Căn Bản Thuyết Nhất Thiết Hữu Bộ Tỳ Nại Da Tạp Sự 40 Quyển

Quyển Thứ 23

Nội nhiếp tụng:

Ngưu hộ lạp sư tử,

Phóng cung thiên thọ quy,

Mãnh Quang hướng đắc xoa,

Sát nhân thanh bát mộng.

Một hôm vừa ngủ dậy, vua Mãnh Quang suy nghĩ: “Sau khi ta qua đời, thái tử Ngưu Hộ có đủ trí lực để thừa kế vương vị không, ta nên trắc nghiệm trí mưu của nó”.

Gọi Ngưu Hộ đến, vua bảo:

– Trong cung có một ít công việc, ta cần làm trong bảy ngày. Tạm thời, con có thể thay ta trông nom việc nước.

Vâng lệnh vua, thái tử giám sát đất nước, thưởng phạt thích đáng việc lợi hại. Có kẻ thông dâm bị quan giải đến. Gặp nhau, thái tử hỏi cả nam nữ:

– Có yêu mến nhau không?

Đáp:

– Yêu nhau.

Nghe xong, thái tử bảo các quan:

– Họ đã thương nhau sao ta không tùy thuận?

Thái tử bảo tả hữu:

– Từ nay về sau không cấm việc thông dâm.

Nghe như vậy, mọi người mặc tình gây lỗi. Đối với việc nước, thái tử kiểm soát rất nghiêm túc. Sau bảy ngày, vua ra khỏi cung, hỏi Tăng Dưỡng:

– Sau khi ta qua đời, thái tử Ngưu Hộ có thể kế vị không?

Đáp:

– Người ấy có thể kế vị, nhưng đối với việc thông dâm lại buông thả cho họ gây việc xấu.

Hỏi:

– Vì sao, Tăng Dưỡng kể lại đầy đủ sự việc.

Vua suy nghĩ: “Không có ý đố kỵ với phụ nữ của người, hưng đối với thê thiếp của mình, Ngưu Hộ lại không đố kỵ hay sao? Ta hãy thí nghiệm”.

Bấy giờ, có người khách Kiền Đà La ở phương Bắc đang trú trong thành. Nghe người này có trí, vua bảo:

– Ngươi có thể làm việc phi pháp với đại phi của Ngưu Hộ không?

Nghe như vậy, người ấy bịt tai nói:

– Nếu làm việc phi pháp này, thần hết đường sống.

Vua nói:

– Việc vua cần như vậy, đấy không có lỗi. Nếu không làm, chính là trái lệnh vua.

Đáp:

– Đại vương, tất nhiên phải tuân mệnh nhưng không thể gấp được, cần phải từ từ mới có thể làm.

Vua nói:

– Phải tuần tự làm gì, tùy theo ý ngươi.

Đáp:

– Đại vương, trước tiên ngài phải cấp cho thần chi phí xây dựng một cửa hàng lớn gần dinh thái tử để làm phương tiện tìm cách thân cận.

Theo lời, nhà vua cấp tiền vật liệu cho người này. Ông ta dựng một cửa hàng trưng bày nhiều quầy hàng mua bán đồ vật thơm.

Người hầu của mẹ vợ thái tử đến cửa hàng ấy mua hương liệu. Người Kiền Đà La hỏi:

– Cô bé, mua cho ai vậy?

Đáp:

– Mẹ vợ thái tử Ngưu Hộ sai tôi mua.

Hỏi:

– Bà ấy tên gì?

Đáp:

– Tên..họ …

Bà ấy cùng họ với mẹ tôi nên tôi xem như mẹ. Nói xong, chủ hàng lấy ít tiền nhưng đưa nhiều hương liệu.

Khi người hầu về nhà, bà mẹ ấy hỏi:

– Vì sao trước đây cũng số tiền ấy được ít vật, nay cũng số ấy được rất nhiều vật?

Được người hầu kể lại đầy đủ sự việc, bà mẹ nói:

– Rất tốt. người ấy là con ta.

Đến ba lần như vậy, thấy nhiều đồ vật, bà ta rất vui mừng.

Sau đó, một hôm, chủ hàng bảo người hầu:

– Cô hãy thưa với mẹ, tôi muốn thăm viếng.

Được người hầu thưa, bà mẹ nói:

– Cho họ đến.

Người hầu sang báo, chủ hàng mang nhiều vật thơm đi sang nhà kia. Gặp nhau, ông ta ôm bà mẹ ấy khóc. Mẹ hỏi:

– Vì sao người khóc?

Đáp:

– Mẹ ơi, vì mẹ giống hệt mẹ con, lòng con xúc động nên khóc.

Mẹ nói:

– Ta là mẹ con, thôi đừng khóc nữa.

Người ấy làm cho hai bên thương mến đậm đà. Vợ Ngưu Hộ đang đứng bên cạnh, người mẹ gọi:

– Con đến đây, hãy ôm lấy chân, ân cần cung kính anh ấy.

Sau khi được người đàn bà làm theo lời mẹ, chủ hàng hỏi:

– Chị này tên gì?

Đáp:

– Tên …

– Chị dâu của tôi ở nhà cũng đồng tên, hình dáng lại giống nhau, vậy là chị dâu của tôi. Chủ hàng nói.

Mẹ nói:

– Lành thay!

Từ đó về sau, họ càng thêm khắn khít.

Sau khi đến nhà, chủ hàng suy tính quỷ kế, giả bệnh nằm nghỉ. Khi thấy người hầu đến mua hương xoa, ông ta nói:

– Thiếu nữ, tôi bệnh rất nặng, sao mẹ không đến thăm nhau một chút?

Đáp:

– Bà ấy không biết ông bệnh, tôi sẽ về báo.

Sau khi được người hầu báo, người mẹ sang thăm hỏi:

– Này con yêu mến, con bị bệnh ra sao?

Đáp:

– Con bệnh rất nặng.

Mẹ nói:

– Nên hỏi y sĩ, tùy bệnh dùng thuốc.

Đáp:

– Mẹ ơi, thuốc không trị bệnh này được. Con mắc bệnh này, chắc chắn phải chết.

Mẹ đáp:

– Con chớ ưu sầu, phải làm cách gì để hết bệnh?

Đáp:

– Có thuốc trị bệnh nhưng không sao tìm được.

Mẹ nói:

– Chỉ cần có, ta sẽ lo liệu hết.

Đáp:

– Mẹï ơi, nếu được đại phi của Ngưu Hộ cho tư thông ân ái thì hết bệnh.

Nghe nói, mẹ rất giận, nói:

– Ngươi là kẻ bần hàn, muốn được vương phi làm sao toàn mạng?

Nói xong, bà ta giũ áo ra về.

Khi ấy, chủ hàng thi hành quỷ kế, làm khế ước ghi rằng sau khi chết đi nhà cửa tài sản đều giao cho mẹ vợ thái tử, rồi đưa giấy ấy cho bà mẹ. Sau khi xem giấy, cơn giận tiêu tan, bà mẹ suy nghĩ: “Ta nỗi giận, quay lưng bỏ đi. Đối với ta, nó lại sinh ân nặng, tình nghĩa không giảm, khó có hạng như vậy. Nhân việc này, ta hỏi con gái xem, đừng vì việc này mà đến nỗi anh ấy mất thân mạng”.

Bà ta gọi con gái nói:

– Người chủ hàng từ lâu có ân tình, anh ta là em chồng con, đang bị bệnh sao con không đến thăm một chút?

– Mẹ ơi, chẳng lẽ không có y sĩ điều trị cho anh ta hay sao?

Đáp:

– Bệnh ấy khó trị, có khi phải chết. Mẹ nghe anh ta nói nếu được ân ái với chị dâu thì hết bệnh.

Cô gái tức giận nói:

– Hắn là kẻ bần hàn muốn cùng vương phi làm việc phi pháp, hôm nay sao không bị mất mạng được?

Mẹ nói:

– Sang hèn bất định, hiện tại sao con biết được! Chúa công vốn được ai sinh ra, biết không?

Đáp:

– Không biết.

Mẹ nói:

– Do bồ cạp sinh, nay được làm vua có nhiều binh lính. Chồng của con do vợ trưởng giả sinh ra, cũng sẽ làm vua. Con nên ân ái với anh ta, nếu có con sẽ được làm vua nào có hại gì.

Do mẹ khuyên nên cô ta ưng thuận tư thông. Người mẹ báo tin cho Kiền Đà La:

– Thấy người tha thiết nên con ta đồng ý. Người hãy biết thời gian đến gặp gỡ nhau.

Biết tin, chủ hàng báo tin cho vua:

– Sự việc sắp thành, hãy khiến Ngưu Hộ tạm thời đi khỏi nhà.

Vua suy nghĩ:

– Sau khi ta qua đời, Ngưu Hộ làm vua, con của Ngưu Hộ sẽ kế nghiệp đế vương. Nếu Kiền Đà La cùng vương phi sinh con mà nó lên làm vua thì tuyệt mất giòng dõi của ta. Vậy nên cho họ uống thuốc để không sinh con.

Vua đưa thuốc cho Kiền Đà La bảo:

– Trước khi ngươi cùng cô ta làm việc phi pháp, hãy uống thuốc này.

Vua bảo Ngưu Hôä:

– Con hãy tạm vắng nhà trong thời gian ngắn.Ta có việc tính toán riêng.

Ngưu Hộ không về nhà. Sau khi uống thuốc, Kiền Đà La tư thông với người đàn bà rồi ngủ chung một chỗ.

Suy nghĩ việc này chắc đã hoàn tất, vua bảo Ngưu Hộ:

– Con hãy về nhà.

Về đến nhà, thấy Kiền Đà La cùng vợ mình buông thỏng tay nằm ngủ chung một chỗ, thái tử liền đỡ tay họ lên rồi lấy áo đắp cho cả hai.

Ngủ chung suốt đêm đến sáng, nghĩ rằng không ai thấy nên người kia về lại cửa hàng.

Hôm sau, vua nói với thái tư û:

– Đêm qua, ta mộng thấy vợ con tư thông cùng người ngoài.

Đáp:

– Đại vương thấy trong mộng, còn con chính mắt thấy.

Vua hỏi:

– Con thấy thế nào?

Thái tử kể lại đầy đủ. Vua hỏi:

– Con không có tâm ghen với cô ta hay sao?

Đáp:

– Con không ghen.

Hỏi:

– Vì sao như vậy?

Đáp:

– Xin đại vương nghe cho, từ khi sinh ra đến nay, con biết túc mệnh. Nhớ lại đời trước, con là vợ chủ buôn. Chồng con mang hàng hóa đi buôn bán phương xa. Con bảo:

– Em muốn đi theo.

Chồng bảo:

– Ai sẽ hầu hạ phục vụ em, do khó nhọc như vậy không thể đi theo.

Thấy người vợ khóc lóc, người khác nói với chủ buôn:

– Vợ ngài đang khóc lóc muốn đi theo.

Sau khi nghe chủ buôn nói ra những khó khăn, họ bảo:

– Cứ cho đi theo, tôi sẽ cung cấp.

Chủ buôn cho vợ theo. Đến chỗ đường hiểm có năm trăm tên cướp đến cướp đoàn buôn và giết chết chủ buôn rồi cùng làm việc phi pháp với vợ chủ buôn. Khi bọn giặc phá đoàn buôn khác, được một thiếu nữ, bọn họ đều ưa thích. Thấy vậy, người đàn bà kia sinh tâm ghen tức nghĩ rằng cô này tại sao cùng tranh chồng với mình, nên sai người ném xuống giếng cho chết.

Đại vương, người phụ nữ xưa kia, ngày nay là con. Con nghĩ rằng ngày xưa làm việc dâm dục với năm trăm người còn chưa vừa ý, huống chi với một đàn ông thì ngày nào cho đủ! Nhớ lại việc ấy nên đối với phụ nữ không có tâm ghen tức. Do vậy nên biết rằng người ngu trong đời phần nhiều đem phụ nữ an trí trong cung để cùng nhau hộ vệ. Đúng lý thì đàn ông phải đề phòng đàn bà, tại sao để đàn bà đề phòng đàn ông?

Vua nói:

– Đúng như con nói, bỏ được tâm ghen tức là việc khó trong đời, tuy lý này đúng nhưng ta chưa làm được.

Bấy giờ, thành Ôn Thệ Ny có một thợ săn. Người vợ rất đẹp nên anh ta yêu thương vô cùng. Muốn đi săn bắn, anh ta suy nghĩ: “Ta đi vào rừng để vợ ở nhà, sợ cùng kẻ khác làm những việc phi pháp. Nếu ta không đi, không có nghề gì để nuôi sống, vậy nên đưa nhau đi vào rừng”.

Họ cùng đi vào rừng, ở trong chòi lá, săn bắn giết loài cầm thú, bán để đổi lương thực.

Một hôm, nhân săn bắn, vua Mãnh Quang thúc ngựa lên. Ngựa vua kinh sợ vọt chạy đến chỗ thợ săn. Thợ săn nhớ biết nên lên tiếng chào đón.Vua xuống ngựa, nghỉ dưới bóng cây.

Sau khi tự nghĩ: “Lẽ nào ta lại đem thịt cũ cách đêm dâng lên đại vương quán đảnh, nên đem thịt mới để phục vụ vua, thợ săn mang cung tên đi vào rừng hoang”.

Nhà vua liếc nhìn khắp nơi, thấy vợ thợ săn thân hình khả ái nên có ý ưa thích. Do dục tâm trói buộc nên họ cùng làm việc phi pháp.Khi ấy, thợ săn bắt được con thịt mới mang trở về, thấy vua cùng vợ làm việc trái đạo, nên sinh phẫn nộ suy nghĩ, vua này làm việc trái phép nên giết bỏ đi. Nhưng anh ta nghĩ lại: “Lẽ nào vì phụ nữ nhỏ mọn mà hại đại vương”.

Thình lình, có sư tử đi đến giết chết thợ săn. Khi anh ta lâm chung, có tâm từ mẫn với vua nên thác sinh vào trời Tứ đại thiên vương.

Thấy người chồng chết, vua suy nghĩ: “Thiếu nữ này tư thông với ta không nên ruồng bỏ”.

Vua liền an ủi và để cô ta một bên.

Đại thần của vua tìm kiếm khắp nơi, cùng đến chỗ vua thưa hỏi:

– Cô này của ai?

Đáp:

– Trong lãnh vực của ta, làm sao khỏi cho hết, nên đem về an trí nơi hậu cung.

Vua giải tán cuộc săn, trở về thành. Trong nội cung vua có nhiều cung nhân, vua suy nghĩ: “Người thợ săn này đem một thiếu phụ, ở riêng trong rừng vắng còn không thể giữ được, huống chi ta làm sao giữ được nhiều cung nữ”.

Nhà vua liền rung chuông, thổi ốc, đánh trống báo khắp thành phố làng xóm:

– Mọi người nên biết, nhân dân địa phương hoặc từ xa đến hãy lắng nghe nói, ta cho tất cả những người trong cung được tự do, tùy theo sở thích của mình mặc ý tung hoành tư thông với người ngoài, ta không cho đó là lỗi.

Vua lại báo với người trong cung:

– Ta cho các ngươi tự do, ban đêm được ra ngoài cung, tùy ý đi hoan lạc, khi nghe tiếng trống thì phải trở về. Ai trái lệnh sẽ bị giết chết.

Đã là đàn bà đều thích đàn ông, huống chi họ bị giam hãm trong thâm cung. Bấy giờ, ban đêm các cung nữ đều ra ngoài tìm kiếm đàn ông tùy theo sở thích đi lại tại chỗ. Chỉ có phu nhân An lạc, mẹ Ngưu Hộ và Tinh Quang vì giữ tình với vua nên không ra ngoài.

Vua bảo An Lạc:

– Nàng có thể ra ngoài tìm đàn ông khác.

Đáp:

– Thiếp thật không thể bỏ vua để ra ngoài tìm người khác.

Vua lại bảo Tinh Quang:

– Sao nàng không đi tìm đàn ông bên ngoài?

Tinh Quang tuổi trẻ xinh đẹp khó nhịn được tình sắc, thường có ý luyến ái đàn ông khác; tuy sống trong cung nhưng ý mong ra ngoài, nghe vua nói nên im lặng nhận lời. Ban đêm, cô ta vào chợ tìm đến đồng tử bán hương đẹp trai, bảo:

– Anh hãy cùng tôi làm việc yêu đương.

Đáp:

– Tạm thời cầm đèn, chờ tôi tính toán số liệu chi dụng rồi mới tùy ý.

Anh chàng này thu thập quá nhiều, khó tính toán cho hết nên tính toán suốt đêm mãi đến khi trời sáng. Nghe tiếng trống, không thể nán lại được, Tinh Quang vứt đèn xuống đất, muốn bước ra cửa. Anh chàng nói:

– Tạm ở lại một lúc, cùng nhau ân ái.

– Không thể ở lại được, vua có lệnh khi tiếng trống nổi lên, ai không vào cung sẽ bị chém đầu, tôi không có hai đầu, nào được ở lại lâu.

Nói xong, cô ta bỏ ra đi. Gặp nhau, vua hỏi:

– Tinh Quang, nàng cùng người ngoài vui vẻ không?

Đáp:

– Không rảnh một chút.

– Vì sao?

Cô ta kể lại đầy đủ cho vua nghe. Vua im lặng rồi lại truyền lệnh thông báo như trước, ban đêm thả hết cung nhân tự do ra ngoài tùy ý tư thông. Tiếng đồn việc này vang tận đến xứ khác.

Vua Xuất Quang nước Kiêu Thiểm Tỳ nghe vua Mãnh Quang có giáo lệnh ban đêm thả tất cả cung nhân ra ngoài đi làm việc riêng, nên hỏi đại thần Du Kiện Na:

– Ta nghe vua Mãnh Quang thả các cung nhân tùy ý đi làm theo sở thích. Ta muốn đến đó cùng họ hưởng lạc một lúc.

Đáp:

– Vua Mãnh Quang cùng đại vương thường có việc không vừa ý. Nếu kẻ oán nghe vua tự đến, chắc chắn làm việc không hay.

– Trượng phu hành sự, dù tốt xấu cũng phải cương quyết, ngươi hãy ở nhà, ta đi đến đó.

Đáp:

– Đại vương quyết ý, ai dám giữ lại, mong ngài lên đường phải nên cẩn thận.

Vua Xuất Quang rất hiếu nữ sắc, không nghe đại thần ngăn, đi đến thành Ôn Thệ Ny, ban đêm gặpï gỡ Tinh Quang, sau khi biết rõ, lại thấy dung nhan xinh đẹp vô song trên đời, bảo:

– Này cô gái đẹp Tinh Quang giòng Sát đế lị hãy đến đây cùng ta hoan lạc.

Đáp:

– Tùy ý, hãy trải thảm ra.

Vua bảo:

– Nàng hãy trải ra.

Cả hai người đều kiêu ngạo giằng co không ai chịu trải thảm ra, cho đến khi trời sáng. Tiếng trống vang lên, cô gái muốn đi, vua nói:

– Hãy ở lại cùng ta hoan lạc.

Đáp:

– Vua có lệnh, tiếng trống vang lên, ai không vào cung sẽ bị giết chết, tôi không còn rảnh để ở lại lâu nữa.

Tinh Quang liền rút nhẫn vàng trên tay vua, mang về cung. Vua Xuất Quang cũng trở về xứ mình.

Vua Mãnh Quang hỏi:

– Nàng được hưởng lạc với đàn ông nào không?

Đáp:

– Không được.

Nghe vua hỏi lý do, cô ta kể lại đầy đủ sự việc và đưa nhẫn đeo tay ra:

– Đây là vật của ông ấy, thiếp lột ra đem về đây.

Sau khi xem dấu trên nhẫn, vua bảo Tăng Dưỡng:

– Vua Xuất Quang đem cả đại binh vào trong thành không ai biết cả, cùng cung nhân của ta ngầm đòi sự hoan lạc, làm sao cho hắn thoát đi vậy?

Đáp:

– Đại vương, đấy là lén đến, thần không tính trước, nếu hắn trở lại, chắc chắn không cho thoát.

Sau khi trở về, vua Xuất Quang nghe biết, vẫn bảo với đại thần Du Kiện Na như trước. Đ?i thần can gián:

– Trước đây, vua đi lén, họ không biết, nên mới để cho an ổn trở về nước. Nay vua ấy phòng bị nghiêm mật. Nếu ngài đi nữa chắc không bình an, không đi là hơn.

Tuy hết sức ngăn cản nhưng vua không nghe vẫn lên đường, vị đại thần phải đi theo. Đ?n thành Ôn thệ ny, họ trú trong một ngôi nhà.

Biết tin, Tăng Dưỡng sai nhiều tráng sĩ tuốc kiếm phòng thủ chung quanh ngôi nhà và bảo:

– Trong nhà này, nếu phụ nữ thì cho đi ra, đàn ông thì giữ lại.

Biết lâm vào tình thế như vậy, Du Kiện Na suy nghĩ:

– Thấy vua gặp nạn, ta không nên âm thầm bỏ đi, phải làm cách gì để ngài chạy thoát!

Ông ta liền bảo vua mặc y phục nô tỳ đội bình nước, sai người đứng ở sau cầm gậy xua đi nói rằng ngươi mau đi lấy nước đem về vua đang chờ tắm rửa.

Bấy giờ, những người canh giữ cho là nô tỳ nên không ngăn lại. Khi đến bờ ao, vua vứt bình, chạy trốn.

Tăng Dưỡng vào nhà, tìm không thấy vua, chỉ thấy Du Kiện Na liền dẫn đến gặp vua mình báo rằng vì người này làm cho vua Xuất Quang chạy thoát.

Trước vua, Du Kiện Na thưa:

– Tôi nhờ nhà vua nên nuôi sống được thân mạng, nay làm cho chạy thoát thật đúng đạo nghĩa. Những vị quan này hưởng bổng lộc của ngài mà để cho vua tôi chạy thoát, đúng đạo lý không?

Vua rất trách cứ Tăng Dưỡng:

– Vì sao vua ác của nước địch đến đây làm việc gian tà, các khanh công nhiên cho hắn chạy thoát? Có cách nào khác bắt được hắn thì tốt, nếu không bắt được, phải chịu cực hình.

Nghe phán như vậy, Tăng Dưỡng kinh hoàng suy nghĩ tìm phương cách.

Có người thợ giỏi máy móc ở phương Nam vừa mới đến đây. Tăng Dưỡng hỏi:

– Ngươi có trí lực, làm được máy móc như vậy như vậy không?

Đáp:

– Tôi có học làm mong được thành công.

Khi ấy, Tăng Dưỡng đem dấu voi lớn Vi sơn của vua, rao khắp cả thành biết voi lớn Vi sơn đã chạy mất, không biết đang ở đâu. Sau khi gần xa đều nghe, Tăng Dưỡng bảo với thợ:

– Nên theo như hình cũ làm tượng voi Vi sơn.

Tuân lệnh, thợ làm voi máy. Trong voi máy này chứa năm mươi người và nhiều phân voi với nước. Tăng Dưỡng ra lệnh:

– Các ngươi điều khiển máy móc làm cho voi này đi đến gần nước Kiều Thiểm Tỳ và đứng lại đó. Nếu vua cùng bốn loại binh đến xem thì voi chạy trở lại, bằng một mình vua thì bắt lấy nhốt vào trong voi và chạy mau về nước.

Nghe lệnh, người thợ làm theo lời rồi cho voi đến đứng chỗ không xa Kiều Thiểm Tỳ.

Khi ấy, những người chăn bò, dê, người tạp dịch thấy voi kỳ lạ nên cùng nhau xem xét. Có người nói voi này từ núi rừng đến. Có người nói đây là voi lớn bị mất của vua Mãnh Quang chạy lạc xa đến đây. Có người đến tâu với vua lý do là đã nghe vua Mãnh Quang có voi lớn Vi sơn siêu tuyệt trên đời, do phúc lực của vua nên nó tự đến đây, gần xa đô hội có ngàn ức người đến xem.

Nghe như vậy, vua rất vui mừng, bảo Du Kiện Na đánh trống lên báo khắp đô thành, thống lĩnh bốn loại binh cầm nhiều lưới dây, cùng mọi người đi ra khỏi thành xem bắt voi lớn.

Theo lệnh vua, các quan thứ tự thi hành, mọi người cùng nhau kéo ra như mây tụ tập ngoài đồng.

Thấy binh vua đến, những người bên trong cho voi chạy xa.

Đại thần tâu lên:

– Đối với việc bắt voi, trước đây vua rất thiện nghệ, làm sao dẫn dụ để đến gần nó?

Vua bảo:

– Bốn loại binh hãy lui lại để một mình ta đến xem.

Binh lính lui lại, một mình vua tiến tới cùng với cây đàn Tỳ Bà âm thanh vi diệu. Những người trong bụng voi thấy vua đến một mình, liền cho voi đứng lại. Vừa đến bên voi, những người kia liền đi ra bắt vua đem vào trong bụng rồi điều khiển máy móc cho chạy nhanh như gió trở về nước mình.

Khi vua Xuất Quang bị bắt, cả đại binh đều kêu lớn lên vua bị giặc bắt, vua bị giặc bắt, rồi gia tăng binh lính rượt theo đến biên giới. Đại thần bảo:

– Đã đến đất họ, không được vào nữa mà nên trở về, vua đã bị bắt đi hãy suy nghĩ cách khác.

Vua Xuất Quang bị họ bắt được đưa về thành Ôn Thệ Ny. Đại thần Tăng Dưỡng dẫn vua Xuất Quang đến gặp vua Mãnh Quang, tâu:

– Đại vương, đây là vua Xuất Quang.

Trông thấy, vua rất mừng, sai gióng chuông đánh trống. Mọi người vội vân tập đến có cả đến trăm ngàn ức chật kín các nẻo đường.Vua ra lệnh Tăng Dưỡng:

– Hãy y vào phép nước trừ khử Xuất Quang.

Quan tâu:

– Vua Xuất Quang giỏi biết phương pháp huấn luyện voi đến chỗ tuyệt diệu, nếu vua giết đi thì mất cả phương pháp này, hãy sai người đến học với hắn, hiểu diệu thuật ấy rồi, giết cũng không khó.

Vua bảo:

– Nếu vậy, khanh hãy học đi.

Đáp:

– Như thế, ông ấy trở thành thầy dạy học, làm sao giết được. Làm như vậy, thật trái với đời.

Vua hỏi:

– Ai có thể học được?

Đáp:

– Vương nữ Thiên Thọ bản tính siêng năng, hiểu biết thông minh, ai cũng biết; khiến vương nữ học, tất đạt đến tận chỗ kỳ diệu.

Theo kế ấy, vua bảo vương nữ:

– Có một đàn ông đủ mười tám tướng xấu, hắn hiểu biết giỏi về sách huấn luyện voi, dùng màn ngăn lại, con có thể đến học. Sau này, cha sẽ học tập lại với con. Nhưng con không nên nhìn mặt kẻ xấu ấy. Nếu ai trông thấy chắc chắn phải chết.

Vương nữ học binh thư sau bức màn.

Tại Kiêu Thiểm Tỳ, Du Kiện Na suy nghĩ: “Ta phải tìm tin tức của vua, nếu còn sống thì tìm cách cứu ra, bằng như không còn thì kiếm người khác kế vị”.

Du Kiện Na bảo em gái tên là Kim Man khôn lanh nhiều ý, trí tuệ hơn anh gấp bội:

– Này em, hãy đi đến thành Ôn Thệ Ny thăm hỏi tin tức của vua. Như ngài còn sống nên tìm cách cưú ra, nếu đã qua đời thì đưa người khác kế vị.

Nghe xong, Kim Man lặng lẽ suy tính việc ấy, thay đổi y phục giả làm nữ ngoại đạo đi xin ăn, tự mặc quần áo dơ bẩn, đi dần đến thành Ôn Thệ Ny. Đến nơi, cô ta hỏi người thủ môn:

– Vua Xuất Quang còn sống không?

Hỏi:

– Vua ấy cùng cô có thù oán gì?

Đáp:

– Giết cả chồng và con, thu đoạt tài sản.

– Vua ấy chưa chết, đang dạy binh thư điều voi cho vương nữ.

Lần lượt đến hỏi ở bốn cửa thành vua, họ đều đáp như vậy. Kim Man tìm mọi cách cầu cạnh người khác, ẩn bóng dấu hình gặp gỡ vua Xuất Quang. Sau khi nhìn kỹ khắp bốn phía, cô ta hạ thấp giọng, hỏi:

– Đại vương, ngài còn sống không?

Vua cũng kinh hoàng nhìn khắp bốn bên, đáp:

– Này em, ta vẫn còn sống.

Cô ta tìm cách thân cận Thiên thọ, hỏi:

– Thiếu nữ, con học phép huấn luyện voi với ai vậy?

Đáp:

– Mẹ ạ, có một đàn ông đủ 18 tướng xấu, con học với ông ta sau bức màn.

– Làm gì có đàn ông đủ 18 tướng xấu, đấy chính là đại vương Xuất Quang tướng uy nghi xinh đẹp, đầy đủ tướng tốt hiếm có trong đời, ai lại dối con nói ra lời ác vậy; nếu không tin hãy giở màn lên xem. Cô ta nói.

Nghe nói, tâm vương nữ tràn ngập vui mừng liền vén màn xem dung mạo nhà vua, sinh ý yêu mến như cuồng phong thổi đến. Nàng nói:

– Mẹ ơi, đúng như lời nói, có cách gì làm cho nhà vua tư thông với con không?

– Nay ta bảo con, tuy là sự mong cầu viễn vong khó gặp được trường hợp này, nhưng chính con yêu mến thì thật đúng lúc. Đây chính là vua quán đảnh Sát Đế Lợi chính vị, ta sẽ tìm cách làm vừa lòng con.

Sau khi được biết, hai bên đều hợp ý vui mừng, Thiên Thọ cùng vua rất yêu mến nhau.

Bấy giờ, Kim Man báo tin cho anh:

– Xin anh an tâm chớ nên lo xa. Vương nữ Thiên Thọ đang học pháp huấn luyện voi với vua Xuất Quang.

Được tin, người anh mang năm loại anh lạc bên trong, ngoài mặc áo cỏ xưng hiệu là Xuân hoa, giả dạng điên cuồng đi đến thành Ôn Thệ Ny, nằm ngồi ở nơi đường phố khang trang, nói ra những cuồng ngôn bằng lời ca:

Mùa xuân nên du hý,

Mùa xuân nên hành lạc,

Ta chính là Xuân Hoa,

Cùng đi chơi thưởng ngoạn.

Nếu có người nhận ra, bảo đó là Du Kiện Na. Ông ta liền ngầm đem vàng ngọc cho họ ngay. Ai không biết, nói là kẻ điên thì không thèm hé răng nói lại. Đến những nơi như nhà vương gia, đại thần, được y phục thức ăn đều cho kẻ đói, dần dần lén lút đến chỗ vua Xuất Quang bàn luận mưu kế.

Một hôm, vương nữ Thiên thọ bảo Xuất Quang:

– Cha em biết được chắc chắn giết chết, phải tính cách chạy trốn là thượng sách.

Xuất Quang đáp:

– Nếu như vậy, nàng nên thưa với vua cha rằng con học điều khiển voi chỉ trên sách vở, chưa tận mắt thấy việc điều khiển chạy lui tới bao giờ, xin vua cho con voi mẹ Hiền Thiện, tùy ý cỡi đi để xem nó tới lui đúng với kinh văn không?

Nghe vương nữ tâu việc này lên, vua bảo quản tượng:

– Hãy giao voi mẹ Hiền Thiện cho Thiên Thọ tùy ý xử dụng.

Vương nữ cỡi voi hoặc sáng đi trưa về, xế đi chiều tối về, đầu đêm cuối đêm đi về bất thường, hoặc tối đi sáng sớm về.

Khi ấy, Du Kiện Na bày kế chạy trốn nên vác phân voi đi ra cửa thành. Thủ môn hỏi:

– Xuân Hoa dùng phân làm gì?

Đáp:

– Nhà vua bày tiệc đầy vườn Hoan Hỷ.

Cho là lời điên, không ai để ý đến.

Ông ta dùng phân trộn vào cỏ treo vào nhánh cây hai bên đường nước Kiêu Thiểm Tỳ. Khi vác bình đựng đầy nước tiểu voi đi ra, bị thủ môn thấy hỏi, ông đáp:

– Nhà vua tổ chức tiệc dùng làm nước uống.

Mọi người đều cười, cuối cùng không khám xét. Ông trở lại con đường định chạy trốn treo bình vào nhánh cây.

Bấy giờ, vua Xuất Quang cùng đại thần, Kim Man, Thiê Thọ hẹn nhau thời gian và nơi chốn. Đúng lúc, vua Xuất Quang và Thiên Thọ cỡi voi mẹ đến chỗ hẹn cùng đại thần, Kim Man với đàn Tỳ Bà diệu âm cùng nhau hoan hỷ lên đường. Vua đánh đàn, đại thần xướng ca:

Cùng cỡi voi Hiền Thiện,

Tiếng đàn hay hòa theo,

Thiên Thọ cùng Xuân Hoa,

Vẫy tay, đồng trở về.

Vua chính là thương chủ,

Được về Kiều Thiểm Tỳ,

Nguyện của tôi hoàn tất,

Ca hát thật vui vẻ.

Sau khi ra đi, đã trễ giờ rồi mà thấy họ không vào cung, vua Mãnh Quang bảo Tăng Dưỡng:

– Vì sao đã lâu Thiên Thọ không vào cung?

Sau khi tìm kiếm, Tăng Dưỡng mới biết họ đã chạy trốn, nên tâu:

– Vua Xuất Quang cỡi voi Hiền Thiện mang theo Thiên Thọ chạy trốn khỏi thành.

Nghe tâu, vua phẫn nộ, bảo:

– Ngươi hãy cỡi voi lớn Vi sơn rượt theo kẻ ác, dẫn về gặp ta.

Tăng Dưỡng liền cỡi voi lớn lên đường. Thấy voi lớn chạy nhanh sắp đuổi đến kịp, Du Kiện Na liền lấy phân voi treo ở nhánh cây đem vứt ra đất rồi chạy. Gặp phải hôi thúi, voi lớn không chạy tới nữa. Trong lúc voi lui lại, voi mẹ chạy xa.Trải qua nhiều Du Thiện Na (dặm), voi lại đuổi kịp. Du Kiện Na ném bình nước tiểu voi xuống đất, làm cho voi lớn bị hôi thúi nên họ lại chạy trước. Đến biên giới mình, họ mới hết sợ hãi.

– Đây là biên giới họ, ta nên trở về. Nếu không, có thể voi lớn này cũng bị bắt đi.Tăng Dưỡng suy nghĩ như vậy và không toại ý nên thất vọng trở về nước.

Về đến thành, vua hỏi:

– Có tin tức gì không?

Đáp: - Đã về nước họ, không thể truy nã được.

Nghe tâu, vua ưu sầu, chống tay lên má.

Sau khi về nước, vua Mãnh Quang như chết sống lại nên mời thỉnh Sa môn, Bà la môn, thương nhân sang trọng, thân tộc, người quen, kẻ nghèo nàn … gần xa lũ lượt đều đến chỗ vua. Nhà vua tổ chức đại hội lập đàn bố thí cùng phu nhân Thiên Thọ hoan lạc tùy ý.

Một hôm, cùng Thiên Thọ trên lầu, vua nói đùa:

– Ta dùng thuật bịa đặt, đưa được nàng về đây.

Phu nhân nói:

– Cha thiếp cũng dùng thuật dối gạt nên cầm giữ được vua chỉ còn mạng sống.

Vua nói:

– Nếu không đưa được cha nàng về thành Kiêu Thiểm Tỳ làm thợ dệt, ta không xứng được gọi là vua Xuất Quang.

Phu nhân phẫn nộ im lặng.

Vua Xuất quang bảo Du Kiện Na:

– Khanh có thể làm cho ta hết ưu buồn không?

Đáp:

– Ngài muốn làm gì?

– Dùng dây dài cột cổ vua Mãnh Quang kéo về đây, bắt học thợ dệt.

Đáp:

– Đem được voi Hiền Thiện cùng Thiên Thọ về đây an ổn, hóa ra như lời vua nói, chẳng phải làm hết ưu buồn.Thần sẽ suy nghĩ chẳng biết được không?

Sau khi tính kế, ông ta cho vua biết đi được, bèn thu thập hàng hóa cần dùng trong thành Ôn Thệ Ny, tìm thương chủ giỏi và mỹ nhân; cho mỹ nhân trang sức đầy đủ anh lạc làm vợ thương chủ. Sau khi làm như vậy xong, đoàn buôn lên đường … đi đến thành Ôn Thệ Ny.

Nghe có đoàn buôn lớn đến thành mình, vua Mãnh Quang đích thân đến xem xét việc thu thuế của họ. Vào trong trại, vua hỏi:

– Thương chủ đang ở đâu?

Được người hướng dẫn chỉ chỗ, vua đến nơi, mở cửa bước vào, đến nhà giữa gặp vợ thương chủ với dung nhan đặc biệt chưa thấy bao giờ, xinh đẹp tuyệt thế, trong thành này không ai sánh bằng.

Sinh tâm đắm nhiễm, vua hỏi:

– Hiền thủ, hãy cùng ta hoan lạc.

Cô gái đáp:

– Đây là giường nệm, cần thì tùy ý.

Đã bị ái dục trói buộc, chẳng việc gì không làm, vua liền nằm lên cùng cô ta giao hoan. Trong lúc ý chí vua mờ mịt không biết trước sau, thương chủ dùng vải phủ kín, sai bốn người khiêng cả giường đi. Mọi người xướng lên hãy ra khỏi thành Ôn Thệ Ny bằng cửa sau, nhân đó kéo nhau đi. Những người tùy tùng hoặc rung chuông ca lên:

Trên đời, muỗi ăn được mặt trăng,

Vua Tỳ sa môn bị đòi nợ,

Mặt đất, cây cối bay lên trời,

Dâm nữ bắt Mãnh Quang đem đi.

Khi thấy sự vui vẻ này, các thương nhân trong thành đều nói rằng đoàn buôn sắp ra đi nên đều đi theo.

Trong thành, mọi người không biết vua đi đâu. Tăng Dưỡng kinh hãi tìm vua khắp nơi.

Bấy giờ đoàn buôn đưa vua Mãnh Quang về nước Kiêu Thiểm Tỳ. Các quan mừng rỡ nói:

– Đại vương, quốc vị hưng thịnh, các nguyện đều toại ý.

Khi vua Mãnh Quang bị dẫn tới nơi, vua Xuất Quang nói:

– Hãy gông cùm hắn lại, cho học nghề dệt nhưng không cho người báo cho Thiên Thọ biết.

Một hôm, vua cùng Thiên Thọ lên lầu cao ngắm cảnh.

Bấy giờ, nhân có chút việc, vua Mãnh Quang ra khỏi nhà thợ dệt. Trên lầu cao trông thấy, vua Xuất Quang hỏi Thiên Thọ:

– Nàng biết người kia không?

Vua vốn trán rộng, vương nữ nhìn kỹ, liền nhớ lại ngay, rơi nước mắt ướt áo, suy nghĩ:

– Hiện nay ác vương giam cầm cha ta đến chỗ khổ sở này. Nếu không giết tên vua ác này, ta không xứng gọi là Thiên Thọ nữa. Tuy ta ra tay giết nhưng làm cho hắn không biết.

Bản tính thông minh, vua biết vương nữ oán hận nên bảo đại thần:

– Đối với Mãnh Quang, ta đã báo oán xong. Khanh hãy cho tắm rửa thân thể hắn, cho ăn thơm ngon, trang sức cho đàng hoàng rồi thả về nước.

Họ tuân lệnh vua, thứ tự làm hoàn tất, phóng thích vua kia về nước.

Thiên Thọ suy nghĩ:

– Nếu ta tìm cách giết ngay, hắn có ác trí tất phải sinh nghi, hãy kéo dài thời gian chờ đến ngày khác, gượng cười nói để xua tan ý tưởng buồn rầu.

Một hôm, Thiên Thọ mặc y phục dơ bẩn, nằm trên giường hư. Thấy vậy, Xuất Quang hỏi:

– Vì sao?

Đáp:

– Thiên thần giận thiếp.

Hỏi:

– Thiếu thốn gì mà phu nhân có nguyện lại không tạ lễ?

Đáp:

– Điều thiếp hứa trước đây, không thể cầu được.

Hỏi:

– Nàng hứa điều gì mà sinh ưu sầu, ý cần gì, ta sẽ chu toàn.

Đáp:

– Ngày trước khi cha thiếp giam giữ ngài, thiếp có phát tâm cầu khẩn với thiên thần:

– Nếu con cùng vua an ổn trở về Kiêu Thiểm Tỳ, con sẽ cùng vua nhịn ăn uống trong bảy ngày đêm, mãn bảy ngày dùng vòng hoa đẹp quấn từ ngón chân lên đầu, kiệu lên đầu thành, thiếp sẽ tổ chức đại hội bố thí cho vua, mời đủ số 1000 Bà la môn để cúng dường long trọng. Hiện nay, đại vương có nhiều cung phi, lẽ nào lại còn ưu ái với thiếp nữa, suy tính như vậy nên chắc chết không sai.

Vua nói:

– Như vậy tức là nàng vì ta mà cầu trời, không nên buồn nữa, ta sẽ làm tất cả.

Từ đó về sau, Thiên Thọ tạo điều kiện giết vua, cột hai con chó dưới thành, hằng ngày cho ăn thịt ngon, nuôi cho to lớn đến nổi ăn cả lượng thịt nhiều bằng thân người. Khi ấy, Nàng cùng vua thành tâm nhịn ăn uống bảy ngày nhưng ban đêm nàng lại lén ăn uống no nê.

Vua quyết tâm nhịn ăn bảy ngày nên thân thể suy nhược không thể đi đứng được.

Đủ bảy ngày, Thiên Thọ bảo người làm vòng hoa hãy dùng dây thô làm nhiều vòng hoa thơm rồi mau đem lại, ra lệnh cho Du Kiện Na:

– Hôm nay đại vương đã mãn giới kỳ, khanh hãy trang trí hoàng thành để tổ chức đại hội bố thí, cúng cho hơn 1000 vị bà la môn. Các vị đại thần đều làm việc cho nhanh, không nên cho họ biết đến việc kín trong cung.

Du Kiện Na tuân lệnh thi hành, quét dọn đường sá, rưới nước thơm, đốt hương che lọng và rãi các loại hoa khắp nơi, rất thích thú như vườn Hoan Hỷ, khắp nơi đều đánh trống tấu nhạc, âm thanh vang dậy, vũ công quay cuồng.

Trong lúc huyên náo này, Thiên Thọ đưa vua lên thành, cho nằm trên đất, dùng dây hoa quấn từ chân lên đầu không còn chỗ hở rồi đẩy rơi xuống chân thành. Hai con chó tranh nhau ăn hết máu thịt vua chỉ còn xương. Bấy giờ các loại cầm thú ăn thịt như diều hâu, điêu, kên kên, chó sói đến, nhai mổ xương tàn.

Thấy vậy, nhân dân trong thành kinh hoàng chấn động, truyền nhau rằng đại vương tự đứng trên thành xem đại hội, rơi xuống góc thành nhân đó qua đời, bị chó ăn thịt.

Nghe xong, mọi người đều lớn tiếng kêu gào, bứt tóc đấm ngực vang dậy cả thành.

Các Bí sô đều bỏ đi tứ tản, hoặc đến nơi khác hoặc về vườn Cấp Cô Độc.

Các vị đại thần tập họp lại cùng nhau thương nghị: “Vì sao đại vương tự lên trên thành. Ở đâu dưới thành lại có chó đến ăn thịt vua?”

Sau khi kiểm tra, họ phát hiện vòng hoa, mới biết chính là Thiên Thọ đã dự trù ác kế giết hại nhà vua. Quá tức giận, họ làm nhà bằng đồng đỏ nhốt Thiên Thọ vào trong, dùng lửa thiêu đốt, phải đau khổ đến chết. Thế nên biết rằng oán thù tương báo ngày nào mới chấm dứt.

Các Bí sô đều có nghi ngờ, thưa hỏi Thế Tôn:

– Đại đức, trước đây vua Xuất Quang gây nghiệp gì, do nghiệp lực ấy đời này bị chó ăn thịt?

Phật dạy:

– Này các Bí sô, vua Xuất Quang trước đây đã gây nghiệp, nay nhân duyên gặp nhau nên quả báo hiện ra. Như dòng nước chảy mạnh không thể ngăn được, nghiệp vua ấy làm không ai thay thế được. Này các Bí sô, nghiệp đã làm chẳng phải kết quả ở ngoài bốn đại mà ngay trong uẩn, giới, xứ của mình chịu lấy quả báo khổ vui. Như có bài kệ:

Giả sử qua trăm kiếp,

Nghiệp đã làm không mất,

Khi đầy đủ nhân duyên,

Tự chịu lấy quả báo.

– Này các Bí sô, thời quá khứ trong một đô thành kia, có một đại thần Bà la môn sống ở đó. Thời ấy không có Phật, chỉ có bậc Đ?c giác xuất hiện trong thế gian, thương mến người bần cùng, thích sống nơi yên tịnh. Trong thế gian, chỉ có một phước điền này. Vị Độc Giác ấy du hành nhân gian, đến thành này và an nghỉ qua đêm trong khu rừng yên tịnh.Vào sáng sớm, Ngài mặc y bưng bát vào thành khất thực.

Bấy giờ, vị đại thần kia dẫn bầy chó ra khỏi thành đi săn, thấy vị Đ?c giác này hoàn toàn không lỗi có tướng đại nhân, liền thả chó đến ăn thịt ngài.

– Này các Bí sô, các ông nghĩ sao, đừng nghĩ gì khác, đại thần ấy nào phải người nào lạ, nay chính là vua Xuất Quang. Đối với bậc Thánh nhân không tội lỗi, ông ta thả chó cho ăn thịt, vì nghiệp lực này nên trong năm trăm đời thường bị chó ăn thịt mà chết. Các Bí sô nên biết nếu gây nghiệp thuần đen bị quả báo thuần đen, làm nghiệp thuần trắng thì hưởng quả thuần trắng, gây nghiệp tạp thì chịu quả báo tạp. Vì nhân duyên này, nên xả bỏ hai nghiệp đen và tạp, nên tu tập nghiệp trắng. Các Bí sô nên học như vậy.

Sau khi vua Xuất Quang nước Kiêu Thiểm Tỳ qua đời, vua Mãnh Quang nước Ôn Thệ Ny không có oán thù nên sống an lạc. Một hôm, ở trên điện cao, cùng các đại thần nói chuyện phi pháp, vua hỏi mọi người:

– Trong thành phố làng xóm nào có dâm nữ đẹp?

Có người nói:

– Đại vương! Trong thành Đắc Xoa Thi La thuộc vua Viên Thắng có một kỹ nữ nhan sắc trẻ đẹp giỏi 64 điệu, trong khắp nhân gian mặt đất này chưa có người đàn ông nào vừa trông thấy cô ta mà không say đắm.

Vừa nghe đến dung nhan trí tuệ ấy, vua liền ưa thích, bảo Tăng Dưỡng:

– Giả như tìm nơi xa xôi được cô gái như vậy thật là khó, ta nên đi đến cùng cô ta hưởng lạc.

Đáp:

– Đại vương, từ lâu, vua Viên Thắng cùng ngài có oán thù. Ông ta thường trú ở thành Đắc Xoa Thi La.Vua đến đó một mình, ông ta biết được chắc là không tốt,

Vua nói:

– Ta đã quyết ý không thể thay đổi, khanh ở lại đây, ta sẽ lên đường.

Đáp:

– Lệnh trên khó chống lại, xin ngài tùy ý ra đi nhưng phải cẩn thận.

Vua cỡi voi lớn Vi Sơn đi đến thành kia, an trí voi ở núi Thạch Chữ trên đường đi, một mình đi vào thành. Đến nơi, vua lấy vòng ngọc rất đẹp giá trị ngàn vạn trong cổ ra đưa cho dâm nữ để cùng nhau giao hoan.

Bấy giờ, các vị đại thần, nhân dân, Bà la môn đều ngạc nhiên vì không thấy vua, chẳng biết đi đâu, cùng nhau bàn luận: “Vua không phải kẻ tầm thường, đi tất có người biết”.

Có người nói:

– Vua đã đầy đủ trong cung, còn tìm đâu nữa!

Có người nói:

– Chúng ta nên cùng nhau hỏi Tăng Dưỡng.

Đến nơi, mọi người hỏi:

– Hiện nay không biết đại vương đi đâu?

Đáp:

– Các vị vội gì mà muốn gặp vua, hãy nén lòng lại, không bao lâu nữa sẽ gặp.

Hỏi:

– Bao giờ được gặp?

Đáp:

– Đủ 20 năm.

Mọi người phẫn nộ nói:

– Ngài đã giết vua, tính chuyện tự lập nên nói ra lời bất nghĩa như vậy. Nếu trong bảy ngày, gặp được vua thì tốt, không gặp được vua sẽ lập vua khác và giết ông chết.

Nghe như vậy, Tăng Dưỡng im lặng ôm lòng ưu sầu.

Khi ấy, quốc mẫu đại phu nhân mẹ Ngưu Hộ thấy Tăng Dưỡng ưu sầu nên gọi lại hỏi:

– Nay khanh vì sự tình gì mà ưu sầu như vậy?

Đáp:

– Phu nhân, đại Bà la môn và quần thần nói thế này … kể lại như trên. Vậy trong lòng thần làm sao không buồn được!

Phu nhân nói:

– Khanh có thể dùng mật hòa với bơ, trộn vào cám gạo đựng đầy trong mâm bằng vàng đem đến chuồng ngựa, quỳ ở trước nói rằng:

– Ai có thể nội trong ngày nay đi đến nước Đ?c Xoa Thi La thì ăn cám trộn bơ và mật trong mâm vàng này.

Nghe nói nhưng không con ngựa nào ăn cả. Bấy giờ có một con ngựa già ốm yếu, đứng rũ tai ở riêng một bên. Ông ta đến bên ngựa này, tay bưng mâm vàng nói như trước. Nghe xong, ngựa ấy đến mâm ăn hết. Được ông ta đem việc này báo lại, Phu nhân nói:

– Hãy đi gắn yên, nếu thấy hình trạng lạ, khanh không nên sợ hãy đối trước nó biểu lộ dũng khí uy hùng. Người có dũng khí, vật không xem thường.

Đến nơi chỗ ngựa kia, khi ông ta định đặt yên lên lưng, ngựa liền vùng lớn lên thay hình đổi dạng, bảo:

– Này trượng phu, ông có bao giờ thấy ngựa như thế này không?

Ông ta rút đao nói:

– Ngựa Dược xoa có trí, ngươi có bao giờ thấy người kỵ mã như thế này chưa?

Đáp:

– Chưa thấy.

Nói:

– Này ngựa Dược xoa có trí, không biến trở lại như cũ và chạy đi thì tốt, nếu không đi, sẽ bị chặt rơi đầu máu chảy xuống đất.

Ngựa nói:

– Trượng phu hãy cùng lập cam kết, không đem tôi trở lại chốn này nữa, tôi sẽ đi.

Đáp:

– Nếu đồng ý cùng đi, ta không phụ lòng ngươi.

Tăng Dưỡng liền lên ngựa đi đến thành Đắc Xoa Thi La.

Quyển Thứ 24

Khi ấy, đang ở trong nhà của dâm nữ tại thành Đắc Xoa Thi La, thấy Tăng Dưỡng đến, vua Mãnh Quang hỏi:

– Ngươi đến đây làm gì?

Sau khi Tăng Dưỡng trình bày đầy đủ, vua nói:

– Để ta hoan lạc, đợi hết bảy ngày sẽ cùng nhau về.

Qua bảy ngày, vua đi đến núi Thạch Chữ, tự cỡi voi đi. Voi liền rống lên to tiếng. Cách đó không xa, có người biết xem tướng nghe tiếng voi rống, nên nói rằng:

– Tôi nghe tiếng voi hiểu được ý của nó, ngày đi trăm trạm phải trở lại biển Nam để uống nước cho no.

Nghe nói như vậy, Tăng Dưỡng cùng vua cỡi voi lên đường. Đến chỗ nhà làm đồ gốm. Thấy có các đồ gốm bị voi đạp bể, thợ gốm buồn rầu. Tăng Dưỡng nói:

– Có những kẻ sống nhờ đất nên như vậy.

Nghe nói, vua có ý ngờ vực, im lặng đi với suy nghĩ: “Lời nói này của Tăng Dưỡng rõ là chê ta vì chỉ một mình ta sống nhờ vào đất nước. Lời này còn có nghĩa gì nữa, sau này sẽ nhớ lại”.

Trên đường đi lại thấy voi đạp bể trứng chim chìa vôi đẻ trên đường, làm chim kêu bi thảm, Tăng Dưỡng nói:

– Không nên làm việc đưa đến bi thương.

Đi theo đường, vua suy nghĩ: “Lời nói này lại nhắm chê vào ta, đi đến nhà dâm nữ là việc không nên làm, sau đó sẽ nhớ lại”.

Khi voi đi qua dưới một tàng cây bên lề đường, trên nhánh cây có một con rắn đen đong đưa thân xuống muốn mổ vua. Thấy vậy, Tăng Dưỡng rút đao chặt rắn từng đoạn rơi lăn lộn trên đất. Tăng Dưỡng nói:

– Việc không làm được lại cố làm.

Vua lại suy nghĩ: “Lời nói này lại chê vào ta. Đã ba lần rồi, sau này sẽ nhớ lại”.

Một hôm, voi bỗng tốc hành không chịu đi chậm, vừa sắp đến thành. Tăng Dưỡng tâu vua, trước đây có thầy tướng nói rằng voi đi trăm trạm phải đến biển Nam để uống nước cho no. Xem nó đi vội, chắc không chịu ở lại, nên đu nhánh cây để xuống.

Vua và Tăng Dưỡng đu nhánh cây leo xuống, vào một vườn kia, để mặc voi đi tùy ý. Vua bảo Tăng Dưỡng:

– Ngươi hãy đi báo riêng với An Lạc rằng ta đang ở trong vườn cây thơm.

Tăng Dưỡng vội đi báo đầy đủ. Nghe báo, phu nhân vui mừng vô cùng. Nhà vua xấu hổ không đi vào bằng cửa lớn, mà đến cửa nhỏ lấy nước để vào trong cung. Có hai người phụ nữ không biết là vua, nói với nhau:

– T a nghe vua đã về đến.

Người kia nói:

– Theo ý tôi suy đoán hay là vua vào bằng cửa nhỏ này.

Nghe hai người kia nói, vua suy nghĩ ” Ta sai Tăng Dưỡng báo riêng cho phu nhân, hắn lại tự ý loan báo khắp cả thành”.

Một hôm, không nhịn được trong lòng, vua bảo Tăng Dưỡng:

– Đối với ta, ngươi đã từng nói ra những lời ác để chê bai, gây bất lợi cho ta. Chẳng phải ta là một người xử dụng cả mặt đất hay sao mà ở chỗ … ngươi lại nói rằng những kẻ thế này xử dụng mặt đất để sinh sống? Chỗ … ngươi lại nói rằng làm việc không nên làm đến nỗi bị buồn thương, tức là đến nhà dâm nữ, ta không nên đi. Lại ở chỗ … ngươi nói rằng việc không nên làm lại cố làm, chẳng phải là nói ta đến gặp dâm nữ là việc không nên làm hay sao?

Lại nữa, khi ta và ngươi ở trong vườn thơm, sai ngươi đến báo riêng với phu nhân, nói ta đã về đang ở tạm trong vườn. Ngươi tự tiện báo khắp cả thành phố. Chính là gây việc bất lợi cho ta.

Tăng Dưỡng kinh hoàng tâu:

– Xin thần kỳ làm chứng soi xét lòng tôi là thật không có chê bai vua.Trước đây, tại nhà thợ gốm, thấy voi đạp bể đồ gốm làm họ buồn rầu nên thần nói rằng những người này sống nhờ vào đất nên như vậy.

Lần sau, trên đường thấy chim nhỏ đẻ trứng trên lối đi, bị voi đạp nát làm chim mẹ kêu bi thương, nên thần nói rằng: Đây là việc không nên làm vì sinh con trên đường đi.

Sau đó, thấy rắn đu trên nhánh cây muốn mổ vua nên bị chặt mấy đoạn rơi trên đất, thần nói rằng đối với chỗ không nên làm lại cố làm. Đối với những việc ấy, thần chỉ nói thẳng vào việc đó, chẳng phải chê bai vua.

Lại nữa, việc vua sai vào cung nói riêng với phu nhân mà tự ý đem báo khắp thành cũng không phải như vậy. Thần đi một mình vào báo riêng cho phu nhân, nào dám gây việc bất lợi cho vua.

Vua nói:

– Tuy rằng ngươi phân giải cho là không có lỗi nhưng khi tại cửa nhỏ, ta muốn đi vào thành, chính mắt thấy hai người nữ nói chuyện với nhau. Một người nói vua về, người kia nói đi bằng ngõ này. Nếu không ai nói, làm sao họ biết?

Đáp:

– Họ là yêu nữ Phi Hành ẩn thân lén nghe tiếng nói của vua chứ thật không phải thần gây việc bất lợi cho vua.

Vua nói:

– Ngươi không có lỗi, hãy an tâm không nên sợ hãi.

Lại nữa, sau khi ta ra đi, có Bà la môn nào nói vua không trở lại nên lập vua khác. Nay đúng lúc giết hết bọn chúng.

Đáp:

– Tạm thời để Bà la môn lại, giết kẻ ác Phi Hành trước.

Vua hỏi:

– Làm sao giết họ?

Đáp:

– Ta lập mưu kế hy vọng giết được.

Vua nói:

– Trừ kẻ ác là việc tốt.

Đến gặp người thông hiểu chú thuật con của đại thần trong thành, Tăng Dưỡng hỏi:

– Yêu nữ Phi hành tàn hại sinh linh, phải lập kế gì để trừ diệt hết.

Đáp:

– Thưa cha, con có thể bắt được.

Anh ta liền chặt lấy tay người chết biến hóa thành hoa sen xanh, giao cho người đi bán, bảo:

– Ngươi hãy đem hoa này đến chợ bán, nhưng không được bán cho người đếùn mua bằng tiền, nếu họ mỉm cười thì hỏi tên và ghi nhớ lấy hình dáng.

Người ấy làm theo đúng lời dặn, ghi tên được năm trăm người mỉm cười.

Nghe như vậy, vua bảo Tăng Dưỡng:

– Có nhiều người như vậy làm sao giết hết được?

Đáp:

– Thần đã biết cách, ngài chẳng cần lo.

Ngươi tùy ý làm. Vua nói.

Sau khi chọn một chỗ bên thành, dọn dẹp sạch sẽ, Tăng Dưỡng ra lệnh tuyên bố:

– Vua muốn tổ chức đại hội Vô Già, cầu nguyện chư thần, các chị em nên tập họp lại.

Nghe vua ra lệnh, các cô gái muốn kiếm tài sản nên tụ tập lại. Tuy không tên họ nhưng đều vì tham mà đến, có hơn năm trăm người.

Bấy giờ, người con đại thần dùng chú thuật trói họ lại. Tăng Dưỡng sai người cầm đao giết hết.

Yêu nữ đã hết nhưng còn các Bà la môn.Vua nói xong sai người báo khắp nơi, ta đã gây vô số nghiệp bất thiện là giết năm trăm yêu nữ Phi hành, để cứu giúp cho ta mong các vị hằng ngày nên đến một nơi để thọ thực.

Nghe như vậy, họ rất vui mừng, tập trung lại để thọ nhận. Vua ra lệnh cho môn nhân:

– Ngươi nên đếm kỹ những Bà la môn thọ thực, đến báo cho ta biết.

Môn nhân vâng lệnh. Nhà vua lại ra lệnh:

– Những nguời trong thành phố xóm làng nên làm thức ăn ngon cúng dường Bà la môn.

Vì tham ăn ngon, các Bà la môn vâng lời vua thỉnh, đều tập họp đến. Ăn xong, sắp ra về, môn nhân đếm tổng số có tám vạn người, liền tâu lên vua số lượng ấy.

Cách nào có thể giết được nhiều người trong một lúc.Nghe tâu, vua suy nghĩ như vậy xong, ra lệnh cứ sau lưng một Bà la môn đang ngồi ăn, bố trí một đao phủ, khi nghe vua lên tiếng nói lấy lạc thì nhất thời chặt đầu họ.

Sau khi vua ra lệnh, họ làm đúng như vậy, chặt đầu hết số người ấy.

Sau khi đã giết chúng Bà la môn, ngay đêm ấy nhà vua mộng thấy đất rung chuyển phát ra sáu tiếng, hư không phát ra sáu tiếng, lại có tám điều mộng khác. Đất chấn động phát ra sáu tiếng là: Lục, Vô, Ngã, Bỉ, Tâm, Nhược.

Hư không phát ra sáu tiếng là: Chư, Thùy, Bình, Kim, Bỉ, Ngã.

Tám mộng là:

Một: Khắp thân thể được thoa bằng bột thơm chiên đàn trắng.

Hai: Thân thể được rưới bằng nước thơm chiên đàn đỏ.

Ba: Thấy lửa cháy trên đầu.

Bốn: Thấy dưới hai nách thò ra rắn độc lớn.

Năm: Thấy hai cá lý ngư liếm hai chân mình.

Sáu: Thấy hai ngỗng trắng từ trên không bay đến.

Bảy: Thấy núi đen lớn chạy đến trước mặt.

Tám: Thấy chim bạch âu phóng uế trên đầu.

Thấy các cảnh mộng như vậy, nhà vua rất sợ hãi, toàn thân nổi ốc, suy nghĩ: “Phải chăng việc này liên hệ đến suy sụp vương vị, thân mạng tổn thất?”.

Các vị Bà la môn giải mộng được triệu đến hỏi. Họ suy nghĩ: “Mộng tốt này của vua, ta sẽ nói xấu, nếu nói tốt thì ông ta sẽ thêm cao ngạo, tăng thêm ác kiến, các Bà la môn khác lại bị giết chết”.

Sau khi suy nghĩ, bàn bạc với nhau, họ tâu vua:

– Đại vương, đấy không phải là mộng lành.

Vua hỏi:

– Hãy nói sẽ có quả báo gì?

Đáp:

– Mộng này biểu hiện vương vị sắp suy sụp, vua sẽ qua đời.

Nghe như vậy, vua rất buồn rầu … lại suy nghĩ: ”Có phương pháp nào làm cho thân ta an ổn, vương vị vững bền không? Ta hãy đến gặp Tôn giả Ca Đa Diễn Na thưa hỏi việc lành dữ, lẽ nào điềm xấu lại đến với ta?”.

Đến nơi, vua lạy sát chân Tôn giả rồi ngồi qua một bên, kể lại đầy đủ giấc mộng. Tôn giả nói:

– Đại vương, ngài có hỏi nơi khác về việc này chưa?

Đáp:

– Thánh Giả! Con đã hỏi nơi khác.

– Hỏi với ai? Tôn giả hỏi.

Đáp:

– Với các vị Bà la môn.

Hỏi:

– Họ nói thế nào?

Vua thưa lại đầy đủ lời họ nói.

Tôn giả đáp:

– Đại vương! Những kẻ ấy thường hưởng thụ dục lạc, chỉ cầu sinh thiên, ngoài ra nào biết gì. Giấc mộng của vua là điềm lành, không nên sợ hãi. Không phải do việc này mà mất ngôi bỏ mạng. Vì sao? – Như vua được nghe đất có sáu tiếng; đó là điềm báo trước chuyện gì?

– Nên biết đó là lời cùng nhau khuyên răn nhà vua hãy bỏ ác làm thiện. Ngày xưa, có sáu vị vua dùng phi pháp trị đời, sau khi qua đời bị đọa địa ngục. Đấy là vị vua thứ nhất ở trong địa ngục đang bị cực kỳ đau khổ nên nói kệ với chữ “Lục” đứng đầu:

Lục vạn sáu ngàn năm,

Thiêu nấu trong địa ngục,

Đang chịu rất cực khổ,

Không biết khi nào hết?

Vị vua thứ hai nói kệ tức chữ “Vô” thứ hai:

Vô lượng khổ không bờ,

Chẳng biết ngày nào hết,

Chúng ta đều bị đốt,

Do nghiệp ác đã làm.

Vị vua thứ ba nói kệ tức chữ “Ngã” (ta) thứ ba:

Ta được ăn và mặc,

Hợp lý hoặc phi lý,

Người khác ăn, hưởng lạc,

Riêng ta bị khổ đau.

Vị vua thứ tư nói kệ tức chữ “Bỉ” thứ tư:

Thô bỉ thay thân ta,

Có vật không thể bỏ,

Ăn uống không cho người,

Khiến thân không lợi ích.

Vị vua thứ năm nói kệ tức chữ “Tâm” thứ năm:

Tâm thường dối gạt ta,

Trấn áp, ngu si kéo,

Chịu khổ nơi địa ngục

Không ai thay thế được.

Vị vua thứ sáu nói kệ tức chữ “Hoặc” (nếu) thứ sáu:

Nếu ta sinh làm người,

Thường tu tập việc thiện,

Do sức phước nghiệp ấy,

Chắc chắn sinh thiên thượng.

Thế nên sáu tiếng ấy nêu rõ nghiệp trước đây của họ.

– Lại nữa, này đại vương! Sáu tiếng trong không trung là điềm báo trước điều gì? – Nên biết thế này, trong cung của vua có cây tre lớn. Nhiều trùng nhỏ ở trong đó ăn phần mềm đã hết, lan đến phần cứng. Các trùng không vui, sợ không sống được nên cùng nhau nói kệ để báo chủ nhà, tức là chữ “Chư” (những) đầu tiên.

Ăn hết những phần mềm,

Chỉ còn phần vỏ cứng,

Mong vua biết không vui,

Nên thay cho cây khác.

Vua nên bỏ cây tre cũ thay bằng cây mới, làm cho nhiều trùng giữ được mạng sống.

– Lại nữa, vua có người giữ ngựa tên là Cận Thân, trước đây mù một mắt. Hằng ngày người ấy đập phá trứng con trong tổ quạ. Quạ thấy con chết nên oán hận cùng nhau kêu la lên kệ này, tức là chữ “Thùy” (ai) thứ hai.

Ai có thể làm giúp,

Đâm kẻ kia mù mắt,

Để không giết con ta,

Để ta không đau buồn.

Vua nên ngăn kẻ kia đừng cho làm vậy nữa.

– Lại nữa, này đại vương! Trong vườn vua, trước đây có ao du ngoạn, mực nước vừa đầy, nhiều cá rùa tôm ếch sống nơi đó. Có một con cò thường bắt cá ăn làm cho ao khô cạn hết nước. Chim thấy như vậy, than thở nói kệ, tức là chữ “Bình”(bằng) thứ ba.

Nước bằng ngang mặt đất,

Có nhiều loại cá rùa,

Bị cò ăn nuôi thân,

Nên nay nước cạn hết.

Vua nên cho nước vào và đuổi cò đi nơi khác.

– Lại nữa, này đại vương! Trong nước của vua có một núi lớn tên Khả Úy.Có hai vợ chồng voi đều bị mù, chỉ nhờ voi con thường xuyên nuôi dưỡng. Voi con đi ra ngoài tìm thức ăn cho cha mẹ, gặp phải voi cái đến kèm nhau đi, dần dần dụ dỗ đem về trói trong vườn. Nó nhớ cha mẹ đau khổ vô cùng, không ăn cỏ nước, nói kệ tức là chữ “Kim”(nay) thứ tư.

Nay cha mẹ cô độc,

Mù, không ai dẫn dắt,

Sống trong chốn rừng sâu,

Ai săn sóc cho ăn.

Vua nên thả voi ấy ra cho về với cha mẹ để vui mừng.

– Lại nữa, trong cung vua có con nai bị nhốt phải xa bầy cũ, lòng nó buồn bã, nói kệ tức chữ “Bỉ” (kia) thứ năm.

Bầy kia đều vui sướng,

Cỏ, nước, đi tùy ý,

Riêng ta bị trói nhốt,

Ngày đêm riêng ưu buồn.

Vua nên thả nó trở lại rừng.

– Lại nữa, trong cung vua có con thiên nga bị nhốt, nhìn lên bầu trời thấy bầy nga bay qua, trong lòng ưu buồn nên nói kệ là chữ “Ngã” (ta) thứ sáu.

Bạn ta đã bay rồi,

Ăn uống tùy ý thích,

Ta có tội nghiệp gì,

Bị trói không muốn sống.

Vua nên phát tâm từ thả cho nó đi.

Lại nữa, vua thấy tám cảnh mộng là điềm báo trước việc gì?

– Như thấy dầu chiên đàn trắng thoa khắp thân thể là điềm báo trước có quốc vương Thắng Phương đem thảm trắng lớn đến dâng cho đại vương, đang đi nữa đường, bảy ngày nữa sẽ đến đây.

– Vua thấy nước chiên đàn đỏ rưới trên người là điềm báo trước có quốc vương Kiền Đà La đem tấm nỉ lông đỏ đến dâng đại vương, đang đi nữa đường, bảy ngày sau cũng sẽ đến đây.

– Vua thấy lửa cháy trên đầu là điềm báo trước có quốc vương Bàn Na đem vòng hoa bằng vàng đến dâng lên đại vương, đang đi trên đường, bảy ngày sau cũng sẽ đến đây.

– Vua thấy dưới hai nách thò ra hai rắn độc lớn là điềm báo trước có quốc vương Chi Na đem đến hai bảo kiếm dâng lên đại vương, đang đi trên đường, bảy ngày nữa sẽ đến đây.

– Vua thấy hai cá lý ngư liếm hai gót chân là điềm báo trước có quốc vương đảo Sư Tử đem đến một đôi gìày quý báu dâng lên đại vương, đang đi trên đường, bảy ngày nữa sẽ đến đây.

– Vua thấy hai con Bạch nga từ không trung bay đến là điềm báo trước có vua nước Thổ Hỏa La đem đến cặp tuấn mã dâng lên đại vương, đang đi trên đường, bảy ngày nữa sẽ đến đây.

– Vua thấy núi đen lớn tiến đến trước mặt là điềm báo trước có đại vương nước Yết Lăng Già đem voi chúa hai đầu dâng lên đại vương, đang đi trên đường, bảy ngày nữa sẽ đến đây.

– Vua thấy chim Bạch Âu phóng uế trên đầu là điềm báo trước về mẹ Ngưu Hộ và phu nhân An Lạc, tự vua sẽ biết, nhưng không nên có ác tâm với Bà la môn nữa.

Nghe giảng giải như vậy, vua Mãnh Quang vui mừng vô cùng như chết sống lại, càng thêm tín ngưỡng, lạy sát chân Tôn Giả từ giã. Về đến cung, vua thi hành đúng như lời tôn giả dạy bảo, thay cây tre lớn, ngăn cấm người chăn ngựa, đổ nước vào đầy hồ đang khô, thả voi cùng nai và thiên nga. Sau bảy ngày, đúng như lời dự đoán, tất cả các nước đều đến.

Thấy như vậy, đối với tôn giả, vua càng thêm kính trọng, suy nghĩ: “Những điều may mắn xuất hiện trong cung ta đều nhờ vào phúc lực của Tôn giả vậy ta nên đem tấm thảm lớn cúng dường và sau đó đem vương vị truyền lại tôn gia”.

Vua bảo sứ giả:

– Hãy đem tấm thảm này dâng lên Tôn giả Ca Đa Diễn Na.

Sứ giả tuân lệnh đem thảm dâng lên Tôn giả.

Sau đó, vua lại bảo phu nhân An Lạc, thứ phi Tinh Quang, thái tử Ngưu Hộ, Tăng Dưỡng và Đại thần:

– Các ngươi nên biết, đại vương của các nước đều đem tín vật của nước họ đến hiến cho ta. Các ngươi thích món gì, tùy ý lấy dùng.

An lạc phu nhân lấy vòng hoa bằng vàng. Thứ phi Tinh Quang lấy tấm nỉ báu lông đỏ. Ngưu Hộ lấy hai tuấn mã. Tăng Dưỡng lấy cặp kiếm. Đại thần lấy đôi giày báu. Riêng voi quý, vua lấy dùng.

Sau khi vua Mãnh Quang đem phân chia năm vật quý của các nước khác dâng hiến xong, đến gặp Tôn giả, lạy sát dưới chân, ngồi qua một bên, bạch:

– Đại đức! Việc làm do từ tâm thật rộng sâu khó nói cho hết, con xin kính cẩn đem vương vị dâng lên Tôn Giả, xin ngài từ bi thương xót nhận cho.

Tôn giả nói:

– Thế Tôn có dạy, ngăn các Bí sô không cho nhận vương vị.

Vua thưa:

– Như vậy, xin ngài nhận cho nữa nước.

Đáp:

– Cũng không được.

Vua nói:

– Nếu làm vua là điều Phật không cho vậy hưởng thụ năm dục thật là hợp lý; con xin dâng hiến.

Đáp:

– Đại vương! Đức Phật không cho hưởng thụ các dục.

Vua nói:

– Điều này không được vậy xin ngài nhận những vật thọ dụng và thượng thọ dụng để tùy ý xử dụng cho thân thể.

Đáp:

– Đại vương chờ tôi thưa với Phật.

– Tùy ý ngài thưa với Phật. Vua nói.

Bấy giờ đang ở tại rừng Thệ Đa, thành Thất La Phiệt, Đức Phật Đại Sư biết hết tất cả nên suy nghĩ: “Giả sử Ca Đa Diễn Na không cần dùng đến các vật thọ dụng và thượng thọ dụng nhưng vì những Bí sô trong tương lai nên nhận lấy.

Sau khi suy nghĩ như thế, đức Như Lai vận dụng tâm thế tục. Theo thường pháp của chư Phật, khi Ngài vận dụng tâm thế tục thì cho đến côn trùng cũng biết ý của Phật. Khi Ngài dùng tâm xuất thế thì Thanh văn, Duyên giác còn không thể biết, nói gì đến súc sinh.

Vì sự việc ấy, biết được ý hướng của Ca đa diễn na nên Thế Tôn vận dụng tâm thế tục khiến cho vị này dùng thiên nhĩ thiên nhãn nghe thấy tất cả.

Tôn Giả bạch Phật:

– Thế Tôn! Bí sô được phép nhận lấy vật thọ dụng và thượng thọ dụng không?

Phật dạy:

– Vì muốn thương tưởng đến các Bí sô trong đời tương lai và muốn cho phước báo của thí chủ tăng trưởng nên Ta cho phép được nhận lấy vật thọ dụng và thượng thọ dụng cho Tứ Phương Tăng, chứ không cho cá nhân.

Trong này, vật thọ dụng là ruộng vườn; thượng thọ dụng là bò dê …

Sau khi thỉnh ý Thế Tôn, Tôn giả thưa với vua Mãnh Quang:

– Vì thương tưởng đến các Bí sô trong đời vị lai và làm cho thí chủ tăng thêm phước báo, Thế Tôn cho phép tứ phương Tăng nhận vật thọ dụng và thượng thọ dụng.

Nhà vua liền làm chùa lớn, đầy đủ tứ sự cúng dường dâng lên tôn giả; cúng dường ruộng vườn bò súc vật cho tứ phương Tăng.

Phật bảo các Bí sô:

– Vào lần đầu tiên Ta cho phép vị Ô Ba Sách Ca cúng dường vật thọ dụng cho tứ phương tăng Thanh văn, đứng đầu là vua Mãnh Quang thành Ôn Thệ Ny.

Vào lần đầu tiên Ta cho phép vị Ô Ba Sách Ca cúng dường bánh cho tứ phương Tăng Thanh văn, đứng đầu là vua Aûnh Thắng, núi Thứu Phong, chúa Ma yết đà.

Vào lần đầu tiên Ta cho phép vị Ô Ba Sách Ca cúng dường ngọa cụ cho tứ phương Tăng Thanh văn, đứng đầu là Cấp Cô Độc, thành Thất La Phạt.

Vào lần đầu tiên Ta cho phép vị Ô Ba Sách Ca cúng dường Tỳ Ha La (tinh xá) cho tứ phương tăng Thanh văn, đứng đầu là trưởng giả Thiện Hiền ở Ba Na Ny Tư …

Nội nhiếp tụng ở trước:

Mãnh Quang nhất thiết thí,

?nh Thắng thí bỉnh sơ,

Ngọa cụ vị Cấp cô,

Hiền Thiện tạo tăng tự.

Một đêm nọ, vua Mãnh Quang cùng phu nhân An Lạc đang ngồi ăn. Tính vua thích bơ, phu nhân đem một chén bơ để trước mặt vua. Khi ấy, Tinh Quang mặc tấm nỉ quý báu đang đi qua trước hiên. Ánh sáng của tấm nỉ chiếu vào trong phòng như điện quang làm cho vua và phu nhân đều sáng rực lên.

Thấy ánh sáng, phu nhân rất kinh ngạc, hỏi:

– Đại vương! Cái gì chiếu sáng vậy, là điện quang hay là ánh đèn?

Đáp:

– Không phải điện quang hay ánh đèn, chính là ánh sáng chiếu ra từ tấm nỉ báu mà Tinh Quang đang mặc.

Vua nói:

– Tấm nỉ báu như vậy mà nàng bỏ ra để lấy vòng hoa vàng, thật không biết xem xét. Chẳng lẽ trong cung ta không có vòng hoa vàng hay sao? Vậy ai nói rằng phụ nữ ngoại quốc biết được vật tốt xấu!

Đáp:

– Đại vương! Cô ấy làm sao có trí tuệ này, chẳng phải là ngài đã bảo lấy nỉ báu hay sao?

Vua nói:

– Cô ta tự lấy không phải ta bảo.

Vua và phu nhân vì việc ấy khinh thường nhau, nỗi sân lên, phu nhân ném chén bơ vào đầu vua .

Lấy tay xoa vầng trán rộng bị thương, vua kêu lên:

– Đầu ta bị vỡ, máu não chảy ra, chắc chết ngay hết đường sống rồi nhưng khi chưa chết hãy giết con ấy trước.

Vua ra lệnh cho Tăng Dưỡng:

– Ngươi hãy giết con An Lạc vô dụng này đi.

Nghe phán, Tăng Dưỡng suy nghĩ: “Vua rất yêu mến bà này, do quá tức giận nên nói vội như vậy, không nên vội vã giết ngay, chờ vua hết giận xem ý của ngài, giết cũng không khó; tạm an trí bà ấy vào chỗ khuất không cho vua thấy”.

– Đúng vậy, thần sẽ giết ngay. Tăng Dưỡng tâu vua rồi đem phu nhân dấu đi.

Sau khi hết giận, vua hỏi Tăng Dưỡng:

– Phu nhân An Lạc đang ở đâu?

Đáp:

– Đại vương ra lệnh giết, thần tuân lệnh vua đã giết chết rồi.

Vua nói:

– Đó là việc lạ, vậy nên giết ta cùng Tinh Quang, Ngưu Hộ, đại thần, ngươi tự quán đảnh làm vua cả nước. Tuy cô ấy có hành động khinh thường ta, hãy răn dạy thì sau đó thay đổi tốt đẹp lại, lẽ nào vì thế mà tử hình ngay!

Tăng Dưỡng nói:

– Vua hãy nghe ví dụ, những người có trí nhờ vào ví dụ mà hiểu được sự việc.

Nội tổng nhiếp tụng:

Văn cưu tử xích thể,

Tam chủng nạn bất ưng,

Quán vô yểm bất miên,

Tổng thu kỳ thất tụng.

Nội nhiếp tụng thứ nhất:

Lâm nội văn cưu tử,

Thọ hạ di hầu vong,

Thử thế tha thế trung,

Tứ manh ám ưng thức.

Đại vương! Ngày xưa có một danh sơn suối chảy trong mát, cây trái xum xuê. Trên ngọn cây đại thụ có hai chim cưu làm tổ ở đó, hái trái ngon chất đầy tổ mình. Chim trống bảo mái:

– Không nên ăn trái cây trữ ở đây, nên tìm vật khác để tạm nuôi thân. Nếu gặp lúc gió mưa, ta không tìm được thức ăn mới dùng đến chúng.

Chim mái đáp:

– Rất đúng.

Gặp những ngày gió nóng thổi làm cho trái cây trong tổ bị khô nên nhỏ lại.Chim trống hỏi:

– Ta đã nói với em không nên ăn trái này, chờ khi mưa gió mới đem ra ăn. Vì sao em lại tự ý ăn trái vậy?

Đáp:

– Em không ăn!

– Trước đây, ta chất trái đầy tổ, nay bị khiếm khuyết, không ăn vậy nó đi đâu?

Đáp:

– Em cũng không biết vì sao bị khuyết giảm.

Hai con chim đều nói không ăn, phân vân tranh cãi nhau đến nỗi chim mái bị chim trống mổ trên đầu mà chết.

Chim trống ở một bên nhìn đống trái, bỗng gặp trời mưa trái nở lớn đầy tổ. Chim trống suy nghĩ: “Nay tổ đầy kín lại, rõ ràng không phải cô ấy ăn”.

Nó đến chỗ chim mái, nói lời sám hối:

Cưu đẹp khả ái mau sống lại,

Em không ăn trái làm khuyết tổ,

Nay thấy chổ hở, kín trở lại,

Xin em tha thứ tội cho anh.

Trên không, chư thiên thấy như vậy, nói kệ:

Ngươi cùng chim xinh đẹp,

Vui sống trong núi rừng,

Vì ngu si vô trí,

Giết rồi, mãi khổ đau.

Khi ấy, Tăng Dưỡng lại nói kệ thứ hai:

Như chim cưu ngu kia,

Vô cớ giết đồng loại,

Nào biết bạn chết rồi,

Phải hối hận, buồn khổ.

Đại vương cũng như vậy,

Vô cớ giận người yêu,

Đã ra lệnh hành hình,

Rồi tự sinh ưu não.

Thần xin nói ví dụ khác, xin vua biết cho. Xưa có trưởng giả vào mùa thu mang đậu nành giống ra ruộng để trồng, để dưới gốc cây, trở lại chỗ cũ để mang ra tiếp. Trên cây, con khỉ leo xuống lấy trộm đậu. Lấy được một nắm, nó lại leo lên đọt cây. Trong khi chuyền đi trên nhánh, làm rơi một hạt, nó liền thả nắm đậu kia ra theo cây leo xuống tìm kiếm một hạt kia. Trưởng giả thấy vậy, dùng cây đánh nó chết.Thấy vậy, thần cây nói kệ:

Như con khỉ ngu kia,

Ném nắm, tìm một hạt,

Nên bị người đánh chết,

Đau khổ đến bỏ mạng.

Trước đây vua sai thần giết phu nhân, vì chút giận nhỏ mà quên đi lợi lớn.Nay muốn gặp lại, việc này làm sao được?

Vua hỏi Tăng Dưỡng:

– Vì sao chỉ một lời nói, lại giết phu nhân đi.

Đáp:

– Lẽ nào vua không nghe:

Đại sư không có hai,

Nói ra chỉ một lời,

Quyết định không sai chạy,

Lời của vua cũng vậy.

Vua nói:

– Lòng ta mê mờ rối loạn nên mới sai giết phu nhân, ngươi lại làm theo, nào đúng đạo lý? Chẳng lẽ vua không nghe trên đời có hai việc tối tăm hay sao.

Tăng Dưỡng thưa và nói kệ:

Nay đại vương nên biết,

Đời có hai việc tối,

Một là mắt bị mù,

Hai là không biết pháp.

Đời này và đời sau,

Lại có hai loại tối,

Một là tội ác kiến,

Hai là phá tịnh giới.

Nội nhiếp tụng thứ hai:

Xích thể không vô dụng,

Chùy cữu duy ưng nhất,

Hoạn hại khởi si tâm,

Khinh tiện sự tu giảm.

Vua nói với Tăng Duỡng:

– Ngươi đã giết phu nhân An Lạc, thân ta như trống trơn.

Đáp:

– Há vua không nghe trên đời có ba trường hợp trống trơn, chẳng phải là tướng trạng tốt; đó là:

– Sông không nước: trống trơn. Quốc không chúa cũng vậy. Đàn bà bị chồng chết, không biết hướng về đâu.

Vua nói:

– Ngươi giết phu nhân làm cho trong cung chỉ thấy hoàn toàn trống rỗng.

Đáp:

– Há vua không nghe trên đời có ba việc hoàn toàn trống rỗng ; đó là:

Ngựa dỡ đi đường chậm,

Dọn ăn không gia vị,

Trong nhà có dâm nữ,

Là ba việc trống rỗng.

Vua nói:

– Phu nhân tốt đẹp kia, chưa hưởng thụ hết năm dục, bị ngươi giết rồi.

Đáp:

– Há vua không nghe trên đời có ba việc không nên dùng; đó là:

Áo đẹp, kẻ bán than,

Giày dép, người giặt áo,

Gái ở trong cung vua,

Không nên dùng, phải biết.

Đại vương chẳng phải chỉ có ba, lại có ba loại không nên dùng; đó là:

Hoa nở trong khe tối,

Thiếu nữ giữ trinh tiết,

Chồng đi viễn chinh xa,

Suốt ngày không dùng đến.

Vua nói:

– Ngươi quá vội vàng, giết mất phu nhân tội đáng bỏ vào cối giã.

Đáp:

– Há vua không nghe có những người khác đáng bỏ vào cối giã.

Thợ mộc không nhắm kỹ,

Thợ may dùng chỉ cũ,

Người lái không nhìn xe,

Cả ba đáng bị giã.

Đại vương chẳng phải chỉ ba hạng người này đáng bị giã còn có ba loại khác; đó là:

Sứ giả sai sứ khác,

Khiến làm lại sai chuyền,

Gái thích hát vu vơ,

Cả ba đáng bị giã.

Đại vương chẳng phải chỉ ba hạng người này đáng bị giã còn có ba loại khác; đó là:

Thả bò chạy trong ruộng,

Tà kiến sống rừng sâu,

Thường trong nhà phụ nữ,

Cả ba nên bị giã.

Vua nói:

– Ta chỉ nói một lời, ngươi liền giết phu nhân, thật quá đau khổ.

Đáp:

– Há vua không nghe trên đời lại có một lời là chắc chắn nhưng có đến ba hạng; ba hạng là:

Vua chỉ nói một lời,

Gái xuất giá một lần,

Thánh giả một lần hiện,

Ba hạng, một lần thôi.

Vua nói:

– Ngươi tự gây việc tai hại, chỉ nghe một lời của ta đã giết chết phu nhân.

Đáp:

– Há vua không nghe trên đời có ba kẻ tự gây việc tai hại; đó là:

Kẻ yếu lại mang giáp,

Không bạn, có nhiều tiền,

Già yếu lấy thiếu nữ,

Ba việc này tự hại.Vua nói:

– Ta nghi ngờ ngươi có ý đồ, vì sao chỉ một lời nói mà giết phu nhân.

Đáp:

– Há vua không nghe rằng trên đời có ba hạng người mà khi gặp người ta sinh nghi ngờ; đó là:

Thấy kẻ ít trí tu hạnh cao.

Thấy kẻ không sẹo xưng dũng mãnh.

Thấy gái già suy nói còn trinh.

Ba hạng này khiến người nghi ngờ.

Vua nói:

– Ngươi rất khinh thường ta, vì sao vội vàng giết chết phu nhân?

Đáp:

– Há vua không nghe trên đời có ba việc bị người khác khinh thường; đó là:

Ở không, lại nói nhiều,

Mặc y phục cũ dơ,

Người không mời, vẫn đến,

Ba hạng này bị khinh.Vua nói:

– Ngươi muốn từ từ phát triển kẻ oán với ta, giết phu nhân yêu quý rồi, ta còn gì nữa.

Đáp:

– Há vua không nghe rằng có những việc cần phải từ từ; đó là:

Ăn cá phải từ từ,

Leo núi cũng như vậy,

Đại sự không thành ngay,

Ba việc này tiệm tiến.

Nội nhiếp tụng thứ ba.

Tam chủng ngu si nhân,

Ly gián hữu tam biệt,

Hạ phẩm ưng xa liệt,

Gian trá sự ưng tri.

Vua nói:

– Ngươi là kẻ ngu si, vì sao giết phu nhân yêu dấu của ta?

Đáp:

– Há vua không nghe thế gian có ba tướng ngu si; đó là:

Gửi cho người không biết,

Phục vụ người nóng tính,

Vội làm rồi bỏ ngay,

Là ba tướng ngu si.

Vua nói:

– Ngươi vì chia ly bạn thân của ta nên giết phu nhân.

Đáp:

– Há vua không nghe có ba loại bị chia ly; đó là:

Bạn nhưng không thân cận,

Thân mật bạn thái quá,

Cầu xin không đúng lúc,

Ba việc sẽ chia ly.

Vua nói:

– Người là hạng người hạ lưu, giết phu nhân của ta.

Đáp:

– Há vua không nghe có ba hạng người hạ lưu; đó là:

Tham muốn vật của người,

Mến giữ vật của mình,

Vui khi thấy người khổ,

Là hạng người hạ lưu.

Vua nói:

– Ngươi đáng bị xe cán nát vì giết phu nhân của ta.

Đáp:

– Há vua không nghe có ba hạng đáng bị xe cán chết; đó là:

Vụng dại mà làm máy,

Vẽ không biết màu sắc,

Trẻ khỏe không nghề nghiệp,

Ba hạng này đáng chết.

Vua nói:

– Ngươi rất gian trá, giết phu nhân của ta.

Đáp:

– Há vua không nghe có ba vật gian trá; đó là:

Gái lấy chồng ba lần,

Xuất gia sống thế tục,

Chim bị bẫy thoát lồng,

Ba hạng biết gian trá.

Nội nhiếp tụng thứ tư.

Nan đắc vi tha sự,

Cô độc sự đa hư,

Tương vi hợp trọng đả,

Thất khứ hành vô ích.

Vua nói:

– Phu nhân khó có, đã bị ngươi giết rồi.

Đáp:

– Há vua không nghe, thế gian có bốn việc khó có; đó là:

Đầu thỏ khó có sừng,

Lưng rùa khó có lông,

Dâm nữ khó một chồng,

Trẻ xảo khó nói thật.

Vua nói:

– Ngươi vì người khác, giết phu nhân của ta.

Đáp:

– Há vua không nghe có bốn hạng người vì người khác; đó là:

Nhận vật gửi của người,

Bảo hộ, làm chứng người,

Đi đường không lương thực,

Kẻ ngu làm việc này.

Vua nói:

– Ngươi giết phu nhân làm ta sống một mình.

Đáp:

– Há vua không nghe có bốn việc một mình; đó là:

Khi sinh, một mình đến,

Khi chết, một mình đi,

Gặp khổ, một mình chịu,

Luân hồi, đi một mình.

Vua nói:

– Ngươi làm việc hư nhiều thật ít, giết phu nhân của ta.

Đáp:

– Há vua không nghe có bốn việc hư nhiều thật ít; đó là:

Nghèo khổ xin với người,

Trứng cá và hoa táo,

Mùa Thu nổi nhiều mây,

Hư nhiều mà thật ít.

Vua nói:

– Hành động của ngươi thật là trái nghịch nhau, giết phu nhân của ta.

Đáp:

– Há vua không nghe có bốn việc trái nghịch nhau; đó là:

Hình, bóng và sáng, tối.

Ngày, đêm cùng thiện, ác.

Trên đời bốn việc này,

Chúng thường trái nghịch nhau.

Vua nói:

– Ngươi đáng bị đánh thêm, giết phu nhân của ta.

Đáp:

– Há vua không nghe có bốn việc đáng đánh đập; đó là:

Vải đánh đập thêm láng,

Lừa có đánh mới đi,

Vợ bị đánh nghe chồng,

Trống phải đánh mới kêu.

Vua nói:

– Giết phu nhân ta, ngươi hãy đi mất đi.

Đáp:

– Há vua không nghe có bốn việc đi mất; đó là:

Gió thổi bụi bay mất,

Tiếng ồn mất giọng ca,

Phục vụ người vô dụng,

Nghịch lại bậc có đức.

Vua nói:

– Ngươi làm việc không thích hợp, giết phu nhân của ta.

Đáp:

– Há vua không nghe có bốn việc không thích hợp; đó là:

Làm vua mà nói dối,

Y sĩ bệnh dịch tả,

Sa môn nỗi phẫn nộ,

Bậc trí làm việc ngu.

Vua nói:

– Ngươi làm việc vô ích, giết phu nhân của ta.

Đáp:

– Há vua không nghe có bốn việc vô ích; đó là:

Thắp đèn dưới mặt trời,

Mưa rơi xuống biển lớn,

Ăn no lại ăn thêm,

Phục vụ người ở không.

Nội nhiếp tụng thứ năm.

Bất ưng sự bất quán,

Bất thiện hợp khu khước,

Kinh bố bất hân xả,

Khát ức nan tư ưu.

Vua nói:

– Ngươi làm việc không nên, giết phu nhân của ta.

Đáp:

– Há vua không nghe có bốn việc không nên làm; đó là:

Người không thưa, cố dạy,

Thuyết pháp cho kẻ ngủ,

Xin không được, cố xin,

Đấu sức với trẻ mạnh.

Vua nói:

– Ngươi không chịu xem kỹ, giết phu nhân của ta.

Đáp:

– Tuy thần không xem kỹ nhưng có bốn việc nên xem kỹ; đó là:

Dũng sĩ đánh nên xem,

Chú trừ độc nên xem,

Thân tộc họp nhau ăn,

Giảng nghĩa hay, nên xem.

Vua nói:

– Ngươi giết phu nhân là việc bất thiện.

Đáp:

– Há vua không nghe có bốn việc bất thiện; đó là:

Tại gia không siêng làm,

Xuất gia có tham dục,

Vua không biết mưu tính,

Đại đức bị nổi sân.

Vua nói:

– Ngươi giết phu nhân ta, thật đáng đuổi đi.

Đáp:

– Há vua không nghe có bốn việc đáng đuổi đi; đó là:

Lái xe làm xe đổ,

Không lường được sức bò,

Bò cái nhiều sữa cặn,

Phụ nữ sống nhà cha.

Vua nói:

– Giết phu nhân ta, thấy ngươi thật đáng sợ.

Đáp:

– Há vua không nghe có bốn việc không nên sợ mà sợ; đó là:

Chim ri và chìa vôi,

Cò trắng và nhạn xanh,

Cả bốn loại chim này,

Thường có tâm sợ hãi.

Vua nói:

– Ta không có phu nhân, lòng không vui thích nữa; vì sao ngươi giết đi.

Đáp:

– Há vua không nghe có bốn việc không vui thích; đó là:

Vượn không thích xóm làng,

Cá rùa trên núi đá,

Trộm chẳng thích thiền thất,

Cuồng phu chán vợ mình.

Vua nói:

– Giết phu nhân của ta, ngươi đáng vứt bỏ đi.

Đáp:

– Há vua không nghe có bốn việc đáng bỏ; đó là:

Vì nhà, bỏ một người.

Vì làng, bỏ một nhà.

Vì nước, bỏ một làng.

Vì thân, bỏ cả nước.

Vua nói:

– Ngươi giết phu nhân, ta khao khát nhớ, biết bao giờ thỏa mãn.

Đáp:

– Há vua không nghe có bốn việc không sao thỏa mãn; đó la ø:

Cỏ không thỏa mãn lửa.

Dâm vợ người không thỏa.

Khát uống một bụm nước.

Uống rượu người khó thỏa.

Vua nói:

– Ngươi giết phu nhân của ta là việc khó suy lường.

Đáp:

– Há vua không nghe có bốn việc khó lường; đó là:

Vua chúa giận khó lường.

Giữa đường bỗng gặp giặc.

Phụ nữ đánh trong nhà.

Suy nghĩ đến vật cho.

Vua nói:

– Ngươi giết phu nhân thật đáng thương xót.

Đáp:

– Há vua không nghe có bốn việc đáng thương xót; đó là:

Già cả lòng dâm dục.

Ác phụ bị chồng đuổi.

Dâm nữ tuổi già suy.

Xuất gia có sân hận.

Như vậy bốn việc này,

Đều thật đáng buồn thương.

Nội nhiếp tụng thứ sáu:

Vô yếm khả ái sự,

Bất cộng tiếu đoạt tài,

Bất cộng tranh ác tâm,

Vô y bạn bất tín.

Vua nói:

– Ta nhìn phu nhân An Lạc không chán, ngươi lại giết đi.

Đáp:

– Há vua không nghe có năm việc không chán; đó là:

Vua chúa và voi chúa.

Danh sơn và biển lớn.

Tướng hảo của Thế Tôn.

Nhìn mãi không biết chán.

Vua nói:

– Phu nhân đáng yêu, ngươi lại giết đi.

Đáp:

– Há vua không nghe có năm việc đáng yêu; đó là:

Tướng đẹp, nhà danh giá,

Nhu hòa, không làm ác,

Đủ đức hạnh phụ nữ,

Người ấy thật đáng yêu.

Vua nói:

– Ta không cùng ngươi vui chơi vì giết phu nhân.

Đáp:

– Há vua không nghe có năm việc không nên cùng nhau vui chơi; đó là:

Trẻ con và rắn độc,

Trẻ hoạn, người bất thường,

Kẻ tùy tiện vô trí,

Không nên chơi cùng họ.

Vua nói:

– Ngươi giết phu nhân là đoạt tài vật của ta.

Đáp:

– Há vua không nghe có năm việc đoạt tài vật của người; đó là:

Ca múa và uống rượu,

Kẻ trộm và cai ngục,

Vương gia thường qua lại.

Năm loại cướp của người.

Vua nói:

– Ngươi giết phu nhân của ta, nay không thể tranh cạnh với ai được.

Đáp:

– Há vua không nghe có sáu việc không nên tranh cạnh; đó là:

Đại phú và quá nghèo,

Hạ tiện, cực cao quý,

Quá xa và quá gần,

Sáu việc không nên tranh.

Vua nói:

– Ngươi có ác tâm giết phu nhân của ta.

Đáp:

– Há vua không nghe có sáu hạng người ác tâm; đó là:

Tuy gặp không nhìn nhau,

Chống trái không thân cận,

Ua nói lỗi của người,

Cho chỉ mong báo đáp,

Bố thí tính chuyện đòi,

Là tướng trạng tâm ác.

Vua nói:

– Ngươi giết phu nhân, ta không có nơi nhờ cậy.

Đáp:

– Há vua không nghe có bảy việc không nên nhờ cậy; đó là:

Lão tăng bệnh, vua ác,

Gia trưởng già, ác khẩu,

Không hiểu rõ pháp luật,

Bệnh nặng không thầy thuốc,

Không nghe tôn trưởng dạy,

Bảy việc không nương tựa.

Vua nói:

– Ngươi giết phu nhân, không xứng là bạn.

Đáp:

– Há vua không nghe có bảy hạng không xứng là bạn; đó là:

Người chơi đùa, trẻ cười,

Kẻ cờ bạc, dâm nữ,

Mê rượu, giặc, hoàng môn,

Bảy hạng không là bạn.

Vua nói:

– Ngươi giết phu nhân, không nên tin tưởng.

Đáp:

– Há vua không nghe có bảy hạng khó tin ; đó là:

Nước sâu bằng cổ họng,

Khỉ vượn và voi, ngựa,

Rắn đen, trẻ để chỏm,

Mặt gầy ít râu tóc,

Bên bảy hạng thế này,

Không nên tin tưởng lắm.

Nội nhiếp tụng bảy:

Bất thùy cập bất dục,

Cửu não vô bi tâm,

Thập ác bất tương vi,

Thập lực phu nhân hiện.

Vua nói:

– Ngươi giết phu nhân, ta không ngủ được.

Đáp:

– Há vua không nghe trên đời có tám việc làm người ta không ngủ được ; đó là:

Bệnh sốt, bệnh gầy và ho hen.

Bệnh nghèo, suy nghĩ và quá giận,

Tâm đang kinh sợ, bị giặc bắt.

Gặp tám việc này không ngủ được.

Vua nói:

– Ngươi giết phu nhân, ta không ưa ngươi nữa.

Đáp:

– Há vua không nghe trên đời có tám việc không nên ưa muốn; đó là:

Bệnh, già, chết, đói, nghèo,

Ái biệt ly, oán hội,

Mưa đá phá cả nước,

Tám việc người không muốn.

Vua nói:

– Ngươi gây ưu buồn cho ta vì giết phu nhân.

Đáp:

– Há vua không nghe trên đời có chín việc ưu buồn ngay trong hiện tại phải chấp nhận; đó là:

Ai yêu kẻ thù ta,

Ghét bạn tốt của ta,

Và ghét bản thân ta,

Đã làm, đang, sẽ làm.

Nếu có chín việc ấy,

Cần phải giải tỏa ngay,

Không được sinh thù hận,

Tự khổ, gây khổ người.

Vua nói:

– Ngươi không có tâm bi, giết phu nhân của ta.

Đáp:

– Há vua không nghe trên đời có mười hạng người không có tâm bi ; đó là:

Đồ tể giết heo, bò, dê, gà,

Bắt chim, bắt cá, săn cầm thú,

Bẫy thỏ, ăn cướp, làm hàng thịt.

Mười việc ác này không tâm bi.

Vua nói:

– Ngươi là kẻ hung ác, giết phu nhân của ta.

Đáp:

– Há vua không nghe con người có mười điều ác; đó là:

Tiếng ác, miệng ác, không xấu hổ,

Bội thân, vong ân, không từ bi,

Giặc cướp, trộm cắp, ăn một mình,

Nói lời tà kiến, là mười việc.

Vua nói:

– Ngươi làm việc mâu thuẫn, thật không đáng tin vì giết phu nhân của ta.

Đáp:

– Há vua không nghe có mười việc mâu thuẫn; đó là:

Mặt trời, trăng, lửa, nước,

Đồng nữ và phụ nữ,

Bí sô, Bà la môn,

Kẻ lõa hình, phân người.

Mặt trời mâu thuẫn: Là mùa Đông mặt trời gần nhưng không nóng lắm, mùa xuân ở rất xa nhưng rất nóng độc.

Mặt trăng mâu thuẫn: Những ngày đầu còn nhỏ mọi người đều lễ bái, đến khi tròn lớn, chẳng ai lễ nữa.

Tướng lửa mâu thuẫn: Khi bệnh nhiệt lại cần hơ nóng, bị mụt nóng phải hơ lửa mới bớt.

Tướng nước mâu thuẫn: Vào tháng mùa Đông, nước ao hồ lạnh ngắt, không ai múc uống cả, nước giếng ấm nhưng ai cũng uống. Tháng mùa Xuân nóng, nước ao ấm nóng, mọi người đều uống, nước giếng mát lạnh, người không thích uống.

(Đây là căn cứ theo sự việc của các nước phương Tây mà luận về mâu thuẫn).

Đồng nữ mâu thuẫn là khi chồng chưa cưới thường nhớ đến nhà chồng, ngay khi đám cưới, thường khóc lóc và nhớ nhà mình.

Phụ nữ mâu thuẫn là khi còn trẻ tuổi ai cũng ưa nhìn, khi đi lại mặc quần áo che dù kín thân thể, khi già cả không ai muốn nhìn nữa lại bày đầu mặt ra đi trên đường.

Bí sô mâu thuẫn là khi còn trẻ tuổi ăn uống biết ngon, ăn xong tiêu hóa ngay nhưng khó có thức ăn. Khi già cả ăn uống không biết ngon, ăn khó tiêu hóa nhưng được cúng dường phong phú.

Bà la môn mâu thuẫn là nếu trẻ con lên bảy tuổi chưa phát dục lại bắt chúng thọ giới trong năm năm chuyên cần tu tập phạm hạnh. Đến tuổi thanh niên, dục tình mạnh mẽ lại không ngăn cấm nên buông lung làm sai quấy.

Lõa hình mâu thuẫn là như ngoại đạo lõa hình mặc y phục khi trong phòng, khi ra ngoài trái lại không mặc mà lõa hình.

Phân người mâu thuẫn là khi còn ướt nổi trên mặt nước, khi khô cứng lại chìm dưới nước.

Đây là mười việc mâu thuẫn nhau.

Vua nói:

– Này Tăng Dưỡng! Hãy bỏ qua việc này không cần nói nữa, ta hỏi lại phải nói thật, dựa vào thế lực nào giết phu nhân của ta?

Đáp:

– Đại vương! Tôi dựa vào đâu để có thế lực để dám hại phu nhân. Đại vương nên biết, Thầy của Tôn giả Ca Đa Diễn Na là đức Phật, Thế Tôn, Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn có trí lực tự tại, là vua chánh pháp, thành tựu mười lực thù thắng, trí tuệ viên mãn chuyển bánh xe đại phạm, rống lên tiếng rống của sư tử, ấy mới gọi là có đại thế lực. Mười lực là:

Một: Trí lực biết rõ xứ và phi xứ. Vì có thể thành tựu được trí lực thù thắng về xứ như vậy, nên đầy đủ trí tuệ chuyển đại Phạm Luân, rống tiếng sư tử giữa bốn chúng.

Hai: Như thật tri nghiệp báo ba đ?i các chúng sinh, nhân duyên dị thục của xứ hay sự.

Ba: Biết như thật về thanh tịnh và phiền não của các tịnh lự, giải thoát, tam ma địa, tam ma bát đề.

Bốn: Như thật tri về căn tính sai khác của chúng sinh.

Năm: Như thật tri về sự thắng giải khác nhau của chúng sinh.

Sáu: Như thật tri về các loại thế giới.

Bảy: Như thật tri về các hành nghiệp đưa đến tất cả cảnh giới.

Tám: Nhớ rõ các chỗ đã sinh từ một đời hai đời cho đến 10 đời, 20, 30, cho đến trăm ngàn đời, vô lượng đời; thành kiếp hoại kiếp cho đến vô lượng kiếp thành hoại, đều nhớ rõ hết chủng loại như vậy, chúng sinh như vậy … ta ở nơi … tên … giòng họ … ăn uống … như vậy, khổ vui … như vậy, thọ sinh như vậy, tuổi thọ dài ngắn, chết đây sinh kia, những đất nước nơi chốn đã từng sinh đến, đều nhớ hết cả …

Chín: Lại được thiên nhãn thanh tịnh siêu nhân thấy rõ sự sinh tử, hình thể với màu sắc xấu đẹp, giòng họ sang hèn, sinh đến các nẻo thiện ác đều tùy theo nghiệp của chúng sinh.

Lại như thật tri những chúng sinh nào có hành động ác về thân, ngữ, ý, phỉ báng hiền thánh, tâm sinh tà kiến, do nghiệp ác này làm nhân duyên, sau khi qua đời sinh vào địa ngục. Nếu có chúng sinh có hành động thiện về thân ngữ ý, không phỉ báng hiền thánh có chánh kiến, do thiện nghiệp này làm nhân duyên sau khi qua đời sinh vào thiên giới.

Mười: Như thật tri về được các lậu đã hết, tâm giải thoát khỏi các lậu, tự mình giác ngộ chứng pháp viên mãn: “Ta sinh đã hết, phạm hạnh đã lập, việc làm đã xong, không còn thọ thân sau”.

Thành tựu mười lực này là bậc thù thắng, đầy đủ đại trí tuệ chuyển đại phạm luân, rống lên tiếng sư tử giữa bốn chúng.

– Này đại vương! Đây là đức Như Lai có đại thế lực không ai hơn được nên gọi là có thế lực.

Nghe Tăng Dưỡng thuyết giảng các yếu nghĩa xong, vua Mãnh Quang im lặng không đáp được.

Vua đã im lặng không đáp được lời nào, cần gì đùa gạt với nhau thêm nữa, ta nên đưa phu nhân ra.

Tăng Dưỡng suy nghĩ như vậy rồi đưa phu nhân xuất hiện nước mắt tràn mi, cung kính lạy sát hai chân vua, nói kệ trần tình tạ lỗi:

Xin vua nhờ đây, rõ vô thường,

Lần lượt truyền nhau theo gia pháp.

Vương pháp thấy ác, không thi hành,

Phu nhân An Lạc mong được tha.

Lời hay trên đời, vua đã nghe.

Thần nhờ hỏi đáp để trần thuyết,

Sức vua điều được voi dữ lớn,

Huống chi vợ yêu làm việc trái,

Biết tôn trọng chồng, vợ đủ đức,

Thủy chung đoàn tụ, chỉ lần này.

Thần thấy đại vương còn trầm ngâm.

Hiện nay, phu nhân mong dung thứ.

Trông thấy phu nhân, vua rất vui mừng, nói kệ hay đáp lời Tăng dưỡng:

Khanh nói lời hay đẹp như vậy,

Đều vì lòng thương đối với ta,

Nay ban cho khanh thành Khúc Nữ,

Ta tha thứ tội cho phu nhân.