Đại Tập 57 · Bộ Kinh Tập IV · Số 490–584

Kinh Ưu-Bà-Di Tịnh Hạnh Pháp Môn - Quyển Hạ - Phẩm 2: Tu Học (Phần 2)

KINH ƯU-BÀ-Di TỊNH HẠNH PHÁP MÔN

QUYỂN HẠ

PHẨM 2: TU HỌC (PHẦN 2)

Lại nữa, này Tỳ-xá-khư! Tu hành như thế nào để thân có màu vàng rực, ánh sáng chiếu rực rỡ giống như núi vàng? Trong vô lượng kiếp xa xưa, Như Lai thường thích tu tập điều thiện, không sân, không giận. Nếu có chúng sinh nào mắng đập thì Như Lai nhịn nhục không hề giận dữ, luôn luôn tự thấy xấu hổ và luôn có lòng đại Bi. Vì cho đó đều là quả báo kiếp trước ở quá khứ, nên thường tự trách mình, phải nên thực hành bố thí, đem những loại y phục mềm mại như: Thảm, sô-ma, kiếp-bối, Kiêu-xa-da để bố thí cho người. Cứ như thế, trải qua vô lượng đời, tích chứa công đức sâu dày như vậy, nên được hưởng sự vui sướng ở cõi trời, sau sinh làm người thì được tướng màu vàng rực của bậc Đại nhân, màu vàng là màu cao tột. Nhờ tướng này, nếu tại gia thì làm Chuyển luân thánh vương, cai trị bốn thiên hạ. Ở trong bốn thiên hạ nếu có những loại y phục mềm mại như các thảm, sô-ma, kiếp-bối, kiêu-xa-da, khâm-bà-la và tất cả vật mềm mại nào trong thế gian thì vua đều có tất cả. Nếu xuất gia thì được thành Phật. Hễ trong dân chúng có các y phục mềm mỏng như ngọa cụ, kiếp-bối, sô-ma, khâm-bà-la thì Như Lai cũng đều có cả những vật như vậy.

Bấy giờ, Thế Tôn nói kệ:

Tâm không sinh sân giận

Luôn xấu hổ tự trách

Bố thí áo tốt đẹp

Các vật mềm vô giá.

Luôn ban cho chúng sinh

Cho rồi, lòng hoan hỷ

Sung sướng không luyến tiếc

Như người không gặp lửa.

Cứu vật ra rất vui

Chứa nghiệp không thể lường

Sinh cõi trời thọ lạc

Sau đó sinh làm người.

Được thân tướng Đại nhân

Thân thể màu vàng rực

Giống như núi chúa vàng

Tại gia làm Chuyển luân.

Cai trị bốn thiên hạ

Được thân thể mịm màng

Một áo giá ngàn vạn

Nếu học đạo thành Phật.

Độ trời, người, rồng, thần

Y phục cũng như vậy.

Lại nữa, này Tỳ-xá-khư! Tu hành như thế nào để có tướng âm mã tàng? Trong vô lượng kiếp quá khứ, khi Như Lai còn là người phàm, Như Lai thích tu hành vui vẻ và khéo hòa hợp với mọi người, như với cha mẹ, nam nữ, anh em, chị em, dòng họ, bạn bè, quyến thuộc, Thiện tri thức, cho đến loài súc sinh. Nếu có người chia ly thì mong họ được hòa hợp, làm theo sở thích của họ để họ hòa hợp. Nhờ nghiệp tích chứa nhiều phước đức này, mà được sinh lên cõi trời, hưởng phước vui của cõi trời. Sau sinh vào nhân gian, cứ lần lượt vô lượng, vô biên kiếp như vậy cho đến Nhất sinh bổ xứ được tướng Âm mã tàng. Nhờ tướng này được làm Chuyển luân vương có một ngàn người con, cai trị bốn thiên hạ, ngàn con dũng mãnh có thể đánh bại kẻ địch. Nếu xuất gia thì được thành Phật. Từ pháp sinh học trò hơn ngàn vạn, dũng mãnh nhiều sức mạnh có thể đẩy lùi ma oán.

Bấy giờ, Thế Tôn nói kệ:

Trải qua vô lượng kiếp

Khi ta làm người phàm

Luôn hòa hợp với chúng

Để được sống an lạc.

Như cha mẹ, nam nữ

Anh em và chị em

Thân thích, các quyến thuộc

Và thiện hữu tri thức.

Ai khổ vì xa lìa

Khéo hòa để an vui

Nhờ tạo hành nghiệp này

Thường sinh trong trời, người.

Hưởng an vui cõi trời

Sau sinh vào loài người

Được tướng âm mã tàng

Hiện thành được ngàn con.

Dũng mãnh không ai bằng

Đánh bại kẻ địch thù

Luôn cúng dường cha mẹ

Để luôn được an lạc.

Nếu xuất gia thành Phật

Con pháp có ngàn vạn

Giới, định sức thần thông

Diệt trừ mọi ma oán.

Lại nữa, này Tỳ-xá-khư! Tu hành như thế nào để có thân tròn đầy giống như cây Ni-câu-luật, thân thẳng đứng như Phạm thiên, tay đụng đầu gối? Xưa kia, khi Như Lai còn là người phàm, luôn luôn tu lòng lành rộng lớn, quán sát rất rõ về những pháp đồng - bất đồng, thô - tế, thiện - ác, đây là trí tuệ, kia là ngu si, đây là tinh tấn, đây là biếng nhác, đây là sân giận, kia là nhẫn nhục, phân biệt rõ ràng như vậy rồi theo từng loài mà ta giáo hóa hướng dẫn họ. Nhờ nghiệp này mà đã vô lượng lần sinh vào cõi người, cõi trời, cho đến Nhất sinh bổ xứ. Khi sinh vào loài người thì được hai tướng Đại nhân:

1.Thân Phạm thiên tròn đầy giống như cây Ni-câu-luật.

2.Thân cao thẳng, tay đụng đầu gối.

Nhờ tướng này nếu tại gia thì làm Chuyển luân vương, cai trị bốn thiên hạ của cải giàu có vô lượng vàng, bạc, lưu ly, xa cừ, mã não, san hô, hổ phách, ngọc báu… lương thực dồi dào tươi tốt, kho tàng đầy ắp. Nếu như xuất gia thì được thành Phật, đầy đủ bảy Thánh

tài: Tín, giới, thí, văn, tuệ, hổ, thẹn. Như Lai cũng có vô lượng, vô biên những vật như vậy.

Khi ấy, Thế Tôn nói kệ:

Ta trong đời quá khứ

Khéo cân nhắc chúng sinh

Chọn lựa phân biệt rồi

Quán sát đều bình đẳng.

Phân biệt các chúng sinh

Tùy loài mà ban bố

Do nhờ hành nghiệp này

Thường sinh vào cõi trời.

Sau sinh vào loài người

Thân ngay thẳng, không cong

Hai tay đụng đầu gối

Giống như cây Ni-câu.

Từ đất mọc tròn đều

Thân Phật cũng như vậy

Vô lượng kiếp đến nay

Sinh từ đất hành nghiệp.

Hiện hai tướng giàu có

Khiến thiên hạ thái bình

Tại gia thọ năm dục

Được làm Chuyển luân vương.

Xuất gia bỏ năm dục

Được thành đấng Vô thượng.

Lại nữa, này Tỳ-xá-khư! Tu hành như thế nào để được ba tướng của bậc Đại nhân?

1.Ngực như sư tử.

2.Sau ót có tỏa ánh sáng.

3.Vai cổ tròn trịa.

Thuở quá khứ, khi Như Lai còn là người phàm, luôn luôn làm lợi ích cho chúng sinh để họ có cuộc sống an cư lạc nghiệp, có lòng tin, giữ giới, hiểu rộng, có trí tuệ, bố thí, tài của, lúa mạch, ruộng vườn, nô tỳ, trâu dê, voi ngựa, xe cộ, vợ con, nam nữ, thị tùng, quyến

thuộc, thân thích, làm cho tất cả được phát triển. Nhờ nghiệp này nên được sinh lên cõi trời, sau sinh làm người được ba tướng

Đại nhân: 1.Ngực như Sư tử.

2.Sau ót phóng ra ánh sáng.

3.Vai cổ tròn trịa.

Nhờ tướng này, nếu tại gia thì làm Chuyển luân vương, cai trị bốn thiên hạ, pháp thường tăng trưởng, tài vật, ruộng nhà, lúa thóc dồi dào sung túc, vợ con, quyến thuộc, nô tỳ, thị tùng, thiện hữu tri thức, tất cả đều đầy đủ không có giảm bớt. Nếu xuất gia thì được thành Phật, đầy đủ bảy Thánh tài và bốn bộ quyến thuộc cũng không giảm bớt.

Bấy giờ, Thế Tôn nói kệ:

Tín tâm trì giới

Đa văn trí tuệ

Nô tỳ, voi ngựa

Trâu, dê, ruộng nhà.

Vợ con, quyến thuộc

Thiện hữu tri thức

Luôn nghĩ điều thiện

Làm sao khiến họ.

Sắc, lực, an vui

Được tăng trưởng lớn

Do nhờ nghiệp này

Thường sinh cõi trời.

Sau sinh làm người

Được tướng Đại nhân

Ngực như sư tử

Ót phóng ánh sáng.

Vai cổ tròn trịa

Thành tựu ba tướng

Nếu là tại gia

Quyến thuộc vợ con.

Nô tỳ voi ngựa

Đều được sung mãn

Nếu là xuất gia

Được thành quả Phật.

Quyến thuộc tăng trưởng

Pháp luôn trường tồn.

Lại nữa, này Tỳ-xá-khư! Tu hành như thế nào để ngực có chữ Vạn? Về thuở xa xưa, khi còn là người phàm, Như Lai không bao giờ làm não loạn chúng sinh, không đánh đập cũng không nhốt trói họ. Nhờ tích chứa hành nghiệp thiện này rộng lớn nên thường sinh lên cõi trời. Sau sinh làm người, được tướng Đại nhân, ngực có chữ Vạn. Nếu tại gia thì làm Chuyển luân vương, không có các tật bệnh, bốn mùa điều hòa thích hợp, không nóng, không lạnh. Nếu xuất gia thì được thành Phật, cũng không có các bệnh hoạn, luôn được điều hòa, không lạnh không nóng, thân thể nhẹ nhàng, nhập vào Tam-muội.

Bấy giờ, Thế Tôn nói kệ:

Không nhốt, trói chúng sinh

Cũng không đánh đập họ

Không dùng những đao, gậy

Làm não hại chúng sinh.

Do nhờ hành nghiệp này

Thường sinh trong trời người

Hưởng vui sướng cõi trời

Đến Nhất sinh bổ xứ.

Sau sinh vào nhân gian

Được tướng của Đại nhân

Giữa ngực có chữ Vạn

Do nhờ tướng tốt ấy.

Không có các bệnh hoạn

Tại gia hay xuất gia

Thường thọ hưởng an vui

Nếu là dòng Sát-lợi.

Làm vua bốn thiên hạ

Nếu xuất gia học đạo

Được thành đấng Vô thượng

Luôn được vui thượng diệu.

Lại nữa, này Tỳ-xá-khư! Tu hành như thế nào mà mắt có màu xanh biếc giống như hoa sen xanh, tròng mắt hiện ra ánh sáng màu xanh biếc? Trong vô lượng kiếp về quá khứ, khi Phật còn là người phàm, luôn tu tập hạnh thiện, không đem tâm ác độc, với đôi mắt dữ nhìn chúng sinh, không đem tâm dục mà ngó liếc, luôn đem tâm xả bỏ mà lìa sân, ái, si, nhìn thẳng vào chúng sinh. Nhờ nghiệp này nên thường sinh lên cõi trời hưởng vui sướng ở cõi trời, sau sinh làm người được hai tướng

Đại nhân:

1.Mắt màu xanh biếc, hai mí trên dưới đều nháy một lượt.

2.Tròng mắt khi nháy hiện ra ánh sáng màu xanh biếc.

Nhờ tướng này, nếu tại gia thì làm Chuyển luân vương, cai trị bốn thiên hạ, làm cho tất cả dân chúng, Sa-môn, Bà-la-môn, Sát-lợi, Cư só, vợ con quyến thuộc, quần thần, người hầu cận đều ngắm nhìn vua không biết chán. Nếu xuất gia thì được thành Phật, làm cho các chúng sinh trong bốn bộ Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di và các chúng Trời, Người, A-tu-la, Ma-hầu-la-già, Càn-thát-bà… tất cả đều vui vẻ phát sinh tâm thiện, giống như chiêm ngưỡng Như Lai, không biết chán đủ.

Bấy giờ, Thế Tôn nói kệ:

Trải bao kiếp quá khứ

Khi Phật là người phàm

Thường tu các hạnh thiện

Không đem tâm sân giận.

Không trợn mắt dữ tợn

Cũng không vì tham đắm

Tâm dục nhìn chúng sinh

Mắt sáng lìa dơ, ác.

Tâm hoan hỷ nhìn thẳng

Do nhờ hành nghiệp này

Được sinh vào cõi trời

Đến Nhất sinh bổ xứ.

Sau sinh làm loài người

Mắt, lông mi xanh biếc

Mắt như hoa sen xanh

Trên dưới nháy một lượt.

Nhờ tướng Đại nhân ấy

Được trí tuệ thông sáng

Tất cả các chúng sinh

Thích nhìn không biết chán.

Tại gia làm Chuyển luân

Thành tựu đại trí tuệ

Có đầy đủ bảy báu

Cai trị bốn thiên hạ.

Xuất gia được thành Phật

Chứng đắc Nhất thiết trí.

Lại nữa, này Tỳ-xá-khư! Tu hành như thế nào mà trên đảnh có nhục kế, tóc xanh biếc? Đời quá khứ, khi Như Lai còn là người phàm, luôn tạo công đức cho người, giữ nghiệp thân, khẩu, ý, bố thí, trì giới, mỗi tháng tu sáu ngày trai giới, cúng dường cha mẹ, Sa-môn, Bà-la-môn, bạn bè quyến thuộc, những vị tuổi cao đức lớn. Lại hành nghiệp thiện không thể đếm xuể. Nhờ tích chứa vô lượng hạnh này, mà hưởng được sự vui sướng ở cõi trời, cho đến Nhất sinh bổ xứ. Sau sinh làm người thì được hai tướng Đại nhân:

1.Trên đảnh có nhục kế.

2.Tóc xanh biếc.

Nhờ tướng này, nếu tại gia thì làm Chuyển luân vương, cai trị bốn thiên hạ, làm chỗ nương tựa cho dân chúng. Nếu xuất gia thì được thành Phật, làm chỗ nương tựa cho bốn chúng Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di và tám bộ chúng Trời, Rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, Nhân và phi nhân.

Khi ấy, Thế Tôn nói kệ:

Ta ở đời quá khứ

Người đứng đầu tu thiện

Luôn thực hành phạm hạnh

Làm chỗ dựa cho người.

Qua đời sinh lên trời

Hưởng vui sướng cõi trời

Sau sinh vào nhân gian

Được hai tướng Đại nhân.

Trên đảnh có nhục kế

Tóc xoắn màu xanh biếc

Tại gia làm Chuyển luân

Cai trị bốn thiên hạ.

Dùng năm giới mười thiện

Cứu giúp cho muôn dân

Nếu xuất gia học đạo

Được thành đấng vô thượng.

Thường lấy giới-định-tuệ

Chỉ dạy các chúng sinh

Luôn làm chỗ nương tựa

Cho các trời, người, rồng. Thần, Dạ-xoa, Càn-thát A-tu-la vân vân.

Lại nữa, này Tỳ-xá-khư! Tu hành như thế nào để mỗi lỗ chân lông chỉ có mỗi sợi lông, giữa chặng mày có lông trắng giống như Đâu-la-miên? Thuở xưa, khi còn là người phàm, Phật luôn tu hành không nói dối, tránh xa nói dối, luôn tu hành lời nói thật, tâm chân chánh với lời nói thật, cũng không có lời nói thêu dệt, lời nói luôn luôn dịu dàng, nhỏ nhẹ tùy thuận với chúng sinh. Do hành nghiệp này nên thường sinh lên cõi trời hưởng vui sướng, sau sinh làm người thì được hai tướng Đại nhân.

1.Mỗi lỗ chân lông chỉ có mỗi sợi lông. Lông ấy mềm mại và đều xoay về phía bên phải, không dính bụi nước.

2.Giữa chặng mày có lông trắng đẹp đẽ giống như Đâu-la-miên chiếu sáng.

Nhờ tướng này, nếu tại gia thì làm Chuyển luân vương, cai trị bốn thiên hạ, dân chúng hưng thịnh phát triển vô cùng vui sướng. Nếu xuất gia thì làm Phật, làm cho bốn bộ chúng Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di tăng trưởng vô lượng, vô biên khắp thế gian.

Bấy giờ, Thế Tôn nói kệ:

Ta ở đời quá khứ

Luôn tu không nói dối

Mở miệng chưa từng nói

Lời dối gạt không thật.

Thích ứng với thế gian

Nói năng không lầm lỗi

Nhờ những hành nghiệp này

Luôn sinh vào cõi trời.

Sau sinh làm loài người

Được hai tướng Đại nhân.

Lông trắng sáng chặng mày

Mềm mại như Đâu-miên.

Lỗ chân lông một sợi

Tất cả đều xoay phải

Nhờ có hai tướng này

Tại gia làm Chuyển luân.

Cai trị bốn thiên hạ

Muôn dân phát triển mạnh

Nếu bỏ nhà học đạo

Chứng đắc đại pháp vương.

Chỉ dạy các trời, người

Khiến chánh pháp tăng trưởng.

Lại nữa, này Tỳ-xá-khư! Tu hành như thế nào mà miệng có bốn mươi cái răng, răng trắng đều khít? Trong vô lượng kiếp thuở xưa, Như Lai luôn tu hành không nói lời hai lưỡi. Nghe người này không đến nói với người kia. Nghe người kia không đến nói với người này. Sau khi nghe hai bên nếu có lợi ích vui vẻ thì mới đến nói với họ. Nhờ nghiệp này nên luôn hưởng được vui sướng của cõi trời, sau sinh làm người được hai tướng Đại nhân:

1.Miệng có bốn mươi cái răng.

2.Răng trắng đều và khít.

Nhờ tướng này, nếu tại gia thì làm Chuyển luân vương, cai trị bốn thiên hạ, không có trộm cướp, quyến thuộc trong sạch, vững vàng không hư hoại. Nếu xuất gia thì được thành Phật, có bốn bộ chúng: Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di vững vàng thọ trì pháp tạng của Như Lai, không bị bốn ma phá hoại.

Bấy giờ, Thế Tôn nói kệ:

Như Lai đời quá khứ

Tu hành không hai lưỡi

Không não loạn chúng sinh

Luôn hòa hợp mọi người.

Hành nghiệp sinh lên trời

Hưởng vui sướng cõi trời

Sau sinh làm loài người

Được hai tướng Đại nhân.

Miệng có bốn mươi răng

Răng trắng đều và khít

Tại gia dòng Sát-lợi

Cai trị bốn thiên hạ.

Vua có bốn binh chủng

Vững vàng khó hủy hoại

Sát-lợi, Bà-la-môn

Không thể lay chuyển được.

Nếu xuất gia thành Phật

Đầy đủ bốn bộ chúng

Luôn được hàng trời, người

Cung kính và tôn trọng.

Lại nữa, này Tỳ-xá-khư! Tu hành như thế nào mà có tướng lưỡi rộng dài phát ra tiếng Phạm âm giống như tiếng chim Ca-lăng-tần-già? Vào thuở xưa, khi Đức Phật còn là người phàm, không nói lời thô, xả bỏ lời nói thô, tránh xa lời nói thô, luôn nói những lời nói tốt đẹp, lời nói dịu dàng để thấm sâu vào tâm người khiến họ thích nghe và dùng những lời đại Từ bi, nhất quyết không quên, lời nói ân nghĩa sâu xa, để được người yêu mến nhớ nghĩ. Nhờ siêng năng tu tập nghiệp này cao rộng nên thường hưởng sự vui sướng ở cõi trời. Sau sinh làm người thì được hai tướng Đại nhân:

1.Lưỡi rộng dài phủ che cả mặt.

2.Phạm âm dịu dàng như tiếng Ca-lăng-tần-già, khiến ai cũng thích nghe.

Nhờ tướng này, nếu tại gia thì làm Chuyển luân vương, cai trị

bốn thiên hạ, nói ra điều gì hết thảy dân chúng đều thích nghe và vui vẻ làm theo. Nếu không thích tại gia lại xuất gia học đạo thì được thành Phật, nói ra lời gì thì Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di, Trời, Rồng, Dạ-xoa, Nhân phi nhân đều cung kính lãnh thọ, vui vẻ phụng hành.

Bấy giờ, Thế Tôn nói kệ:

Phật ở đời quá khứ

Tu tập lời nói tốt

Không sân cũng không giận

Không nói lời thô ác.

Luôn nói lời Từ bi

Lời chính xác dịu dàng

Lời ý phải nghĩ trước

Sau đó mới phát ngôn.

Nhờ hành nghiệp như vậy

Được tướng lưỡi rộng dài

Phạm âm luôn hòa nhã

Như tiếng chim Ca-lăng.

Nhờ hai tướng Đại nhân

Tại gia làm Chuyển luân

Nếu nói ra lời gì

Muôn dân đều tuân theo.

Nếu xuất gia thành Phật

Chuyển bánh xe vô thượng

Diệu pháp được nói ra

Khiến Trời, Người, Tu-la.

Rồng, Thần và Dạ-xoa

Nghe rồi đều phụng hành.

Lại nữa, này Tỳ-xá-khư! Tu hành như thế nào để có cằm như sư tử? Vào thời quá khứ, khi Phật còn là người phàm, luôn tu tập không nói lời thêu dệt, xả bỏ lời nói thêu dệt, luôn nói lời hợp thời, lời đúng nghĩa, lời đúng pháp, lời oai nghi, lời thường trụ, lời rõ ràng. Nhờ tích chứa vô lượng công đức nghiệp này nên thường được hưởng vui sướng của cõi trời. Sau sinh làm người thì được tướng Đại

nhân có cằm như sư tử. Với tướng này, nếu tại gia thì làm Chuyển luân vương, cai trị bốn thiên hạ, tất cả dân chúng không ai dám nổi loạn. Nếu xuất gia thì được thành Phật, Trời, Người, A-tu-la, Phạm, Ma, Sa-môn, Bà-la-môn, oan gia trong hoặc ngoài, không ai dám chống lại Như Lai. Bấy giờ, Thế Tôn nói kệ:

Ta ở đời quá khứ

Không nói lời thêu dệt

Cũng không tự khen mình

Và nói lời tạp ngữ.

Đoạn diệt lời vô nghĩa

Luôn nói lời hợp thời

Nói ra cốt làm vui

Lợi ích cho chúng sinh.

Do có hành nghiệp này

Hưởng vui sướng cõi trời

Sau sinh làm loài người

Có cằm giống sư tử.

Tại gia làm Chuyển luân

Cai trị bốn thiên hạ

Với tướng Đại nhân này

Không ai dám nổi loạn.

Xuất gia được thành Phật

Sa-môn, Phạm, Ma vương

Trời, Người, A-tu-la

La-hầu, Khẩn-na-la.

Các oan gia trong ngoài

Không ai dám chống lại.

Lại nữa, này Tỳ-xá-khư! Tu hành như thế nào để có bốn răng đều, khít, trắng sạch và tỏa sáng? Vào thuở xưa, khi Phật còn là người phàm, xả bỏ cuộc sống xấu ác, luôn nghĩ tìm nghề chân chánh để sinh sống, cũng không làm những việc cân lường lừa gạt người, dùng vật hư dối để lừa gạt người, dùng biến hóa để lừa gạt, yêu thương để lừa gạt. Tất cả những cách lừa gạt như vậy đều không hề

có. Nhờ hành nghiệp này mà tích tụ được phước sâu dày, nên sau khi qua đời sinh lên cõi trời, hưởng vui sướng ở mười chốn. Thế nào là mười?

1.Tuổi thọ của trời.

2.Sắc đẹp của trời.

3.Âm nhạc của trời.

4.Tiếng tốt đồn xa của trời.

5.Vua trời.

6.Sắc trời.

7.Âm thanh của trời.

8.Hương thơm của trời.

9.Mùi vị của trời.

10.Xúc chạm của trời.

Sau khi hưởng vui sướng về mười chốn ở cõi trời rồi, sinh làm người thì được hai tướng Đại nhân.

1.Răng không lớn, không nhỏ.

2.Màu răng trắng sạch.

Nhờ tướng này, nếu tại gia thì làm Chuyển luân vương, cai trị bốn thiên hạ. Bốn bộ chúng: Chúng Bà-la-môn, chúng Sát-lợi, nơi xóm làng thành ấp, đại thần, trưởng giả, phi hậu, thể nữ và chư Thiên, tất cả đều nghiêm tịnh. Nếu xuất gia thì được thành Phật cũng có bốn chúng Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di và Trời, Người, A-tu-la, Càn-thát-bà cũng đều thanh tịnh.

Bấy giờ, Thế Tôn nói kệ:

Ta ở đời quá khứ

Xả bỏ mưu sinh ác

Dùng pháp sạch có lợi

Nghề chân chánh nuôi thân.

Trừ bớt khổ chúng sinh

Để họ được an vui

Nhờ có hành nghiệp này

Hưởng mười vui sướng trời.

Thường được các trời người

Tôn trọng và khen ngợi

Hết hưởng vui cõi trời

Sau sinh nơi loài người.

Nhờ quả tu nghiệp thiện

Được hai tướng Đại nhân

Răng không bị to nhỏ

Màu răng trắng tỏa sáng.

Sinh vào dòng Sát-lợi

Tại gia làm Chuyển luân

Có bốn binh vây quanh

Thanh tịnh không cấu uế.

Xuất gia được thành Phật

Thường được đủ bốn chúng

Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni

Ưu-bà-tắc, Bà-di

Trời, Người, A-tu-la

Rồng, Thần và Dạ-xoa

Thanh tịnh không cấu nhiễm

Đều cung kính vây quanh.

Này Tỳ-xá-khư! Đó gọi là hai mươi cách tu hành để được ba mươi hai tướng của bậc Đại nhân. Nhờ tướng này, nên thân của Như Lai được trang nghiêm vô cùng tươi đẹp.

Lại nữa, này Tỳ-xá-khư! Thân Phật lại có tám mươi vẻ đẹp. Đó là:

1.Móng tay đỏ hồng.

2.Móng tay nổi tròn lên đẹp.

3.Móng tay bóng láng.

4.Móng tay đầy đặn.

5.Ngón tay tròn trịa.

6.Ngón tay thon thẳng.

7.Ngón tay khép kín.

8.Ngón tay sạch sẽ.

9.Tay chân nõn nà.

10.Phía trong tay chân đỏ hồng.

11.Tay chân bằng phẳng.

12.Bên trong tay chân đầy đặn.

13.Vân tay hiện lên sâu.

14.Vân tay thẳng đẹp.

15.Vân tay nhỏ dài.

16.Tay chân mịn màng.

17.Vân tay không rối.

18.Xương mắt cá không lồi ra.

19.Đầu gối tròn đầy.

20.Bắp chân đều đặn.

21.Bước đi bằng phẳng.

22.Đi như sư tử chúa.

23.Đi như chim ngỗng trời.

24.Tướng đi như Long vương.

25.Tướng đi như Ngưu vương.

26.Đi không nhìn ra sau.

27.Bước đi không nghiêng ngã.

28.Nửa thân cao thẳng.

29.Thân Phật cao hơn người.

30.Toàn thân đầy đủ.

31.Thân Phật đều đẹp.

32.Thân thể cân đối.

33.Thân thể đầy đặn.

34.Thân thể thẳng đứng.

35.Thân thể bóng láng.

36.Thân lớn nhỏ đều đặn.

37.Thân thể sạch đẹp.

38.Thân thể mềm mại.

39.Thân thể vắng lặng.

40.Thân thể chắc chắn.

41.Thân thể gọn ghẽ.

42.Thân thể đoan nghiêm.

43.Các căn đều đặn.

44.Sắc thân không đen.

45.Thân thể không tối.

46.Lông trên thân sạch sẽ.

47.Tướng bụng tròn trịa.

48.Bụng không có ngấn ngang.

49.Thân thể sáng sạch thấy rõ các sắc tướng.

50.Rốn sâu.

51.Lỗ rốn tròn.

52.Vân rốn xoay về bên phải.

53.Lỗ rốn không trủng.

54.Miệng rốn không dài.

55.Miệng rốn không ngắn.

56.Lông rốn hướng về phía dưới.

57.Có tướng răng của rồng.

58.Môi che kín răng.

59.Bốn răng giữa tròn đều.

60.Bốn răng nanh sắc bén.

61.Bốn răng nanh nhọn dài.

62.Bốn răng nanh đều khít.

63.Lưỡi rộng mềm mại.

64.Màu lưỡi hồng đẹp.

65.Phạm âm rõ ràng vi diệu.

66.Tiếng như voi chúa.

67.Tiếng như chim Ca-lăng-tần-già.

68.Nứu răng thịt đầy.

69.Mũi không dài xuống.

70.Mũi cao nhỏ dài.

71.Lỗ mũi sạch sẽ.

72.Mũi suông rộng.

73.Mắt đẹp sáng long lanh.

74.Mắt đen sáng.

75.Lông mi mắt có thứ lớp.

76.Lông mày dài như nữa vầng trăng.

77.Lông mày đen mướt dài ngắn có thứ lớp.

78.Lông mày sáng sạch mướt.

79.Tai thòng xuống trong ngoài sạch sẽ.

80.Tóc mềm mại quay về bên phải không rối dài theo

thứ lớp, rất đẹp.

Này Tỳ-xá-khư! Đó là tám mươi vẻ đẹp của Như Lai.

Bấy giờ, Thế Tôn nói kệ:

Ngày đêm thọ trì

Tất cả giới cấm

Vô lượng hạnh khổ

Là đại Phạm chí.

Ba mươi hai tướng

Tám mươi vẻ đẹp

Chuỗi ngọc nghiêm thân

Đấng Thiên Nhân Tôn.

Ánh sáng rực rỡ

Chiếu rọi vô cùng

Xanh đỏ vàng trắng

Xen lẫn với nhau.

Uyển chuyển xoay tròn

Khắp cả hư không

Phóng ánh sáng lớn

Chiếu vô lượng cõi.

Trong ánh sáng rực

Tam thiên thế giới

Như Lai luôn sáng

Chiếu tới một tầm.

Khi phóng ánh sáng

Che lấp nhật nguyệt

Như mặt trời mọc

Không thấy các sao.

Nếu phóng ánh sáng

Chiếu cả thế giới

Nhật quang như trăng

Màu trăng như sao.

Nhờ được vạn hạnh

Có thân như vầy

Được các chúng sinh

Ưa thích ngắm nhìn

Không bao giờ chán.

❧

Phẩm 3: ĐIỀM LÀNH

Sau khi Đức Phật nói kệ này, Tỳ-xá-khư mẫu lòng vui mừng khôn xiết, bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Khi Bồ-tát ở trong thai và lúc mới sinh có bao nhiêu tướng điềm lành kỳ lạ tốt đẹp hiện ra thế gian? Phật bảo Tỳ-xá-khư:

–Khi Bồ-tát sinh ra có mười sáu tướng kỳ lạ tốt đẹp, mười sáu tướng đó là:

Bồ-tát xả thân ở cõi trời Đâu-suất, ở trong thai mẹ nhớ biết rất rõ ràng. Đây là pháp kỳ lạ hiếm có thứ nhất.

Sau khi Bồ-tát xả thân ở cõi trời vào thai mẹ, tự nhiên ánh sáng chiếu khắp thế gian. Chỗ tối tăm ở giữa thế giới, ánh sáng của mặt trời, mặt trăng, sao, không thể chiếu tới thì có ánh sáng lớn này chiếu đến. Chúng sinh trong đó đều nhìn thấy lẫn nhau và họ nói: “Trong đây vì sao bỗng nhiên lại có chúng sinh. Tất cả ánh sáng của thế gian, Phạm, Ma, Sa-môn, Bà-la-môn đều không thể sánh kịp. Tam thiên đại thiên thế giới đều chấn động đủ sáu cách, các núi Tu-di đều chấn động không ngừng. Đấy là pháp kỳ lạ chưa từng có thứ hai.

Bồ-tát ở trong thai, có bốn Thiên tử giữ đúng oai nghi ở ngay bốn phương bảo vệ Bồ-tát và mẹ của Bồ-tát, không để các người, phi nhân ở thế gian não hại. Đây là pháp kỳ lạ chưa từng có thứ ba.

Bồ-tát ở trong thai tự nhiên làm cho người mẹ giữ giới, không sát sinh, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối và không uống rượu. Đây là pháp kỳ lạ chưa từng có thứ tư.

Bồ-tát ở trong thai mẹ, người mẹ trong sạch không có lòng ham muốn. Người ngoài thấy bà cũng không sinh tâm mê đắm. Đây là pháp kỳ lạ chưa từng có thứ năm.

Bồ-tát ở trong thai thường khiến cho người mẹ được rất nhiều lợi dưỡng như: Sắc, hương, vị, xúc tự nhiên đem đến. Đây là pháp kỳ lạ chưa từng có thứ sáu.

Bồ-tát ở trong thai, người mẹ luôn an vui, không có các hoạn nạn tật bệnh, đói khát, lạnh nóng, mệt mỏi, Bồ-tát cũng vậy. Người mẹ luôn thấy Bồ-tát ở trong thai, giống như ngọc Ma-ni, Tỳ-lưu-ly quý báu đều trong suốt sáng rực nhìn thấy rõ ràng, chỉ năm màu xâu lại. Người mắt sáng cầm trong tay thì thấy tám cạnh của viên châu và chỉ năm màu xanh, vàng, đỏ, trắng rất rõ ràng. Người mẹ thấy tất cả bộ phận nơi thân của Bồ-tát, rõ ràng không bị ngăn che. Đây là pháp kỳ lạ chưa từng có thứ bảy.

Này Tỳ-xá-khư! Sau khi Bồ-tát sinh được bảy ngày thì người mẹ qua đời sinh lên cõi trời Đâu-suất, hưởng an vui của cõi trời. Đây là pháp kỳ lạ chưa từng có thứ tám.

Người phàm phu thọ thai là chín tháng, hoặc đến mười tháng mới sinh, Bồ-tát thành tựu không như vậy, mà phải đủ tháng thứ mười sau đó mới sinh. Đây là pháp kỳ lạ chưa từng có thứ chín.

Ở thế gian khi phụ nữ sắp sinh thì thân thể đau đớn, ngồi nằm không yên, sau đó mới sinh. Còn khi Bồ-tát sinh ra người mẹ an lạc, không có các bệnh đau, mà còn mừng rỡ, vui tươi, đứng giơ tay lên để sinh. Đây là pháp kỳ lạ chưa từng có thứ mười.

Khi Bồ-tát sinh ra khỏi thai được chư Thiên đón lấy, sau đó được người bồng ẵm. Đây là pháp kỳ lạ chưa từng có thứ mười một.

Sau khi được người đời bồng rồi, bốn Thiên tử sẽ đón bồng cung kính đặt trước người mẹ và tâm họ rất vui mừng cùng nói: “Lành thay, thưa phu nhân! Người đã sinh một thái tử dũng mãnh đại oai đức.” Đây là pháp kỳ lạ chưa từng có thứ mười hai.

Khi Bồ-tát mới sinh ra, không có nước máu và thai nhau cùng với các vật không sạch sẽ khác. Thân của Bồ-tát trong sạch như châu ma-ni được bọc trong tấm thảm nhung Già-tư, nhưng không làm ố lẫn nhau. Vì sao? Vì hai bên đều sạch sẽ, Bồ-tát mới sinh cũng vậy, trong sạch không nhiễm giống như châu ma-ni. Còn người mẹ đẹp đẽ giống như tấm nhung kia. Đây là pháp kỳ lạ chưa từng có thứ mười ba.

Khi Bồ-tát sinh ra, ở trong hư không tự nhiên có hai dòng nước chảy xuống, một là lạnh, hai là ấm để tắm thân Bồ-tát. Đây là pháp kỳ lạ chưa từng có thứ mười bốn.

Sau khi sinh ra Bồ-tát đi về hướng Bắc bảy bước. Bấy giờ, trên hư không tự nhiên có lọng che cho Bồ-tát. Sau khi đi bảy bước rồi Bồ-tát nhìn khắp mười phương gầm vang tiếng sư tử và xướng như vầy: “Trong tất cả thế gian chỉ có ta là cao tột, ta là cao quý nhất trong trời người, đời này chấm dứt Ta không trở lại nữa.” Đây là pháp kỳ lạ chưa từng có thứ mười lăm.

Khi Bồ-tát sinh ra, tất cả chúng sinh cho đến loài côn trùng trong tam thiên đại thiên thế giới đều rất vui vẻ. Đây là pháp kỳ lạ chưa từng có thứ mười sáu.

Này Tỳ-xá-khư! Đó gọi là Như Lai ở trong thai mới sinh ra thì có mười sáu pháp kỳ lạ như vậy.

Bấy giờ, Thế Tôn nói kệ:

Từ Đâu-suất qua đời

Sinh xuống làm loài người

Ở trong thai mới sinh

Trong sạch không cấu bẩn.

Mười sáu pháp kỳ lạ

Cao đẹp chưa từng có

Khi trong thai sinh ra

Không giống với chúng sinh.

Khi sinh không mê muội

Tiếng tăm là bậc nhất

Hiện rất nhiều tướng thiện

Điềm Phật sinh như vậy.

Sau khi Thế Tôn nói kệ này, Tỳ-xá-khư mẫu lòng rất vui mừng nên thưa hỏi nữa:

– Bạch Thế Tôn! Khi Bồ-tát sinh ra thì có bao nhiêu điềm lành hiện ra cùng một lúc?

Phật dạy Tỳ-xá-khư:

–Khi Bồ-tát sinh ra, có ba mươi hai điềm lành hiện cùng một lúc. Ba mươi hai điềm lành ấy là gì?

1.Mặt đất trong tam thiên đại thiên thế giới chấn động lớn, tự

nhiên có ánh sáng lớn chiếu cả thế giới.

2.Tất cả nhạc cụ tự nhiên trổi lên.

3.Không đánh mà tự kêu.

4.Tất cả tật bệnh tự nhiên hết hẳn.

5.Tất cả người bị trói buộc tự nhiên được giải thoát.

6.Tất cả oan gia đều sinh lòng Từ bi.

7.Người mù được mắt sáng thấy tất cả màu sắc.

8.Người điếc được nghe các âm thanh.

9.Người què được đi lại tùy ý.

10.Người điên đươc trí nhớ rõ ràng.

11.Câm ngọng được nói.

12.Đi thuyền bị trôi dạt thì được trở về chỗ cũ.

13.Tất cả bảy báu ở mặt đất và hư không tự nhiên phát ánh sáng.

14.Các sông vạn dòng đều đứng yên không chảy.

15.Tất cả loài chim, loài có cánh đều rất vui mừng và đứng yên.

16.Gió không lay động, tất cả đều lặng yên.

17.Tất cả chúng sinh ăn nuốt lẫn nhau bỗng nhiên đều sinh lòng từ.

18.Tất cả chư Thiên trở về cung điện của mình vui chơi sung sướng.

19.Lửa dữ ở địa ngục A-tỳ tự nhiên dập tắt.

20.Kẻ đói được no đủ.

21.Tất cả ngạ quỷ không bị đói khát.

22.Bốn cõi thiên hạ đều nổi mây lớn và mưa lớn.

23.Ánh sáng mặt trăng sáng dịu dàng.

24.Các vì sao mọc ban ngày.

25.Mặt trời tròn sáng ngời.

26.Tất cả cây có hoa đều trổ hoa.

27.Tất cả cây có trái tự nhiên kết trái.

28.Tam thiên đại thiên thế giới phát ra hương thơm của

cõi trời, không còn có mùi hôi thối.

29.Khi Bồ-tát vừa sinh, liền đi bảy bước.

30.Trên hư không có lọng trắng tự nhiên che mát.

31.Sau khi đi bảy bước rồi nhìn khắp mười phương.

32.Gầm tiếng gầm sư tử.

Này Tỳ-xá-khư! Ba mươi hai pháp xuất hiện cùng một lúc khi Bồ-tát mới sinh

Tỳ-xá-khư mẫu bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Khi Bồ-tát sinh ra, vì lý do gì mà chấn động cả tam thiên đại thiên thế giới?

Phật bảo Tỳ-xá-khư:

–Khi Bồ-tát sinh ra làm cho cả mặt đất chấn động là vì: Bồ-tát một khi đã thị hiện sinh ở cõi đời này thì coi như không còn phiền não. Những chúng sinh cũng sắp đắc đạo vì phiền não sẽ bị diệt trừ, cho nên đất chấn động.

Này Tỳ-xá-khư! Khi Bồ-tát sinh, tự nhiên có ánh sáng chiếu khắp thế giới, vì Bồ-tát đạt được Tam đạt trí.

Này Tỳ-xá-khư! Khi Bồ-tát sinh, những nhạc cụ ở thế gian tự nhiên trổi lên, vì Bồ-tát đã đạt nhập Tam-muội.

Này Tỳ-xá-khư! Khi Bồ-tát sinh, vật không gõ tự nhiên kêu, vì Bồ-tát sắp đánh trống đại pháp.

Này Tỳ-xá-khư! Khi Bồ-tát sinh, tất cả những người bị trói buộc tự nhiên được giải thoát, vì Bồ-tát sắp độ thoát tất cả chúng sinh trong cảnh già, bệnh, chết.

Này Tỳ-xá-khư! Khi Bồ-tát sinh, tất cả oan gia đều sinh lòng lành. Vì Bồ-tát đạt được bốn Vô lượng tâm.

Này Tỳ-xá-khư! Khi Bồ-tát sinh, tật bệnh đều hết hẳn, vì Bồ-tát sắp diệt trừ tất cả các bệnh phiền não.

Này Tỳ-xá-khư! Khi Bồ-tát sinh thì người mù được sáng, vì Bồ-tát đã được Thánh trí nhãn.

Này Tỳ-xá-khư! Khi Bồ-tát sinh, người điếc được nghe, vì Bồ-tát đã được Thánh Thiên nhĩ.

Này Tỳ-xá-khư! Khi Bồ-tát sinh thì người què liền đi được, vì Bồ-tát đã được sức bốn Thần túc.

Này Tỳ-xá-khư! Khi Bồ-tát sinh thì người điên được nhớ lại, vì Bồ-tát đã được niệm An-na-bát-na.

Này Tỳ-xá-khư! Khi Bồ-tát sinh thì người câm được nói, vì Bồ-tát đã được pháp thông đạt những điều mà Như Lai đã biết.

Này Tỳ-xá-khư! Khi Bồ-tát sinh thì người đi thuyền bị trôi được trở về, vì Bồ-tát đã được tám Chánh đạo để dạy chúng sinh.

Này Tỳ-xá-khư! Khi Bồ-tát sinh thì bảy báu trên mặt đất và hư không đều tỏa ánh sáng, vì Bồ-tát đã được bốn trí vô ngại.

Này Tỳ-xá-khư! Khi Bồ-tát sinh thì các sông vạn dòng đều ngưng chảy, vì Bồ-tát đã làm ngưng đọng bốn dòng chảy của phiền não.

Này Tỳ-xá-khư! Khi Bồ-tát sinh thì tất cả chim bay rất vui mừng và đứng yên, vì Bồ-tát sắp phá các tà kiến.

Này Tỳ-xá-khư! Khi Bồ-tát sinh, gió ngừng thổi vì Bồ-tát được Tam-muội thường–lạc–diệt–tận.

Này Tỳ-xá-khư! Khi Bồ-tát sinh thì những chúng sinh ăn nuốt lẫn nhau đều sinh lòng lành, vì Bồ-tát được bốn bộ quyến thuộc dù tôn quý hay ty tiện, giàu sang hay nghèo hèn đều được hòa hợp.

Này Tỳ-xá-khư! Khi Bồ-tát sinh ra thì chư Thiên về cung điện vui chơi, khi Bồ-tát thành Phật thì các thiện nam, thiện nữ xuất gia học đạo cho đến đắc quả A-la-hán, việc làm đã xong, dứt tận nguồn sinh tử trong ba cõi, xả bỏ gánh nặng thành vô vi vô dục, luôn thích nơi vắng lặng vui vẻ.

Họ nói với nhau: Chúng ta nay đã được thoát khỏi sinh, già, bệnh, chết không còn bị sinh tử ở trong thai nữa, mà là vắng lặng, không đắm chìm, như nước đọng trên lá sen, không bị vướng mắc.

Này Tỳ-xá-khư! Khi Bồ-tát sinh thì lửa dữ ở địa ngục A-tỳ đều dập tắt, vì Bồ-tát sắp diệt trừ lửa dữ ba độc phiền não của chúng sinh.

Này Tỳ-xá-khư! Khi Bồ-tát sinh thì người đói được no nê, vì Bồ-tát đã được thân niệm Tam-muội.

Này Tỳ-xá-khư! Khi Bồ-tát sinh thì ngạ quỷ không còn đói khát nước, vì Bồ-tát được nước giải thoát.

Này Tỳ-xá-khư! Khi Bồ-tát sinh thì có mây lớn trút mưa lớn, vì Bồ-tát sắp mưa đại pháp thấm nhuần chúng sinh.

Này Tỳ-xá-khư! Khi Bồ-tát sinh, mặt trăng tỏa sáng dịu, vì khi Bồ-tát thành Phật chúng sinh vui mừng chiêm ngưỡng.

Này Tỳ-xá-khư! Khi Bồ-tát sinh thì các vì sao mọc ban ngày, vì Bồ-tát khi thành Phật làm cho đệ tử Thanh văn hiện ra ở đời.

Này Tỳ-xá-khư! Khi Bồ-tát sinh thì ánh sáng mặt trời rực rỡ, vì Bồ-tát đại Thanh văn đã được sáu thông.

Này Tỳ-xá-khư! Khi Bồ-tát sinh, cây có hoa đều trổ hoa, vì Bồ-tát khiến cho đệ tử Thanh văn đã được hoa giải thoát.

Này Tỳ-xá-khư! Khi Bồ-tát sinh, cây có trái đều kết trái, vì Bồ-tát khiến cho đệ tử Thanh văn đã được bốn quả Sa-môn.

Này Tỳ-xá-khư! Khi Bồ-tát sinh, cả đại thiên thế giới tỏa ra mùi thơm của trời, vì Bồ-tát được hương giới của Như Lai tỏa khắp thế gian.

Này Tỳ-xá-khư! Khi Bồ-tát sinh, liền đi bảy bước, vì Bồ-tát đã được bảy đạo Bồ-đề.

Này Tỳ-xá-khư! Khi Bồ-tát đi thì có lọng trắng ở trên che mát, vì Bồ-tát được bóng mát Niết-bàn. Bồ-tát đi rồi chỉ về phương Đông, vì làm người dẫn đường cho các chúng sinh.

Này Tỳ-xá-khư! Bồ-tát chỉ phương Nam vì muốn làm ruộng phước lành cho chúng sinh.

Này Tỳ-xá-khư! Bồ-tát chỉ phương Tây vì đời này của Bồ-tát đã hết, đây là thân cuối cùng.

Này Tỳ-xá-khư! Bồ-tát chỉ về phương Bắc, vì với tất cả chúng sinh thì Bồ-tát đã chứng đắc Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Này Tỳ-xá-khư! Chỉ phương dưới vì muốn phá tan binh ma để chúng thoái lui.

Này Tỳ-xá-khư! Chỉ phương trên vì muốn làm chỗ quay về nương tựa cho hàng trời, người.

Này Tỳ-xá-khư! Gầm tiếng sư tử vì là bậc cao tột, tôn quý nhất trong trời người, tất cả chúng sinh không ai sánh bằng.

Bấy giờ, Thế Tôn nói kệ:

Đấng dẫn đường thế gian

Bậc Đại Thánh cao tột

Khi sinh hiện điềm lành

Làm ruộng phước chúng sinh.

Luân chuyển trong ba cõi

Đây là thân cuối cùng

Trí tuệ trong thế gian

Như Lai là trên hết.

Đã phá chúng binh ma

Ứng Cúng vang tiếng tốt

Thế gian chưa từng có

Làm chỗ tựa trời người.

Khi Thế Tôn mới sinh

Hiện ba hai điềm lành

Tướng kỳ lạ rất đẹp

Đều hiện cùng một lúc.

Bồ-tát ra khỏi thai

Đất chấn động sáu cách

Tự nhiên ánh sáng lớn

Chiếu khắp cả mười phương.

Chúng sinh đều kinh ngạc

Cùng nói với nhau rằng:

Nguyện mau được thành Phật

Để mưa trận đại pháp.

Tẩy trừ phiền não cấu

Khiến con được giải thoát

Nên nay con chí thành

Đảnh lễ đấng Vô thượng. Sau khi nói kệ này, Đức Thế Tôn dạy Tỳ-xá-khư:

–Chư Phật Như Lai là không thể nghĩ bàn. Pháp Phật nói ra là không thể nghĩ bàn. Các thiện nam, thiện nữ tin những gì Phật nói cũng không thể nghĩ bàn. Được quả báo cũng không thể nghĩ bàn. Như mưa lớn thấm nhuần cho tất cả người, phi nhân… khiến họ được đầy đủ và tràn trề… các cây cỏ cũng được phát triển. Mưa pháp của Như Lai cũng vậy, thấm nhuần tất cả vô lượng chúng sinh. Người đáng được độ sau khi nghe pháp này đều được đắc đạo quả. Nếu ai ở trong cõi trời người thọ quả báo thì theo nguyện sẽ được tùy ý, cho nên hôm nay, con hãy chuyển tâm thọ trì pháp ấy, làm cho bốn chúng ở đời vị lai đều được tu hành.

Khi Phật giảng nói pháp này, có sáu vạn trời người được mắt pháp trong sạch, chư Thiên khác và các chúng Rồng, A-tu-la, Càn-thát-bà, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, Nhân phi nhân đều phụng hành. Riêng Tỳ-xá-khư mẫu đạt được mắt pháp trong sạch, cùng một ngàn năm trăm quyến thuộc đối với Phật, Pháp, Tăng có lòng tin vững vàng không thoái chuyển, tất cả đều vô cùng vui vẻ, đảnh lễ Phật rồi lui ra.

Số 580 - Kinh Trưởng Giả Nữ Yêm-Đề-Già Sư Tử Hống Liễu Nghĩa

SỐ 580

KINH TRƯỞNG GIẢ NỮ YÊM-ĐỀ-GIà SƯ TỬ HỐNG LIỄU NGHĨA

Hán dịch: Mất tên người dịch, nay phụ vào dịch

phẩm đời Lương.

Tôi nghe như vầy:

Một thuở nọ, Đức Phật cùng với vô lượng Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di và chúng Đại Bồ-tát ở tại vườn Kỳ-đà Cấp cô độc, thuộc nước Xá-vệ.

Bấy giờ, về phía Tây cách thành Xá-vệ hơn hai mươi dặm, có một làng gọi là Trưởng đề. Trong làng ấy có một Bà-la-môn tên Ba-tư-nị-ca, học vấn uyên bác, có lòng tin sâu với giáo pháp và thực hành lời Phật dạy. Muốn lập ra đại hội, Bà-la-môn ấy bèn đến tinh xá Kỳ hoàn để thỉnh mời Phật và chúng Tăng. Đức Phật nhận lời mời của ông ta. Bà-la-môn trở về nhà sửa soạn. Thời gian đã tới, Đức Phật cùng đại chúng đến nhà Bà-la-môn.

Thấy Đức Phật đến, ông ta vui mừng khôn xiết, liền dẫn quyến thuộc tới chỗ Phật cùng nhau lễ Phật và cung kính đứng hầu. Bà-la-môn có một côn gái tên Yêm-đề-già, trước đây đã theo chồng, nay vừa mới trở về thăm viếng hầu hạ cha mẹ. Cô ấy hình tướng đoan chánh, đẹp đẽ, tư cách quý phái, tâm nhu hòa khiêm tốn, tâm rộng rãi độ lượng, vợ chồng hòa thuận. Cô hầu hạ phụng dưỡng thân tộc và thờ chồng đúng phép, nết na dịu dàng không ai bằng. Cha mẹ và quyến thuộc đều ra đón Phật, chỉ có cô gái này ở trong phòng một mình không chịu ra. Từ khi sinh ra, cô gái này đã như vậy, cha mẹ cô

không biết lý do vì sao nên mới đặt tên cô là Yêm-đề-già.

Như Lai biết Trưởng giả có một cô con gái ở trong nhà chưa ra và cũng biết vì sao cô không ra. Nếu cô ra thì sẽ làm lợi ích vô lượng cho đại chúng và chư Thiên, nhân.

Đức Phật liền bảo Trưởng giả:

–Quyến thuộc của ông đã ra hết chưa?

Bà-la-môn quỳ xuống, chắp tay trước Phật. Vì cô con gái không chịu ra nên ông lấy làm xấu hổ, im lặng không trả lời.

Biết ý ông ta, Đức Phật nói:

–Giờ ngọ đã đến, hãy sửa soạn cúng dường.

Vâng lời Phật, Bà-la-môn bày lễ cúng dường. Đại chúng và quyến thuộc của Bà-la-môn đã ăn xong, chỉ còn cô gái ấy chưa ăn. Như Lai cố lưu thức ăn lại trong bát, sai hóa nữ đem thức ăn ấy vào phòng đưa cho Yêm-đề-già.

Khi ấy, hóa nữ dùng kệ nói:

Cơm thừa này của Phật

Đấng Vô thượng ban cho

Tôi vâng lời Phật dạy

Xin người thanh tịnh nhận.

Yêm-đề-già cũng dùng kệ khen ngợi:

Lành thay! Đại Từ bi

Biết con ở trong phòng

Lại ban cho thức ăn

Xin kính nhận Thánh chỉ.

Và cô nói kệ trả lời hóa nữ:

Tôi thường luôn suy nghĩ

Việc làm của Đại Thánh

Tôi cũng giống như cô

Việc gì không trong sạch.

Nghe Yêm-đề-già nói kệ xong, hóa nữ liền biến mất. Bấy giờ, Yêm-đề-già đem lòng nhớ nghĩ, nói thành kệ:

Chồng tôi nay ở đâu

Xin ra đón Thế Tôn

Nên biết tâm tôi sạch

Mau đến cùng nhau nghe.

Nhờ sức nơi tâm trong sạch của Yêm-đề-già nên chồng của cô theo ý nghĩ ấy liền tới ngay. Thấy chồng đến, Yêm-đề-già rất vui mừng, nói kệ khen:

Chao ôi! Bậc tôn quý

Theo nguyện con đến cứu

Không vi phạm giới nhỏ

Sợ sẽ không cùng nghe.

Thấy Yêm-đề-già nói kệ như vậy, chồng cô ta lại nói kệ để trách:

Chao ôi! Nàng ngu quá

Không biết khéo thích nghi

Uổng Phật cho cơm thừa

Giữ giới để làm chi.

Bấy giờ, Yêm-đề-già theo chồng đến chỗ Phật. Hai người lạy Phật và đại chúng rồi cung kính đứng yên.

Thế rồi, Yêm-đề-già nói kệ khen:

Con nghĩ đại Từ bi

Đấng cứu độ mười phương

Muốn lập tạng bí mật

Cho con cơm dư sạch.

Đại Thánh rất khó gặp

Thế gian, lòng còn ngờ

Có thể đến hỏi pháp

Đặt nền móng Bồ-đề. Khi ấy, Tôn giả Xá-lợi-phất liền bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Cô gái này là ai mà tự nhiên đến đây hỏi pháp như vậy? Và nói kệ là được cơm thừa?

Phật bảo:

–Này Tôn giả Xá-lợi-phất! Đây là con gái của trưởng giả. Tôn giả

Xá-lợi-phất hỏi:

–Cô này từ đâu đến? Vì sao tới đây?

Phật nói:

–Cô gái này không phải từ xa đến, mà ở ngay trong nhà này. Tuy có cha mẹ, quyến thuộc, nhưng chồng của cô ta không có mặt. Để tự ngăn ngừa vì lòng kính thuận với chồng, nên không theo cha mẹ tùy tiện xuất hiện chỗ đông người.

Tôn giả Xá-lợi-phất bạch Phật:

–Cô gái ấy có nhân lành gì mà được sinh vào nhà Trưởng giả này, lại có dáng vẻ đẹp như vậy? Vì nhân duyên gì mà bị người chồng quản thúc như thế, nên không thể tự mình yết kiến Đức Phật và chúng Tăng?

Phật nói:

–Này Tôn giả Xá-lợi-phất! Ông hãy đến hỏi cô ta thử xem.

Tôn giả Xá-lợi-phất hỏi cô ta:

–Vì nhân duyên gì mà cô được sinh vào nhà Trưởng giả này? Và vì nhân duyên gì bị chồng quản thúc, không dám tự mình ra chào hỏi Đức Phật và Tăng.

Yêm-đề-già nói kệ để trả lời:

Vì con không làm ác

Nên sinh nhà Trưởng giả

Lại không giữ tướng nữ

Được chồng trong sạch ấy.

Con luôn ở trong phòng

Cho là tự tại rồi

Việc ấy chưa vượt qua

Phật biết cho con cơm.

Than ôi, thưa Đại đức!

Không biết do chân thật

Mảy may không hề vượt

Nên gọi đại tự tại.

Tuy con ở trong phòng

Nhưng nghĩ Phật trước mặt

Nhân giả A-la-hán

Theo Phật mà không thấy.

Đại Thánh chẳng phải sắc

Cũng chẳng lìa sắc thân

Thanh văn thấy Ba-tuần

Cho là người lực lớn.

Than ôi, thưa Đại đức!

Không chút phương tiện Phật

Không biết rõ đầu đuôi

Hiểu điên đảo về con.

Bấy giờ, Tôn giả Xá-lợi-phất im lặng, suy nghĩ: “Cô gái này là ai mà biện tài như vậy? Ta đây không thể sánh bằng.”

Biết sự suy nghĩ của Tôn giả Xá-lợi-phất, Đức Phật hỏi:

–Ông hãy thôi sự hỏi đáp để khỏi sinh tâm phân biệt. Cô gái này đã từng gặp vô lượng chư Phật thuyết pháp. Đó là pháp dược ông chớ nghi ngờ.

Bấy giờ, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi hỏi Yêm-đề-già:

–Cô biết về nghĩa sinh tử không?

Cô trả lời:

–Nhờ vào oai lực của Phật nên biết.

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi hỏi:

–Nếu biết thì sinh nghĩa là gì?

Trả lời:

–Sinh là không sinh mà có nghĩa là sinh.

Hỏi:

–Không sinh mà sinh là sao?

Trả lời:

–Nếu biết rõ bốn duyên của địa, thủy, hỏa, phong, tự nó hoàn toàn không có được sự hòa hợp, chỉ tùy theo chỗ thích ứng của chúng, nên nói là sinh, lấy đó là nghĩa của sinh

Hỏi:

–Nếu biết địa, thủy, hỏa, phong, tự nó hoàn toàn không có được sự hòa hợp, cho đó là nghĩa của sinh, tức là không có tướng sinh, sao lại cho là nghĩa?

Trả lời:

–Mặc dù ở chỗ sinh, nhưng không có sinh. Đó mới đúng là sinh, nên nói là có nghĩa.

Bồ-tát Văn-thù lại hỏi:

–Tử nghĩa là gì?

Trả lời:

–Tử là không tử mà có nghĩa là tử.

Hỏi:

–Không tử mà có nghĩa là tử, là sao?

Trả lời:

–Nếu biết rõ địa, thủy, hỏa, phong, tự nó hoàn toàn không có sự tan rã, mà chỉ theo chỗ thích ứng của chúng để nói, đó nghĩa là tử.

Hỏi:

–Nếu biết địa, thủy, hỏa, phong, tự nó hoàn toàn không có sự tan rã, tức là không có tướng tử thì sao lại cho đó là nghĩa?

Trả lời:

–Mặc dầu ở trong tử nhưng tâm ấy không mất. Đó mới đúng là chánh tử, nên nói là có nghĩa.

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi hỏi:

–Thường nghĩa là gì?

Trả lời:

–Nếu hiểu rõ các pháp, hoàn toàn sinh diệt, biến dổi, không nhất định, tướng như huyễn, nhưng có thể theo sự thích ứng của chúng mà nói, đó nghĩa là thường.

Hỏi:

–Nếu hiểu rõ các pháp hoàn toàn sinh diệt, biến đổi, không nhất định, tướng như huyễn thì đó là vô thường, sao lại nói là thường? T

rả lời:

–Các pháp sinh nhưng không tự nó sinh, diệt nhưng không tự nó diệt, cho đến biến đổi cũng vậy. Vì không phải tự nó làm được nên nói là thường. Hỏi:

–Vô thường nghĩa là gì?

Trả lời:

–Nếu biết các pháp hoàn toàn không sinh diệt, theo tướng là như vậy, nhưng theo sự thích hợp của chúng mà nói, đó là vô thường.

Hỏi:

–Nếu biết các pháp hoàn toàn không sinh, không diệt, vậy tức là thường sao lại nói là vô thường?

Trả lời:

–Vì các pháp tự tại biến đổi, tướng không nhất định, không tự nó làm được. Ai biết như vậy, nên mới nói là có vô thường. Hỏi:

–Không là nghĩa thế nào?

Trả lời:

–Nếu biết tướng các pháp chưa từng tự nó không, không hoại mà nay có, nhưng không mà chẳng không, có mà không có, nên gọi là có - không. Hỏi:

–Nếu không mà chẳng không, có mà chẳng có thì không có sự việc ấy. Vì sao lại nói là nghĩa không?

Yêm-đề-già nói kệ để đáp lại:

Than ôi, chân Đại đức

Không biết nghĩa chân không

Sắc không có tự tướng

Nhưng đâu phải như không.

Nếu không tự có không

Thì không thể chứa sắc

Vì không không tự không

Nên sinh ra các sắc.

Bấy giờ, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi hỏi:

–Nếu có người biết rõ sinh mà không có tướng sinh thì sinh có được tồn tại không?

Trả lời:

–Có. Mặc dầu tự biết rõ nhưng sức lực của họ chưa đầy đủ. Cho nên cuộc sống vẫn tồn tại.

Hỏi:

–Có. Người không biết, không hiểu về tánh sinh thì cuối cùng cuộc sống có được tồn tại không?

Trả lời:

–Không. Vì sao? Vì nếu không thấy tánh của sinh thì dầu cho

có sự điều phục cũng ít được an ổn. Tướng của sinh không an ổn ấy luôn chống đối nhau. Nếu ai có thể thấy tánh của sinh thì mặc dầu ở chỗ bất an nhưng tướng an luôn được hiện tiền. Nếu ai không biết như vậy, mặc dầu có nhiều biện tài, giảng nói những kinh sách sâu dày, nhưng đó cũng chỉ là tâm sinh diệt. Nói lời sâu xa của thật tướng ấy giống như người mù nói về màu sắc, vì họ nhờ vào lời nói của người khác mà có thể biết được màu xanh, vàng, đỏ, trắng, đen, nhưng thật ra chính họ không thể thấy tướng chính xác của màu sắc. Người không thấy các pháp cũng vậy. Nhưng nay nói về sinh thì sự sinh là chết. Sự chết đối với người ấy, là không có ý ưa. Nếu ai bị trói buộc vào thường và vô thường thì cũng như vậy.

Đại đức nên biết, không ấy tự nó cũng không phải không. Cho nên nói có nghĩa không.

Bấy giờ, Phật bảo Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi:

–Đúng vậy, đúng vậy! Đúng như những lời Yêm-đề-già nói! Đó là lời chân thật không sai khác. Mặt trời có thể lạnh, mặt trăng có thể nóng nhưng những gì Yêm-đề-già nói không thể thay đổi.

Tôn giả Xá-lợi-phất hỏi Yêm-đề-già:

–Trí tuệ biện tài của cô như vậy, được Phật khen ngợi là điều mà hàng Thanh văn chúng tôi không thể sánh bì. Thế tại sao không lìa sắc tướng thân nữ này?

Cô trả lời:

–Tôi sẽ hỏi Đại đức. Đại đức hãy trả lời cho tôi. Thưa Đại đức! Hiện giờ Đại đức là nam phải không?

Tôn giả Xá-lợi-phất trả lời:

–Mặc dầu tôi sắc nam, nhưng tâm chẳng phải là nam.

Cô nói:

–Thưa Đại đức! Tôi cũng vậy. Đại đức đã nói đúng. Mặc dầu tôi là tướng nữ nhưng tâm chẳng phải là nữ.

Tôn giả Xá-lợi-phất hỏi:

–Hiện nay cô bị chồng cô quản thúc. Vì sao vậy?

Cô trả lời:

–Thưa Đại đức! Đại đức có thể tin vào lời nói của chính mình không?

Tôn giả Xá-lợi-phất nói:

–Tôi tự tin. Vì sao không thể không tin?

Cô trả lời:

–Thưa Đại đức! Nếu tự tin thì vừa rồi đã nói rằng sắc tướng mình là nam nhưng tâm chẳng phải là nam. Như vậy tâm và sắc có hai sự hoạt động. Nếu Đại đức tin vào lời nói ấy thì đối với tôi thì Đại đức không sinh ác kiến với chồng tôi. Đại đức là nam, cho tôi là tướng nữ. Sắc nữ của tôi đã phá hoại tâm của Đại đức, vì là nam mà thấy thân nữ kia thì không có lòng tin chân thật với pháp được.

Tôn giả Xá-lợi-phất nói:

–Tôi không dám sinh ác kiến với cô.

Cô trả lời:

–Vì đối diện với Thế Tôn nên không dám nói lời chân thật. Nếu thật sự không sinh ác kiến vì sao Đại đức nói với tôi: “Hiện nay cô bị chồng cô quản thúc.” Do đâu mà nói như vậy?

Tôn giả Xá-lợi-phất nói:

–Vì tôi đã lìa tập khí từ lâu nên nói như vậy, chẳng phải tâm thật.

Cô gái hỏi:

–Thưa Đại đức! Xin hãy trả lời cho tôi. Thưa Đại đức! Đại đức nói mình lìa tướng nam nữ đã lâu. Vậy thưa Đại đức! Sắc đã lìa lâu hay tâm đã lìa lâu.

Bấy giờ, Tôn giả Xá-lợi-phất im lặng không trả lời.

Yêm-đề-già nói kệ:

Nếu tâm lìa từ lâu

Hoàn toàn không sinh kiến

Ai làm thân người nữ

Nơi sắc sinh không sạch.

Nếu nói sắc lìa lâu

Pháp vốn không tự có

Hoàn toàn không bị dơ

Thì làm gì tạo ác.

Than ôi, thưa Đại đức!

Uổng học không thể biết

Mình nam nghĩ tôi nữ

Chẳng phải vọng tưởng sao.

Xin sám hối Đại đức

Với pháp chớ sinh nghi

Lời tôi nói trên đây

Là nhờ thần lực Phật.

Sau khi Yêm-đề-già nói kệ, trong chúng hội có hơn một ngàn Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di, Trời, Người phát tâm Chánh đẳng Bồ-đề Vô thượng. Có năm ngàn người, trong đó có người đắc pháp Nhẫn vô sinh, có người đắc pháp nhãn, có người được tâm giải thoát. Có vô lượng chúng Thanh văn, đối với pháp Phật sinh tâm xấu hổ vô cùng.

Phật bảo Tôn giả Xá-lợi-phất:

–Cô gái ấy chẳng phải là người phàm. Cô ta đã gặp vô lượng chư Phật, có thể giảng nói kinh Sư Tử Hống Liễu Nghĩa này làm lợi ích cho vô lượng chúng sinh. Ta cũng đã từng cùng với cô gái ấy thờ phụng vô lượng chư Phật. Không bao lâu cô ấy sẽ chứng thành Chánh giác. Khi nghe cô ta giảng nói pháp giải thoát thì trong chúng ấy sẽ sinh lòng tin chân thật. Vì họ từ lâu đã nghe pháp của cô ta giảng nói, nên nay có thể tin đúng đắn. Vậy phải tin kinh Sư Tử Hống Liễu Nghĩa ấy chớ nghi ngờ.

Phật bảo Tôn giả A-nan:

–Ông hãy thọ trì những lời hỏi đáp trong kinh Sư Tử Hống Liễu Nghĩa của cô Yêm-đề-già con Trưởng giả này. Ta giao phó cho ông. Ông hãy giữ gìn cẩn thận.

Tôn giả A-nan thưa:

–Xin vâng, bạch Thế Tôn! Con xin nhận lãnh.

Sau khi nghe Yêm-đề-già nói pháp, đại chúng rất vui mừng khôn xiết. Ai nấy đều như pháp tu hành.