Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Pháp Bảo (VBeta)Trang 1/26

Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Linh Sơn Đại Tạng › Bộ Kinh Tập

Đại Tập 57 · Bộ Kinh Tập IV · Số 490–584

Dịch giả
Thích Tịnh Hạnh
Thông tin
Ghi trên sách: Sa Môn Thích Tịnh HạnhHội Văn Hóa Giáo Dục Linh Sơn Đài Bắc, 2000

Số 490 - Kinh Tám Vị Đại Bồ - Tát

LINH SƠN PHÁP BẢO ĐẠI TẠNG KINH

TẬP 57

BỘ KINH TẬP

4

SỐ 490 →584

HỘI VĂN HÓA GIÁO DỤC

LINH SƠN ĐÀI BẮC XUẤT BẢN

SỐ 490

KINH TÁM VỊ ĐẠI BỒ-TÁT

Hán dịch: Đời Triệu Tống, Tam tạng Pháp Hiền.

Tôi nghe như vầy:

Một thời, Đức Phật ở tại vườn Kỳ-đà Cấp cô độc, thuộc nước Xá-vệ, cùng với chúng Đại Bí-sô một ngàn hai trăm năm mươi vị hội đủ. Còn có tám vị Đại Bồ-tát, danh hiệu các vị là Đại Bồ-tát Diệu Cát Tường, Đại Bồ-tát Thánh Quán Tự Tại, Đại Bồ-tát Từ Thị, Đại Bồ-tát Hư Không Tạng, Đại Bồ-tát Phổ Hiền, Đại Bồ-tát Kim Cang Thủ, Đại Bồ-tát Trừ Cái Chướng, Đại Bồ-tát Địa Tạng đều là những bậc đứng đầu. Lại có các vị Đại Bồ-tát, danh hiệu là Đại Bồ-tát Vô Năng Thắng, Đại Bồ-tát Long Tướng, Đại Bồ-tát Hỷ Ý, Đại Bồ-tát Vô Cấu Tạng, Đại Bồ-tát Vô Cấu Xưng, Đại Bồ-tát Trí Vương, Đại Bồ-tát Vô Biên Quân, Đại Bồ-tát Trí Quang, Đại Bồ-tát Tuệ Quang, Đại Bồ-tát Tuệ Đăng, Đại Bồ-tát Trí Đăng, Đại Bồ-tát Phạm Thọ, Đại Bồ-tát Thiên Quán. Các vị Đại Bồ-tát như thế đều đến dự pháp hội.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn bảo Tôn giả Xá-lợi-phất:

–Nay ông hãy lắng nghe! Về phương Đông có số thế giới nhiều như cát sông Hằng, có một cõi Phật tên là Vô Năng Thắng, nơi cõi ấy có vị Phật hiệu là Thiện Tinh Tấn Cát Tường Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác, hiện đang vì chúng sinh giảng nói pháp vi diệu.

Lại nữa, này Tôn giả Xá-lợi-phất! Cũng về phương Đông trải qua số thế giới nhiều bằng mười lần số cát sông Hằng, có một cõi Phật tên là Vô ngã, ở cõi ấy có vị Phật hiệu là Phổ Chiếu Như Lai

Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác, hiện vì chúng sinh giảng nói pháp vi diệu.

Lại nữa, này Tôn giả Xá-lợi-phất! Về phương Đông, trải qua số thế giới nhiều bằng ba lần số cát sông Hằng, có một cõi Phật tên là Thiện ái, cõi ấy có Đức Phật hiệu là Cát Tường Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác, hiện vì chúng sinh giảng nói pháp vi diệu.

Lại nữa, này Tôn giả Xá-lợi-phất! Cũng lại về phương Đông, trải qua số thế giới nhiều bằng ba mươi bốn lần số cát sông Hằng, có một cõi Phật tên là Tịch Tónh Tạng, Đức Phật ở cõi ấy hiệu là Aán-nại-la-kế-đô-đặc-phược-nhã Vương Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác, hiện vì chúng sinh giảng nói pháp vi diệu.

Lại nữa, này Tôn giả Xá-lợi-phất! Về phương Đông, trải qua số thế giới nhiều bằng năm lần số cát sông Hằng, có một cõi Phật tên là Ly trần, Đức Phật ở cõi ấy hiệu là Hỷ Công Đức Quang Tự Tại Vương Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác, hiện vì chúng sinh giảng nói pháp vi diệu.

Phật bảo Tôn giả Xá-lợi-phất:

–Nếu thiện nam, thiện nữ nào biết được danh hiệu của chư Phật, Như Lai trong kinh này, nhất tâm lắng nghe, hoặc tự nhớ nghĩ, hoặc biên chép, đọc tụng, vì người khác giảng nói thì người ấy lúc mạng chung sẽ không bị đọa vào cõi ác, không sinh nơi biên địa, không sinh trong gia tộc thấp kém, tà kiến, luật nghi xấu ác, cũng không sinh trong cõi trời Trường thọ, cũng không sinh trong đời ác có đủ năm thứ uế trược, trong kiếp đao binh, tật bệnh, đói khát, cũng không bị các nạn vua, nạn nước, nạn lửa, nạn đạo tặc, thú dữ. Thường sinh trong cõi Phật, cõi trời, cõi người, có thân tướng đoan nghiêm, các căn tròn đủ, quyến thuộc đông đảo, đạt trí túc mạng, đủ sáu Ba-la-mật, hành pháp bốn vô lượng, thông đạt tất cả pháp tạng thâm diệu, thành tựu đạo tối thượng.

Phật thuyết giảng kinh này xong, chư Đại Bồ-tát, Tôn giả Xá-lợi-phất và các Bí-sô, các chúng Trời, Người, A-tu-la… nghe Phật nói xong đều rất hoan hỷ, tín thọ phụng hành.

Số 491 - Kinh Sáu Bồ-Tát Cũng Nên Trì Tụng

SỐ 491

KINH SÁU BỒ-TÁT CŨNG NÊN TRÌ

TỤNG

Hán dịch: Khuyết danh, phụ vào dịch phẩm

đời Hậu Hán.

Bồ-tát Sư Tử Hý, Bồ-tát Sư Tử Phấn Tấn, Bồ-tát Sư Tử Phan, Bồ-tát Sư Tử Tác, Bồ-tát Kiên Dũng Tinh Tấn, Bồ-tát Kích Kim Cang Tuệ.

Mười phương Phật uy nghi

Đường đường vua trong Thánh

Ba mươi hai tướng tốt

Và tám mươi vẻ đẹp.

Thân phát sáng vi diệu

Chiếu khắp cả mười phương

Con nguyện xin quy y

Đảnh lễ vua các pháp.

Mười phương Phật uy nghi

Đại Từ bi không cùng

Lập các thệ nguyện lớn

Tế độ các quần sinh.

Người đa văn hoan hỷ

Công đức không nói hết

Con xin tự quy y

Đảnh lễ Đấng Từ Bi.

Mười phương Phật uy nghi

Công đức không thể lường

Tuệ như biển vô lượng

Tưới thắm khắp mười phương.

Nếu có ai nghe tên

Tiêu trừ các tội chướng

Quy y đại trí tuệ

Đảnh lễ vua Chánh giác.

Mười phương Phật uy nghi

Cõi nước rất thanh tịnh

Trang nghiêm bằng bảy báu

Hương chiên-đàn thượng diệu.

Toàn là các Bồ-tát

Không có tên Nhị thừa

Chỉ nói Bất thoái chuyển

Đạo sáng của trí tuệ.

Mười phương Phật uy nghi

Báu của đạo ba đời

Người nào nghe tin ưa

Chóng thành đạo Vô thượng.

Ở nơi đạo Bồ-tát

Vững trụ không thoái chuyển

Sinh đâu cũng gặp Phật

Liền gặp các Thế Tôn.

Mười phương Phật uy nghi

Đạo sư của ba đời

Thường hết lòng cung kính

Tin ưa không hồ nghi.

Sinh ra luôn đoan nghiêm

Dung mạo rất tươi sáng

Tuệ biện tài không hai

Đảnh lễ Thiên Nhân Sư.

Riêng có bốn Bồ-tát, bốn Đại sĩ này đều là thầy của chư Phật quá khứ trong mười phương. Bốn Bồ-tát này khi mới tu hành phát thệ nguyện lớn: “Ta sẽ độ tất cả chúng sinh, đến khi họ đều chứng đắc

Niết-bàn, sau đó ta mới thành Phật.” Vì vậy nên thọ trì tụng niệm danh hiệu thì được vô lượng, vô biên công đức, cho đến đạt được bất thoái chuyển. Ví như vàng ròng, ngọc quý đầy trong hư không khắp tam thiên đại thiên thế giới đem bố thí, chẳng bằng trong khoảng khắc tụng niệm danh hiệu của bốn vị Đại sĩ này thì công đức ấy vượt hơn công đức bố thí vàng ròng trên ngàn ức vạn lần. Tên của những Bồ-tát ấy: Bồ-tát Khí Ấm Cái, Bồ-tát Tịch Căn, Bồ-tát Tuệ Oai, Bồ-tát Bất Ly.

Số 492 (A) Kinh A-Nam Hỏi Sự Cát Hung Việc Thờ Phật

SỐ 492 (A)

KINH A-NAN HỎI SỰ Cát HUNG VIỆC THỜ PHẬT

Hán dịch: Đời Hậu Hán, Tam tạng An Thế Cao,

người nước An Tức.

Tôn giả A-nan nói: “Nghe như vầy”.

Tôn giả A-nan bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Có người thờ Phật được giàu sang may mắn, nhưng có người bị suy hao không may mắn, vì sao chẳng đồng? Cúi xin Phật Thiên Trung Thiên vì chúng con giảng nói.

Phật bảo Tôn giả A-nan:

–Có người thờ Phật theo minh sư thọ giới, siêng năng hành trì, không phạm những giới đã thọ, sớm chiều đốt đèn cung kính lễ bái, trai giới chẳng ngừng, tâm thường hoan hỷ, thiện thần ủng hộ, làm việc gì cũng được may mắn, trăm việc tăng trưởng, được trời, rồng, quỷ thần, mọi người đều cung kính, về sau chắc chắn sẽ đắc đạo. Người thiện nam, người thiện nữ này là đệ tử chân chánh của Phật. Có người thờ Phật không gặp minh sư, chẳng xem kinh giáo, lòng tin không vững chắc, chỉ có danh của giới, vi phạm giới luật, đã không có hình tượng lại không thắp hương đốt đèn lễ bái, thường luôn sân hận, ác khẩu mắng chửi, sáu ngày chay không giữ, tự tay sát sinh, chẳng kính kinh Phật, đặt để trong rương hư mục, hoặc để lộn chung với các đồ vật, hoặc để trên giường chỗ vợ con bất tịnh, hoặc treo trên vách, không để nơi tôn kính, chẳng khác nào sách vở thế gian.

Nếu có bệnh tật thì không niệm Phật, liền mời thầy đồng bóng, bói hỏi cúng tế cầu xin tà thần. Vì vậy Thiên thần lánh xa không ủng hộ, yêu mị ngày càng gần, quỷ ác đầy nhà làm cho suy hao, đem đến những điều không vui, hiện tại là người mắc tội, chẳng phải là đệ tử của Phật, chết đọa vào địa ngục, bị trăm thứ độc hại hành hình, thần hồn đau khổ không thể nói. Người ngu mờ mịt không tự suy nghĩ những việc vô ích đã làm, lại kêu trời oán đất, trách cứ Thánh hiền, đổ lỗi cho trời, mê lầm đến thế thật là ngu si, nên bị trói buộc trong ba đường. Người đắc đạo đều từ thiện mà sinh, thiện là áo giáp tốt không sợ đao binh, thiện là chiếc thuyền lớn vượt qua sông sâu. Nhờ kinh và giới luật điều phục thân, khẩu, ý, ai có thể giữ lòng tin thì trong nhà được yên hòa, hiện tại được vui mừng, phước tự nhiên đến, làm như vậy thì được quả báo, chẳng phải thần ban cho. Nếu ai không tin, không trì kinh và giới luật, đời sau sẽ khổ đau. Thiện ác theo người như bóng theo hình, chớ có hồ nghi mà tự đọa vào đường ác, cầu thoát khỏi rất khó, còn ai tin chắc không phạm thì hiện tại thường an. Lời Phật chân thật không bao giờ dối người, Phật ở đời khó gặp, thân người khó được. Nhờ phước lớn của đời trước, nay thầy được hầu Phật, nên nghĩ báo ân Phật mà ban bố tuyên dương giáo pháp, rộng làm ruộng phước, thực hành như vậy là được giải thoát rồi, còn gì lo buồn.

Tôn giả A-nan bạch Phật:

–Người không tự tay mình giết hại mà sai người khác giết hại, tội đó ra sao? Là vô tội chăng?

Phật bảo:

–Này Tôn giả A-nan! Người sai người khác giết hại tội nặng hơn tự mình làm. Vì sao? Hoặc là vì người nô tỳ hạ tiện hành động giết mà không cố ý, hoặc người bị nhà vua, quan trên áp bức sai sử, mà phải hành động không cố ý giết. Bảo người khác giết là biết nhưng cố phạm, âm mưu tàn hại mà đổ tội cho người khác, lừa dối Tam bảo, trái với lẽ đạo. Tội đó chẳng nhỏ, oan oan tương báo, đời đời chịu tai ương chẳng chấm dứt, hiện tại bất an, chết đọa vào địa ngục, chịu đau khổ kịch liệt, ra khỏi địa ngục lại làm súc sinh, lột da chẻ xương đem thịt đền cho người, đều do đời trước tàn sát bạo

nghịch, âm mưu hãm hại chúng sinh, không có tâm Từ, thấy người khác giết mình lại vui theo với tâm vui thích thì hơn là tự mình giết. Do đó tội nặng như vậy.

Tôn giả A-nan lại bạch Phật:

–Người đời và đệ tử của Phật khinh dể thầy mình, hướng ý ác đến thầy và người đạo đức, tội đó ra sao?

Phật nói:

–Này Tôn giả A-nan! Hễ làm người thì nên ưa mến đạo đức của người khác, vui mừng việc thiện của người khác, không nên ganh ghét, hướng ý ác đến thầy và người đạo đức. Đó chẳng khác nào hướng ý ác đến Phật. Nếu cầm mười ngàn cái nỏ bắn vào thân mình thì có đau không?

Tôn giả A-nan thưa:

–Rất đau, rất đau, thưa Thế Tôn!

Phật nói:

–Người hướng ý ác đến người đạo đức và thầy mình còn đau khổ hơn nỏ bắn vào thân. Là người đệ tử không nên khinh mạn thầy mình, hướng ý ác đến người đạo đức. Nên xem người đạo đức như Phật, không nên ganh ghét, hủy báng. Người có giới đức cảm động đến chư Thiên, Rồng, Quỷ thần, tất cả đều tôn kính. Thà nhảy vào trong lửa, dùng dao bén cắt thịt, chứ cẩn thận không nên ganh ghét, hủy báng việc thiện của người khác. Tội đó rất lớn, hãy cẩn thận, cẩn thận!

Tôn giả A-nan lại bạch Phật:

–Vị thầy có thể la mắng, đem lỗi nhỏ của đệ tử trở thành lỗi lớn được không? Việc ấy vô tội chăng? Phật nói:

–Không thể được, không thể được! Tình nghĩa thầy trò nghĩa cảm tự nhiên, nên thành tín với nhau, xem đệ tử như mình, điều gì mình không làm chớ đem cho người. Nên tôn sùng lễ nghi, giới luật dạy bảo với nhau để hành đạo, hòa thuận trung thành không nên tranh cãi. Nghĩa thầy trò cả hai đều chân thành, thầy đúng pháp thầy, trò đúng pháp trò, chớ phỉ báng với nhau, cẩn thận chớ ôm lòng độc hại để oán nhỏ thành lớn, trở lại tự thiêu mình. Ta xem thấy người ác

trong đời, đám Tỳ-kheo ma, thầy chẳng ra thầy, trò chẳng ra trò, cùng nhau làm ác chẳng nghĩ hành đạo, phá hoại người thiện, hâm mộ việc làm thế tục, chẳng nghĩ vô thường, tích chứa của cải, tự chôn vùi mình, chết đọa vào đường ác ngạ quỷ, súc sinh, không thấy được như vậy chẳng khác nào trâu bò. Ở đời cầu những gì để nghĩ báo ân Phật, lấy đạo noi nhau, đạo không thể không học, kinh không thể không đọc, việc thiện không thể không làm, làm thiện tu đức giúp cho tinh thần được thoát khổ, vượt ra sinh tử. Thấy bậc Hiền chớ khinh lờn, thấy người thiện chớ hủy báng, chớ lấy lỗi nhỏ của người mà tạo chứng thành tội lớn, trái pháp mất đạo lý, tội phước có chứng cứ, tội đó rất lớn. Đáng sợ! Đáng sợ!

Tôn giả A-nan lại bạch Phật:

–Đệ tử đời mạt pháp sinh vào cõi ma, có nhiều nhân duyên, ở tại gia vì nhu cầu cho thân miệng nên làm thế nào?

Phật nói:

–Là đệ tử của Phật tuy có nhân duyên, giữ giới cẩn thận chẳng dám phạm, thành tín quy kính Tam bảo, hiếu kính phụng thờ cha mẹ, hoàn thiện cả trong lẫn ngoài, tâm miệng tương ưng, chẳng nghĩ cuồng vọng dua nịnh, khéo dùng phương tiện tới lui biết thời. Đây mới có thể gọi là làm việc thế gian, chứ chẳng phải ý thế gian.

Tôn giả A-nan lại bạch Phật:

–Thế nào là việc thế gian? Thế nào là ý thế gian?

Phật nói:

–Là đệ tử Phật, được làm nghề buôn bán, đong bằng, đo thẳng, cân vừa, làm việc hợp lý, không nên gian dối để lường gạt người khác; chôn cất, dời đổi, cưới gả, đó là việc thế gian. Ý thế gian là làm đệ tử Phật không được xem bói cầu thỉnh bùa chú yêu quái, cúng tế để tâu giải những điều không tốt. Người thọ năm giới của Phật là người phước đức không còn sợ sệt, làm việc gì nên bạch Tam bảo, đến đâu cũng an lành. Người giới đức được đạo hộ trì, khiến cho chư Thiên, rồng, quỷ thần đều kính phục. Giới quý báu nên tôn trọng thì đến đâu cũng được an. Người không thấu đạt tự gây chướng ngại, thiện ác do tâm, họa phước do người, như bóng theo hình, như vang theo tiếng, trời đâu phải không che, đất đâu phải không chở. Phước

đức, giới hạnh hợp với tự nhiên (đạo lý), cảm động đến mười phương, Thiên thần ủng hộ, đạo đức sánh cùng trời, công lao rạng rỡ. Những vị Thánh khen ngợi khó mà nói hết. Người trí thà bỏ thân mạng chứ không làm tà vạy, hiểu rõ lời Phật dạy có thể đạt được đạo cứu đời.

Tôn giả A-nan nghe những lời Phật dạy, liền sửa lại ca-sa, quỳ gối sát đất bạch:

–Bạch Thế Tôn! Chúng con có phước, được gần Như Lai, được hưởng pháp vị, ân từ rộng lớn nghĩ thương tất cả, vì chúng con mà làm ruộng phước để chúng con được thoát khổ. Lời Phật chí thành mà người tin lại ít, đời này nhiều chúng sinh ác, nguyền rủa với nhau, tin quỷ thần thì nhiều, bỏ chánh hướng tà, thiên đường trống không, địa ngục kín đầy. Thật đáng đau thay! Nếu có người tin chỉ một hoặc hai, tại sao đời điêu tàn đến thế. Sau khi Phật diệt độ chỉ còn lại kinh pháp, ít có người thực hành, dân chúng chuyển thành dối trá, dần dần tiêu mất, trở nên suy vong! Ô hô đau thay, còn nương tựa vào đâu! Cúi xin Thế Tôn vì những người ít học mà trụ lại thế gian để giáo hóa, chớ nhập Niết-bàn.

Tôn giả A-nan nhân đó nói kệ:

Phật vì hộ ba cõi

Ân Từ bi rộng lớn

Nguyện vì kẻ hậu học

Chưa thể vào Niết-bàn.

Đau thay người chưa đạt

Mờ mịt không hiểu đạo

Trống pháp rền tam thiên

Vì sao chẳng được nghe?

Người ác đời năm trược

Tự rơi vào điên đảo

Không tin đời có Phật

Tự gây ra các tội.

Chết sinh vào địa ngục

Bị đao kiếm phanh thây

Cúng tế ưa sát sinh

Đọa vào ngục nước sôi.

Dâm dục ôm trụ đồng

Lửa dữ cùng thiêu đốt

Phỉ báng người thanh cao

Bị móc sắt kéo lưỡi.

Say rượu không tiết lễ

Nước đồng rót vào miệng

Nếu sinh lại làm người

Si ngốc, vô đạo nghĩa.

Không sát được sống lâu

Luôn khỏe mạnh chẳng bệnh

Không trộm sau được giàu

Tiền của thường đầy đủ.

Không dâm được trong sạch

Thân thể thơm tươi sáng

Thành thật không lừa dối

Được người tin, chấp nhận.

Không say được thông minh

Mọi người đều tôn kính

Năm phước pháp siêu vượt

Trời người cùng các loài.

Được lợi gấp vạn ức

Chân đế thật rõ ràng

Ngu si không hiểu đạo

Hại Thánh hủy Chánh giác.

Chết vào ngục Vô trạch

Đầu đội vòng sắt nóng

Cầu chết không chết được

Khoảnh khắc đã biến hình.

Mâu kích đâm qua lại

Thân thể tàn hại nhau

Mờ mịt không thấu sự

Ác với ác kéo nối.

Xoay vần qua các nẻo

Thân các loài cầm thú

Bị mọi người cắt giết

Đem thịt đền nợ xưa.

Vô đạo đọa đường ác

Cầu thoát khỏi rất khó

Thân người đã khó được

Pháp Phật khó được nghe.

Thế Tôn Bậc Chúng Hựu

Cao quý mà an trụ

Mở bày pháp cam lồ

Hàng ít học phụng hành.

Thương con - hiện tuệ sâu

Vì thương xót quần sinh

Khai ngộ chỉ đường lối

Hành giả được độ thoát.

Kẻ phước - nơi hướng đến

Thấy chân lý bất sinh

Nương về Đấng Từ Bi

Gieo giống đường bất tử.

Ân từ ai hơn Phật

Hiện oai quang thần diệu

Mà khiến cho mọi người

Được uống nước cam lồ.

Thuyền tuệ đến bờ kia

Khánh pháp rền tam thiên

Ta, người không ngã tưởng

Thế Tôn chuyển pháp luân.

Chúng con được vui mừng

Bỏ được mười hai duyên

Hoan hỷ xin đảnh lễ

Tự quy đấng Tối thượng.

Tôn giả A-nan cung kính nói kệ rồi, đại chúng trong chúng hội đều đạt được Bất thoái chuyển, tâm ý khai mở, phát thệ nguyện rộng lớn, hướng đến đạo Vô thượng, hương âm cam lồ tỏa khắp mười phương, chỉ bày đường đi và làm cầu tốt. Quốc vương, thần dân, trời,

rồng, quỷ thần nghe những lời Phật dạy và kệ của Tôn giả A-nan, vừa buồn vừa cảm động, vừa khen ngợi, vừa hoan hỷ, đảnh lễ sát chân Phật và Tôn giả A-nan, thọ giáo rồi bái lui.

Số 492 (B) Kinh A-Nan Hỏi Sự Cát Hung Việc Thờ Phật

SỐ 492 (B)

KINH A-NAN HỎI SỰ Cát HUNG VIỆC THỜ PHẬT

Hán dịch: Đời Hậu Hán, Tam tạng An ThếCao,

người nước An Tức.

Tôn giả A-nan bạch Phật:

–Có người thờ Phật được phú quý, may mắn, có người bị suy hao không may mắn, vì sao chẳng đồng? Cúi xin Đấng Thiên Trung Thiên vì chúng con giảng nói rõ.

Phật dạy Tôn giả A-nan:

–Có người thờ Phật theo minh sư thọ giới, tin vững không phạm, siêng năng phụng hành, không để mất những điều đã thọ. Hình tượng Phật tươi sáng, sớm chiều lễ bái, cung kính đốt đèn, cúng dường thanh tịnh được an vui, không vi phạm giới cấm, trai giới chẳng dừng, lòng thường hoan hỷ, được chư Thiên, thiện thần ủng hộ, làm việc gì cũng được may mắn, trăm sự tăng trưởng, được trời, rồng, quỷ thần và mọi người cung kính, về sau chắc chắn sẽ đắc đạo. Người thiện nam, người thiện nữ này là đệ tử chân chánh của Phật. Có người thờ Phật không gặp minh sư, chẳng xem kinh giáo, thọ giới rồi chỉ mang danh thọ giới, mê muội chẳng tin, vi phạm giới luật, chợt tin chợt không, tâm ý do dự, lòng chẳng tôn kính kinh tượng, không đốt hương thắp đèn lễ bái, luôn luôn hồ nghi, sân hận mắng chửi, miệng nói xấu, ganh ghét người hiền, lại không giữ sáu ngày chay, tự tay sát sinh, không kính kinh Phật, đặt để trong rương hư mục quần áo nhơ bẩn, hoặc để trên giường chỗ vợ con bất tịnh, hoặc treo trên vách, chẳng

để một nơi với lòng cung kính, chẳng khác nào sách vở thế gian. Nếu tật bệnh thì hồ nghi chẳng tin, liền mời thầy đồng bóng bói hỏi, tâu bày cúng tế tà thần. Vì vậy Thiên thần lánh xa không ủng hộ, yêu mị ngày càng gần, quỷ ác đầy nhà làm cho suy hao, không được may mắn, hoặc do đời trước hành động trong cõi ác nên hiện tại là người mắc tội, chẳng phải đệ tử của Phật, chết sẽ đọa vào địa ngục bị tra khảo, trừng trị. Do tội đó nên hiện tại bị suy hao, sau khi chịu tai ương, chết đọa vào đường ác, lần lượt chịu đau khổ, không thể nói hết, đều do tích ác làm điều bất thiện. Người ngu mờ mịt, không suy nghĩ về tinh thần báo ứng những việc đã làm từ trước, từ xưa đến nay, lại cho thờ Phật bị suy hao như vậy, chẳng biết mình đời trước không làm phước, lại oán ghét trời đất, trách cứ Thánh hiền, đổ lỗi cho trời, người đời mê lầm không thấu rõ mới như vậy. Người không thấu đạt, tâm thường bất định, lòng không vững chắc, tới lui trái lẽ, phụ bạc ân Phật mà không xét lại, nên bị trói buộc trong ba đường. Họa phước tự mình gây ra, tội vốn từ nơi thức sinh không thể không cẩn thận. Mười điều ác là oan gia, mười điều thiện là bạn lành, an thần đắc đạo đều từ thiện mà sinh. Thiện là áo giáp tốt không sợ đao binh, thiện là chiếc thuyền lớn vượt qua biển khổ. Ai có thể giữ lòng tin thì trong nhà được yên hòa, tự nhiên được phước, từ việc làm thiện đưa đến những điều tốt đẹp chứ chẳng phải thần ban cho. Nay lại không tin về sau phải chịu đau khổ.

Phật bảo:

–Này Tôn giả A-nan! Thiện ác theo người, như bóng theo hình không thể lìa nhau. Việc tội phước cũng đều như vậy, chớ có nghi ngờ mà tự rơi vào đường ác, tội phước phân minh. Lòng tin vững chắc không mê muội thì hiện tại thường an. Lời Phật chân thành không bao giờ lừa dối người.

Phật lại bảo Tôn giả A-nan:

–Phật không nói hai lời. Phật ở đời khó gặp, kinh pháp khó được nghe. Nhờ phước đời trước, nay ông được hầu Phật, nên nghĩ báo ân, tuyên dương giáo pháp, chỉ dạy cho dân chúng, vì họ mà làm ruộng phước, người tin gieo vào thì đời sau không còn lo buồn. A-nan nên thọ giáo phụng hành.

Tôn giả A-nan lại bạch Phật:

–Người không tự tay mình giết hại là vô tội chăng?

Phật nói:

–Này Tôn giả A-nan! Dạy người khác giết hại nặng hơn tự mình làm. Vì sao? Hoặc là vì người nô tỳ ngu si hạ tiện không biết tội phước, hoặc là bị quan quyền ép buộc phải làm, không cố ý giết. Tuy mắc tội nhưng sự lý chẳng đồng, nặng nhẹ sai khác. Người dạy người khác giết là biết mà cố ý phạm, âm thầm chứa việc ngu ác, tự tay sát sinh, không có lòng Từ, lừa dối Tam bảo, cậy vào thần tự nhiên hại mạng chúng sinh. Tội đó rất nặng, oan oan tương báo, đời đời chịu tai ương, chẳng có chấm dứt, hiện tại bất an, gặp nhiều nạn xấu, chết đọa vào địa ngục, lìa khỏi hình người đọa vào súc sinh, bị người mổ xẻ, ở trong ba đường dữ, tám nạn trăm vạn ức kiếp, đem thịt nạp cho người chưa bao giờ dứt, nay lại chịu thân khốn khổ ăn cỏ uống nước suối. Đời nay hiện làm những loài cầm thú, đều do đời trước khi làm người bạo nghịch vô đạo, sát hại chúng sinh, không tin mới đến nỗi này, đời đời gây oán, trở lại đền trả với nhau. Thân hình tuy khác nhưng thần thức giống nhau, tội nặng như vậy.

Tôn giả A-nan lại bạch Phật:

–Người đời và đệ tử có ý ác hướng đến người đạo đức và người thầy, tội đó thế nào?

Phật bảo Tôn giả A-nan:

–Hễ làm người thì nên ưa mến điều thiện của người, không nên ganh ghét. Người có ý ác hướng đến người đạo đức và minh sư cũng như hướng ý ác đến Phật. Thà cầm mười ngàn chiếc nỏ tự bắn vào thân mình, không nên hướng ý ác đến những vị ấy.

Phật nói:

–Này Tôn giả A-nan! Tự bắn vào thân mình có đau không? Tôn giả A-nan thưa:

–Rất đau, rất đau, thưa Thế Tôn!

Phật nói:

–Người hướng ý ác đến người đạo đức hoặc minh sư của mình thì khổ đau hơn bị nỏ bắn vào thân. Là người đệ tử, không nên khinh dể thầy mình và hướng ý ác đến người đạo đức. Nên xem những vị ấy

như Phật, không nên khinh dể ganh ghét. Thấy việc thiện của người nên hoan hỷ. Người có giới đức thì chư Thiên, rồng, quỷ thần đều cảm động và tôn kính. Thà nhảy vào lửa, dùng gươm bén cắt thịt, cẩn thận chớ ganh ghét việc thiện của người, tội đó rất lớn. Cẩn thận, cẩn thận!

Tôn giả A-nan lại bạch Phật:

–Người thầy có thể la mắng đệ tử được không? Không theo đạo lý, đem lỗi nhỏ làm thành lớn là vô tội chăng?

Phật nói:

–Không thể được, không thể được! Thầy trò nghĩa cảm tự nhiên, nên thăm hỏi với nhau, xem đệ tử như mình, điều phục họ bằng lý đúng, dạy dỗ họ bằng đạo đức, điều mình không làm chớ đem cho người, nên tôn sùng lễ luật, không gây tranh cãi. Đệ tử cũng vậy, hai nghĩa thầy trò chân thành. Thầy nên tròn phận thầy, trò nên tròn phận trò, chớ phỉ báng với nhau, ngậm độc gây oán, từ lỗi nhỏ thành lớn, trở lại tự thiêu thân mình. Là người đệ tử, đối với minh sư nên hiếu thuận, cẩn thận chớ hướng ý ác đến thầy. Hướng ý ác đến thầy cũng như hướng ý ác đến Phật, Pháp, Tỳ-kheo Tăng và cha mẹ thì trời không che, đất không chở. Ta xem thấy người trong đời mạt pháp, những hạng người ác bất trung, bất hiếu, chẳng có nhân nghĩa, chẳng hợp đạo làm người. Trong bốn hạng Tỳ-kheo đời ma, họ chỉ nghĩ lỗi của người khác, không tự dứt lỗi mình, ganh người hiền ghét người thiện lại cùng nhau ngăn cản phá hoại, không nghĩ hành thiện, ganh ghét, gây dữ với người hiền. Mình đã không làm, lại phá hoại người khác, đoạn tuyệt ý đạo, khiến cho người khác không thực hành được, tham muốn việc thế tục, cầu nhiều lợi dưỡng, tích chứa của cải, tự chôn vùi mình, trọng của cải, khinh đạo đức, chết đọa vào đường ác trong địa ngục lớn, ngạ quỷ, súc sinh. Đừng nên như thế! Ở đời cầu gì để nghĩ báo ân Phật, nên trì kinh, giới luật, lấy đạo noi nhau, đạo không thể không học, kinh không thể không đọc, việc thiện không thể không làm. Hành thiện tu đức giúp thần thức lìa khổ, vượt ra sinh tử. Thấy bậc Hiền chớ khinh, thấy người thiện chớ phỉ báng, không lấy lỗi nhỏ tạo chứng thành tội lớn, trái với pháp, mất đạo lý, tội đó rất lớn. Tội phước có chứng cứ, không thể không cẩn thận!

Tôn giả A-nan lại bạch Phật:

–Đệ tử đời mạt pháp, vì nhân duyên để sinh sống, việc trong gia đình, có nhu cầu cho thân miệng nên làm cách nào, bạch Thiên Trung Thiên?

Phật nói:

–Này Tôn giả A-nan! Có thọ giới cấm của Phật, thành kính phụng hành gìn giữ cẩn thận, hiếu thuận quy kính Tam bảo, hết lòng trung nghĩa, nuôi dưỡng cha mẹ, trong ngoài đều hoàn thiện, tâm miệng tương ưng. Đây gọi là việc thế gian, chứ không phải là ý thế gian.

Tôn giả A-nan bạch:

–Thế nào là việc thế gian, ý thế gian, bạch Thiên Trung Thiên?

Phật nói:

–Là đệ tử của Phật được làm nghề buôn bán: cân bằng, đo thẳng không lường gạt người khác, lấy lý thi hành, không trái với thần minh, hợp với lẽ tự nhiên, việc chôn cất, dời đổi, cưới gả, đó là việc thế gian.

Ý thế gian là làm đệ tử của Phật không được bói toán cầu thỉnh bùa chú, yêu quái, cúng tế, tấu trình giải hạn, không được chọn ngày giờ tốt. Thọ năm giới của Phật là người phước đức, có làm việc gì nên bạch Tam bảo. Huyền thông của Phật không việc nhỏ nào mà Phật không biết. Người giới đức được đạo hộ trì, sai khiến chư Thiên, rồng, quỷ thần, không ai mà không tôn kính. Giới quý báu đáng tôn kính đến đâu cũng an lành, làm gì có việc trái kî bất thiện? Đạo đức che trùm cả trời đất, người không thấu đạt tự gây vướng mắc. Việc thiện ác do lòng người gây ra, họa phước do người, như bóng theo hình, như vang theo tiếng. Đức của giới hạnh hợp với đạo lý, được chư Thiên ủng hộ. Sở nguyện như ý, cảm động thấu mười phương. Đức sánh cùng trời, công lao rạng rỡ, được những vị Thánh khen ngợi không thể nói hết. Người trí thấu đạt thà bỏ thân mạng, không làm tà vạy, đúng như lời Phật dạy thì đạt được đạo độ đời.

Tôn giả A-nan nghe những lời Phật dạy, liền sửa lại ca-sa, đê đầu sát đất bạch:

–Cúi xin Thế Tôn! Chúng con có phước, được gặp Như Lai, ân

từ rộng lớn nghĩ thương chúng con mà làm ruộng phước khiến cho tất cả được thoát khổ. Lời Phật chí chân mà người tin thì ít, đời này lắm ác, chúng sinh nguyền rủa với nhau. Thật đáng đau buồn thay! Nếu có người tin chỉ một hoặc hai, tại sao đời xấu ác như vầy? Sau khi Phật diệt độ, kinh pháp tuy còn mà chẳng có người tin, dần dần suy vong. Ôi đau buồn thay! Còn cậy nhờ đâu! Cúi xin Thế Tôn vì các chúng sinh chớ vào Niết-bàn!

Tôn giả A-nan nhân đó nói kệ:

Phật cứu độ ba cõi

Ân Từ bi rộng lớn

Nguyện vì các chúng sinh

Xin đừng vào Niết-bàn.

Người gặp pháp còn ít

Mờ mịt không hiểu đạo

Buồn thay! Người không hiểu

Tội nặng mới như vậy.

Nhờ phước xưa gặp pháp

Chỉ một hoặc hai người

Kinh pháp dần mai một

Sẽ lấy gì nương tựa.

Ân Phật thật rộng lớn

Tội do vì chúng sinh

Trống pháp rền tam thiên

Như vậy sao chẳng nghe?

Đời trược nhiều người ác

Tự rơi vào điên đảo

Dua nịnh, chỉ trích Thánh

Tà mị hủy chánh chân.

Không tin đời có Phật

Cho Phật chẳng đại đạo

Là người chẳng phải người

Tự tạo gốc các tội.

Chết vào ngục Vô trạch

Bị đao kiếm phanh thây

Loài quỷ ưa sát phạt

Thả vào nồi nước sôi.

Dâm dục ôm trụ đồng

Với lửa dữ thiêu đốt

Phỉ báng người thanh cao

Bị móc sắt kéo lưỡi.

Say rượu không tiết lễ

Mê hoặc mất nhân đạo

Chết đọa nơi địa ngục

Nước đồng rót vào miệng.

Lại gặp nhiều ách nạn

Đau khổ không thể nói

Nếu sinh lại làm người

Hàng hạ tiện, bần cùng.

Không sát được sống lâu

Chẳng bệnh luôn khỏe mạnh

Không trộm sau giàu có

Tiền tài thường đầy đủ.

Không dâm được trong sạch

Thân thể thơm tươi sáng

Hình dáng thường rực rỡ

Cho đến làm đại vương.

Thành thật không dối trá

Được mọi người thừa phụng

Không say sau thông minh

Đức tuệ được tôn kính.

Năm phước đó siêu vượt

Trời người cùng mọi loài

Sinh đâu cũng lợi lạc

Thật sáng rõ chân đế.

Mạt thế những người ác

Không tin nhiều hồ nghi

Ngu si chẳng hiểu đạo

Mờ mịt tội sâu nặng.

Hại Thánh, hủy Chánh giác

Chết vào thành sắt lớn

Thần thức ở trong đó

Đầu đội vòng sắt nóng.

Cầu chết không chết được

Chốc lát đã biến hình

Mâu kích đâm qua lại

Thân thể cắt từng mảnh.

Tại sao đời như vậy!

Bỏ chánh tin quỷ thần

Ưa bói toán cầu khẩn

Cúng tế hại, bất nhân.

Chết đọa mười tám chỗ

Trải qua ngục Hắc thằng

Tám nạn là cõi đầu

Khó trở lại thân người.

Nếu khi được làm người

Man rợ vô nghĩa lý

Si ngốc thiếu các căn

Què câm không nói được.

Tối tăm không thông đạt

Ác với ác kéo nhau

Xoay vần qua các nẻo

Loài cầm thú sáu thứ.

Bị người bắt giết hại

Đem lột da cắt cổ

Đền trả lại oán xưa

Lấy thịt cấp cho người.

Vô đạo đọa đường ác

Cầu thoát khỏi thật khó

Thân người đã khó được

Kinh Phật khó được nghe.

Thế Tôn, Bậc Chúng Hựu

Ba cõi đều nhờ ân

Ban bố pháp cam lồ

Khiến mọi người phụng hành.

Đã được trí tuệ rồi

Vì nghĩ thương quần sinh

Mà khai thông đường đạo

Người sáng liền thoát khổ.

Phước nơi người hướng đến

Học kiến đế bất sinh

Tự quy ruộng phước lớn

Gieo giống đất bất tử.

Ân lớn ai bằng Phật

Thế Tôn chuyển pháp luân

Nguyện hết thảy mọi người

Được uống nước cam lồ.

Thuyền tuệ đến bờ kia

Khánh pháp thấu đại thiên

Bỉ ngã không còn hai

Phát nguyện Vô thượng chân.

Tôn giả A-nan tụng kệ này rồi, tất cả đại chúng trong pháp hội đồng thời tin hiểu đều phát tâm cầu đạo chánh chân Vô thượng, thệ nguyện rộng lớn, pháp âm cam lồ tỏa khắp tam thiên, từ đó được độ, mở đường chỉ lối và làm cầu đường tốt. Quốc vương, thần dân, trời, rồng, quỷ thần nghe kinh và nghe những lời của Tôn giả A-nan đều hoan hỷ nhưng vừa buồn, vừa sợ, đảnh lễ sát chân Phật và Tôn giả A-nan, thọ giáo rồi bái lui.

Số 493 - Kinh A-Nan Tứ Sự

SỐ 493

KINH A-NAN TỨ SỰ

Hán dịch: Đời Đông Ngô, Cư sĩ Chi Khiêm,

người nước Nguyệt Chi.

Nghe như vầy:

Một thuở nọ, lúc sắp diệt độ Đức Phật ở nước Câu-di-na-kiệt.

Tôn giả A-nan bạch Phật:

–Con nghĩ trời, rồng, quỷ, thần, đế vương, dân chúng đã gặp Phật, nghe Phật dạy bảo nên tất cả đều vui mừng, theo ý nguyện của mình, hoặc làm Sa-môn đắc A-la-hán, hoặc ở tại gia phụng hành năm giới, chết được sinh lên cõi trời. Nay Phật nhập Niết-bàn, trời, rồng, quỷ, thần, đế vương, dân chúng và bốn chúng đệ tử sẽ nhờ cậy vào đâu để được phước, được giải thoát? Và sẽ theo ai để được như trên?

Phật nói:

–Lành thay, lành thay! Này Tôn giả A-nan! Trời, người và các loài khác được độ thoát đều do lòng thương bao la của ông. Sau khi ta diệt độ, trong đời năm trược, lòng người mờ mịt tự dấy lên cấu uế, đời nhiều điên đảo, khinh thiện trọng ác, thật đáng buồn thay! Đời tuy như vậy, nhưng ta có kinh pháp, giới luật khẩn thiết, ai hết lòng tuân hành thì phước tự đến, ông chớ ưu buồn. Ta tuy diệt độ nhưng kinh điển vẫn lưu truyền. Nếu hành giả giữ gìn đại pháp sáu Độ không bỏ thì được độ thoát chẳng phải Thần trao cho. Các ông không hiểu những lời ta chăng?

Tôn giả A-nan liền bạch: .

–Xin Thế Tôn nói lại cho!

Phật nói:

–Có bốn đại pháp có thể được phước, có thể đắc đạo Chánh đẳng Chánh giác như Phật.

Tôn giả A-nan lại bạch:

–Cúi xin Thế Tôn vì chúng con mà giải thích bốn việc ấy.

Đức Thế Tôn nói:

–Nên đem tâm Từ nuôi dưỡng người yếu ớt, người hạ tiện, người hành khất để sống và những loài cầm thú, trùng kiến. Thường phải thương xót, tùy sự ăn uống của chúng mà làm cho chúng được sống còn, không nên dùng dao gậy gây tổn thương, tuyệt mạng chúng, tâm Từ thương xót như mẹ hiền. Trời, rồng, quỷ, thần, đế vương, dân chúng, nếu ai thực hành tâm Từ như vậy thì người ấy được phước lớn, công đức ngang bằng với công đức hầu Phật. Đây là việc thứ nhất.

Đời có tai biến, mưa nắng không điều hòa, muôn dân mất mùa, đói kém, ngũ cốc thiếu thốn, chỗ ở chẳng yên, muốn bỏ trốn đi nơi khác. Vua và thần dân giàu có tích chứa lúa gạo, nên nghĩ đến vô thường, thân mạng khó giữ, ngu si yêu thích của báu, lúa gạo. Nếu biết yêu mến thân người thì nên khởi tâm thương đem lúa gạo trong kho ra phân phát cho những người bần cùng thiếu ăn, để cứu giúp thân mạng họ, để chỗ họ ở được yên ổn. Nếu ý còn tham tiếc, không muốn bố thí thì nên suy nghĩ kỹ: Người mới tái sinh, thần hồn từ “không” mà đến, nương vào tinh khí tình dục của cha mẹ để thành thân thể, ở trong thai mẹ mười tháng mới sinh ra, thân mạng được toàn vẹn, được người thân vui mừng, những ngày âu lo tức khắc dứt hết. Cuối cùng cũng phải chết, thần hồn chẳng mất, sinh trở lại thân khác, giàu sang, phú quý, bần tiện, đều do những việc làm của đời trước. Người được quan tước, bổng lộc, quốc độ, châu báu không vì mê hoặc mà để loạn đạo đức cao cả, đến khi qua đời, thân thể và châu báu để lại thế gian không đi theo mình, vậy nên thường khởi tâm Từ, thực hành kinh đạo, nhờ giáo pháp của Phật mà quán thấy người, vật như huyễn như hóa, như mộng, như tiếng vang. Tất cả đều “không”, không thể gìn giữ lâu. Quán thế gian như vậy, đây là chân

đế. Người đời ngu si mê lầm, tâm bị điên đảo, tự lừa dối mình giống như đem vàng đi bán để mua đồng thau. Thân chết thần thức sẽ bị đọa vào ba đường dữ, suy nghĩ kỹ như vầy mau chóng đem ra bố thí cùng tranh với thân mạng. Người bần cùng xin ăn, người già yếu bệnh tật, tùy nhu cầu mà chu cấp cho họ chớ để họ tuyệt mạng, giữ vững tâm như vậy thì mười phương chư Phật, Bồ-tát đại nhân, trời, rồng, quỷ, thần, tất cả đều cảm động, đến khi qua đời, thần hồn sinh đến nơi nào liền được giàu sang phú quý, thân tâm đều an, không có tai họa, được đầy đủ theo sở nguyện. Cúng dường Phật Chánh Đẳng Giác như Phật còn tại thế chẳng khác. Đây là việc thứ hai.

Trong nước có nhiều trộm cướp, nước lửa, tai biến khác thường sinh ra khí độc, bệnh tật tung hoành, tất cả là do long thần quỷ vương trong biển gây ra. Trong nước đó mắc phải khí độc, trong bệnh khổ não này là vì các quỷ thần, rồng ấy đều do người đời đã gây ra: săn bắn, chém giết, giăng lưới bắt cá, người trúng độc chết. Thần hồn họ đọa trong biển làm rồng, hoặc làm loài thần hóa sinh có sức mạnh biết được đời trước, tức giận nỗi oán xưa kia mà gây ra sương móc, phun mưa khí độc vào nước ấy. Khi đó dân chúng có người trúng độc chết, hoặc có người mắc bệnh, có người chỉ bị sơ bên ngoài, đó là đều do người đời đã gây ra. Bất nhân tàn sát mạng vật gây oán với nhau, người tự tay giết thì bị trúng độc liền chết, người thấy vui theo thì mắc bệnh ngặt nghèo, hoặc có người chỉ bị sơ bên ngoài đều do ăn thịt chúng sinh, có người cùng chịu có người không cùng chịu. Người thông minh biết rõ tội sát sinh theo người không dừng, lấy mình mà suy lường kẻ khác nào có khác chi, suy lường như vậy, nên truyền rộng lời Phật dạy thực hành bốn Đẳng tâm: Từ, Bi, Hỷ, Xả thì phước tự về mình. Nếu người khác sát hại đem thịt cho mình cẩn thận chớ ăn. Người không ăn thịt, tuy ở trong đời ác, khi giặc cướp, tai biến, khí độc nhưng người này không bị những thứ ấy. Đế vương, dân chúng giàu có, nhiều lúa gạo gặp người góa vợ, góa chồng, mồ côi, không con, thiếu thốn y thực, tật bệnh khốn khổ không thể tự cứu thì nên chu cấp thuốc men, cơm cháo để họ dần dần khỏi hẳn, nếu không dứt hẳn, nên biết rõ người này đời trước đã làm ác, không tin Tam bảo, bỏ chân theo ngụy, tham lam keo kiệt nên đến nỗi như vậy, tội

phước phân minh, cẩn thận chớ làm ác. Vậy nên khởi tâm Từ đem kinh pháp của Phật giáo huấn những kẻ ngu si, khiến cho họ giữ gìn kinh đạo, như trị một người bệnh được dứt, chỉ bày con đường thiện cho họ, thọ trì năm giới, trọn đời trong sạch. Phước đó ngang bằng với phước hầu Phật. Đây là việc thứ ba.

Ở đời có Sa-môn, Phạm chí, thanh cao trong sạch vô dục, thuộc kinh điển, nói đúng pháp luật. Đế vương, thần dân, nên đem lòng cung kính những bậc phụng hành giới luật. Những bậc cao sĩ này miệng nói ra lời gì đều là những lời chư Phật để lại, khiến người bỏ ác làm thiện, ân ấy hơn ân của cha mẹ gấp trăm phần, vì làm cho người qua đời không bị đọa vào ba đường ác, vậy thường nên đem tâm Từ cung kính những vị ấy. Thà uống nước đồng sôi, dùng dao bén cắt lưỡi, cẩn thận chớ hủy báng người thanh khiết này. Thà tự chặt tay chớ làm cho vị ấy đau đớn. Thà tự mổ bụng, moi tim ra đốt chớ đem lòng giận dữ với người này. Giả sử người ngu gặp kinh điển của Phật biết rõ việc đến đi, nhờ vậy xa lánh đám ngu ám, mau chóng đến những vị Hiền giả nghe giảng Thánh điển mà trở thành người cao đức. Sa-môn, Phạm chí không mua bán cầu lợi vì thân cấu uế, tâm hành thanh tịnh giống như ngọc báu minh nguyệt, tay bưng bình bát, nhọc thân khất thực, vừa đủ cung cấp cho miệng ngoài ra không tích chứa, hoặc ở chùa, hoặc ở núi rừng, đầm vắng, bên gốc cây, nơi nghĩa địa đều biết túc mạng, phân biệt chân ngụy, làm theo kinh điển, vì đời mà làm chiếc cầu tốt, tâm Từ bi bao la, lúc nào cũng chú nguyện cho đế vương, thần dân, khiến cho quốc độ bình yên. Sự dạy bảo đạo đức của bậc cao sĩ như vậy làm cho chư Thiên, Rồng, Quỷ khởi tâm thương xót không làm theo thế tục và không gây lỗi lầm theo tình dục, bằng những nhận thức đáng khen ngợi. Quốc vương, thần dân nếu là người có trí thì nên tìm đến những bậc cao só ấy, tùy chỗ cần dùng mà dâng cúng như y thực, giường nằm, tật bệnh thì cấp thuốc men để cho những vị ấy yên ổn, được nghe các vị giảng kinh, giới luật, rộng nói chỉ dẫn tọa thiền, niệm định, hoặc từ đó đắc đạo, hoặc chết được sinh lên trời. Bố thí y thực cho người cấu uế khắp nước không bằng hết lòng cúng dường cho một vị tu hành thanh tịnh. Phước đó rộng lớn ngang bằng phước cúng dường

Phật khi Phật còn tại thế chẳng khác. Đây là việc thứ tư. Đế vương, dân chúng thân gần những người này được trời, rồng, quỷ thần ủng hộ giúp họ vui mừng.

Phật bảo Tôn giả A-nan:

–Đời trước, ta đã thực hành bốn việc này, lần lượt hưởng phước cho đến thành Phật. Vì vậy, ta nói lại bốn việc này. A-nan! Ông nên rộng vì chư Thiên, đế vương, dân chúng giảng nói lại cho họ. Họ đã làm những việc thiện thì tự họ được phước không bao giờ mất. Ta sắp diệt độ, bốn việc này giao lại cho ông.

A-nan nghe kinh này rồi, vừa buồn vừa vui đến trước Phật đầu mặt đảnh lễ.

Số 494 - Kinh A-Nan Thất Mộng

SỐ 494

KINH A-NAN THẤT MỘNG

Hán dịch: Đời Đông Tấn, Tam tạng Trúc Đàm-vô-lan,

người Thiên Trúc.

Tôn giả A-nan ở nước Xá-vệ thấy bảy điềm mộng đến thưa hỏi Đức Phật:

1.Thấy ao hồ lửa bốc cháy ngút trời.

2.Thấy mặt trời, mặt trăng và các vì sao rơi rụng.

3.Thấy Tỳ-kheo xuất gia trở lại ở trong vũng bùn ô uế, còn cư sĩ tại gia thì ngoi đầu vượt ra.

4.Thấy bầy heo đến húc rừng cây chiên-đàn.

5.Thấy đầu đội núi Tu-di mà không thấy nặng.

6.Thấy voi mẹ bỏ voi con.

7.Thấy sư tử chúa, hoa đẹp rải trên đầu và có bảy sợi lông dài nằm trên đất mà chết. Những loài cầm thú thấy vẫn sợ sệt, sau thấy trong thân giòi bò ra, liền đến ăn thịt.

Tôn giả A-nan đem những mộng ác này thưa hỏi Đức Phật.

Bấy giờ, Phật đang thuyết pháp trên giảng đường Phổ hội, tại nước Xá-vệ cho vua Ba-tư-nặc, nói về pháp Khổ, Tập, Diệt, Đạo, làm cho an lạc, thấy Tôn giả A-nan sắc mặt buồn rầu lặng thinh không nói,

Phật bảo Tôn giả A-nan:

–Những điềm mộng của ông đều thuộc về đời ác năm trược sau này, không tổn hại gì đến ông, tại sao lại buồn?

Điềm mộng thứ nhất thấy ao hồ lửa bốc cháy ngút trời là sau này Tỳ-kheo tâm thiện giảm dần, ác nghịch bạo phát, sát hại lẫn

nhau không thể nói hết.

Điềm mộng thứ hai thấy mặt trời, mặt trăng và các vì sao rơi rụng là sau khi Phật Niết-bàn, tất cả Thanh văn cũng Niết-bàn theo Phật, không trụ ở đời, con mắt của chúng sinh diệt mất.

Điềm mộng thứ ba thấy Tỳ-kheo xuất gia trở lại trong vũng bùn ô uế, còn cư sĩ tại gia thì ngoi đầu vượt ra, là đời sau Tỳ-kheo ôm lòng ác độc, ganh ghét, sát hại lẫn nhau, đạo sĩ chém giết, cư sĩ nhìn thấy can gián chẳng nghe, chết bị đọa địa ngục, cư sĩ tinh tấn chết sinh lên cõi trời.

Điềm mộng thứ tư thấy bầy heo đến húc rừng cây chiên-đàn, là đời sau cư sĩ đi đến chùa tháp phỉ báng chúng Tăng, tìm chỗ tốt xấu, phá tháp hại Tăng.

Điềm mộng thứ năm thấy đầu đội núi Tu-di mà cảm thấy không nặng, là sau khi Phật Niết-bàn, Tôn giả A-nan sẽ làm thầy giảng nói kinh cho một ngàn vị A-la-hán, một câu cũng không quên. Người nghe được giác ngộ rất nhiều, mà chẳng cho là quan trọng.

Điềm mộng thứ sáu là thấy voi mẹ bỏ voi con, là đời vị lai tà kiến hoành hành, phá hoại pháp Phật, còn người có đức thì ẩn không xuất hiện.

Điềm mộng thứ bảy thấy sư tử chết là sau khi Phật Niết-bàn một ngàn bốn trăm bảy mươi năm, các đệ tử của ta chuyên tâm tu đức, tất cả ma ác không phá hoại được; còn bảy sợi lông dài là việc của bảy trăm năm sau.

Số 495 - Kinh A-Nan Phân Biệt

SỐ 495

KINH A-NAN PHÂN BIỆT

Hán dịch: Đời Khất Phục Tần, Sa-môn Thánh Kiên.

Tôn giả A-nan bạch Phật:

–Có người thờ Phật được giàu sang, lợi lạc, nhưng có người lại bị suy hao, không may mắn, vì sao chẳng đồng? Cúi xin Thế Tôn vì chúng con giảng nói.

Đức Phật bảo Tôn giả A-nan:

–Có người thờ Phật theo minh sư thọ giới, một lòng tin tưởng, không phạm, siêng năng hành trì, không bỏ mất những điều đã thọ. Hình tượng sạch sẽ tươi sáng, sớm chiều đốt đèn, cung kính lễ bái. Sự cúng dường thanh tịnh đã an định, không vi phạm giới cấm, trai giới chẳng nhàm, trong lòng vui mừng, thường được chư Thiên, thiện thần ủng hộ thì đến đâu cũng hài hòa, trăm việc tăng tiến, được trời, rồng, quỷ thần và mọi người cung kính, về sau chắc chắn thành Phật. Người thiện nam, thiện nữ này là đệ tử chân chánh của Phật.

Có người thờ Phật không gặp minh sư, chẳng xem kinh giáo, thọ giới rồi thôi chỉ có danh của giới, mờ mịt chẳng tin, vi phạm giới luật, chợt tin chợt không, tâm ý do dự, cũng không có kinh tượng, hàng ngày không đốt hương lễ bái, thường luôn sân hận, ác khẩu mắng chửi, lại không giữ sáu ngày trai giới, thẳng tay sát sinh, không kính trọng kinh Phật, để trong rương tráp quần áo hư mục, hoặc để trên giường vợ con, hoặc treo trên vách, không có tâm đặt những nơi tôn kính để cúng dường, khác nào sách vở thế gian. Nếu có bệnh thì hồ nghi không tin, bèn mời thầy đồng bóng bói hỏi cầu xin giải trừ, cúng

tế tà thần. Vì vậy, Thiên thần lánh xa không ủng hộ, yêu mị ngày càng gần, quỷ ác đầy nhà làm cho suy hao, đem đến những điều không an vui. Hiện tại làm người mắc tội, chẳng phải là đệ tử của Phật, chết sẽ bị đọa vào địa ngục, bị tra khảo đánh đập. Do tội ấy hiện tại bị suy hao, sau chịu tai ương, khi chết thần hồn đau khổ, không thể nói hết. Người ngu mờ mịt không nhớ được nhân duyên nơi cuộc sống đời trước của mình, nguồn gốc của thần thức từ đâu đến mà cho thờ Phật đến nỗi bị suy hao, không xấu hổ những việc làm bất công nơi đời trước của mình, mà lại trách Thánh oán trời. Người đời mê lầm không thấu rõ mình, không hiểu rõ người mới như thế, do dự hoài nghi, lòng tin không vững chắc, tâm không quyết định, tới lui trái lẽ, phụ bạc ân Phật mà không xét kỹ lại, nên bị trói buộc trong cái thấy biết của ba đường. Họa phước tự gây, biết nhân duyên của tội lỗi đã gieo hạt thì nảy mầm, không thể ngược lại. Mười điều ác là oan gia, mười điều thiện là bạn lành, an thần, đắc đạo cũng từ nơi thiện mà ra. Thiện là áo giáp tốt không sợ đao binh. Thường giữ lòng tin, trong nhà an hòa, tự nhiên phước đến, chẳng do thần ban cho. Nay lại có người không tin đời sau lại càng thêm khổ.

Đức Phật nói:

–Này Tôn giả A-nan! Thiện ác theo người như hình với bóng, không thể rời nhau, về việc tội phước cũng đều như vậy, chớ khởi nghi ngờ mà đọa vào đường ác. Lòng tin vững chắc không mê lầm, hiện tại thường được yên ổn. Lời Phật nói thành thật không bao giờ lừa dối.

Đức Phật lại bảo Tôn giả A-nan:

–Phật không nói hai lời, kinh giáo khó được nghe. Ông nhờ có phước của đời trước, nay được hầu Phật, nên nhớ báo ân Phật mà truyền bá giáo pháp, chỉ dạy cho mọi người, làm ruộng phước cho họ. Người có lòng tin gặp được thì đời sau không lo buồn. Tôn giả A-nan nghe đầy đủ vâng lời làm theo.

Tôn giả A-nan lại bạch Phật:

–Người không tự tay mình giết hại mà sai người khác làm thì vô tội phải không?

Đức Phật bảo Tôn giả A-nan:

–Người sai người khác giết hại tội nặng hơn tự mình làm. Vì sao? Vì hoặc là kẻ nô tỳ hèn hạ ngu muội không biết điều tội lỗi, hoặc bị quan quyền sai ép phải làm, không do ý mình, tuy mắc tội nhưng hành động và ý nghĩ chẳng giống nhau, nên nặng nhẹ có sai khác. Kẻ sai người khác giết, biết mà cố phạm, âm thầm tìm cách gây hại, ngu ác ra tay không có tâm Từ, lừa dối Tam bảo, trái với đạo lý, phạm tội ngũ nghịch. Hại mạng sống người, tội đó rất lớn, oan oan tương báo, đời đời chịu tai ương, quanh quẩn đền trả, không bao giờ dứt, hiện tại bất an, gặp nhiều tai nạn, chết vào địa ngục, vừa lìa hình người đọa vào súc sinh, bị người mổ xẻ, rơi vào ba đường, tám nạn, nhiều vạn ức kiếp, đem thịt dâng người không khi nào nghỉ, khiến thân khốn khổ, ăn cỏ uống nước suối, đời này phải chịu làm loài cầm thú đều do đời trước. Khi làm người bạo nghịch vô đạo, ngầm hại chúng sinh, do không lòng tin, đến nỗi như vậy, gây oán nhiều đời, vay trả với nhau, thần hồn giống nhau mà hình thể lại khác, tội nặng như vậy.

Tôn giả A-nan lại bạch Phật:

–Người đời và đệ tử của Đức Phật hướng ý ác đến thầy mình và người đạo đức, tội đó ra sao?

Đức Phật bảo Tôn giả A-nan:

–Hễ là người thì nên ưa mến cái thiện của người, lấy thiện làm bạn, không nên đố kî. Người có ý ác hướng đến người có đạo đức và minh sư, cũng như hướng ý ác đó đến Phật, thà cầm mười ngàn cái nỏ bắn vào thân mình.

Đức Phật hỏi Tôn giả A-nan:

–Tự bắn vào thân mình có đau không?

A-nan thưa:

–Bạch Thế Tôn! Rất đau, rất đau!

Đức Phật nói:

–Người hướng ý ác đến người đạo đức và thầy mình thì đau khổ hơn nỏ bắn vào thân. Là người đệ tử không được khinh mạn thầy mình và hướng ý ác đến người đạo đức, phải xem họ như Phật, không nên đố kî cái thiện của họ. Người có giới đức cảm động đến chư

Thiên, Rồng, Quỷ thần, tất cả đều tôn kính. Thà nhảy vào trong lửa, dao bén cắt thân, cẩn thận không nên đố kî cái thiện của người, tội đó rất lớn. Cẩn thận, cẩn thận!

Tôn giả A-nan bạch:

–Người thầy có thể phô bày cái lỗi của đệ tử được không? Cho lỗi nhỏ là lớn có thể không có tội chăng?

Đức Phật nói:

–Chẳng thể được! Lỗi ấy cũng rất nặng, rất nặng! Tình thầy trò, nghĩa cảm tự nhiên, nên thường thăm hỏi với nhau, xem đệ tử cũng như mình, điều gì mình không muốn chớ đem cho người, truyền rộng việc tôn sùng lễ nghi, giới luật, đừng làm cho oán hận, trách móc. Đệ tử cũng vậy, nghĩa thầy trò phải thành thật, thầy ra thầy, trò ra trò, chớ phỉ báng nhau, cẩn thận chớ ôm lòng độc hại, oán nhỏ thành lớn trở lại tự đốt thân mình. Ta xem thấy đời mạt pháp, những hạng người ác, Tỳ-kheo đời ma chỉ nghĩ điều ác của người mà không dứt trừ các lỗi của mình, ganh tỵ người hiền, đố kî người thiện, không nghĩ hành đạo. Đã không làm được lại còn ôm lòng hủy hoại người, đoạn tuyệt ý đạo, khiến chẳng lưu hành, ham việc thế tục, chất chứa của cải tự chôn vùi mình, chết đọa trong địa ngục lớn; đời sau cũng như vậy. Ở đời cầu gì cũng nghĩ báo ân Phật, lấy đạo noi nhau, đạo chẳng thể chẳng học, giúp cho tinh thần lìa khổ, vượt qua sinh tử, thấy bậc Hiền chớ khinh thường, thấy người thiện chớ hủy báng, chớ đem lỗi nhỏ của người mà tạo thành tội lớn, trái pháp thất lý, tội đó rất lớn. Tội phước có chứng cứ, há không cẩn thận!

Tôn giả A-nan lại bạch Phật:

–Đệ tử tại gia đời sau chỉnh đốn việc gia đình, tùy việc phải làm như thế nào cho thích nghi?

Đức Phật nói:

–Đệ tử đời sau thọ giới cấm của Phật, tin mà làm theo, chẳng nghĩ dối trá, phải cung phụng, hiếu thảo, kính sợ, thận trọng, quy kính Tam bảo, hết lòng nuôi dưỡng cha mẹ, như vậy có thể được gọi là việc thế gian, chứ chẳng thể được gọi là ý thế gian.

Tôn giả A-nan bạch:

–Bạch Thiên Trung Thiên! Việc thế gian, ý thế gian như thế nào?

Đức Phật nói:

–Là đệ tử Phật có thể được làm nghề buôn bán, đong bằng, đo thẳng, không lừa gạt dân chúng, làm việc hợp lý, chẳng trái lẽ tự nhiên như các việc: chôn cất, dời đổi, cưới gả, đó là việc thế gian. Còn ý thế gian: Là đệ tử Phật không được coi bói, tin theo bùa chú, yếm trừ yêu quái, tâu bày cúng tế, cũng không được chọn ngày giờ tốt. Người thọ năm giới của Phật là người phước đức, có làm việc gì nên thưa Tam bảo, đạo hộ trì là sức mạnh sai khiến chư Thiên, Trời, Rồng, Quỷ thần đều kính phục, giới cao quý nên tôn trọng thì việc gì đến cũng tốt đẹp. Há có sự kiêng tránh điều chẳng thiện chăng? Người không thấu rõ tự gây nên trở ngại. Việc thiện ác do tâm mình gây ra, họa phước theo người như hình với bóng, như vang theo tiếng. Cái đức của người giới hạnh hợp với đạo lý, cảm động đến mười phương, được chư Thiên ủng hộ nguyện không trái ý. Đức sánh cùng trời, công lao rạng rỡ, chư Thánh khen ngợi khó mà nói hết. Người trí thấu rõ thân mình, thà bỏ thân này chứ không làm điều tà vạy, hiểu rõ lời Phật dạy, có thể đạt được đạo cứu đời.

Tôn giả A-nan nghe những lời Phật dạy, bèn sửa lại ca-sa, đảnh lễ sát đất, bạch:

–Bạch Thế Tôn! Chúng con có phước được gặp Như Lai ân từ rộng lớn, nghĩ thương tất cả, vì chúng con mà làm ruộng phước, khiến được thoát khổ.

Đức Phật nói:

–Ở đời này, người chí chân mà tin thì ít, còn người ác lại nhiều. Chúng sinh nguyền rủa lẫn nhau, đau đớn lắm thay! Nếu có một hoặc hai người tin làm sao chuyển hóa được đời ác xấu xa đến như vậy! Sau khi Phật diệt độ, giáo pháp dần dần mai một. Ôi đau buồn thay! Lấy gì để nương tựa?

Tôn giả A-nan rơi lệ, nhân việc này nói kệ:

Phật vì giúp ba cõi

Ân đại Từ rộng lớn

Đời ác không thấy Phật

Gặp giáo pháp càng khó.

Buồn thay! Kẻ chẳng biết

Mờ mịt không hiểu đạo

Mới chịu khổ thế này

Tội khiến nên như vậy.

Hoặc chỉ một hai người

Nhờ phước xưa gặp pháp

Kinh giáo dần mai một

Sẽ lấy gì nương tựa.

Ân Phật thật rộng lớn

Trống pháp rền tam thiên

Vì sao không nghe được?

Vì tội do chúng sinh.

Đời trược nhiều người ác

Vọng kiến làm điên đảo

Dua nịnh dối Thánh hiền

Tà mị theo hủy hoại.

Không tin đời có Phật

Cho Phật chẳng đạo lớn

Người hoặc chẳng phải người

Tự gây ra tội lỗi.

Chết đọa vào Vô gián

Bị đao kiếm phanh thây

Quỷ dữ ưa chém giết

Bỏ vào nồi nước sôi.

Dâm dục ôm trụ đồng

Lửa dữ cùng thiêu đốt

Phỉ báng người thanh cao

Bị móc sắt kéo lưỡi.

Say rượu không lễ tiết

Mê hoặc mất nhân đạo

Chết đọa trong địa ngục

Nước đồng rót vào miệng.

Gặp phải nhiều ách nạn

Đau đớn không thể nói

Nếu sinh lại làm người

Hạng hạ tiện bần cùng.

Không giết được sống lâu

Không bệnh thường khỏe mạnh

Không trộm sau giàu có

Tiền của thường đầy đủ.

Không dâm thân trong sạch

Thơm tho và tươi đẹp

Hình dáng thường sáng sủa

Sinh lên làm vua trời.

Thành thật không lừa dối

Làm chỗ chúng noi theo

Không say sau sáng suốt

Đức, tuệ được tôn kính.

Năm phước đó siêu vượt

Trời, người cùng mọi loài

Được lợi gấp vạn ức

Thật sáng rõ chân đế.

Đời sau đám người ác

Không tin, nhiều nghi ngờ

Ngu si không hiểu đạo

Tội nặng càng tăm tối.

Hại Thánh, hủy Chánh giác

Chết vào thành sắt lớn

Thần thức ở trong đó

Đầu đội vòng sắt nóng.

Cầu chết không chết được

Khoảnh khắc đã biến hình

Mâu kích cùng đâm lụi

Thân thể thường tàn tật.

Đời như vậy làm sao!

Bỏ chánh, tin quỷ thần

Ưa xem bói cầu xin

Cúng tế chẳng lòng Từ.

Chết đọa mười tám ngục

Trải qua ngục Hắc thằng

Tám nạn là cảnh trược

Khó được lại thân người.

Nếu khi được làm người

Ngu độn không đạo lý

Tăm tối là hang sâu

Què câm chẳng nói được.

Mờ mịt chẳng rõ sự

Ác với ác kéo nhau

Lần lần chúng nhóm lại

Thân cầm thú sáu loài.

Bị người đem cắt mổ

Lột da treo cổ chúng

Để đền lại nợ xưa

Đem thịt cấp cho người.

Vô đạo đọa đường ác

Cầu thoát khỏi rất khó

Thân người đã khó được

Pháp Phật khó được nghe.

Phật vì giúp chúng sinh

Tôn quý của ba cõi

Ban rải pháp cam lồ

Khiến mọi người làm theo.

Ôi! Đã được trí tuệ

Thương nghĩ đến quần sinh

Khai chỉ đường giải thoát

Người trí liền vượt khổ.

Phước nơi người hướng đến

Bậc kiến đế bất sinh

Tự quy ruộng phước lớn

Gieo giống đất bất tử.

Ân từ chẳng qua Ngài

Chuyển pháp luân cứu đời

Nguyện tất cả mọi người

Được uống nước cam lồ.

Thuyền trí đến bờ kia

Khánh pháp rền tam thiên

Ta, người không còn hai

Nguyện phát Vô thượng chân.

Tôn giả A-nan nói kệ như thế, các đại chúng trong pháp hội đều tin hiểu pháp âm cam lồ, khởi đại hoằng thệ nguyện, hương xông khắp tam thiên giới, khai mở đường đến, bắc nhịp cầu qua. Quốc vương, đại thần, dân chúng, trời, rồng, quỷ thần nghe lời Phật dạy và lời của Tôn giả A-nan vừa buồn vừa vui, cúi đầu đảnh lễ sát chân Phật và đảnh lễ Tôn giả A-nan, thọ giáo rồi lui ra.

Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.