Đại Tập 57 · Bộ Kinh Tập IV · Số 490–584

Số 508 - Kinh A-Xà-Thế Vương Ngũ Nghịch

SỐ 508

KINH A-XÀ-THẾ VƯƠNG NGŨ

NGHỊCH

Hán dịch: Đời Tây Tấn, Sa-môn Pháp Cự.

Nghe như vầy:

Một thuở nọ, Đức Bà-già-bà cùng chúng Đại Tỳ-kheo gồm năm trăm vị trú tại núi Linh thứu, thuộc thành La-duyệt.

Đề-bà-đạt-đâu đến chỗ vua A-xà-thế, đến nơi, liền ngồi vào vị trí. Khi ấy, vua A-xà-thế liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đầu mặt đảnh lễ sát chân Điều-đạt xong liền trở về chỗ ngồi.

Bấy giờ, vua A-xà-thế thưa với Điều-đạt (Đề-bà-đạt-đâu):

–Tôi từng nghe Sa-môn Cù-đàm thường nói: “Có năm tội nghịch, nếu thiện nam, thiện nữ nào mắc năm tội không thể cứu được ấy thì chắc chắn bị đọa vào địa ngục. Những gì là năm? Đó là tội giết cha, giết mẹ, giết A-la-hán, phá hòa hợp Tăng và khởi ý ác đối với Như Lai. Đó là năm tội không thể cứu được. Nếu nam tử, nữ nhân nào làm những việc ấy thì chắc chắn bị đọa vào địa ngục.” Thưa Tôn giả Điều-đạt! Nay chính tôi giết vua cha, tôi cũng sẽ bị đọa vào địa ngục chăng?

Điều-đạt nói với vua A-xà-thế:

–Đại vương chớ lo sợ, có họa gì đâu, có lỗi gì đâu! Ai gây ra họa thì chịu quả báo. Ai gây ra họa gì thì chịu quả báo ấy, nhưng đại vương không làm nghịch ác. Người đã làm ác thì tự họ sẽ chịu quả báo.

Lúc ấy đã đến giờ, chúng Tỳ-kheo mặc y mang bát vào thành

La-duyệt khất thực. Khi chúng Tỳ-kheo đang khất thực trong kinh thành ấy và được nghe vua A-xà-thế nói với Điều-đạt:

–Thưa Tôn giả Điều-đạt! Tôi nghe Sa-môn Cù-đàm nói như vầy: “Có năm tội không thể cứu, nếu có người nam, người nữ nào làm năm việc này thì chắc chắn bị đọa vào địa ngục.” Tôi vô tội về việc chính mình giết vua cha chăng? Tôi sẽ bị đọa vào địa ngục chăng?

Điều-đạt đáp:

–Đại vương chớ sợ! Ai gây họa? Họa do đâu sinh? Ai làm ác, sau họ chịu quả báo, đại vương không gây họa. Ai đã gây họa, tự họ sẽ chịu quả báo. Khi ấy, các Tỳ-kheo vào thành La-duyệt khất thực về thì thọ thực, sau khi thọ thực thâu cất y bát, lấy Ni-sư-đàn (tọa cụ) vắt lên vai, đến chỗ Thế Tôn, đầu mặt đảnh lễ sát chân, ngồi sang một bên, thưa đầy đủ sự việc vua A-xà-thế đã bàn luận với Điều-đạt lên Thế Tôn. Đức Thế Tôn nói kệ:

Người ngu biết điều đó

Cho tội không quả báo

Ta nay thấy đương lai

Chắc chắn chịu quả báo.

Lúc đó, Đức Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:

–Vua A-xà-thế nước Ma-kiệt-đà kia tuy giết vua cha, nhưng chẳng bao lâu sẽ đến chỗ ta, vì ông ấy đang có những niềm tin nơi ta. Ông ấy sau khi qua đời sẽ bị đọa vào địa ngục Như đánh cầu.

Bấy giờ, có một Tỳ-kheo bạch Thế Tôn:

–Ông ấy từ địa ngục qua đời sẽ sinh đến cõi nào?

Đức Thế Tôn nói:

–Từ địa ngục kia qua đời sẽ sinh lên cõi trời Tứ Thiên vương.

Tỳ-kheo bạch:

–Từ cõi trời Tứ Thiên vương qua đời sẽ sinh đến cõi nào?

Đức Thế Tôn nói:

–Từ cõi trời Tứ Thiên vương qua đời sẽ sinh lên cõi trời Tam thập tam.

Tỳ-kheo bạch:

–Từ cõi trời Tam thập tam qua đời sẽ sinh đến cõi nào?

Đức Thế Tôn nói:

–Từ cõi trời Tam thập tam qua đời sẽ sinh lên cõi trời Diễm.

Tỳ-kheo bạch:

–Từ cõi trời Diễm qua đời sẽ sinh đến cõi nào?

Đức Thế Tôn nói:

–Từ cõi trời Diễm qua đời sẽ sinh lên cõi trời Đâu-thuật.

Tỳ-kheo bạch:

–Từ cõi trời Đâu-thuật qua đời sẽ sinh đến cõi nào?

Đức Thế Tôn nói:

–Từ cõi trời Đâu-thuật qua đời sẽ sinh lên cõi trời Hóa tự tại.

Tỳ-kheo bạch:

–Từ cõi trời Hóa tự tại qua đời sẽ sinh đến cõi nào?

Đức Thế Tôn nói:

–Này Tỳ-kheo! Từ cõi trời Hóa tự tại qua đời sẽ sinh đến cõi trời Tha hóa tự tại.

Tỳ-kheo bạch:

–Bạch Thế Tôn! Từ cõi trời Tha hóa tự tại qua đời sẽ sinh đến cõi nào?

Đức Thế Tôn nói:

–Này Tỳ-kheo! Từ cõi trời Tha hóa tự tại qua đời sẽ sinh lại cõi trời Hóa tự tại, trời Đâu-thuật, trời Diễm, trời Tam thập tam, trời Tứ Thiên vương, rồi sẽ sinh lại nhân gian.

Tỳ-kheo bạch:

–Bạch Thế Tôn! Từ đấy qua đời sẽ sinh đến nơi nào? Đức Thế Tôn nói:

–Này Tỳ-kheo! Vua A-xà-thế nước Ma-kiệt-đà, trong hai mươi kiếp không đọa vào ba đường ác, lưu chuyển trong cõi trời, người, thọ thân cuối cùng, cạo bỏ râu tóc, mặc ba pháp y, đem lòng tin vững chắc xuất gia học đạo, thành Bích-chi-phật tên là Vô Uế.

Tỳ-kheo bạch:

–Bạch Thế Tôn! Thật kỳ lạ, thật đặc biệt! Gây tội lỗi như thế, hưởng hoan lạc như thế, rồi thành Bích-chi-phật, tên là Vô Uế.

Đức Thế Tôn nói:

–Vua A-xà-thế nước Ma-kiệt-đà phát tâm thành tựu các điều

thiện một cách đầy đủ. Tỳ-kheo có thể phát tâm thành tựu việc cứu độ nơi địa ngục. Nếu phát tâm không thành tựu thì khi nhân duyên thành tựu, tuy chưa sinh vào địa ngục, còn có thể nêu bày phương tiện chẳng đến địa ngục.

Tỳ-kheo bạch:

–Nếu vị kia đều thành tựu hai việc thì vị ấy sẽ sinh vào nơi nào?

Đức Thế Tôn nói:

–Tỳ-kheo kia thành tựu hai việc thì vị ấy sẽ sinh vào hai đường. Đó là sinh vào cõi trời hay cõi người.

Tỳ-kheo bạch:

–Bạch Thế Tôn! Vị ấy phát tâm thành tựu mà nhân duyên không thành tựu thì hai sự việc ấy có gì khác biệt?

Đức Thế Tôn nói:

–Tỳ-kheo phát tâm thành tựu mà nhân duyên không thành tựu thì đấy là độn căn. Còn phát tâm không thành tựu mà nhân duyên thành tựu thì đấy là Tỳ-kheo lợi căn.

Tỳ-kheo bạch:

–Bạch Thế Tôn! Độn căn, lợi căn có gì sai khác?

Thế Tôn dạy:

–Độn căn là Tỳ-kheo tu hành không tăng tiến. Lợi căn là Tỳ-kheo thông minh trí tuệ. Tỳ-kheo bạch:

–Hai hạng này có gì sai khác, sẽ chịu nghiệp gì?

Bấy giờ, Thế Tôn nói kệ:

Trí tuệ là hơn hết

Sẽ đến nơi an ổn

Ai biết rõ các nghiệp

Đoạn nghiệp sinh tử kia.

Đây là sự sai khác của Tỳ-kheo.

Lúc đó, Tỳ-kheo kia nghe lời Phật dạy, vui mừng làm theo, liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đầu mặt lễ sát chân, đi nhiễu ba vòng rồi lui ra.

Vào ngày nọ, đến giờ khất thực, Tỳ-kheo kia mặc y mang bát,

vào thành La-duyệt khất thực, đến ngoài cửa vương cung nước Ma-kiệt-đà.

Bấy giờ, vua A-xà-thế trông thấy Tỳ-kheo kia từ xa đi đến, thấy rồi liền bảo người giữ cửa:

–Ngươi có biết không? Trước kia ta đã ra lệnh đừng cho Tỳ-kheo dòng họ Thích vào cung, chỉ trừ Tôn giả Điều-đạt.

Khi ấy, người giữ cửa nắm tay Tỳ-kheo kia kéo ra ngoài, Tỳ-kheo kia giơ cánh tay phải lên nói với vua nước Ma-kiệt-đà:

–Ta là Thiện tri thức lớn của đại vương, là nơi an ổn không có những sự não hại.

Nhà vua hỏi:

–Này Tỳ-kheo! Ông nói sao? Ông căn cứ vào đâu mà nói: “Ta là Thiện tri thức của đại vương, là nơi an ổn?”

Tỳ-kheo kia nói với vua A-xà-thế:

–Thế Tôn nói về nhà vua như vầy: “Vua nước Ma-kiệt-đà tuy giết vua cha, ông ấy làm ác, khi qua đời sẽ bị đọa vào địa ngục Như đánh cầu. Từ địa ngục qua đời sẽ sinh lên cõi trời Tứ Thiên vương. Từ cõi trời Tứ Thiên vương qua đời sẽ sinh lên cõi trời Tam thập tam. Từ cõi trời Tam thập tam qua đời sẽ sinh lên cõi trời Diễm, trời Đâu-thuật, trời Hóa tự tại, trời Tha hóa tự tại. Từ cõi trời Tha hóa tự tại qua đời sẽ sinh lại cõi trời Hóa tự tại, trời Đâu-thuật, trời Diễm, trời Tam thập tam, trời Tứ Thiên vương, rồi sinh lại làm người trong cõi này. Như vậy đại vương trong hai mươi kiếp không đọa vào ba đường ác mà lưu chuyển trong nhân gian, khi thọ thân cuối cùng, sẽ cạo bỏ râu tóc, mặc ba pháp y, với lòng tin vững chắc xuất gia học đạo, thành Bích-chi-phật tên là Vô Uế. Vì sao? Vì đại vương sẽ được vô căn tín.”

Tỳ-kheo nói lời này rồi liền bỏ đi.

Bấy giờ, vua A-xà-thế nghe Tỳ-kheo kia nói như vậy không vui, mà cũng chẳng giận, cũng không tin những lời của Tỳ-kheo kia, liền hỏi vương tử Kỳ-vực:

–Này Kỳ-vực! Có Sa-môn đến chỗ ta nói những lời như vầy: “Đức Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác đã thọ ký: Ta giết vua cha là làm điều nghịch ác, sau khi chết sẽ bị đọa vào địa ngục Như đánh

cầu. Từ địa ngục qua đời sẽ sinh lên cõi trời Tứ Thiên vương, trời Tam thập tam, trời Diễm, trời Đâu-thuật, trời Hóa tự tại, trời Tha hóa tự tại. Từ cõi trời Tha hóa tự tại qua đời sẽ sinh lại cõi trời Hóa tự tại, trời Đâu-thuật, trời Diễm, trời Tam thập tam, trời Tứ Thiên vương. Từ đó qua đời sẽ sinh lại nhân gian, thọ thân người cuối cùng, cạo bỏ râu tóc, mặc ba pháp y, với lòng tin vững chắc xuất gia học đạo, thành Bích-chi-phật tên là Vô Uế.” Này Kỳ-vực! Ngươi đến chỗ Sa-môn Cù-đàm hỏi lại có đúng như vậy không?

Kỳ-vực đáp:

–Tuân lệnh đại vương.

Bấy giờ, vương tử Kỳ-vực vâng lệnh vua nước Ma-kiệt-đà lập tức ra khỏi thành La-duyệt-kỳ đi tới núi Linh thứu, đến chỗ Đức Thế Tôn. Đến nơi, đầu mặt đảnh lễ sát chân, ngồi sang một bên. Khi đó, vương tử Kỳ-vực đem những lời của vua nước Ma-kiệt-đà trình bày đầy đủ lên Đức Như Lai. Đức Thế Tôn nói:

–Đúng vậy Kỳ-vực! Phật Thế Tôn không nói hai lời, tùy việc mà nói. Vì sao? Này Kỳ-vực! Vì vua A-xà-thế kia sẽ thành Vô căn tín. Này Kỳ-vực! Với bất kỳ nam, nữ nào cũng sẽ có con đường như thế chẳng sai khác.

Bấy giờ, vương tử Kỳ-vực nhận lời chỉ dạy của Đức Như Lai rồi, liền đứng dậy đầu mặt đảnh lễ sát chân, cáo lui trở về chỗ vua nước Ma-kiệt-đà, đến nơi liền thưa với vua A-xà-thế:

–Đức Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác thật có nói lời ấy. Vì sao? Vì bất kỳ ai được Vô căn tín thì không có gì sai khác. Xin đại vương đến chỗ Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác.

Vua A-xà-thế đáp:

–Này Kỳ-vực! Ta nghe Sa-môn Cù-đàm có chú thuật, có thể hàng phục dân chúng, khiến cho dị học ngoại đạo ai cũng tin nhận lời dạy của ông ta, nên ta không thể chấp nhận đến gặp Sa-môn Cù-đàm. Thôi được, Kỳ-vực! Ta phải quán sát kỹ Sa-môn Cù-đàm có phải là bậc Nhất thiết trí không? Nếu đúng là bậc Nhất thiết trí, sau đó ta sẽ đến yết kiến Sa-môn Cù-đàm.

Bấy giờ, vương tử Kỳ-vực nghe vua A-xà-thế nói những lời trên

thì liền ra khỏi thành La-duyệt, đi đến núi Linh thứu, đến chỗ Đức Thế Tôn, đến nơi, đầu mặt đảnh lễ sát chân, ngồi sang một bên, đem sự việc này bạch Thế Tôn.

Đức Thế Tôn nói:

–Này Kỳ-vực! Vua nước Ma-kiệt-đà chẳng bao lâu sẽ đến chỗ ta, sẽ thành Vô căn tín. Sau khi ta vào Niết-bàn, nhà vua sẽ cúng dường xá-lợi của ta.

Vương tử Kỳ-vực hết sức vui mừng không thể tự kìm chế.

Đức Thế Tôn nhân đấy thuyết pháp vi diệu cho vương tử Kỳ-vực, khiến ông ta càng thêm hoan hỷ. Vương tử Kỳ-vực nghe Thế Tôn dạy pháp sâu xa này rồi, liền đứng dậy đầu mặt đảnh lễ sát chân Ngài, đi nhiễu ba vòng, rồi cáo lui.

Lúc ấy, vương tử Kỳ-vực nghe những lời Phật dạy liền rất vui mừng làm theo.

Số 509 - Kinh Vua A-Xà-Thế Được Thọ Ký

SỐ 509

KINH VUA A-XÀ-THẾ ĐƯỢC THỌ KÝ

Hán dịch: Đời Tây Tấn, Sa-môn Pháp Cự.

Nghe như vầy:

Một thuở nọ, Đức Phật ở tại núi Kỳ-xà-quật, thuộc nước La-duyệt-kỳ. Lúc ấy, vua A-xà-thế thỉnh Phật cúng dường. Đức Phật thọ trai xong, trở về tinh xá Kỳ hoàn. Nhà vua bàn luận với Kỳ-bà:

–Hôm nay thỉnh Phật cúng dường trai phạn rồi, chúng ta nên cúng thứ gì cho xứng đáng hơn?

Kỳ-bà thưa:

–Nên cúng nhiều đèn.

Nhà vua liền ra lệnh đem đủ một trăm hộc dầu mè để thắp từ cung vua đến tinh xá Kỳ hoàn để cúng dường Đức Phật. Khi đó, có một bà lão hết sức nghèo túng, nhưng luôn có tâm chí thành muốn cúng dường Phật mà không có của cải để cúng, thấy nhà vua làm công đức này, lòng rất cảm kích, vừa đi xin được hai tiền, liền đến nhà bán dầu mè để mua dầu. Chủ bán dầu nói:

–Bà lão rất nghèo túng, xin được hai tiền sao không mua thức ăn để dành mà mua dầu này làm gì?

Bà lão đáp:

–Tôi nghe Đức Phật rất khó gặp, trăm kiếp gặp một lần, nay tôi may mắn gặp Phật ở đời mà không có gì để cúng dường. Ngày nay, thấy nhà vua làm công đức lớn rạng rỡ không lường, tâm tôi phấn khích, tuy thật nghèo túng, nhưng muốn thắp một ngọn đèn để làm cội gốc cho đời sau.

Bấy giờ, người chủ bán dầu biết tâm chí thành của bà lão, bán cho hai tiền được hai đấu, thêm cho ba đấu, tất cả được năm đấu dầu. Bà lão liền đến ngay trước Đức Phật thắp lên, trong lòng suy nghĩ: “Dầu này thắp không đủ nửa đêm”, mới tự thề: Nếu tôi đời sau đắc đạo như Phật thì dầu này thắp đèn sẽ sáng suốt đêm nay không tắt.

Rồi đảnh lễ bái lui.

Bao nhiêu đèn dầu của nhà vua tuy có người trông nom nhưng không toàn vẹn, có cái sáng, có cái tắt. Duy ngọn đèn của bà lão, ánh sáng trong lành đặc biệt hơn hẳn các ngọn đèn khác, suốt đêm không tắt, dầu lại không cạn cho đến bình minh. Bà lão lại đến trước Đức Phật đầu mặt đảnh lễ lui ra đứng chắp tay.

Đức Phật bảo Tôn giả Mục-liên:

–Trời sáng rồi, ông hãy đi tắt các ngọn đèn.

Vâng lời Đức Phật, Tôn giả Mục-liên lần lượt tắt các ngọn đèn, tất cả đều tắt hết, chỉ còn một ngọn đèn của bà lão, ba lần dập tắt nhưng không tắt. Tôn giả Mục-liên liền dùng ca-sa giơ lên quạt, ngọn đèn ấy càng sáng thêm, mới dùng thần thông dẫn gió Tùy-lam để thổi, ngọn đèn của bà lão lại sáng rực rỡ, trên chiếu đến trời Phạm thiên, xung quanh chiếu khắp tam thiên đại thiên thế giới, đều thấy ánh sáng đó.

Đức Phật bảo Tôn giả Mục-liên:

–Thôi, thôi! Đây là ánh sáng công đức của vị Phật đương lai, chẳng phải oai thần của ông có thể tắt được. Bà lão này đời trước đã từng cúng dường một trăm tám mươi ức vị Phật, từ trước được Phật thọ ký, thường đem kinh pháp giáo hóa dân chúng, nhưng chưa từng hành bố thí nên nay nghèo túng không có của báu, về sau trải qua ba mươi kiếp công đức tròn đầy sẽ thành Phật hiệu là Tu-di Đăng Quang Như Lai Chí Chân, thế giới không có mặt trời, mặt trăng, dân chúng trong cõi đó, thân đều có ánh sáng lớn, cung điện, nhà cửa, các thứ báu ánh sáng chiếu với nhau như trên cõi trời Đao-lợi.

Bà lão nghe Phật thọ ký, vui mừng, lập tức thân nhẹ nhàng cất lên hư không cách đất một trăm tám mươi trượng rồi hạ xuống, đầu mặt đảnh lễ Đức Phật rồi bái lui.

Nhà vua nghe vậy hỏi Kỳ-bà:

–Ta làm công đức Vĩ đại thế này mà Đức Phật không thọ ký cho ta, còn bà lão chỉ cúng một ngọn đèn lại được Phật thọ ký. Vì sao vậy?

Kỳ-bà thưa:

–Đại vương tuy cúng nhiều đèn nhưng tâm không chuyên nhất, chẳng bằng bà lão này chú tâm nơi Phật.

Thế là nhà vua lại đến thỉnh Phật, đến tối ra lệnh những người giữ vườn: Mỗi người sáng mai hái các hoa đẹp mau đem về cung thật sớm.

Vừa rạng sáng, Đức Phật rời tinh xá Kỳ hoàn, từ từ khoan thai cất bước, dọc đường Phật thuyết pháp cho dân chúng, đến trưa mới tới vương cung. Sáng sớm, có một người cầm hoa đi từ đường tắt vừa ra khỏi vườn gặp ngay Đức Phật trên đường lớn, nghe Phật giảng nói kinh, một lòng vui mừng, liền đem bao nhiêu hoa cầm trên tay tung lên Đức Phật, hoa đều trụ ở không trung ngay trên đầu Đức Phật. Đức Phật liền thọ ký:

–Ngươi đã từng cúng dường chín mươi ức vị Phật, về sau một trăm lẻ bốn kiếp, sẽ thành Phật hiệu là Như Lai Giác Hoa.

Người đó vui mừng, lập tức thân nhẹ nhàng cất lên hư không rồi hạ xuống, kính lễ Đức Phật xong, lại suy nghĩ: “Nhà vua của ta là người tánh rất nghiêm khắc nóng nảy, hôm qua ra lệnh ta giữ trai giới, hái hoa để cúng Phật, nhưng ta đem tất cả dâng cúng Phật, nay về tay không thì chắc chắn ta sẽ bị giết”, ông ta liền đi thẳng về nhà để hộp đựng hoa ngoài cửa và bảo vợ:

–Anh hồi sớm giờ chưa ăn, nay nhà vua sẽ giết anh, mau mau làm thứ gì cho anh ăn.

Người vợ nghe rất hoảng sợ, hỏi:

–Anh vì sao mà bị nhà vua đem giết?

Người chồng liền nói đầy đủ sự việc cho vợ. Người vợ cấp tốc xuống bếp làm thức ăn. Ngay lúc đó, trời Đế Thích liền đem hoa trời bỏ đầy trong hộp. Người vợ đem thức ăn lên, thấy cái hộp không ngoài cửa có hoa đầy tràn, màu sắc rực rỡ khác thường, vội vàng nói với chồng:

–Anh ra ngoài cửa xem.

Người chồng thấy, biết đây là hoa trời, nên rất vui mừng, không ăn mà liền mang hoa đến nhà vua.

Nhà vua đích thân đi đón Đức Phật. Trên đường đi gặp người giữ vườn mang hoa tới, vua thấy hoa rất đẹp, ở thế gian hiếm có, liền hỏi người giữ vườn:

–Trong vườn của ta có rất nhiều hoa đẹp như vầy, mà ngươi lâu nay không dâng lên, tội ngươi đáng chết có biết không?

Người giữ vườn thưa:

–Thưa đại vương! Trong vườn không có hoa này, hạ thần sáng sớm đem hoa trong vườn về cung, trên đường đi gặp Đức Phật, không thắng nổi lòng vui mừng, hạ thần đem hết hoa dâng lên Phật, liền được Ngài thọ ký cho hạ thần. Biết sẽ bị giết nên hạ thần về nhà tìm thứ gì để ăn, trong thời gian đó, hạ thần ra thì lại thấy trong hộp không ấy đầy hoa, đây chắc là hoa trời chứ trong vườn chẳng thể có. Nay hạ thần sinh vào hạng thấp kém, vì đại vương mà giữ vườn, bị ràng buộc nơi vương cung không thể hành đạo, một khi đã được thọ ký rồi, ngay bây giờ hạ thần có chết chắc chắn sinh lên cõi trời, ở trước mười phương Phật không bị ràng buộc, có thể tùy ý hành đạo. Nếu đại vương đem giết, hạ thần không sợ sệt.

Nhà vua nghe người ấy được thọ ký liền sinh hổ thẹn, xúc động vô cùng, đứng dậy đảnh lễ quỳ gối cầu xin sám hối.

Đức Phật đến vương cung, thọ thực xong, chú nguyện nhà vua rồi trở về tinh xá.

Nhà vua lại hỏi Kỳ-bà:

–Ta lần trước thỉnh Phật thì bà lão được Phật thọ ký. Ngày nay bày phước thì người giữ vườn được Phật thọ ký. Chỉ một mình ta vì cớ gì không được Phật thọ ký, lòng rất áy náy, cần phải làm những công đức gì?

Kỳ-bà thưa:

–Đại vương tuy hàng ngày làm phước chỉ dùng của cải kho tàng của quốc gia, sai khiến sức của dân chúng, hoặc do tâm kiêu mạn, hoặc do ý sân giận, cho nên chưa được Phật thọ ký. Nay nên đem công sức nơi chính mình làm đầy đủ để cúng dường và cởi anh lạc,

vòng ngọc bảy báu để làm hoa báu, phải cùng có sự trợ giúp của phu nhân, thái tử, từ đó được nhiều công lao, một lòng dâng lên cho Phật, Phật thấy vua chí thành thì chắc chắn sẽ thọ ký.

Bấy giờ, vua giảm triệt để sự ăn uống, ngày đêm giữ trai giới, cởi những đồ báu trên mình. Những người thợ làm hoa ngày trước tụ họp để làm nhưng lúc này nhà vua và phu nhân, thái tử đều tự tay mình làm những hoa báu, cho đến chín mươi ngày mới hoàn tất. Nhà vua ra lệnh bên ngoài chuẩn bị xa giá để đến dâng lên Phật. Cận thần thưa:

–Hạ thần nghe những ngày trước đây Đức Phật đi đến nước Cưu-di-na-kiệt rồi nhập Niết-bàn.

Nhà vua nghe vậy, lòng rất ưu buồn, rơi lệ nghẹn ngào than:

–Ta cố chí tâm, tự tay mình làm hoa này, Phật tuy vào Niết-bàn, ta vẫn đến núi Kỳ-xà-quật đặt lên chỗ Phật ngồi để dâng lên lòng thành thật của ta.

Kỳ-bà thưa:

–Phật là vô thân, cũng không Nê-hoàn, thường trụ, chẳng mất, chẳng còn, chỉ có người nào chí tâm thì gặp được Phật. Phật tuy tại thế mà người không chí tâm thì không gặp được Phật. Đại vương chí thành như vậy, Phật tuy Bát-niết-bàn nhưng đến đó chắc chắn gặp Phật.

Nhà vua ra lệnh đến núi Kỳ-xà-quật, tới nơi liền thấy Phật, vua vừa buồn, vừa vui, rơi lệ và tiến đến, đầu mặt đảnh lễ, dùng hoa bằng bảy báu tung lên Đức Phật, tất cả hoa trụ ở giữa hư không hóa thành lọng báu ngay trên Đức Phật.

Đức Phật liền thọ ký cho vua:

–Về sau tám vạn kiếp, kiếp đó tên là Hỷ quán, vua sẽ thành Phật, hiệu là Như Lai Tịnh Kỳ Sở Bộ, quốc độ ấy tên là Hoa vương, khi đó, dân chúng thọ bốn mươi tiểu kiếp.

Lúc ấy, thái tử con vua A-xà-thế tên là Chiên-đà-hòa-lợi vừa tám tuổi, thấy cha được thọ ký nên rất vui mừng, liền cởi những đồ báu trên thân đem tung lên Đức Phật, rồi thưa:

–Con nguyện khi Đức Tịnh Kỳ Sở Bộ thành Phật, con sẽ làm Kim luân thánh vương, được cúng dường Phật, sau khi Đức Phật đó

Nê-hoàn, con sẽ kế thừa làm Phật, rải hoa báu làm bằng anh lạc che ngay trên Đức Phật.

Phật nói:

–Con chắc chắn sẽ đạt như sở nguyện. Khi vua thành Phật, con sẽ làm Kim luân thánh vương, hết tuổi thọ sẽ sinh lên cõi trời Đâu-suất, hết thọ mạng ở cõi trời sau đó thành Phật, Phật hiệu là Chiên-đàn, giáo hóa ở cõi Dược vương, dân chúng ở cõi đó thọ mạng cũng như dân chúng ở cõi Hoa vương của Đức Phật Tịnh Kỳ Sở Bộ.

Khi Đức Phật thọ ký xong, vua A-xà-thế và Chiên-đà-hòa-lợi đến trước Phật đảnh lễ, bỗng nhiên không thấy Phật nữa.

Số 510 - Kinh Thái Hoa Vi Vương Thượng Phật Thọ Quyết Hiệu Diệu Hoa

SỐ 510

KINH THÁI HOA VI VƯƠNG

THƯỢNG PHẬT THỌ QUYẾT HIỆU

DIỆU HOA

(NHỮNG NGƯỜI HÁI HOA TRÁI LỆNH VUA MÀ DÂNG CÚNG

PHẬT ĐƯỢC THỌ KÝ TÊN LÀ DIỆU HOA)

Hán dịch: Đời Đông Tấn, Tam tạng Trúc Đàm-vô-lan,

người Thiên Trúc.

Một thuở nọ, Đức Thế Tôn giáo hóa ở thành La-duyệt-kỳ, thuyết giảng kinh Tán Tuệ, phần đầu, phần giữa và phần cuối đều là lời thiện, nghĩa lý của kinh thật vi diệu, tịnh tu phạm hạnh, chỗ giảng rộng lớn.

Bấy giờ, nhà vua liền ra lệnh hơn vài mươi người hàng ngày hái hoa đẹp dâng lên nhà vua. Chỉ trừ đám thể nữ lớn nhỏ nơi hậu cung các quý nhân. Một ngày nọ, những người theo lệnh vua ra ngoài thành hái hoa, khi trở vào theo con đường tắt thì thấy Đức Phật đi qua, xa thấy Đức Thế Tôn đủ các tướng hảo, oai quang rực rỡ vô lượng, giống như mặt trăng ở giữa các vì sao, như mặt trời mới mọc chiếu khắp thế gian, cùng đầy đủ chúng Thánh đệ tử, Bồ-tát theo hầu trước sau. Mọi người cùng đến chỗ Phật, cúi đầu đảnh lễ, tự nghĩ: “Mạng người khó giữ, khó gặp Phật ở đời, khó được nghe kinh pháp, nay gặp Đại Thánh như người bệnh gặp thầy thuốc giỏi. Chúng ta thân vốn hèn kém, lại thêm sự ràng buộc của quan quyền, bị sai khiến phục dịch luôn không được tự tại. Nhà vua nghiêm khắc

nóng nảy, người phụ trách sai hái hoa thường bảo phải đem về sớm, nếu không đúng giờ thì có thể bị giết.” Họ nghĩ: “Thời gian trôi qua không trở lại, Thánh chúng khó gặp, ức kiếp mới gặp, thà bỏ thân mạng, nên dâng hoa tung lên cúng dường Phật và Thánh chúng. Nhờ nghe kinh giới mà hiểu pháp sâu xa, được trí tuệ không cùng. Chúng ta ở nơi vô số kiếp bị người làm hại không thể nói hết, chưa từng vì pháp mà tiếc thân mạng. Nay nhờ việc làm cúng dường Đức Thế Tôn, Tam bảo, nên dẫu bị hại thì cũng chắc chắn không bị đọa vào nơi đau khổ, mà sinh vào nơi yên ổn.” Họ bèn đem hoa rải lên Đức Phật và Thánh chúng, rồi tất cả một lòng đảnh lễ. Phật biết ý họ phát tâm vô thượng liền rải tâm Từ đến họ, thuyết giảng pháp Đại thừa: Sáu Độ không cùng tột (sáu độ Ba-la-mật), bốn Đẳng (bốn Vô lượng tâm), bốn Nhiếp pháp (bốn Ân), ba môn Giải thoát của Bồ-tát. Những người hái hoa đều phát tâm cầu đạt đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, thấu rõ Phật tuệ, không còn thoái chuyển. Phật liền thọ ký cho họ sau này sẽ thành Phật hiệu là Diệu Hoa gồm đủ mười tôn hiệu: Như Lai, Chí Chân Đẳng Chánh Giác, Minh Hạnh Thành, Vi Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Só, Đạo Pháp Ngự, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Mọi người nghe đều vui mừng, đón nhận đại pháp, cung phụng Tam bảo.

Bấy giờ, những người hái hoa cúng dường được thọ ký xong, cúi đầu đảnh lễ sát chân Phật rồi trở về nhà báo cho gia đình, cha mẹ, vợ con và nói lời từ biệt:

–Tôi nay hết số, chắc bị nhà vua giết.

Cha mẹ ngạc nhiên hỏi:

–Bị tội gì?

Các người con đáp:

–Vì nhà vua ra lệnh đi hái hoa, nhưng giữa đường gặp Phật đã đem hoa dâng cúng. Nhà vua rất nghiêm khắc, đã không đúng thời gian, lại còn không có hoa, chắc là nguy cho tánh mạng, cho nên nói lời từ biệt.

Cha mẹ nghe vậy càng thêm lo buồn và than:

–Biết phải làm gì đây? Bỗng thấy trong rương đầy hoa Tu-mạn đẹp xen lẫn hương thơm

tỏa ngát xa khắp bốn bên. Cha mẹ nói:

–Có thể dùng dâng lên vua.

Các người con thưa:

–Mọi người thấy vậy chắc truyền đến vua, nhưng không đúng hẹn, sợ chẳng được yên.

Bấy giờ, nhà vua thấy trễ giờ, lại thấy hoa rải đầy đường, nên rất giận, liền ra lệnh quan hầu cận dẫn nhiều binh lính đến bắt đem về. Vâng lệnh vua, quan hầu cận đến bắt những kẻ kia đem về cung. Nhà vua nói:

–Tội các ngươi đáng bêu đầu giữa chợ.

Những người hái hoa không sợ, sắc mặt chẳng đổi, nhà vua thấy lạ lại hỏi:

–Các ngươi lúc này tội lỗi không lường, bị bắt trói sẽ đem đi giết, cớ gì chẳng sợ, sắc mặt không đổi?

Những người hái hoa liền tâu:

–Người sinh ắt có tử, vật thành thì có hoại, chúng tôi từ vô số kiếp thường làm phi pháp, chẳng tiếc thân mạng. Sáng sớm hái hoa gặp Đức Thế Tôn, dâng hoa cúng dường và đảnh lễ. Bây giờ, biết mình trái lệnh sẽ bị giết, thà vì có đức mà chết, chứ không vì vô đức mà sống.

Nói xong, trở lại thấy trong rương hoa đầy như cũ. Họ nghĩ: “Đây đều là ân từ của Như Lai che chở.”

Nhà vua nghe rất lạ không tin, liền đến chỗ Phật, đảnh lễ sát chân, lui ngồi một bên, chắp tay thưa hỏi Đức Phật:

–… Có điều như vậy không?

Đức Phật đáp:

–Đúng vậy! Những người này muốn cứu độ mười phương chúng sinh, không tiếc thân mạng, nên dâng nhiều hoa tung lên cúng dường Phật, ý không có tưởng được báo đáp, do đó được Phật thọ ký, đương lai sẽ thành Phật hiệu là Diệu Hoa Chí Chân Đẳng Chánh Giác, do phát tâm vô thượng nên được thọ ký. Hương hoa của lòng từ đựng đầy rương, không ai là chẳng nghe biết.

Nhà vua nghe rất vui mừng, vội vàng cởi trói tự trách:

–Kẻ ngu không biết đã trói buộc Bồ-tát, xin tha lỗi cho.

Phật bảo:

–Lành thay, lành thay! Người có thể sửa đổi, chẳng khác người không lỗi.

Phật dạy như vậy, vua và thần dân đều vui mừng, đảnh lễ lui ra.

Số 511 - Kinh Bình-Sa Vương Ngũ Nguyện

SỐ 511

KINH BÌNH-SA VƯƠNG NGŨ NGUYỆN

Hán dịch: Đời Đông Ngô, Cư sĩ Chi Khiêm,

người nước Nguyệt Chi.

Nghe như vầy:

Một thời, Đức Phật cùng năm trăm vị Tỳ-kheo ở tại núi Kê thuộc nước Vương xá.

Khi đó, vua nước Vương xá hiệu là Bình-tỷ-sa, lúc nhỏ còn làm thái tử thường nguyện năm điều:

1.Tôi nguyện làm vua lúc còn trẻ.

2.Trong nước tôi có Phật.

3.Tôi thường được ra vào qua lại ở chỗ Phật.

4.Thường nghe Phật giảng nói kinh.

5.Được nghe kinh, tâm mau hiểu rõ, đắc quả Tu-đà-hoàn.

Năm nguyện đó của vua Bình-tỷ-sa đều được thành tựu.

Bấy giờ, phương Bắc nước Vương xá có nước tên là Đức Soa-y-la, vua nước đó tên là Phất-ca-sa, trong đời quá khứ vô cùng cao đẹp, vua đã từng yết kiến Phật và được nghe Phật giảng dạy kinh nói về sáu phần trong thân. Những gì là sáu?

1.Trong thân có đất.

2.Trong thân có nước.

3.Trong thân có lửa.

4.Trong thân có gió.

5.Trong thân có không (hư không).

6.Trong thân có tâm.

Đó là sáu phần trong thân.

Vua Bình-tỷ-sa cùng vua Phất-ca-sa trong đời này chưa từng gặp nhau, nhưng lại thương yêu kính mến như anh em, thường có thư từ qua lại thăm hỏi không gián đoạn. Vua Bình-tỷ-sa thường nghĩ: “Ta mong được vật quý tuyệt hảo để tặng Phất-ca-sa.” Vua Phất-ca-sa cũng thường nghĩ: “Ta mong được vật quý tuyệt hảo để tặng vua Bình-tỷ-sa.” Trong nước vua Phất-ca-sa bỗng nhiên sinh ra một hoa sen, có ngàn cánh hoa màu vàng ròng. Vua sai sứ giả đem hoa tặng vua Bình-tỷ-sa. Thấy hoa, vua Bình-tỷ-sa rất hoan hỷ, nói:

–Vua Phất-ca-sa tặng ta vật này thật là hiếm có.

Vua Bình-tỷ-sa viết thư gởi cho vua Phất-ca-sa:

–Trong nước tôi có rất nhiều vàng bạc, châu báu, nhưng tôi không cho là quý. Nay trong nước tôi có một hoa người, hoa người này hiệu là Phật, thân có ba mươi hai tướng tốt, toàn thân màu vàng ròng.

Vua Phất-ca-sa đọc thư nghe tiếng Phật, rất vui mừng, vô cùng xúc động. Do đời trước vua đã từng gặp Phật nên xúc động như thế. Vua Phất-ca-sa viết thư gởi cho vua Bình-tỷ-sa, nói là mình muốn được nghe đầy đủ lời Phật dạy bảo và sẽ theo đó phụng hành. Tôi mong chờ thư đáp của bạn.

Vài ngày sau, vua Phất-ca-sa tự nghĩ: “Mạng sống không thể biết, chỉ tồn tại trong khoảng hơi thở, ta không thể chờ thư đáp của Bình-tỷ-sa, chi bằng ta tự đến gặp Phật.” Vua Phất-ca-sa ra lệnh cho quốc vương chín mươi nước nhỏ đến triều kiến, rồi Phất-ca-sa lại hạ lệnh cho vua các nước nhỏ cùng bá quan quần thần, binh lính, tất cả chuẩn bị xa giá khởi hành đến chỗ Phật ở nước Vương xá. Trên đường đi, vua Phất-ca-sa nhận được thư của vua Bình-tỷ-sa, trong thư viết: “Phật dạy người xuất gia bỏ vợ con, đoạn trừ ái dục, cạo bỏ râu tóc, mặc pháp y, làm Sa-môn. Vì sao? Vì người ngu si làm điều không nên làm, đó là si. Do si sinh hành, do hành sinh thức, do thức sinh danh sắc, do danh sắc sinh lục nhập. Những gì là lục nhập?

1.Mắt.

2.Tai.

3.Mũi.

4.Lưỡi.

5.Thân.

6.Ý.

Đó là sáu. Sáu căn này đều hướng ra bên ngoài: mắt hướng sắc, tai hướng tiếng, mũi hướng mùi, lưỡi hướng vị, thân hướng vật mịn màng, ý hướng dục. Đó là sáu hướng. Do sáu hướng sinh nghiệp, do nghiệp sinh khổ vui, do khổ vui sinh ái, do ái sinh thọ, do thọ sinh hữu, do hữu sinh sinh, do sinh sinh già, chết lo buồn khổ não không được như ý. Đó là sự kết hợp nhóm tụ của đại khổ ấm. Những điều khổ này kết tập lại gọi là người. Người trí tự trừ bỏ ngu si, ngu si chấm dứt thì các điều ác tiêu trừ, điều ác tiêu trừ thì hành chấm dứt, hành chấm dứt thì thức chấm dứt, thức chấm dứt thì danh sắc chấm dứt, danh sắc chấm dứt thì lục nhập chấm dứt, lục nhập chấm dứt thì hợp chấm dứt, hợp chấm dứt thì khổ vui chấm dứt, khổ vui chấm dứt thì ái chấm dứt, ái chấm dứt thì thọ chấm dứt, thọ chấm dứt thì hữu chấm dứt, hữu chấm dứt thì sinh chấm dứt, sinh chấm dứt thì già chết chấm dứt, già chết chấm dứt thì ưu bi khổ não không như ý cũng chấm dứt. Như vậy là sự kết hợp nhóm tụ của các ấm đại khổ chấm dứt, không sinh trở lại, không sinh tức là đắc đạo Niết-bàn vô vi.”

Vua Phất-ca-sa đọc thư xong rồi suy nghĩ: “Vào ban đêm, sau khi mọi người yên nghỉ, ta sẽ ra đi.” Quần thần bá quan khi ấy đều ngủ, vắng lặng không một tiếng động, vua lén bỏ đi vào trong bãi tha ma, tự mình cạo tóc, mặc pháp y, làm Sa-môn. Không có bình bát đựng thức ăn, vua liền lấy sọ người chết đã lâu trong bãi tha ma, cạo rửa sạch sẽ, dùng làm bình bát. Vua mang bát ấy đi đến nước Vương xá của vua Bình-tỷ-sa. Vua dừng lại ngoài thành, nhìn mặt trời rồi nghĩ: “Bây giờ đi đến chỗ Đức Phật thì đã muộn, nên để ngày mai.”

Vua Phất-ca-sa đến trước nhà làm gạch ngói xin ngủ nhờ một đêm. Chủ nhà nói:

–Rất tốt, nhà tôi rộng rãi có chỗ cho ông nghỉ qua đêm.

Vua Phất-ca-sa ra ngoài lấy tấm đệm cỏ nhỏ, vào một chỗ khuất trải ra ngồi trên đó, tự tư duy về năm điều bên trong.

Từ trong núi Kê, Phật dùng Thiên nhãn từ xa thấy vua Phất-ca-sa đến nghỉ ở nhà làm gạch ngoài thành nước Vương xá. Phật nghĩ: “Ngày mai vua Phất-ca-sa sẽ qua đời, sợ không gặp được ta.” Vì vậy, Đức Phật hiện đến ngoài cửa nhà làm gạch, xin chủ nhà:

–Cho tôi ngủ nhờ một đêm.

Chủ nhà đáp:

–Nhà tôi rộng lớn, Ngài có thể ở chung với một vị Sa-môn mới đến, cũng xin ngủ nhờ qua đêm. Ông hãy báo cho thầy ấy biết về việc hai người có thể ở chung với nhau qua đêm.

Đức Phật đến chỗ vua Phất-ca-sa nói:

–Tôi được chủ nhà cho ngủ nhờ qua đêm, tôi báo cho thầy biết. Thầy có bằng lòng cho tôi cùng nghỉ qua đêm chăng?

Phất-ca-sa nói:

–Tôi chỉ có đệm cỏ nhỏ, chỉ đủ để ngồi, nhà này rộng rãi, ông cứ tự nhiên an nghỉ.

Phật liền quan sát rồi lấy tấm đệm cỏ nhỏ ngồi một chỗ. Đức Phật ngồi yên quá canh ba, Phất-ca-sa cũng đang đoan tọa. Đức Phật nghĩ: “Phất-ca-sa đang ngồi thật tĩnh lặng bất động, ta muốn đến trước để hỏi: Vì sao thầy làm Sa-môn? Thọ kinh giới gì? Thích những kinh gì?”

Nghĩ rồi, Phật đến trước Phất-ca-sa hỏi:

–Đạo sư của thầy là ai? Vì sao thầy làm Sa-môn?

Phất-ca-sa đáp:

–Tôi nghe có Phật họ Cù-đàm, con của vua Bạch Tịnh tự là Duyệt-đầu-đàn. Ngài cạo bỏ râu tóc làm Sa-môn đã đắc quả Phật. Đó là thầy của tôi. Tôi vì pháp Phật mà làm Sa-môn. Kinh Phật đã giảng nói thâm nhập tâm tôi, tôi rất vui mừng.

Đức Phật hỏi:

–Thầy đã thấy Phật chưa?

Phất-ca-sa đáp:

–Chưa từng thấy.

–Giả sử thầy thấy Phật có biết được Phật không?

Phất-ca-sa đáp:

–Nếu thấy cũng không thể biết.

Đức Phật nghĩ: “Hiền giả đây vì ta mà làm Sa-môn, ta sẽ vì người này tiếp tục giảng nói kinh đời trước ông ấy đã nghe, như vậy mới mau hiểu.”

Đức Phật nói với Phất-ca-sa:

–Tôi sẽ vì ông giảng nói kinh, lời nói đầu, lời nói giữa, lời nói cuối đều thiện. Vì ông ta giảng nói sáu phần trong thân, hãy lắng nghe.

Phất-ca-sa nói:

–Thật quý hóa!

Phật nói:

–Hợp sáu phần này là thành thân người, thân người gồm đủ sáu phần thì có sự hiểu biết. Người dụng tâm thì ý chuyển động thành mười tám việc. Có bốn việc người học đạo cần phải phụng hành, phụng hành rồi tâm không lay chuyển, người tâm không chuyển động thì liền đắc đạo quả, đắc đạo quả rồi thì không sinh trở lại, không già, không bệnh, không chết ở đời này, cũng không chết ở đời sau, cũng không sầu não, không ưu phiền, không phẫn nộ, cũng không suy nghĩ, không ái. Đó là đạo vượt khỏi thế gian. Phất-ca-sa thưa:

–Xin Ngài giải rõ sáu phần hợp lại thành người.

Đức Phật nói:

–Ông hãy lắng nghe cho kỹ:

1.Đất.

2.Nước.

3.Lửa.

4.Gió.

5.Không.

6.Tâm.

Những gì là đất? Đất có hai loại: Đất trong thân và đất ngoài thân. Đất trong thân là những gì? Đó là: tóc, lông, móng, răng, da, thịt, gân, xương, lá lách, thận, gan, phổi, ruột, dạ dày. Các thứ cứng trong thân đều là đất. Đất trong thân, đất ngoài thân đều gọi là đất. Đất trong thân, đất ngoài thân chẳng phải đất của ta. Người biết như vậy thì không có gì để tham ái, nên suy nghĩ chín chắn để tự hiểu rõ.

Những gì là nước? Nước có hai loại: Nước trong thân và nước ngoài thân. Nước trong thân là những gì? Đó là: nước mắt, nước dãi, mủ, máu, mồ hôi, mỡ, tủy, não, nước tiểu. Những thứ mềm trong thân đều gọi là nước. Nước trong thân, nước ngoài thân đều gọi là nước. Nước trong thân, nước ngoài thân chẳng phải là nước của ta. Người biết như vậy thì không có gì để tham ái, nên suy nghĩ chín chắn để tự hiểu rõ.

Những gì là lửa? Lửa có hai loại: Lửa trong thân và lửa ngoài thân. Lửa trong thân là những gì? Đó là hơi ấm trong thân, hơi nóng trong bụng tiêu hóa các thức ăn. Các hơi nóng trong thân đều là lửa. Lửa trong thân, lửa ngoài thân đều gọi chung là lửa. Lửa trong thân, lửa ngoài thân chẳng phải là lửa của ta. Người biết như vậy thì không có gì để tham ái, nên suy nghĩ chín chắn để tự hiểu rõ.

Những gì là gió? Gió có hai loại: Gió trong thân và gió ngoài thân. Gió trong thân là những gì? Đó là hơi đi lên, hơi đi xuống, hơi trong xương, hơi trong bụng, hơi trong tay chân, hơi thở ngắn, dài. Các thứ hơi khởi động trong thân đều là gió. Gió trong thân, gió ngoài thân đều gọi chung là gió. Gió trong thân, gió ngoài thân chẳng phải là gió của ta. Người biết như vậy thì không có gì để tham ái, nên suy nghĩ chín chắn để tự hiểu rõ. Những gì là không? Không có hai loại: Không trong thân và không ngoài thân. Không trong thân là những gì? Đó là khoảng không ở mắt, khoảng không ở mũi, khoảng không ở tai, khoảng không ở miệng, khoảng không ở cuống họng, khoảng không ở bụng, khoảng không ở dạ dày, khoảng không ở chỗ thức ăn ra vào. Đó là không ở trong thân. Không trong thân, không ngoài thân đều gọi chung là không. Không trong thân, không ngoài thân chẳng phải là không của ta. Người biết như vậy thì không có gì để tham ái, nên suy nghĩ chín chắn để tự hiểu rõ.

Người trí học đạo thường tự biết phân biệt năm phần trong thân, trừ một phần là tâm. Tâm thanh tịnh vô dục, tự nghĩ ta thanh tịnh như vậy, hoặc nguyện muốn sinh lên cõi trời thứ hai mươi lăm là Không tuệ, trên cõi trời này tuổi thọ ngàn kiếp thì sợ không giải thoát; hoặc nguyện sinh lên cõi trời thứ hai mươi sáu là Thức tuệ,

tuổi thọ gấp đôi cõi trời thứ hai mươi lăm, sợ không giải thoát; hoặc nguyện muốn sinh lên cõi trời thứ hai mươi bảy là Vô sở niệm tuệ, tuổi thọ gấp đôi ở cõi trời thứ hai mươi sáu, sợ không giải thoát; hoặc nguyện muốn sinh lên cõi trời thứ hai mươi tám là Vô tư tưởng, tuổi thọ tám mươi bốn ngàn vạn kiếp, lại sợ không giải thoát; tuổi thọ lâu dài nhưng không giải thoát, tâm nhàm chán khổ nên chọn lấy đạo Niết-bàn.

Những gì là sáu sự hợp?

1.Mắt hợp với sắc.

2.Tai hợp với tiếng.

3.Mũi hợp với mùi.

4.Lưỡi hợp với vị

5.Thân hợp với xúc.

6.Tâm hợp với cái biết.

Đó là sáu sự hợp.

Mười tám sự làm dao động tâm người là những gì? Đó là mắt bị sắc đẹp làm dao động, bị sắc xấu làm dao động, bị sắc bình thường làm dao động. Tai bị âm thanh êm dịu làm dao động, bị âm thanh bi thảm làm dao động, bị âm thanh chát chúa làm dao động. Mũi bị mùi thơm làm dao động, bị mùi hôi làm dao động, bị vô vị làm dao động. Lưỡi bị vị ngon làm dao động, bị vị dở làm dao động, bị vô vị làm dao động. Thân bị vật mềm mịn làm dao động, bị vật thô cứng làm dao động, bị nóng lạnh làm dao động. Tâm bị việc thiện làm dao động, bị việc ác làm dao động, bị thế sự làm dao động.

Đó là mười tám sự làm dao động tâm.

Bốn việc điều chế bền chắc của hành giả là gì?

1.Chí thành.

2.Thương yêu bình đẳng.

3.Trí tuệ.

4.Tiêu diệt các ác.

Đó là bốn việc kiên chí.

Nhân dục lạc đưa đến tham ái của mắt, người lìa bỏ dục lạc thì tự rõ biết quá khứ. Từ khổ mà mang đến khổ có thể biết là khổ, khổ

tiêu mất rồi thì tự biết là thoát khổ. Người mang theo khổ khó được an vui, nên suy nghĩ đoạn trừ các việc ác. Vì sự không khổ không vui thì tự biết đã xa lìa các khổ. Ví như lấy hai thanh gỗ ma sát phát sinh ra lửa, nếu tách riêng hai cây, mỗi cây để một chỗ thì lửa diệt mất, cây cũng lạnh. Tham ái hợp nhau liền sinh ra khổ, từ bỏ tham ái tự biết là giải thoát. Ví như người thợ gọt giũa vàng ngọc được vàng tốt thì tự theo ý muốn chế tạo. Những vật hiếm như vòng xuyến, bông tai, vòng đeo chân, hoa quang cùng trăm thứ, người thợ đều có thể làm được. Người học đạo giữ tâm nên như người thợ vàng tùy ý thật sự, muốn sinh lên cõi trời thứ hai mươi lăm, cõi trời thứ hai mươi sáu, cõi trời thứ hai mươi bảy, cõi trời thứ hai mươi tám, nhưng thẩm xét lại đều là hữu vi, tuy được sống lâu nhưng sẽ hoại diệt, đều sẽ qua đi không thường còn. Biết vậy nên bỏ qua, ý không hướng tới, không nhớ nghĩ, không tư duy, không ưa thích, đó gọi là vô vi.

Người trí tự suy nghĩ như vậy mới là cao thượng, người xa lìa các điều ác mới là người trí. Nhìn thấy vạn vật đều trôi qua không thường còn, đó mới là vô vi, cũng không từ đâu đến, cũng chẳng đi về đâu. Người học đạo biết vậy liền tin ở đạo vô vi rất mực chí thành. Khi chưa đắc đạo thì mọi thứ ham thích yêu mến từ thân tâm sinh ra, đắc đạo rồi đều bỏ hết, người bỏ hết tham ái gọi đó là vô vi.

Người để tâm nơi dâm dật nên không giải thoát, để tâm nơi sân hận nên không giải thoát, để tâm nơi ngu si nên không giải thoát. Người học đạo biết vậy nên bỏ tâm dâm dật, bỏ tâm sân hận, bỏ tâm ngu si, nhổ rễ tham ái, trảy rụi cành nhánh, chặt đào hết gốc rễ không để phát sinh trở lại, đó là vô vi.

Tự nghĩ có ta, tâm bị dao động; không ta, tâm cũng bị dao động; ta đoan nghiêm, tâm bị dao động; ta không đoan nghiêm, tâm cũng bị dao động. Người tự gắn liền với những niệm như vậy là bệnh, là bệnh quá nặng, là thống khổ, là không giải thoát. Đây là điểm chính yếu của các khổ, vì vậy không được vọng niệm lung tung. Phất-ca-sa trước không biết Đức Phật, khi đắc quả thứ ba A-na-hàm thì mới biết là Đức Phật, tức thời liền đứng dậy đảnh lễ sát chân Phật, thưa:

–Con thật ngu si không biết hình tướng nên đã thất lễ cung kính.

Phật liền thị hiện oai thần sáng rực, Phất-ca-sa liền ăn năn sám hối thưa:

–Con là người ngu si.

Phật nói:

–Nếu có thể tự sám hối thì đó là điều tốt, khiến cho tội tiêu trừ.

Phất-ca-sa thưa:

–Xin Ngài chấp nhận cho con làm Sa-môn!

Phật hỏi:

–Nếu ông làm Sa-môn y bát đủ chưa?

Phất-ca-sa thưa:

–Dạ chưa đủ.

Phật nói:

–Sa-môn mà y bát không đủ, không được làm Sa-môn.

Phất-ca-sa thưa:

–Dạ, con xin đi thỉnh đủ.

Phật nói:

–Thật quý hóa!

Phất-ca-sa đảnh lễ Phật, đi nhiễu Phật ba vòng.

Sáng ra, Phất-ca-sa liền vào thành, đi chưa được bao xa, trong thành có con trâu nghé chạy sổng ra dùng sừng húc phải Phất-ca-sa. Các thầy Tỳ-kheo nghe lời đồn liền về bạch Phật:

–Ngày hôm qua, Phật đã ở nhà làm gạch giảng nói kinh cho Sa-môn đó. Sa-môn đó đi thỉnh y bát cho đủ đã bị trâu húc chết. Như vậy Sa-môn ấy sẽ sinh vào chốn nào?

Phật nói:

–Đó là đại Trưởng giả! Ta đã giảng nói kinh cho ông ấy. Ông ấy đã hết lòng thọ trì phụng hành, lập tức đắc ba quả Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm, A-na-hàm, liền xả bỏ năm triền cái:

1.Dâm dật.

2.Sân hận.

3.Thùy miên (ngủ nghĩ).

4.Hỷ lạc.

5.Tâm bất chánh, nghi hối.

Nay chứng quả A-na-hàm, sinh lên cõi trời thứ mười sáu, rồi ở cõi trời ấy đắc quả A-la-hán, đi giáo hóa độ đời. Nay, các ông hãy cùng nhau đem thân Phất-ca-sa chôn cất tử tế, rồi xây tháp.

Lãnh thọ lời Phật dạy, các thầy Tỳ-kheo liền xây tháp.

Phật giảng nói kinh rồi, các thầy Tỳ-kheo đều chắp tay đảnh lễ Phật.

Số 512 - Kinh Tịnh Phạn Vương Bát-Niết-Bàn

SỐ 512

KINH TỊNH PHẠN VƯƠNG

BÁT-NIẾT-BÀN

Hán dịch: Đời Lưu Tống, Cư sĩ Thư Cừ Kinh Thanh.

Nghe như vầy:

Một thời, Đức Phật ở tại núi Kỳ-xà-quật thuộc thành Vương xá cùng với các vị Đại Tỳ-kheo hội đủ.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn hiện ra ánh sáng rực rỡ giống như mặt trời mọc, chiếu rõ khắp thế gian. Khi ấy, quốc vương nước Xá-di tên là Tịnh Phạn, từng trị nước bằng chánh pháp, lễ đức và nhân nghĩa gồm đủ, thường hành tâm Từ, lúc này đang bị bệnh nặng, bốn đại trong thân cùng lúc tạo khởi làm suy giảm thân sắc, chi thể như muốn rã rời, hơi thở không ổn định, gấp như ngựa phi, nước chảy. Quan phụ tướng truyền lệnh cho những ai am hiểu về thuốc thang trong nước đều tập họp lại để xem bệnh cho vua, tùy tình hình bệnh trạng mà kê đơn bốc thuốc. Nhưng tất cả các phương pháp trị liệu đều không thể làm bệnh tình của nhà vua thuyên giảm, cả dấu hiệu cho thấy cái chết không còn xa. Lúc ấy, nhà vua buồn đau, trăn trở không thôi, như cá thiếu nước. Phu nhân và các thể nữ trông thấy như thế lại càng thêm đau buồn.

Lúc này, các vua như Bạch Phạn, Hộc Phạn, Đại Xứng… và các quan cùng lên tiếng nói:

–Nay nếu vua băng hà thì sẽ mất hẳn sự chở che, giúp đỡ, nước nhà sẽ suy yếu.

Thân thể vua run rẩy, môi miệng khô héo, tiếng nói như muốn

đứt, nước mắt đọng ở mi. Khi ấy, các vị vua kia tâm ý hết mực cung kính, đồng quỳ xuống, khoanh tay và cùng thưa:

–Bản tánh của đại vương xưa nay vốn không thích làm điều dữ, dù chỉ trong khoảnh khắc ngắn ngủi, đại vương cũng luôn tích đức không chán, lo bảo vệ, nuôi dưỡng muôn dân nên không người nào là không được yên ổn, tiếng tốt ấy truyền khắp mười phương, ngày nay đại vương vì cớ gì mà buồn đau?

Vua Tịnh Phạn bỗng cất tiếng nói với các vua:

–Giờ ta có qua đời cũng không lấy gì làm khổ, chỉ xót xa là không được gặp con ta là Thái tử Tất-đạt. Lại tiếc vì không gặp được con trai thứ là Nan-đà đã dứt được tham dục ở thế gian. Lại cũng tiếc là không gặp được con của vua Hộc Phạn là A-nan-đà, người chuyên giữ gìn pháp tạng của Phật, một lời không mất. Lại cũng tiếc không gặp được cháu nội là La-vân, tuổi tuy còn nhỏ nhưng thần túc gồm đủ, giới hạnh không thiếu. Nếu ta được gặp mặt các con cháu, bệnh ta tuy nặng, chưa thoát được sinh tử, ta cũng không cho là khổ.

Các người đứng vây quanh vua nghe những lời ấy không ai là không kêu khóc, nước mắt như mưa.

Khi ấy, vua Bạch Phạn lên tiếng đáp lời vua Tịnh Phạn:

–Tôi nghe Đức Thế Tôn hiện đang ở tại núi Kỳ-xà-quật, thuộc thành Vương xá, cách đây khá xa, độ năm mươi do-tuần. Nay vua bị bệnh, giả sử như có phái sứ giả đi thỉnh Phật, nhưng đường sá xa xôi, e sẽ trễ nãi không có ích gì thêm, xin đại vương chớ có sầu lo, mong nhớ cháu con.

Vua Tịnh Phạn nghe những lời ấy, rơi nước mắt đáp lời vua Bạch Phạn:

–Những con cháu của ta tuy có ở xa nhưng tâm ý mong mỏi không bao giờ dứt. Vì sao? Vì con ta đã thành Phật, với tấm lòng đại Từ, đại Bi, thường dùng những thần thông như Thiên nhãn xem thấu mọi nơi, Thiên nhĩ nghe rõ xa gần để cứu độ những chúng sinh nào đang cần cứu độ. Như có trăm ngàn muôn ức chúng sinh bị chìm đắm trong dòng nước, Phật do tâm Từ bi thương xót tức làm thuyền bè để cứu độ những kẻ ấy, hoàn toàn không bao giờ mệt mỏi. Ví như có người bị giặc bao vây, hoặc gặp kẻ oán địch nên lo sợ không biết làm

thế nào, không hy vọng tự thoát ra được, chỉ chí thành mong cầu được cứu giúp, nương tựa vào uy lực của Phật, muốn từ trong oán nạn mà được giải thoát. Ví như có người lúc lâm bệnh nặng, mong muốn có được thầy thuốc giỏi để được lành bệnh, so với ta hôm nay mong mỏi được gặp Đức Thế Tôn cũng lại như thế. Sở dó như vậy là vì Đức Thế Tôn thường suốt ngày đêm ba thời luôn dùng Thiên nhãn xem xét chúng sinh trong thế gian, những kẻ nào cần được hóa độ, vì Phật với tâm Từ bi thương xót chúng sinh khác nào người mẹ luôn thương nhớ con.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn đang ở tại núi Linh thứu, do Thiên nhĩ thông, Phật nghe từ nơi thành Ca-duy-la-vệ xa xăm kia, vua cha đang lo lắng và lời của các vua bàn luận, bèn dùng Thiên nhãn xa thấy vua cha lâm bệnh đang nằm ở giường, thân thể tiều tụy, sự sống như đang sắp hết, lại cũng biết vua cha đang khao khát được gặp con cháu. Khi ấy, Đức Thế Tôn liền nói với Tôn giả Nan-đà:

–Vua cha là Tịnh Phạn, một vị vua hơn hẳn các vị vua trong thế gian, là cha của chúng ta nay đang lâm bệnh nặng, nên ta phải về thăm. Hiện sự sống của vua chỉ còn ngắn ngủi, thời điểm nghiêm trọng sắp đến, chúng ta nên trở về thăm cho kịp khi người còn sống để được gặp nhau lần cuối, ngõ hầu ý nguyện của nhà vua được thỏa mãn.

Tôn giả Nan-đà vâng lời dạy, quỳ xuống đảnh lễ:

–Kính bạch Thế Tôn! Vua Tịnh Phạn là phụ vương của chúng ta, nhờ tạo phước đức đặc biệt nên đã sinh được Thánh tử làm lợi ích cho cả thế gian, nay nên về thăm để báo đền ơn nuôi dưỡng.

Tôn giả A-nan chắp tay đến trước Phật thưa:

–Con theo hầu Đức Thế Tôn thường được trông thấy nhau. Vua Tịnh Phạn là bác của con, thấy con xuất gia làm đệ tử của Phật, được Phật dạy dỗ nên con cũng muốn về thăm.

La-vân cũng đến trước Phật thưa:

–Bạch Thế Tôn! Người là cha của con, rời bỏ đất nước để cầu đạo, con nhờ được ông nội nuôi dưỡng lớn khôn và được xuất gia nên con cũng muốn về để viếng thăm ông nội.

Phật nói:

–Tốt lắm, tốt lắm, nên biết lúc này cần làm cho nhà vua mãn nguyện.

Lúc này, Đức Thế Tôn liền dùng thần túc thông, tựa như vua nhạn, thân vọt lên hư không, chốc lát hiện ra nơi thành Ca-duy-la-vệ rồi phóng ra ánh sáng lớn.

Dân chúng trong nước thấy Đức Phật từ xa đến, họ đều cùng cất tiếng nói trong nước mắt:

–Nếu đại vương băng hà thì tiếng tăm của nước Xá-di ắt là hết rồi.

Dân chúng trong thành đều hướng về Đức Phật khóc lóc, thưa:

–Bạch Thế Tôn! Hồi đó, khi Thái tử rời cung thành đến dưới bóng cây Lam-tỳ, an tọa, để tư duy, vua cha thấy liền cúi đầu kính lễ. Vị đại vương đã đối xử như thế, hôm nay sự sống của người không còn bao lâu sẽ dứt, cầu mong Như Lai nên đến kịp lúc để được trông thấy nhau.

Dân chúng trong nước lăn lộn đau xót tự đánh vào mình, nghẹn ngào kêu khóc. Có người tự dứt bỏ chuỗi ngọc nơi mình, có người tự xé rách quần áo, có người tự bứt tóc, có người dùng tro bụi bôi lên thân, họ tỏ ra đau đớn đến thấu xương tủy, giống như những người điên cuồng.

Phật thấy thế liền khuyên dân chúng:

–Vô thường lìa biệt xưa nay đều như thế, các vị nên suy xét. Sinh tử là khổ, chỉ có đạo pháp là chân thật. Phật dùng mưa pháp rưới nhuần tâm hồn muôn dân, lại dùng các pháp để mở bày cho họ.

Khi ấy, Đức Thế Tôn tức dùng mười Lực, bốn Vô sở úy, mười tám pháp Bất cộng của chư Phật phóng ra ánh sáng lớn. Lại dùng ba mươi hai tướng tốt, tám mươi vẻ đẹp, phóng ra ánh sáng lớn. Lại từ công đức mà Phật đã tạo trong vô lượng a-tăng-kỳ kiếp, phóng ra ánh sáng lớn. Ánh sáng ấy chiếu rực rỡ, trong ngoài đều thấu tỏ, rọi tỏa cùng khắp cõi nước, chiếu đến thân thể của vua, khiến những đau khổ được yên ổn. Vua lấy làm lạ, hỏi:

–Ánh sáng ấy từ đâu đến? Là của mặt trời, mặt trăng, hay của chư Thiên? Ánh sáng ấy chạm vào thân ta có tác dụng như cây Chiên-đàn quý khiến thân thể ta với bao nhiêu bệnh khổ đều dứt. Ta

ngờ ánh sáng ấy không ngoài ánh sáng của con ta là Tất-đạt-đa hiện tới. Trước khi về đến, đã hiện ra ánh sáng, đó là điềm lành. Khi ấy, vua Đại Xứng từ bên ngoài đi vào cung, thưa với vua Tịnh Phạn:

–Đức Thế Tôn đã về tới, người có đem theo các đệ tử là A-nan, Nan-đà và La-vân… các vị ấy đều từ trên hư không đến, vậy đại vương nên vui mừng, bỏ hết những sầu khổ trong lòng.

Vua nghe Phật về, lòng kính yêu càng phấn chấn, bất giác vua ngồi dậy. Chỉ trong chốc lát, Phật đã vào đến cung. Vua thấy Phật vào liền đưa hai tay ra sát gần tới chân, nói:

–Cầu mong Như Lai chạm tay lên thân này, khiến tôi được an ổn. Bệnh tật làm khốn khổ, như ép dầu mè, đau đớn không chịu nổi. Sự sống của tôi sắp hết, đâu có thể trở lại được. Hôm nay cuối cùng tôi được gặp Đức Thế Tôn, nỗi đau đớn như đã dứt trừ.

Phật biết rõ phụ vương lâm trọng bệnh, thân thể gầy ốm, sắc diện đổi thay, khó biết, không thể nhận ra dáng vẻ ngày trước. Phật nói với Nan-đà:

–Xem vua ngày xưa thân tướng cao lớn, dáng vẻ oai nghiêm, tiếng tăm vang khắp, nay lâm bệnh nặng, khiến không thể nhận ra. Hình tướng uy nghiêm nổi tiếng là khỏe mạnh giờ đâu còn nữa.

Lúc ấy, vua Tịnh Phạn chắp tay, một lòng khen ngợi Đức Thế Tôn:

Nguyện ước Ngài thành tựu

Cũng thỏa nguyện chúng sinh

Nay tôi lâm bệnh nặng

Mong Phật cứu độ tôi.

Dòng Cồ-đàm nghiêm trang

Người là rất đặc biệt

Mạt thế nói chánh pháp

Không giúp mà thành giúp.

Pháp vương dùng pháp vị

Rưới nhuần khắp chúng sinh

Như Thánh vương sau này

Con ta rất từ hiếu.

Rất quý trong loài người

Tiếng vang cõi đại thiên

Trên đến trời Tịnh cư

Một mình không ai bằng.

Phật nói:

–Kính mong phụ vương chớ có lo buồn. Là vì nhà vua vốn có đạo đức thuần hậu, đầy đủ không hề thiếu giảm.

Khi ấy, Đức Phật từ trong lớp ca-sa đưa cánh tay màu vàng ròng, bàn tay như hoa sen, Phật đặt bàn tay mình lên trán phụ vương. Nhà vua là người từng giữ giới hạnh thanh tịnh, tâm đã lìa mọi cấu uế nên nay liền được vui vẻ, không còn phiền não. Cần suy nghĩ chín chắn về những pháp nghĩa nơi các kinh, ở chỗ không kiên cố đạt được ý chí bền vững là nhờ vun trồng căn lành, cho nên đại vương phải vui mừng, mạng sống tuy sắp hết nhưng tự mình có thể mở rộng lòng.

Lúc này, vua Đại Xứng, đem tâm cung kính thưa với vua Tịnh Phạn:

–Phật là con của đại vương có đầy đủ thần lực không ai bằng được. Người con thứ Nan-đà cũng là con của đại vương, đã vượt qua được biển ái dục nơi cõi sinh tử, bốn pháp tu hành không gì ngăn ngại. Con vua Hộc Phạn là A-nan-đà đã thấm nhuần pháp vị, pháp Phật nói ra khác nào biển cả, nhưng một câu cũng không quên, nên đã thâu giữ đầy đủ. Cháu của đại vương là La-vân, đạo đức tinh thuần vẹn toàn, đạt được các bậc thiền định, thành tựu bốn đạo quả. Bốn người con, cháu ấy đã phá được lưới ma.

Vua Tịnh Phạn nghe những lời ấy, vui mừng hết mực, đến nỗi không thể dằn được, liền đưa tay cầm lấy tay Phật đặt lên tim mình, rồi từ thế nằm, vua ngửa mặt chắp tay bạch Phật:

–Tôi chiêm ngưỡng Như Lai mắt không hề chớp, nhìn hoài không chán. Mong ước của tôi đã thỏa, tâm ý phấn chấn, từ đây xin từ biệt Bậc Như Lai Chí Chân, đã đem lại nhiều lợi ích cho chúng sinh. Người nào được thấy Như Lai, nghe lời Như Lai dạy thì đều là những người từng có nhiều công đức lớn. Ngày nay, Đức Thế Tôn là con của tôi, gần gũi thăm khá lâu, không nỡ rời bỏ.

Vua từ nơi giường bệnh, chắp tay, với tâm cung kính lễ xuống chân Phật. Khi ấy, bàn tay Phật chưa rời khỏi người vua thì phút vô thường đã đến, sự sống của nhà vua đã hết, hơi thở liền dứt. Những người lớn nhỏ thuộc dòng họ Thích, lên tiếng kêu than khóc lóc, tự đập vào thân mình, hoặc vỗ hai tay lên đất, đầu tóc rối bời cùng cất tiếng than:

–Mãi mãi mất đi người che chở cho chúng ta.

Trong số họ có người tự giật đứt xâu chuỗi ngọc quý. Có người tự xé rách y phục. Có người tự lấy tro bụi bôi lên thân. Có người tự giật bức tóc mình. Người thì nói: Vua trị nước bằng chánh pháp không làm khổ nhọc muôn dân. Có người lại nói: Các tiểu quốc cũng mất đi người che chở, bảo hộ. Bậc vua đáng tôn đáng kính nhất trong hàng các vua nay đã băng hà, đất nước mất đi bậc Thần lực uy dũng.

Lúc này, các người trong họ Thích dùng nước các loại hương thơm để tắm rửa thi thể nhà vua, dùng vải Kiếp-ba, vải bông, tơ lụa quấn quanh nhục thân rồi liệm vào áo quan. Bày tòa Sư tử, trang trí bằng bảy báu, châu ngọc kết làm màn lưới buông rũ chung quanh, rồi đưa linh cữu đặt lên tòa Sư tử, có rải hoa đốt hương. Phật và Tôn giả Nan-đà đứng nghiêm trang, cung kính nơi trước linh cữu. Tôn giả A-nan, La-vân đứng ở phía cuối. Tôn giả Nan-đà quỳ xuống bạch Phật:

–Phụ vương đã có ơn nuôi dưỡng, vậy cho con được khiên linh cữu của người.

Tôn giả A-nan chắp tay đến trước Phật bạch:

–Xin cho con được phép khiên linh cữu bá phụ.

La-vân cũng đến trước Phật thưa:

–Nay cho con được phép khiên linh cữu ông nội.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn vì nghĩ đến đời có kẻ bạo nghịch, hung ác, không tưởng nhớ đến việc đền đáp công ơn của cha mẹ sinh thành, nuôi dưỡng, đó là những kẻ bất hiếu. Nhằm chỉ dạy cho chúng sinh nơi đời vị lai nên Phật lập ra lễ pháp: Như Lai muốn đích thân khiên linh cữu phụ vương. Tức thì, tam thiên đại thiên thế giới hiện đủ sáu cách chấn động, hết thảy những ngọn núi cao lớn đều trồi lên sụt xuống như thuyền đi trên sóng nước.

Khi ấy, tất cả chư Thiên ở cõi Dục cùng vô số trăm ngàn quyến thuộc đều đến viếng tang. Thiên vương Tỳ-sa-môn ở phương Bắc dẫn theo hàng trăm ngàn ức chúng quỷ thần Dạ-xoa cùng đến viếng tang. Thiên vương Đề-đầu-lại-trá ở phương Đông với ức trăm ngàn chúng quỷ thần kỹ nhạc cùng đến viếng tang. Ở phương Nam Thiên vương Tỳ-lâu-lặc-xoa đem theo hàng trăm ngàn ức quỷ thần Cưu-bàn-đồ cùng đến viếng tang. Ở phương Tây Thiên vương Tỳ-lưu-bác-xoa cùng với hàng trăm ngàn ức chúng Rồng, Thần cùng đến viếng tang. Tất cả đều bày tỏ lòng thương xót rồi cất tiếng than khóc.

Bấy giờ, bốn vị Thiên vương bàn riêng với nhau khi nhìn thấy Đức Thế Tôn, vì để răn dạy những người con bất hiếu với cha mẹ trong đời sau, nên Phật đã đích thân khiên linh cữu phụ vương. Bốn vị Thiên vương cùng quỳ xuống và bạch Phật:

–Kính bạch Thế Tôn! Xin Thế Tôn cho phép chúng con được khiên linh cữu của phụ vương, vì chúng con cũng đều là đệ tử của Phật, cũng từng theo Phật nghe pháp và đã được lãnh hội, đạt được Pháp nhãn thanh tịnh, chứng quả Tu-đà-hoàn, vì cớ ấy nên chúng con xin được khiên linh cữu phụ vương.

Đức Thế Tôn bằng lòng cho phép bốn vị Thiên vương cùng khiên linh cữu nhà vua. Lập tức bốn vị Thiên vương hiện ra thân người, dùng tay đỡ linh cữu lên ngang mày. Lúc này dân chúng trong nước và hết thảy đại chúng không ai là không than khóc.

Khi đó, Đức Thế Tôn uy quang càng hiển hiện rực rỡ như muôn mặt trời cùng lúc hiện ra. Tự thân Như Lai tay nâng lư hương đi trước linh cữu, đến nơi hỏa táng. Bấy giờ, trên núi Linh thứu có một ngàn vị A-la-hán dùng diệu lực của thần túc từ hư không đến dự đám tang, đến nơi các vị ấy đồng đảnh lễ nơi chân Phật và bạch:

–Kính mong Đức Thế Tôn sai khiến chúng con những công việc gì đó.

Phật liền nói với các vị A-la-hán:

–Các vị hãy mau đi đến nơi bãi biển lớn, lấy về các loại gỗ thơm ngưu đầu chiên-đàn.

Các vị A-la-hán liền vâng lời và chỉ trong khoảng thời gian ngắn công việc được Phật giao phó đã hoàn thành. Phật cùng đại

chúng chồng xếp các củi thơm thành dàn hỏa rồi khiêng linh cữu đặt lên trên ấy để hỏa táng. Hết thảy đại chúng thấy ngọn lửa bốc cao, đều hướng về Đức Phật, rồi vật vã khóc lóc, buồn thương. Những người đã đắc đạo thì đều mừng cho sự may mắn. Những người chưa đắc đạo thì tâm hốt hoảng, lo sợ, lông tóc dựng đứng.

Khi ấy, Đức Thế Tôn nói với đại chúng:

–Cõi đời là vô thường, là khổ, là không, là phi thân (vô ngã), không có chút gì là bền chắc, nó như huyễn, như hóa, như lửa lúc bốc cao, như ánh trăng trong nước, mạng sống không dài lâu, các người chớ thấy ngọn lửa cháy này mà cho là đau khổ. Lửa của các dục còn bức bách gấp hơn nhiều lần. Do đó, các người nên tự khuyên răn mình để vónh viễn xa lìa cái khổ sinh tử, đạt được sự an ổn lớn.

Khi hỏa thiêu thân xác vua Tịnh Phạn xong, các vị vua kia mỗi người đem đến năm trăm bình sữa để rưới tắt lửa. Lửa tắt rồi, các vị cùng nhau thu lấy tro xương đặt vào hộp bằng vàng, trên nền đất ấy cho xây tháp có treo giăng cờ phướn, lọng báu, các loại chuông nhỏ để cúng dường. Lúc ấy, đại chúng cùng bạch Phật:

–Đại vương Tịnh Phạn nay đã qua đời, thần thức của người sinh về cõi nào, xin Đức Thế Tôn nói cho chúng con được rõ?

Đức Thế Tôn bảo đại chúng:

–Vua Tịnh Phạn, phụ vương của ta là người thanh tịnh, nên được sinh lên cõi trời Tịnh cư.

Đại chúng nghe được lời ấy liền dứt hết những sầu khổ trong lòng.

Phật giảng nói kinh này xong, chư Thiên, Long, Thần, các vị Tứ Thiên vương cùng đám quyến thuộc, dân chúng trong thế gian cùng tất cả đại chúng đồng lễ Phật và lui ra.