Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Linh Sơn Đại Tạng › Bộ Kinh Tập
Đại Tập 57 · Bộ Kinh Tập IV · Số 490–584
- Dịch giả
- Thích Tịnh Hạnh
- Thông tin
- Ghi trên sách: Sa Môn Thích Tịnh HạnhHội Văn Hóa Giáo Dục Linh Sơn Đài Bắc, 2000
Số 540 - Kinh Thọ-Đề-Già
SỐ 540
KINH THỌ-ĐỀ-GIÀ
Hán dịch: Đời Tống, Tam tạng Cầu-na Bạt-đà-la,
người nước Vu-điền.
Phật nói:
–Xưa có một đại trưởng giả giàu có, tên là Thọ-đề-già, kho tàng chứa đủ thứ, vàng bạc đầy dẫy, nô tỳ rất nhiều, không thiếu một thứ gì.
Một hôm, gặp lúc trở trời, gió thổi mạnh, làm cho chiếc khăn lụa trắng của Thọ-đề-già, treo ở cạnh bờ ao, bay đến trước điện vua.
Nhà vua mở hội lớn, tập hợp các quần thần, cùng nhau bàn luận, hỏi các quan về điềm kỳ lạ. Các quan đều tâu:
–Nước sắp hưng thịnh, trời ban cho lụa trắng.
Chỉ riêng Thọ-đề-già im lặng không nói.
Vua hỏi Thọ-đề-già:
–Các quan đều vui mừng, vì sao khanh không nói?
Thọ-đề-già tâu:
–Thần không dám dối vua. Đó là khăn lau mình của nhà thần, treo ở cạnh bờ ao, gặp lúc gió trời thổi mạnh, bay đến trước điện vua. Do đó nên thần im lặng không nói.
Vài ngày sau, có một hoa vàng chín màu, lớn như bánh xe, gặp lúc trời có gió thổi mạnh, bay đến trước điện vua. Nhà vua liền mở đại hội, tập hợp các quần thần, cùng nhau bàn luận, hỏi các quan về điềm kỳ lạ. Các quan đều tâu:
–Nước sắp hưng thịnh, trời ban cho hoa vàng này.
Thọ-đề-già im lặng không nói.
Vua hỏi Thọ-đề-già:
–Các quan đều vui mừng, vì sao khanh không nói?
Thọ-đề-già tâu:
–Thần không dám dối vua. Đó là hoa sau vườn nhà thần. Hoa rụng, gặp lúc trời có gió thổi mạnh, bay đến trước điện vua. Vì thế thần im lặng không nói.
Vua bảo Thọ-đề-già:
–Nhà khanh được như vậy, khanh hãy về bảo những người trong nhà sắp xếp, ta sẽ dẫn hai mươi vạn người đến nhà khanh tham quan.
Thọ-đề-già thưa:
–Xin vua cùng đi ngay đến nhà thần. Nhà thần, giường chiếu tự nhiên có sẵn, không cần người trải; thức ăn uống tự nhiên có sẵn, không cần người làm. Tất cả các thứ đồ dùng tự nhiên đến, không cần kêu gọi; tự nhiên đi, không cần dẹp cất. Nhà vua liền dẫn hai mươi vạn người đến tham quan nhà Thọ-đề-già. Đi thẳng vào cửa phía Nam, vua thấy trong cửa có một bé trai, hình dáng ngay thẳng xinh đẹp, sắc mặt tươi vui, rất đáng mến.
Vua hỏi Thọ-đề-già:
–Đây có phải là cháu bé nhà khanh không?
Thọ-đề-già thưa:
–Thần không dám dối vua, đó là người ở, giữ cửa nhà thần.
Lại tiến bước thêm vào bên trong, nhà vua thấy một cô gái nhan sắc xinh đẹp, vẻ mặt tươi vui, rất đáng mến. Vua hỏi Thọ-đề-già:
–Đây có phải là vợ, hay con gái của khanh không?
Thọ-đề-già thưa:
–Thần không dám dối vua. Đó là đứa tớ gái, giữ nhà của thần.
Lại tiến thẳng vào trong cửa, vua thấy vách làm bằng bạc trắng, đất bằng thủy tinh, vua nghi là nước chảy, không dám bước tới, Thọ-đề-già liền đi trước dẫn vua. Vua thấy giường làm bằng vàng ròng, ghế làm bằng ngọc trắng. Vợ của Thọ-đề-già, từ trong bức màn có tới một trăm hai mươi lớp vàng bạc đi ra, xinh đẹp không ai bằng, vừa bước tới, làm lễ nhà vua, liền chảy nước mắt.
Vua hỏi Thọ-đề-già:
–Vợ khanh thấy có gì không ưa hay sao mà chảy nước mắt?
Thọ-đề-già thưa:
–Thần không dám dối vua. Vợ thần nghe mùi khói xông của vua, nên chảy nước mắt.
Vua nói:
–Thường dân đốt đèn bằng mỡ, chư hầu đốt đèn bằng sáp, Thiên tử đốt đèn bằng keo, cũng không có mùi khói hay sao mà lại chảy nước mắt!
Thọ-đề-già tâu:
–Thần không dám dối vua. Nhà thần có một hạt châu minh nguyệt quý giá, treo nơi điện chính, nên suốt ngày đêm đều không cần đèn thắp sáng. Do đó, nhà vua vẫn ở trong khói, nên vợ thần vẫn nghe có mùi khói xông như vậy.
Phía trước nhà Thọ-đề-già, có lầu cao mười hai tầng. Trưởng giả đưa vua lên xem, phía Đông nhìn sang phía Tây, phía Nam nhìn sang phía Bắc, vui chơi thấm thoát đã hơn một tháng.
Đại thần tâu vua:
–Nước nhà có việc lớn. Đại vương cần trở về giải quyết.
Vua bảo:
–Hãy ráng chờ ta một chút.
Thọ-đề-già đưa vua dạo chơi sau vườn, xem suối chảy, tắm trong ao tắm, ăn trái cây vừa chín, ngon ngọt không gì bằng, rất là thích thú. Vua chơi cho đến một tháng nữa.
Đại thần tâu vua:
–Đại vương nên trở về. Nước có việc lớn cần phải giải quyết.
Vua bảo:
–Hãy ráng chờ ta một chút.
Thọ-đề-già liền đem vàng bạc, châu báu, các loại lụa là cho hai mươi vạn người. Tất cả đều lên xe, ngựa trở về cung.
Về cung, vua tập họp quần thần, cùng nhau bàn luận các việc kỳ lạ. Vua nói:
–Thọ-đề-già là bề tôi của ta, mà vợ con, nhà cửa lại còn hơn ta. Ta muốn diệt trừ hắn có được không?
Quần thần đều tâu:
–Hãy nên làm đi!
Vua liền đem bốn mươi vạn binh, đánh trống gióng chuông đi đến, vây quanh nhà Thọ-đề-già hơn hàng trăm lớp.
Trong nhà Thọ-đề-già, có một lực só, tay cầm gậy vàng, giơ lên định đánh, bốn mươi vạn binh đều ngã quî, tay chân bị cột cứng, nằm cong queo, trạng thái như người say, đầu chân tê liệt, không thể đứng dậy được. Thọ-đề-già nương trong xe mây, ở giữa hư không, hỏi mọi người:
–Các người đến đây có ý gì mà nằm dưới đất, không chịu đứng dậy?
Mọi người đáp:
–Quốc vương sai chúng tôi đến, muốn diệt trừ Trưởng giả. Trong nhà Trưởng giả có một lực só, tay cầm gậy vàng giơ lên, toan đánh chúng tôi, bốn mươi vạn binh đều ngã lăn xuống đất, không thể đứng dậy được.
Thọ-đề-già hỏi:
–Các ngươi có muốn đứng dậy không?
Mọi người đều đáp:
–Chúng tôi muốn đứng dậy. Thọ-đề-già phóng ánh mắt đại thần thông, nhìn qua một lượt, bốn mươi vạn binh đều đứng dậy và trở về cung vua.
Vua liền sai sứ giả gọi Thọ-đề-già. Khi Thọ-đề-già đến, vua và ông ta cùng ngồi một xe, đi đến gặp Phật. Vua hỏi:
–Bạch Thế Tôn! Thọ-đề-già là bề tôi của con. Đời trước có công đức gì, mà vợ con, nhà cửa còn hơn con?
Phật bảo:
–Do tạo công đức ban phát cho người nên nay Thọ-đề-già hưởng phước lạc như trên cõi trời. Xưa, có năm trăm thương chủ, dẫn các thương nhân, đem theo châu báu, đi qua đường nguy hiểm, đang vội vã đi trong núi vắng thì gặp một Đạo nhân bị bệnh. Các vị cung cấp cho người bệnh ấy nào là nhà cỏ, giường nệm, nước uống, lương thực, nồi nhỏ, đèn đuốc… Lúc ấy họ nguyện được phước báo
trên cõi trời, nên nay họ được phước báo này.
Phật nói:
–Người hành hạnh bố thí lúc đó, nay là vợ chồng Thọ-đề-già. Vị Đạo nhân bị bệnh khi ấy, nay chính là ta. Năm trăm thương chủ và thương nhân đều đã đắc quả A-la-hán.
❧
Phật nói:
–Xưa, có Trưởng giả tên là Thọ-đề-già, kho tàng chứa đầy vàng, bạc, nô tỳ đông đúc, không thiếu một vật gì.
Một hôm, gặp lúc trời trở gió, khiến cho chiếc khăn lụa trắng, treo cạnh bờ ao, bay đến trước điện vua. Vua mở hội, triệu tập quần thần, cùng nhau bàn luận về điềm kỳ lạ này. Các quan đều tâu:
–Nước sắp hưng thịnh, nên trời ban cho lụa trắng.
Riêng Thọ-đề-già im lặng không nói.
Nhà vua hỏi Thọ-đề-già:
–Các quan đều vui vẻ, riêng khanh sao không nói?
Thọ-đề-già tâu:
–Thần không dám dối vua. Đó là khăn lau mặt của nhà thần, treo ở cạnh bờ ao, gặp lúc trời trở gió thổi mạnh, bay đến trước điện vua. Do đó nên thần im lặng không nói.
Vài ngày sau, có một hoa vàng chín màu, lớn như bánh xe, gặp lúc trời trở gió thổi mạnh, bay đến điện vua. Vua triệu tập quần thần, cùng nhau bàn luận, hỏi các quan về điềm kỳ lạ.
Các quan đều tâu:
–Nước sắp hưng thịnh, nên trời ban cho hoa vàng.
Riêng Thọ-đề-già im lặng không nói.
Vua hỏi Thọ-đề-già:
–Các quan đều vui mừng, khanh sao không nói?
Thọ-đề-già tâu:
–Thần không dám dối vua. Đó là hoa sau vườn nhà thần, hoa rụng, gặp lúc trời có gió thổi mạnh, bay đến trước cung điện vua. Do đó thần im lặng không nói.
Nhà vua bảo Thọ-đề-già:
–Nhà khanh được như vậy, khanh hãy về bảo những người nhà sắp xếp, trẫm sẽ dẫn hai mươi vạn người đến nhà khanh tham quan.
Thọ-đề-già tâu:
–Xin đại vương và các quan cùng đi ngay với thần. Nhà thần giường mền tự nhiên có sẵn, không cần người trải. Thức ăn uống tự nhiên có sẵn, không cần người làm. Tất cả đồ dùng tự nhiên đến, không phải gọi kêu; tự nhiên đi, không cần cất dọn.
Nhà vua dẫn hai mươi vạn người đi thẳng vào cửa phía Nam nhà Thọ-đề-già. Bên trong cửa có một Đồng tử hình dáng đẹp đẽ, sắc mặt tươi vui, rất đáng mến.
Vua hỏi Thọ-đề-già:
–Đó là con trai của khanh, phải không? –Tâu đại vương! Thần không dám dối với đại vương. Đó là người tớ, giữ nhà cho thần.
Lại tiến bước vào bên trong, nhà vua thấy một thiếu nữ hình dáng xinh đẹp, sắc mặt tươi vui, rất đáng yêu mến.
Vua hỏi Thọ-đề-già:
–Người đó là con gái hay vợ của khanh? –Tâu đại vương! Thần không dám dối với đại vương. Đó là người ở, giữ nhà của thần.
Lại tiến thẳng vào hiên nhà, vua thấy vách làm bằng bạc trắng, mặc đất bằng thủy tinh, vua cho là dòng nước, nên phân vân không dám bước tới, Thọ-đề-già liền đi trước, dẫn vua vào xem giường vàng, ghế ngọc. Vợ của Thọ-đề-già, từ trong bức màn một trăm hai mươi lớp vàng bạc bước ra, lễ bái vua, liền chảy nước mắt.
Vua hỏi Thọ-đề-già:
–Vợ khanh lễ bái ta, có điều gì không ưa mà chảy nước mắt?
Thọ-đề-già tâu vua:
–Thần không dám dối vua. Vợ thần nghe hơi khói của nhà vua, nên chảy nước mắt.
Vua nói:
–Hàng thường dân đốt đèn bằng mỡ, chư hầu đốt đèn bằng sáp, Thiên tử đốt đèn bằng keo, cũng không có hơi khói hay sao, mà lại chảy nước mắt?
Thọ-đề-già tâu vua:
–Thần không dám dối vua. Nhà thần có một hạt ngọc thần minh nguyệt quý giá, treo ở điện chính, nên suốt ngày đêm không dùng lửa đốt mà vẫn sáng. Do đó, nhà vua thì vẫn ở trong khói, nên vợ thần vẫn nghe có mùi khói như vậy. Thọ-đề-già đưa vua ra phía trước, bước lên lầu cao mười hai tầng, xem được từ phía Đông nhìn qua phía Tây, phía Nam nhìn qua phía Bắc. Thấm thoát, nhà vua ở chơi đã một tháng.
Đại thần tâu vua:
–Nước nhà có việc quan trọng. Xin đại vương trở về lo việc nước.
Vua bảo:
–Hãy ráng đợi ta chút nữa.
Thọ-đề-già lại đưa vua dạo ra sau vườn, xem suối chảy, ao tắm… tất cả đều rất xinh đẹp, rất đáng yêu. Thấm thoát, nhà vua vui chơi đã qua hơn một tháng nữa.
Đại thần tâu vua:
–Nước còn có việc lớn. Xin đại vương trở về lo việc nước. Vua bảo:
–Hãy ráng đợi ta một chút.
Thọ-đề-già đem bảy báu, các thứ lụa là biếu cho hai mươi vạn người. Tất cả đều lên ngựa, xe trở về cung.
Về cung, vua mở đại hội, tập hợp các quần thần, cùng nhau bàn bạc, hỏi những điều kỳ lạ. Vua nói:
–Thọ-đề-già là thần dân của ta, mà vợ con, nhà cửa còn hơn ta. Ta muốn diệt trừ hắn, có được không? Các quan đều tâu:
–Hãy nên làm!
Nhà vua liền sai bốn mươi vạn binh, khua chuông đánh trống, vây quanh nhà Thọ-đề-già đến hàng trăm lớp.
Trong nhà Thọ-đề-già, có một lực só, tay cầm chày vàng, giơ lên toan đánh thì bốn mươi vạn người ngựa đều ngã quî xuống đất, tay chân bị trói cứng, nằm cong queo, trạng thái như người say, đầu chân tê liệt, không thể đứng dậy được.
Thọ-đề-già nương trong xe mây, trụ giữa hư không, hạ xuống, hỏi mọi người:
–Các người đến đây có ý gì mà nằm dưới đất không chịu đứng dậy?
Mọi người thưa:
–Đại vương sai chúng tôi đến đây, muốn diệt trừ Trưởng giả. Nhưng trong nhà Trưởng giả có một lực só, tay cầm chày vàng, giơ lên toan đánh, làm cho bốn mươi vạn người ngựa chúng tôi đều ngã xuống đất, bị trói chặt, nằm cong queo, trạng thái như người say, đầu chân tê liệt, không thể đứng dậy. Thọ-đề-già hỏi mọi người:
–Các ngươi có muốn đứng dậy không?
Mọi người đáp:
–Muốn được đứng dậy.
Thọ-đề-già đưa cây gậy thần lên, làm cho bốn mươi vạn người ngựa đều đứng dậy và trở về cung.
Nhà vua liền sai sứ giả gọi Thọ-đề-già. Khi Thọ-đề-già đến, nhà vua bảo:
–Ta cùng với khanh cùng ngồi một xe, đi đến chỗ Phật.
Lúc đến nơi, nhà vua thưa Phật:
–Bạch Thế Tôn! Thọ-đề-già là bề tôi của con. Đời trước ông ta có công đức gì mà được vợ con, nhà cửa hơn con?
Phật bảo:
–Đời trước, Thọ-đề-già cùng với năm trăm thương chủ, dẫn các thương nhân, đem theo đồ vật quý báu, đi qua đường nguy hiểm. Lúc ấy, thấy trong núi sâu có một vị Đạo nhân bị bệnh, Thọ-đề-già đã giúp đỡ đầy đủ cho vị ấy, nào là nhà ở tốt, trải giường nệm, nước uống, nồi nhỏ, gạo, thức ăn, đèn đuốc… đồng thời Thọ-đề-già cũng nguyện đời đời được sự cung cấp các vật dụng như ở cõi trời, nên nay được phước báo này.
Phật nói:
–Người ban cho lúc đó cũng chính là Thọ-đề-già này vậy. Vị Đạo nhân bị bệnh đó, nay chính là ta. Năm trăm thương chủ nay đều đắc quả A-la-hán.
Phật giảng nói kinh này rồi, vua và các quan đều phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, đảnh lễ Phật rồi lui ra.
Số 541 - Kinh Phật Đại Tăng Đại
SỐ 541
KINH PHẬT ĐẠI TĂNG ĐẠI
Hán dịch: Đời Lưu Tống, Cư sĩ Thư Cừ Kinh Thanh.
Bấy giờ, Đức Phật ở tại thành Vương xá. Thành ấy, có một người giàu có tên là Lệ, của cải, vàng bạc, ruộng đất, nhà cửa, bò, ngựa, tôi tớ nhiều không kể xiết. Ông Lệ tuổi đã xế chiều mà không có được một đứa con nối dõi. Theo phép tắc thường lệ ở thành ấy, người nào không có con thì sau khi chết, tài sản đều phải sung vào của công. Ông luôn cầu đảo mặt trời, mặt trăng, các vị trời, quỷ thần, chín vị thần làm mẹ, thần núi, thần cây… để xin có được một đứa con, nhưng đều không được. Ông tự nghĩ: “Người có chậm nhanh, cứ luôn đến nương nhờ thần cây, thần núi thì chắc chắn cũng sẽ được. Của cải rồi cũng sẽ tiêu tán hết, sản nghiệp thì không tu bổ, tật bệnh vẫn hay xảy ra, tai họa thì hoặc sớm muộn, nô tỳ thì già chết, gia súc chẳng đông nhiều, đều là những yêu nghiệt, quỷ thần dẫn dắt, mê hoặc đảo điên, làm loạn vua và dân… Như vậy thì làm sao có phước. Chỉ thêm tai họa kéo đến, như do mù tối uống nhầm thuốc độc lại cho là thuốc hay, vô cùng hao tổn, thuốc độc mà ngấm vào thì phải mất mạng. Ngày nay, ta giết hại chúng sinh, thờ cúng quỷ thần, ta sẽ bị đọa vào địa ngục, còn mong gì được sinh lên cõi trời nữa. Thật là điều sai lầm, ở đời có đạo Phật, có bậc Thánh tiết tháo thanh cao, lại có vị tiên tên là Ứng Chân nhân (A-la-hán). Vị Chân nhân ấy thanh tịnh như ngọc lưu ly, ta hãy luôn tinh tấn đến đó để phụng sự đạo ấy, chỉ giữ tâm yên tĩnh, không mong không muốn, lấy đó làm niềm vui, hiện tại được an ổn, qua đời được sinh lên cõi trời.”
Trưởng giả Lệ lại nghĩ: “Ta phải thường xuyên cúng dường, phụng sự Phật và ba ngôi báu.”
Trưởng giả cúng dường Phật chừng một năm thì vợ ông sinh được một người con trai. Ông cho rằng nhờ cúng dường Phật mà được mãn nguyện, nên ông đặt tên cho con là Phật Đại. Trưởng giả lại cúng dường, làm lợi ích cho các vị Tỳ-kheo Tăng, là đệ tử của Đức Phật, được một năm thì vợ ông sinh tiếp một đứa con trai, ông đặt tên cho con là Tăng Đại. Trưởng giả Lệ nuôi dạy hai người con, chỉ bày Thánh đạo cho chúng. Bẩm tánh của Tăng Đại rất nhân từ, thương yêu người và vật, vô cùng hiếu thảo, tụng niệm kinh pháp và giới luật của Phật, gần gũi bậc Sa-môn, thanh tịnh biết đủ. Người cha thấy ý chí con như vậy nên thương yêu rất đặc biệt. Ông bị bệnh nặng, liền kêu người con lớn là Phật Đại đến, ông khóc và dặn dò:
–Phàm có sống thì phải có chết, vạn vật đều vô thường, giữ giới thì được an vui, phá giới thì bị nguy khốn, người nào giữ gìn giới luật của Phật dạy thì hoàn toàn không bị hoạn nạn. Tăng Đại còn nhỏ mà có lòng nhân từ, biết hiếu thảo và thanh bạch…
Trưởng giả Lệ dặn dò như vậy, vừa dứt lời thì ông qua đời. Tăng Đại như mất cả bầu trời, cô đơn không nơi nương tựa, sau khi cân nhắc, tăng Đại thưa với anh mình:
–Thưa anh, em muốn xuất gia làm Sa-môn.
Người mẹ lo nghĩ: “Con mình chắc muốn vợ, nhưng lại giả vờ nói dối là muốn làm Sa-môn.” Nên bà lo tìm hỏi vợ cho con. Phật Đại cũng nghĩ là em mình nói dối như người mẹ đã nghĩ, nên liền đi tìm kiếm người làm vợ cho em.
Trong thành, có người con gái nhà hiền lành, tên là Khoái Kiến, nàng rất xinh xắn, kiều diễm, đoan trang không ai sánh bằng, không cao không thấp, không mập không ốm, rất vừa người, lại thêm nết na trong trắng, hiền từ hiếu thảo, giống như vầng trăng giữa các vì sao. Nếu được nàng làm vợ hiền, ai cũng đều ưa thích. Nàng được hỏi cưới về làm vợ Tăng Đại.
Hôm ấy, người anh mời rất nhiều khách quý, mọi người bà con, dòng họ ai ai cũng vui mừng hớn hở. Giữa lúc đông khách, người anh hỏi người em:
– Hôm nay, em có muốn làm Sa-môn hay không?
Tăng Đại đáp:
–Xin anh cho phép em làm Sa-môn, để em được thỏa mãn nguyện vọng từ lâu nay. Xin anh cho phép, em rất muốn làm Sa-môn.
Người anh liền cười bảo:
–Anh cho phép em được thỏa nguyện đó!
Người em rất vui mừng, liền đảnh lễ người anh, rồi ngay ngày hôm ấy đi vào núi, thấy một vị Sa-môn tuổi trẻ đầy đủ uy nghi đang sống một mình bên một gốc cây. Tăng Đại đi đến trước mặt vị Sa-môn, chắp tay cúi đầu đảnh lễ, rồi đứng thưa:
–Vì nhân duyên gì mà Tôn giả tu hành làm Sa-môn?
Vị Sa-môn ấy là người đã đạt đạo A-la-hán, vị ấy biết được các việc trong vô số kiếp về quá khứ và vị lai, liền nói với Tăng Đại:
–Kinh Phật có dạy: Con người ham dâm dục như lửa thiêu thân, như cầm đuốc cháy đi ngược chiều gió, sẽ bị lửa đốt cháy cánh tay nếu không chịu rời bỏ ngọn đuốc. Lại giống như con quạ ngậm miếng thịt, bị chim ưng, chim cắt đuổi theo để tranh giành, con quạ không chịu nhả miếng thịt ra nên bị tai ương đến thân mạng nhỏ bé… Dâm dục cũng vậy, vô cùng nguy hiểm. Chính vì thế mà tôi xuất gia làm Sa-môn.
Lại như mật dính trên lưỡi dao bén, đứa trẻ ham vị ngọt dùng lưỡi liếm nên bị tai họa đứt lưỡi. Người dâm dục chỉ tạm vui tâm ngu trong phút chốc mà không nghĩ đến sau đó sẽ bị đốt cháy thân. Ví như chó đói được khúc xương khô gặm nhai ngấu nghiến, chỉ bị đau miệng mẻ răng, tự làm tổn hại chứ không lợi ích gì. Dâm dục cũng vậy, trăm ngàn ức kiếp chẳng được chút phước đức dù bằng tơ tóc mà chỉ bị tội báo trong ba đời. Vì nghĩ như thế nên tôi mới xuất gia làm Sa-môn.
Lại ví như cây có nhiều hoa quả tốt tươi, người qua đường vì tham lam nên lấy đá ném, lấy cây khều, chỉ trong chốc lát, hoa quả đều bị rơi rụng, cành lá tả tơi. Cây vì có hoa quả mà phải tự chịu lấy sự nát tan.
Lại như con phù du tham màu lửa, cứ đâm đầu vào ngọn đèn
nên thân thể bị thiêu cháy rụi. Vậy thì sao lại không lo chế phục dâm dục.
Người mê mờ không biết phân biệt thiện, ác, rời xa người hiền, gần gũi kẻ ngu, càng ngày càng tối tăm, trôi nổi, bị mất nước, bỏ mạng, sau khi chết bị đọa vào địa ngục, điều ác đã tạo, tội lỗi đã mang, hối hận làm sao kịp nữa! Đức Phật đã thấu đạt chân lý, mở bày Thánh đạo. Tôi nhờ ân Phật, được gặp kinh pháp và giới luật, luôn giữ tâm thanh tịnh, ở riêng một mình không hề bị hoạn nạn, quay nhìn lại cuộc đời mới biết đó là lầm lạc. Vì vậy nên tôi đã xuất gia làm Sa-môn.
Tăng Đại nghe xong, liền cúi đầu đảnh lễ ngang chân vị Sa-môn, rồi quỳ thưa:
–Đức Phật thật là bậc Thánh tối thượng, là bậc tôn quý trong các vị trời, kinh pháp Ngài dạy để diệt trừ ngu si, xin nhập vào tâm con, con nguyện từ bỏ cuộc đời ô trược, thực hành theo đạo thanh tịnh, giữ gìn giới luật Sa-môn để tạo dựng phước đức.
Vị Sa-môn trở thành thầy dạy bảo cho Tăng Đại. Tăng Đại siêng đọc tụng giới luật, hầu thầy được mấy tháng thì bạch thầy:
–Con muốn vào núi sâu để tu thiền định tịch tĩnh, cầu đạo ứng chân cho đến khi diệt trừ hết các hoạn nạn.
Vị thầy nói:
–Ở một mình trong núi sâu rất khó khăn. Người ở trong rừng núi sâu phải học về tinh tú, biết rõ khí hậu, thời tiết, phải dự trữ nước, lửa, lương khô, mật… Vì sao? Vì bọn giặc trộm vào khoảng nửa đêm đến sáng sớm hay tìm tới xin lửa, nước, lương khô và mật, chúng có hỏi thì phải giải thích, chúng cần gì cũng phải cho chúng, nếu ta trái ý sẽ bị chúng giết.
Tăng Đại kính vâng lời dạy bảo Từ bi, ghi nhớ kỹ càng những lời dặn dò của thầy, rồi từ tạ thầy để đi vào núi.
Người anh nghĩ: “Em mình đã thành Sa-môn chắc không bao giờ giữ lại vợ.” Vợ Tăng Đại là Khoái Kiến, xinh đẹp không ai sánh bằng, nên người anh rất thích nàng. Phật Đại bèn đến chỗ Khoái Kiến, đàn lên khúc ca ủy mị, khơi dậy lòng dâm dục, như sau:
–Thương cho cây uất kim hương, mọc giữa cánh đồng hoang, đã
qua bao mùa rồi mà không ai hái, tấm thân bé nhỏ muốn được tốt tươi, khoe sắc khoe hương đổi mới, hãy cùng tôi ở bên nhau, gắn chặt tình thắm thiết. Mỗi năm chỉ một ngọn gió tây, hỏi ai là người mà nàng yêu quý…
Khoái Kiến nghe xong, hiểu người anh chồng có ý xằng bậy, nàng cũng dùng một khúc ca để đáp lời Phật Đại:
–Đức Bổn sư của tôi cao vời, là bậc tôn quý trong cõi trời, người, chúng đệ tử thanh tịnh của Ngài gọi là các Sa-môn, ca tụng người chân chánh, tôn làm bậc Thánh. Còn hàng dâm dục chỉ là loài súc sinh. Tôi đã thọ giới trang nghiêm, không thờ hai chồng, không bao giờ sinh lòng dâm dục, thà cam chịu phận nhỏ bé yếu hèn.
Phật Đại lại hát lên khúc tình cảm bi ai, lời lẽ ủy mị:
–Lòng ta yêu nàng từ lâu nay càng tăng thêm, đã nhờ mai mối và bói quẻ xem giờ lành, ta thật lo âu, sợ nàng không đến, nhưng rồi thấy được ánh sáng dung nhan của nàng, lòng ta rất đỗi vui mừng. Giờ đây nàng lại chẳng chịu cùng ta bên nhau, thật phí uổng công ta. Ta đã thề nguyện một lòng, thục nữ còn nghi ngờ gì nữa?
Khoái Kiến rất sợ hãi, nàng đáp:
–Đức Phật đã dạy lễ nghi, phải có tôn ti thứ tự, vợ của em trai cũng tức là con, anh của chồng cũng như cha. Tôi đã vâng giữ giới luật, nguyện càng ngày càng chân chánh, thanh cao, như bậc Thánh, dâm dục chính là loài trùng, loài chuột. Hỡi người anh chồng của tôi!
Nghe những lời nói ấy, tâm ý người anh vẫn cứ mê hoặc, vì quá yêu mến Khoái Kiến, lòng đã sâu đậm, không thể chuyển dời được.
Khoái Kiến lại nói:
–Phàm người ở đời phải lìa xa hai điều: Không nên ham thích dâm loạn và làm trái với giới luật Phật dạy. Sao anh lại khác chồng tôi như thế?
Phật Đại nói:
–Nhan sắc của nàng thật yêu kiều rực rỡ, khắp các mỹ nữ cõi trời cũng không ai đẹp như nàng. Lòng ra rất say đắm, núi cao gì ta cũng sẽ vượt qua.
Khoái Kiến suy nghĩ: “Anh này vì muốn ta nên bừng bừng cuồng loạn, thật khó để ngăn cản.”
Rồi nàng nói về những sự bất tịnh, những điều xấu ác của thân thể để từ chối. Nàng nói:
–Anh yêu thân thể của tôi, vậy thân thể tôi có gì tốt đẹp? Đầu gồm chín mảnh xương hợp lại thành chiếc đầu lâu, bên trong chỉ toàn là não. Mặt thì có bảy lỗ, luôn chảy ra đờm giãi, nhờ da che bọc lấy xương. Ham thích đầu cổ thì chỉ là da thịt lẫn lộn nhau. Thân thể lại có lông, tóc, móng, răng, da, thịt trong da, máu, não, xương, thịt. Trong bụng thì có tim, lá lách, thận, ruột, dạ dày, mỡ, phổi, phân, nước tiểu, máu mủ, nóng lạnh… Bàn chân thì liền với cẳng chân, cẳng chân liền với đùi vế, đùi vế liền với xương cùn, xương cùn liền với lưng, lưng liền với xương sống, xương sống liền với xương sườn, xương sườn liền với cổ, cổ liền với đầu lâu. Cánh tay thì liền với khuỷu tay, khuỷu tay liền với vai… Tôi như chiếc bình vẽ, bên trong chứa đầy phân và nước tiểu. Trong thân toàn bộ bất tịnh, đáng nhờm gớm như vậy, có gì đáng để ham thích?
Phàm người ta thích điều gì thì nên nói cho họ nghe những chỗ xấu ác của điều ấy, tâm họ sẽ không còn thích điều đó nữa.
Phật Đại suy nghĩ: “Cô này nhớ chồng thì làm sao chịu lấy ta. Ta giết em mình thì cô ấy mới chịu theo ta.” Suy nghĩ xong, Phật Đại tức giận đi tìm những kẻ giặc. Phật Đại thấy một người dáng vẻ khinh bạc nơi quán rượu, liền nói với hắn:
–Nhà ta có nuôi một đứa ở, nó trốn đi làm Sa-môn, hiện nay nó đang ở trong núi.
Kẻ giặc nói:
–Ta biết chỗ đó.
Phật Đại liền đem vàng bạc cho hắn và bảo:
–Phải giết đứa tôi tớ ấy rồi nhanh chóng đem đầu của nó, cả y phục, gậy pháp thường dùng và giày dép của nó mang cũng đều phải đem hết về. Ta sẽ thưởng thêm cho ngươi nhiều vàng bạc.
Tên giặc rất vui mừng, nói:
–Các anh em, theo ta.
Rồi hắn liền vào núi, đến chỗ của Tăng Đại, nói:
–Này Sa-môn! Ông xuất gia nhanh thật.
Tăng Đại nói:
–Các ông muốn gì? Ở đây, tôi có nước, lửa, lương khô, mật… có thể sử dụng được.
Đến nửa đêm, tên giặc nói:
–Chúng tôi không cần lửa, nước… lương khô cũng chẳng cần biết thời gian của ông, chúng tôi chỉ muốn có được đầu của ông để đem đi mà thôi!
Tăng Đại nghe xong vô cùng sợ hãi, Tôn giả khóc, nói:
–Tôi chẳng phải Trưởng giả, cũng chẳng phải bậc công hầu gì cả, tôi bỏ thế tục tu hành theo đạo, không tranh cãi với đời, học đạo còn non kém, chưa đạt đạo quả Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm, A-na-hàm và bậc A-la-hán có sáu thông. Các ông giết tôi thì được lợi ích gì?
–Chúng tôi đến đây là vì cần chiếc đầu lâu của ông, ông đừng van xin vô ích.
Tăng Đại suy nghĩ: “Chắc bọn giặc nghe nhà mình giàu có, họ cho rằng mình mang theo châu báu đến đây”, nên Tôn giả nói với bọn giặc:
–Nếu muốn được châu báu, có anh tôi còn ở nhà, anh ấy tên là Phật Đại. Tôi sẽ đưa thư về để anh tôi cho các ông, các ông sẽ có được châu báu như ý muốn.
Tên giặc đáp:
–Anh của ông sai tôi đến giết ông đấy.
Tăng Đại liền nói:
–Hôm nay, tôi bị giết, đấy cũng là do vợ tôi. Trước đây, thầy tôi đã dạy: “Người sống với dâm dục như cầm đuốc cháy đi ngược gió, không sớm bỏ đuốc xuống thì sẽ bị lửa đốt cháy tay, lại như mật dính trên lưỡi dao, như chim ưng đuổi bắt chim quạ, như chó được khúc xương khô, như cây do có hoa quả mà bị tai họa… Sắc dục là điều tai họa của thân, thật thấm thía làm sao những lời dạy của thầy.”
Rồi Tăng Đại lại khóc xin tên giặc:
–Xin hãy cho tôi được sống thêm một năm nữa để tôi tu hành đắc đạo. Tôi vẫn luôn ở chỗ này, lúc ấy, đến giết tôi vẫn không muộn.
Tên giặc đáp:
–Ta muốn có được đầu của ông để đem đi ngay bây giờ. Một
năm nữa là cái gì? Những người tu đạo ở trong núi đắc đạo rất nhiều. E đến lúc ông tu hành đắc đạo rồi vận thần thông biến đi mất. Thôi, ông đừng nhiều lời nữa, bắt được ông rồi, ta phải lấy đầu ông thôi.
Tăng Đại lại nói:
–Xin ông đừng giết tôi liền. Trước hết hãy chặt đứt một chân của tôi và đặt trước mặt tôi.
Tên giặc liền chặt đứt một chân của Tăng Đại và đặt trước mặt Tôn giả.
Tăng Đại vô cùng đau đớn, đến nỗi không thể nói được. Khi ấy, có một vị trời xuống chỗ của Tăng Đại, nói:
–Hãy cẩn thận, đừng kinh sợ, hãy giữ tâm kiên trì. Đời trước, Tôn giả đã bị sinh trong loài súc sinh, bị người mổ giết rồi rao bán thịt của Tôn giả chứ không phải chỉ một đời. Địa ngục, ngạ quỷ gì Tôn giả cũng đều đã bị đọa, thống khổ từ đó đến nay, không phải mới bây giờ.
Tăng Đại nói với vị trời:
–Xin hãy làm ơn báo cho thầy tôi biết để thầy tôi chỉ cho tôi biết con đường chết rồi sinh về chốn nào.
Vị trời liền đi đến nói với vị thầy:
–Đệ tử của thầy sắp bị người khác giết, đang khóc lóc cầu xin được gặp thầy.
Vị thầy liền bay đến chỗ của đệ tử mình, giảng nói kinh cho đệ tử:
–Trời, đất, núi Tu-di còn phải bị hoại diệt, biển cả cũng có lúc khô cạn, chỉ trong bảy ngày là bị hoại diệt. Dưới trời có một trận gió tên là Duy-lam, gió Duy-lam vừa nổi lên thì mọi ngọn núi đều bị đánh đổ, vậy mà trận gió ấy rồi cũng phải chấm dứt… huống gì là tấm thân nhỏ bé của con, làm sao sánh bằng được. Bây giờ, con chỉ nên niệm Phật. Đức Phật thường dạy về vô thường, có thịnh ắt có suy, có hợp rồi sẽ tan, vinh hoa cũng khó giữ, thân con cũng thế.
Tăng Đại nghe như vậy liền chứng đạo Tu-đà-hoàn. Tên giặc lại chặt đứt chân còn lại của Tăng Đại, Tăng Đại lại càng nhớ nghĩ
đến lời dạy của thầy, Tôn giả liền chứng đạo quả Tư-đà-hàm. Tên giặc chặt đứt tay trái của Tăng Đại, Tăng Đại lại một mực nhớ nghĩ về lời dạy của thầy, Tôn giả liền chứng đạo quả A-na-hàm. Tên giặc chặt đứt tay phải của Tăng Đại, Tăng Đại lại càng nhất tâm nhớ nghĩ về lời dạy của thầy, Tôn giả liền chứng đạo quả A-la-hán, nên không còn sợ hãi đối với ba đường ác, sống chết rất tự tại, không có gì đáng sợ hãi. Tăng Đại nói:
–Hãy đưa cho tôi một miếng vỏ cây.
Tên giặc liền lột một miếng vỏ cây đưa cho Tăng Đại. Tăng Đại tự chích máu mình, viết thư lên vỏ cây: “Anh hãy sống tùy thời cho an lành và hiền lành. Khi cha mẹ còn sống đã gởi gắm tôi cho anh, anh chẳng những không nghe mà còn trái bỏ lời dạy của cha mẹ, chỉ vì một chút nữ sắc mà cốt nhục phải tương tàn. Trái lời cha mẹ, anh là đứa con bất hiếu, giết hại mạng người, anh là kẻ bất nhân, giết một súc vật thì tội đã không nhỏ, huống gì là giết bậc A-la-hán. Tội thì chẳng bị dừng nửa chừng, chỉ mình anh tự tạo tội ác. Hôm nay tôi còn có thân hình, anh còn có thể giết tôi, đến lúc tôi thành bậc Thiện Thệ tĩnh lặng, anh có muốn giết hại cũng luống uổng. Tôi nguyện nỗ lực tôn sùng chánh đạo.” Rồi Tăng Đại duỗi cổ dài ra hai thước, Tôn giả nói với tên giặc:
–Ông hãy chặt đầu tôi đi. Đầu tôi bây giờ cũng giống như đầu bằng bùn, không có gì sợ hãi, tôi chỉ lo sợ các ông bị đọa vào địa ngục.
Tên giặc liền chặt đầu Tăng Đại, hắn lấy y phục, gậy, dép và bình bát của Tôn giả, đem đến chỗ người anh và đưa mọi thứ cho người anh. Người anh lại trả công cho hắn bằng nhiều vàng bạc.
Người anh làm thành một hình nộm rồi để đầu người em lên trên, lấy y phục của người em mặc vào hình nộm, gậy, bình bát và dép đều để một bên. Xong xuôi, người anh nói với nàng Khoái Kiến:
–Chồng của nàng mới về nhà, nàng hãy vào thăm hỏi chồng đi.
Khoái Kiến vô cùng vui mừng, nàng chạy đến chỗ của Tăng Đại, thấy Tăng Đại đang ngồi nhắm mắt, nàng nghĩ là chồng mình đang tư duy về đạo nên nàng không dám gọi. Nàng làm nhiều món ăn ngon để đợi lúc chồng tu niệm về đạo xong rồi sẽ dùng cơm. Đến trưa, thấy Tăng Đại vẫn chưa mở mắt, Khoái Kiến đến trước chồng thưa:
–Bây giờ đã trưa lắm, sợ sẽ bị quá ngọ.
Nàng lấy làm kỳ lạ, sao Tăng Đại chẳng đáp lời gì. Nàng lay áo Tăng Đại để đánh thức. Ngay khi ấy, đầu của Tăng Đại rơi xuống đất, thân thể đều bị phân tán mỗi thứ một nơi. Khoái Kiến vô cùng kinh hãi, nàng nhảy ra và la lên:
–Chàng vừa ngồi trước mặt tôi, sao lại bị giết hại thế này.
Nàng đau đớn, phẫn uất kêu trời, xót xa như xé nát tim gan, máu trào nơi miệng, đột ngột qua đời. Khoái Kiến giới hạnh thanh tịnh, trong sạch như hư không, tâm ý theo mô phạm của bậc Thánh, không thể lay động giống như đất, trinh tiết thanh cao, như bầu trời rất khó lường tính. Lúc Khoái Kiến còn sống, chư Thiên đã bàn bạc sắp đặt chỗ ở cho nàng, để nghênh đón thần thức của nàng lên cung trời Đao-lợi, cho đến chỉ trong chốc lát, nàng đạt được nhiều phước báo không cùng tận ở cõi trời.
Lúc ấy, Phật Đại vào nhà để xem thử Khoái Kiến thế nào rồi, anh ta thấy đầu và tay chân của Tăng Đại lăn tứ tán, Khoái Kiến thì bị thổ huyết chết một bên. Thấy vậy, Phật Đại la lên:
–Than ôi! Ta là kẻ trái đạo trời, gây ra điều tàn ác.
Rồi liền đến chỗ của tên giặc để hỏi:
–Em ta lúc sắp chết có trăng trối gì không?
Tên giặc bảo:
–Có gởi thư lại cho ông đây.
Phật Đại đọc thư, lời lẽ trong thư vô cùng khẩn thiết, xót xa. Đọc thư xong, Phật Đại đau đớn, nghẹn ngào, ngũ tạng gần như tắc nghẽn, khóc than, nước mắt ràn rụa:
–Ta trái lời cha mẹ, làm cho cốt nhục tương tàn, ta lại giết bậc A-la-hán.
Nói xong, Phật Đại bị xúc động quá mạnh mà chết, sau khi chết, ông ta bị đọa vào địa ngục.
Nghe chuyện này, nhà vua và dân chúng, ai ai cũng đều xót thương, ngậm ngùi. Để noi theo và khen ngợi đức hạnh thanh tịnh của người em là Tăng Đại, họ mai táng cho Tôn giả, bốn phía đều xây tháp. Trời, rồng, quỷ thần đứng đầy trong hư không, rải hoa, đốt hương thơm, ai ai cũng đều rất thương cảm.
Khoái Kiến được người trong cả nước chôn cất, ai ai cũng đều xót thương.
Các vị trời có bài tán: “Tinh tấn đạt đạo, giữ năm giới không thiếu khuyết, trinh lương thì được sinh lên cõi trời. Còn trái lời Phật dạy, bất hiếu với cha mẹ, giết hại bậc Thánh thì chết sẽ bị đọa vào địa ngục, bị nóng bức khổ đau, không biết khi nào mới hết….”
Đức Phật bảo các đệ tử:
–Từ nay về sau, các ông hãy gắng sức tu hành để xa lìa ái dục.
Đức Phật giảng nói kinh này xong, các đệ tử đều hoan hỷ đảnh lễ rồi lui ra.
Số 542 - Kinh Da-Kỳ
SỐ 542
KINH DA-KỲ
Hán dịch: Đời Lưu Tống, Cư sĩ Thư Cừ Kinh Thanh
Tôi nghe như vầy:
Một thời, Đức Phật ở tại nước Ca-nại, trong nước có một người Bà-la-môn rất giàu tên là Da-kỳ.
Ông ta vốn là người thờ phụng một trong chín mươi sáu phái ngoại đạo, thường cầu phước trời gia hộ. Nghe mọi người thờ Phật, được phú quý, trường thọ, an ổn, được độ thoát sinh tử, thọ phước báo, không bị rơi vào trong ba đường ác và không còn khổ đau, Da-kỳ tự nghĩ: “Chi bằng ta bỏ ngoại đạo mà phụng thờ Đức Phật.” Nhân đó, Da-kỳ đến chỗ Đức Phật, đảnh lễ sát đất, quỳ gối, bạch với Đức Phật:
–Kính thưa Thế Tôn! Con vốn ngu si, không hiểu biết, quả thật nay mới nghe Đức Thế Tôn có lòng từ lớn, cứu giúp rộng khắp, trên trời, dưới trời, trong loài người Đức Phật là đấng cao quý. Con chưa bao giờ có được sự bình yên, nên nay muốn từ bỏ việc thờ phụng ngoại đạo mà quay về nương tựa với Thế Tôn, nguyện Thế Tôn thương xót thâu nhận và chỉ dạy cho con.
Đức Phật bảo:
–Ông nói rất khéo, vậy là có sự suy nghĩ chín chắn, dừng việc ác, làm việc thiện thì làm sao mà còn lo lắng, không được an ổn!
Da-kỳ bạch Phật:
–Thưa Thế Tôn! Từ trước đến giờ, con làm nhiều việc không
đúng, nên hôm nay con quay về quy y Phật. Đức Thế Tôn đã thương thì trừ khử những hành nghiệp cấu uế của con, con xin ghi nhận lời dạy trong sạch của Thế Tôn. Nếu được như vậy là đại phước cho con.
Da-kỳ đến trước Đức Phật lãnh thọ năm giới:
1.Không sát sinh.
2.Không trộm cắp.
3.Không dâm dục.
4.Không nói hai lưỡi, không nói ác khẩu, không nói hư dối, không nói thêu dệt.
5.Không uống rượu.
Quy y Tam bảo xong, đứng dậy đi quanh Phật ba vòng, Da-kỳ giữ gìn trai giới bảy ngày rồi ra đi. Sau khi đến một nước khác sinh sống, Da-kỳ thấy người ta săn bắn sát sinh, trộm cắp tài vật, cũng làm theo họ, thấy sắc đẹp nữ nhân, tâm ý cũng tham đắm, thấy người ta làm phải, làm trái đều luận đạo với họ, thấy người uống rượu mê loạn lại muốn thúc ép họ, tâm ông ta không an định. Da-kỳ thấy hối hận, tự nghĩ: “Ta không thể giữ gìn giáo pháp của Đức Phật, chắc phải hoàn năm giới lại cho Đức Phật thôi.” Nghĩ thế rồi liền đến chỗ Đức
Phật cúi đầu thưa:
–Bạch Thế Tôn! Trước kia con theo Thế Tôn thọ năm giới, bị ngăn cấm quá nhiều, con không được vừa ý. Nay con tự suy nghĩ, muốn bỏ giáo pháp tôn trọng của Thế Tôn, vì con không đủ khả năng phụng thờ. Con xin trả năm giới lại được không?
Đức Phật im lặng không trả lời. Da-kỳ miệng nói chưa dứt lời thì tự nhiên có quỷ thần cầm chùy sắt đánh Da-kỳ tét đầu. Lại có quỷ thần lột áo Da-kỳ. Lại có quỷ thần lấy lưỡi câu sắt móc vào miệng kéo lưỡi Da-kỳ ra. Lại có quỷ thần là dâm nữ dùng dao cắt “âm tàng” của Da-kỳ. Lại có quỷ thần rót nước đồng vào miệng Da-kỳ. Kẻ đứng trước, người đứng sau, người bên phải, kẻ bên trái, tất cả quỷ thần tranh giành phanh thây Da-kỳ. Trông Da-kỳ rất ghê tởm: Mắt trợn tròng, miệng há hốc, mặt như màu đất. Rồi tự nhiên Da-kỳ bị lửa thiêu đốt toàn thân, cầu sống không được, muốn chết cũng không xong. Mọi cử chỉ, hành động của quỷ thần cứ giằng xéo tới tấp. Đức Phật thấy Da-kỳ như vậy thương xót hỏi:
–Hiện giờ ông cảm thấy ra sao?
Da-kỳ bị cấm khẩu không thể nói được, nhưng đưa tay quơ quào hướng về Đức Phật muốn cầu cứu. Đức Phật liền dùng oai thần, phóng hào quang làm cho quỷ thần sợ hãi bỏ đi. Da-kỳ được hồi sức sống lại, đứng dậy cúi đầu sát đất, đứng trước Đức Phật, thưa:
–Kính thưa Thế Tôn! Trong tâm con có năm giặc xui khiến, khiến con vướng mắc vào tội ác, nói ra lời ác. Nay chịu hình phạt vì tự con trái lời Thế Tôn dạy, nguyện xin Thế Tôn thương xót con.
Đức Phật bảo:
–Chỉ do tâm và miệng của ông gây ra tội lỗi, chứ không ai khác.
Da-kỳ bạch Phật:
–Thưa Thế Tôn! Từ nay trở về sau, con tự sửa đổi, thờ phụng và gìn giữ năm giới. Ăn chay giữ giới một năm ba tháng, một tháng sáu lần, con thắp hương đốt đèn, thờ cúng Tam bảo, thân, khẩu, ý quyết không để phạm lỗi lầm.
Đức Phật bảo:
–Được như vậy thì rất tốt. Nếu mắt thấy được thì thân thể tiếp xúc được. Mình làm mình chịu, làm thiện được thiện, tâm nghĩ ác thì quả báo ác. Như Lai là thầy trong giáo pháp dạy người bỏ ác làm thiện, mãi mãi sẽ được độ thoát. Chư Thiên, muôn dân, người ngu si đều được trí tuệ không bị đau khổ. Từ nay trở đi, ông nên sửa đổi làm các việc thiện, chớ để tâm ý xét đoán thành người sai lầm như trước đây.
Phật giảng nói kinh xong, tâm ý Da-kỳ được mở rộng thấu hiểu rõ ràng, liền đắc quả Tu-đà-hoàn và vui vẻ xin lui ra. Da-kỳ về nhà khuyến khích mọi người lớn nhỏ trong gia đình, đến chỗ Đức Phật lãnh thọ năm giới, ăn chay giữ giới một năm ba tháng, một tháng sáu lần. Da-kỳ lìa bỏ gia đình, cạo bỏ râu tóc, mặc ca-sa, theo Phật làm Sa-môn rồi đắc quả A-la-hán.
Số 543 - Kinh Cự Lực Trưởng Giả Sở Vấn Đại Thừa - Quyển Thượng
SỐ 543
KINH CỰ LỰC TRƯỞNG GIẢ SỞ VẤN ĐẠI THỪA
Hán dịch: Đời Triệu Tống, Sa-môn Trí Cát Tường.
QUYỂN THƯỢNG
Tôi nghe như vầy:
Một thời, Đức Thế Tôn ở tại tinh xá nơi vườn Kỳ-đà Cấp cô độc, thuộc nước Xá-vệ, cùng đông đủ chúng đại Tỳ-kheo gồm một ngàn hai trăm năm mươi vị, đều là A-la-hán, các lậu đã đoạn tận, xa lìa trói buộc của phiền não, tâm khéo giải thoát, tuệ hoàn toàn giải thoát, như đại Long vương, thần thông biến hóa, những việc nên làm đã làm xong, trút bỏ gánh nặng và được lợi mình, tâm trí giải thoát tự tại nơi các pháp, có khả năng tu tập để đến bờ giác. Lại có Tôn giả A-nan học rộng, căn tánh thông lợi, làm người đứng đầu. Lại có năm trăm vị Đại Bồ-tát đạt được các Đà-la-ni, trụ trong Tam-ma-địa, tất cả đang ở trong chúng hội.
Bấy giờ, tại thành lớn Xá-vệ, có một Trưởng giả tên là Cự Lực, sắc tướng đầy đủ tăm tiếng đồn xa. Nhà cửa của Trưởng giả rất giàu, có đủ các loại vàng, bạc, lưu ly, xa cừ, mã não, san hô, hổ phách, ngọc lớn ma-ni cùng vô số châu báu khác lạ. Mỗi kho tàng đều cất chứa đầy ắp, tài sản về lúa gạo thì không sao tính xuể. Tất cả các thứ châu báu được dùng thỏa mãn tùy ý, muốn bất cứ thứ gì cũng không thiếu, tiền lời vào ra khắp các nước, không chỗ nào là không có. Các nơi ấy, Trưởng giả Cự Lực đều sai khiến nô tỳ, tôi tớ làm việc trông
coi, voi, ngựa, xe cộ cũng vô số. Cho nên chỗ ở của Trưởng giả Cự Lực, nhà cửa, lầu gác nguy nga tráng lệ, trong nhà phòng ốc được trang hoàng đủ các thứ châu báu đan xen. Hoa viên, ao hồ, ánh sáng nhiều màu, những loại hoa quả quý lạ đều tập trung hết trong ấy. Mỗi thứ được trang nghiêm với nhiều vẻ đẹp không thể so sánh. Tất cả thể nữ, kỹ nhạc đều đẹp, chỉ thua nhà vua còn không thua ai. Trưởng giả hưởng thụ trong hạnh phúc tột đỉnh, ngày đêm sáu thời không lúc nào dứt. Bên cạnh Trưởng giả Cự Lực, lại có năm trăm vị Trưởng giả làm người phụ tá công việc. Họ giữ gìn châu báu và trông coi những thứ tài sản trong kho tàng.
Một hôm, Trưởng giả Cự Lực bỗng nhiên căn lành thành thục, tâm lãnh hội được nghĩa lý, liền tự suy nghĩ: “Cảnh đời trôi nổi không vững chắc, giống như một giấc mộng. Tất cả sắc tướng rốt cuộc cũng sẽ bị hủy diệt, mà thân thể, tánh khí này vốn không rồi cũng hư hoại. Năm dục lạc là nhân sinh ra quả khổ. Chúng sinh mê muội điên đảo không biết lúc nào thoát ra được.” Ngay lúc ấy, Trưởng giả Cự Lực mời các vị Trưởng giả đến đông đủ, sau khi họ ngồi yên Trưởng giả bắt đầu nói:
–Xin quý vị hãy bình tĩnh lắng nghe. Tất cả các pháp do có duyên tụ lại mà sinh ra, duyên tiêu mất thì diệt, thể tánh không thật rốt cuộc sẽ hư hoại. Chúng sinh do suy nghĩ không thật tạo ra sự phân biệt: Cho thân này là của ta và quyến thuộc là của ta, không biết vô thường, sinh diệt trong từng sát-na. Tiền tài, nhà cửa thay đổi biến thành của người khác, cao ngạo ngu si là nhân tạo ra năm nẻo, kết nghiệp thành thục, thọ lãnh nhiều quả báo khác nhau. Nẻo ác thì dễ đến, đường thiện thì khó vào. Các vị nên biết làm thân khó được, nếu ở trong từng sát-na thay đổi mà phát sinh những suy nghĩ chân chánh điều đó là khó.
Các vị Trưởng giả, nên biết! Các Đức Như Lai xuất hiện ở thế gian khó được gặp, đã sinh trong nước có Phật, lòng tin không thoái chuyển đó cũng là khó. Đối với chánh pháp của Phật khởi lên lòng tin, xa lìa thế tục, xuất gia, cũng là khó. Tuy đã xuất gia có thể tu hạnh Tỳ-kheo, phạm hạnh trong sạch, dứt trừ duyên ác, vậy cũng là khó. Ngày đêm tu tập, tinh tấn nơi các thiền-na, xa lìa sự tán loạn,
cũng lại là khó. Nếu tánh thông tuệ, khéo có thể phân biệt các pháp thật giả đó cũng là khó. Nay được làm người, lại gặp vị vua hiền, không còn chiến tranh, cuộc sống bình yên, hạnh phúc, cũng là rất khó. Nếu tất cả chúng sinh tu nhiều công đức, sinh trong nước Như Lai, tâm kiên cố thì cũng là khó. Lại có nhiều chúng sinh có thể dùng phương tiện ngôn ngữ thiện xảo, khuyến dụ những bạn lành tri thức bằng nhiều cách để họ siêng năng tu phước nghiệp, đi đến chỗ Phật, gần gũi cúng dường, làm được cũng là khó. Nếu có chúng sinh xa lìa sự bần cùng, đói rách, đạt được nhiều phước tuệ, sinh ở nước Phật, sống giữa mọi người, có thể làm nhiều Phật sự trang nghiêm, đó cũng là khó. Nếu có chúng sinh ở trong hàng Thanh văn tinh tấn giữ giới cấm, muốn cầu giải thoát, với hàng Bích-chi-phật muốn cầu giải thoát, với Vô thượng thừa muốn cầu giải thoát, đạt được chân thật cũng là khó.
Bấy giờ, Trưởng giả Cự Lực nói về ba thừa và các việc xong rồi bảo với mọi người:
–Điều tôi nói, mọi người phải nên nhận biết, hiểu rõ sắc tướng là không kiên cố.
Lúc ấy, trong năm trăm vị Trưởng giả ngồi nghe sự việc như thế, như người say rượu, hết rượu tỉnh lại. Bỗng trong chúng có một vị Trưởng giả từ chỗ ngồi đứng dậy, nói với Trưởng giả Cự Lực:
–Hiện giờ, tất cả chúng tôi đều có chỗ nghi ngờ. Sao gọi là Thanh văn, Duyên giác và Vô thượng thừa? Sao gọi các sắc tướng là năm dục lạc của thế gian, là thể tánh không chắc, là từng sát-na sinh diệt? Hãy vì chúng tôi một lần nữa phân biệt, giải thích, chúng tôi rất muốn được nghe.
Trưởng giả Cự Lực nói với vị Trưởng giả đó và mọi người:
–Tại thành lớn Xá-vệ này, ở tinh xá Cấp cô độc, rừng Kỳ-đà, có Đức Phật Thế Tôn đầy đủ ba trí sáng, sáu thần thông, tám Giải thoát, mười Lực, bốn Vô sở úy, mười tám pháp Bất cộng, công đức đầy đủ, gọi là Nhất thiết trí, hiệu là Thiên Nhân Sư. Tại đại hội ấy, Đức Thế Tôn vì đại chúng thuyết pháp, có thể giải thích những mối nghi ngờ của chúng ta. Bây giờ, các vị cùng tôi đến đó để được gần gũi, cúng dường, thưa hỏi Như Lai những diệu pháp như vậy.
Năm trăm vị Trưởng giả nghe nói như thế, ai cũng vui mừng hớn hở khôn cùng. Họ đem hương hoa thơm, nhiều loại châu báu cùng nhau theo Trưởng giả Cự Lực đến chỗ Phật, họ nhiễu quanh bên phải ba vòng, đảnh lễ sát chân Phật, cung kính cúng dường, ca tụng và khen ngợi Phật, rồi lui ra ngồi qua một bên.
Đức Thế Tôn xét thấy những vị Trưởng giả này, căn lành đã thành thục, có khả năng lãnh thọ chánh pháp. Đức Thế Tôn bèn hỏi Trưởng giả Cự Lực và năm trăm vị Trưởng giả:
–Các vị vì nhân duyên gì mà đến đây?
Trong chúng có vị Trưởng giả từ chỗ ngồi đứng dậy, trịch vai bên phải, gối phải quỳ xuống đất, chắp tay cung kính khen ngợi Đức Thế Tôn rồi thưa:
–Kính thưa Thế Tôn! Chúng con trước đã được nghe Trưởng giả Cự Lực tìm cách chỉ bảo: Ở thế gian, tất cả sắc tướng, năm dục lạc, thể tánh đều không kiên cố, không chân thật, cuối cùng rồi cũng bị hủy diệt… nói rộng cho đến được làm thân người thật là khó. Trong từng sát-na thay đổi, phát sinh nhớ nghĩ chân chánh, đoạn diệt những tà vọng cũng là khó. Gặp được chư Phật Như Lai xuất hiện ở thế gian là khó. Sinh vào nước có Phật, đầy đủ lòng tin điều đó cũng là khó. Đối với lời dạy chánh pháp của Đức Phật khởi lên lòng tin, nhàm chán, xa lìa thế tục, vui cầu xuất gia, làm được điều đó cũng là khó. Tuy đã xuất gia, có thể làm Tỳ-kheo tu tập phạm hạnh, dứt trừ các duyên ác, làm việc như vậy là khó. Ngày đêm siêng năng tu tập các thiền-na, xa lìa sự tán loạn cũng là khó. Nếu tánh thông tuệ, khéo giỏi phân biệt các pháp giả, thật đó cũng là khó. Nay được thân người, lại gặp vua lành, chấm dứt chiến tranh, cuộc sống an lạc, bình yên, cũng rất là khó. Nếu các chúng sinh tu các công đức, được sinh vào nước của Như Lai thì cũng là khó. Lại có chúng sinh, có thể dùng phương tiện ngôn ngữ khéo léo, bằng nhiều cách khuyến dụ những bạn lành tri thức, để họ siêng tu phước nghiệp, đến chỗ Đức Phật gần gũi cúng dường, quả là khó. Nếu có chúng sinh được nhiều phước tuệ, sinh vào nước có Phật, có khả năng làm Phật sự trang nghiêm, đó cũng là khó. Nếu có chúng sinh đối với thừa Thanh văn, thừa Bích-chi-phật và Vô thượng thừa,
muốn cầu giải thoát, quả thật là khó. Khi ấy, Trưởng giả Cự Lực vì tất cả chúng con đã nói pháp thế gian cho đến ba thừa và những việc khó như vậy. Tuy chúng con nghe, chưa tỏ ngộ, nhưng ai cũng mãn nguyện an vui và muốn gần gũi Đức Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Giác có đại thần thông, đầy đủ Nhất thiết trí. Chúng con nguyện xin Đức Thế Tôn ban rải Từ bi, vì chúng con mà chỉ bày, diễn nói ba thừa diệu pháp và những việc khó: Thế gian, thân người, sắc tướng, năm dục đều hư huyễn, không thực, cuối cùng cũng bị hủy diệt, để chúng con nghe được mà thấu đạt nghĩa lý về tướng sinh diệt, rồi quyết tu hạnh Thánh đạo của Bồ-tát, phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.
Bấy giờ, Đức Thế Tôn bảo các vị Trưởng giả:
–Lành thay, lành thay! Này thiện nam! Các ông đã khéo có thể thưa hỏi Như Lai về ba thừa diệu pháp và các việc khó: Sắc tướng không thật, năm dục không bền. Các ông hãy lắng nghe và khéo nhớ nghĩ về lời dạy của ta: Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Giác xuất hiện ở thế gian tùy theo căn tánh của chúng sinh mà giảng nói pháp ba thừa, dùng phương tiện chỉ bày nhiều loại thí dụ, dựa theo nguồn gốc đó mà tin hiểu, tỉnh ngộ dần dần, giúp mọi người chứng Niết-bàn vắng lặng. Nếu chúng sinh có tánh Như Lai, đối với Vô thượng thừa có căn lành thành thục, nghe Phật giảng nói về pháp Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác thì tâm không còn khiếp sợ mà lại ưa thích, mong cầu trí tuệ sáng tỏ, tinh tấn tu học, dẫu gặp duyên khổ, oan gia bức hại, vững vàng không lui, cuối cùng cũng chứng được Bồ-đề Vô thượng. Nếu có chúng sinh đối với Bích-chi-phật căn lành đã thành thục, nghe Phật nói mười hai nhân duyên, rồi xem xét hành động thuận nghịch, lưu chuyển qua lại, diệt mất, hiểu rõ một cách chắc chắn, không còn nghi ngờ, sẽ sinh tâm tin hiểu sâu xa, hoặc do ở thế gian có bốn mùa thịnh suy mà thấu đạt nghĩa lý vô thường, một mình chứng được Thánh quả. Nếu các chúng sinh đối với thừa Thanh văn, căn lành thành thục, nghe Phật thuyết pháp bốn Thánh đế, tùy theo chỗ hiểu biết về khổ đế, đoạn tập đế, chứng diệt đế và tu đạo đế, bốn hướng bốn quả chứng được Vô học. Như thế ba thừa là pháp vừa thích ứng vừa rốt ráo trong
việc giảng giải giáo lý, nên sẽ tùy theo căn cơ, trình độ lớn nhỏ, sự vui thích tu học, xa lìa sinh tử, giải thoát an vui của mỗi chúng sinh.
Khi ấy, Trưởng giả Cự Lực và năm trăm Trưởng giả nghe lời Phật dạy, tất cả vui mừng khôn xiết, cùng cất tiếng ngợi khen:
–Lành thay, lành thay! Năng Nhân Đại sĩ khéo diễn thuyết diệu pháp của ba thừa. Nay chúng con rất vui mong muốn được nghe việc tu hành nghĩa sâu xa của pháp Đại thừa vô thượng. Đức Thế Tôn hãy dùng nhiều loài ngôn từ, phương tiện, thí dụ làm cho chúng con đối với pháp Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác không còn nghi ngờ và sinh lòng tin hiểu chắc chắn để tu học, cuối cùng chứng được tâm Bồ-đề không thoái chuyển.
Đức Thế Tôn bảo Trưởng giả Cự Lực và tất cả những vị Trưởng giả:
–Pháp Vô thượng thừa sâu xa vi diệu ấy là đạo thực hành đại trí, đại Bi của Đại Bồ-tát, chẳng phải là xứ sở đầy đủ an vui của hàng Thanh văn và Độc giác. Người phàm phu khó tin, khó hiểu. Các ông hãy chắp tay lắng nghe, ghi nhớ.
Này thiện nam! Nếu các chúng sinh trụ trong bản tánh, muốn cầu sự tu tập Vô thượng thừa thì đối với tất cả hữu tình phải khởi tâm đại Bi một cách bình đẳng, cứu giúp, thương nhớ, thâu nhận tất cả hữu tình như thầy của mình, như cha mẹ của mình, nam nữ, quyến thuộc gần gũi thương yêu lẫn nhau. Dùng tâm thanh tịnh làm việc bố thí rộng lớn, thấy người không có áo quần mặc thì cho họ quần áo, thấy người đói khát cho họ ăn uống, thấy người bần cùng thì cho họ của cải và đồ dùng, thấy người bệnh khổ thì cho họ thuốc hay, giường chiếu, đồ dùng để ngồi, ruộng vườn, nhà cửa, châu báu quý hiếm, vòng hoa, chuỗi ngọc, hương bột, hương thoa. Những thứ đó đều đem cho hết, cho đến nam nữ, quyến thuộc và chính thân mạng mình cũng đem cho hết, vì tâm hướng cầu Bồ-đề nên không tham tiếc, không do người khác chỉ dạy, tự lòng mình muốn tu tập Bố thí ba-la-mật. Nếu thấy chúng sinh không thích pháp Phật, không hành chánh đạo, chê bai làm hại ba thừa, trụ trong tà kiến, đoạn tuyệt căn lành, vướng mắc tham, sân, si, tạo các nghiệp ác, khi chết đi bị đọa vào địa ngục và các đường ác, thọ nhiều loại khổ
không thể dừng nghỉ thì người tu hành Vô thượng thừa đối với loài hữu tình này khởi tâm đại Bi nhớ nghĩ thương mến không tiếc thân mạng, phát thệ nguyện lớn trụ những nơi đau khổ của loài hữu tình, dùng phương tiện ngôn ngữ nói nhiều phương pháp, giáo hóa loài hữu tình đó để họ phát tâm Bồ-đề chân chánh, nhớ nghĩ liên tục, nhàm chán khổ báo của thân, vui hành hạnh Bồ-tát, khiến cho đời sau có cùng chí hướng tu tập hạnh bố thí trong sạch bền vững không mất. Cũng lấy của cải riêng tư, thực phẩm, thức ăn nước uống, quần áo của chính mình và của những người thân thuộc. Cũng chuẩn bị sẵn sàng những thứ tư trang: tràng hoa, chuỗi ngọc, giường chiếu, đồ để ngồi, hương bột, hương thoa, để hiểu rõ và thấu đạt về sắc không, khiến tâm không chìm đắm vào đó, rồi có thể an vui xả bỏ tất cả, tự mình cầu pháp Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, cũng lại lần lượt hóa độ các loài hữu tình để cùng tu hạnh thù thắng. Nếu có chúng sinh cầu Vô thượng thừa, tâm không thấp kém, vững vàng tu tập giới Ba-la-mật, có sức nguyện lớn, gìn giữ giới thanh tịnh, trong sáng không cấu nhiễm, không hủy phạm, ở trong ba loại giới tuần tự tu học, đi, đứng, nằm, ngồi oai nghi đầy đủ, điều phục ba độc, bảo vệ các căn, cảnh ma có hiện ra tâm liền thấu hiểu, không sinh ưa thích. Hoặc gặp kẻ ác, đối đầu với oán thù có thế lực bức hiếp, nhưng người tu hành thì tâm vẫn trụ vào nhớ nghĩ chân chánh. Nếu lỡ mình bị xúc phạm thì tâm không chấp trước, thân, ngữ, ý nghiệp phải thanh tịnh để xa lìa lỗi lầm. Đối với các pháp thiện có thể uyển chuyển tu tập và giúp tất cả loài hữu tình được lợi ích, không bị tổn hại. Đối với hàng Thanh văn và Bích-chi-phật giữ vô tác giới, luôn luôn giữ gìn một lỗi nhỏ cũng không vướng mắc. Cho đến giới thiện của cõi người, cõi trời ở thế gian cũng phải đem hết khả giữ gìn. Nếu có chúng sinh cầu Vô thượng thừa, tu hành hạnh nhẫn nhục, dứt dần sự sân hận, tự tánh nhu hòa, tu tập thành tựu Nhẫn nhục ba-la-mật, phải làm cho tất cả các loài hữu tình được nhiều lợi ích. Còn như gặp đám oan gia, họ mắng chửi đánh đập, dùng lời thô tục bôi xấu mà người tu hành ấy không sinh hờn oán, vẫn vui vẻ chấp nhận. Hoặc gặp những việc bức hiếp phải làm nhanh như: khốn cùng, nghèo khổ, bệnh tật, giá rét, nóng bức… vì
hướng đến Bồ-đề nên vui vẻ thọ nhận tất cả đau khổ. Nếu có kẻ ác lập mưu làm mình xấu hổ, hoặc làm tổn hại đến thân mạng thì người tu hành nên xem các hữu tình đều là duyên sinh huyễn hoặc, nó thay đổi sinh diệt trong từng sát-na, coi như không thấy có hữu tình, chỉ còn lại pháp không. Cũng không khởi tâm trả thù. Nếu có chúng sinh cầu Vô thượng thừa, vì muốn thành tựu Tinh tấn ba-la-mật, dũng mãnh mong cầu pháp thù thắng của Bồ-tát, trước hết phải phát khởi tâm đại Bồ-đề, tu tập các chánh hạnh, dẫu gặp duyên khổ nhưng không bao giờ thoái chuyển. Gặp oan gia phiền não tranh giành, gây tổn hại thì mặc áo giáp tinh tấn, chế ngự, điều phục, làm cho tâm luôn dũng mãnh, không có những nỗi khiếp sợ, thời gian lớp lớp trôi qua vẫn bền chắc, không thoái lui. Nếu có chúng sinh cầu Vô thượng thừa, lặng lẽ tu học Thiền-na ba-la-mật, chấm dứt sự tán loạn, trước mắt luôn nghĩ nhớ chân chánh, điều hòa thân tâm mau chóng xa lìa hai thứ: nghiệp chướng làm đắm chìm trong mê mờ và phiền não chướng làm xao xuyến nặng nề, để được an vui nhẹ nhàng, trí tuệ chân chánh sẽ hiện ra. Nếu có chúng sinh cầu Vô thượng thừa, có tâm thông minh sáng suốt, tánh có thể tu tập Bát-nhã ba-la-mật, làm cho trí tuệ sáng tỏ, thông đạt chân thật, hư dối, tìm cách mở đường khéo léo phân biệt tà chánh, nhân quả, ngu si đần độn, nghiệp chướng cấu nhiễm nhỏ nhặt. Nếu có chúng sinh cầu Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác thì tâm phải luôn bình đẳng, không lìa oán hay kết thân, không sinh phân biệt. Nếu thấy chúng sinh làm việc bố thí hay không bố thí thì tâm cũng không yêu hay ghét. Nếu thấy chúng sinh giữ sạch giới hay phạm giới, cũng không thích hay giận. Nếu thấy chúng sinh có hành nhẫn nhục hay không nhẫn nhục, có hành tinh tấn hay không tinh tấn, tu các thiền-na hay không tu các thiền-na, người có trí tuệ sáng suốt hay ngu si tối dạ, đối với tất cả những hàng chúng sinh như thế phải xa lìa tướng phân biệt không yêu, ghét, xem xét chỗ này, chỗ kia, trên cao, dưới thấp một cách bình đẳng, vì những pháp này vốn không sai biệt, đồng một pháp giới, tự tánh không có khác. Nghĩa của pháp Đại thừa là chánh giác cao cả, là trí cao tột tròn đầy của các Đấng Như Lai. Nếu có chúng sinh đối với Vô thượng thừa khởi niềm tin, cho đến
phát tâm cầu Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác thì đó gọi là hướng tới nhà Như Lai, đứng trên đất Bồ-tát.
Bấy giờ, Trưởng giả Cự Lực cùng năm trăm Trưởng giả, nghe Phật nói diệu pháp như vậy, vui mừng khôn xiết chưa từng có, mới bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn! Thế Tôn khéo vì chúng con mà phân biệt diễn nói pháp quan trọng của Đại thừa, làm cho tất cả chúng con sinh tâm tin hiểu sâu xa, vui thích tu học. Nếu các chúng sinh vì cầu nơi Đại thừa vô thượng tối thắng đã không tiếc thân mạng, buông bỏ nhà cửa, tài sản, vật báu, các quyến thuộc, đồ ăn, thức uống, y phục, giường chiếu, đồ ngồi, tràng hoa, chuỗi ngọc, hương bột, hương thoa và đem nhiều thức khác để cúng dường thì chúng con đều nguyện tu học theo hạnh Bồ-đề cầu Vô thượng thừa của những vị Bồ-tát, là không tiếc thân mạng kể cả quyến thuộc, cúng dường bố thí tài sản và những thứ châu báu quý đẹp, thực hành hạnh Bồ-tát Ba-la-mật. Cúi xin Đức Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Giác vì tất cả chúng con thu nhận chứng biết giúp cho chúng con được giải thoát.
Đức Thế Tôn bảo Trưởng giả Cự Lực và tất cả những vị Trưởng giả:
–Các ông hãy lắng nghe! Nếu có chúng sinh vì cầu Bồ-đề mà thương xót hữu tình, tuy làm bố thí nhưng không cầu phú quý, tuy trì giới nhưng không cầu tướng đoan nghiêm, tuy hành nhẫn nhục nhưng không cầu quyến thuộc, tuy hành tinh tấn, thiền định, trí tuệ, vì thương chúng sinh cầu Vô thượng thừa, nhưng không vì thế gian luân hồi nhân quả. Nếu có chúng sinh đủ căn lành, trí tuệ thấu rõ việc thế gian, sắc thân, năm dục sinh diệt đều là ảo mộng, chỉ có giả danh, thể tánh không thực, xét xem thân tướng này từ trứng sinh, từ bào thai sinh, từ những vật nhỏ sinh, từ sự biến hóa sinh đều là giả tạo hòa hợp mà thành, như bèo như bọt, sinh đó rồi diệt đó. Chúng sinh nghĩ nhớ mơ hồ bảo là vónh cữu. Lại xem thân này như do bóng nắng, hình thể vốn không thực, chỉ từ việc quá khát nước mà sinh ra cảm nghĩ thấy như là nước. Cũng như cây chuối không thể chắc thật. Nay có được thân này rốt cuộc cũng là không thật đều tự điên đảo mà sinh, hư giả trôi nổi không bền. Cũng như nơi hoang vắng mênh mông
không có gì cả. Cũng như nhà xí đầy dẫy nhơ bẩn, một thân có tới chín lỗ luôn chảy những thứ không sạch. Cũng như giếng dơ nhiều rác rưởi đen tối hôi thối rất đáng chán ghét, lại như cừu thù, như rắn độc, đừng có quá yêu mến. Loài hữu tình luôn trôi nổi, phiêu lạc, nhập vào biển sinh tử, đắm chìm lưu chuyển khó có thời hạn thoát ra là đều do năm dục, phiền não. Nay các ông gần kề Như Lai, học hạnh Bồ-tát, nhàm chán xa lìa năm dục là phiền não nơi thế gian, tất cả sắc thân đều hư hoại không chắc. Cầu nơi Đại thừa Vô thượng tối thắng, tuần tự tu tập dần dần các hạnh Ba-la-mật, muốn chứng giải thoát rất khó đạt được.
Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.
