Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Linh Sơn Đại Tạng › Bộ Kinh Tập
Đại Tập 57 · Bộ Kinh Tập IV · Số 490–584
- Dịch giả
- Thích Tịnh Hạnh
- Thông tin
- Ghi trên sách: Sa Môn Thích Tịnh HạnhHội Văn Hóa Giáo Dục Linh Sơn Đài Bắc, 2000
Số 557 - Kinh Long Thí Nữ
SỐ 557
KINH LONG THÍ NỮ
Hán dịch: Đời Đông Ngô, Cư sĩ Chi Khiêm,
người nước Nguyệt Chi.
Nghe như vầy:
Một thời, Đức Phật đến ở nơi vườn cây Nại thị, thuộc thành Duy-da-ly, cùng với chúng đại Tỳ-kheo một ngàn hai trăm năm mươi vị, Bồ-tát năm trăm. Sáng sớm, đến giờ khất thực, Đức Phật đắp y mang bát, đại chúng theo sau, vào thành khất thực. Hôm ấy, các trời và rồng, thầm rải hương hoa, tấu nhạc hơn ngày thường. Đức Phật đến ngoài cửa nhà Trưởng giả Tu Phước. Tu Phước có một người con gái, tên là Long Thí, chưa tròn mười bốn tuổi.
Lúc đó, Long Thí đang ở trong nhà tắm, tắm rửa rồi trang điểm, mặc y phục đẹp. Bỗng nhiên, ánh sáng chiếu bảy vòng khắp trên lầu cao, ánh sáng đó là từ giữa hai lông mày của Đức Phật phát ra. Long Thí nhìn về hướng đông, thấy Đức Phật đứng ngoài cửa, hình dáng đoan nghiêm như trăng giữa các vì sao. Đại chúng theo sau đều có tướng tốt, sắc vàng kỳ diệu, các căn vắng lặng. Long Thí thấy vậy vui mừng tự nghĩ: “Ta nay thấy Phật và chúng đệ tử, nhân đấy mà phát tâm tu hạnh Bồ-tát, ta nguyện sẽ đắc đạo như Phật.”
Ma vương biết Long Thí phát đại tâm, liền không vui và nghĩ: “Người nữ này phước rất lớn, lại muốn cầu làm Phật, tất sẽ độ nhiều dân chúng trong thế giới của ta. Nay ta phải đến phá hoại tâm đạo đó.” Ma vương hóa thành một người có hình tướng và mặc quần áo giống cha của Long Thí, đi đến nói với Long Thí:
–Ta có ý quan trọng muốn nói với con. Phật đạo khó được, phải trải qua trăm ức ngàn kiếp, khổ nhọc, không mệt mỏi, sau mới có thể thành. Đời này may mắn có được Phật, nhưng không bằng cầu La-hán. La-hán dễ thành lại cứu độ thế gian và cũng chứng được Niết-bàn không khác gì Phật. Vậy tham thành Phật để làm gì, chịu nhiều cực khổ lâu dài. Ta là cha của con nên mới nói cho con hiểu. Long Thí thưa:
–Không phải như cha nói. La-hán và Phật tuy cũng cứu độ thế gian, nhưng công đức không đồng. Đức Phật trí lớn, độ người không cùng, khắp cả mười phương hư không. La-hán trí kém, chỉ độ bằng một phần. Mình có tài cao mà ưa trí kém sao?
Ma vương lại nói:
–Ta chưa từng nghe người nữ nào được làm Chuyển luân thánh vương, huống chi làm Phật. Phật đạo lâu dài, không như La-hán thì mau thành và cũng được Niết-bàn.
Long Thí nói:
–Con cũng nghe người nữ không được làm Chuyển luân thánh vương, không được làm Đế Thích, không được làm Phạm vương, không được làm Phật. Nhưng con sẽ tinh tấn, chuyển hóa thân nữ này thành thân nam. Do con nghe thiên hạ tôn trọng đạo hạnh Bồ-tát, nếu người nào không lười biếng, ức kiếp sau sẽ thành Phật.
Ma vương thấy Long Thí ý không lay chuyển, liền dùng kế dựng cảnh tượng thê thảm ác độc để nói khích:
–Người muốn tu hạnh Bồ-tát, không nên tham ở thế gian, không tiếc mạng sống. Nay con tinh tấn thì hãy lên trên lầu, tự thả mình xuống đất, sau đó sẽ được thành Phật.
Long Thí suy nghĩ rồi nói:
–Con nay thấy Phật, nên cảm kích muốn cầu đạo Bồ-tát. Cha đã dạy phải tinh tấn xả thân có thể được đạo. Vì chọn đạo, con nào tiếc gì nguy hiểm cho tánh mạng.
Long Thí bèn đến bên hành lang chắp tay hướng về Phật và thưa:
–Nay con tự xin quy y Đấng Thiên Trung Thiên với tất cả lòng thành, mong Phật chứng tri nguyện cầu của con. Con xin bỏ mạng
sống của thân nhỏ nhoi này, chớ không bỏ đạo Bồ-tát. Nguyện đem thân này tán thành hoa cúng dường Phật. Nói rồi liền từ trên lầu thả mình xuống, từ giữa hư không, chưa đụng đất thì thân nữ Long Thí hóa thành thân nam. Khi ấy, Đức Phật mỉm cười, từ trong miệng phóng ra ánh sáng năm sắc, chiếu khắp cõi Phật, rồi trở vào đỉnh đầu. Hiền giả A-nan thấy vậy đến trước
Phật, quỳ gối thưa:
–Kính thưa Thế Tôn! Thế Tôn cười phải có lý do, nguyện xin được nghe ý đó.
Đức Phật hỏi:
–Này Hiền giả A-nan! Ông có thấy người nữ kia ở giữa không trung hóa thành nam tử không?
Hiền giả A-nan đáp:
–Dạ thấy.
Phật bảo:
–Người nữ đó đời trước phụng thờ vạn Đức Phật, sau này cũng cúng dường vô số Như Lai. Đến bảy ức sáu ngàn vạn kiếp sẽ đắc quả Phật hiệu là Long Thạnh, thọ mạng một kiếp. Sau khi vào Niết-bàn thì giáo pháp hưng thịnh nửa kiếp mới diệt. Khi Đức Phật đó thuyết pháp sẽ độ chín mươi bảy ức vạn người đắc đạo Bồ-tát và A-la-hán. Đời sống của dân chúng ở đó cũng như cõi trời thứ hai là trời Đao-lợi.
Long Thí đứng trước Phật thưa với cha mẹ:
–Con nguyện xả bỏ thân này được làm Sa-môn, xin cha mẹ cho phép. Mọi người thấy Long Thí hóa thành thân nam, gia đình quyến thuộc gần năm trăm người và tám trăm Thiên thần đều phát ý nơi đạo Chánh chân Vô thượng. Ma vương thấy mọi người đều cầu làm Phật, tàn tạ nỗi mong ước, nên không vui, xấu hổ im lặng rút lui.
Khi Đức Phật giảng nói kinh này, tất cả đều hết sức vui mừng.
Số 558 - Kinh Long Thí Bồ-Tát Bản Khởi
SỐ 558
KINH LONG THÍ BỒ-TÁT BảN KHỞI
Hán dịch: Đời Tây Tấn, Tam tạng Pháp sư Trúc Pháp Hộ,
người nước Nguyệt Chi.
Nghe như vầy: Một thời, Đức Phật đến vườn cây Nại nữ, thuộc nước Duy-da-ly, cùng đại chúng Tỳ-kheo một ngàn hai trăm năm mươi vị, năm ngàn Bồ-tát và vô số chúng trời, người. Khi Phật thuyết giảng kinh, chúng hội đều im lặng. Bồ-tát Long Thí đứng trước Đức Phật gầm vang tiếng sư tử, ca ngợi Đại thừa, nói hạnh đời trước, gôm công đắp đức không tiếc thân mạng, không tính toán ta hay người, không chỗ mong cầu.
Bồ-tát Long Thí bạch Phật:
–Thuở đời quá khứ, có một vị Bát-già-tuần (người có năm thần thông) sống bên cạnh một đại thọ nơi khu rừng tinh tấn tu hành, tâm không còn chỗ vướng mắc, luôn thương xót mọi người khắp mười phương và các loài động vật, thực hành bốn Vô lượng tâm Từ, Bi, Hỷ, Hộ (xả), thường ăn trái chín và uống nước suối, không màng chuyện đời, vinh hoa không tham tiếc, chứng đắc năm thần thông, tự tại an vui. Năm thần thông là gì? Là mắt có thể thấy xuyên suốt, tai có thể nghe thấu triệt, thân có thể tự tại bay nhảy, hiểu được căn tánh chúng sinh và tự biết gốc ngọn. Bát-già-tuần sống trong núi đọc tụng, tu tập nghĩa kinh, ngày đêm không bê trễ.
Khi ấy, có một con rắn độc, thấy Bát-già-tuần ngày đêm tụng kinh, tâm nó rất vui mừng. Nó đến trước Bát-già-tuần, cúi đầu đảnh lễ và lấy cỏ làm đồ quét, miệng ngậm nước phun trên mặt đất, làm
mọi sự cung cấp hầu hạ cho Đạo nhân, không chút biếng nhác, nó thường nằm bên trái nghe kinh không rời xa. Mỗi khi Bát-già-tuần tụng kinh, rắn độc tụng theo. Như vậy, trong vòng vài tháng mùa đông đã đến, hoa trái nơi các cây quanh vùng đều héo tàn. Bát-già-tuần suy nghĩ: “Mùa đông đến hoa quả cũng hết, không có chỗ nương tựa, nay ta phải trở lại nhân gian.” Nghĩ rồi, sửa soạn y bát ra đi. Rắn độc thấy thế buồn rầu rơi lệ, hỏi Đạo nhân:
–Thánh giả muốn đi đâu?
Đạo nhân đáp:
–Thời tiết lạnh, lại không nhà cửa, hoa quả cũng lụi tàn không có gì để sống, nên ta phải đi vào trong thành.
Rắn độc nghe lời lẽ thảm thiết, bèn thưa với Đạo nhân:
–Đạo nhân sống ở đây, con nương tựa như Thái sơn, ngày đêm nghe được pháp khiến tâm vui yên ổn. Nay Đạo nhân bỏ đi, con không chỗ cậy nhờ, xin Thánh giả có lòng lành thương xót thân con.
Đạo nhân nói:
–Ta có thân bốn đại, thường phải nhờ thực phẩm mới sinh hoạt vững vàng. Nay trong núi này không còn gì, tuy có lòng từ nhưng không thể sống nổi.
Rắn độc thưa:
–Trong núi này cây cối cao ngất, nước suối luôn chảy. Trăm chim hót vang thật vui thích, vì sao mà bỏ nó? Xin Đạo nhân đừng thấy vậy mà vứt bỏ. Nếu phải ra đi thì cho con theo hầu hạ Đạo nhân, con không dám ở lại nơi vắng vẻ, rồi cũng chết vì buồn rầu nhớ nghĩ.
Đạo nhân nói:
–Ngươi làm rắn độc, mọi người thấy đều căm ghét muốn giết, không ưa thích. Hoặc trên đường đi gặp hổ, sói, trùng độc, chim, thú, chúng cũng sẽ hại ngươi. Nay nếu ta cho ngươi đi theo, thiệt là ân hận, không thể nào dứt được, tuy tâm ngươi không có gì, nhưng ta không được tự tại. Nguyện cho ngươi ở đây, suy nghĩ về đường đạo, tưởng nhớ đến gốc đức và tinh tấn, tự mình nhẫn chịu mọi khổ ách, nếu ta còn khỏe mạnh, năm sau lại gặp nhau.
Đạo nhân xót thương, gạt lệ ra đi, Rắn độc lệ tuôn đầm đìa
không cầm được, nhìn theo Đạo nhân mãi không thôi, rồi leo lên cây trông theo Đạo nhân, nhìn theo, nhìn theo từng bước đi của Đạo nhân, lại tiếp tục leo tuốt nơi ngọn cây cao, trông cho đến khi hình bóng Đạo nhân mất hút dần. Rắn độc ngậm ngùi tự trách mình: “Vì ta có tội, đến nỗi mang thân rắn độc, nên mất sự tốt đẹp để gần gũi Đạo nhân. Đời trước quá ngu si, phạm nhiều tội ác, quá ham muốn, lại hay giận dữ, u mê, tăm tối, lại sống buông thả, biếng lười, không biết, không chịu tinh tấn, mê loạn không dứt, tâm không yên lặng. Không gặp Phật ở đời, xa lìa chánh pháp, mất đại trí tuệ, đi ngược ánh sáng, theo khổ, nhập vào khổ, xa bờ giác, đọa vào năm đạo, làm loài sâu bọ, bươm bướm, trùng bay… Nay làm thân rắn bị người khinh ghét, lỗi đều do mình không do người khác. Sự giàu sang trên trời và thế gian cũng là vô thường huống chi thân ta chứa nọc độc, quay vòng theo sinh tử như bánh xe.
Rắn độc tự trách móc, nói rõ lỗi của mình, nên lòng được thanh thản và suy nghĩ: “Nay thân này nguy hại, không cần tham tiếc, không nên ôm giữ nữa.”
Liền từ trên cây tự ném mình xuống, chưa rơi xuống đất, va chạm giữa nhánh cây, thân đã đứt làm hai. Lập tức mạng sinh về cung trời Đâu-suất, thấy được ánh hào quang, rồi suy nghĩ biết ngay đời trước: “Khi ta còn ở đời, thân làm rắn độc, theo hầu hạ Đạo nhân để cải tà quy chính, không lười biếng, luôn hàng phục tâm ma ác, thấy thân mạng như đất cát, biết mạng chẳng thường, nên từ trên cây, tự ném mình xuống, lúc mạng chung lại được sinh ở nơi này.” Nghĩ rồi, người ấy, từ trên trời, cùng các ngọc nữ, Thiên tử, mỗi người đều cầm hoa trời tung rải lên xác rắn độc và người ấy tự nói: “Thân rắn này tuy độc hại nhưng đối với ta, ân rất sâu dày, không phải là ít. Nhờ rắn độc tinh tấn tu hành các pháp, tâm không vướng mắc, nên khi bỏ thân rắn, được sinh ngay lên cõi trời. Nay ta xuống đây là muốn đền đáp ân này.” Nghĩ rồi liền đi đến chỗ Bát-già-tuần, cúi đầu đảnh lễ, cúng dường hương hoa, ca ngợi công đức:
–Đạo nhân không bè bạn, không có người thân, thực hành đại Từ bi giáo hóa cho tất cả xa lìa ba đường ác. Con vốn là rắn độc mà Thánh giả coi như con ruột, nhớ nghĩ đến công đức lớn ấy, con muốn
đền đáp ân này, chớ biết bao giờ có thể làm được. Nói rồi, trở về cung trời Đâu-suất.
Cùng theo các thiên nhân
Đến trước Phật Di-lặc
Cùng cúi đầu đảnh lễ
Tâm mọi người an vui.
Thấy Di-lặc hoan hỷ
Lễ xong đứng một bên
Di-lặc nhân nói pháp
Đều được nhẫn vô sinh.
Trên trời, sau khi mất
Mạng lại sinh thế gian
Nhà Trưởng giả Tu Phước
Làm người nữ thông minh.
Tên gọi là Long Thí
Từ bỏ mọi dục tình
Khi Đức Phật đến nhà
Giữa mày phóng hào quang.
Nàng ở tại phòng tắm
Tâm ý rất kinh ngạc
Trên lầu nhìn ra xem
Thấy Phật công đức lớn.
Các căn đều vắng lặng
Ba mươi hai tướng tốt
Tâm nữ liền reo vui
Nay có được điềm lành.
Phải cúng dường pháp Phật
Liền phát tâm Bồ-đề
Khi ấy Ma vương biết
Trong tâm nghĩ sầu lo:
Nữ này phát đạo ý
Sẽ diệt cảnh giới ta.
Nghĩ rồi biến làm cha
Nói nhiều chuyện gian xảo:
Nay Phật có ở đời
Công đức được là bao
Bồ-tát nhiều cực khổ
La-hán mau đạt được.
Thiếu nữ bèn trả lời:
Cha nói không nghĩa lý
Trí Phật như hư không
La-hán như hạt cải.
Do vậy hãy so sánh
Đạo nhỏ không cao bằng
Phật đức như biển lớn
Độ người vô số kể.
Ma vương bảo nữ nhân:
Con cớ gì ngu si!
Bồ-tát rất cực khổ
Đắc đạo không có hạn.
Giả sử muốn thành Phật
Phải không tiếc thân mạng
Tự mình buông xuống đất
Hóa thành nữ diệu kỳ.
Tinh tấn không vướng mắc
Đắc Chánh giác Vô thượng
Khi nữ đứng lan can
Hướng Phật chắp tay nói:
Con nguyện bỏ tất cả
Xin Phật chứng lòng con
Tự mình nhảy xuống lầu
Liền được Nhẫn vô sinh.
Biến thành thân người nam
A-nan kinh sợ quá
Sửa y phục chắp tay
Đứng trước bạch Thế Tôn.
Nay con nghĩ thật lạ
Những chuyện ấy thế nào?
Tất cả đều không rõ
Nguyện xin Phật giải bày.
Phật mới bảo A-nan:
Ông thấy người nữ đó
Tự mình gieo xuống đất
Chuyển làm thân nam tử.
Chẳng những bỏ thân này
Đời trước cũng như vậy
Lại làm nhiều việc Phật
Tinh tấn không lười biếng.
Quá khứ đến đương lai
Cúng dường như hằng hà
Nên chứng đắc thành Phật
Danh hiệu là Long Thượng.
Tại đại hội đệ nhất
Độ thoát chư Thiên nhân
Số nhiều không đếm xuể
Ví như mây trôi nổi.
Bấy giờ Phật ở đời
Thật vô cùng an lạc
Ăn uống đều tự nhiên
Như cung trời Đao-lợi.
Khi ấy thân Long Thí
Đứng phía trước Đức Phật
Thưa xin cha mẹ mình:
Cho con làm Sa-môn.
Cha mẹ liền đồng ý
Thị tùng năm trăm người
Và tám trăm Thiên thần
Đều phát tâm vô thượng.
Bấy giờ, Ma buồn rầu
Hối hận không chỗ nói
Long Thí liền bạch Phật:
Nguyện thương hết mọi người.
Để trừ mười hai biển
Dứt bỏ các khổ nhọc
Độ tất cả ngu si
Nói toàn lời châu báu.
Khi ấy Phật thuyết pháp
Năm trăm người thị tùng
Đều đắc nhẫn vô sinh
Và tám trăm chư Thiên.
Đắc pháp nhẫn vắng lặng
Khi ấy thân Long Thí
Liền đến trước Đức Phật
Tự nói đời quá khứ.
Cầu đạo rất khổ nhọc
Đã không tiếc thân mạng
Vì tất cả chúng sinh
Công đức của Như Lai.
Không thể nói cho hết
Thời ấy, Bát-già-tuần
Nay là Đức Thế Tôn
Còn thân của độc xà.
Nay là thân Long Thí
Và năm trăm ngọc nữ
Nay là năm trăm người
Tám trăm chư Thiên tử.
Được chí không gì bằng
Chỗ Bồ-tát thị hiện
Do vì có nhân duyên
Muốn ca tụng công đức.
Trọn không thể tận hết
Long Thí thân Bồ-tát
Khi gầm tiếng sư tử
Vô số chư thiên nhân.
Đều phát vô thượng chân
Tất cả rất vui mừng
Trước Thế Tôn đảnh lễ.
Số 559 - Kinh Lão Nữ Nhân
SỐ 559
KINH LÃO NỮ NHÂN
Hán dịch: Đời Đông Ngô, Cư sĩ Chi Khiêm,
người nước Nguyệt Chi.
Nghe như vầy:
Một thời, Đức Phật dừng nghỉ tại xứ Lạc âm thuộc nước Đọa-xá-la, cùng với tám trăm Tỳ-kheo và đông đủ một vạn Bồ-tát.
Bấy giờ, có một bà lão nghèo đến chỗ Đức Phật, cúi đầu đảnh lễ sát đất, bạch với Đức Phật:
–Kính thưa Thế Tôn! Con có điều muốn hỏi.
Đức Phật bảo:
–Lành thay! Bà cứ hỏi.
Bà lão hỏi:
–Sinh từ đâu đến và đi về đâu? Lão từ đâu đến và đi về đâu? Bệnh từ đâu đến và đi về đâu? Tử từ đâu đến và đi về đâu? Sắc, thọ, tưởng, hành, thức từ đâu đến và đi về đâu? Nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý từ đâu đến và đi về đâu? Địa, thủy, hỏa, phong, không từ đâu đến và đi về đâu?
Đức Phật bảo:
–Lành thay! Hỏi như vậy là rất có ý nghĩa. Sinh không từ đâu đến và cũng không đi về đâu. Lão không từ đâu đến và cũng không đi về đâu. Bệnh không từ đâu đến cũng không đi về đâu. Tử không từ đâu đến cũng không đi về đâu. Sắc, thọ, tưởng, hành, thức không từ đâu đến cũng không đi về đâu. Nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý không từ đâu đến cũng không đi về đâu. Địa, thủy, hỏa, phong, không không từ
đâu đến cũng không đi về đâu. Các pháp đều như vậy. Ví như hai thanh cây cọ xát vào nhau thì phát ra lửa, rồi lửa lại đốt hai thanh cây, cây cháy hết lửa cũng tắc.
Phật hỏi bà lão:
–Vậy ngọn lửa từ đâu đến và đi về đâu?
Bà lão thưa:
–Nhân duyên hòa hợp thì được lửa, nhân duyên ly tán thì lửa cũng mất.
Phật bảo:
–Các pháp cũng như vậy. Nhân duyên hòa hợp mới thành, nhân duyên ly tán tức diệt. Pháp không chỗ đến và không chỗ đi. Mắt thấy sắc, tức là ý, ý tức là sắc. Cả hai đều không, không có chỗ để mà thành, diệt cũng như vậy. Ví như cái trống không phải do một thứ mà thành. Khi khởi sự muốn thành phải có da, có cây, người cầm dùi đánh vào trống thì trống mới có âm thanh. Vậy âm thanh cũng không, âm thanh đó không phải âm thanh hiện tại, đương lai, hay âm thanh quá khứ. Âm thanh đó không phải từ da, không phải từ cây, không phải từ dùi trống của người cầm, phải hợp các thứ lại mới thành tiếng trống. Âm thanh từ chỗ không nên cuối cùng là không. Vạn vật đều như vậy, vốn thanh tịnh không có nhân tạo ra pháp, pháp cũng không sở hữu. Ví như mây kéo đến mịt mù rồi mưa, nhưng không từ thân rồng xuất ra, cũng không từ tâm rồng làm ra mà đều nhờ nhân duyên rồng mới tạo thành trận mưa đó. Các pháp không chỗ đến và không chỗ đi. Ví như họa sĩ trước tiên phải dàn dựng giá vẽ, khung vải, sau đó pha trộn các màu cho hài hòa rồi mới vẽ. Vậy vẽ không từ giá vẽ hay khung vải, cũng không từ tay người họa sĩ vẽ ra mà mỗi thứ theo ý làm mới thành. Sinh tử cũng vậy, mỗi thứ tùy theo sự hoạt động của nó mà thành. Ví như bị tai họa đọa vào địa ngục, sinh lên trời hay làm người thế gian cũng thế. Ngoài ra các thứ khác cũng không phải tự nhiên mà có.
Bà lão nghe rồi, vui mừng hớn hở và nói:
–Nhờ hồng ân của Đức Thế Tôn con đã có được mắt pháp, tuy thân thể già yếu, cũng được mở bày tỏ rõ.
Tôn giả A-nan sửa lại y phục quỳ gối bạch Phật:
–Thưa Thế Tôn! Vì sao bà lão có trí tuệ như vậy, vừa mới nghe Phật thuyết liền được mở bày, tỏ rõ?
Phật bảo Tôn giả A-nan:
–Bà lão này, thân đời trước là mẹ của ta. Bà có phát tâm học đạo.
Tôn giả A-nan hỏi Phật:
–Là mẹ tại sao bần cùng khốn khổ như thế?
Phật bảo:
–Thuở quá khứ, vào thời Đức Phật Câu-lưu-tần, ta muốn làm Sa-môn, nhưng từ mẫu thương mến không cho ta đi, ta buồn rầu bỏ ăn một ngày. Vì thế, năm trăm đời bà sinh ở thế gian bị nghèo khổ. Đời này thọ mạng hết, sẽ sinh vào cõi Phật A-di-đà, cúng dường chư Phật và trải qua sáu mươi tám ức kiếp mới thành Phật hiệu là Ba Kiền, cõi nước gọi là Hóa hoa. Khi thành Phật, mọi người ở cõi đó ăn mặc như cung trời Đao-lợi, dân chúng trong nước tuổi thọ một kiếp.
Đức Phật giảng nói kinh xong, bà lão, Tôn giả A-nan, các vị Bồ-tát, Tỳ-kheo Tăng, chư Thiên, Người, Quỷ, Thần, Rồng, A-tu-la đều vui mừng khôn xiết, tất cả đứng trước Phật đảnh lễ rồi lui ra.
Số 560 - Kinh Lão Mẫu Nữ Lục Anh
SỐ 560
KINH LÃO MẪU NỮ LỤC ANH
Hán dịch: Đời Lưu Tống, Tam tạng Pháp sư Cầu-na-bạt-đà-la,
người Thiên Trúc.
Công đức của Phật, Thế Tôn cao vời vợi, vì lòng thương xót luôn nhớ nghĩ đến chúng sinh. Khi ấy, Đức Phật cùng hàng đệ tử và các vị Bồ-tát dừng nghỉ ở xứ Lạc âm. Đức Phật rộng nói giáo pháp.
Bấy giờ, có một bà lão nghèo, lưng còng, đến quỳ gối hỏi Phật:
–Kính thưa Thế Tôn! Năm ấm, sáu suy cùng hợp nhau tạo ra thân con là ai? Từ đâu đến và đi về đâu? Nguyện xin Thế Tôn vì con giải bày.
Đức Phật bảo:
–Lành thay! Nên biết, người hiểu được nhân duyên của các pháp là hiếm. Ví dụ lấy hai thanh cây dùi vào nhau để lấy lửa, lửa không từ chỗ dùi, cũng không từ chỗ lấy lửa, lửa xuất ra từ chỗ rực sáng của chính nó, rồi trở lại thiêu đốt hai thanh cây thành tro. Ví dụ như đánh trống. Trống phát ra tiếng và mất. Âm thanh ấy không từ da, cũng không từ dùi đánh. Các pháp đều như vậy, đều từ nhân duyên hòa hợp lẫn nhau. Như trời mưa là do gió, mây, sấm chớp hợp lại tạo thành mưa, không phải do oai lực của một con rồng. Các pháp đều như vậy, như vậy. Ví như họa sĩ pha trộn điều hòa màu sắc, nhờ nhân tố đó vẽ bất cứ hình nào cũng thành. Tất cả phải nhờ nhiều duyên hòa hợp, chứ không phải một thứ. Lão mẫu nghe kinh, vui vẻ và nghiêng mình liền đạt được mắt pháp, thân được an lạc.
Tôn giả A-nan thưa hỏi:
–Kính thưa Thế Tôn! Vì sao bà lão này nghe Phật giảng nói các pháp sinh tử không chỗ đến và đi thì ý được mở bày, tâm được tỏ ngộ, đạt được chân đạo.
Phật bảo Tôn giả A-nan:
–Hãy nghe ta nói! Thuở quá khứ, đời Đức Phật Câu-lưu-tần, lúc ấy, bà lão này là thân mẫu của ta. Ta đi học đạo, bà lưu luyến ngăn cản, ta buồn rầu bỏ ăn một ngày. Vì nhân duyên yêu mến đó mà năm trăm đời bà lão đều nghèo khổ. Nay ta thành Phật, vạn phước đều ban bố cho chúng sinh vô lượng thanh tịnh nơi Phật đạo. Bà lão trải qua sáu mươi ức kiếp sẽ thành Phật hiệu là Tát-bà, tên nước là Đa hoa, kiếp tên Lễ thiền. Khi ấy, loài người ăn mặc như cung trời Đao-lợi, thọ mạng của họ được một kiếp và không có sự khổ nhọc.
Bấy giờ, bà lão và các chúng Người, Trời, Rồng, Dạ-xoa, nghe Phật thuyết pháp, tất cả đều vui mừng, tám vạn bảy ngàn người đều phát tâm cầu đạt đạo Chánh chân, họ lễ Phật rồi lui ra.
Số 561 - Kinh Lão Mẫu
SỐ 561
KINH LÃO MẪU
Hán dịch: Thất dịch. Nay phụ vào dịch phẩm đời Lưu Tống.
Nghe như vầy:
Một thời, Đức Phật dừng nghỉ ở xứ Lạc âm, thuộc nước Duy-da-la cùng với đầy đủ tám trăm Tỳ-kheo Tăng, Bồ-tát một vạn vị.
Bấy giờ, có một bà lão nghèo khổ, đi đến đảnh lễ
Đức Phật sát đất và bạch Phật:
–Kính thưa Thế Tôn! Con có điều muốn hỏi.
Phật bảo:
–Lành thay, lành thay! Bà cứ hỏi.
Bà lão thưa:
–Sinh, lão, bệnh, tử từ đâu đến và đi về đâu? Sắc, thọ, tưởng, hành, thức từ đâu đến và đi về đâu? Nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý từ đâu đến và đi về đâu? Địa, thủy, hỏa, phong, không từ đâu đến và đi về đâu?
Phật bảo:
–Sinh, lão, bệnh, tử không từ đâu đến cũng không đi về đâu. Sắc, thọ, tưởng, hành, thức không từ đâu đến cũng không đi về đâu. Nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý không từ đâu đến cũng không đi về đâu. Địa, thủy, hỏa, phong, không không từ đâu đến cũng không đi về đâu. Các pháp đều như vậy. Ví như hai cây cọ xát vào nhau phát ra lửa, rồi lửa đó trở lại đốt cây, cây cháy hết thì lửa cũng tắc.
Phật lại hỏi bà lão:
–Như vậy, lửa từ đâu đến và đi về đâu?
Bà lão đáp:
–Do nhân duyên hòa hợp mà có lửa, nhân duyên ly tán thì lửa mất.
Phật nói:
–Các pháp cũng như vậy. Do nhân duyên hợp nhau mà thành, nhân duyên tan rã thì dứt. Các pháp không từ đâu đến và không đi về đâu. Mắt nhìn thấy sắc do ý, ý do sắc mà sinh, hai thứ này đều không, không có hình thành và hoại diệt. Các pháp giống như cái trống không từ một thứ làm ra. Khi có người cầm dùi đánh vào, trống mới phát ra âm thanh. Âm thanh của tiếng trống cũng không. Không phải âm thanh đương lai, không phải âm thanh quá khứ. Âm thanh này không phát ra từ thùng trống, da, dùi, hay tay người đánh mà phải hợp các thứ đó lại mới có tiếng trống. Âm thanh từ cái không nên cuối cùng là không. Tất cả vạn vật cũng vậy, mạng sống con người cũng vậy. Vốn trong sạch không sở hữu, pháp từ chỗ không có nhân tạo ra, nên pháp cũng không có. Ví như mây nổi lên mù mịt rồi mưa. Mưa không phải từ thân rồng phun ra, cũng không phải từ tâm rồng xuất ra, mà phải nhờ nhân duyên rồng mới tạo thành mưa. Các pháp không từ đâu đến cũng không đi về đâu. Ví như họa sĩ trước tiên dựng giá vẽ, sau đó pha trộn các màu rồi tùy ý vẽ. Hình vẽ không từ giá vẽ hay màu sắc, hay theo ý họa sĩ mà thành. Sinh tử cũng vậy, từng loại khác nhau: Địa ngục, cầm thú, ngạ quỷ, cõi trời, thế gian cũng thế. Ai hiểu được là người có trí tuệ và không bị rơi vào chấp hữu.
Bà lão nghe Phật nói xong rất vui mừng tự nhủ: “Nhờ ân đức của Đấng Thiên Trung Thiên nên ta đạt được mắt pháp, nay tuy thân già yếu nhưng cũng đã được an ổn.”
Tôn giả A-nan sửa lại y phục đến trước Phật quỳ xuống, thưa:
–Thưa Thế Tôn! Bà lão này vừa nghe Thế Tôn thuyết giảng liền được mở bày tỏ rõ, vì nhân duyên gì mà trí tuệ được như thế?
Phật bảo:
–Bà lão nhờ đức lớn vời vợi nên được tỏ ngộ rõ ràng. Bà lão này là mẹ đời trước của ta, khi ta phát tâm Bồ-tát.
Tôn giả A-nan bạch Phật:
–Bà lão là mẹ đời trước của Thế Tôn, sao lại nghèo khổ như vậy?
Phật bảo:
–Thuở quá khứ, vào thời Đức Phật Câu-lưu-tần, ta hành đạo Bồ-tát muốn làm Sa-môn. Vì lòng yêu mến, mẫu thân không cho phép ta làm Sa-môn, ta buồn rầu bỏ ăn một ngày. Vì thế từ đó đến nay bà sinh ở thế gian năm trăm đời chịu nhiều khổ sở như vậy.
Đức Phật lại bảo Tôn giả A-nan:
–Khi thọ mạng hết, bà lão sẽ sinh về cõi Phật A-di-đà, cúng dường chư Phật, trải qua sáu mươi tám ức kiếp sẽ thành Phật, hiệu là Phù-ba-kiện, nước đó tên là Hóa tác, ăn mặc giống như ở cung trời Đao-lợi, dân chúng trong nước tuổi thọ một kiếp.
Đức Phật thuyết giảng kinh xong, bà lão, Tôn giả A-nan, Bồ-tát, Tỳ-kheo Tăng, chư Thiên, Rồng, Quỷ, Thần, A-tu-la đều vui mừng, đứng trước Đức Phật cung kính đảnh lễ rồi lui ra.
Số 562 - Kinh Vô Cấu Hiền Nữ
SỐ 562
KINH VÔ CẤU HIỀN NỮ
Hán dịch: Đời Tây Tấn, Tam tạng Pháp sư Trúc Pháp Hộ,
người nước Nguyệt Chi.
Nghe như vầy:
Một thời, Đức Phật ở tại núi Kỳ-xà-quật, thuộc thành La-duyệt-kỳ, cùng với các vị Bồ-tát, đại đệ tử, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di và vô số chư Thiên, dân chúng, A-tu-la, quỷ, thần, rồng đều tụ hội.
Bấy giờ, Đức Phật đang giảng nói pháp. Trong chúng hội, có Trưởng giả Phạm chí tên Tu-đàn. Ông có người vợ chính tên là Bì-lâu-diên cùng chín trăm bảy mươi lăm ức phụ nữ đều chắp tay nghe pháp. Trong thời gian Bì-lâu-diên mang thai, bé gái trong bụng mẹ hình hài đầy đủ, cũng chắp tay nghe kinh. Hiền giả A-na-luật dùng năng lực nơi công đức thấy khắp của mình, thấy rõ bé gái ở trong thai chắp tay nghe kinh, liền suy nghĩ: “Theo ta thấy những người trong chúng hội này, chưa ai có khả năng quán sát những việc vô hình như ta.” Nghĩ vậy, vẻ sung sướng hiện trên nét mặt của Hiền giả A-na-luật.
Đức Phật hỏi Hiền giả A-na-luật:
–Ông thấy việc gì mà có vẻ vui khác thường đến như thế?
Hiền giả A-na-luật đáp:
–Bạch Thế Tôn! Con nhìn thấy rõ ràng một bé gái còn ở trong thai, chắp tay nghe kinh. Con cho việc này là hiếm có, nên tự vui mừng.
Đức Phật khen:
–Lành thay, lành thay!
Điều ông nói giống như đem ánh sáng các ngôi sao so sánh với ánh sáng mặt trời, mặt trăng, làm sao ngang bằng được. Đối với hàng Thanh văn, cái thấy của ông là bậc nhất, không ai có thể theo kịp. Như Lai quán khắp mười phương, thấy được các loài chim bay, thú chạy, những côn trùng dưới đất đang mang thai, con của chúng ở trong thai nghe kinh như ông đã thấy, không khác.
Khi ấy, Hiền giả A-na-luật và mọi người trong chúng hội đều có ý nghi ngờ. Đức Phật bèn phóng ra ánh sáng, chiếu tám phương cùng phương trên dưới đến vô cùng, làm cho vô số cõi nước, người, vật hiện ra không bị chướng ngại. Ví như tấm gương phản chiếu hình ảnh trong đó. Hiền giả A-na-luật và mọi người ngước nhìn lên hư không, thấy các loài chim, lượn qua lượn lại, nghe Phật thuyết giảng. Trứng trong bụng các loài chim chưa sinh nở cũng gian cánh, giũ lông nghe kinh. Cuối xuống thì nhìn thấy loại động vật bốn chân dừng ăn cỏ, nghỉ uống nước, đứng yên lắng nghe kinh. Còn bào thai ở trong bụng chúng cũng co hai chân trước, một lòng nghe kinh. Các loài trùng, rắn, giun, sống dưới đất, thân yên tĩnh không lay động, chú ý nghe kinh. Những đứa con chưa sinh còn ở trong bào thai các loài động vật này cũng ngẩng đầu, thẳng mình một lòng nghe kinh.
Bấy giờ, Hiền giả A-na-luật nương nơi oai thần của Phật, dùng tám loại âm thanh hỏi bé gái trong thai, hỏi con trong trứng của loài chim, con trong bụng nơi loài trùng, loài thú, là đang làm gì mà chắp tay, duỗi cánh, co chân, thẳng mình một lòng nghe kinh.
Bé gái và các loài động vật trong thai đáp:
–Thưa Tôn giả A-na-luật! Chúng con vì tất cả những loài đã sinh ra, đều bị mê đắm trong năm dục, không biết chánh đạo, nên nghe kinh. Vì tất cả đều ham muốn chuyện yêu đương, ngu si, sinh tử không dứt, nên nghe kinh. Vì tất cả những người bất hiếu với cha mẹ, không cúng dường Phật, Tỳ-kheo Tăng nên nghe kinh.
Khi Hiền giả A-na-luật nghe những lời nói đó rồi, liền quỳ xuống bạch Phật:
–Thưa Thế Tôn! Con nhớ, biết và thấu triệt như vậy là nhờ công đức oai thần của Thế Tôn. Con thà đem thân mình giam hãm
trong địa ngục, chịu đau khổ vô số kiếp chứ không dám nhận quả vị A-la-hán. Vì sao? Vì các vị ở trong thai tuy chưa sinh ra, mà đã phát ý niệm to lớn cầu Nhất thiết trí. Hôm nay, con sợ thân này bị tưởng thức trói buộc, khi chết đi cũng giống như người chết, không lợi ích gì cho người sống.
Lúc đó, bé gái từ hông bên phải sinh ra, ba ngàn cõi nước đều chấn động mạnh. Có vô số chư Thiên đứng trên hư không, mưa xuống hoa trời, tấu các âm nhạc, tự nhiên có hoa sen ngàn cánh lớn như bánh xe, cộng như lưu ly. Bé gái ngồi trên hoa sen ấy. Cùng một lúc chư Thiên, nhân, các loài chim bay thú chạy, côn trùng, rắn rết, giun, các loài mang thai đều sinh ra. Ví như khi vua du hành thì quần thần, quan chức lớn nhỏ đều đi theo. Khi ấy, Đế Thích đem áo trời từ hư không bay xuống đưa cho bé gái và nói:
–Bé gái! Hãy mặc áo vào.
Thiên tử Đao-lợi và các Vương nữ cũng cầm áo đưa cho các loài vừa sinh ra.
Bé gái đáp:
–Nếu người nào chưa giải thoát mà cầu Niết-bàn thì tôi không thể nhận áo được. Thiên chủ là La-hán, tôi là Bồ-tát. Thiên chủ không giống tôi vì ý nguyện bất đồng.
Đế Thích lại nói:
–Ta vì thân nữ chưa có y phục nên đem áo đưa cho, với ý giúp đỡ thôi.
Bé gái đáp:
–Đối với pháp Đại thừa, không có nam nữ. Tự nhiên ta sẽ có áo đem đến.
Đức Phật bảo Đế Thích:
–Như vậy, không vì trang sức nơi thân nữ mà phát tâm Bồ-tát, tự mình có tướng tốt, ứng hiện vô cùng mới là trang sức nơi thân Bồ-tát. Hiền giả Xá-lợi-phất rất đỗi ngạc nhiên, không hiểu sao bé gái ấy có những ý nghĩ kỳ lạ như vậy, nên bạch Phật:
–Thưa Thế Tôn! Bé gái này từ nước nào tới, sao đến đây? Ai sẽ dâng áo?
Phật bảo:
–Cách đây về hướng Đông nam, qua mười vạn cõi Phật, có cõi nước tên là Diêm-phù-đàn, bé gái
này học tập pháp nơi Bì-lâu-diên, ở chỗ Đức Phật của mình, từ đó đến đây là vì muốn gặp ta, tự nhiên sẽ có áo nước đó đem tới. Ngay lúc ấy, chiếc áo tự nhiên từ nơi không trung rơi xuống, tạo ra âm thanh êm dịu. Có tiếng giữa hư không nói với bé gái:
–Có thể mặc áo này, chứng được năm thông, vì phụ nữ nơi cõi nước đó đều chứng năm thông.
Bé gái mặc áo xong, từ hoa sen bước xuống đi đến chỗ Đức Phật. Mỗi lần cất bước, mặt đất chấn động đủ sáu cách. Những người mẹ đều phát tâm Chánh đẳng Vô thượng. Các loài chim bay, côn trùng, thú vật đều chuyển thân biến thành người, mình mặc áo trời, trang sức bằng chuỗi ngọc báu.
Bé gái đảnh lễ sát chân Phật và nói ba lần: “Nam-mô Phật” rồi quỳ xuống, bạch:
–Nguyện xin Đức Thế Tôn vì tất cả những người trong chúng hội rộng giảng nói kinh pháp để cho họ được như ý nguyện.
Đức Phật tùy theo họ mà thuyết pháp.
Bấy giờ, bé gái này và chín trăm bảy mươi lăm ức người mẹ nghe Phật thuyết pháp, quá đỗi vui mừng, không thể kìm chế, đứng trước Phật liền hóa thành thân nam. Mỗi người tự cởi chuỗi ngọc báu có trên thân, tung rải lên trên Đức Phật. Nhờ oai thần của Phật, những chuỗi ngọc này biến thành bức màn, đan vào nhau bằng châu báu, trong đó, có tòa Sư tử bảy báu, trên tòa có Đức Phật đưa cánh tay khen ngợi.
Ngay khi ấy, họ đều chứng đắc bất thoái chuyển. Các loài chim, thú, côn trùng, rắn biến thành người cũng cởi chuỗi ngọc báu trang sức trên thân, tung rải lên trên Đức Phật. Đức Phật ngồi trong màn, biến những châu báu tung rải đó thành màn báu cũng như trước không khác. Đức Phật vì họ thọ nhận. Họ đều đạt được bảy trụ.
Đức Phật bảo Hiền nữ Vô Cấu:
–Ngươi ở trong thai vì chúng sinh mà nói rõ về đạo. Như Lai
Chánh Đẳng Chánh Giác ở trong năm đường cũng vì chúng sinh mà thuyết pháp.
Đức Phật thuyết giảng kinh xong, tất cả chúng hội đều hết sức vui mừng, đảnh lễ rồi lui ra.
Số 563 - Kinh Bé Gái Trong Bụng Nghe Kinh
SỐ 563
KINH BÉ GÁI TRONG BỤNG NGHE KINH
Hán dịch: Đời Bắc Lương, Tam tạng Pháp sư Đàm-vô-sấm,
người Thiên Trúc.
Một thời, Đức Phật ở tại thành La-duyệt-kỳ cùng với chư Bồ-tát, Tỳ-kheo Tăng, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di và chư Thiên, dân chúng đông vô số, đều tụ hội nghe Phật thuyết giảng kinh.
Khi ấy, trong chúng hội, ngay tại tòa ngồi, có một phụ nữ Ca-la đang mang thai, cùng với đứa con trong bụng đang chắp tay nghe kinh. Đức Phật muốn chúng hội thấy điều đó, liền phóng hào quang lớn chiếu vào nàng Ca-la. Mọi người nơi chúng hội đều thấy bé gái trong bụng chắp tay nghe kinh, như tấm gương phản chiếu không khác. Đức Phật dùng tám loại âm thanh hỏi bé gái trong bụng:
–Vì sao con chắp tay nghe kinh?
Bé gái nương nơi oai thần của Phật, bạch với Đức Phật:
–Kính thưa Thế Tôn! Vì người ở thế gian luôn làm mười điều ác, con muốn họ làm mười điều thiện, nên chắp tay nghe kinh. Vì người ở thế gian tham lam, sân hận, dâm dục, ngu si, sinh tử không dứt, nên con chắp tay nghe kinh. Lại nữa, vì người ở thế gian không hiếu thuận với cha mẹ, không cúng dường Sa-môn, Bà-la-môn, Đạo nhân, nên con chắp tay nghe kinh.
Bé gái vừa nói xong, liền sinh ra từ hông bên phải của mẹ, như Thái tử Tất-đạt-đa, mặt đất bỗng chấn động đủ sáu cách. Trong hư không, vô số cõi trời tự nhiên phát ra âm nhạc, trời mưa nhiều thứ
hoa, tự nhiên có hoa sen ngàn cánh lớn như bánh xe, lấy châu báu làm cộng hình dáng giống ngọc lưu ly. Bé gái ngồi trên hoa sen đó. Thiên vương Đao-lợi là Đế Thích cầm áo trời từ không trung bay xuống, đưa áo cho bé gái và nói:
–Nên lấy áo này mặc vào.
Bé gái đáp:
–Tôi không mặc áo này. Thiên chủ muốn trang sức cho tôi sao? Thiên chủ là La-hán, tôi là Bồ-tát. Thiên chủ chẳng phải chúng tôi, cũng không giống tôi. Tự nhiên sẽ có áo đem đến cho tôi. Phật bảo Câu-dực:
–Đó không phải là trang phục của Bồ-tát mà phát tâm mới là Bồ-tát. Tự mình có được ba mươi hai tướng tốt và tám mươii vẻ đẹp đó chính là trang phục của Bồ-tát.
Tôn giả Xá-lợi-phất bạch Phật:
–Bé gái này từ nước nào đến mà phải đưa áo.
Đức Phật bảo:
–Bé gái này từ cõi Phật nơi hướng Đông nam, nước ấy tên là Thanh tịnh cách mười vạn cõi Phật. Bé gái từ nước đó đến nơi này là muốn gặp ta, nên phải có người tự cầm áo đem tới.
Khi ấy, áo từ nước đó bay đến giữa không trung, rồi rơi xuống, tạo ra âm thanh êm dịu. Bé gái đón nhận mặc vào, liền đắc năm thông, vì những người nữ ở cõi nước đó đều đắc năm thông. Bé gái mặc áo rồi, từ hoa sen bước xuống, đến trước Đức Phật, mỗi bước đi của bé gái làm mặt đất chấn động đủ sáu cách. Bé gái đảnh lễ Đức Phật sát đất và nói ba lần: “Nam-mô Phật”, sau khi nhiễu quanh Phật, rồi quỳ xuống, bạch:
Kính thưa Thế Tôn! Nay trong chúng hội có nhiều phụ nữ Ca-la. Nguyện xin Thế Tôn thuyết giảng kinh để họ thành thân nam tử.
Phật bảo:
–Ta không thể làm cho các ngươi thành thân nam hay thân nữ mà do các ngươi tự tu hành chứng đắc. Có một việc, có thể thành thân nam mau chóng. Là việc gì? Là phát tâm đạo Bồ-tát, chỉ một việc đó. Lại nữa, phải tự xem xét bên trong thân người nữ, như những cơ quan xương gân liên kết, bên ngoài là da, gân bao bọc. Người nữ phải sợ
thân ấy, giống như diều hâu, rắn, ểnh ương không dám xuất hiện ban ngày, luôn sợ mọi người. Như nữ tỳ luôn ở nơi cấu uế dù là nữ quốc vương cũng phải sợ người ấy. Người nữ có nhiều cấu uế xấu xa như vậy.
Khi ấy, ngay tại chỗ ngồi, bảy mươi lăm phụ nữ Ca-la nghe Phật thuyết giảng kinh đều hết sức vui mừng, đảnh lễ sát đất, thưa:
–Kính thưa Thế Tôn! Chúng con nguyện phát tâm Bồ-tát để làm thân nam, nếu chúng con không được làm thân nam, nguyện không đứng dậy.
Lúc đó, có bảy mươi lăm Cư só, từ nước Xá-vệ đến chỗ Phật. Thấy những người nữ đứng trước Đức Phật, họ suy nghĩ: “Ta đã mất vợ”, rồi họ đến hỏi Tôn giả Xá-lợi-phất:
–Thưa Tôn giả! Những người nữ này là vợ chúng tôi, tại sao ở đây?
Tôn giả Xá-lợi-phất đáp:
–Họ muốn làm Tỳ-kheo-ni, các ông có cho phép không?
–Những người Cư sĩ đáp:
–Nếu họ muốn làm Tỳ-kheo-ni thì để chúng tôi làm Tỳ-kheo Tăng trước.
Tôn giả Xá-lợi-phất bạch lại Đức Phật:
–Thưa Thế Tôn! Có bảy mươi lăm Cư sĩ nam muốn làm Tỳ-kheo.
Phật bảo: “Các Thiện nam đến đây!” thì tất cả đều thành Tỳ-kheo. Tóc họ tự nhiên rớt, thân được mặc ca-sa, tay bưng bình bát đứng trước Đức Phật làm lễ.
Khi ấy, bảy mươi lăm Cư sĩ nữ cởi những vòng ngọc rải lên Đức Phật, tự nhiên giữa hư không hóa thành bảy mươi lăm bức màn đan kết bằng chuỗi ngọc báu. Trong bức màn có giường báu, trên giường báu có tòa ngồi, bên cạnh Đức Phật có vô số Bồ-tát nghe kinh. Bảy mươi lăm người nữ thấy mình được biến hóa nên rất vui mừng, nương nơi thần lực của Phật bay lên hư không, trong không trung tự nhiên có mưa hoa rơi trên Đức Phật. Họ từ hư không bay xuống đều là những người nam và đứng trước Đức Phật bạch:
–Chúng con nguyện xin làm Tỳ-kheo.
Phật bảo Bồ-tát Di-lặc:
–Hãy truyền giới cho họ.
Bồ-tát Di-lặc trao giới cho họ, để họ thành những Tỳ-kheo Tăng.
Khi ấy, tự nhiên hóa ra một lọng hoa bảy báu, cộng của nó như cộng hoa sen. Bé gái cầm đến đưa cho mẹ và nói:
–Phật là thầy của hàng trời, người, hóa độ chúng sinh. Mẹ hãy đem lọng hoa này dâng lên Đức Phật, là bậc thầy của hàng trời, người. Sau khi dâng lọng, mẹ cũng phải phát nguyện làm lọng cho thiên hạ. Nay mẹ phải phát tâm Bồ-tát.
Người mẹ nói với con gái:
–Khi mẹ mang thai con, mẹ nằm mộng, thường thấy Phật, Pháp, Tỳ-kheo Tăng, tâm không tham lam, dâm dục, sân hận, ngu si thân thể an ổn. Mẹ biết con ở trong bụng là Đại Bồ-tát nên làm cho mẹ được an ổn như vậy.
Sau khi người mẹ dâng lọng hoa lên Đức Phật và phát tâm Bồ-tát thì mặt đất chấn động đủ sáu cách.
Phật bảo Tôn giả Xá-lợi-phất:
–Tinh tú trong bầu trời có thể đếm được, còn bé gái này đã độ được nhiều cha mẹ thì không thể tính đếm được.
Bé gái nói:
–Mọi người nói con là nữ, con phải chứng minh cho họ thấy. Liền hóa ra như một Sa-di tám tuổi.
Khi Phật thuyết giảng kinh cho bé gái biến hóa này, có vô số người phát tâm với đạo Chánh chân Vô thượng. Phật thuyết giảng kinh xong, tất cả đều rất vui mừng.
Số 564 - Kinh Chuyển Thân Nữ
SỐ 564
KINH CHUYỂN THÂN NỮ
Hán dịch: Đời Lưu Tống, Tam tạng Đàm-ma-mật-đa,
người nước Kế Tân.
Tôi nghe như vầy:
Một thời, Đức Phật ở tại núi Kỳ-xà-quật, thuộc thành Vương xá cùng với chúng Đại Tỳ-kheo một ngàn người và tám ngàn Bồ-tát, tất cả đều là những bậc được mọi người biết đến. Trong chúng, cũng có những vị từ cõi Phật khác đến pháp hội và chư Thiên, Long, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già cùng với trăm ngàn quyến thuộc tụ hội đông đủ.
Bấy giờ, bốn chúng vây quanh nghe Đức Thế Tôn thuyết giảng kinh, văn nghĩa khéo léo thuận hợp, đầu, giữa, cuối đều tốt đẹp, nói rõ và đầy đủ tướng phạm hạnh. Tại chúng hội, có một Bà-la-môn tên Tu-đạt-đa, vợ ông ấy tên là Tịnh Nhật, đang mang thai một bé gái và cũng có mặt trong chúng hội. Tuy bé gái còn ở trong thai, nhưng các căn đầy đủ, không cấu uế, chắp tay một lòng hướng về Phật nghe pháp và có điều muốn hỏi.
Bấy giờ, Tôn giả A-nê-lô-đậu, chứng được Thiên nhãn sáng sạch không tăng giảm, hơn mắt người đời, thấy nàng Tịnh Nhật mang thai một bé gái, các căn đầy đủ, không cấu uế, đang chắp tay một lòng hướng về Phật nghe pháp và có điều muốn hỏi. Tôn giả A-nê-lô-đậu thấy sự việc ấy rồi, bạch Phật:
–Kính thưa Thế Tôn! Nàng Tịnh Nhật mang thai, bé gái trong bụng có các căn đầy đủ, không tạp nhiễm, một lòng chắp tay hướng
về Phật nghe pháp và có điều muốn hỏi.
Phật bảo Tôn giả A-nê-lô-đậu:
–Ta đã thấy trước bé gái trong thai ấy, nhưng không nói đó thôi. Vì sao? Vì sợ nếu có chúng sinh nào không tin lời nói chân thật của Như Lai thì người đó mãi mãi lãnh thọ nhiều khổ não.
Bấy giờ, Đức Thế Tôn phóng ra ánh hào quang lớn, chiếu khắp cả tam thiên đại thiên thế giới, lại dùng thần lực làm cho mọi người trong chúng hội đều được thấy bé gái nơi thai của mẹ, có các căn đầy đủ, không uế tạp, đang chắp tay một lòng hướng về Phật nghe pháp và có điều muốn hỏi. Đức Thế Tôn liền phát ra các âm thanh được chúng sinh ưa thích, đều thanh tịnh như: Âm thanh dễ hiểu, âm thanh chân chất, âm thanh dịu dàng, âm thanh vừa tai người nghe không có tiếng lỗi lầm, âm thanh làm cho thân tâm được an lạc, âm thanh xa lìa những nhiễu loạn của phiền não như trăng sáng, âm thanh dịu dàng liên tiếp không dứt, âm thanh không ồn ào, âm thanh khi vào tâm người có thể từ bỏ tham dục, sân hận, ngu si, âm thanh giúp mọi người tin vui hoan hỷ, âm thanh vượt quá Phạm âm, âm thanh như sấm chớp, âm thanh như nhạc trời, âm thanh như tiếng gầm của sư tử diễn pháp, âm thanh của quả báo về sự tích chứa căn lành từ hơn trăm ngàn vạn ức a-tăng-kỳ na-do-tha kiếp. Đức Thế Tôn dùng những âm thanh hòa nhã như vậy nói với bé gái:
–Con vì chuyện gì mà đến nghe pháp, lại có điều muốn hỏi?
Bé gái trong thai nương nơi oai thần của Phật, bạch với Đức Phật:
–Kính thưa Thế Tôn! Có nhiều chúng sinh tham lam chìm đắm trong ngã kiến, sinh ra giả dối, phân biệt, điên đảo. Không có chúng sinh mà cho là có tướng chúng sinh. Không có ngã mà gọi đó là ngã. Không có nhân, không có thọ mạng, không có trưởng dưỡng mà cho là có nhân, có thọ mạng, có trưởng dưỡng. Vì tất cả chúng sinh bị sự vướng mắc như vậy, nên con có điều muốn hỏi. Lại có chúng sinh bị mắc vào ngã kiến, đối với đạo Nhất thừa đã không thể hiểu nên con muốn vì họ mà mở bày, tỏ rõ đạo Nhất thừa. Lại có chúng sinh bị vô minh, hữu, ái che lấp, trói buộc, không thể hiểu biết rõ ràng pháp giải thoát, con muốn họ hiểu biết rõ về pháp giải thoát đó. Lại có chúng
sinh bị sự che lấp của tham dục, sân hận, ngu si, tối tăm mê muội, không thể mạnh mẽ dốc cầu ba môn giải thoát là Không, Vô tướng, Vô tác, nên con muốn họ tu chứng ba môn giải thoát ấy. Lại có chúng sinh rơi vào bốn thứ điên đảo: Vô thường cho là thường, khổ cho là vui, vô ngã thấy có ngã, không sạch lại cho là sạch; con muốn giải thích cho họ pháp bốn Đế. Đó là Khổ, Tập khổ, Diệt khổ, Đạo diệt khổ. Lại có chúng sinh bị năm cái che lấp, không tu sửa năm Căn, con muốn họ có đầy đủ pháp năm Căn. Lại có chúng sinh tham dựa vào sáu nhập, không chứng sáu thông, nên con muốn giải thích pháp sáu thông. Lại có chúng sinh vui trụ vào bảy thức không thể hiểu về bảy phần Bồ-đề. Con muốn vì họ giảng nói về bảy giác pháp.
Lại có chúng sinh hành tám tà đạo, không hiểu về tám Thánh đạo, nên con muốn giải thích cho họ về tám Thánh đạo. Lại có chúng sinh tâm ôm giữ chín ưu não, không thể nhập vào chín định thứ đệ, nên con muốn giải thích cho họ các thiền và Ta-ma-đề giải thoát. Lại có chúng sinh tạo mười nghiệp ác, không siêng năng tu mười nghiệp thiện, nên con muốn họ có đầy đủ đạo mười điều thiện. Lại có chúng sinh rơi vào tụ tà hoặc tụ bất định, ở trong pháp vô lậu chẳng được lợi ích gì, nên con muốn họ hiểu rõ pháp tụ chánh định, giúp chúng sinh thành tựu căn lành tự điều phục, tùy theo ý nguyện mong cầu mà thuyết pháp.
Kính thưa Thế Tôn! Con nay vì tất cả những nhân duyên như vậy, nên hướng về Phật nghe pháp và đó là điều muốn hỏi.
Bấy giờ, đại chúng trong pháp hội đều ca ngợi đây là việc chưa từng có và cùng thưa với Phật:
–Pháp của Như Lai thật là hiếm có. Bồ-tát tuy ở trong thai, vì muốn tạo lợi ích cho chúng sinh mà không quên nói pháp. Nếu thiện nam, thiện nữ nào thấy, nghe thì không ai là không phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.
Khi ấy, bé gái nương vào oai thần của Phật, giống như hậu thân của Bồ-tát, bỗng nhiên sinh ra từ hông bên phải của mẹ. Bé gái ấy nhờ sức nơi nhân duyên phước tuệ, nên lúc sinh, thân người mẹ như bình thường, không có não phiền đau đớn. Bé gái sinh chưa bao lâu thì mặt đất chấn động, trên trời mưa các loại hoa, tất cả nhạc cụ không đánh tự kêu vang. Mặt đất bỗng sinh ra một hoa, lớn như bánh
xe, tất cả đều trang trí bằng những sắc hương tuyệt hảo, ai nhìn thấy cũng đều an vui, có trăm ngàn cánh, nhánh bằng vàng ròng, lá làm bằng bạc, cộng nhụy bằng mã não, đài làm bằng chân châu đỏ. Bé gái đứng ở trên, thân hình như hài nhi hai, ba tuổi, hình dáng đoan chánh, trông rất đáng yêu, đáng kính, nhờ đời trước đã tạo phước đức nên quả báo sinh ra được như vậy.
Bấy giờ, Thích Đề-hoàn Nhân cầm áo chuỗi ngọc của trời, đến chỗ bé gái và nói:
–Này thiện nữ! Hãy mặc áo chuỗi ngọc này.
Bé gái đáp lời Thích Đề-hoàn Nhân:
–Ta là Bồ-tát, không thể trang phục bằng áo chuỗi ngọc của trời. Vì sao? Vì Bồ-tát thường lấy tâm Bồ-đề làm áo chuỗi ngọc để trang nghiêm, mới hơn tất cả sự trang nghiêm của trời và người ở thế gian. Lại nữa, này Kiều-thi-ca! Bồ-tát có mười loại áo chuỗi ngọc để tự trang nghiêm. Những gì là mười? Đó là không mất tâm Bồ-đề. Không bỏ phế thâm tâm. Luôn đem lòng lành lớn cứu hộ tất cả chúng sinh nào mong cầu. Thường lấy lòng thương xót lớn làm gốc chuyên cần tu hành, tấn tới độ tất cả, không bỏ một chúng sinh nào, thành tựu cho tất cả chúng sinh. Thường đem sự hổ thẹn để trang nghiêm cho nghiệp thân, khẩu, ý. Tất cả vật đã ban cho, đều không mong cầu sự đền đáp. Suốt đời giữ giới, thực hành hạnh Đầu-đà công đức, không cho trái phạm. Hành trì nhẫn nhục, có thể nhường nhịn, được những gì khó nhường nhịn. Dùng phương tiện ngay thẳng mà cầu được căn lành. Tâm ấy tuy trụ trong các thiền và vô lượng Tam-muội, nhưng không mong cầu chứng phi thời giải thoát.
Này Kiều-thi-ca! Đó là mười loại y phục chuỗi ngọc trang nghiêm của Bồ-tát, bất cứ lúc nào cũng không được xa lìa.
Lại nữa, này Kiều-thi-ca! Bồ-tát lấy tướng tốt trang nghiêm thân, hơn hẳn các thứ chuỗi ngọc. Tướng hảo ấy từ phước tuệ sinh ra. Phước tuệ là những gì? Là những sự ban bố cho các vật mình yêu thích, có thể xả bỏ nhiều thứ khác, đối với tất cả chúng sinh tâm không hề sân hận, thường mong cầu làm điều thiện, ban cho không hạn chế để vô số người khác được đầy đủ, xem tất cả chúng sinh đều là ruộng phước.
Này Kiều-thi-ca! Đó gọi là y phục chuỗi ngọc trang nghiêm bậc nhất của Bồ-tát. Nếu Bồ-tát muốn chứng đắc hàng Thanh văn, Bích-chi-phật thì không gọi là trang nghiêm. Nếu chúng sinh còn tâm keo kiệt, tâm phá giới, tâm sân hận, tâm lười biếng, tâm loạn tưởng ác tuệ, tâm hèn kém tạp nhiễm các phiền não thì tôi không chứng Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Kinh sợ, hối hận thì chẳng phải là Bồ-tát trang nghiêm. Vì sao? Vì xa lìa pháp trang nghiêm của Bồ-tát.
Khi ấy, trong chúng hội được nghe nói về các pháp trang nghiêm của Bồ-tát, có một vạn hai ngàn chư Thiên và người, trước có gieo trồng căn lành đều phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.
Bấy giờ, Đức Thế Tôn bảo bé gái ấy:
–Con có thể nhận áo chuỗi ngọc của Thích Đề-hoàn Nhân?
Bé gái bạch Phật:
–Kính thưa Thế Tôn! Con không thể nhận, vì y phục chuỗi ngọc trang nghiêm phải thích ứng và cùng chí hướng với con. Thiên chủ Đế Thích này nguyện cầu trí nhỏ, mong muốn thấp kém, nhàm chán sinh tử, thường ôm lòng lo sợ, muốn mau nhập Niết-bàn, thường theo Thế Tôn nghe thọ giáo pháp, chỉ để mong cầu trí tuệ sáng suốt cho bản thân, không vì người khác. Như kết bè cỏ muốn mau qua sông, không vì người mà làm ruộng phước sạch, xa lìa mắt trong sáng của chư Phật, không hiểu rõ căn tánh của chúng sinh. Thưa Thế Tôn! Con nay mặc áo giáp kiên cố, cầu Đại thừa, muốn tạo lợi ích cho tất cả, làm chiếc thuyền pháp lớn độ những người chưa độ, cầu trí tuệ tự nhiên, chuyển bánh xe chánh pháp, không mong cầu ở người khác, lấy trí Như Lai để tự trang nghiêm, làm cho tất cả đều được mắt trí trong sáng của chư Phật.
Kính thưa Thế Tôn! Con từ nước kia đến và sinh ra ở đó, muốn được thấy Đức Như Lai Thích-ca, để lễ bái cúng dường và nghe thuyết pháp. Đức Thế Tôn phải cho con áo chuỗi ngọc để con mặc.
Bấy giờ, trong pháp hội, các thiên, nhân đều suy nghĩ: “Thế giới của bé gái này tên là gì, cách đây bao xa, ở tại phương nào? Như Lai ở nước đó hiệu là gì, hiện nay nói pháp gì?”
Biết tâm niệm của đại chúng trong pháp hội, Đức Thế Tôn bảo Tôn giả Xá-lợi-phất:
–Đến thế giới đó là hướng Đông nam, trải qua ba mươi sáu na-do-tha cõi Phật, có thế giới tên là Tịnh trú, Đức Phật hiệu là Vô Cấu Xưng Vương Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác, hiện đang nói pháp. Này Tôn giả Xá-lợi-phất! Bé gái này mất ở thế giới Tịnh trú, sinh ở cõi này vì muốn thành tựu cho chúng sinh và cũng muốn lễ bái cúng dường ta, nghe ta thuyết pháp.
Phật thuyết giảng kinh xong, thời gian chưa bao lâu, Đức Phật Vô Cấu Xưng Vương Như Lai, khởi tâm thương xót, dùng thần lực sai các Bồ-tát đem áo chuỗi ngọc trang nghiêm đến cho bé gái, đứng giữa hư không trước bé gái và nói:
–Này Thiện nữ! Đức Phật Vô Cấu Xưng Vương Như Lai ở thế giới Tịnh Trú, sai đem chiếc áo chuỗi ngọc này cho ngươi, vậy ngươi hãy mặc vào. Nơi đó, chư Bồ-tát khi mặc y phục chuỗi ngọc trang nghiêm đều đắc năm thần thông, ngươi cũng sẽ được như vậy.
Bấy giờ, bé gái đón nhận y phục chuỗi ngọc từ hư không mặc vào. Trong chốc lát, y phục chuỗi ngọc phát ra hào quang thật đẹp. Trừ ánh hào quang của Như Lai, còn lại ánh sáng của mặt trời, mặt trăng, ánh sáng của Phạm thiên, Đế Thích, Hộ thế Thiên vương đều bị biến mất. Bé gái ấy liền đạt đủ năm thần thông, bước xuống đài sen, đi tới chỗ Phật. Từng bước, từng bước làm mặt đất chấn động đủ sáu cách. Bé gái đến trước Đức Phật đảnh lễ sát chân Phật, nhiễu quanh Phật bảy vòng và bạch:
–Kính thưa Thế Tôn! Nguyện xin Thế Tôn vì các Đại Bồ-tát mà giảng nói pháp Bồ-đề tăng trưởng, để các Đại Bồ-tát vào đạo Vô thượng không thoái chuyển, thắng được các hành ma, mau chóng thành tựu đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.
Đức Phật nói với bé gái:
–Nếu Bồ-tát thành tựu được bốn pháp thì có khả năng giữ gìn Bồ-đề và làm cho tăng trưởng:
1.Tâm thanh tịnh.
2.Tâm sâu xa.
3.Phương tiện.
4.Không bỏ tâm Bồ-đề.
Đó gọi là bốn.
Lại có bốn pháp:
1.Thường muốn tạo lợi ích cho tất cả chúng sinh.
2.Thường khởi tâm thiện nhớ đến tất cả chúng sinh.
3.Dùng lòng thương rộng lớn độ thoát tất cả chúng sinh.
4.Phải có tâm vững vàng, đầy đủ sự tinh tấn đối với tất cả pháp Phật.
Đó gọi là bốn.
Lại có bốn pháp:
1.Phân biệt các pháp sinh nhiều tín tâm.
2.Xa lìa tâm Thanh văn, Bích-chi-phật.
3.Vui thấy các pháp là trên hết, muốn được tròn đầy tất cả pháp Phật.
4.Siêng năng, tinh tấn tu hành để thành tựu quả ấy. Đó gọi là bốn.
Lại có bốn pháp: 1.Xa lìa mọi kiêu mạn.
2.Trừ tâm tự đại.
3.Kính trọng các bậc tôn trưởng.
4.Nghe lời chỉ dạy.
Đó gọi là bốn.
Lại có bốn pháp:
1.Đến cầu người không sinh sân hận.
2.Bố thí mọi thứ không cầu đền đáp.
3.Đã bố thí thì không hối tiếc.
4.Có căn lành nên hết lòng hồi hướng nơi Bồ-đề.
Đó gọi là bốn.
Lại có bốn pháp:
1.Không phá giới.
2.Không làm hư hoại giới.
3.Không lẫn lộn giới.
4.Không làm đục giới.
Đó gọi là bốn.
Lại có bốn pháp:
1.Tánh hòa giải có khả năng nhẫn nhịn.
2.Khéo bảo vệ ý người khác.
3.Tự bảo vệ thân mình, quyết không phạm đến người khác.
4.Hồi hướng nơi Bồ-đề.
Đó gọi là bốn.
Lại có bốn pháp:
1.Tinh tấn vững vàng.
2.Tinh tấn sạch trong.
3.Tinh tấn không khiếp nhược.
4.Hồi hướng nơi Bồ-đề.
Đó gọi là bốn.
Lại có bốn pháp:
1.Thân cường tráng có thể chịu đựng.
2.Tâm vững vàng có thể chịu đựng.
3.Khéo léo để có thể tu tập các thiền chi.
4.Luôn không quên mất tâm Bồ-đề.
Đó gọi là bốn.
Lại có bốn pháp:
1.Bố thí.
2.Ái ngữ.
3.Lợi ích.
4.Đồng sự.
Đó gọi là bốn.
Lại có bốn pháp:
1.Tâm Từ ban bố khắp nơi.
2.Thể hiện lòng thương xót rộng lớn không mỏi mệt.
3.Tâm tràn đầy niềm vui yêu kính pháp.
4.Tâm xả bỏ mọi thương ghét.
Đó gọi là bốn.
Lại có bốn pháp:
1.Nghe pháp không chán.
2.Suy nghĩ, xem xét đúng đắn.
3.Tùy theo pháp có thể hành.
4.Hồi hướng nơi Bồ-đề.
Đó gọi là bốn.
Lại có bốn pháp:
1.Biết các hành là vô thường.
2.Quyết định biết ấm là khổ.
3.Quyết định biết các pháp là không có ngã.
4.Quyết định biết Niết-bàn là pháp vắng lặng.
Đó gọi là bốn.
Lại có bốn pháp:
1.Được lợi không vui.
2.Mất lợi không buồn.
3.Tuy có danh tiếng tâm vẫn bình thường.
4.Tuy nghe tiếng xấu, tâm cũng không phiền não.
Đó gọi là bốn.
Lại có bốn pháp:
1.Bị người khác xúc phạm không sân.
2.Được khen ngợi không vui.
3.Gặp khổ có thể nhẫn chịu.
4.Tuy được vui, không chạy theo, cũng không chối bỏ.
Đó gọi là bốn.
Lại có bốn pháp:
1.Xét nhân.
2.Biết quả.
3.Xa lìa hai thứ biên kiến.
4.Biết pháp do duyên khởi.
Đó gọi là bốn.
Lại có bốn pháp:
1.Biết ở trong không ngã.
2.Biết ở ngoài không có chúng sinh.
3.Biết trong lẫn ngoài, không có thọ mạng.
4.Thanh tịnh rốt ráo không có ai.
Đó gọi là bốn.
Lại có bốn pháp:
1.Tu hành “không” - không sợ.
2.Quán “vô tướng” - không mất.
3.Không phân biệt - “vô nguyện.”
4.Vui quán các pháp - “vô tác.”
Đó gọi là bốn.
Lại có bốn pháp:
1.Không chứng Khổ trí.
2.Không chứng Tập trí.
3.Không chứng Diệt trí.
4.Không chứng Đạo trí.
Đó gọi là bốn.
Lại có bốn pháp:
1.Xem xét sâu kỹ về Bồ-đề.
2.Không chê bai chánh pháp.
3.Trọn đời thân ở trong chúng Tăng không thoái chuyển.
4.Đối với giáo pháp không nên tranh cãi.
Đó gọi là bốn.
Lại có bốn pháp:
1.Có khả năng làm cho tham dục không khởi lên.
2.Không tạo nên nhân duyên.
3.Dứt tham dục, sân giận, ngu si.
4.Đối với phiền não cũng lại như vậy.
Đó gọi là bốn.
Lại có bốn pháp:
1.Ở trong chúng sinh tâm luôn bình đẳng.
2.Xem tất cả chúng sinh đều là ruộng phước.
3.Bình đẳng tôn kính Phật và chúng sinh.
4.Xem quán pháp và chúng sinh đều bình đẳng.
Đó gọi là bốn.
Lại có bốn pháp:
1.Không đề cao mình.
2.Không hạ thấp người khác.
3.Không khinh người chưa học.
4.Yêu kính người đã học như thầy.
Đó gọi là bốn.
Lại có bốn pháp:
1.Xa lìa lời nói vô ích.
2.Thường cầu sự vắng vẻ, tĩnh lặng.
3.Ưa thích nơi thanh vắng không nhàm chán.
4.Siêng cầu công đức lợi ích nơi thanh vắng.
Đó gọi là bốn.
Lại có bốn pháp:
1.Bớt sự ham muốn.
2.Nên biết đủ.
3.Biết lường tính vật tịnh.
4.Vui hạnh Đầu-đà, không tham đắm vào y phục tốt, ăn uống ngon.
Đó gọi là bốn.
Lại có bốn pháp:
1.Biết mình.
2.Biết người.
3.Biết thời.
4.Biết nghĩa.
Đó gọi là bốn.
Lại có bốn pháp:
1.Vui với pháp.
2.Vui với nghĩa.
3.Vui với chân lý.
4.Vui với thành tựu các chúng sinh.
Đó gọi là bốn.
Lại có bốn pháp:
1.Bên trong sạch, có thể bảo vệ tự tâm.
2.Bên ngoài sạch, có thể bảo vệ chúng sinh.
3.Pháp sạch để làm nơi thực hành điều thiện.
4.Trí sạch có thể bỏ sự cao ngạo.
Đó gọi là bốn.
Lại có bốn pháp:
1.Xa lìa ngã.
2.Bỏ ngã sở.
3.Trừ bỏ các kiến.
4.Dứt bỏ yêu, giận.
Đó gọi là bốn.
Lại có bốn pháp:
1.Khéo dùng phương tiện thâu giữ trí tuệ.
2.Dùng trí tuệ thâu lấy phương tiện khéo léo.
3.Lòng thương lớn thâu lấy tất cả sự bố thí.
4.Tinh tấn thâu giữ tất cả đạo phẩm của pháp.
Đó gọi là bốn.
Này Thiện nữ! Bồ-tát thành tựu những bốn pháp như vậy, có thể thâu giữ Bồ-đề và làm cho tăng trưởng.
Khi Đức Thế Tôn giảng nói bốn pháp thâu giữ Bồ-đề, khiến cho tất cả tâm Bồ-đề được tăng trưởng thì trong chúng hội có ba vạn hai ngàn chư Thiên và người đều phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.
Lúc đó, Tôn giả Xá-lợi-phất hỏi bé gái:
–Cha mẹ đặt tên cho ngươi là gì?
Bé gái đáp:
–Thưa Tôn giả Xá-lợi-phất! Tất cả các pháp vốn không có tên, tùy theo sự phân biệt mà lập tên, chẳng phải là chân thật nên không định chủ. Thưa Tôn giả Xá-lợi-phất! Đại Bồ-tát tùy theo điều mình thực hành mà lập tên. Nếu được tâm tịnh gọi là người tâm tịnh, nếu được tâm sâu xa gọi là người đạt tâm sâu xa, nếu thực hành phương tiện gọi là tịnh phương tiện, nếu thực hành bố thí thì gọi là người khéo léo ban cho, nếu tu Thi-la (giới) gọi là người tịnh giới, nếu trụ nơi nhẫn nhục gọi là người có sức chịu đựng, nếu tinh tấn gọi là người mặc áo giáp sáng suốt tiến tới, nếu trụ nơi các thiền gọi là người của Tam-muội, mau đắc được trí tuệ gọi là người đại trí tuệ, nếu trụ nơi Từ, Bi, Hỷ, Xả gọi là người có đại Từ, đại Bi, đại Hỷ, đại Xả, nếu trụ nơi thanh vắng gọi là người an nhàn không còn lo toan, nếu không xả bỏ hạnh Đầu-đà gọi là người tu hành công đức thanh tịnh, nếu thích tu tập pháp thiện gọi là người vui vẻ cầu pháp. Nói tóm lại, tùy theo những căn lành phát khởi hướng đến Đại thừa thì được đặt tên.
Bấy giờ, Đức Thế Tôn bảo Tôn giả Xá-lợi-phất:
–Nên biết, bé gái này, khi mặc áo chuỗi ngọc, phóng ra ánh hào quang lớn chiếu khắp đại chúng thì nên gọi bé gái này là Vô Cấu Quang, hãy nhớ kỹ như vậy.
Tôn giả Xá-lợi-phất hỏi nữ Vô Cấu Quang:
–Ngươi ở thế giới Tịnh trú, chỗ Phật Vô Cấu Xưng Vương, thọ thân nữ cũng ở nơi đó phải không?
Nữ Vô Cấu Quang đáp:
–Thưa Tôn giả Xá-lợi-phất! Thế giới của Đức Phật đó không có người nữ.
Tôn giả Xá-lợi-phất hỏi:
–Vậy lúc đó ngươi là gì? Mang thân nữ tại sao sinh ở đó?
Nữ đáp:
–Con nay không phải là nam hay nữ, cũng không phải là sắc, thọ, tưởng, hành, thức, đến sinh ở đó. Vì sao, thưa Tôn giả Xá-lợi-phất! Ý của Tôn giả thế nào? Như Lai hóa làm người từ nước Phật này đến nước Phật khác vì có thân nam, thân nữ nhập các tướng sai biệt chăng?
Tôn giả Xá-lợi-phất nói:
–Không phải. Vì sao? Vì sự biến hóa của Như Lai không có sai biệt.
Nữ nói:
–Thưa Tôn giả Xá-lợi-phất! Như Như Lai với chỗ biến hóa không có sai biệt, tất cả các pháp đều như hóa. Nếu biết tất cả các pháp đều đồng tướng hóa, nên từ nước Phật này đến nước Phật khác sẽ không thấy sai biệt. Xá-lợi-phất:
–Ngươi ở trong các pháp thấy không sai biệt, vậy làm thế nào để thành tựu cho chúng sinh?
Nữ đáp:
–Thưa Tôn giả Xá-lợi-phất! Nếu trong các pháp thấy sai biệt thì không thể thành tựu cho chúng sinh. Trong các pháp không thấy sai biệt mới có thể thành tựu cho chúng sinh.
Tôn giả Xá-lợi-phất hỏi nữ Vô Cấu Quang:
–Vậy ngươi thành tựu bao nhiêu chúng sinh rồi?
Nữ đáp:
–Như Tôn giả Xá-lợi-phất đã đoạn trừ phiền não vậy.
Tôn giả Xá-lợi-phất nói:
–Phiền não ta đoạn tánh của chúng không chỗ để có.
Nữ nói:
–Tánh của chúng sinh cũng không chỗ để có.
Tôn giả Xá-lợi-phất nói:
–Chúng sinh không tánh lấy chỗ nào để thành tựu?
Nữ Vô Cấu Quang hỏi lại:
–Phiền não không tánh vậy đoạn trừ cái gì?
Tôn giả Xá-lợi-phất đáp:
–Không phân biệt nên gọi là đoạn.
Nữ Vô Cấu Quang nói:
–Như lời Tôn giả Xá-lợi-phất nói, nếu không phân biệt ngã kia thì gọi là thành tựu cho chúng sinh.
Tôn giả Xá-lợi-phất hỏi lại nữ Vô Cấu Quang:
–Thế nào gọi là thành tựu cho chúng sinh?
Nữ Vô Cấu Quang đáp:
–Trong các hữu không khởi nhiễm ái thì gọi là thành tựu cho chúng sinh.
Tôn giả Xá-lợi-phất lại hỏi nữ Vô Cấu Quang:
–Ngươi đối với ba thừa, lấy thừa nào để thành tựu cho chúng sinh?
Nữ Vô Cấu Quang đáp:
–Thưa Tôn giả Xá-lợi-phất! Ví như mọi nơi trong không trung, mưa xuống đúng thời vào những hạt giống đủ loại về lúa thóc, thảo dược, cây cối đều được sinh trưởng. Như trận mưa đó có tướng phân biệt không?
Tôn giả Xá-lợi-phất nói:
–Nước tuy có thể làm sinh trưởng lúa mạ, nhưng không phân biệt.
Nữ Vô Cấu Quang nói:
–Như vậy, thưa Tôn giả Xá-lợi-phất! Chư Phật và Bồ-tát nói
pháp cũng không phân biệt, tùy theo căn lành thành thục của tất cả chúng sinh ở trong ba thừa mà điều phục họ.
Tôn giả Xá-lợi-phất hỏi nữ Vô Cấu Quang:
–Thế nào gọi là điều phục, nghĩa ấy ra sao?
Nữ Vô Cấu Quang đáp:
–Điều phục là có khả năng xét xem tà đạo tức chánh đạo, đó gọi là điều phục. Vì sao? Vì phàm phu điên đảo không thể xem xét đúng đắn nên không thể điều phục. Nếu xem xét tướng bình đẳng của tà đạo mà không chạy theo, không dựa vào các tà đạo thì gọi là điều phục rốt ráo. Thưa Tôn giả Xá-lợi-phất! Nói đến điều phục, tức là đối với ngã là không ngã, mới gọi là điều phục. Vì sao? Vì không ngã kiến thì đối với các phiền não sẽ không tham ái, không khởi, gọi là giải thoát.
Nữ Vô Cấu Quang hỏi Tôn giả Xá-lợi-phất:
–Tôn giả được giải thoát chưa?
Tôn giả Xá-lợi-phất đáp:
–Ta đã được giải thoát.
Nữ Vô Cấu Quang nói:
–Ai trói buộc Tôn giả mà Tôn giả nói là giải thoát.
Tôn giả Xá-lợi-phất nói:
–Không phải trói buộc mà được giải thoát, nhưng vì bản tánh vốn là tướng giải thoát nên ta nói là được giải thoát.
Nữ Vô Cấu Quang hỏi:
–Nếu bản tánh không trói, không mở là tướng giải thoát, cớ sao Tôn giả nói: “Ta đã giải thoát”?
Tôn giả Xá-lợi-phất đáp:
–Tất cả các pháp đều là tướng giải thoát, nên ta nói “Ta đã giải thoát.”
Nữ Vô Cấu Quang nói:
–Như Tôn giả nói: “Nếu biết các pháp đều là tướng giải thoát” thì gọi là giải thoát rốt ráo.
Tôn giả Xá-lợi-phất nói:
–Như các bậc A-la-hán đã sạch các lậu nêu bày, nay ngươi nói cũng không khác.
Nữ Vô Cấu Quang nói:
–Thưa Tôn giả Xá-lợi-phất! Nay con cũng là A-la-hán đã sạch các lậu.
Tôn giả Xá-lợi-phất nói:
–Lấy gì làm chứng lời nói đó.
Nữ Vô Cấu Quang nói:
–Con xa lìa tất cả trần cấu và đạo phẩm của Thanh văn, Duyên giác, con thấy biết như Thanh văn, Duyên giác, nhưng không dừng lại nơi Thanh văn, Duyên giác. Con chỉ cầu trí Phật, đó là sự làm chứng lời nói của con, con là A-la-hán đã sạch các lậu.
Tôn giả Xá-lợi-phất hỏi:
–Như vậy là có nhân duyên nên các Bồ-tát làm A-la-hán sao?
Nữ Vô Cấu Quang đáp:
–Có. Tôn giả Xá-lợi-phất hỏi:
–Lấy nhân duyên gì mà có.
Nữ Vô Cấu Quang đáp:
–Nếu có chúng sinh đời trước gieo trồng căn lành, người ấy nên dùng thân Thanh văn độ tức là hiện thân Thanh văn mà nói: “Ta là A-la hán vì chúng sinh thuyết pháp chứng A-la-hán, cũng gọi là Bồ-tát làm A-la hán.”
Khi giảng nói pháp ấy, có hai trăm Tỳ-kheo không thọ pháp hữu lậu, tâm được giải thoát. Các Tỳ-kheo bạch Phật:
–Thưa Thế Tôn! Nữ biện tài này nhờ oai thần của Phật hay tự lực?
Đức Phật đáp:
–Nhờ oai thần của Phật, nhưng người nữ này cũng có sức biện tài.
Bấy giờ, nữ Vô Cấu Quang bạch Phật:
–Kính thưa Thế Tôn! Trong chúng hội này chư Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di vui lòng nguyện muốn nghe cách tu hạnh thiện ra sao, để bỏ thân nữ, mau chóng thành thân nam và có thể phát tâm Bồ-đề Vô thượng. Nguyện xin Đức Thế Tôn vì chúng con giảng nói.
Vì muốn cho bốn chúng được thành tựu lợi ích, Đức Phật bảo nữ Vô Cấu Quang:
–Nếu người nữ thành tựu được một pháp thì xa lìa thân nữ, mau chóng thành thân nam. Pháp ấy là gì? Là thâm tâm luôn cầu ở Bồ-đề. Vì sao? Vì nếu có người nữ phát tâm Bồ-đề, là tâm của người đại thiện, tâm của đại trượng phu, tâm của đại Tiên nhân, tâm chẳng dưới người, tâm mãi mãi xa lìa hàng Nhị thừa, tâm có thể phá trừ mọi lý luận của ngoại đạo, tâm trong ba đời là cao tột, tâm có khả năng diệt trừ phiền não, không hỗn tạp, kết tập thanh tịnh. Nếu những người nữ phát tâm Bồ-đề thì tâm sẽ không tạp nhiễm, không còn những ràng buộc của phiền não. Và vì không còn tạp nhiễm nên mãi xa lìa thân nữ và thành thân nam. Những căn lành có được phải hồi hướng nơi Bồ-đề Vô thượng. Đó gọi là một pháp.
Lại có người nữ thành tựu hai pháp, có thể xa lìa thân nữ, mau thành thân nam. Hai pháp ấy là gì? Nghĩa là trừ tâm kiêu mạn, lìa bỏ dối trá, không làm điều mờ ám mê hoặc. Nguyện xa lìa thân nữ, mau chóng thành thân nam, căn lành có được đều hồi hướng nơi Bồ-đề Vô thượng. Đó là hai pháp.
Lại có người nữ thành tựu ba pháp, có thể lìa bỏ thân nữ, mau thành thân nam. Ba pháp là gì?
1.Thân nghiệp trong sạch, thân giữ ba giới.
2.Khẩu nghiệp trong sạch, miệng phải xa lìa bốn lỗi.
3.Ý nghiệp trong sạch, xa lánh mọi tức giận, tà kiến, ngu si. Lấy mười điều tốt làm phát sinh căn lành, nguyện lìa thân nữ, mau thành thân nam, hồi hướng nơi Bồ-đề.
Đó là ba pháp.
Lại có người nữ thành tựu bốn pháp, xa lìa được thân nữ, mau chóng thành thân nam. Bốn pháp là gì?
1.Không giận hại.
2.Không sân hận.
3.Không tùy theo phiền não.
4.Trụ ở sức nhẫn nhục.
Đó là bốn pháp.
Lại có người nữ thành tựu năm pháp, tức được xa lìa thân nữ
mau thành thân nam. Năm pháp là gì?
1.Vui cầu pháp thiện.
2.Tôn trọng chánh pháp.
3.Lấy chánh pháp để tự an vui.
4.Đối với người giảng nói pháp phải kính như thầy.
5.Như giáo lý mà tu hành, lấy căn lành đó nguyện xa lìa thân nữ, mau thành thân nam, hồi hướng nơi Bồ-đề.
Đó là năm pháp.
Lại có người nữ thành tựu sáu pháp, được xa lìa thân nữ, mau thành thân nam. Sáu pháp là gì?
1.Luôn niệm Phật, nguyện thành thân Phật.
2.Luôn nhớ nghĩ pháp, muốn chuyển bánh xe pháp.
3.Luôn nhớ nghĩ đến Tăng muốn bảo bệ Tăng.
4.Luôn nhớ giữ giới, muốn đầy đủ các nguyện.
5.Luôn nhớ nghĩ thực hành bố thí, muốn xả bỏ tất cả phiền não cấu uế.
6.Luôn nhớ nghĩ đến chư Thiên, muốn chư Thiên trong khắp cõi trời được Nhất thiết chủng trí.
Đó là sáu pháp.
Lại có người nữ thành tựu bảy pháp, được xa lìa thân nữ, mau chóng thành thân nam. Bảy pháp là gì?
1.Đối với Phật có được niềm tin không hoại.
2.Đối với các pháp có được niềm tin không hoại.
3.Đối với Tăng có được niềm tin không hoại.
4.Không thờ kính các vị trời khác, chỉ thờ kính Đức Phật.
5.Không tích chứa sự tham lam keo kiệt, nói được phải làm được.
6.Luôn nói lời không lỗi, thường ngay thẳng chân thật.
7.Oai nghi đầy đủ.
Đó là bảy pháp.
Lại có người nữ thành tựu tám pháp, nên được xa lìa thân nữ, mau chóng thành thân nam. Tám pháp là gì?
1.Không nặng tham ái với người nam.
2.Không nặng tham ái với người nữ.
3.Không nặng tham ái với chồng.
4.Không ưa thích y phục chuỗi ngọc.
5.Không tham đắm vào việc trang sức, xoa hương thơm.
6.Không ham muốn nhiều về ăn uống.
7.Không tham tiếc các vật bố thí, thường nhớ nghĩ, sinh vui vẻ.
8.Thường hành thanh tịnh, luôn biết xấu hổ. Đó là tám pháp.
Lại có người nữ thành tựu chín pháp, được xa lìa thân nữ, mau thành thân nam. Chín pháp là gì?
Nghĩa là chấm dứt chín pháp khổ não. Ghét bỏ cái gì mình yêu thích, đã ghét, nay ghét và sẽ ghét. Yêu thích cái gì mình ghét, đã yêu thích, nay yêu thích và sẽ yêu thích. Đối với cái gì mình đã ghét, nay ghét và sẽ ghét. Đó là chín pháp.
Lại có người nữ thành tựu mười pháp, được xa lìa thân nữ, mau thành thân nam. Mười pháp là gì?
1.Không tự đại.
2.Trừ bỏ kiêu mạn.
3.Kính trọng bậc tôn trưởng.
4.Lời nói phải thành thật.
5.Không hiềm khích, sân hận.
6.Không nói lời thô bỉ.
7.Không ngại khó khăn để dạy bảo.
8.Không tham lam nuối tiếc.
9.Không bạo ác.
10.Không đùa cợt.
Đó là mười pháp.
Này thiện nữ! Nếu người nữ có khả năng xét xem lỗi lầm nơi thân nữ một cách như thật, tâm sinh nhàm chán xa lìa thì liền xa lìa thân nữ, mau chóng thành thân nam. Thân người nữ lỗi lầm là thân có tâm tham dục, sân si và các thứ phiền não khác, nên tôn trọng thân nam. Lại, trong thân đó có một trăm ổ trùng, luôn làm nhân duyên cho khổ hoạn, sầu muộn, nên thân người nữ nặng về phiền não, phải khéo suy nghĩ quán sát. Thân ấy là đồ chứa không sạch, đầy những cấu uế. Như giếng khô, thành trống, thôn xóm bị phá hoại, khó có thể
ưa thích. Vậy phải sinh nhàm chán xa lìa thân ấy.
Lại quán thân này như người hầu gái, không tự tại, luôn vì chuyện nam nữ, y phục, ăn uống, gia nghiệp, nên phải hầu hạ rất khổ não, cần phải dứt trừ, như lìa bỏ đồ nhơ bẩn, không sạch. Chín tháng mang thai, thân nhiều nhọc nhằn, chẳng phải là một. Khi sinh chịu đau đớn, tánh mạng khó bảo tồn. Vì vậy, người nữ phải nên nhàm chán, xa lìa thân nữ.
Lại nữa, dù người nữ sinh ở vương cung thì trọn đời cũng lệ thuộc nơi người khác. Như nô tỳ theo sự sai khiến của đại gia. Như đệ tử hầu hạ thầy, luôn chịu đau khổ do nhiều thứ: Đao, gậy, ngói, đá, đấm, đánh, nói lời thô ác, mạ nhục, chịu nhiều khổ não không tự tại. Vì thế người nữ nên sinh tâm nhàm chán, xa lìa thân ấy.
Lại nữa, thân nữ thường bị ràng buộc, giam hãm như rắn, chuột trong hang, không dám ra ngoài. Người nữ lại bị ràng buộc do nhiều phép tắc, không tự tại, thường ở bên cạnh người khác để hầu hạ, thưa bẩm, cung cấp, phục vụ ăn uống. Quần áo, hương hoa, dẫu có đầy đủ các thứ chuỗi ngọc, trang điểm cũng chỉ là voi, ngựa, xe cộ. Do vậy nên phải nhàm chán, xa lìa thân nữ. Thân nữ lại bị người khác sai khiến, không được tự tại. Người nữ phải đảm đương, làm lụng nhiều công việc như giã thuốc, xay gạo, nấu, nghiền đậu nành, lúa mì lớn nhỏ, dệt vải, quay tơ, nhiều thứ khổ nhọc như thế, phải phục dịch vô số kể. Nên người nữ phải biết thân này là hoạn nạn, mong cầu mãi lìa xa những cái khổ. Phải lấy pháp này dạy lại người khác, thường nhớ lời chân thành của Như Lai. Ca ngợi việc xuất gia, báo đền ân Phật, phải phát tâm, nguyện lìa thân nữ, để mau được thân nam. Ở trong pháp Phật xuất gia tu đạo, không được tham cầu hoa hương, trang sức, chuỗi ngọc, rong chơi nơi vườn rừng. Đối với y phục, ăn uống, vật trang nghiêm cho thân vừa đủ. Phải xem việc đem thân hầu hạ quyến thuộc như cái máy, như tượng gỗ, khiêng lên, hạ xuống vậy thôi. Thân này giả tạo tích chứa thịt máu, chẳng bao lâu sẽ hoại diệt. Thân này như nhà xí, có chín lỗ, lưu thông toàn những thứ không sạch. Thân này chỉ có kẻ ngu si mới đắm chìm, nó chẳng qua là do bốn đại hợp thành. Thân này các ấm như là oan gia. Thân này giả tạo trống rỗng, không chắc thật, không vững vàng, như làng xóm bỏ
hoang. Thân này không chủ, do cha mẹ sinh ra, lại lấy hành nghiệp để trang sức. Thân này không sạch sẽ, rõ ràng là dơ bẩn. Thân này chỉ là đồ chứa nước tiểu, phân, đừng chần chờ, hãy vứt bỏ, không nên đắm mê nó. Thân này cận kề cái chết, thở ra mà không thở vào là đã dứt mất. Thân này vô ngã như cây cỏ, ngói đá. Thân này vô tác từ nhân duyên sinh. Thân này khi vứt bỏ ngoài nghĩa trang sẽ làm thức ăn cho chim, chó sói. Thân này là chỗ gom tụ các khổ, là cái nguy khốn của bốn trăm lẻ bốn thứbệnh. Thân này mang nhiều bệnh tật: phong hàn, lạnh nóng và phải luôn dùng thuốc để giữ nó tồn tại, nhưng rồi cuối cùng cũng đưa đến sự tan rã. Thân này không biết báo ân, lấy ăn uống nuôi dưỡng không biết đủ. Thân này vô tri bên trong không biết ai tạo ra. Thân này đằng sau là cái chết. Người nữ phải xem xét thân như thế, sinh tâm nhàm chán tu hành pháp thiện. Khi tu pháp thiện nếu có vật thực hoa quả thơm ngon, trước dâng chư Phật, Bồ-tát là ruộng phước vô thượng và cha mẹ, sư trưởng, sau đó mới ăn. Phải suy nghĩ: “Nay ta dâng cúng hoa quả thơm ngon cùng với lòng tôn trọng nơi ruộng phước thanh tịnh, nguyện xin được xa lìa thân nữ, để được thân nam.”
Khi Phật thuyết giảng pháp này, trong chúng hội có năm trăm Tỳ-kheo-ni đều phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác và nói: “Chúng con có được căn lành, nguyện bỏ thân nữ, mau được thân nam.”
Bấy giờ, trong chúng hội có bảy mươi lăm Cư sĩ nữ nghe Phật thuyết pháp này, tâm họ vui mừng khôn xiết, nên đều lấy chuỗi ngọc đồ trang sức mang trên thân tung rải lên chỗ Đức Phật. Nhờ thần lực của Phật, số chuỗi ngọc này bay lên trên đỉnh đầu Phật, ở giữa không trung hóa thành bảy mươi lăm đài báu có bốn trụ ngay thẳng, trang nghiêm trông thật đẹp và đáng yêu. Trong đài, có nhiều tòa châu báu, mỗi cái đều có Đức Như Lai ngồi trên đó với đại chúng Tỳ-kheo, Bồ-tát trước sau vây quanh, tự nhiên hiện ra như vậy. Thấy Phật biến hóa thần thông, những Cư sĩ nữ này bội phần vui mừng, họ đến trước Đức Phật đảnh lễ sát chân Phật, nhiễu quanh bên phải ba vòng và thưa:
–Kính thưa Thế Tôn! Chúng con có được căn lành, nên nay mới
cùng nhau hội hợp, đồng phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, được xa lìa thân nữ, hồi hướng nơi Bồ-đề Vô thượng. Đức Thế Tôn lòng lành, rộng nói lỗi lầm của thân người nữ, thật đúng như lời Đức Thế Tôn dạy. Chúng con nay siêng năng tu phương tiện, vónh viễn xa lìa những lỗi lầm xấu ác. Từ nay cho đến trọn đời, phụng trì năm giới, tịnh tu phạm hạnh, đem căn lành này cùng tất cả chúng sinh đều thành tựu Chánh đẳng Chánh giác.
Bấy giờ, Tôn giả Xá-lợi-phất nói với các Cư sĩ nữ:
–Chị em có thể làm tiếng gầm sư tử như thế thật là hiếm có. Chồng các chị có cho phép các chị tu phạm hạnh không? Phải hỏi họ.
Các Cư sĩ nữ bạch Tôn giả Xá-lợi-phất:
–Nếu chúng con từng người phải hỏi chồng: “Tôi từ đâu đến, để sinh ở đây? Khi chết ở nơi này, sẽ sinh ở đâu?” Tuy làm chồng nhưng không thể đáp. Như vậy hỏi làm gì.
Thưa Tôn giả Xá-lợi-phất! Nếu đem vấn đề này thưa hỏi Như Lai: “Chúng con chết ở đâu, lại sinh ở nơi này. Chết ở nơi này, lại sinh ở đâu?” Như Lai biết rõ, nhất định sẽ vì chúng con mà phân biệt giảng nói.
Vì vậy Như Lai là cha mẹ chúng con, là Thế Tôn của chúng con, là Đại sư của chúng con, là ruộng phước của chúng con, là hòn đảo quý báu để chúng con nương tựa. Nay chúng con tu phạm hạnh cần gì phải hỏi chồng. Từ nay trở đi, chúng con siêng năng tu tập theo phương tiện, không lệ thuộc chồng như người nữ khác. Vì sao? Nếu người nào có khả năng trừ được những trói buộc của tham dục, sân giận, ngu si thì người ấy trọn đời không bị ràng buộc. Nay thân tâm của chúng con sẽ vì chồng con, dốc sức tu hành phạm hạnh há không vui sao?
Thưa Tôn giả Xá-lợi-phất! Còn nếu chẳng phải là chồng của chúng con, mà khởi tưởng là chồng, xâm đoạt thân mạng thì chúng con vẫn quyết tâm tịnh tu phạm hạnh, không hề hối hận.
Bấy giờ, Tôn giả Xá-lợi-phất bảo các Cư sĩ nữ:
–Các người luôn siêng năng tu phương tiện để được xa lìa thân nữ. Vì sao? Vì thân nữ không thể chứng đắc đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.
Các Cư sĩ nữ bạch Tôn giả Xá-lợi-phất:
–Chúng con từ nay không khởi phiền não của người nữ nữa.
Nói rồi đảnh lễ sát chân Phật và thưa:
–Kính thưa Thế Tôn! Nay chúng con đảnh lễ nơi chân Thế Tôn. Chúng con thề, nếu không chuyển được thân nữ thành thân nam thì nhất định không đứng dậy.
Phật bảo:
–Này các chị em! Ta thường nói, người nữ cũng có thể làm những việc dũng mãnh như người nam. Này các chị em! Có mười sáu pháp, nếu có khả năng tu hành, tùy theo ý nguyện mong cầu thì đều được như ý. Mười sáu pháp đó là:
1.Giới thanh tịnh.
2.Tâm thanh tịnh.
3.Không thanh tịnh.
4.Vô nguyện thanh tịnh.
5.Vô tướng thanh tịnh.
6.Vô tác thanh tịnh.
7.Biết thân nghiệp như cái bóng.
8.Biết khẩu nghiệp như tiếng vang.
9.Biết ý nghiệp như huyễn.
10.Biết pháp duyên khởi.
11.Xa lìa nhị biên.
12.Khéo biết về nhân duyên. 13.Quán các pháp như huyễn.
14.Biết các pháp đều như mộng.
15.Tưởng các pháp như lửa cháy.
16.Thâm tâm vắng lặng.
Khi Phật thuyết giảng mười sáu pháp thanh tịnh này, mặt đất đều chấn động, do uy thần của Phật. Khi ấy, chồng của bảy mươi lăm Cư sĩ nữ đi đến chỗ Đức Phật, thấy mỗi người vợ của mình đang đảnh lễ nơi chân Phật, họ hỏi Tôn giả Xá-lợi-phất:
–Vì nguyên do gì vợ chúng tôi cùng đảnh lễ nơi chân Phật?
Tôn giả Xá-lợi-phất đáp:
–Những chị này nghe Phật thuyết giảng pháp xa lìa thân nữ,
tâm quá vui mừng, hoan hỷ vô lượng, họ liền phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, nguyện trọn đời phụng trì giữ giới, tịnh tu phạm hạnh. Nay ở trước Phật đảnh lễ nơi chân và họ thệ nguyện: “Nếu chúng con không chuyển được thân nữ này thành thân nam thì không bao giờ đứng dậy.” Này các Cư só! Các ông phải để chị em này tự tại vào trong pháp Phật, xuất gia tu đạo.
Các vị Cư sĩ thưa:
–Thưa Tôn giả! Như lời Tôn giả nói, chúng con đồng ý cho họ xuất gia. Thưa Tôn giả Xá-lợi-phất! Nay chúng con cũng muốn vào trong pháp Phật xuất gia, trước độ chúng con, sau độ người nữ.
Bấy giờ, Tôn giả Xá-lợi-phất bạch Phật:
–Thưa Thế Tôn! Những Cư sĩ nam này muốn xuất gia trong chánh pháp của Phật, nguyện xin Phật cho phép?
Phật bảo các Cư sĩ nam:
–Ở trong pháp của ta, tùy ý xuất gia.
Những Cư sĩ nam bạch Đức Phật:
–Chúng con nguyện xin xuất gia.
Phật bảo:
–Thiện lai Tỳ-kheo! Tất cả đều thành Sa-môn, thân mặc ca-sa, oai nghi thành tựu.
Bấy giờ, những Cư sĩ nữ, nhờ thần lực của Phật, từ sức của căn lành mà chánh quán, suy nghĩ, nên được lìa thân nữ biến thành thân nam. Họ nương nơi thần lực của Phật, bay lên hư không cao bằng bảy cây Đa-la, đồng lượt cùng nói kệ:
Các pháp đều như huyễn
Chỉ do phân biệt sinh
Đối với Đệ nhất nghĩa
Không có tướng nữ nam.
Thầy ảo thuật làm trò
Ở giữa ngả tư đường
Hóa ra thân nam tử
Binh lính chiến đấu nhau.
Và cùng giết lẫn nhau
Việc ấy chẳng phải thật
Chúng con xem sinh tử
Như mộng ảo không khác.
Như người ở trong mộng
Làm ra các sự việc
Vì việc ấy không thật
Nên thức dậy chẳng thấy.
Xét kỹ cái ta thấy
Chỉ là ấm nhập giới
Hình thể không chân thật
Từ đó sinh điên đảo.
Ví như trăng trong nước
Thấy được, không vớt được
Tánh pháp đồng trăng nước
Kỳ thật không tới lui.
Cũng như khi lửa cháy
Thấy có tướng dao động
Hoặc thấy là ao hồ
Nhưng nó không chân thật.
Các pháp như ngọn lửa
Tánh nóng không có thật
Phát sinh từ điên đảo
Rốt ráo không có ngã.
Chúng con vốn thân nữ
Do điên đảo mà sinh
Nay, xét thân nam tử
Đều không, không chỗ có.
Nếu khéo biết là không
Chớ nên phân biệt không
Thì ngay pháp hiện tại
Thân chứng không chướng ngại.
Là sức cảnh giới Phật
Từ phước đời trước sinh
Hiện tiền cũng tu pháp
Liền được lìa thân nữ.
Nếu có các người nữ
Muốn trở thành thân nam
Nên phát tâm Bồ-đề
Ý nguyện sẽ thành tựu.
Bấy giờ, những người chuyển từ thân nữ, xuất gia làm Bồ-tát, từ hư không hạ xuống, đảnh lễ sát chân Phật và nói với những Cư sĩ chồng mình:
–Này Thiện tri thức! Các vị phải phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Phật ra đời là khó, không sinh nơi các nạn lại còn khó hơn. Dùng lòng thương rộng lớn, vì tất cả chúng sinh mà phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, đó cũng lại khó. Các vị có thể phát tâm Bồ-đề cúng dường Phật quá khứ, hiện tại, vị lai.
Khi ấy, các Tỳ-kheo nói với các Bồ-tát chuyển từ thân nữ:
–Các vị đều là Thiện tri thức của chúng tôi, có khả năng giáo hóa chúng tôi, vì chúng sinh mà phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Nay trước Đức Phật, chúng tôi phát tâm Bồ-đề, nguyện vào đời vị lai được thành Phật như Thế Tôn Thích-ca Mâu-ni, Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác.
Bấy giờ, các vị Bồ-tát chuyển từ thân nữ, bạch Phật:
–Kính thưa Thế Tôn! Nguyện cho chúng con xuất gia không phải như pháp xuất gia của thiện lai Tỳ-kheo. Chúng con cũng không muốn xuất gia cùng hàng Thanh văn.
Đức Thế Tôn bảo Bồ-tát Di-lặc:
–Ông hãy vì các thiện nam này mà đúng như pháp cho họ xuất gia.
Bồ-tát Di-lặc thưa:
–Bạch Thế Tôn! Con sẽ thực hiện việc ấy.
Lúc này, nữ Vô Cấu Quang đến chỗ mẹ thưa:
–Mẹ nên phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, nếu mẹ phát tâm thì con đã đền đáp được công ơn của mẹ.
Người mẹ nói:
–Ta đã phát tâm rồi. Vì sao? Vì ta mang thai con mười tháng, từ lúc ấy đến nay, tâm không sinh tham lam, keo kiệt, phá giới, tâm không sân hận, không lười biếng, loạn niệm, ác tuệ, tà kiến, tham dục, nóng giận, luôn an vui nên thân tâm an lạc. Trong mộng thường
thấy các vị Như Lai, với các Tỳ-kheo Tăng trước sau vây quanh nghe thuyết pháp. Khi ấy, tâm ta suy nghĩ: “Ta đang mang thai đứa con trong bụng chắc là Bồ-tát nên trong mộng mới thấy thân Như Lai.” Tâm rất vui mừng, nên liền phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Nay con khuyên, mẹ phát tâm ngay.
Bấy giờ, nơi tay trái của nữ Vô Cấu Quang tự nhiên biến ra lọng báu tuyệt đẹp và đem đến chỗ mẹ, thưa:
–Thưa mẹ, mẹ cầm lọng báu này dâng lên Đức Như Lai và phải phát nguyện lớn: Vì chư Thiên và cõi người, nguyện làm lọng pháp báu.
Khi đó, phu nhân Tịnh Nhật bèn cầm lọng báu dâng lên Đức Như Lai, rồi phát nguyện:
–Từ căn lành này, vào đời vị lai con sẽ vì chư Thiên và người đời mà làm lọng pháp báu.
Đức Thế Tôn bảo Tôn giả Xá-lợi-phất:
–Nữ Vô Cấu Quang này, dùng thần thông diệu dụng từ cõi nước của Phật Vô Cấu Xưng Vương, hiện thọ thân nữ đi đến cõi này. Này Tôn giả Xá-lợi-phất! Người nữ ấy vốn là Bồ-tát tên Vô Cấu Quang, đã chứng quả vị không thoái chuyển nơi Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Vì để thành tựu cho chúng sinh nên hiện thân nữ, chẳng phải là do nghiệp. Này Tôn giả Xá-lợi-phất! Ông có thấy bảy mươi lăm phụ nữ chuyển thành thân nam không?
Tôn giả Xá-lợi-phất thưa:
–Dạ thấy.
Phật bảo Tôn giả Xá-lợi-phất:
–Đời trước họ đều là cha mẹ của người nữ này. Này Tôn giả Xá-lợi-phất! Nữ Vô Cấu Quang nơi nhiều kiếp đã phát nguyện: “Nếu có chúng sinh nào là cha mẹ của ta, ta phải giúp họ chứng đắc không thoái chuyển nơi đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.” Này Tôn giả Xá-lợi-phất! Tam thiên đại thiên thế giới có vô số tinh tú, nhưng có thể dễ biết. Còn cha mẹ đời trước của nữ Vô Cấu Quang này, được người nữ khuyên tu hành pháp thiện chứng không thoái chuyển nơi đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác thì không thể biết được.
Bấy giờ, nữ Vô Cấu Quang ở trước Phật đảnh lễ sát chân, nói:
–Các pháp không có nam nữ. Lời nói ấy nếu thật thì thân nữ con hóa thành thân nam.
Vừa nói xong, tam thiên đại thiên thế giới đều chấn động đủ sáu cách. Nữ Vô Cấu Quang biến mất, hóa thành thân nam, đầy đủ tướng tốt trang nghiêm.
Tôn giả Xá-lợi-phất nói với Bồ-tát Vô Cấu Quang:
–Này Nhân giả! Chưa chứng Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác mà có thể làm Phật sự, việc này thật là hiếm có.
Bồ-tát Vô Cấu Quang nói với Tôn giả Xá-lợi-phất:
–Thật như lời Tôn giả nói, chư Đại Bồ-tát phát thệ nguyện lớn trang nghiêm, muốn thành tựu lợi ích cho tất cả chúng sinh, thật là hiếm có. Ví như cây A-già-lâu có bao nhiêu hoa lá đều tỏa ra hương A-già-lâu. Chư Đại Bồ-tát cũng như vậy, dẫu có phát một tâm thiện, cũng vì Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, đều làm cho hương công đức nơi pháp Phật tỏa ra. Khi giảng nói pháp như thế, trong chúng hội có một vạn hai ngàn chúng sinh phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Mặt đất chấn động, chư Thiên trên hư không mưa các loại hoa, nhạc cụ chư Thiên không đánh mà tự kêu vang và cùng nói:
–Bồ-tát Vô Cấu Quang này giảng nói pháp chân tịnh. Nếu có chúng sinh nghe được pháp này, thâm tâm tin ưa thì đạt được oai lực lớn, xa lìa nhiều hoạn nạn, tu được các hạnh thiện. Nếu có người nữ được nghe kinh này thì nên biết thân ấy là cuối cùng. Vì sao? Vì kinh này nói rộng về những lỗi lầm của thân người nữ, cũng giảng nói rộng về các hạnh nguyện để được xa lìa thân nữ, đạt được pháp thanh tịnh.
Bấy giờ, Đức Thế Tôn bảo A-nan:
–Ông hãy thọ trì kinh này, đọc tụng, phổ biến tạo lợi ích, vì người khác giảng nói rộng khắp nơi. Vì sao? Này Tôn giả A-nan! Như có người nữ dùng nhiều thứ châu báu, đầy cõi Diêm-phù-đề, cúng dường Phật Thế Tôn, dùng căn lành đó để cầu xa lìa thân nữ. Lại có người nữ, nghe kinh này, vui vẻ tin hiểu, dùng căn lành ấy để cầu xa lìa thân nữ, A-nan nên biết, người sau sẽ mau chóng thành tựu hơn.
Tôn giả A-nan bạch Phật:
–Kinh này tên gọi là gì và thọ trì ra sao? Phật bảo Tôn giả A-nan:
–Kinh này gọi là Chuyển Thân Nữ Nhân hay là Bồ-Tát Vô Cấu Quang Sở Vấn, hoặc gọi là Vô Quá Xưng Bồ-Tát Đạo Giáo, phải nhớ thọ trì.
Phật thuyết giảng kinh xong, Bồ-tát Vô Cấu Quang, chư Bồ-tát nơi các cõi khác đến, cùng cha mẹ của Vô Cấu Quang, trưởng lão A-nan, chư Thiên, các chúng Càn-thát-bà, A-tu-la, Nhân phi nhân, tất cả đều vui mừng khôn xiết, đảnh lễ và nguyện phụng hành.
Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.
