậy, các Bí sô đều nghi ngờ, thưa hỏi Đ?c Phật:

– Tiền thân Diệu Quang từng làm nghiệp gì mà thân thể xinh đẹp rực rỡ, vào ngày sinh trong phòng chiếu sáng. Tuy chết, tử thi còn tư thông với năm trăm người được năm trăm tiền vàng.

Thế Tôn dạy:

– Này các Bí sô! Tiền thân Diệu Quang gây nghiệp cuối cùng phải chịu, khi quả báo chín không ai thay thế … cho đến đọc bài kệ như trước.

Các ông nên biết, trong Hiền Kiếp này, khi loài người sống hai vạn tuổi, có Đức Phật Ca Diếp Ba ra đời, đầy đủ mười hiệu, trú trong rừng Thi Lộc thuộc Bà La Ny Tư. Trong thành này, có vua hiệu Ngật Lật Chỉ là đại pháp vương, an ổn giàu vui không có giặc trộm … nói rộng như các nơi khác. Khi duyên hóa độ đã mãn như củi hêùt lửa tắt, Thế Tôn vào Vô dư y cảnh giới Niết bàn vi diệu. Bấy giờ vua và mọi người cúng dường trọng thể di thân của Phật. Sau khi hỏa thiêu, họ thu lấy xá lị, xây tháp ngang dọc một Du thiện na, cao nữa Du thiện na.

Có cư sĩ nữ thấy tháp uy nghi nên sinh tín ngưỡng lấy gương sáng treo vào bánh xe trên tháp, phát nguyện:

– Nguyện con đời sau sinh đến nơi đâu, từ thân cũng phát ra ánh sáng rực rỡ như ánh mặt trời.

Này các Bí sô:

– Cư sĩ nữ ngày xưa, nay là Diệu Quang. Do năng lực ngày xưa treo gương phát nguyện nên nay được quả báo thân như nhật quang, khi sinh ánh sáng chiếu khắp cả phòng. Lại nữa nên biết, tuy cô ấy chết rồi mà thân còn giao hội với năm trăm người được năm trăm tiền vàng. Các ông nên nghe về nhân duyên này.

– Ngày xưa, ở Ba La Nại Tư có vua tên Phạm Thọ là đại pháp vương … như trước. Trong thành có một dâm nữ tên là Hiền Thiện dung nhan xinh đẹp ai cũng thích nhìn. Trước đây, em vợ vua có tư thông với cô ta.

Có năm trăm mục đồng vào trong vườn cây chơi đùa, bảo với nhau:

– Trong vườn này, chúng ta đã chơi đủ các cách rồi chỉ chưa cùng giao hội với thiếu nữ, nên kiếm về đây.

Mọi người khen phải. Muốn tìm ai đây, họ đều đồng ý Hiền Thiện nên đến bảo cô ta:

– Thiếu nữ, hãy đến vườn cây cùng nhau hoan lạc.

Đáp:

– Có ngàn đồng tiền vàng, tôi sẽ cùng đi, bằng không thì thôi.

– Hãy lấy năm trăm, sau khi hoan lạc sẽ giao đủ năm trăm nữa. Mục đồng nói.

Đáp:

– Tùy ý.

Sau khi nhận năm trăm tiền vàng, cô gái bảo bọn kia đi trước, trang điểm hương hoa y phục xong sẽ đi sau.

Họ đi rồi, cô gái suy nghĩ: “Nếu ta quan hệ với năm trăm người kia, làm sao sống nổi, đã đưa năm trăm tiền việc này phải tính sao đây?”

Cô ta mưu tính:

– Em vợ vua từng có giao tình với ta, nếu nhờ cậy chắc được cứu giúp.

Sau khi tính vậy, cô ta sai tỳ nữ đến gặp vị kia nói:

– Em vô ý nhận năm trăm tiền vàng để hoan lạc với năm trăm người. Nếu tư thông với năm trăm người chắc em khó sống nổi. Nếu không đi, em sẽ bị phạt tiền vàng gấp bội. Trước đây, em rất vừa ý ngài, có cách gì để cứu cho thóat khỏi.

Sau khi được nô tỳ cho biết, dựa thế lực của vua, em vợ vua làm cho cô ta không phải đi cũng không hoàn lại tiền.

Bấy giờ, trên đời không có Phật, chỉ có bậc Độc giác xuất thế thương kẻ nghèo nàn, sống dưới gốc cây, được gì ăn nấy, trên thế gian chỉ có ruộng phúc này.Vị Độc giác này du hóa nhân gian đến Balanytư tìm nơi tịch tịnh để an trú, thấy năm trăm người tụ tập một chỗ. Họ thấy Tôn giả thân tâm an tịnh khác hẳn người thường, cho rằng đây là chân phúc điền thật khó được gặp, nên phải cúng dường để trồng nhân trong tương lai, cùng nhau tính toán, dọn món ăn uống thơm ngon đặt đầy bát, chí thành dâng lên Thánh nhân.

Thông thường vị Độc giác không thuyết pháp chỉ hiện thân tướng làm cho mọi người phát thiện tâm, liền bay lên hư không hiện các thần biến, từ thân trên dưới lửa nước phun ra sáng rực. Thấy thần thông, phàm phu liền sinh kính tín, toàn thân nằm dài xuống đất như đại thọ ngã, làm lễ thượng nhân kia, phát nguyện rộng lớn:

– Chúng con đích thân cúng dường phước điền chân thật này, đem thiện căn này làm cho được cùng giao hội với dâm nữ Thiện Hiền dù là tử thi cũng trả năm trăm tiền.

Bí sô nên biết, Thiện Hiền ngày xưa nay là Diệu Quang. năm trăm người ngày xưa, nay là năm trăm tên cướp. Do cúng dường bậc Thánh giả, lại do sức phát nguyện nên lưu chuyển sinh tử trong năm trăm đời thường đưa năm trăm tiền cùng làm việc phi pháp. Cho đến ngày nay, dâm nữ Diệu Quang tuy đã chết, họ vẫn đưa năm trăm tiền cho thây chết để cùng làm việc xấu.

Thế nên các ông phải biết, gây nghiệp ác không ai chịu thay thế … cho đến nói kệ như trước. Các ông nên bỏ nghiệp đen và tạp, nên tu tập nghiệp thuần trắng, nên học như vậy.

Các Bí sô nghe lời Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.

Bấy giờ, Thế Tôn suy nghĩ rằng đến gia đình như vậy, khi thọ thực có những tai hại cho các Bí sô như thế, nên bảo họ:

– Diệu Quang có những vọng tưởng với các Bí sô đến nỗi bỏ mạng. Thế nên các ông không nên đi đến những nhà như vậy mà nhận cúng dường của họ để sinh ra lỗi lầm. Bí sô nào đến gia đình như vậy để sinh lỗi lầm, bị tội vượt pháp.

Đức Phật tại Vương xá, một Bí sô kia tu tập thiền định nên thường đến A Lan Nhã để thực hành. Có ma nữ sinh tâm phi pháp thỉnh Bí sô hưởng thụ. Bí sô không nhận lời.

Ma nữ nói:

– Thánh giả, nếu không được thụ hưởng, tôi sẽ gây bất lợi cho ngài.

Đáp:

– Đại tỷ, tôi là người trì giới, làm sao chị gây việc bất lợi được.

Ngay trước Bí sô, ma nữ nói ra những lời khó chịu. Từ đó về sau thường theo rình khuyết điểm của Bí sô.

Một hôm, Bí sô ngồi chỗ vắng dùng y trùm thân, bỗng nhiên ngủ quên. Thấy vậy, ma nữ nghĩ rằng đây chính là lúc ta báo oán, nên vác Bí sô lên lầu, chỗ vua Thắng Quang ở. Trong lúc vua đang ngủ, ma nữ liền ném Bí sô trên người vua. Bị đánh thức, vua hỏi:

– Ai đó?

Đáp:

– Tôi là sa môn.

Hỏi:

– Sa môn nào?

Đáp:

– Thích ca tử.

Vua hỏi:

– Vì sao thánh giả đến đây?

Bí sô đem sự việc nói với vua.

Vua hỏi:

– Sao lại cư trú ở nơi nguy hiểm như vậy, nếu con chưa phải là Phật tử thì ngài đã không còn tính mệnh rồi và làm cho thánh giáo bị phá hoại.

Nghe như vậy, vị này đành im lặng trở về nói với các Bí sô. Các Bí sô đem sự việc bạch Phật.

Đây là do các Bí sô cư trú nơi nạn xứ đáng sợ nên có lỗi như vậy. Sau khi suy nghĩ, Phật bảo các Bí sô:

– Đại vương Anh Thắng chê bai rất đúng. Thế nên các Bí sô không được cư trú chổ nạn xứ như thế. Ai cư trú như vậy, bị tội vượt pháp.

* Duyên xứ như trước. Có Bí sô bị mụt nhọt. Thầy thuốc đến thấy như vậy nên phá ra nhưng có việc đi gấp nên không bó thuốc kịp làm cho Bí sô bị đau đớn. Thấy vị này đau đớn, các Bí sô bảo nhau:

– Các cụ thọ, ai biết điều trị nên làm cho vị ấy hết khổ.

Có Bí sô trẻ tuổi điều trị cho vị kia.

Bấy giờ y vương suy nghĩ: “Vừa rồi ta phá mụt nhưng không bó thuốc vậy nên đến làm”.

Ông ta đến nói: “Tôi đã phá mụt nhưng chưa đặt thuốc”.

Đáp:

– Đã làm.

Hỏi:

– Ai làm?

Đáp:

– Bí sô trẻ tuổi.

Sau khi xem xét, biết là thuốc tốt nên y vương bảo:

– Vào ngày khác nếu không có tôi thì nên làm như vậy.

Đáp:

– Vừa rồi tôi tùy nghi tạm làm theo cách này nhưng đức Thế Tôn chưa cho phép.

– Thế Tôn đại bi tất cho phép làm.Y vương nói.

Bí sô bạch Phật, Phật dạy:

– Này các Bí sô, nếu có người giỏi về thuốc nên để họ điều trị, nhưng ở chỗ khuất chớ cho người tục thấy. Nếu nơi trống trải, bị tội vượt pháp.

* Duyên khởi tại thành Thất La Phiệt. Có các tịnh tín Bà la môn cư sĩ đến chùa hỏi Bí sô:

– Con có bệnh như vậy nên uống thuốc gì và ăn gì?

Các Bí sô, người không biết y học thì không đáp được, người giỏi y học cũng sợ phạm tội nên không trình bày ra, làm cho những người thế tục kia buồn bã trở về. Bí sô bạch Phật. Phật dạy:

– Nếu Bí sô nào giỏi về y học nên chỉ bày cho họ, không phạm.

* Duyên xứ như trước. Sau khi Thế Tôn hiện thần biến chiến thắng ngoại đạo làm trời người vui mừng, những phi nhân ở bên ngoài tùy theo chỗ ở của mình như thành phố xóm làng hay tại trung gian của thế giới đều đến thành Thất La Phiệt. Đại sư Thế Tôn và đại chúng ở nơi khác đến thường được Thiên long, Dược xoa, vua Thắng Quang chúa nước Kiều Tát La, phu nhân Thắng Man, phu nhân Hành Vũ, cư sĩ Tiên Thọ, cư sĩ Cố Cựu, Tỳ Xá Khư mẹ Lộc Tử cùng nhau cúng dường thức ăn và y phục, làm cho những người ở nơi khác đến cũng được đầy đủ.

Bấy giờ các phi nhân đều sinh tham đắm nên ở lại nơi này không về chỗ cũ. Phi nhân nào có dục tâm thì biến hóa giống hình dáng của chồng để hành dục với vợ họ, sinh ra trai gái tay chân đầu mặt giống hình phi nhân, khác với người thường. Có đứa mắt đỏ đen hoặc đầu to thân hình ngắn hoặc tóc xanh lè hoặc xen tạp màu vàng. Thấy vậy, người mẹ rất kinh hoàng đem đứa bé bỏ ở chỗ hiểm vắng. Trông thấy con mình, phi nhân cha truyền sức sống vào. Có đứa khi mới sinh giống với hình người nhưng khi lớn lên hiện ra tướng phi nhân nên cũng bị mẹ chúng vứt bỏ như trước. Khi quỷ cha gặp chúng liền nuôi dưỡng cho thành người.

Thấy như vậy, Lục chúng bảo nhau:

– Này Nan Đà, Ô Ba Nan Đà, những tên Bát Đen trộm môn đồ của ta. Nuôi dưỡng nên người, chúng liền đưa đi. Chúng ta thu góp môn đồ như vậy như vậy làm cho bọn Bát Đen không thể dụ dỗ được.

Vào sáng sớm, Ô Ba Nan Đà mặc y mang bát vào thành khất thực, trên đường gặp người tóc vàng nên suy nghĩ: “Hình dáng như vậy không phải là hạng bọn Bát Đen nhận nuôi dưỡng, nếu họ xuất gia ta sẽ độ cho”.

Đến gặp người kia, Ô Ba Nan Đà hỏi:

– Hiền thủ, người là con nhà ai?

Đáp:

– Tôi không nhà cửa chỉ có một mình.

Hỏi:

– Nếu như vậy, sao không xuất gia?

Đáp:

– Tôi là người tóc vàng, ai lại cho tôi xuất gia để làm thầy vua.

– Hiền thủ, giáo pháp của Đức Đại sư lấy từ bi trên hết. Nếu đồøng ý, ta sẽ làm thầy cho người xuất gia.

Rất vui mừng, người ấy theo vào chùa được xuất gia và thọ cận viên.

Sau vài ngày dạy bảo phép tắc cho họ, Ô Ba Nan Đà bảo:

– Hiền thủ! Há không nghe rằng nai không nuôi nai, đất đai thành Thất La Phạt rộng lớn là nơi hoạt động của cha, nên khất thực nuôi thân để sinh sống.

Hôm sau, vị tân Bí sô mặc y bưng bát vào thành khất thực. Khi mang thức ăn ra cúng dường thấy Bí sô ấy, người phụ nữ đấm ngực la lên:

– Ông là loại người tóc vàng mà ai lại cho xuất gia vậy!

Đáp:

– Ô Ba Nan Đà là thân giáo sư của tôi.

Họ nói:

– Trừ hành động ác của vị ấy ra, ai lại gây ra việc tai hại trong giáo pháp của Thế Tôn!

Những kẻ bất tín ở đường phố thôn phường cùng nhau chê bai:

– Sa môn Thích tử làm việc phi pháp độ cả loại tóc vàng xuất gia.

Bí sô bạch Phật. Do các Bí sô độ người như vậy xuất gia nên gây ra lỗi lầm, thế nên Bí sô không nên độ tóc vàng xuất gia. Phật nghĩ vậy và bảo các Bí sô:

– Người thế tục chê bai rất đúng. Thế nên Bí sô không nên phá hủy phép tắc của mọi người mà cho họ xuất gia. Ai làm như vậy bị tội vượt pháp.

Như lời Phật dạy không cho xuất gia những loại như vậy. Bí sô không biết thế nào là phá hủy phép tắc của mọi người. Phật dạy có hai trường hợp xấu ác phá hủy phép tắc của mọi người. Một là chủng tộc, hai là hình tướng. Chủng tộc là thuộc gia đình giòng họ hạ tiện bần hàn tầm thường, làm thuê mướn, ăn uống không đủ, hoặc Chiên đà la, Bốc yết sa làm cây, làm tre, giặc y phục, nấu rượu, thợ săn … gọi là chủng tộc xấu ác. Hình tướng là tóc vàng xanh đỏ trắng hoặc tóc như lông voi, hoặc không tóc, hoặc đầu thô to dài, đầu lừa, đầu heo, đầu chó, tai như bàng sinh, không tai, mắt có các bệnh như vàng đỏ quá lớn hay quá nhỏ …, mắt mù tai điếc, răng bị bệnh hay không răng, bị hoạn, hai căn, hạ bộ bị phong, không căn, thân thể quá thô kệch hay quá nhỏ, gầy ốm, màu da đáng sợ, tay chân không đủ, các bệnh ghẻ lở, những trường hợp như vậy bị Đại tiên ngăn không cho độ cận viên.

Như có kệ tụng:

Ngươi trong pháp Tối thắng,

Thọ thi la đầy đủ,

Thường chí tâm phụng trì,

Khó được thân đầy đủ,

Đoan chính để xuất gia,

Bậc thanh tịnh viên cụ.

Lời chân thật nói ra,

Tri kiến Đấng Chánh giác .

Khi ấy Ô Ba Nan Đà đem số tóc vàng kia bán cho trẻ làm đồ chơi. Phật dạy:

– Ai bán tóc bị tội Tốt Thổ La Để Dã.

Tụng thứ tư trong biệt môn sáu:

Đà sách đẳng tam đồng,

Vong do tự tinh vấn,

Đại thần thông đại dược,

Đao tử hạ thiên cung.

* Duyên khởi tại thành Thất La Phiệt. Cụ thọ Ô Ba Ly có hai cầu tịch. Một người tên Đà Sách Ca, người kia tên Ba Lạc Ca. Hai người này rất thân thiết hòa thuận với nhau.

Người này bảo người kia:

– Bạn nên thọ Cận viên đi, tôi sẽ phục vụ cho thân giáo sư và bạn không để thiếu thốn.

Nghe như vậy, người kia cũng nói như thế. Hai người đều giúp đỡ trông nom hỗ trợ nhau nên không ai chịu thọ cận viên trước cả.

Cụ thọ Ô Ba Ly thưa Thế Tôn:

– Đại đức! Một Thân giáo sư, một Bình giáo sư, một Yết ma sư được phép cho hai đệ tử cùng thọ cận viên một lần không?

Phật dạy:

– Được.

Hỏi:

– Hai người này, ai lớn hơn?

Đáp:

– Bằng nhau.

Hỏi:

– Được phép ba người cùng thọ một lần không?

Đáp:

– Được.

Hỏi:

– Ba người này ai lớn hơn?

Đáp:

– Bằng nhau.

Hỏi:

– Được phép cho bốn người cùng thọ một lần không?

Phật dạy:

– Không được.

Hỏi:

– Vì sao?

Đáp:

– Không được chúng làm yết ma cho chúng, không hợp lý. Nếu ai cố làm như vậy bị tội vượt pháp.

Hỏi:

– Thế Tôn! Nếu những người ấy thọ giới một lần thì không có ai lớn nhỏ. Làm sao lễ kính và làm tri sự, nhận vật lợi dưỡng?

Phật bảo Ô Ba Ly:

– Những người này không nên lạy nhau; nếu làm tri sự hoặc nhận vật lợi dưỡng, tùy theo người khác sai và lĩnh thọ vật họ trao.

* Duyên xứ như trước. Ô Ba Ly thưa hỏi Thế Tôn:

– Đại đức! Trong đời tương lai, con người dễ quên, niệm lực suy kém không biết Thế Tôn thuyết kinh điển nào, chế học xứ nào, ở địa phương thành phố xóm làng nào; trường hợp này phải làm sao?

Phật dạy:

– Tại Đại Chế Để ở sáu thành lớn là nơi Như Lai trú lâu nhất, nói những nơi ấy không phạm.

Hỏi:

– Nếu quên các hiệu vua thì phải nói thế nào?

Phật dạy:

– Vua thì nói Thắng Quang, trưởng giả thì Cấp Cô Độc, Ô Ba Tư Ca thì Tỳ Xá Khư … nên biết như vậy.Đối với nơi khác thì tùy theo vua hay trưởng giả ở đó mà nói.

Hỏi:

– Nếu nói về nhân duyên sự việc về trước, nên nói nơi nào?

Đáp:

– Tùy lúc mà nói Bà La Ny Tư, vua hiệu Phạm Thọ, trưởng giả tên Tương Tục, Ô Ba Tư Ca tên Trưởng Tịnh.

Hỏi:

– Đối với kinh điển không thể ghi nhớ, làm sao thọ trì?

Phật dạy:

– Nên ghi trên lá giấy để đọc tụng thọ trì.

Quyển Thứ 26

Tiếp theo nhiếp tụng bốn trong biệt môn sáu: Sự việc Phật hiện đại thần thông.

Thế Tôn trú ở vườn Trúc Lâm, bờ hồ Yết Lan Đạc Ca, thành Vương Xá. Bấy giờ, quốc vương, đại thần, Bà la môn, cư sĩ, nhân dân thương nhân trong thành phố làng xóm đều tôn trọng cung kính cúng dường Đại sư Thế Tôn và chúng Bí sô nhiều lợi dưỡng như thức ăn uống, y phục, ngọa cụ, y dược, những vật phục vụ đời sống. Nhưng các ngoại đạo chẳng được vua, quan, Bà la môn … cung kính nên không được thức ăn cho đến vật phục vụ thân thể.

Ma vương Ba tuần suy nghĩ: “Từ lâu ta rất phiền muộn vì Kiều Đáp Ma nhưng chưa hại được vậy nên dựa vào các ngoại đạo để gây não loạn”.

Khi ấy, Lục sư Bộ Kích Noa … chẳng phải Nhất thiết trí, kiêu mạn xưng Nhất thiết trí, đang hoạt động tại thành Vương xá.

Ma vương Ba Tuần hóa ra hình dáng Bộ Kích Noa, đi đến gặp Mạt Yết Lị Cù Xá Lê Tử, hiện thần thông thân phóng nước lửa phun mưa sấm chớp trước vị này. Mạt Yết Lị Cù Xá Lê Tử hỏi:

– Này Bộ Kích Noa! Ngài đã thành tựu công đức đặc biệt thù thắng như vậy à?

Đáp:

– Tôi chứng như vậy.

Ba tuần lại lần lượt đến gặp San Thệ Di Bệ Kích Tri Tử, A Thị Đa Kê Xá Cam Bạt La, Khước Câu Đà Ca Đa Diễn Na, Ny Yết Lạn Đà Thận Nhã Đê Tử, đều hiện các thần thông thân phun ra nước lửa, phóng mưa sấm sét trước mặt họ.

Ba tuần biến thành Mạt Yết Lị Cù Xá Lê Tử đến nơi khác hiện các thần thông thân phun ra nước lửa, phóng ra mưa sấm chớp. Họ đều hỏi:

– Mạt Yết Lị Cù Xá Lê Tử, ngài thành tựu công đức thù thắng đặc biệt như vậy à?

Đáp:

– Tôi chứng.

Ba tuần biến thành San Thệ Di Bệ Kích Tri Tử đi đến nơi khác cũng làm … như trước … cho đến đáp:

– Tôi chứng.

Ba tuần biến thành A Thị Đa Kê Xá Cam Bạt La, cũng làm như trước …

Ba Tuần biến thành Khước Câu Đà Ca Đa Diễn Na, cũng làm như trước …

Ba Tuần biến thành Ny Yết Lạn Đà Thận Nhã Đê Tử đi đến trước … hiện các thần thông thân phun ra nước lửa, phóng mưa sấm sét.

Họ đều hỏi:

– Ngài đã chứng công đức thù thắng kỳ lạ như vậy à?

Đáp:

– Tôi chứng.

Thấy sự việc như vậy, từng người đều có ý nghĩ: “Những vị kia đều có đại uy thần, sức thù thắng, chỉ riêng mình ta không có uy đức.

Vào lúc nọ, tại Xướng tụng đường, Lục sư đều tụ tập cùng nhau bàn luận. Họ nói:

– Ngày trước chúng ta đều được quốc vương, đại thần, Bà la môn, cư sĩ, thương chủ … tôn trọng lễ kính cúng dường, được nhiều lợi dưỡng như thức ăn, y phục, ngọa cụ, y dược, vật dụng cho thân thể. Hiện nay, chúng ta không còn được cung kính cúng dường như vậy nữa, thức ăn, y phục bị đoạn tuyệt trong khi đó Sa môn Kiều Đáp Ma được các vua chúa … cung kính cúng dường rất đầy đủ những vật dụng cần dùng. Các vị nên biết, chúng ta nên dùng sức thần thông đạo lực gọi Sa môn Kiều Đáp Ma đến để đấu phép thượng nhân với chúng ta. Nếu Sa môn Kiều Đáp Ma hiện một thần thông, ta sẽ hiện hai. Nếu ông ta hiện hai, ta sẽ hiện ba. Nếu ông ta hiện hai, ta sẽ hiện bốn. Nếu ông ta hiện bốn, ta sẽ hiện tám. Nếu ông ta hiện tám, ta sẽ hiện mười sáu. Nếu ông ta hiện mười sáu, ta sẽ hiện ba mươi hai. Khi Kiều Đáp Ma hiện pháp thượng nhân, ta sẽ hiện gấp hai gấp ba lần để hơn hành động của ông ta.

Đến gặp vua Ảnh Thắng, sau khi chú nguyện cho vua, Lục sư thưa:

– Đại vương nên biết, chúng tôi đủ đại thần thông, có đại trí tuệ. Sa môn Kiều Đáp Ma cũng tự xưng có đủ đại thần thông, có đại trí tuệ. Xin đại vương cho phép bậc trí tuệ và người trí tuệ dùng pháp thần thông thượng nhân để thi đấu nhau. Khi nào Sa môn ấy hiện một thần thông, tôi sẽ hiện gấp hai gấp ba thần thông như vậy. Khi nào ông ấy đi đến nữa đường, chúng tôi cũng theo ông ấy đến nữa đường để cùng đấu thần thông.

Vua Ảnh Thắng đáp:

– Này Lục sư! Ccác vị tuy sống nhưng không khác thây chết, vì sao có thể dùng pháp thượng nhân mà gọi đến Như Lai?

Nghe nói như vậy, họ đều từ giã.

Sau đó, vua ra khỏi thành để đi đến lễ kính đức Phật.

Giữa đường, thấy vua Ảnh Thắng, Lục sư lại xin đấu thần thông như trước. Vua nói:

– Đã hai lần đến nói, ta cũng bỏ qua, nếu đến xin nữa, sẽ đuổi các ông ra khỏi nước.

Họ im lặng bỏ đi, về đến trú xứ cùng nhau bàn luận:

– Quý vị nên biết, đối với Sa môn vua rất kính tín, việc này không chờ đợi được. Đ?i vương Thắng Quang nước Ki?u Thiểm Tỳ tính tình trung dung không có thiên lệch, ai cũng đều nghe. Nếu Kiều Đáp Ma đi đến thành kia, chúng ta gọi ông ta đấu sức thần thông.

Sau đó, tùy theo nhân duyên hóa độ, Thế Tôn đi khỏi thành Vương Xá đến Thất La Phiệt, trú ở vườn Cấp Cô Độc. Cũng đi theo sau, nghỉ ngơi xong, Lục sư đến gặp vua Thắng Quang, chú nguyện xong, thưa:

– Xin đại vương biết cho, chúng tôi có đại thần thông, đầy đủ đại trí tuệ. Sa môn Kiều Đáp Ma cũng thường tự xưng có đại thần thông, đủ đại trí tuệ. Xin đại vương cho phép bậc trí tuệ so tài với người trí tuệ bằng pháp thần thông thượng nhân. Nếu Sa môn ấy hiện một thần thông, tôi sẽ hiện hai như vậy cho đến gấp ba mươi hai lần … như trước. Nếu khi ông ấy đi đến nữa đường, chúng tôi cũng đi đến nữa đường cùng đấu thần thông.

Vua Thắng Quang thưa với Lục sư:

– Các ngài hãy chờ tôi bạch Phật.

Đi đến gặp Thế Tôn, lạy sát hai chân rồi ngồi qua một bên, nhà vua cung kính chắp tay thưa với Thế Tôn:

– Ngoại đạo Lục sư muốn dùng pháp thượng nhân thần thông mời Thế Tôn cùng đấu để so đạo đức. Con cầu xin Ngài từ bi chiến thắng ngoại đạo để trời người vui mừng, làm cho người có tín tâm được hoan hỷ, người không tín tâm diệt được gốc tội ác.

Nghe thưa, Đại sư bảo vua Thắng Quang:

– Đại vương nên biết, Ta dạy cho các đệ tử Thanh văn rằng này các Bí sô không nên lai vãng đến các Sa môn, Bà la môn, trưởng giả, cư sĩ để hiện pháp thượng nhân thần thông ở trước họ. Ta lại dạy cho các đêï tử pháp như vầy, này các Bí sô nếu có pháp thắng thiện cần phải che dấu, có tội lỗi xấu ác phải phát lộ là việc phải làm trước.

Bấy giờ, vua Thắng Quang ba lần cầu thỉnh, Thế Tôn đều đáp như vậy.

Phật bảo:

– Đại vương! Phật có năm việc phải làm. Đó là:

Một: Đối với hữu tình chưa từng phát tâm, làm cho họ phát tâm Vô thượng chánh đẳng giác.

Hai: Thọ ký cho pháp vương, quán đảnh thái tử đã trồng thiện căn từ lâu.

Ba: Làm cho cha mẹ thấy được chân đế.

Bốn: Hiện đại thần thông nơi thành Thất La Phiệt.

Năm: Hóa độ cho chúng sinh nào mà nhờ Phật dạy thì được giải thoát.

Khi ấy, với suy nghĩ chư Phật thời quá khứ đều hiện thần thông ở đâu, Thế Tôn thấy ở thành Thất La Phiệt. Ngài lại thấy bảy ngày sau đại chúng vân tập. Sau khi biết như vậy, Phật bảo vua Thắng Quang:

– Vua hãy về đi, xem đúng thời cơ, Ta sẽ hành động.

Vua thưa:

– Sẽ vào lúc nào?

Đáp:

– Đợi bảy ngày sau.

Vua lạy sát chân Phật, từ giã ra về, đi đến gặp ngoại đạo, nói:

– Quý vị nên biết, sau bảy ngày nữa, Như Lai sẽ vì mọi người mà hiện đại thần thông. Các vị cần làm việc gì thì tùy ý.

Nghe nói xong, ngoại đạo bàn bạc với nhau: “Có thể Sa môn Kiều Đáp Ma chạy trốn hoặc tìm đồng bọn, chúng ta phải làm sao đây? Sa môn chắc chắn tìm đồng bọn, chúng ta cũng nên tìm bạn hữu”.

Bấy giờ, tại thành Câu Thi Na có một ngoại đạo tên là Hiền Thiện, già đến 120 tuổi. Những tráng sĩ trong thành này đều cung kính tôn trọng chí tâm cúng dường Thiện Hiền, cho là bậc A la hán.

Sau khi mưu tính, Lục sư đến gặp Thi?n Hiền, thưa:

– Thiện Hiền! Ngài là người đồng phạm hạnh với chúng tôi.

Chúng tôi muốn gọi sa môn Kiều Đáp Ma cùng đấu thần thông hiện pháp thượng nhân, ngài hãy tương trợ.

Đáp:

– Các vị thật không nên có hành động cùng đấu thần thông với Sa môn ấy.

– Vì sao?

– Vị ấy có uy đức lớn, thế lực lớn. Làm sao biết được, vì có lý do.

Hỏi:

– Lý do gì?

Đáp:

– Khi đại Sa môn ấy chưa xuất thế, ta nhớ có lần trú bên bờ hồ lớn Mạn Đà Chỉ Nhĩ để tịnh tọa. Vào sáng sớm sau khi khất thực, ta đến bờ ao Vô Nhiệt im lặng thọ thực. Khi ấy thiên thần trú ở hồ này đích thân mang nước đến cung cấp cho ta. Sau khi Sa môn Kiều Đáp Ma xuất thế, đệ tử số một trong hàng thanh văn là Xá Lợi Phất. Cầu tịch Chuẩn Đà đệ tử của vị ấy mang y phấn tảo đến ao Vô Nhiệt để giặt. Chư thiên bên hồ lấy y ấy giặt rồi đem lại vị kia, rất thành kính lấy nước giặt y rưới lên thân mình. Theo ta suy nghĩ, ta không bằng đệ tử của đệ tử vị ấy. Nay, các vị muốn gọi Đại sư của họ đến đấu thần thông, thật không phải là việc tốt.

Nghe như vậy, họ bàn nhau: “Đây cũng là bè đảng của sa môn ấy, hãy tìm vị khác cùng nhau mưu tính”.

Giả dạng cung kính, từ tạ ra đi, đến nơi vắng vẻ, Lục sư bàn nhau: “Bbiết tìm đồng bọn của chúng ta ở đâu đây?”.

Một người nói:

– Thành kia có một vị chứng ngũ thông, hãy đến đó bàn tính với họ, tất được tương trợ.

Một người nói:

– Người ấy không đủ sức hiện các thần thông nhưng tại chỗ yên tịnh ở Tuyết Sơn nơi rừng rậm, ao trong, hoa trái xum xuê, gió tùng reo vi vu, chim đẹp đua hót, có năm trăm tiên nhân sống ở đó, phần đông đã chứng đắc ngũ thông. Chúng ta nên đến đó bàn với họ.

Đến nơi, sau khi chào hỏi, họ thưa:

– Quý vị cùng chúng tôi đồng tu phạm hạnh. Hiện nay, chúng tôi muốn gọi Sa môn Kiều Đáp Ma cùng thi đấu pháp thần thông thượng nhân, quý vị có thể hỗ trợ không?

Đáp:

– Đấy là việc tốt. Chúng tôi xin tham dự. Khi thi đấu, nên hiện tướng trạng lạ. Thấy tướng trạng ấy chúng tôi sẽ đến tương trợ.

Cung kính vâng lời, Lục sư từ giã.

Một hôm, vương tử Ca La em khác mẹ với vua Thắng Quang mặc y phục đàng hoàng trang sức hương thơm, vòng hoa, anh lạc, đi ngang qua cạnh cung vua bên thành. Trên lầu cao, thấy vương tử đi qua, quá yêu mến sắc đẹp Ca La nên nội nhân của vua ném vòng hoa trên người vương tử. Những người khác đều thấy, có kẻ oán ghét đem thưa với đại thần, đại thần tâu vua:

– Vương tử Ca La có giao hảo tư tình với nội nhân của vua.

Nghe tâu, vội vàng không xét kỹ, vua ra lệnh đại thần chặt tay chân vương tử. Tuân lệnh vua, họ dẫn vương tử ra chợ, khiến đồ tể chặt tay chân. Bấy giờ, thân tộc vương tử và nhân dân bu quanh thương xót kêu khóc rất đau khổ. Có ngoại đạo đi ngang qua, thân tộc vương tử thưa thỉnh:

– Vương tử Ca La bị vua nỗi giận chặt hết tay chân. Các ngài có thể dùng năng lực của lời nói thật làm cho tay chân bị chặt của vương tử bình phục như xưa không?

Nghe hỏi, ngoại đạo im lặng không đáp.

Thấy Tôn giả A Nan Đà khất thực ngang qua đó, thân tộc ấy hỏi:

– Vương tử Ca La bị chặt tay chân, thánh giả có thể làm cho bình phục như xưa không?

Đáp:

– Quý vị ở đây, chờ tôi bạch Phật rồi trở lại cho biết.

Nghe nói, mọi người rất hoan hỷ nói:

– Bây giờ vương tử đã được mạng sống.

Vội vàng trở về, vào rừng Thệ Đa, thu xếp bát cơm xong, A Nan Đà đến gặp Thế Tôn thưa lại việc trên. Phật bảo A Nan Đà:

– Ông hãy đến đó, bảo quyến thuộc sắp xếp tay chân vương tử lại như cũ, sau đó mới dùng lời nói chân thật để chú nguyện. Nên chú nguyện bằng lời chân thật thế này: “Trong các chúng sinh loài không chân, hai chân, nhiều chân, loài có sắc hay không sắc, loài có tưởng hay không tưởng hay chẳng phải không tưởng, đức Như Lai là tối thượng. Trong các pháp hoặc hữu vi hoặc vô vi, pháp vô dục nhiễm là tối thượng. Trong các tập thể, đại chúng, đám đông, chúng Thanh văn của Phật là tối thượng. Trong các giới cấm tinh cần khổ hạnh, tu tập phạm hạnh, thánh giới thanh tịnh là tối thượng. Nếu lời này là chân thật không hư dối sẽ khiến cho tay chân của vương tử Ca La đã bị cắt bình phục như xưa”.

Nghe Phật dạy xong, sau khi bạch Phật rằng: “Thế Tôn, con sẽ làm như vậy”, A Nan Đà lạy sát chân Phật, đi đến chỗ Ca La. Tôn giả bảo quyến thuộc xếp đặt tay chân vương tử lại như cũ rồi làm đúng như lời Phật dạy, dùng lời nói chân thật chú nguyện:

– Trong các chúng sinh loài không chân, hai chân … như trên cho đến … thánh giới thanh tịnh là tối thượng. Nếu thánh ngôn này không hư dối thì có thể làm cho tay chân bị chặt của vương tử bình phục như xưa.

Khi Tôn giả chú nguyện xong, tay chân vương tử bình phục như cũ. Thấy sự việc như vậy, mọi người đều hớn hở reo mừng vang dậy tán thán việc hy hữu là Tôn giả A Nan Đà thắng các ngoại đạo và đưa vương tử đến gặp Phật, lạy sát chân Ngài, đứng hết qua một bên, bạch rằng:

– Đại đức Thế Tôn! Đây là vương tử Ca La.

Vương tử lễ sát chân Phật rồi ngồi qua một bên. Thuận theo sự sai khác về căn tính sở thích của vương tử, Thế Tôn giảng dạy pháp yếu. Nghe pháp xong, vương tử chứng quả Bất hoàn và đắc thần thông.

Nghe vương tử Ca La nhờ Tôn giả A Nan Đà dùng năng lực thật ngữ chú nguyện nên tay chân bình phục như xưa, vua Thắng Quang đến xin lỗi vương tử: khanh hãy tha thứ cho ta.

Đáp:

– Xin vâng.

Vua nói:

– Ca La nên trở về nhà.

Đáp:

– Đại vương, tôi đã ly dục, nay ở lại đây phục vụ Như Lai không trở về nữa.

Vua nói:

– Lành thay, hành động tùy ý.

Nhà vua làm một nơi kinh hành trong rừng cho vương tử cư trú. Vì các chi thể của vương tử được nối lại từng phần nên gọi rừng này tên là rừng Từng Phần.

Vua Thắng Quang đến gặp Phật, đảnh lễ sát chân, thưa:

– Thế Tôn! Nếu Ngài cho phép, con sẽ làm nhà hiện thần thông từ cửa thành đến rừng Thệ Đa.

Phật dạy:

– Tùy ý.

Vua liền làm nhà tô trát đàng hoàng, dựng trăm ngàn cờ lọng rực rỡ, rưới nước thơm chiên đàn, rãi hoa quý vô giá, treo các phướng màu gió thổi rất hấp dẫn, vàng ngọc chiếu sáng, chuông báu kêu vang, đốt hương hải ngạn khói tỏa thành lọng, như vườn Hoan Hỷ ở cõi trời Đao Lợi, làm bảo tọa sư tử vi diệu xinh đẹp cho Phật Thế Tôn bằng vàng, bạc, lưu ly, pha lê, mã não trang trí bằng các loại hiếm có trên đời.

Các đệ tử ngoại đạo của Lục sư cũng tùy theo sức mình làm sáu tòa ngồi cho thầy mình. Các ngoại đạo đều hộ vệ theo, Lục sư ngồi ở trước, sai sứ đến tâu vua: đại vương nên biết, chúng tôi đã đến, hãy gọi sa môn Kiều Đáp Ma.

Nghe họ thông báo, vua cùng nội cung, đại thần, nhân dân khắp nơi trong thành đều đi đến nhà hiện thần thông. Vua bảo sứ giả Ma Nạp Bà:

– Ngươi đến lễ Phật và thưa lại lời của ta, thăm hỏi Thế Tôn có khỏe mạnh, sinh hoạt an ổn, sức lực bình thường không và bạch rằng các ngoại đạo đều đã tập trung, xin Phật biết để định liệu.

Vâng lệnh vua, sứ giả Ma Nạp Bà đến gặp Phật, sau khi thăm hỏi, ngồi qua một bên, bạch:

– Thế Tôn! Đại vương Thắng Quang đảnh lễ dưới chân Phật, thăm hỏi Thế Tôn có khỏe mạnh, sinh hoạt an ổn, sức lực bình thường không!

Phật đáp:

– Xin chúc đại vương và ngài thân thể khỏe mạnh an lạc.

Ma Nạp Bà thưa:

– Đại vương Thắng Quang thưa rằng các ngoại đạo đều đã tập trung, xin Phật biết để định liệu.

Phật bảo Ma Nạp Bà:

– Ngài có thể đi về.

Bấy giờ, Thế Tôn dùng sức thần thông gia bị Ma Nạp Bà, như vua nhạn xòe hai cánh, bay lên hư không đến nhà hiện thần thông.

Thấy đức Phật từ hư không bay đến, mọi người đều vui mừng tán thán việc chưa từng có.

Thấy việc kỳ lạ, lòng thêm kính tín, vua bảo các ngoại đạo:

– Như Lai đại sư đã hiện thần biến. Các vị hãy tuần tự hiện việc kỳ lạ.

Họ đáp:

– Đại vương! Có vô biên đại chúng đang vân tập, giả như hiện thần thông, không biết cái nào là của Sa môn hay của chúng tôi.

Khi ấy, Vương tử Ca La dùng thần lực đi đến núi Hương Túy lấy các loại cây rừng hoa trái xum xuê kỳ lạ có chim đẹp hót vang đi theo cây, đem an trí ở phía bắc của nhà hiện thần thông.

Thấy như vậy, vua càng thán phục, bảo với ngoại đạo:

– Như Lai đại sư đã hiện thần biến, các vị cũng nên tuần tự biến hiện.

Họ đáp:

– Đại vương! Chẳng phải trước đây chúng tôi đã nói rằng hiện nay có vô biên đại chúng vân tập, giả như hiện thần biến chẳng biết là của ai.

Tiếp theo Trưởng giả giúp người nghèo Tô Đạt Đa dùng sức thần thông lấy cây Như Ý ở cõi trời Ba mươi ba đem an trí nơi mặt Bắc nhà hiện thần thông.

Thấy như vậy, vua càng hoan hỷ, bảo các ngoại đạo:

– Như Lai đại sư đã hiện thần thông, các vị hãy làm đi.

Ngoại đạo đáp:

– Mọi người quá đông, biết ai hơn thua, giữa tôi và Sa môn không thể phân biệt được.

Khi ấy có trăm ngàn nhân dân các nước xa gần đều tập họp đến. Trên hư không có trăm ngàn ức chư thiên thích xem thần thông cũng vân tập đến.

Thế Tôn ra khỏi phòng một lúc, rửa sạch chân xong lại vào trong phòng, an tọa nhập vào định Hỏa Quang. Từ lỗ khóa phòng của Thế Tôn, lửa phun ra rực rỡ bay đến chụp lấy các nhà hiện thần thông.

Các ngoại đạo nói:

– Thần thông của Sa môn hiện ra làm cho nhà cửa đều bị lửa thiêu đốt, hãy gọi sa môn ấy đến diệt lửa.

Nghe nói, vua im lặng không biết nói gì nên rất buồn bã.

Phu nhân Thắng Man, phu nhân Hành Vũ, đại thần Tiên Thọ, Cố cựu, trưởng giả Cấp Cô, Mẹ Tỳ Xá Khư và những người tịnh tín khác và những người chưa tin hẳn đều rất kinh ngạc.

Trong khi đó, thấy lửa cháy lớn, ngoại đạo sư và đệ tử của họ đều rất vui mừng.

Bấy giờ, ngọn lửa cháy khắp các nhà hiện thần thông, thiêu đốt các trần cấu làm cho thanh tịnh. Quang minh rất sáng rực nhưng không làm hại gì cả, rồi tự nhiên lửa tắt, do thần lực của Phật và chư thiên.

Thấy vậy, nhà vua vui mừng như chết đi sống lại nên ra lệnh ngoại đạo:

– Như Lai đại sư đã hiện thần thông, các vị hãy hiện thần biến của mình đi.

Họ đành im lặng, cúi đầu không đáp.

Khi ấy, Thế Tôn tác ý, đạp chân phải lên Hương điện (phương Tây gọi ngôi nhà mà đức Phật ở là Kiền Đà Câu Tri. Kiền đà là hương, câu tri là nhà, đây có nghĩa là hương thất, hương đài, hương điện. Không thể trực tiếp xúc phạm tôn danh của Phật nên chỉ gọi cái điện mà Ngài trú, như xứ này gọi vua là Ngọc bệ, Bệ hạ … Nhưng đây gọi là Phật Đường, Phật Điện, không thuận với ý nghĩa ở phương Tây.)

Bấy giờ, mặt đất chấn động sáu cách, rung nhẹ, rung vừa, rung cực mạnh; động nhẹ, động vừa, động cực mạnh. Phía Đông nổi lên, Tây chìm xuống; Tây nổi lên Đông chìm xuống; Bắc nổi lên Nam chìm xuống; Nam nổi lên Bắc chìm xuống; trung tâm nổi lên chung quanh chìm xuống; chung quanh nổi lên trung tâm chìm xuống. Do mặt đất chấn động nhiều cách như vậy, năm trăm tiên nhân ở núi Tuyết thấy hiện tượng lạ này đều kinh ngạc bảo nhau rằng các vị đồng phạm hạnh ấy đã hiện tướng lạ này, chúng ta nên đi.

Trong lúc họ lên đường, Thế Tôn vì sự hóa sinh của họ, nên phóng ra ánh sáng vi diệu màu hoàng kim chiếu đến các vị tiên nhân. Trong khoảng cách này đều sáng rực lên.

Các tiên nhân trông thấy Thế Tôn, với hào quang viên mãn xinh đẹp như núi báu chúa trang nghiêm, như đầy đủ cả ngàn mặt trời trong sáng, kim thân rực rỡ với 32 tướng, trang sức tự thân với 80 vẻ đẹp.

Sau khi trông thấy tướng hảo của Thế Tôn, tâm các vị tiên trở nên trong sáng lặng yên như tu tập thiền định đã lâu, như người không con được con, người nghèo được của báu, người thích làm vua được nhận lễ quán đảnh lên ngôi, cũng như người đã trồng căn lành nhiều đời lần đầu tiên thấy Phật. Gặp đức Phật, các vị tiên nhân lạy sát chân Ngài rồi ngồi qua một bên.

Thế Tôn tùy theo căn cơ khác nhau của họ, thuyết pháp thuận theo lý Tứ đế. Họ nghe pháp xong, dùng trí tuệ như kim cương chử phá núi 20 thân kiến, chứng quả Dự lưu. Sau khi kiến đế, họ đứng dậy chắp tay cung kính bạch Phật:

– Thế Tôn! Chúng con xin được xuất gia với Phật và thọ Cận viên thành tựu tánh Bí sô, tu tập phạm hạnh với Đại sư.

Thế Tôn bảo:

– Lành thay đến đây Bí sô, hãy tu tập phạm hạnh.

Lời nói của Phật vừa xong, râu tóc họ tự rụng như đã cạo qua bảy ngày, thân mang pháp phục, bình bát nơi tay, đầy đủ uy nghi như Bí sô trăm tuổi hạ. Theo như giáo pháp đã thọ, họ tự siêng năng tinh tấn không ngừng, phá tan vòng luân hồi của năm nẻo, đoạn trừ các phiền não, chứng quả A la hán … nói đủ như chỗ khác … cho đến … là nơi cung kính tôn trọng của chư Thiên Đế Thích.

Bấy giờ, Thế Tôn cùng năm trăm Bí sô La hán tiên nhân và các Bí sô khác, trời rồng bát bộ vây quanh trước sau đi đến nhà hiện thần thông, an tọa trên tòa sư tử trước đại chúng.

Có Ô Ba Tư Ca tên Thần Tiên Mẫu đến gặp Phật, thưa:

– Thế Tôn! Xin Đại sư chớ làm mệt tinh thần, tự con cùng các ngoại đạo kia đấu thần thông hiện pháp thượng nhân, chiến thắng họ làm cho trời người vui mừng, làm người có tâm kính tín được hoan hỷ, người chưa tin được kết thiện duyên.

Phật bảo Thần Tiên Mẫu:

– Không làm phiền đến ý con. Tuy con có khả năng thi triển thần thông chiến thắng ngoại đạo nhưng họ sẽ nói rằng:

– Sa môn Kiều Đáp Ma không thể hiện thần thông, pháp thượng nhân như vậy chỉ do nữ Thanh văn biến hiện. Con hãy ngồi yên.

Khi ấy trưởng giả người nghèo Tô Đạt Đa cùng cầu tịch Chuẩn Đà, cầu tịch nữ Tổng Kế, Bí sô ny Liên Hoa Sắc, lại có vô lượng vị có thần thông, đều đến trước Thế Tôn cùng nhau thưa thỉnh xin phép. Cũng đáp như trước, Phật bảo họ hãy an tọa.

Mục Kiền Liên chắp tay thưa với Phật:

– Thế Tôn! Xin Ngài đừng lo, con cùng ngoại đạo đấu thần thông, hiện pháp thượng nhân chiến thắng họ, tăng trưởng trời người.

Phật bảo Mục Liên:

– Tuy biết ông có thần lực chiến thắng được ngoại đạo nhưng họ sẽ nói rằng Sa môn Kiều Đáp Ma không có khả năng hiện thần thông, chỉ có Thanh văn Mục Kiền Liên có uy đức này hiện thần thông đấu cùng ta. Ông hãy ngồi yên.

Phật hỏi vua Thắng Quang:

– Ai thỉnh Như Lai cùng các ngoại đạo đấu thần thông?

Vua liền đứng dậy, bày vai áo bên phải, chắp tay hướng Phật bạch:

– Thế Tôn! Con xin thỉnh Phật cùng các ngoại đạo hiện pháp thần thông thượng nhân để chiến thắng họ làm cho trời người hoan hỷ, người kính tín tăng thêm tín tâm, người chưa tín gây nhân tín tâm, Sa môn, Bà la môn trời người trong tương lai đều được lợi ích, mãi mãi an lạc.

Thấy Phật im lặng nhận lời mình thỉnh cầu, nhà vua trở lại chỗ ngồi.

Bấy giờ, Thế Tôn nhập vào Thắng Tam ma địa, đang trên tòa bỗng nhiên biến mất rồi hiện ra trên hư không ở phương Đông, đi đứng nằm ngồi, nhập định Hỏa Quang phóng ra nhiều loại ánh sáng màu xanh vàng đỏ trắng hồng, dưới thân phóng lửa trên thân phun nước, trên thân phóng lửa dưới thân phun lửa, hiện thần biến như vậy ở khắp các phương Đông, Nam, Tây, Bắc. Sau khi hiện thần biến, Thế Tôn thu nhiếp trở lại ngồi nơi tòa sư tử như cũ, bảo vua:

– Thần thông này chư Phật và chúng Thanh văn đều có. Đại vương, ai thỉnh Như Lai hiện vô thượng đại thần thông trước các ngoại đạo và chúng nhân thiên?

Vua lại rời chỗ ngồi, làm lễ như trước và thưa:

– Con xin thỉnh Thế Tôn vì các đại chúng hiện vô thượng đại thần thông để chiến thắng ngoại đạo … như trước.

Biết Phật im lặng nhận lời, vua trở lại chỗ ngồi.

Thế Tôn lấy tay thí vô úy có tấm lưới căng chữ vạn kiết tường hình bánh xe rất đẹp, tướng hảo trang nghiêm này do vô lượng phước sinh ra, đặt trên mặt đất, khởi tâm thế tục với ý nghĩ làm sao các rồng mang hoa sen đẹp lớn như bánh xe đủ ngàn cánh, vật báu làm đài, kim cương làm nhụy đến đây.

Thường pháp của chư Phật là khi dùng tâm thế tục, cho đến côn trùng cũng biết ý Phật. Nếu khi Phật dùng tâm xuất thế thì Thanh văn, Duyên giác cũng không thể biết, huống chi cầm thú và các loài rồng làm sao biết được ý nghĩ của Ngài.

Biết được ý của Phật, Long vương suy nghĩ: “Vì sao Thế Tôn đặt tay xuống đất?”.

Biết Phật Đại sư muốn hiện thần biến cần loại hoa sen này, Long vương liền mang hoa sen lớn như bánh xe đủ ngàn cánh, đài bằng vật báu, nhụy bằng kim cương, vọt lên khỏi mặt đất. Thấy vậy, Thế Tôn liền an tọa trên hoa sen này. Ngay hai bên và sau lưng đều có vô lượng hoa sen đẹp báu giống như hoa kia vọt lên. Trên mỗi hoa đều có vị hóa Phật an tọa. Bên phải và sau lưng các đức hóa Phật ngồi trên hoa sen ấy, đều có hoa sen vọt lên và vị hóa Phật an tọa ở trên, trùng trùng lớp lớp hoa sen nối nhau đến tận cõi trời Sắc Cứu Cánh. Các vị Phật ấy, thân xuất Hỏa quang, hoặc tuôn mưa, hoặc phóng ánh sáng, hoặc thọ ký, hoặc vấn đáp, hoặc đi đứng nằm ngồi hiện bốn uy nghi. Do thần lực của Phật nên đến như trẻ con cũng thấy được hình ảnh Như Lai.

Khi Thế Tôn đã hiện thần thông, vua Thắng Quang cùng nội cung, vương tử, đại thần cùng vô số vô lượng trăm ngàn người trong thành phố xóm làng và khách ở xa cũng đều vân tập đến chiêm ngưỡng thần thông mắt chăm chú nhìn mãi. Trên không trung cũng có vô lượng trăm ngàn đại chúng thiên tử lặng yên không cử động, cùng nhau quan sát thần thông, cung kính cúng dường, lòng không nhàm chán, khắp nơi đều có tiếng trống nhạc vang rền, tiếng thổi ốc kéo dài, ca múa nhiều cách, cho đến cầm thú cũng đều vui mừng phát ra âm thanh, ngựa hí, voi rống, lạc đà gầm, bò kêu, khổng tước, oanh ương đều hót vang tiếng hay. Trời người đại chúng thấy thần biến của Phật đều thán phục.

Khi ấy, chư Thiên trên hư không tấu nhạc trời, tung hoa sen trời đủ màu xanh, vàng, đỏ, trắng, rãi khắp nơi bột hương thơm chiên đàn trầm thủy cõi trời, thả xuống thiên y đẹp và vải lụa thượng hạng ở nhân gian.

Khi hiện đại thần thông như vậy xong, vì muốn điều phục giáo hóa hữu tình nên Như Lai nói kệ:

Ngươi nên cầu xuất ly,

Cần tu theo lời Phật,

Chiến thắng quân sinh tử,

Như voi phá nhà cỏ,

Ngay trong pháp luật này,

Thường sống không phóng dật,

Làm khô biển phiền não,

Xóa hết biên giới khổ.

Ngoài ra, các vị hóa Phật đồng thanh nói kệ:

Khi mặt trời chưa mọc,

Ánh đuốc sáng lập lòe,

Nhật Luân lên hư không,

Làm mất ánh sáng đuốc,

Ánh sáng Phật chưa chiếu,

Lời ngoại đạo còn lạ,

Phật Quang chiếu khắp nơi,

Chiến thắng thầy trò họ.

Khi ấy, Thế Tôn bảo các Bí sô:

– Các ông hãy ghi nhớ thần biến này, đại thần thông đang sắp chấm dứt.

Phật nói xong, thần biến không còn nữa.

Vua Thắng quang bảo Lục sư:

– Đại sư Thế Tôn đã hiện thần biến, các vị hãy hiện thần thông đi.

Ngoại đạo Bộ Kích Noa im lặng không đáp được, lấy cùi chỏ thúc vào Mạt Yết Lị Cù Xá Lê Tử. Như vậy, lần lượt thúc nhau, hết cả sáu người không ai dám ứng đối. Vua nhắc họ hiện thần thông đến ba lần nhưng Lục sư chỉ thúc nhau, im lặng rụt cổ cúi đầu như nhập vào thiền định không đáp gì cả.

Chúa đại dược xoa Kim Cương Thủ suy nghĩ: “Sáu vật ngu si này gây phiền phức cho Thế Tôn đã lâu, nên làm cho họ sửa lỗi trước, không còn gây ra nữa, đều phải bỏ đi”.

Sau khi suy nghĩ, Dược xoa liền phóng ra mưa to gió lớn thổi sập ngã một số nhà hiện thần thông. Ngoại đạo tà đồ đều ly tán, hoặc kinh sợ chạy vào hang núi, rừng cây, bụi rậm ẩn núp, hoặc chạy vào miếu thờ trời, ôm bụng buồn rầu. Chỉ riêng căn nhà hiện thần thông mà Phật đang trú thì không sao cả.

Thấy sự việc này, Thế Tôn nói kệ:

Mọi người vì lo sợ,

Thường quy y các núi,

Vườn cây, gốc đại thọ,

Đền miếu, rừng hoang vu.

Quy y này không thắng,

Quy y này không tôn,

Không nhờ quy y này,

Mà giải thoát các khổ.

Ai quy y Phật Đà,

Chánh pháp và Tăng già,

Thường dùng tuệ quán sát,

Ngay trong Bốn Thánh đế,

Biết khổ, biết khổ tập,

Biết thoát hẳn các khổ,

Biết Thánh đạo tám ngành,

Đến Niết bàn an ổn.

Quy y này tối thắng,

Quy y này tối tôn,

Nhờ quy y nơi này,

Chắc chắn thoát các khổ.

Bấy giờ, quán sát căn cơ khác nhau, tùy miên bất đồng của mọi người, Thế Tôn thuyết pháp cho họ. Được nghe pháp rồi, vô lượng trăm ngàn đại chúng được kiến giải thù thắng, hoặc chứng Sơ quả, Nhị quả, Tam quả, A la hán quả, hoặc có người phát tâm Thanh văn Bồ đề, hoặc có người phát tâm Độc giác Bồ đề, hoặc có người phát tâm Vô thượng bồ đề. Những chúng sinh trong đại chúng đều chí tâm quy hướng Tam bảo. Sau khi thuyết pháp làm cho họ được thấy pháp lợi ích hoan hỷ, Thế Tôn rời khỏi tòa ra đi.

Bấy giờ, đang ngồi chung với Bộ Kích Noa …, những học trò của hỏi:

– Thế nào là thật?

Sinh tâm dối trá bịa đặt khéo léo, cả Lục sư cùng nhau nói rằng thế gian là thường tồn, đấy là sự thật.

Lại có người nói rằng vô thường là thật.

Lại có người nói vừa thường vừa vô thường.

Lại có người nói chẳng phải thường, chẳng phải vô thường là sự thật.

Lại có người nói hữu biên hay vô biên.

Lại có người nói vừa hữu biên vừa vô biên.

Lại có người nói chẳng phải hữu biên chẳng phải vô biên.

Lại có người nói mạng trong thân.

Lại có người nói mạng ngoài thân.

Lại có người nói sau khi chết có ngã.

Lại có người nói sau khi chết không có ngã.

Lại có người nói sau khi chết vừa có ngã vừa không có ngã.

Lại có người nói chẳng phải có ngã chẳng phải không có ngã. Chỉ đây là sự thật, ngoài ra đều hư vọng.

Tuy họ nói như vậy nhưng trong lòng rất xấu hổ, cúi đầu cam chịu, lửa buồn rầu đốt cháy trong tâm, muốn tìm nước uống nên đi đến ao. Trên đường, thấy họ, một hoàng môn nói kệ:

Ông đi một mình muốn đến đâu?

Dáng như trâu thua bị gãy sừng,

Không biết diệu pháp Phật Thích Ca.

Thì như trâu hoang chạy vô định.

Nghe nói vậy, Bộ Kích Noa nói kệ đáp:

Cái chết bên ta, đi về trước,

Thân ta lê bước không còn sức,

Luân hồi các hữu thọ khổ vui,

Ta đang bỏ hết cầu nơi an.

Mặt trời sáng chói nắng nóng bức,

Thân tâm của ta đều mệt mỏi.

Ngươi hãy thật lòng chỉ cho ta,

Nơi nào có ao nước trong mát?

Nghe hỏi, Hoàng môn nói kệ đáp:

Gần đây có ao nước trong mát,

Nga vịt, hoa tươi mọc khắp nơi,

Ông vì quá ác nên mù tối,

Không thấy ao thơm nên hỏi ta.

Bộ Kích Noa nói kệ:

Này kẻ phi nam phi nữ ơi,

Sao không chỉ lối đến ao nước?

Ta đang cần tìm ao nước mát,

Mong cho thân tâm hết nóng bức.

Sau khi được Hoàng môn chỉ đường, Bô Kích Noa tìm đến ao nước, dùng vò đựng cát cột vào cổ trầm mình xuống nước mà qua đời.

Các đệ tử hỏi nhau rằng các vị có thấy Ô Ba Đà Da của tôi không. Họ đều nói không thấy. Họ lại hỏi nhau các vị có nghe Ôâ Ba Đà Da nói gì. Có người đáp rằng thấy nói thế gian đều thường, đây là sự thật, ngoài ra đều hư vọng … .có người nói vô thường … .nói vừa thường vừa vô thường … nói chẳng phải thường chẳng phải vô thường … có người đáp thấy nói hữu biên … thấy nói vô biên … thấy nói vừa hữu biên vừa vô biên … thấy nói phi hữu biên phi vô biên … nói đầy đủ như trước. Các đệ tử lại nói với nhau rằng quý vị nên biết những chủ thuyết này không giống nhau vậy chúng ta hãy tìm Thân giáo sư để hỏi sự thật.

Cùng nhau đi tìm, trên đường thấy đồng nữ đi lại, h? nói kệ hỏi:

Hiền thủ, người có thấy,

Đại sư Bộ Kích Noa,

Thân không mặc y phục,

Ăn bốc, đứng trên đất.

Nghe hỏi, đồng nữ nói kệ đáp:

Họ là người địa ngục,

Giang tay xin của người,

Tay chân đều màu trắng,

Thấy đang chìm trong nước.

Đệ tử nói kệ đáp:

Ngươi đừng nói như vậy,

Ấy là lời bất thiện,

Dùng pháp làm y phục,

Mâu Ny trú pháp này.

Đồng nữ nói kệ đáp:

Trần truồng đi khắp nơi,

Sao cho đó là trí,

Khiến mọi người trông thấy,

Chẳng có ý xấu hổ.

Trơ mặt, bêu thân thể,

Lại cho đó là pháp.

Vua Tỳ Sa môn thấy,

Dùng đao chém không tha.

Nghe nói như vậy, các đệ tử im lặng bỏ đi, đến ao nước thấy thầy họ dùng bình cát cột cổ trầm mình chết. Trong đệ tử, những người ưa thích giới nói rằng đây là sự thật, ngoài ra đều hư vọng, nên cùng nhau dùng bình cát cột cổ trầm mình chết. Số người còn lại tứ tản khắp nơi, y chỉ ở vùng xa.

Khi Phật hiện đại thần thông như vậy, trời người đại chúng đều rất hoan hỷ.