Đại Tập 57 · Bộ Kinh Tập IV · Số 490–584

Số 499 - Kinh A-Chi-La Ca-Diếp Tự Hóa Tác Khổ

SỐ 499

KINH A-CHI-LA CA-DIẾP TỰ HÓA

TÁC KHỔ

Hán dịch: Khuyết danh.

Tôi nghe như vầy:

Một thời, Đức Phật trú tại núi Kỳ-xà-quật thuộc thành Vương xá.

Bấy giờ, vào lúc sáng sớm, Đức Thế Tôn đắp y, ôm bát ra khỏi núi Kỳ-xà-quật, vào thành Vương xá khất thực. Khi ấy A-chi-la Ca-diếp do có chút việc nên ra khỏi kinh thành, hướng về núi Kỳ-xà-quật, trông thấy Đức Thế Tôn, liền đến chỗ Đức Phật bạch:

–Bạch Cù-đàm! Tôi có điều muốn hỏi, Ngài có rảnh rỗi giải đáp không?

Đức Phật bảo Ca-diếp:

–Nay không phải lúc để bàn luận. Ta đang vào thành Vương xá khất thực, khi trở về sẽ nói chuyện với ông.

Đến lần thứ hai, Đức Phật cũng nói như vậy, Ca-diếp lại thưa hỏi lần thứ ba:

–Bạch Cù-đàm! Tại sao gây trở ngại cho tôi? Cù-đàm làm sao lạ thế? Tôi có điều muốn hỏi, hãy giải đáp cho tôi.

Phật bảo A-chi-la Ca-diếp:

–Được rồi, ông cứ hỏi đi.

A-chi-la Ca-diếp bạch Phật:

–Thưa Cù-đàm! Khổ có phải do mình gây ra không?

Phật bảo Ca-diếp:

–Khổ do tự mình làm, điều này ta không chấp nhận.

Ca-diếp lại hỏi:

–Thưa Cù-đàm! Khổ do người khác gây ra phải không?

Đức Phật bảo Ca-diếp:

–Khổ do người khác làm, điều này ta cũng không chấp nhận.

Ca-diếp lại hỏi:

–Khổ do tự mình và người khác làm phải không?

Phật đáp:

–Khổ do tự mình làm và người khác làm, điều này ta cũng không chấp nhận.

Ca-diếp lại hỏi:

–Thưa Cù-đàm! Khổ chẳng phải do mình làm, chẳng phải do người khác làm, không có nguyên nhân tạo ra phải không?

Phật đáp:

–Khổ chẳng phải tự mình làm, chẳng phải người khác làm, không có nguyên nhân tạo ra, điều này ta cũng không chấp nhận. Ca-diếp hỏi:

–Thưa Cù-đàm! Tôi hỏi khổ do tự mình làm phải chăng, Ngài đáp không phải. Tôi hỏi khổ do người khác làm phải không; cả mình và người khác làm phải không; không phải mình, không phải người khác, không có nguyên nhân làm ra phải không, Ngài cũng đáp là không phải. Vậy không có cái khổ phải không?

Phật bảo Ca-diếp:

–Chẳng phải không có cái khổ, mà thật sự là có cái khổ này.

Ca-diếp bạch Phật:

–Lành thay! Thưa Cù-đàm! Ngài nói có cái khổ này. Xin giảng nói pháp đó cho tôi, khiến tôi biết khổ, thấy khổ.

Phật bảo Ca-diếp:

–Nếu thọ tức chính mình thọ nhận thì ý nên nói khổ do tự mình làm ra. Nếu người khác thọ thì người khác là người thọ nhận. Đó là do người khác tạo tác, hoặc thọ nhận cái chính mình thọ, hoặc thọ nhận cái người khác thọ, lại đưa đến cái khổ ấy, do tự mình làm hay người khác làm, cái khổ như vậy, ta cũng không đồng ý. Nếu không

do tự mình làm, không do người khác làm, hay không có nguyên nhân mà sinh khổ, ta cũng không đồng ý. Lìa các bên như thế nói trung đạo… Như Lai thuyết pháp: Cái này có nên cái kia có. Cái này khởi lên nên cái kia khởi lên. Nghĩa là duyên vô minh mà có hành cho đến thuần là một khối khổ được tích tập. Vô minh diệt thì hành diệt cho đến thuần là khối khổ lớn diệt.

Phật giảng nói kinh này xong, A-chi-la Ca-diếp liền xa lìa trần cấu, đạt được Pháp nhãn thanh tịnh.

Bấy giờ, A-chi-la Ca-diếp thấy pháp, đắc pháp, biết pháp, hội nhập pháp, không còn hồ nghi, không do người khác mà biết, chẳng do người khác độ giúp, đối với chánh pháp, tâm được pháp không sợ hãi.

Ca-diếp chắp tay bạch Phật:

–Con đã được Phật hóa độ, từ hôm nay con xin quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng, suốt đời xin làm Ưu-bà-tắc, xin Phật chứng tri cho con.

A-chi-la Ca-diếp nghe Phật dạy xong, hoan hỷ làm lễ thoái lui.

A-chi-la Ca-diếp từ giã Phật đi chưa bao xa, thình lình bị trâu húc chết, lúc mạng chung các căn thanh tịnh, sắc mặt tươi sáng.

Lúc Đức Thế Tôn vào thành khất thực, có nhiều Tỳ-kheo cũng vào thành Vương xá khất thực, nghe nói A-chi-la Ca-diếp được nghe pháp từ Đức Thế Tôn, sau khi từ giã Phật chẳng bao lâu bị trâu húc chết. Khi qua đời các căn thanh tịnh, sắc mặt tươi sáng. Các Tỳ-kheo khất thực xong trở về, thọ thực xong thu dọn y bát, rửa chân, đến chỗ Phật, cúi đầu lễ sát chân Phật, ngồi một bên, bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Sáng nay nhiều Tỳ-kheo vào thành khất thực, nghe chuyện A-chi-la Ca-diếp sau khi được nghe chánh pháp, chẳng bao lâu bị trâu húc, lúc từ trần các căn thanh tịnh, sắc mặt tươi sáng. Bạch Thế Tôn! A-chi-la Ca-diếp sinh ở loài nào? Thọ sinh nơi đâu và có sở đắc gì?

Phật bảo cho các Tỳ-kheo:

–Ông ấy đã thấy pháp, biết pháp, vượt qua pháp, chẳng thọ các

pháp, đã nhập Niết-bàn. Các Tỳ-kheo nên đến cúng dường thân A-chi-la Ca-diếp.

Khi ấy, Thế Tôn vì A-chi-la Ca-diếp thọ ký đầu tiên.

Số 500 - Kinh La-Vân Nhẫn Nhục

SỐ 500

KINH LA-VÂN NHẪN NHỤC

Hán dịch: Đời Tây Tấn, Sa-môn Pháp Cự.

Tôn giả A-nan nói:

Tôi theo Đức Phật được nghe như vầy:

Một thuở nọ, Đức Phật trú tại vườn Kỳ-đà Cấp cô độc thuộc nước Xá-vệ.

Bấy giờ, Thu Lộ Tử cùng La-vân, vào lúc rạng sáng mặc y, mang bát vào thành khất thực. Khi ấy, có kẻ xấu từ xa trông thấy hai vị liền nghĩ: “Đệ tử bậc nhất của Sa-môn Cù-đàm cùng La-vân đi xin ăn.” Rồi khởi ý ác, lấy đất cát bỏ vào bát của Thu Lộ Tử, đánh lên đầu La-vân. Thu Lộ Tử thấy La-vân máu chảy đầy cả mặt, nên nói:

–Là đệ tử của Phật, cẩn thận chớ khởi tâm ác, nên đem tâm Từ thương xót chúng sinh. Đức Thế Tôn thường dạy: “Nhẫn là an vui nhất.” Chỉ người trí tuệ mới có thể nghe được lời dạy của Đức Phật, trọn đời không phạm. Ta tự thâu giữ tâm, lấy nhẫn làm vật báu. Tâm phóng túng làm điều ác, giống như tự gieo mình vào lửa. Tự thị cao ngạo, người ngu cho là khỏe mạnh, bất kể tai họa sẽ trở lại hại mình. Cái họa của sự buông thả tâm, nặng hơn đầu đội núi Tu-di, khi hết tuổi thọ rồi sẽ chịu tội ác, trong mười sáu phần chưa giảm một phần. Người ngu hướng đến Sa-môn trì giới thanh tịnh gây điều ác, giống như cầm đuốc đi ngược gió, cuồng ngu không bỏ ắt tự thiêu đốt thân. Kẻ xấu ôm lòng ác độc, tự cho là trí tuệ, như Tỳ-kheo chấp vào bốn

đạo Sa-môn. Là đệ tử của Phật thường nên điều phục tâm mình. Điều ác phát sinh liền diệt trừ ngay, trong các sức mạnh nó là hơn hết. Thiên thần, đế vương tuy gọi là nhiều lực, nhưng không bằng nhẫn chịu điều ác, sức mạnh đó không gì hơn.

La-vân thấy máu chảy xuống cùng mặt, đến lấy nước rửa mặt tự nói: “Ta đau đây chỉ trong giây lát, nhưng nghĩ người ác kia phải chịu khổ lâu dài, ở nơi cũng ác như thế. Ta không khởi tâm tức giận, mà thương họ, nên làm gì cho họ?” Đức Phật là bậc tôn quý của ta, dạy ta đại Từ. Đối với người cuồng loạn, hung bạo, Sa-môn nên lặng thinh nhẫn chịu mới thành bậc cao đức. Đối với kẻ hung bạo thì người ngu kính sợ, còn đối với Sa-môn giữ nhẫn, người ngu lại khinh khi. Kẻ ác này ta không hề giận họ. Họ sẽ bị luân hồi vô tận, đâu chỉ có một đời mà thôi. Ta muốn đem kinh Phật chí chân để dạy bảo cho kẻ ngu tối, giống như đem kiếm bén cắt tử thi hôi thối, tử thi không biết đau, chẳng phải kiếm kia không bén mà do tử thi vô tri. Đem cam lồ của trời cho lợn kia ăn, lợn lại bỏ đi, chẳng phải cam lồ không ngon, mà do loài vật hôi hám mới không biết quý trọng. Đem lời chân chánh của Phật dạy bảo cho kẻ ngu si hung bạo ở đời cũng giống như vậy.”

Thầy trò cùng trở về, thọ thực xong, rửa bát, rửa tay, súc miệng rồi đi đến chỗ Phật, cúi đầu đảnh lễ sát chân Phật. Thu Lộ Tử lui ra ngồi xuống, đem đầy đủ đầu đuôi sự việc xảy ra trình bày với Đức Phật.

Đức Thế Tôn nói:

–Ai khởi lên tâm ác là biểu lộ sự suy kém của mình. Kẻ khinh bạc kia đến nửa đêm nay sẽ qua đời, đọa vào địa ngục Vô gián, quỷ ngục làm cho đau khổ không cùng, trải qua tám vạn bốn ngàn năm thọ mạng mới hết, thần hồn lại thọ thân mãng xà, ngậm nọc độc, chất độc trở lại hại thân mình, chết rồi trở lại như trước, tiếp tục thọ thân loài rắn, thường ăn đất cát, vạn năm mới hết. Do hướng ý sân giận đến người trì giới, nên nhận chịu thân độc hại, đem đất cát bỏ vào bát, nên đời đời ăn đất cát mà chết, hết tội mới thoát khỏi, được sinh làm người, khi mẹ mang thai, thường bị bệnh nặng, trong nhà ngày càng suy hao. Đứa bé sinh ra ngu độn, không có chân tay, cha mẹ

kinh sợ, dòng họ cũng vậy. Nói: “Yêu quái gì đây? Sẽ là điềm chẳng lành”, nên vứt ngay đi, liền đem đến bỏ ở ngả tư đường. Người qua lại ai thấy cũng kinh ngạc, hoặc lấy ngói đá ném, hoặc dùng dao gậy đánh lên đầu, giẫm đạp lên não, đau khổ cùng cực, trải qua mười tháng mới chết. Sau khi chết, thần hồn liền sinh trở lại cũng không tay chân, ngu độn như trước, trải qua năm trăm đời, tội nặng đó mới hết. Sau đó làm người, thường mắc bệnh đau đầu.

Đức Thế Tôn lại nói với Thu Lộ Tử:

–Người kia ở đời không những chịu vậy mà sinh đến đâu cũng không gặp Phật ở đời, lìa Pháp, xa Tăng, thường ở trong ba đường dữ, chết rồi liền sinh lại như cũ, kiếp số như trước. Nếu nhờ phước còn lại, sinh ra làm người thì bẩm tánh thường ngu, bạo ngược tùy ý, tâm vẫn ghét Thánh, hủy báng bậc chí tôn, là người xấu xa, ai cũng oán ghét, sinh ra bần cùng, chẳng được làm quan, cầu không toại nguyện, Thiên thần, Thánh hiền đều không trợ giúp, đêm thường mộng ác, thấy toàn yêu quái, gieo họa khắp nơi, chẳng chỗ nào yên, tâm luôn sợ sệt. Nguyên do vì không chế phục tâm ác, nên khiến như vậy. Người nhẫn chịu được những hành vi ác, sinh ở nơi nào cũng được yên vui, các tai họa đều tiêu diệt, cầu điều gì cũng được như ý, dung mạo sáng, thân thể khỏe mạnh, ít bệnh, giàu sang phú quý đều do sự nhẫn nhục, Từ bi cứu giúp chúng sinh mà được. Nhẫn đó là phước, bản thân, cha mẹ được yên ổn, dòng họ hòa thuận, hưng thịnh, thường được vui vẻ. Người trí càng hiểu càng kính phục tinh thần ấy. Kẻ ác là người sai lầm, phá nhà hại thân, bị phép vua giết, chết đọa vào địa ngục bị thiêu nấu, hoặc làm ngạ quỷ, hoặc làm súc sinh, đều do lỗi của tâm.

Đức Thế Tôn lại nói:

–Thà lấy kiếm bén đâm vào bụng, lột da, gieo mình trong lửa, cẩn thận chớ che đậy điều ác. Thà đội núi Tu-di, hủy bỏ thân mạng, hoặc trầm mình xuống biển cả cho cá kình nuốt, nên cẩn thận chớ làm điều ác. Không biết nghĩa này, dè dặt chớ nói dối. Sự sáng tỏ của pháp Phật cùng thế tục trái nhau, cái thế tục tôn quý thì đạo coi rẻ, trong đục khác dòng, trí ngu khác hướng, trung nịnh nghịch nhau, tà thường kỵ chánh, nên người ham muốn chẳng muốn mình tu hạnh

không ham muốn. Thà nuốt viên sắt nóng, chứ không phỉ báng Tam bảo.

Nhẫn là ánh sáng hơn cả nhật, nguyệt. Sức mạnh của Long tượng có thể gọi là rất mạnh nhưng so với nhẫn thì vạn vạn lần chẳng bằng một. Vẻ sáng ngời của bảy báu được người phàm tục quý trọng, nhưng rồi sẽ chuốc lấy ưu buồn, vì đưa đến tai nạn. Nhẫn là của báu khiến cho trọn đời an vui. Bố thí khắp mười phương, tuy có phước lớn nhưng phước đó không bằng nhẫn. Tâm sẵn nhẫn nhục, hành hạnh Từ bi, đời đời không oán, trong lòng thản nhiên, chẳng điều độc hại. Đời không có chỗ nương tựa, chỉ có nhẫn mới đáng cậy nhờ. Nhẫn là là ngôi nhà an ổn, chẳng sinh ra tai nạn, yêu quái. Nhẫn là giáp thần, đao binh không núng, nhẫn là thuyền lớn vượt qua hiểm nạn, nhẫn là thuốc hay cứu mạng chúng sinh. Chí của người nhẫn cầu gì chẳng được? Nếu ước nguyện làm Phi Hành hoàng đế (Chuyển luân thánh vương) cai trị bốn thiên hạ, Đế Thích nơi cõi trời thứ hai và lên cõi trời thứ sáu, thọ mạng vô cùng, thân thể sạch thơm thì điều ước nguyện đều tự nhiên liền được thành tựu, giống như đồ vật trong nhà lấy dùng. Bốn đạo Sa-môn thanh tịnh cầu thì có thể được, do sự hướng đến của mình. Nay ta thành Phật, được chư Thiên tôn kính, một mình bước ra ba cõi là nhờ sức nhẫn mà đạt được.

Phật bảo các Sa-môn:

–Các thầy nên tụng kinh Nhẫn chớ quên, khoảnh khắc nào cũng nhớ nghĩ, hiểu biết, đọc tụng, tuyên dương, truyền bá đức Nhẫn để cứu giúp chúng sinh.

Đức Phật giảng nói kinh này rồi, các Sa-môn đều rất vui mừng đảnh lễ lui ra.

Số 501 - Kinh Tỳ-Kheo Sa-Hạt Công Đức

SỐ 501

KINH TỲ-KHEO SA-HẠT CÔNG ĐỨC

Hán dịch: Đời Tây Tấn, Sa-môn Pháp Cự.

Nghe như vầy:

Một thuở nọ, Đức Phật đang trú tại vườn Kỳ-đà Cấp cô độc, thuộc nước Xá-vệ, cùng với một ngàn hai trăm năm mươi vị Tỳ-kheo và một vạn vị Bồ-tát.

Thuở ấy, nước Tu-da-việt có một người nghèo đi hớt tóc thuê cho trẻ em. Những người thuê hớt tóc đều giao kết đến khi lúa chín mỗi người sẽ trả một ang lúa. Sau đó chẳng bao lâu, trên đường đi, ông gặp người thuê hớt tóc trước đây, bèn theo người ấy về nhà đòi lúa để đổi rượu uống, rồi ông đi đòi hết nhưng không ai đem lúa trả. Lúc này, ông ta nổi giận nói: “Ta nguyện sau khi qua đời, sẽ làm con rồng thần to lớn, phá hoại hết nước này.”

Sau khi qua đời, thần hồn ông bèn sinh làm rồng. Nước đó suốt một năm mưa gió trái mùa, lúa thóc hoa màu hư hoại. Đức Phật nghĩ đến dân chúng nước này đói kém, liền sai Tỳ-kheo Sa-hạt tới đó để giáo hóa.

Rồng thấy Tỳ-kheo đến liền khởi ý ác, muốn làm hư hoại nước này và giết Tỳ-kheo Sa-hạt. Sa-hạt liền biến hóa bình bát che phủ khắp cả nước. Rồng tuôn mưa xuống và cho rằng cõi này đã chìm ngập. Tỳ-kheo nhờ oai thần của Đức Phật làm cho rồng thấy muôn dân đều yên ổn như trước. Rồng lại nổi giận làm tuyết rơi. Tỳ-kheo lấy bát đựng hết tuyết, dùng tay gạt tuyết dồn một chỗ như núi. Sau đó, Tỳ-kheo vào chỗ ở của rồng, rồng liền vọt ra. Tỳ-kheo lại ra,

rồng lại vào. Tỳ-kheo lại vào, cứ như vậy đến không biết bao nhiêu lần, khi rồng mệt mới thôi. Rồng quỳ xuống hỏi:

–Nhân giả là vị thần nào mà làm phiền tôi như vậy?

Tỳ-kheo đáp:

–Ta là đệ tử của Phật.

Rồng thưa:

–Tôi muốn quy y Tôn giả.

Tỳ-kheo đáp:

–Đức Phật là Đại sư của ta, Ngài là bậc tối tôn trong ba cõi, ngươi nên quy y Ngài.

Rồng thưa:

–Đức Phật ở chỗ nào?

Tỳ-kheo đáp:

–Đức Phật hiện ở tại nước Xá-vệ.

Rồng thưa:

–Xin Nhân giả cho tôi đi theo.

Tỳ-kheo nói:

–Muốn đi thì tốt.

Tỳ-kheo bèn bỏ rồng vào giỏ. Dân chúng thấy Tỳ-kheo bắt rồng như vậy, đều vui mừng hỏi:

–Đạo nhân là vị thần lớn nào mà hàng phục được mối họa của nước này?

Tỳ-kheo đáp:

–Tôi là đệ tử của Phật.

Dân chúng lại hỏi:

–Chúng tôi có thể gặp Đức Phật được không?

Tỳ-kheo đáp:

–Muốn gặp Đức Phật thì hãy chờ khi tôi về đã, sắp trưa rồi, đến giờ tôi đi khất thực.

Dân chúng nghe nói thế, nên có người cúng dường cơm, có người cúng dường rượu. Tỳ-kheo nhận rồi ăn uống, đến say, nằm bên gốc cây, rồng, ca-sa, bình bát mỗi thứ một nơi.

Bấy giờ, Đức Phật mỉm cười, phát ra ánh sáng năm sắc. Tôn giả A-nan sửa lại y phục, bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Thế Tôn không cười vô cớ, cười ắt có ý gì.

Đức Phật hỏi Tôn giả A-nan:

–Ông có thấy Tỳ-kheo Sa-hạt không?

A-nan thưa:

–Dạ không thấy!

Đức Phật bảo:

–Nay Tỳ-kheo Sa-hạt đang say nằm bên gốc cây kia.

Lúc đó, một ngàn hai trăm năm mươi Tỳ-kheo và một vạn

Bồ-tát cùng bảo nhau:

–Tỳ-kheo Sa-hạt đã đắc quả A-la-hán, vì sao lại say nằm?

Đức Phật biết mọi người có ý nghi, nhân đó nói đến bốn việc:

1.A-la-hán không nhập định thì không nhận biết.

2.Hiện thần thông không được dễ dàng.

3.Không được cưỡng ép khuyên người khất thực.

4.Trong thân hãy còn có trùng độc.

A-la-hán do bốn việc này nên không bằng Phật.

Bấy giờ, một vạn Bồ-tát đều thoái chí, muốn hướng đến A-la-hán. Đức Phật sai Tôn giả Mục-kiền-liên tới chỗ Tỳ-kheo Sa-hạt, bảo ông ta đem rồng về, rồng dùng đầu mặt đảnh lễ Đức Phật. Đức Phật nhân đó giảng nói về gốc gác đời trước của rồng. Tâm rồng liền thấu rõ, thọ năm giới và làm theo mười điều thiện, liền đắc quả Tu-đà-hoàn, đảnh lễ Đức Phật rồi lui ra.

Khi ấy, Đức Phật khen công đức vi diệu của Tỳ-kheo Sa-hạt.

Tôn giả A-nan chắp tay bạch Phật:

–Tỳ-kheo Sa-hạt uống rượu say nằm sao Phật lại khen ngợi công đức của Tỳ-kheo ấy là vi diệu?

Đức Phật bảo Tôn giả A-nan:

–A-la-hán không đói khát nhưng vì ba việc nên thị hiện say nằm:

1.Phật muốn khai hóa ý của Bồ-tát.

2.Không muốn nghịch ý của các thí chủ.

3.Sợ các đệ tử chưa đắc đạo, mà lại uống rượu sẽ gây ra nhiều lỗi lầm. Do đó chế ra giới này.

Tỳ-kheo Sa-hạt tuy uống rượu mà không say.

Các Bồ-tát và bốn hàng đệ tử nghe Đức Phật nói lời này, đều đứng dậy sửa lại y phục, đảnh lễ Phật.

Tỳ-kheo Sa-hạt đến trước Đức Phật quỳ thẳng, bạch Phật:

–Vua nước Tu-da-việt và dân chúng nước ấy muốn được gặp Phật.

Đức Phật im lặng nhận lời. Tỳ-kheo Sa-hạt vâng lời Phật dạy, chỉ trong thoáng chốc, đã đến nước Tu-da-việt. Quốc vương và dân chúng thấy Tỳ-kheo đều vui mừng, có người đảnh lễ, có người quỳ, có người chắp tay.

Tỳ-kheo Sa-hạt bảo:

–Đức Phật sáng mai sẽ đến.

Nhà vua nghe Đức Phật sẽ đến rất vui mừng, sửa sang bốn đường lớn, quét dọn, rưới nước, làm rộng rãi, che màn.

Sáng hôm sau, Đức Phật cùng một ngàn hai trăm năm mươi Tỳ-kheo cùng đi đến trên hư không, tự nhiên có hoa sen đỡ dưới chân Phật. Vua, các quan và dân chúng đều đem hoa hương ra khỏi thành nghinh đón Phật, năm vóc sát đất cung kính đảnh lễ. Phật và chư Tỳ-kheo đến vương cung, ở đó có tòa Sư tử đã bày sẵn trải bằng lụa mềm, che lọng hoa bằng bảy báu, năm sắc đan xen. Vua thiết trai cúng dường, tự tay dâng thức ăn. Đức Phật thọ trai xong, lấy nước rửa tay, chú nguyện. Đức Phật vì vua và dân chúng nói về nguồn gốc của rồng, tâm nhà vua và dân chúng đều thấu rõ liền thọ năm giới, làm mười điều thiện, hoặc có người đắc quả Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm, A-na-hàm, A-la-hán, không thể kể hết.

Đức Phật giảng nói kinh này rồi, bốn chúng đệ tử, các chúng Trời, Rồng, Quỷ thần đều vui mừng làm theo.

Số 502 - Kinh Phật Vị Niên Thiếu Tỳ-Kheo Thuyết Chánh Sự

SỐ 502

KINH PHẬT vị NIÊN THIẾU Tỳ-

KHEO THUYẾT CHÁNH SỰ

Hán dịch: Đời Tây Tấn, Sa-môn Pháp Cự.

Tôi nghe như vầy:

Một thời, Đức Phật trú tại vườn Kỳ-đà Cấp cô độc, thuộc nước Xá-vệ. Bấy giờ vào mùa hạ an cư, nhiều Thượng tọa Thanh văn an cư bên gốc cây xung quanh chỗ Đức Thế Tôn.

Khi ấy, có nhiều Tỳ-kheo niên thiếu đến chỗ Phật, cúi đầu lễ sát chân Phật, lui ra ngồi một bên. Vì những Tỳ-kheo niên thiếu, Đức Phật dùng nhiều phương tiện thuyết pháp, nêu bày khiến cho sáng tỏ, hoan hỷ. Chỉ dạy làm cho sáng tỏ, hoan hỷ rồi Đức Phật yên lặng. Các Tỳ-kheo niên thiếu nghe lời Phật dạy, hoan hỷ làm theo, đều từ chỗ ngồi đứng dậy đảnh lễ và lui ra. Các Tỳ-kheo niên thiếu lại đi đến chỗ các Tỳ-kheo Thượng tọa, đảnh lễ sát chân các vị rồi, ngồi sang một bên.

Các Tỳ-kheo Thượng tọa nghĩ như vầy: “Chúng ta nên thâu nhận các Tỳ-kheo niên thiếu này, hoặc một vị nhận một người, hoặc một vị nhận hai, ba hay nhiều người, hoặc có Thượng tọa thậm chí nhận sáu mươi người.”

Bấy giờ là ngày mười lăm tức ngày bố tát. Đức Thế Tôn trải tòa ngồi trước đại chúng, quan sát các Tỳ-kheo rồi bảo:

–Lành thay, lành thay! Ta nay hoan hỷ về những việc làm chính đáng của các Tỳ-kheo, Tỳ-kheo nên siêng năng tinh tấn ở

nước Xá-vệ này mãn tháng Ca-đề (tháng 8 âm lịch).

Các Tỳ-kheo ở những nơi khác nghe Đức Thế Tôn ở nước Xá-vệ an cư mãn tháng Ca-đề, nên may vá y rồi, mang y bát hướng về nước Xá-vệ, dần dần tới nơi cất y bát, rồi đến chỗ Đức Thế Tôn, cúi đầu lễ sát chân Phật, lui ra ngồi qua một bên.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn vì các Tỳ-kheo ở các nơi khác, dùng nhiều phương tiện thuyết pháp, chỉ dạy làm cho sáng tỏ, hoan hỷ, rồi yên lặng. Khi ấy, các Tỳ-kheo ở những nơi khác nghe Phật thuyết pháp, vui mừng làm theo, đều từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ và lui ra, rồi đi đến chỗ các Tỳ-kheo Thượng tọa, cúi đầu đảnh lễ sát chân các vị, lui ngồi qua một bên.

Lúc này, các Thượng tọa nghĩ như vầy: “Chúng ta nên nhận Tỳ-kheo ở các nơi khác này, hoặc một vị nhận một người, hoặc hai, ba cho đến nhiều người.” Các Thượng tọa liền thâu nhận những Tỳ-kheo ở các nơi khác, hoặc một vị nhận một người, hoặc có vị nhận hai, ba cho đến sáu mươi người. Các Tỳ-kheo Thượng tọa nhận các Tỳ-kheo ở các nơi khác rồi, dạy bảo làm cho rõ biết thứ lớp trước sau.

Bấy giờ, là ngày mười lăm trong tháng, vào giờ bố tát, Đức Thế Tôn trải tòa ngồi trước đại chúng, quan sát các Tỳ-kheo rồi bảo:

–Lành thay, lành thay! Này các Tỳ-kheo! Ta hoan hỷ về việc làm chính đáng của các vị. Ta ưa thích về việc làm chính đáng của các vị.

Này các Tỳ-kheo! Chư Phật quá khứ cũng có chúng Tỳ-kheo đã làm những việc chính đáng, như chúng Tỳ-kheo ngày nay. Các chúng Tỳ-kheo của chư Phật vị lai cũng sẽ làm các việc chính đáng, như chúng Tỳ-kheo hôm nay. Vì sao? Vì hiện tại trong chúng này, các Tỳ-kheo Trưởng lão có vị chứng đắc sơ thiền, nhị thiền, tam thiền, tứ thiền, Từ, Bi, Hỷ, Xả, nhập không vô biên xứ, nhập thức vô biên xứ, nhập vô sở hữu xứ, nhập phi tưởng, phi phi tưởng xứ, an trụ trọn vẹn. Có Tỳ-kheo đã dứt hết ba kết, đắc quả Tu-đà-hoàn, không đọa nơi đường ác, đối với pháp đã quyết định, hướng đến tam Bồ-đề, chỉ còn bảy lần sinh lại cõi trời, người thì vónh viễn thoát khổ. Có Tỳ-kheo hết ba kết, tham, sân, si mỏng giảm, đắc Tư-đà-hàm. Có Tỳ-kheo hết năm kết phần dưới, đắc A-na-hàm, đời này nhập Niết-bàn, không còn

sinh trở lại. Đời này có Tỳ-kheo chứng đắc vô lượng cảnh giới thần thông, Thiên nhĩ, tha tâm trí, túc mạng trí, sinh tử trí, lậu tận trí. Có Tỳ-kheo tu quán bất tịnh đoạn trừ tham dục, tu tâm Từ đoạn trừ sân hận, tu quán vô thường đoạn trừ ngã mạn, tu quán hơi thở ra vào, đoạn trừ tưởng về giác. Thế nào là Tỳ-kheo tu quán hơi thở ra vào để đoạn trừ tưởng về giác? Đó là Tỳ-kheo, thậm chí nương ở thôn xóm, quán hơi thở ra vào, biết đúng như thật về hơi thở ra vào để đoạn trừ tưởng giác.

Đức Phật giảng nói kinh này rồi, các Tỳ-kheo nghe lời Phật dạy, đều vui mừng làm theo.

Số 503 - Kinh Tỳ-Kheo Tị Nữ Ố Danh Dục Tự Sát

SỐ 503

KINH TỲ-KHEO TỊ NỮ Ố DANH DỤC

TỰ SÁT

Hán dịch: Đời Tây Tấn, Sa-môn Pháp Cự.

Tôi nghe như vầy:

Một thuở nọ, Đức Phật đang trú tại vườn Kỳ-đà Cấp cô độc, thuộc nước Xá-vệ.

Bấy giờ, ở nước Câu-tát-la, có một Tỳ-kheo trú trong một khu rừng, đã cùng với một phụ nữ Trưởng giả đùa giỡn, bị mang tiếng xấu.

Khi đó, Tỳ-kheo kia nghĩ: “Ta nay không nên cùng với phụ nữ khác gây ra tiếng xấu. Ta muốn ở trong rừng này tự sát.” Lúc này, trong khu rừng ấy có vị Thiên thần suy nghĩ như vầy: “Không phải là hạng ác, bất thiện, Tỳ-kheo này không có xấu ác, không lỗi lầm mà muốn tự sát ở đây, ta nên dùng phương tiện để khai ngộ.”

Rồi Thiên thần kia hóa làm thân nữ trưởng giả, nói với Tỳ-kheo:

–Ở khắp nẻo đường, hang cùng ngõ hẻm, mọi người trong thế gian cho tôi và thầy gây ra tiếng xấu, họ nói tôi và thầy kề cận với nhau, làm việc bất chính. Đã có tiếng xấu, nay thầy có thể hoàn tục để cùng nhau hưởng an vui.

Tỳ-kheo đáp:

–Vì ở khắp nẻo đường, trong xóm kia, mọi người cho tôi và cô gây ra tiếng xấu, kề cận với nhau, làm việc bất chính, tôi nay tự sát cho rồi.

Bấy giờ, Thiên thần kia hiện lại nguyên hình, nói kệ:

Tuy nghe nhiều tiếng xấu

Người khổ hạnh nhẫn chịu

Khổ không nên tự hại

Cũng không nên buồn phiền.

Người nghe tiếng mà sợ

Thì như thú trong rừng

Là chúng sinh tầm thường

Không thành pháp xuất gia.

Nhân giả nên gắng nhẫn

Chịu tất cả tiếng xấu

Người giữ tâm vững chắc

Đó là pháp xuất gia.

Không vì người khác nói

Khiến mình thành giặc cướp

Cũng chẳng do người khác

Khiến mình đắc La-hán

Tự biết như pháp rồi

Chư Thiên lại cũng biết.

Lúc ấy, Tỳ-kheo nhờ Thiên thần khai ngộ, nên tinh chuyên tư duy, tu tập đoạn trừ phiền não, đắc A-la-hán.

Số 504 - Kinh Tỳ-Kheo Thính Thí

SỐ 504

KINH TỲ-KHEO THÍNH THÍ

Hán dịch: Đời Đông Tấn, Tam tạng Đàm-vô-lan,

người Thiên Trúc.

Nghe như vầy:

Một thuở nọ, Đức Phật trú tại vườn Kỳ-đà Cấp cô độc, thuộc nước Xá-vệ.

Bấy giờ, có một Tỳ-kheo đi đến chỗ các Tỳ-kheo ở giảng đường nói:

–Tôi nay không ưa kinh pháp, rất mê ngủ nghỉ, chẳng thích hành đạo, nghi các kinh pháp.

Nơi giảng đường có một Tỳ-kheo liền đến bạch Phật:

–Có một Tỳ-kheo tên là Thính Thí, đi đến giảng đường, nói với các Tỳ-kheo: “Tôi nay không ưa kinh pháp, rất mê ngủ nghỉ, chẳng thích hành đạo, nghi các kinh pháp.”

Đức Phật nói:

–Tỳ-kheo ấy si mê, không giữ các căn môn, ăn nhiều, vào đầu đêm cuối đêm không cảnh tỉnh tu hành, không quán các pháp thiện, như vậy làm sao ưa kinh pháp, lìa bỏ ngủ nghỉ, thích hành đạo, không nghi các kinh pháp? Tỳ-kheo Thính Thí chẳng bao giờ làm theo điều này nên bị như vậy. Phật bảo Tỳ-kheo:

–Do không giữ các căn môn, ăn nhiều, đầu đêm cuối đêm không cảnh tỉnh tu hành, không quán các pháp thiện, làm sao Tỳ-kheo kia ưa kinh pháp, lìa ngủ nghỉ, thích hành đạo, không nghi các

kinh pháp. Vì Tỳ-kheo Thính Thí chẳng bao giờ làm đúng những điều ấy nên bị như vậy.

Nếu Tỳ-kheo nào giữ các căn môn, ăn ít, đầu đêm cuối đêm cảnh tỉnh tu hành, quán các pháp thiện thì liền ưa kinh pháp, lìa ngủ nghỉ, thích hành đạo, không nghi các kinh pháp. Vì làm theo điều ấy nên được như vậy.

Phật bảo Tỳ-kheo:

–Hãy gọi Thính Thí đến đây.

Tỳ-kheo đứng dậy, đầu mặt lễ sát chân Phật, rồi đi gọi Thính Thí. Tỳ-kheo Thính Thí liền đến chỗ Phật, đầu mặt lễ sát chân Phật, rồi ngồi xuống.

Phật hỏi:

–Này Thính Thí! Ông muốn điều gì hãy nói đi!

Thính Thí bạch:

–Nay con không ưa kinh pháp, rất mê ngủ nghỉ, không thích hành đạo, nghi các kinh pháp.

Phật nói với Thính Thí:

–Ta muốn hỏi ông vài điều, tùy sự hiểu biết của ông mà trả lời.

Đức Phật hỏi:

–Nếu biết rõ không lìa tham sắc, không lìa dục, không lìa luyến mộ, không lìa tức giận, không lìa ái thì khi biệt ly sắc ấy, bèn sinh những cảm xúc khác như là ưu sầu bi ai, làm loạn động ý uẩn, như vậy uẩn có hay là không?

Thính Thí thưa:

–Dạ có.

Phật khen:

–Lành thay, lành thay! Hiền giả như vậy đúng là Thính Thí.

Phật hỏi:

–Nếu biết rõ không lìa thọ, tưởng, hành, thức; nếu người tham thì thức không xa lìa dục, không lìa luyến mộ, không lìa tức giận, không lìa ái thì khi biệt ly thức kia, bèn sinh những cảm xúc khác như là ưu sầu bi ai, làm loạn động ý uẩn, vậy uẩn có hay là không?

Thính Thí thưa:

–Dạ có.

Phật khen:

–Lành thay, lành thay! Hiền giả như vậy đúng là Thính Thí.

Phật hỏi:

–Nếu biết rõ lìa tham sắc, lìa dục, lìa luyến mộ, lìa tức giận, lìa ái thì khi biệt ly sắc kia, không sinh những cảm xúc khác như là ưu sầu bi ai, làm loạn động ý uẩn, vậy uẩn có hay là không?

Thính Thí thưa:

–Dạ có.

Phật khen:

–Lành thay, lành thay! Hiền giả như vậy đúng là Thính Thí.

Phật hỏi:

–Như người lìa thọ (thống dương), tưởng, sinh tử (hành), thức, nếu không tham… thức, không có dục, không luyến mộ, không tức giận, không có ái thì khi biệt ly thức kia, không sinh những cảm xúc khác như: ưu sầu bi ai, làm loạn động ý uẩn, vậy uẩn kia có hay là không?

Thính Thí thưa:

–Dạ có.

Phật khen:

–Lành thay, lành thay! Như vậy đúng là Thính Thí.

Phật bảo Thính Thí:

–Vì ông, ta sẽ giảng nói kinh pháp phần đầu thiện, phần giữa thiện và phần cuối cũng thiện. Vì ông, ta hiện đầy đủ đạo hạnh rốt ráo, chỉ là các pháp thiện tốt đẹp, ông nên lắng nghe, giữ gìn trong lòng. Thính Thí thưa:

–Xin vâng.

Phật nói:

–Xưa có hai người cùng đi trên đường, một người biết rõ đường, một người không biết đường. Người không biết đường bèn hỏi người biết đường: “Tôi muốn đến xóm… làng… quận… huyện… nước nọ, xin chỉ giùm tôi đi đường nào?”

Người biết rõ đường chỉ: “Ông từ đường này, cứ bên phải đi thẳng tới trước, sẽ có hai đường, bỏ đường bên trái, đi đường bên

phải. Lại cứ bên phải đi thẳng tới trước, chốc lát sẽ gặp suối nước, trên suối nước lại có hai đường, bỏ đường bên trái, đi đường bên phải. Cứ bên phải đi thẳng tới chốc lát sẽ gặp rừng cây, ngay rừng cây lại có hai đường, bỏ đường bên trái, đi đường bên phải. Cứ bên phải đi thẳng tới chốc lát thì dễ dàng đến xóm làng, quận huyện, nước nào theo ý muốn.”

Phật nói:

–Như trên, ta đã nêu lên ví dụ, nên biết tất cả điều đã nói đều phải quán sát kỹ. Như trên đã nói, người không biết rõ đường là chỉ cho tà đạo nơi thế gian, cũng chỉ cho những người chấp nơi tà đạo. Còn như trước nói, người hiểu rõ đường là chỉ cho Như Lai Chánh giác Vô sở trước, cũng chỉ cho những người thọ nhận Chánh giác. Con đường bên trái là chỉ cho ba niệm ác của những người ác:

1.Niệm dục.

2.Niệm loạn.

3.Niệm giặc hại.

Cũng chỉ cho tà kiến, tà niệm, tà thuyết, tà ý, tà hạnh, tà phương tiện, tà chí, tà định. Con đường bên phải là chỉ cho ba niệm thiện:

1.Niệm xuất gia.

2.Niệm không loạn.

3.Niệm không giặc hại.

Cũng chỉ cho chánh kiến, chánh niệm, chánh thuyết, chánh ý, chánh hạnh, chánh phương tiện, chánh chí, chánh định. Hai con đường là chỉ cho chỗ nghi của con người, suối nước là chỉ cho sân hận, rừng cây chỉ cho năm dục lạc:

1.Nhãn ưa sắc, ái dục, chính là do tham đắm sắc đẹp.

2.Tai ưa âm thanh.

3.Mũi ưa mùi thơm.

4.Lưỡi ưa mùi vị.

5.Thân ưa xúc chạm, ái dục có thể do tham đắm sắc đẹp.

Còn xóm làng, quận huyện là chỉ cho đức vô vi.

Phật bảo Tỳ-kheo Thính Thí:

–Đây là các Phật sự, ta vì tâm thương nói ra, nếu ai muốn độ

thoát thì nhận được tâm thương đó. Nay việc này là việc của ông. Ông nên đến bên gốc cây nơi yên tĩnh ở một mình, như núi, đầm, bãi tha ma, nên lấy quả của cây cỏ làm thức ăn, chuyên tâm tu hành. Tỳ-kheo chớ tham dục ở thế gian, về sau sẽ hối hận. Đó là hạnh của chư Phật, cũng là lời dạy của chư Phật.

Phật giảng nói kinh này rồi, Hiền giả Thính Thí vui mừng, tư duy những lời Phật dạy.

Số 505 - Kinh Tùy Dũng Tôn Giả

SỐ 505

KINH TÙY DŨNG TÔN GIẢ

Hán dịch: Đời Triệu Tống, Sa-môn Thi Hộ.

Tôi nghe như vầy:

Một thuở nọ, Đức Phật cùng đông đủ chúng Bí-sô trú tại tinh xá Ca-lan-đà nơi rừng Trúc, thuộc thành Vương xá.

Bấy giờ, có Tôn giả tên là Tùy Dũng ở trong một Tăng viện lớn trên đỉnh núi Cô phong, nơi rắn tụ tập, trong rừng Thi-đà, bên thành Vương xá, một mình đi kinh hành, bỗng nhiên bị rắn độc cắn. Thân hình rắn gầy, nhỏ, bóng láng, hung dữ đáng sợ, như An-nhạ-na xá-la-ca. Lập tức, Tôn giả Tùy Dũng gọi chúng Bí-sô, nói:

–Chư Tôn giả! Tôi bị rắn độc cắn, toàn thân như muốn vỡ ra, nay nên đặt tôi ở ngoài Tăng viện, đừng để trì hoãn chất độc sẽ lây lan.

Khi ấy, Tôn giả Xá-lợi Tử ngồi bên một gốc cây cách chỗ Tôn giả Tùy Dũng không xa, nghe Tôn giả Tùy Dũng phát ra những lời như vậy, lập tức đến chỗ Tùy Dũng, nói:

–Này Tôn giả Tùy Dũng! Tôi xem thấy nét mặt và các căn của thầy không có hiện tượng gì khác. Cớ gì lúc nãy thầy lại phát ra những tiếng như vậy?

Tôn giả Tùy Dũng đáp:

–Thưa Tôn giả! Tôi bị rắn độc cắn, toàn thân như thể tan vỡ, nay nên đặt tôi ở ngoài Tăng viện, đừng để trì hoãn chất độc sẽ lây lan.

Thưa Tôn giả Xá-lợi Tử! Nếu tôi chấp trước nhãn là tôi, nhãn là

của tôi, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý là tôi…, ý là của tôi; sắc là tôi, sắc là của tôi, thanh, hương, vị, xúc, pháp là tôi…, pháp là của tôi; địa giới là tôi, địa giới là của tôi, thủy, hỏa, phong, không, thức giới là tôi…, thức giới là của tôi; sắc uẩn là tôi, sắc uẩn là của tôi, thọ, tưởng, hành, thức uẩn là tôi…, thức uẩn là của tôi. Nếu tôi chấp trước nơi những pháp như vậy thì mặt và các căn có thể có hiện tượng khác.

Thưa Tôn giả Xá-lợi Tử! Tôi không chấp trước các pháp như vậy, cho nhãn là tôi, nhãn là của tôi, cho đến thức uẩn là tôi, thức uẩn là của tôi thì nay đây lẽ nào mặt và các căn của tôi có hiện tượng khác! Tôn giả Xá-lợi Tử nói:

–Này Tôn giả Tùy Dũng! Nếu các thứ ngã, ngã sở kiến, ngã mạn… được đoạn trừ chấp trước rồi, lại có thể rõ biết gốc rễ của chỗ đoạn trừ thì đoạn trừ vónh viễn không còn sót, như chặt phá phần lõi của cây Đa-la, tức nó không còn sinh lại. Người đã chứng pháp vô sinh thì đâu có tướng nào khác để có thể chấp giữ.

Lúc đó, Tôn giả Xá-lợi Tử đem Tôn giả Tùy Dũng đặt ngoài Tăng viện, Tôn giả Tùy Dũng ngã lăn trên đất.

Bấy giờ, Tôn giả Xá-lợi Tử liền nói kệ:

Người trí giỏi thực hành phạm hạnh

Lại thường khéo tu nhân chánh đạo

Khi hết thọ mạng sinh tâm vui

Như người bệnh nặng được thuyên giảm.

Người trí giỏi thực hành phạm hạnh

Lại thường khéo tu nhân chánh đạo

Khi hết thọ mạng sinh tâm vui

Giống như vứt bỏ thứ độc hại.

Người trí giỏi thực hành phạm hạnh

Lại thường khéo tu nhân chánh đạo

Mang mầm giải thoát khi xả thọ

Như người ra khỏi căn nhà lửa.

Người hành phạm hạnh tu chánh đạo

Quán hết thế gian như cỏ cây

Thành công danh lợi đều vô nghĩa

Rốt cuộc không còn gì buộc ràng.

Tôn giả Xá-lợi Tử an trí cho Tôn giả Tùy Dũng xong, liền đi đến chỗ Phật, đến nơi, đầu mặt đảnh lễ sát chân Thế Tôn, trình bày đầy đủ việc trên.

Phật nói:

–Này Tôn giả Xá-lợi Tử! Thiện nam Tùy Dũng kia nếu lúc ấy được nghe ta nói kệ nhiệm mầu và đại thần chú thì chắc chắn thầy ấy không bị rắn độc cắn, làm hủy hoại thân mạng.

Tôn giả Xá-lợi Tử bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Kệ nhiệm mầu gì? Và đại thần chú nào? Xin Đức Thế Tôn nói cho con được biết.

Đức Thế Tôn liền nói kệ:

Ta thương yêu Thiên vương Trì Quốc

Thương rồng La-phạ-vó cũng vậy

A thuyết đa lý kiếm Mạt-la

Tất thể đỏa tử đều thương hết.

Thiên vương Quảng Mục ta cũng thương

Thương rồng Hắc Cù-đàm cũng vậy

Rồng Nan-đà, Ô-ba Nan-đà

Hai loài rồng kia ta cũng thương.

Ta cũng thương yêu loài không chân

Loài hai, bốn chân cũng như vậy

Và các hữu tình nhiều chân kia

Tâm bình đẳng thương yêu chẳng khác.

Đem lòng Từ thương tất cả rồng

Rồng kia dừng nghỉ trong biển lớn

Tâm Từ rải khắp các hữu tình

Hữu tình, vô tình đều như vậy.

Tất cả loài hữu tình hiện có

Cho đến loài bò bay máy cựa

Nguyện khắp tiêu trừ nhân bệnh khổ

Hết thảy đều đạt được an lạc.

Tất cả loài hữu tình hiện có

Cho đến loài bò, bay, máy cựa

Đều đem lòng thương bình đẳng quán

Tất cả tiêu trừ các tội ác.

Độc của rắn ấy rất mãnh liệt

Chất độc đó hay làm chết người

Rắn kia ở trong hang núi cao

Mà ta thường kinh hành trên đó.

Ta là thầy cao cả thế gian

Ta thường thuyết giảng lời chân thật

Ta nhờ nhân ngữ nghiệp chân thật

Thân ta rắn độc không thể chạm.

Pháp tham, sân và si hiện có

Là ba độc lớn thế gian này

Đại giác Thế Tôn độc chẳng xâm

Sức Phật chân thật hay phá độc.

Pháp tham, sân và si hiện có

Là ba độc lớn thế gian này

Chánh pháp Thế Tôn độc chẳng xâm

Sức pháp chân thật hay phá độc.

Pháp tham, sân và si hiện có

Là ba độc lớn thế gian này

Chúng tịnh Thế Tôn độc chẳng xâm

Sức Tăng chân thật hay phá độc.

Trong các độc thế gian hiện có

Độc của tham kia là hơn hết

Chỉ Phật có thể phá, thâu giữ

Do đấy các độc đều tiêu diệt.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn nói đại minh chú:

–Đát ninh đà, án, đống mật lý, đống mật lý, đống di bát la, đống di na trí, tô ma trí, kế phạ trí, mẫu na duệ, tát tam ma duệ, nan đế, nan để lý, nê lý, nê la kế, thi, phạ lý, phạ la kế, thi, ốt lý, nê dương ngu lý, sa ha.

Phật nói:

–Này Xá-lợi Tử! Thiện nam Tùy Dũng kia, nếu lúc ấy nghe ta nói kệ và đại minh chú này thì nhất định không bị rắn độc cắn, làm cho hoại diệt thân mạng.

Tôn giả Xá-lợi Tử bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Như Phật nói kệ nhiệm mầu và đại minh chú này ở đây, mà khi Bí-sô Tùy Dũng bị rắn cắn thì ở cách xa chỗ Phật, làm sao thầy ấy nghe được diệu pháp như vậy!

Tôn giả Xá-lợi Tử nói lời này rồi, đầu mặt đảnh lễ sát chân Thế Tôn, rồi ra khỏi chỗ Phật.

Số 506 - Kinh Kiền-Đà Quốc Vương

SỐ 506

KINH KIỀN-ĐÀ QUỐC VƯƠNG

Hán dịch: Đời Hậu Hán, Tam tạng An Thế Cao.

Nghe như vầy:

Một thuở nọ, Đức Phật cùng đông đủ một ngàn hai trăm năm mươi vị Tỳ-kheo đang trú tại vườn Kỳ-đà Cấp cô độc, thuộc nước Xá-vệ.

Bấy giờ, có quốc vương hiệu là Kiền-đà, phụng thờ vị Bà-la-môn, vị này trú trong núi có nhiều thứ cây trái. Khi ấy có người tiều phu kiếm củi chặt đốn những cây trái đó. Bà-la-môn bắt gặp liền đưa đến chỗ vua, nói:

–Người này vô cớ chặt đốn cây trái của tôi, nhà vua nên trừng trị và giết nó đi.

Nhà vua kính thờ Bà-la-môn nên không dám trái lời, liền giết người tiều phu.

Từ đó về sau chẳng bao lâu, có con bò ăn lúa của người, người chủ lúa bắt đánh đập, cắt đi một sừng, máu chảy đầy mặt, đau không thể nói. Bò chạy thẳng đến chỗ vua, thưa:

–Tôi thật không có tội, chỉ ăn một ít lúa của người này, nay bị người đó bắt, đánh, cắt sừng.

Người chủ lúa cũng tìm đến chỗ vua. Vua hiểu tiếng chim thú, nói với bò:

–Ta sẽ vì ngươi mà xử trị giết người đó.

Bò liền thưa:

–Nay tuy giết người ấy, cũng không thể làm cho tôi hết đau, chỉ

ra lệnh sau này chớ bắt bớ người như tôi.

Vua liền cảm niệm: “Ta thờ vị Bà-la-môn kia, vị ấy chỉ vì cây trái mà khiến ta giết người, thật không bằng con bò này.” Vua bèn gọi Bà-la-môn đến hỏi:

–Ông thờ đạo này có phước gì không?

Bà-la-môn đáp:

–Có thể tránh được tai họa, đạt được phước đức, phú quý, trường thọ.

Vua lại hỏi:

–Có thể khỏi sinh tử không?

Bà-la-môn đáp:

–Không thoát khỏi sinh tử.

Nhà vua suy nghĩ: “Nên dùng đạo này để tôn thờ không?” Vua bèn ra lệnh cho quần thần sửa soạn xa giá, đi đến chỗ Phật, năm vóc sát đất đảnh lễ Phật.

Vua thưa:

–Tôi nghe đạo Phật chí tôn, giáo hóa rạng rỡ, mọi người được độ vô số, xin Phật chỉ dạy để tôi tự sửa mình.

Phật liền trao cho nhà vua năm giới, mười điều thiện và vì tất cả trời đất người vật giảng nói pháp vô sinh bất tử. Nhà vua đầu mặt đảnh lễ sát đất, bạch Phật:

–Phụng thờ giới pháp tối thượng được phước gì?

Phật bảo:

–Bố thí, trì giới, hiện tại được phước. Nhẫn nhục, tinh tấn, nhất tâm, trí tuệ thì phước đức vô lượng, sau sinh lên cõi trời, cũng có thể làm vua Chuyển luân thánh vương, cũng có thể đắc đạo vô vi độ đời.

Vì nhà vua, Đức Phật liền hiện tướng hảo oai thần chiếu sáng. Nhà vua thấu rõ nên vui mừng, ngay khi ấy chứng đạo quả Tu-đà-hoàn.

Tôn giả A-nan sửa lại y phục, đầu mặt sát đất đảnh lễ Đức Phật, bạch:

–Vị vua này cùng với bò vốn có nhân duyên gì mà bò nói, nhà vua lại hiểu được, bỏ Bà-la-môn để thờ đạo Phật, gặp Phật nghe pháp, chứng được pháp đạo?

Phật nói:

–Thuở xưa, vào thời Đức Phật Câu-na-hàm Mâu-ni, vua và bò là anh em, làm Ưu-bà-tắc cùng giữ trai giới một ngày một đêm, vua giữ pháp tinh tấn không bê trễ, hết thọ mạng sinh lên cõi trời, rồi khi hết thọ mạng sinh xuống cõi người làm vua, còn bò thì khi ấy phạm giới ăn đêm nên sau phải chịu tội. Tội hết lại làm bò, một trăm đời còn nhớ tới chuyện xưa, nên đến khai ngộ ý vua. Sau bảy ngày bò qua đời, sinh lên cõi trời.

Phật nói:

–Bốn hàng đệ tử thọ trì trai giới không thể vi phạm.

Các Tỳ-kheo Tăng, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di, các chúng Trời, Rồng, Quỷ thần nghe lời Phật dạy đều vui mừng, đến trước Phật đảnh lễ, lui ra.

Số 507 - Kinh Vị Sinh Oán

SỐ 507

KINH VỊ SINH OÁN

Hán dịch: Đời Đông Ngô, Cư sĩ Chi Khiêm,

người nước Nguyệt Chi.

Nghe như vầy: Một thuở nọ, Đức Phật trú trong núi Kê túc, thuộc nước Vương xá.

Chư Thiên, Rồng, Quỷ, Thần, Đế vương, dân chúng đều đến chỗ Đức Phật cúi đầu đảnh lễ, cung kính cúng dường, ai cũng hết lòng kính lễ. Điều-đạt thấy vậy ganh tỵ vô cùng, đến nói với thái tử Vị Sinh Oán:

–Cha ngươi chở nhiều vật báu của đất nước dâng cho Phật và các Sa-môn, kho tàng của quốc gia cạn kiệt, nên sớm có kế lên ngôi làm vua, tôi sẽ đem binh đến chinh phục Phật. Thái tử được làm vua, tôi sẽ làm Phật, cả hai đều được, không tốt hay sao? Thái tử chắc chắn thành tựu.

Vị Sinh Oán cùng Điều-đạt câu kết âm mưu này rồi, liền ra lệnh bắt bề tôi có thế lực khiến cưỡng chế binh só, chờ vua về đoạt ấn rồi đem giam vào ngục. Nhà vua trở về, bề tôi làm như mệnh lệnh, đem vua giam vào ngục. Lòng vua điềm nhiên xem như tai ương tiền kiếp, tâm không sợ sệt, lại càng tin lời Phật dạy, vua nói:

–Ta có lỗi gì mà kết tội ta?

Hoàng hậu, quý nhân, mọi người lớn nhỏ ai cũng thương cảm. Vua quay lại bảo các người buồn khóc:

–Đức Phật nói: “Trời đất, nhật nguyệt, núi Tu-di và biển cả có

thành ắt có hoại, có thịnh tức có suy, có hợp ắt có tan, có sinh ắt có tử, do đó mà ưu sầu bi ai triền miên không bờ bến, đưa đến đau khổ chất chồng. Tìm lại nguồn gốc, xét kỹ ngọn ngành thì nhân duyên hội họp tức là có, gọi là sinh; nhân duyên ly tán tức là diệt, gọi là không. Phàm là thân tức bốn đại, thần thức của chúng sinh gởi trong ấy, khi chết, thần thức trở về nguồn gốc của nó là đi về không, chẳng còn gọi đó là thân. Thân còn chưa gìn giữ được, huống gì là gìn giữ quốc gia. Khi Đức Phật mới vào nước ta, ta chưa có con. Phật hỏi ta có biết rõ vị vua đương lai không? Ta đáp là không biết.

Thế Tôn lại nói: “Tất cả vô thường, đại vương nên suy nghĩ kỹ.” Lời Phật dạy ta ứng vào ngày nay, ta phải nỗ lực, lập chí ghi nhớ lời Phật dạy.”

Vua nói với thái tử:

–Mỗi khi con bị bệnh, lòng ta bứt rứt, muốn đem thân mạng để cứu nguy thay con, ân nghĩa và lòng thương của cha mẹ chỉ có trời mới cao hơn. Tâm con mong muốn gì mà nỡ làm việc ác nghịch? Phàm kẻ nào giết hại cha mẹ, chết sẽ bị đọa vào núi Thái, trong đó chịu những cực hình không dừng nghỉ. Ngươi sẽ bị dẫn vào đó. Ta làm cha ngươi, ngươi tôn trọng hiếu kính còn sợ không xứng danh, huống gì là giết cha. Ta muốn đem quốc gia giao cho con, đến chỗ Phật làm Sa-môn. Ta xem dâm dục giống như lửa thiêu thân, cái đẹp của người nữ như cái rỗng không của hư không. Những sắc đẹp ở trước mắt sao không bị mê hoặc, chính là nhờ xem kinh Phật mới thấy nữ sắc giả dối, thật xấu xa, biết vinh hoa danh lợi là hại thân.

Thái tử nói:

–Ông chớ nhiều lời! Tôi đạt được ước nguyện xưa, đâu có thể thả ông ra.

Thái tử ra lệnh cho người giữ ngục:

–Không cho ông ấy ăn để chết đói.

Quan chủ ngục dẫn vua vào ngục. Vua Bình-sa hướng về chỗ Phật cúi đầu đảnh lễ, thưa:

–Thái tử có tội tày trời, tâm con không một tóc tơ sân giận, chỉ nhớ lời Phật dạy: “Cái vui của đời vô thường mà cái khổ của nó thì lâu dài.”

Vào ngục bị cắt tóc, vua ngửa mặt lên trời than:

–Đau buồn lắm thay! Trời lẽ nào có đạo này chăng?

Hậu phi, quý nhân, cả nước lớn nhỏ ai cũng sầu thương thảm thiết. Hoàng hậu nói với thái tử:

–Đại vương bị xiềng xích chân tay, đau đớn trong lao ngục, ngồi nằm phải nhờ người, khổ đó khó nói. Từ khi sinh con ra đến nay, tâm thương tha thiết của vua trao hết cho con, khi ăn uống ngủ nghỉ cũng luôn nhớ nghĩ đến con. Thân con đau ốm, vừa kê đầu xuống gối, là nhớ đến con nên nước mắt tuôn trào, tâm cháy thân khô, muốn đem thân mạng chết thay con. Con nên duy trì cái đức dưỡng dục của trời người, chớ làm điều ác nghịch! Kinh Phật dạy: “Cùng cực của điều thiện không gì lớn bằng hiếu, điều ác lớn nhất là giết cha mẹ.” Lớn nhỏ kính nhường nhau, trời sẽ giúp cho, huống gì là cha mẹ. Con theo kẻ bạo ngược, gây tội ác nặng này chắc chắn bị đọa vào núi Thái. Ở thế gian sáu mươi ức năm, ở núi Thái là một ngày một đêm, lại chịu các sự đau khổ, mỗi nơi có thời hạn, con muốn khỏi tội cũng chẳng khó, nếu thỏa ý với việc làm ấy thì sau ắt hối hận.

Thái tử nói:

–Lúc còn nhỏ, con đã có ý giết cha để làm vua. Hôm nay được toại nguyện, mẹ can gián làm gì?

Hoàng hậu nói:

–Nếu con không nghe lời can gián là nền móng của sự mất nước, ta muốn thăm đại vương có được không? Thái tử đáp:

–Dạ được.

Hoàng hậu tắm rửa thân thể sạch sẽ, lấy mật trộn với bột bôi lên mình, vào thăm đại vương, thấy nhà vua hình dáng tiều tụy chợt khóc òa lên. Nghe hoàng hậu khóc, nhà vua chẳng khỏi gạt lệ.

Hoàng hậu nói:

–Phật nói: “Vinh, vui vô thường, tội khổ lâu dài.”

Vua nói:

–Quan giữ ngục không cho ăn, đói khát lâu ngày, nơi thân có tám vạn hang ổ, có hàng trăm loài trùng quấy phá trong bụng ta, thịt tiêu máu cạn, sự sống sắp tàn, nói ra nghẹn ngào không nên lời.

Hoàng hậu nói:

–Biết được cảnh khổ này, thiếp lấy bột trộn với mật ong bôi lên mình, đại vương có thể đem dùng và nên tư duy lời Phật dạy không còn hoảng sợ.

Nhà vua ăn rồi hướng về chỗ Phật, nức nở cúi đầu đảnh lễ thưa: “Ngài dạy: Vinh hoa phước lộc khó gìn giữ, như huyễn, như mộng.” Đúng như lời Ngài dạy.

Nhà vua nói với hoàng hậu:

–Khi ta làm vua, quốc độ rộng lớn, cơm ngon, áo đẹp, mà nay ở trong ngục phải chịu chết đói. Thái tử đã theo thầy ác nghịch, trái với lời dạy nhân từ của Phật. Ta không sợ chết, chỉ hối tiếc không gặp được Phật để thọ nhận lời giáo hóa thanh tịnh của Ngài, cùng nghe Thu Lộ Tử, Mục-kiền-liên, Đại Ca-diếp giảng điều bí yếu của đạo tôn quý.

Nhà vua lại nói với hoàng hậu:

–Phật nói: “Ân ái giống như những con chim cùng đậu trên cây, sáng ra tan đàn mỗi con một ngả tùy theo họa phước của nó.” Tôn giả Mục-kiền-liên trừ hết các cấu uế, các ác đã diệt, chứng được sáu thần thông, bốn đạt mà còn bị đám Phạm chí tham lam đánh ngã, huống gì là ta. Họa phước theo người như bóng theo hình, như âm vang theo tiếng. Lời Phật thì khó gặp, giáo pháp khó được nghe. Thánh chúng hạnh cao thượng, oai nghi không lường, mang kinh điển Phật, dùng nhân từ để cảm hóa dân, chẳng phải thế tục có thể làm được. Được phước cúng dường, nhận lời giáo hóa thanh tịnh thật khó gặp thay. Khi ta chết rồi, thần hồn đi xa. Phàm muốn lập chí, không gì hơn nghe lời Phật dạy. Hoàng hậu cẩn thận ghi nhớ đề phòng khi họa đến.

Hoàng hậu nghe vua dạy lại càng bi ai.

Thái tử hỏi quan giữ ngục:

–Không cho vua ăn nhiều ngày, vì sao vua không chết?

Quan giữ ngục đáp:

–Hoàng hậu vào ngục có dâng bột trộn với mật cho vua để duy trì mạng sống.

Thái tử nói:

–Từ nay không cho hoàng hậu vào thăm vua.

Vua bị đói nhưng vẫn hướng về chỗ Phật kính lễ, liền cảm thấy hết đói. Vào ban đêm lại có ánh sáng, thái tử nghe nói, ra lệnh đóng hết cửa sổ, chặt bàn chân vua để khỏi đứng dậy nhìn ánh sáng của Phật được. Chủ ngục liền chặt bàn chân vua, vua đau đớn vô cùng, niệm Phật không thôi.

Đức Phật từ xa nói kinh cho vua:

–Phàm làm thiện, ác, họa phước theo mình lẽ nào chẳng cẩn thận chăng!

Vua Bình-sa thưa:

–Nếu cắt chân tay ra từng đoạn, chặt chém thân này, con cũng không bao giờ nghĩ điều ác.

Đức Thế Tôn lại dạy:

–Ta nay là Như Lai, Vô Sở Trước, Chánh Chân Đạo, Tối Chánh Giác, Đạo Pháp Ngự, Thiên Nhân Sư, nên mặt trời, mặt trăng, trời, rồng, quỷ thần trong tam thiên đại thiên thế giới đều kính lễ, nhưng vẫn còn dư báo của đời trước, nay cũng không tránh khỏi, huống gì là phàm phu.

Vua thọ ân của Đấng Thiên Trung Thiên, thấy đầy đủ tai ương của đời trước, không dám tức giận, không sợ tội thiêu đốt, ở núi Thái, trong lòng nương nơi Đức Phật và các đệ tử của Phật, ngồi nằm chẳng dám quên, liền chắp tay kính lễ, thưa:

–Hôm nay mạng sống con chấm dứt, vónh viễn không còn nghe lời Phật dạy.

Vua nghẹn ngào nức nở, chốc lát băng hà. Thần dân cả nước ai cũng đều giậm đất kêu trời: “Sao thế này?”

Vua Bình-sa liền đạt được Đạo tích (Tư-đà-hoàn) sinh lên cõi trời, đóng cửa ba đường, không còn những điều ác.