Đại Tập 57 · Bộ Kinh Tập IV · Số 490–584

Số 567 - Kinh Phạm Chí Nữ Thủ Ý

SỐ 567

KINH PHẠM CHÍ NỮ THỦ Ý

Hán dịch: Đời Tây Tấn, Tam tạng Trúc Pháp Hộ,

người nước Nguyệt Chi.

Nghe như vầy:

Một thuở nọ, Đức Phật đang chuyển bánh xe chánh pháp tại vườn Lộc uyển, chỗ ở của các vị Tiên, thuộc thành Ba-la-nại, cùng với chúng đại Tỳ-kheo năm trăm người, vô số Bồ-tát đông đủ và các vị Bồ-tát ở những cõi Phật khác đều vân tập đến. Bấy giờ, vào buổi sáng sớm, Đức Phật đắp y mang bát vào thành khất thực để tạo phước cho tất cả. Tôn giả A-nan vẫn theo thị giả Phật như thường lệ. Đức Đại Thánh vào đại thành Ba-la-nại, tuần tự khất thực trên đường và hướng đến nhà của vị Phạm chí. Vị Phạm chí có người con gái tên là Thủ Ý. Từ xa nhìn thấy Đức Phật đónh đạc và tươi đẹp, oai thần cao vời, tâm ý cô gái bỗng nhiên thanh thản, các căn định tĩnh, đạt sự lặng yên vi diệu tối thượng và sự thanh tịnh bậc nhất, không còn các trần, các nhập, dứt hẳn sợ hãi, tâm ý thanh tịnh, không chút cấu uế như mặt nước lắng yên. Cô gái thấy Đức Phật thân màu vàng ròng, sáng rỡ như núi báu, như cây nơi cõi trời hoa quả tươi quý, ba mươi hai tướng tốt của bậc Đại nhân và tám mươi vẻ đẹp trang nghiêm khắp sắc thân, tỏa ánh sáng như cung điện có trụ cột châu báu, như núi Tu-di đứng cao sừng sững một mình, như mặt trăng tròn tỏa sáng giữa các vì sao, như mặt trời vừa mọc ánh màu đỏ ửng chiếu sáng khắp nơi… Cô gái thấy Đức Phật đến đứng ở ngoài cửa thì vô cùng hoan hỷ, bèn quay vào nhà trải tòa rồi trở ra chỗ Đức Phật, cúi đầu đảnh lễ sát chân Phật, quỳ gối, thưa:

–Thật quý thay, Đức Như Lai đã đến đây! Kính xin Đấng Thánh Tôn để mắt hạ cố vào tệ xá của con.

Đức Phật rũ lòng từ thương xót nên đã vào ngồi trong nhà. Thủ Ý rất vui mừng, lại cúi đầu đảnh lễ lần nữa, rồi lấy một chiếc ghế nhỏ để ngồi trước Phật, thưa:

–Bạch Đấng Thiên Trung Thiên! Con đã từng nghe Đức Như Lai ở vườn Lộc uyển, chỗ của các vị Tiên, tại thành Ba-la-nại, vì các Sa-môn, Phạm chí, Phạm thiên, rồng, thần, các ma, người đời và các loại chúng sinh… chuyển bánh xe vô thượng, hiện bày chánh pháp.

Đức Phật bảo:

–Này Phạm nữ! Đúng vậy, đúng vậy! Đúng như lời người nói, ta đã ở thành ấy chuyển bánh xe pháp vô thượng vì những người chưa được nghe mà giảng nói chánh pháp, không nói phi pháp.

Thủ Ý thưa:

–Bạch Thế Tôn! Đức Như Lai đã chuyển bánh xe chánh pháp gì?

Đức Thế Tôn nói:

–Ta đem pháp mười hai nhân duyên để chuyển bánh xe chánh pháp.

Thủ Ý thưa:

–Bạch Thế Tôn! Kính xin Thế Tôn ban ân lớn, vì con mà một lần nữa phân biệt giảng nói pháp mười hai duyên khởi, điểm chung quy của bánh xe chánh pháp, khiến con hiểu rõ được ý nghĩa của pháp.

Đức Phật nói:

–Hãy lắng nghe và ghi nhớ kỹ, ta sẽ giảng nói rõ ý nghĩa của pháp ấy cho cô.

Phạm nữ vâng lời lắng nghe.

Đức Phật bảo Phạm nữ:

–Nếu chấp có ngã thì có đầu tiên, cuối cùng, sinh khởi nơi không sinh khởi, do nhân duyên vô minh mà có hành, do hành mà có thức, do thức mà có danh sắc, do danh sắc mà có sáu nhập, do sáu nhập mà có xúc, do xúc mà có thọ, do thọ mà có ái, do ái mà có thủ, do thủ mà có hữu, do hữu mà có sinh, do sinh mà có già, bệnh, chết,

khổ sở, buồn rầu và hoạn nạn nhóm họp.

Như vậy, này Phạm nữ! Nếu vô minh diệt thì hành, thức, danh sắc, sáu nhập, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, già, bệnh, chết đều diệt, khổ sở, buồn rầu và các hoạn nạn cũng dứt hẳn. Phạm nữ nên biết là ta đã dùng pháp này, ở vườn Lộc uyển, chỗ của các vị tiên, thuộc thành Ba-la-nại, vì các Sa-môn, Phạm chí, Phạm thiên, rồng, thần, các ma, người đời, chuyển bánh xe chánh pháp, giảng nói về pháp mười hai nhân duyên, nếu giữ gìn và thực hành theo thì nhờ đó sẽ được giải thoát.

Thủ Ý thưa:

–Bạch Đấng Thiên Trung Thiên! Pháp có trong, có ngoài chăng?

Phật nói:

–Pháp không có trong ngoài.

Thủ Ý lại thưa:

–Pháp có tồn tại tên gọi là vô minh không?

–Không.

–Pháp có khởi lên minh, có trừ diệt minh chăng?

–Không. Cô gái lại thưa:

–Sự đạt được minh ấy có hình tướng chăng?

–Không.

–Do nhân duyên gì mà có thân này? Nếu không có vô minh thì do đâu có sinh? Tâm ý khởi kiêu mạn mà thành hành thì do đâu nhân duyên được hợp nên?

Cô gái lại thưa:

–Bạch Đại Thánh! Như cây không có rễ, nhờ đâu mà bỗng sinh ra cành nhánh, cộng lá, hoa quả? Như vậy, bạch Thế Tôn! Nếu cho rằng vô minh không có hình tướng, giả sử nhân duyên từ vô minh khởi lên tâm kiêu mạn thì sao lại cho do từ nguồn gốc là vô minh nên đưa đến các hành? Do đâu đưa đến sự nhóm họp các khổ não?

Đức Phật nói:

–Nên biết nguồn gốc các tướng đều thanh tịnh. Cũng vậy, pháp của các pháp, pháp không biết pháp, phàm phu ngu tối không chịu

nghe tội phước rồi tạo các điều ác, do tạo điều ác mà có mở đầu kết thúc, do mở đầu kết thúc mà có khổ vui. Nếu hiểu rõ được điều ấy thì không còn tạo tội, cũng không làm phước, cũng chẳng còn tiến lùi, mở đầu kết thúc, cũng không còn phải gặp gỡ khổ vui…

Đức Phật lại bảo Thủ Ý:

–Phạm nữ muốn biết điều đó, cũng như nhà ảo thuật làm ra nhiều điều biến hóa, người được biến hóa cũng không nghĩ, không nói mình là người được biến hóa. Nhà ảo thuật ấy, hoặc lấy thật làm giả, hoặc lấy giả làm thật, tất cả đều là những cách lừa dối để gạt người. Cho nên, nhà ảo thuật và người được biến hóa ra là có sự biến hóa mà cũng không có sự biến hóa. Đó cũng chỉ là pháp dối gạt người ngu tối. Ý cô nghĩ sao? Sự biến hóa ấy, lẽ nào lại có trong, có ngoài?

Thủ Ý đáp:

–Dạ không có. Bạch Đấng Thiên Trung Thiên!

Đức Phật lại hỏi:

–Ý cô nghĩ sao? Sự huyễn hóa không tồn tại thì có tên gọi là ngã không?

–Dạ không. Bạch Đấng Thiên Trung Thiên!

–Vậy thì sự huyễn hóa ấy có đời sau vị lai chăng?

–Dạ không. Bạch Đấng Thiên Trung Thiên!

–Ý cô nghĩ sao? Sự huyễn hóa ấy có sinh khởi và hoại diệt chăng?

–Dạ không. Bạch Đấng Thiên Trung Thiên!

–Ý Phạm nữ nghĩ sao? Sự huyễn hóa ấy có thật có, có hình tướng không?

–Dạ không. Bạch Đấng Thiên Trung Thiên!

–Thế thì sự huyễn hóa ấy có thấy nghe, có huyễn hay không huyễn chăng?

–Dạ không. Bạch Đấng Thiên Trung Thiên!

Rồi cô gái ấy lại bạch Phật:

–Con đã từng nghe sự huyễn hóa ấy là không có thấy nghe, không có huyễn hay không huyễn.

Đức Thế Tôn lại hỏi:

–Ý cô nghĩ sao? Giả sử không có thân thì có thể làm phát khởi

các pháp thuật biến hóa được không?

Thủ Ý đáp:

–Thưa Đấng Thiên Trung Thiên! Sự huyễn hóa ấy, quả đúng là không thật có.

Đức Phật nói:

–Như vậy, này Thủ Ý! Vô minh là không trong, không ngoài. Cho nên, các pháp ấy là không thật có, cũng không có tên gọi. Vô minh không có đời sau, cũng không có trở lại. Vô minh không có sinh khởi, cũng không có hoại diệt. Vô minh không có hình tướng, nhân duyên thích hợp với vô minh đưa đến các hành, thức, danh sắc, sáu nhập, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, già, bệnh, chết khổ sở, buồn rầu và các hoạn nạn nhóm họp.

Khi ấy, Thủ Ý bạch Phật:

–Thật là kỳ diệu! Thật chưa từng có! Bạch Thế Tôn! Sự giảng dạy của Thế Tôn không gì sánh kịp. Vì sao? Bạch Phật Thiên Trung Thiên! Xin hãy ở trong hư không chuyển bánh xe chánh pháp, sự chuyển bánh xe chánh pháp là không thể nghĩ bàn, bánh xe chánh pháp không thể xưng kể, giới hạn, là vô lượng. Bánh xe chánh pháp không ai đạt được. Bánh xe chánh pháp không hình tướng. Bánh xe chánh pháp không sinh. Bánh xe chánh pháp là giải thoát.

Đức Thế Tôn nói:

–Đúng vậy, đúng vậy! Thật đúng như lời người nói! Sự vận chuyển bánh xe của ta là sự vận chuyển bánh xe pháp không, sự vận chuyển bánh xe không thể nghĩ bàn, sự vận chuyển bánh xe không thể xưng kể giới hạn, sự vận chuyển bánh xe vô lượng, không ai đạt được, bánh xe không hình tướng, không sinh, là bánh xe giải thoát. Bấy giờ, Phạm nữ Thủ Ý vô cùng hoan hỷ, phát tâm thiện rồi liền dùng hương Chiên-đàn và các hương hoa để cúng dường Phật, thưa:

–Bạch Thế Tôn! Nhờ cội gốc của công đức này, con nguyện sẽ được ủng hộ và được cứu độ, điều phục các căn, chế ngự ái dục, được vận chuyển bánh xe pháp, vận chuyển bánh xe pháp không, bánh xe không thể nghĩ bàn, không thể xưng kể giới hạn, bánh xe vô lượng,

không ai đạt được, bánh xe không hình tướng, không sinh khởi, không diệt độ…

Đức Phật mỉm cười, từ kim khẩu Như Lai phóng ra ánh sáng năm màu: xanh, vàng, đỏ, trắng và xanh lục. Ánh sáng lớn ấy chiếu đến khắp vô số các cõi Phật ở mười phương, che lấp cả ánh sáng của mặt trời, mặt trăng, rồi trở lại vòng quanh thân Phật ba vòng và nhập vào nơi đỉnh đầu. Tôn giả A-nan, người hiểu rõ về bảy pháp, một là biết ý nghĩa, hai là hiểu pháp, ba là biết đúng thời, bốn là biết rõ thời tiết, năm là biết rõ về đại chúng, sáu là tự rèn luyện về bản thân, bảy là biết rõ căn tánh của người khác, liền từ chỗ ngồi đứng dậy, sửa lại y phục, bày vai bên phải, quỳ gối bên phải, chắp tay bạch Phật:

–Hôm nay Đại Thánh mỉm cười là sự cảm ứng từ điều gì? Kính xin Thế Tôn nói rõ ý nghĩa ấy cho chúng con. Bạch Đấng Thiên Trung Thiên! Xin hãy rũ lòng thương, ban nhiều sự an ổn, nhớ nghĩ đến chư Thiên và người đời mà phân biệt giảng nói.

Đức Phật bảo:

–Này Tôn giả A-nan! Ông có thấy Phạm nữ Thủ Ý dùng bột chiên-đàn, hương hoa, hương bột để tung rải cúng dường Phật rồi thệ nguyện được vận chuyển bánh xe chánh pháp không?

Tôn giả A-nan đáp:

–Bạch Thế Tôn! Con đã thấy.

Đức Phật nói:

–Cô gái này, nhờ cội gốc của công đức ấy mà được tự giúp mình và làm an ổn người khác, cứu độ được nhiều người. Sau khi qua đời, nàng ấy sẽ được chuyển thành thân nam, trong tám mươi bốn ức kiếp không bị đọa vào đường ác, cúng dường sáu vạn Đức Phật Thế Tôn, xuất gia hành đạo, ý chí hướng về đạo quả Sa-môn, nghe nhận kinh pháp, nghe kinh pháp xong thì đọc tụng, được an trú trong chánh pháp hiện tại của Như Lai. Sau khi Phật diệt độ, nàng ấy lại cúng dường xá-lợi, giáo hóa vô số vô lượng chúng sinh, ở trong các chúng hội nhiều không thể tính kể, thiết lập đạo Chánh chân Vô thượng. Đến kiếp thọ sinh sau cùng, ở trong tam thiên đại thiên thế giới, sẽ được thành đạo Chánh chân Vô thượng, thành bậc Tối chánh giác, kiếp tên là Bảo minh, Phật hiệu là Bảo Quang gồm đủ mười tôn hiệu:

Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Só, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật Thế Tôn. Đức Phật ấy thọ mạng đủ một kiếp, vì các chúng sinh không thể tính kể về số lượng khuyên họ phát tâm Bồ-đề, được lợi ích

tăng trưởng, sau đó họ ở trong cảnh giới Niết-bàn vô dư y mà vào diệt độ. Tôn giả A-nan bạch Phật:

–Nàng Thủ Ý này đã gieo trồng căn lành ở chỗ Đức Phật nào?

Đức Phật đáp:

–Vào đời xa xưa, nàng ấy ở chỗ Đức Phật Duy Vệ, ban đầu phát tâm Bồ-đề khi còn là thân nữ, nàng dâng chuỗi ngọc báu để cúng dường Phật. Cho đến đời hiện tại hôm nay, nàng cũng ở trước ta, phát nguyện tu tập đạo Chánh chân Vô thượng. Nàng ấy cũng ở chỗ Phật Thức Như Lai Chánh Giác phát tâm hoan hỷ, dốc lòng tin dâng cúng y phục lên Đức Phật, nhờ niềm tin từ gia đình mà xuất gia tu hành đạo, làm vị Sa-môn trọn vẹn một ngàn năm, tu hành phạm hạnh thanh tịnh, luôn luôn giảng nói pháp vi diệu, sâu xa. Khi ở chỗ Như Lai Chánh Giác Tùy Diệp, nàng cúng dường Đức Thế Tôn và chúng đệ tử đầy đủ trọn vẹn trong mười lăm ngày, cũng phát tâm cầu đạt đạo quả Chánh chân Vô thượng. Lúc ở chỗ Như Lai Chánh Giác Câu-lâu, nàng thích học theo điều thiện, hiểu rõ các chương cú, dùng các loại ngọc và hương thơm quý để dâng cúng Đức Phật, rồi cũng thệ nguyện thành Chánh Giác. Khi ở chỗ Phật Chánh Giác Câu-na-hàm Mâu-ni, suốt cuộc đời, nàng dùng hương thơm xoa trên tháp Phật, cúng dường y phục, thực phẩm, thuốc thang, giường tòa cho Đức Phật và Thánh chúng trong hai ngày. Nàng đã gặp Phật Ca-diếp và cúng dường phụng sự Đức Phật, không hề bỏ tâm đạo cho đến hôm nay cúng dường ta. Nàng sẽ chuyển thân nữ thành thân nam, sau này sẽ thành tựu Phật đạo để độ thoát chúng sinh.

Đức Phật dạy như thế xong, tất cả đại chúng đều hoan hỷ.

Số 568 - Kinh Hữu Đức Nữ Sở Vấn Đại Thừa

SỐ 568

KINH HỮU ĐỨC NỮ SỞ VẤN ĐẠI THỪA

Hán dịch: Đời Đường, Tam tạng Bồ-đề-lưu-chi,

người Nam Thiên Trúc.

Tôi nghe như vầy:

Một thuở nọ, Đức Phật ở tại rừng Thi lộc, trụ xứ của các vị tiên, thuộc thành Ba-la-nại, cùng với chúng đại Tỳ-kheo năm trăm người và vô lượng các vị Đại Bồ-tát hội đủ.

Bấy giờ, trước lúc thọ thực, Đức Phật đắp y mang bát, cùng với Đại Bồ-tát A-dật-đa vào thành Ba-la-nại để khất thực, lần lượt đi đến nhà người Bà-la-môn nữ tên là Hữu Đức. Khi ấy, Hữu Đức từ xa nhìn thấy Như Lai sắc tướng trang nghiêm, các căn tịch tĩnh, tâm tĩnh lặng mênh mông, không ai sánh bằng, đang bước đi và nhìn bằng ánh mắt tràn đầy an lành, ví như Long vương có oai đức lớn, như trụ vàng ròng đứng an nhiên sừng sững, như ao thanh tịnh, trong suốt không chút cấu uế, vui buồn đều không dao động, như ở trong trạng thái thiền thứ tư, từ thân phóng ra ánh sáng trong ngoài đều chiếu rõ. Khi ấy, Hữu Đức thấy tướng Phật như vậy, lòng phát khởi niềm tin thanh tịnh, liền đi đến chỗ Đức Phật, đảnh lễ sát chân Như Lai và Đại Bồ-tát A-dật-đa, cúi đầu cung kính, chắp tay hướng về Đức Phật, thưa:

–Lành thay, bạch Thế Tôn! Quý thay, thưa Đấng Thiện Thệ! Hôm nay con có điều nghi ngờ muốn thưa hỏi. Kính xin Ngài rũ lòng thương dừng lại nơi đây trong chốc lát.

Đức Thế Tôn im lặng nhận lời thỉnh rồi trải tòa ra ngồi. Đại Bồ-tát A-dật-đa cũng ngồi theo Đức Phật.

Bà-la-môn nữ Hữu Đức rất hoan hỷ, cung kính thưa:

–Bạch Thế Tôn! Con nghe Đức Như Lai ở trong rừng Thi lộc, chỗ ở của các vị tiên, thuộc thành Ba-la-nại, chuyển bánh xe chánh pháp vi diệu, nhưng con chưa biết Như Lai đã chuyển bánh xe chánh pháp như thế thì giảng nói pháp gì?

Đức Phật bảo:

–Này Hữu Đức! Ta chuyển bánh xe chánh pháp, giảng nói: Vô minh duyên hành, hành duyên thức, thức duyên danh sắc, danh sắc duyên sáu nhập, sáu nhập duyên xúc, xúc duyên thọ, thọ duyên ái, ái duyên thủ, thủ duyên hữu, hữu duyên sinh, sinh duyên già, chết, buồn rầu, khổ sở. Vô minh diệt thì hành diệt, hành diệt thì thức diệt, thức diệt thì danh sắc diệt, danh sắc diệt thì sáu nhập diệt, sáu nhập diệt thì xúc diệt, xúc diệt thì thọ diệt, thọ diệt thì ái diệt, ái diệt thì thủ diệt, thủ diệt thì hữu diệt, hữu diệt thì sinh diệt, sinh diệt thì già, chết, buồn rầu, khổ sở diệt.

Này Hữu Đức! Đó là bánh xe chánh pháp mà Như Lai đã vận chuyển trong rừng Thi lộc, chỗ ở của các vị tiên, tại thành Ba-la-nại. Tất cả thế gian, hoặc Sa-môn, hoặc Bà-la-môn, hoặc Trời, Ma, Phạm… không ai có thể chuyển bánh xe pháp như vậy được.

Khi ấy Bà-la-môn nữ Hữu Đức bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Vô minh có trong, có ngoài không?

Đức Phật nói:

–Vô minh không có trong, ngoài.

–Bạch Thế Tôn! Nếu vô minh không có trong, ngoài thì làm sao có vô minh duyên hành được? Lại nữa, bạch Thế Tôn! Có pháp đời trước mới đưa pháp đời nay chăng?

–Không phải vậy.

–Bạch Thế Tôn! Tướng của vô minh, hành… là thật có hay không?

–Không thật có. Tự tánh của vô minh do phân biệt hư vọng mà sinh ra, không phải là sự sinh khởi chân thật từ điên đảo sinh ra, không phải sự sinh khởi đúng như lý.

–Bạch Thế Tôn! Nếu như vậy tức không có vô minh. Vậy thì có hành sinh khởi, rồi ở trong sinh tử chịu các quả báo khổ là thế nào? Bạch Thế Tôn! Như cây không có gốc rễ thì không có cành, lá, hoa, quả. Cũng vậy, nếu vô minh không có tự tánh thì hành, thức… nhất định không thể sinh khởi được.

Đức Phật bảo:

–Này Hữu Đức! Tất cả các pháp đều hoàn toàn không, nhưng do phàm phu ngu muội, điên đảo không nghe biết về ý nghĩa của không, nếu được nghe thì không gì là không thông suốt. Do đó, tạo đủ các loại nghiệp, đã có các nghiệp thì các cõi sinh ra, rồi ở trong các cõi ấy chịu đủ các khổ. Đệ nhất nghĩa đế (chân lý tuyệt đối) thì không có các nghiệp, cũng không có các cõi do nghiệp sinh khởi hay những sự chịu các khổ…

Này Hữu Đức! Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Giác vì các chúng sinh mà giảng nói các pháp, vì muốn khiến họ hiểu rõ về Đệ nhất nghĩa, Như Lai cũng tùy theo thế gian mà thiết lập các tên gọi. Vì sao? Tất cả chủ thể giác ngộ và đối tượng giác ngộ trong nghĩa lý chân thật đều là rỗng lặng.

Này Hữu Đức! Ví như chư Phật biến hóa ra nhiều người, những người được biến hóa ra này lại biến hóa ra nhiều vật khác. Những người được biến hóa ra là hư giả không thật, những vật được biến hóa ra cũng là không thật. Điều này cũng như vậy, các nghiệp đã tạo là hư dối không thật, các cõi sinh khởi từ nghiệp cũng đều không thật.

Bấy giờ, Hữu Đức lại bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Theo như con hiểu ý nghĩa của lời Phật dạy thì bánh xe chánh pháp mà Như Lai vận chuyển hôm nay là bánh xe pháp hư không, bánh xe pháp tánh không, bánh xe pháp giải thoát, bánh xe pháp thông đạt, bánh xe pháp không thể nghĩ bàn, bánh xe pháp không ai có thể vận chuyển được, bánh xe pháp không gì sánh bằng, bánh xe pháp như thật, bánh xe pháp không sinh, bánh xe pháp không có tự tánh, bánh xe pháp không tướng… Bạch Thế Tôn! Đó là bánh xe chánh pháp mà Đức Như Lai đã vận chuyển.

Nói những lời ấy xong, Hữu Đức liền dùng hai tay bưng bột

hương Chiên-đàn rải cúng dường dưới chân Phật, rồi thưa:

–Bạch Thế Tôn! Con nguyện nhờ diệu lực của căn lành này, vào đời vị lai, con sẽ vận chuyển được các loại bánh xe chánh pháp như vậy.

Khi ấy, Đức Thế Tôn thản nhiên mỉm cười. Từ trong kim khẩu của Như Lai phóng ra vô số ánh sáng. Các ánh sáng ấy rực rỡ đủ những màu sắc, chiếu đến vô lượng thế giới ở khắp mười phương, các Đức Thế Tôn ở các thế giới kia đều được ánh sáng ấy chiếu soi đầy đủ, rồi ánh sáng trở lại nhiễu quanh Đức Phật ba vòng về bên phải, xong thì nhập vào đỉnh đầu.

Bấy giờ, Đại Bồ-tát A-dật-đa bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Hôm nay vì nhân duyên gì mà Đức Như Lai bỗng nhiên mỉm cười? Theo ý con hiểu thì chắc chắn phải có nhân duyên.

Đức Phật bảo:

–Này Bồ-tát A-dật-đa! Ông có thấy vị Bà-la-môn nữ dùng tay bưng bột hương Chiên-đàn rải cúng dường dưới chân ta không?

–Bạch Thế Tôn! Con đã thấy.

–Nhờ căn lành gieo trồng hôm nay, vào tám vạn bốn ngàn kiếp về đời vị lai, cô gái này sẽ không bị đọa vào đường ác, ở chỗ sáu vạn bốn ngàn Đức Phật, dùng tâm tôn trọng để phụng sự, cúng dường, nghe nhận rồi giữ gìn ủng hộ chánh pháp. Các Đức Phật kia còn ở đời hay sau khi diệt độ, nàng ấy luôn được nghe pháp như khi gặp Phật, liên tục không dứt, rồi trở lại khiến cho vô lượng vô số chúng sinh hướng tới đạo Bồ-đề. Sau đấy, ở trong tam thiên đại thiên thế giới này, vào kiếp Quang diệu, nàng ấy sẽ được thành Phật hiệu là Pháp Quang Diệu Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Giác. Đức Phật ấy thọ mạng đầy đủ một kiếp, giáo hóa cho vô lượng vô số chúng sinh khiến họ được vào Niết-bàn.

Đại Bồ-tát A-dật-đa bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Bà-la-môn nữ Hữu Đức này vào đời xa xưa đã gieo trồng căn lành gì?

Đức Phật bảo:

–Này Bồ-tát A-dật-đa! Bà-la-môn nữ Hữu Đức vào đời quá

khứ, lúc Đức Phật Tỳ-bà-thi xuất hiện, nàng đã làm thân người nữ, vì cầu đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, nàng đã tháo xâu chuỗi ngọc đang đeo trên người để dâng cúng Đức Phật ấy. Khi Đức Như Lai Thi-khí xuất hiện, nàng ở chỗ Đức Phật ấy thưa hỏi về ý nghĩa pháp sâu xa, rồi đem y phục tốt đẹp cúng dường Phật. Nàng ở trong pháp của Phật ấy, xuất gia học đạo, tu hành phạm hạnh đủ một ngàn năm. Khi Đức Phật Tỳ Diệp Phù xuất hiện, nàng làm nhiều món ăn thượng vị, trong thời gian nửa tháng, cúng dường Đức Phật ấy và các vị Thanh văn, tùy ý quý vị cần gì, nàng đều cúng dường đầy đủ không thiếu. Khi Đức Phật Câu-lưu-tôn xuất hiện, nàng dâng hoa A-đề-mục-đa-già để cúng dường, được thọ năm giới và giữ gìn không sai sót. Khi Đức Phật Câu-na-hàm Mâu-ni xuất hiện, nàng nguyện đem các loại thực phẩm, y phục, giường tòa, thuốc thang và tất cả các vật dụng khác cần dùng trong sinh hoạt để cúng dường Đức Thế Tôn đó, cho đến khi Đức Phật nhập Niết-bàn. Thuở ấy, Đức Phật đó đã nhận các vật cần dùng như thật phẩm, giày dép… của nàng cúng dường trong hai tháng. Khi Đức Như Lai Ca-diếp xuất hiện, nàng lại dùng hoa bằng vàng để rải cúng dường Phật… Nàng làm các việc như vậy đều là vì cầu đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Nàng nói: “Nguyện cho con, nhờ căn lành của việc cúng dường này, sẽ được thọ ký đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, nếu chưa được thọ ký, con nguyện sẽ không bao giờ bỏ thân người nữ.”

Này Bồ-tát A-dật-đa! Bà-la-môn nữ Hữu Đức này vào đời quá khứ đã gieo trồng các căn lành như vậy. Đây là thân người nữ cuối cùng mà nàng phải thọ nhận.

Đức Phật giảng nói kinh này xong, Đại Bồ-tát A-dật-đa, Bà-la-môn nữ Hữu Đức và tất cả thế gian, Trời, Người, A-tu-la… đều rất hoan hỷ, tin nhận làm theo.

Số 569 - Kinh Tâm Minh

SỐ 569

KINH TÂM MINH

Hán dịch: Đời Tây Tấn, Tam tạng Pháp sư Trúc Pháp Hộ,

người nước Nguyệt Chi.

Nghe như vầy:

Một thời, Đức Phật du hóa đến núi Linh thứu, thuộc thành Vương xá, cùng đông đủ năm trăm vị Tỳ-kheo và bốn bộ chúng. Một hôm, vào lúc sáng sớm, Đức Phật đắp y, ôm bát, đến một huyện khất thực. Các chúng trời, rồng, thần bay ở trên theo hầu. Khi đến trước cửa đang đóng của nhà Phạm chí, Đức Phật phóng ánh hào quang lớn chiếu khắp mười phương.

Khi ấy, vợ Phạm chí đang nhen lửa nấu cơm, vừa thấy vầng hào quang tự nhiên toàn thân tràn đầy sự an vui mát mẻ, bà liền suy nghĩ: “Ánh sáng chiếu rọi sáng hôm nay không giống ánh sáng mặt trời, mặt trăng, hay của Phạm thiên, Đế Thích, Tứ Thiên vương, hoặc của chư Thiên. Bà cung kính mỉm cười vui mừng hơn bao giờ hết, đoạn xoay đầu lại thì thấy Đức Phật với hình tướng đoan nghiêm tuyệt đẹp, oai nghi kỳ lạ như mặt trăng giữa các vì tinh tú, như ánh bình minh xuất hiện ở chóp núi. Tất cả tướng tốt đều đầy đủ, thân hình thanh nhã không có một vẻ xấu nào, đạt được sự vắng lặng cao tột, đắc định đệ nhất, như Chuyển luân vương xuất hiện ở đại bảo điện, có quan cận thần theo hầu. Lại như Đế Thích ngự trị nơi cung trời Đao-lợi, như Phạm Thiên vương ở ngôi tôn quý thứ bảy, như đứng trên đỉnh núi Tuyết, thấy rõ mọi vật xung quanh.” Vợ Phạm chí lòng vui mừng gấp bội và nghĩ: “Nay được thấy Phật và chúng đệ tử thật là thỏa

lòng ước nguyện. Ta muốn đem thức ăn dâng cúng cho bậc Chánh giác, nhưng thầm nghĩ là ta còn có ông chồng ngu muội không có đức tin, tâm kết theo sáu mươi hai thứ tà kiến của ngoại đạo, thấy ta cúng dường chắc không vui lòng. Có lẽ đời trước quá nhiều tội lỗi nên ta mất tướng hùng dũng của người nam, phải mang lấy thân nữ như người bị trói buộc. Muốn cúng dường Thế Tôn cũng không được thỏa lòng mong muốn, để thuận theo ý nguyện thì phải làm thế nào?” Nghĩ vậy, nhưng vợ Phạm chí cũng lấy bát nước cơm, dâng lên Đức Phật. Nhờ oai thần của Phật, tự nhiên trong bát nước cơm, có trăm thứ mùi vị ngon. Đức Phật tiếp nhận bát nước cơm, rồi có lời khen ngợi bằng kệ:

Giả sử đủ trăm ngựa

Yên cương đính vàng bạc

Ân huệ ban cho người

Không bằng bát nước cơm.

Bày biện xe bảy báu

Chở đầy ắp ngọc báu

Bát nước cơm cúng Phật

Phước này hơn phước kia.

Nếu cho trăm voi trắng

Minh châu và chuỗi ngọc

Cúng dường Phật nước cơm

Phước này vượt hơn hẳn.

Như Chuyển luân thánh vương

Ngọc nữ hậu Phổ Hiền

Đoan chánh không ai bằng

Thân đầy ngọc bảy báu.

Mỗi thứ có hàng trăm

Nhiều loại đẹp như thế

Tất cả ban cho người

Không bằng bát nước cơm. Khi ấy, Phạm chí đang đứng im lặng, nghe Phật khen ngợi, tâm còn nghi ngờ nên đến trước Phật hỏi:

–Kính thưa Thế Tôn! Làm sao một bát nước cơm mà cũng được

Thế Tôn ca ngợi đến như thế? Còn như đem nhiều thứ châu báu cùng ngựa, voi, xe cộ… để cúng dường thì không thể chê được, mà sao nói không bằng cúng dường bát nước cơm. Bát nước cơm ấy không đáng một tiền lại khen gấp bội như vậy ai mà tin được?

Đức Thế Tôn liền hiện rõ ra tướng lưỡi rộng dài, che lên khuôn mặt Đức Thế Tôn, lên đến cõi Phạm thiên rồi mới bảo Phạm chí:

–Ta từ vô số trăm ngàn ức kiếp, luôn hết lòng tu hành sáu độ vô cực (sáu Ba-la-mật), đem an vui đến cho tất cả hữu tình, không hề tham tiếc nên mới được tướng lưỡi này. Lẽ nào, ta nói không đúng mà có được tướng lưỡi rộng dài như thế này? Ta muốn hỏi ông, ông hãy thành thật mà đáp:

–Ông đã từng qua lại nơi thành La-duyệt-kỳ và nước Xá-vệ, giữa đường có loại cây tên Ni-câu-loại, tàn của nó có thể che rợp mọi người và năm trăm cỗ xe phải không?

–Dạ đúng, thưa Thế Tôn! Con cũng thấy như vậy.

–Hạt giống của nó lớn như thế nào?

–Dạ, lớn bằng hạt cải.

Phật bảo:

–Này Phạm chí! Ông thật là hai lưỡi. Nếu chỉ bằng hạt cải, làm sao cây to lớn như thế?

–Dạ thưa Thế Tôn, con không dám nói dối.

Đức Thế Tôn lại hỏi:

–Nếu hạt như hạt cải sinh thành cây to lớn thì mảnh đất ấy không đủ chỗ cho sự sinh sôi phát triển vì tàn cây tỏa rộng che phủ. Huống chi Như Lai là Chí chân Vô thượng, Chánh đẳng Chánh giác, vô lượng phước đức tụ hội, thù thắng, gồm đủ giới, định, tuệ, giải thoát, giải thoát tri kiến, đại Từ, đại Bi không đâu là không tế độ, nên đem bữa ăn cúng dường cho Như Lai thì công đức khó lường tính hết.

Phạm chí im lặng không nói. Khi ấy, Đức Phật mỉm cười, hào quang năm sắc từ miệng phóng ra, chiếu khắp mười phương, đến cõi trời, người, muôn loài trong năm đường, làm cho hết thảy tâm đều vui vẻ. Ngạ quỷ thì no đầy, sự thống khổ ở địa ngục thì dừng lại, súc sinh thì ý được mở bày, tội được tiêu trừ. Luồng hào quang phóng đi tỏa chiếu khắp như vậy, rồi quay lại chỗ Phật. Pháp cười của chư Phật

thường có tướng tốt như: Thọ ký cho hàng Bồ-tát thì ánh hào quang chiếu khắp mười phương rồi theo đỉnh của Phật nhập vào. Thọ ký cho hàng Duyên giác thì vầng hào quang nhập vào giữa trán. Thọ ký cho hàng Thanh văn thì hào quang nhập vào vai. Nói việc sinh lên cõi trời thì hào quang nhập vào rốn. Nói về chuyện hạ sinh làm người thì hào quang nhập vào đầu gối. Thuyết giảng về ba nẻo khổ thì hào quang nhập vào lòng bàn chân. Nụ cười hân hoan của chư Phật không vì tham dục mà cười, không vì giận dữ, ngu si, buông lung mà cười, không vì lợi dưỡng, sự giàu sang mà cười. Nay Đức Phật vì muốn thương xót muốn cứu độ tất cả chúng sinh, thực hành đại Bi, không vì bảy pháp đó mà cười. Hiền giả A-nan phân biệt được bảy pháp nên biết pháp, hiểu nghĩa, rõ thời gian, thông suốt được sự việc trong chúng hội, tự xét về thân hiểu được căn tánh của mọi người, liền đứng dậy, sửa lại y phục, quỳ gối bạch Phật:

–Thưa Thế Tôn! Vì sao Thế Tôn mỉm cười, xin nói rõ ý đó.

Phật bảo Tôn giả A-nan:

–Ông có thấy vợ Phạm chí phát tâm lớn không?

–Dạ, thưa Thế Tôn có thấy.

Phật bảo:

–Người phụ nữ này sau khi chết sẽ chuyển thân nữ thành thân nam, sinh lên cõi trời thành bậc tôn quý trong các trời, sinh ở thế gian là người trên mọi người, hiểu rõ được pháp thâm diệu, rõ các pháp là như mộng, như ảo, như bóng trăng trong nước, như tiếng vang, như dợn nắng, trải qua ba mươi kiếp sẽ thành Phật hiệu là Tâm Minh gồm đủ mười tôn hiệu: Như Lai, Chí Chân, Chánh Đẳng Chánh Giác, Minh Hạnh Thành, Vi Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Só, Đạo Pháp Ngự, Thiên Nhân Sư, hiệu Phật - Thế Tôn.

Phạm chí kính phục, cả thân mình gieo xuống đất, chế ngự tâm, tự trách và nói lời sám hối:

–Con như đứa bé ngu si, bị bóng tối che khắp, hoài nghi, do dự, không biết Bậc Đại Thánh, nói năng vô lễ, thật là tội lỗi.

Phật bảo:

–Lành thay, lành thay! Nếu ông tự thấy lỗi, quay về tôn kính nơi Phật, theo phép tắc của đạo, nếu ăn năn hối cải thì tội lỗi đó tiêu

trừ, phước đức ngày càng tăng dần.

Phạm chí kính cẩn bạch:

–Kính thưa Thế Tôn! Nguyện xin Thế Tôn với lòng lành lớn ban ân, rũ lòng thương xót, cho phép con được xuất gia.

Đức Phật liền nhận cho Phạm chí làm Sa-môn, cạo bỏ râu tóc, thân thọ pháp y. Thế Tôn giảng nói pháp Tứ Thánh đế: Khổ, Tập, Diệt, Đạo.

Phạm chí vui mừng ý tỏ rõ, các lậu dứt sạch.

Phật giảng nói như vậy, Hiền giả A-nan, tất cả bốn bộ chúng, các hàng Trời, Người, Rồng, Thần… đều phát ý đạo, vui vẻ đảnh lễ và lui ra.

Số 570 - Kinh Hiền Thủ

SỐ 570

KINH HIỀN THỦ

Hán dịch: Đời Tây Tấn, Sa-môn Thánh Kiên.

Nghe như vầy:

Một thời, Đức Phật ở tại nước Ma-kiệt-đề, nơi pháp tòa thanh tịnh, cả pháp hội có nhiều vị Bồ-tát như Bồ-tát Di-lặc… và các Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di, chư Thiên, Rồng, Quỷ, Thần, A-tu-la đều hội đủ.

Bấy giờ, Đức Phật bảo Tôn giả Xá-lợi-phất:

–Hôm nay, mười phương Phật cũng có đại hội vì các Bồ-tát mà thuyết giảng kinh.

Trong pháp tòa thanh tịnh có Ưu-bà-di là phu nhân của quốc vương Bình-sa tên Bạt-đà-sư-lợi, chắp tay bạch Phật:

–Kính thưa Thế Tôn! Con muốn được nghe danh hiệu mười phương Phật, tên chư vị Bồ-tát và các quốc độ đó.

Phật bảo:

–Lành thay, lành thay! Ta sẽ vì phu nhân mà nói về điều đó. Ở phương Đông, có vị Phật hiệu là Nhập Tinh Tấn, cõi ấy gọi là Trì kế thọ, Bồ-tát tên Kính Thủ. Ở phương Nam, có vị Phật hiệu là Bất Xả Lạc Tinh Tấn, cõi ấy gọi là Thế niệm thọ, Bồ-tát tên Giác Thủ. Ở phương Tây, có vị Phật hiệu là Trưởng Tinh Tấn, cõi ấy gọi là Liên hoa thọ, Bồ-tát tên Bảo Thủ. Ở phương Bắc, có vị Phật hiệu là Tinh Tấn, cõi ấy gọi là Tân dó thọ, Bồ-tát tên là Thí Thủ. Ở phương Đông bắc, có vị Phật hiệu là Ai Tinh Tấn, cõi ấy gọi là Thanh liên thọ, Bồ-tát tên là Công Đức Thủ. Ở phương Đông nam, có vị Phật hiệu là

Bách Lam Tinh Tấn, cõi ấy gọi là Hương thọ, Bồ-tát tên là Linh Thủ. Ở phương Tây nam, có vị Phật hiệu là Thượng Tinh Tấn, cõi ấy gọi là Bảo thọ, Bồ-tát tên Tinh Tấn Thủ. Ở phương Tây bắc, có vị Phật hiệu là Nhất Độ Tinh Tấn, cõi ấy gọi là Tư duy thọ, Bồ-tát tên là Thiện Thủ. Ở phương dưới, có vị Phật hiệu là Phạm Tinh Tấn, cõi ấy gọi là Thủy tinh thọ, Bồ-tát tên là Trí Tuệ Thủ.

Khi phu nhân Bạt-đà-sư-lợi nghe danh hiệu của mười phương Phật, tên các vị Bồ-tát và các quốc độ thì vui mừng khôn xiết, ở trước Phật, đầu mặt đảnh lễ sát đất, bạch Phật:

–Kính thưa Thế Tôn! Nay con tuy đã phát tâm nơi đạo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, nhưng phải dùng phương pháp gì để xa lìa thân nữ?

Phật bảo:

–Lành thay, lành thay! Phu nhân đã hỏi Phật về sự việc như vậy. Này phu nhân Bạt-đà-sư-lợi! Nên phụng hành mười việc thì có thể xa lìa thân nữ.

Có một việc mau chóng thành thân nam, tự mình đạt được Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Là phát tâm cầu đạt Nhất thiết trí, làm vô số công đức, nhưng chẳng mong cầu. Đó là một việc.

Lại có hai việc, bỏ được thân nữ mau chóng thành thân nam, tự mình đạt được Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác:

1.Làm như lời đã nói, không thờ chư Thiên mà chỉ quy y chư Phật.

2.Làm các việc chánh tín.

Đó là hai việc.

Lại có ba việc, người nữ mau chóng thành thân nam, tự mình đạt được Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác:

1.Thường bảo vệ ba nghiệp nơi thân cho thanh tịnh.

2.Bảo vệ bốn nghiệp nơi miệng cho thanh tịnh.

3.Bảo vệ ba nghiệp nơi ý cho thanh tịnh.

Đó là ba việc.

Lại có bốn việc, người nữ mau chóng thành thân nam, tự mình đạt được Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác:

1.Bố thí không tự đắc.

2.Giữ giới không khoe khoang.

3.Tự giữ mình thanh tịnh.

4.Có niềm tin khi nghe sáu pháp giới (không dâm, không trộm, không sát, không dối trá, không uống rượu, không ăn trái thời).

Đó là bốn việc.

Lại có năm việc, người nữ mau chóng thành thân nam, tự mình đạt được Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác:

1.Biết dùng pháp.

2.Làm như pháp.

3.Nghe pháp kiên định.

4.Không ưa thân nữ.

5.Muốn làm thân nam.

Đó là năm việc.

Lại có sáu việc, người nữ mau chóng thành thân nam, tự mình đạt được Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác:

1.Không làm biếng, hoàn thành công việc.

2.Tâm tánh dịu dàng.

3.Thật thà, ngay thẳng.

4.Không dua nịnh.

5.Không trách mắng.

6.Làm việc phải hết lòng.

Đó là sáu việc.

Lại có bảy việc, người nữ mau chóng thành thân nam, tự mình đạt được Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác:

1.Luôn nhớ nghĩ đến pháp thân Phật.

2.Luôn nhớ nghĩ về Pháp để được trí tuệ Phật.

3.Luôn nhớ nghĩ về Tăng, vì muốn thân thuộc.

4.Luôn nhớ nghĩ về giới, vì cầu trong sạch.

5.Luôn nhớ nghĩ về bố thí, vì muốn từ bỏ tâm keo kiệt, bỏn sẻn.

6.Luôn nhớ nghĩ về cõi trời, để được tâm Bồ-tát.

7.Luôn nhớ nghĩ đến mọi người, vì muốn độ tất cả.

Đó là bảy việc.

Lại có tám việc, người nữ mau thành thân nam, tự mình đạt

được Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác:

1.Không vì miếng cơm, manh áo cho là vui.

2.Không lãng phí.

3.Không thoa hương.

4.Cũng không dùng các loại hương khác.

5.Không ham thích vui chơi.

6.Không đàn nhạc.

7.Cũng không ca múa.

8.Trong một tháng phải ăn sáu ngày.

Đó là tám việc.

Lại có chín việc, người nữ mau thành thân nam, tự mình đạt được Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác:

1.Không có chỗ đoạn trừ.

2.Không chỗ vướng mắc.

3.Không ngã.

4.Không nghĩ có người.

5.Không nghĩ có sự nhận.

6.Không nghĩ có thọ mạng.

7.Không nghĩ có chỗ để sinh ra.

8.Không nghĩ không có chỗ để sinh ra.

9.Luôn lìa mười hai nhân duyên.

Đó là chín việc.

Lại có mười việc, người nữ mau thành thân nam, tự mình đạt được Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác:

1.Có lòng lành đối với tất cả.

2.Không tham tất cả đồ vật của người.

3.Không nghĩ đến người nam khác.

4.Không nói hai lưỡi.

5.Không nói ác khẩu.

6.Không nói lời giả dối.

7.Không nói lời thêu dệt.

8.Không tham đắm nơi tiếng đàn tiếng nhạc hay.

9.Không khởi ý, cũng không tức giận, chỉ trụ nơi chánh niệm.

10.Không cùng với người làm việc bất chánh.

Đó là mười việc.

Phật thuyết giảng kinh xong, phu nhân Bạt-đà-sư-lợi và sáu vạn Ưu-bà-di trong nước Ma-kiệt-đề, nghe pháp hành đều phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Các Bồ-tát như: Bồ-tát Di-lặc… Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di, các chúng Thiên, Rồng, Quỷ, Thần, A-tu-la… đứng trước Phật đảnh lễ sát đất, vui vẻ lui ra.

Số 571 - Kinh Phụ Nhân Ngộ Cô

SỐ 571

KINH PHỤ NHÂN NGỘ CÔ

Hán dịch: Đời Khất Phục Tần, Sa-môn Thánh Kiên.

Nghe như vầy:

Một thời, Đức Phật ở tại tinh xá nơi vườn Kỳ-đà Cấp cô độc, thuộc nước Xá-vệ, cùng với chúng đại Tỳ-kheo một ngàn hai trăm năm mươi vị hội đủ.

Bấy giờ, có một người chưa vợ, đến nước Xá-vệ lập gia đình, sinh được hai đứa con rồi trở về quê cũ. Đứa lớn bảy tuổi, đứa nhỏ còn ẵm trên tay, người vợ lại mang thai, gần đến ngày sinh. Theo phong tục truyền thống của nước Ấn, người nữ gần ngày “mãn nguyệt khai hoa”, phải trở về nhà cha mẹ để sinh, nên vợ chồng cùng hai đứa con đánh xe trở về nước Xá-vệ. Trên đường đi, lúc họ dừng nghỉ dùng cơm và cho bò ăn, thấy có con rắn độc quấn vào chân bò. Con bò chạy ra khỏi cái ách, người chồng giữ nó lại định nghiêm trị, nhưng thấy con bò đã bị rắn độc cắn chết. Ngay lúc ấy, rắn buông con bò, quay lại giết luôn người chồng. Người vợ từ xa thấy cảnh tượng như vậy, run sợ hoảng hốt, kêu trời, khóc lóc thảm thiết, không biết cầu cứu ai. Màn đêm buông xuống, người vợ cũng đành lên đường, đi một đoạn không xa, gặp một con sông. Bên kia sông, thấy có nhà cửa, nhưng vì trời tối, người vợ sợ bị giặc cướp, nên bỏ xe đem hai con đến mé sông để đứa lớn trên bờ, ẵm đứa nhỏ lội qua. Bà ta mới lội qua giữa dòng thì trên này đứa lớn bị chó sói tấn công. Nó hét lớn: Mẹ ơi…! Mẹ…! Khi người mẹ quay lại thấy con mình đã bị sói ăn thịt rồi. Người vợ kinh hồn, khiếp đảm, buông luôn đứa con đang bồng theo dòng nước cuốn trôi.

Bà vô cùng buồn đau, mê hoặc như người mất trí, ngã quî trong nước, nên bị sẩy thai luôn. Khi lên trên bờ, hỏi người đi đường:

–Cha mẹ, gia đình tôi có được bình an không?

Người đi đường đáp:

–Tối hôm qua, gia đình bị lửa thiêu đốt, cha mẹ chị đều chết hết.

–Còn cha mẹ chồng tôi thế nào?

–Cũng đêm hôm qua, giặc cướp dã man sát hại gia đình ấy, cha mẹ chồng của chị đều chết, không còn một ai sống sót.

Bà ta nghe chuyện đó, càng kinh hoàng sầu khổ, tâm ý hoàn toàn mê loạn, điên cuồng, mất trí, không còn biết cái gì nữa, cỡi áo quần khỏa thân, bỏ chạy. Người đi đường thấy thật quái lạ, có người nói: Bị bệnh tà, do quỷ thần nhiễu loạn chăng? Hay là do ưu sầu, mê hoặc, mất trí, lại có người mắng chửi, xa lánh bỏ đi, cũng có người thương xót đoái hoài đến bà. Bấy giờ, Đức Phật ở tại tinh xá Cấp cô độc. Trong pháp hội, Đức Thế Tôn đang thuyết giảng cho bốn chúng đệ tử, các chúng trời, rồng, thần, cho tất cả mười phương đều được nghe kinh. Nếu nghe được pháp Phật thì người mù hai mắt sẽ được sáng thấy Phật, người điếc sẽ nghe được, người câm có thể nói, tật bệnh được tiêu trừ, ốm yếu được khỏe mạnh, bị độc không hoành hành, tâm loạn được định.

Khi ấy, người vợ kia cứ giong ruổi, chạy mãi đến nơi này, đi qua vườn Kỳ-đà Cấp cô độc, thấy Đức Phật, bà ta ý liền được định, không còn ưu sầu, thấy mình khỏa thân quá hổ thẹn, nên khom xuống sát đất. Phật bảo Tôn giả A-nan lấy áo cho bà. A-nan thọ giáo, đi lấy áo đem lại, bà ấy mặc rồi đảnh lễ sát chân Phật, ngồi sang một bên. Đức Phật thuyết kinh về: Tội phước hiện tiền, mạng người vô thường, có hợp thì có tan, có sinh thì có tử, không sinh không diệt, tất cả vốn không, tự khởi tự diệt, luân chuyển nơi năm đường, ví như bánh xe nếu đã tháo gỡ thì không quay được nữa.

Bà ta nghe Phật nói, tâm được mở, ý được rõ, liền phát ý đạo Chánh chân Vô thượng, đắc quả vị bất thoái chuyển, sầu muộn tiêu tan như mặt trời không mây. Đức Phật nói như vậy, bốn chúng đều vui mừng, các trời, rồng, thần đều đảnh lễ và thoái lui.

Số 572 - Kinh Vợ Trưởng Giả Pháp Chí

SỐ 572

KINH VỢ TRƯỞNG GIẢ PHÁP CHÍ

Hán dịch: Thất dịch. Phụ vào dịch phẩm đời Lương.

Nghe như vầy:

Một thời, Đức Phật cùng đại chúng Tỳ-kheo gồm một ngàn hai trăm năm mươi vị và vạn Bồ-tát, ở tại vườn Kỳ-đà Cấp cô độc, thuộc nước Xá-vệ.

Một hôm, vào lúc sáng sớm, Đức Phật đắp y, ôm bát vào thành khất thực, tất cả chúng Tỳ-kheo, Bồ-tát đều theo hầu. Các chúng trời, rồng và các thần như: Thần Hương âm, thần Vô thiện chi, thần Phượng hoàng, thần núi, vua thần Chấp lạc, đều tung rải hoa, đốt hương, tấu các loại âm nhạc, khen ngợi và ca tụng công đức của Thế Tôn bằng kệ:

Từ vô số ức kiếp

Tích hạnh khó thể lường

Từ bi thương chúng sinh

Phát khởi hành đại đạo.

Ba cõi giống mộng ảo

Tất cả vốn đều không

Tuệ đó có thể hiểu

Độ thoát khắp mười phương.

Ba mươi hai tướng tốt

Cùng tám mươi vẻ đẹp

Nói vạn ức âm thanh

Công đức tự trang nghiêm.

Hiện ra trong ba cõi

Mở bày ba đạo tràng

Ba thứ cấu đã diệt

Tội ba đời trừ hết.

Tâm như vầng trăng sáng

Cõi dục không vướng mắc

Bình đẳng lìa thương, ghét

Tất cả không thân, sơ.

Lúc ấy, dân chúng nghe được lời ca tụng về công đức của Thế Tôn, cả nước tụ tập lại, thấy Đức Phật đi đứng, cử chỉ, từng bước khoan thai, chậm rãi, đầy đủ oai nghi, đẹp đẽ giống như mặt trăng giữa các vì tinh tú, như ánh mặt trời vừa ló dạng chiếu khắp bầu trời không bị ngăn ngại. Như Phạm vương hay Thiên đế Thích ở giữa chư Thiên nơi cung trời Đao-lợi tôn quý. Như núi Tu-di hiện giữa biển lớn, trong bốn cõi được bình yên không bị chấn động. Mọi người vui mừng hớn hở, chắp tay quy mạng Đức Thế Tôn. Đức Phật đến nhà Trưởng giả Pháp Chí, đứng ngoài cánh cửa đang đóng, phóng ra ánh hào quang lớn chiếu khắp mười phương. Vợ Trưởng giả đang ngồi trên giường tô điểm, trang sức đủ các loại chuỗi ngọc quý lên thân thể, thoa dầu thơm Chiên-đàn, diện mạo đầy son phấn. Vợ Trưởng giả cho năm màu rực rỡ của những thứ trang sức kia là vật tồn tại lâu dài, nên tôi tớ, nô tỳ hễ có chút lỗi lầm thì đánh đập thậm tệ, không hỏi lý do phải, trái. Lúc trông thấy vầng hào quang của Phật chói sáng hơn ánh mặt trời, bà suy nghĩ: “Vầng hào quang huyền diệu kia không phải là ánh sáng của mặt trời, mặt trăng, hay ánh sáng của Phạm thiên, Đế Thích, chư Thiên, cũng không phải của phàm tục. Ánh sáng này trông mát mẻ an ổn vô lượng. Thân ta mà được ánh sáng này thì hết hoạn nạn, không còn đói khát, tự nhiên no đầy. Làm thế nào ta được ánh sáng ấy để có thế lực, sai bọn tôi tớ phục tùng?” Nghĩ rồi, đến cánh cửa khép, nhìn qua thấy Thế Tôn tướng tốt, oai nghi, sáng rực, khó có thể ví dụ. Các căn vắng lặng, đầy đủ vẹn tròn, giống như núi bảy báu hùng Vĩ chót vót. Vợ Trưởng giả nửa hổ thẹn khép nép, nửa vui mừng cảm mến, rồi đảnh lễ sát chân Phật và nói:

–Con đã phạm tội lỗi quá nhiều, con xin sám hối. Sân hận vui mừng đều do mình, làm người nữ thì không thể tránh khỏi. Nay biết lỗi lầm lần đầu, con không dám che giấu.

Phật bảo:

–Lành thay, lành thay! Thấy tội lỗi của mình, biết sửa chữa cải đổi, bỏ hết sai trái là đã đạt được thiện lợi. Từ nay trở đi phải tu tập, thân người khó được, kinh Phật khó gặp. Sở dó muôn đời bị làm thân nữ, vì trong thân ấy có dáng vẻ dâm dục, không thể tu thân, ý tứ buông thả, hay ganh ghét, nhiều lời, tự mình tham đắm, ỷ vào hình sắc, không biết thế gian vô thường, giàu có oai quyền chỉ trong khoảnh khắc mà thôi, giàu sang, bần tiện như vầng trăng khi mờ khi tỏ, như mặt trời mọc rồi lặn. Như nước, lửa, gió, khởi lên không lâu rồi cũng hết. Tất cả đạo hay thế tục đều từ tâm mà phát khởi. Cõi trời, nhân gian, địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh đều do mình tạo, Phật là Đấng Thiên Trung Thiên, Thanh văn. Duyên giác cũng như thế. Nay thân ta được ba mươi hai tướng tốt, tám mươi vẻ đẹp, xem xét thấu suốt khắp mười phương, tất cả đều thông đạt, xem chúng sinh như con ruột. Bà nghe Phật nói, lòng vui mừng khôn xiết, hết lòng kính trọng, quy mạng với Phật một lần nữa, thầm trách mình vì ngu muội nên nghe lời dạy dỗ, giáo hóa về đạo Vô thượng quá muộn màng. Phật bảo:

–Nên thực hành mười điều thiện: Thân không sát sinh, trộm cắp, dâm dục. Miệng không nói dối, không nói hai lời, không nói thêu dệt, không nói lời thô ác. Ý không tham, sân, si. Thường tu hành sáu độ: Bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ. Noi theo bốn Đẳng tâm: Từ, Bi, Hỷ, Xả. Đem lòng lành mở rộng nẻo giáo hóa cứu độ, tự mình sẽ được ba mươi hai tướng tốt, tám mươi vẻ đẹp. Khi mình sai bảo tôi tớ, nô tỳ thì nên đem việc khổ đau, sinh tử, tội phước mà chỉ cho họ. Hay chỉ bảo họ về hoạn nạn trong ba nẻo khổ, hoặc nói nghĩa lý về giữ giới, truyền đạt cho mọi người hơn là đánh đập. Còn muốn trang điểm chuỗi ngọc thì nhớ bốn việc:

1. Tín tâm.

2.Giữ giới.

3.Tu định.

4.Trí tuệ.

Đó là bốn việc về trang điểm. Nếu Bồ-tát tự trang nghiêm tâm hướng đến Đại thừa thì không nam, không nữ, giống như huyễn hoặc mộng ảo. Như họa só vẽ theo ý mà thành, hiểu rõ “không tuệ” tất cả vốn thanh tịnh, đạt thân vô danh, bốn Vô sở úy, bốn thứ cần dùng, không giữ riêng thứ gì. Một mình đi trong ba cõi, độ thoát cho tất cả.

Nghe Phật dạy, tâm của vợ Trưởng giả được mở bày tỏ rõ, liền hoan hỷ phát đạo ý Chánh chân Vô thượng, đạt được quả vị bất thoái chuyển.

Bấy giờ, Thiên đế Thích đến phía sau Phật, nói với vợ Trưởng giả:

–Phật đạo khó được, chi bằng cô hãy cầu chuyển thân nữ thành thân nam, làm Nhật Nguyệt Thiên đế, Chuyển luân thánh vương.

Vợ Trưởng giả nói kệ, đáp:

Thiên đế Nhật nguyệt vương

Chuyển luân chủ bốn cõi

Oai thế không mấy chốc

Nương tựa chẳng bao lâu.

Giàu sang như sương sớm

Như cảnh thấy trong mộng

Tỉnh giấc, cảnh biến tan

Không biết nơi tụ họp.

Năm ấm như huyễn hóa

Ba cõi do mình tạo

Ba đời đều bình đẳng

Tâm đạo không gì sánh.

Hiểu chân đế là thế

Vậy ai nam, ai nữ?

Thiên đế Thích nghe vậy, im lặng không nói.

Phật bảo:

–Lành thay, lành thay! Đúng như lời đã nói! Ba cõi như huyễn hóa, như ảnh, như tiếng vang, như dợn nắng, như ánh trăng trong nước, như cây chuối.

Người đời không hiểu cho là có ngã, có ta, lại dựa vào ba cõi nên không thể tự cứu mình.

Tâm của bà đã cởi mở, liền biến thành thân nam, vui mừng hớn hở vụt bay lên hư không rồi hạ xuống cúi mình đảnh lễ sát chân Phật. Phật bảo:

–Đời sau, con trải qua hằng sa kiếp, sẽ được thành Phật hiệu là Vô Cấu Vương Như Lai, Chí Chân Chánh Đẳng Chánh Giác, Minh Hạnh Thành, Vi Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ Đạo Pháp Ngự, Thiên Nhân Sư, Phật hiệu Thiên Trung Thiên. Đời ấy tên Quang tịnh.

Lúc này, mọi người trong chúng hội, chư Thiên, dân chúng, có hàng vô số người, thấy sự việc ứng biến này, đều phát tâm nơi đạo Chánh chân Vô thượng. Vợ Trưởng giả và tất cả tôi tớ đứng trước Đức Phật, thưa:

–Kính thưa Thế Tôn! Người cao, kẻ thấp vốn có khác nhau không?

Phật đáp:

–Tất cả vốn không khác, nhưng tồn tại tùy theo tâm. Tuy làm người thấp kém, nhưng phát tâm đạo thì có thể thành Phật. Còn làm người giàu sang, quyền quý, nhưng với tâm buông thả, kiêu mạn thì bị đọa vào đường ác như: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, giống như mặt trăng khi tròn khi khuyết, như cây cối khi tươi khi héo. Tất cả chẳng thường không có thứ gì là vững bền. Duy chỉ có trí tuệ sâu xa mới có thể luôn còn, giống như hư không, không tới không lui.

Khi ấy, đám tôi tớ đều hết sức vui mừng, cùng phát tâm ý với đạo lớn, biến thành thân nam, được nhẫn không khởi.

Phật bảo Tôn giả A-nan:

–Năm ấm không chỗ, sáu tình không rễ, mười hai nhân duyên không đầu mối, bốn đại nương vào đâu mà thành người!

Phật giảng nói như vậy, ai cũng hoan hỷ.

Số 573 - Kinh Thọ Ký Sai-Ma-Bà-Đế

SỐ 573

KINH THỌ KÝ SAI-MA-BÀ-ĐẾ

Hán dịch: Đời Nguyên Ngụy, Tam tạng Bồ-đề-lưu-chi,

người Bắc Ấn Độ.

Tôi nghe như vầy:

Một thời, Đức Phật ở tại núi Kỳ-xà-quật thuộc thành Vương xá, cùng chúng đại Tỳ-kheo gồm hai mươi ngàn vị và nhiều vị Bồ-tát như: Bồ-tát Di-lặc, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi… với nhiều vị Bồ-tát khác.

Bấy giờ, vào lúc sáng sớm, Đức Phật đắp y, ôm bát cùng Bồ-tát Di-lặc vào thành lớn Vương xá khất thực. Khi đến cung điện của đại vương Tần-bà-sa-la, hai vị muốn vào, nhưng lúc ấy, đại vương Tần-bà-sa-la và phu nhân Sai-ma-bà-đế ở trên lầu cao đã thấy Đức Thế Tôn, tâm liền thanh tịnh. Họ xuống lầu, lấy áo vô giá gọi là Ba-đô-ma, bày ra mời Như Lai ngồi lên. Còn Bồ-tát Di-lặc ngồi vào tọa cụ (Ni-sư-đàn). Sau khi hai vị an tọa, Vương phu nhân Sai-ma-bà-đế sửa soạn mọi thứ trang nghiêm, thân tướng chỉnh tề, rồi đảnh lễ sát chân Thế Tôn, quay sang kính lễ Bồ-tát Di-lặc. Trước nét mặt tôn nghiêm, dáng ngồi uy nghi của Đức Phật, phu nhân càng kính trọng trong lòng muốn nghe pháp.

Đức Thế Tôn thấy Vương phu nhân Sai-ma-bà-đế trang nghiêm mọi thứ và thân tướng chỉnh tề, vì muốn ban vui tạo lợi ích cho tất cả chúng sinh, Đức Phật biết mà vẫn cứ hỏi:

–Này Sai-ma-bà-đế! Nay thân của phu nhân được ánh sáng đoan nghiêm thù thắng như là màu sắc của trái cây. Vậy cây đó là cây gì?

Vương phu nhân Sai-ma-bà-đế nói kệ thưa:

Đại trượng phu bậc nhất

Biết mà cố hỏi con:

Cây đó là cây gì?

Người được quả như thế.

Đó là cây phước đức

Đời trước con gieo trồng

Quả này của cây đó

Nên nay con hái ăn!

Lại đã trồng cây đó

Với chánh giác Thanh văn

An trụ đạo Bồ-đề

Cầu ngôi vị Chánh giác.

Thí, giới: nước thấm nhuần

Làm cây đó tăng trưởng

Cây đã tăng trưởng rồi

Sinh quả đoan nghiêm này.

Sức nhẫn nhục tinh tấn

Làm cây đó tăng trưởng

Cây đó tăng trưởng rồi

Sinh quả vô cấu này.

Hoa thiền, tuệ nở rộ

Làm cây đó đoan nghiêm

Nay con ăn quả ấy

Như Thế Tôn đã thấy.

Như rừng rậm, cây cỏ

Tất cả dựa vào núi

Nhánh, lá, cành tăng trưởng

Trên dưới đều bất động.

Như vậy đại thọ đó

Đời trước con khéo trồng

Lợi ích các chúng sinh

Mà được pháp chư Phật.

Như vậy cây phước đức

Con được chính hoa đó

Quả ấy con lại ăn

Sau này quả đó là.

Quả Bồ-đề bậc nhất

Phật Bồ-đề vô thượng

Xả thân nữ thấp kém

Sau chắc được quả kia.

Con sẽ làm trượng phu

Trong chúng sinh trên hết

Các pháp là bờ giác

Nhất thiết trí hiện khắp.

Con giải thoát chúng sinh

Các khổ không còn sợ

Tất cả quay về con

Thương hết thảy chúng sinh.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn bảo Vương phu nhân Sai-ma-bà-đế:

–Phu nhân nói như thế là rất tốt, rất thuận hợp. Phu nhân đã khéo làm lợi ích, an lạc cho nhiều người, thương mến thế gian, đem lợi lạc, an vui cho tất cả đại chúng nơi cõi trời, người.

Vương phu nhân Sai-ma-bà-đế nghe Phật khen mình, tự thưa với Thế Tôn:

–Thưa Thế Tôn! Vì nhân duyên gì thân được ba mươi hai tướng đại trượng phu, tám mươi vẻ đẹp, được mười Lực của Như Lai, bốn Vô sở úy, bốn Vô ngại, mười tám pháp Bất cộng của Phật, đại Từ, đại Bi, đại Hỷ, đại Xả, có đủ thứ vô lượng, vô số như vậy, không thể nói hết, pháp Phật vô số từ đâu mà sinh?

Khi Vương phu nhân hỏi như thế, Đức Phật liền nói kệ:

Ta cũng lại như vậy

Đời trước trồng cây ấy

Vì lợi ích chúng sinh

Mong cầu trí chánh giác.

Tu hành Thí, Giới, Nhẫn

Tinh tấn, Thiền, Trí tuệ

Trong tất cả các thời

Luôn tu tập thiền tuệ.

Đối với các chúng sinh

Chưa từng khởi tâm ác

Thường hành tâm bình đẳng

Ngày nay được thành Phật.

Tâm không có ghét, yêu

Bạn lành, oán: bình đẳng

Tâm được bình đẳng rồi

Cây phước đức tăng trưởng.

Thân ta như đại thọ

Thâu vô lượng công đức

Từng làm Chuyển luân vương

Hoặc làm vua Đế Thích.

Lại làm Đại phạm thiên

Giàu sang nhiều vô số

Pháp Phật không thể bàn

Nay được những tướng này.

Nghe những công đức như thế, Vương phu nhân Sai-ma-bà-đế tán thán:

–Lành thay! Nghe lời của Thế Tôn, con hết sức vui mừng.

Vương phu nhân liền hướng về Đức Thế Tôn nói kệ:

Bậc tối thắng trong đời

Như vậy tùy thuận học

Khéo học như đã học

Biển công đức vô biên.

Con nay học pháp Phật

Những công đức giác ngộ

Sẽ lìa khổ sinh tử

Để được như Mâu-ni.

Con vốn sinh nhiều đời

Từng tu hạnh bố thí

Nguyện hết thảy phước ấy

Được trí Phật vô đẳng.

Trong quá khứ, hiện tại

Con hộ trì giới cấm

Nguyện tất cả phước ấy

Sẽ được trí Như Lai.

Con tu nhẫn, tinh tấn

Như: Tam-muội, Bát-nhã…

Như vậy nguyện tất cả

Đều thành tựu pháp Phật.

Nghiệp thân, khẩu, ý con

Chỗ tu hành các thiện

Nguyện đắc đại Bồ-đề

Cầu công đức Phật trí.

Con xả bỏ thân nữ

Được tướng đẹp trượng phu

Đắc thân trượng phu rồi

Kế đến được thân Phật.

Đắc Bồ-đề thù thắng

Chuyển xe pháp vô thượng

Giải thoát cho chúng sinh

Khỏi ngục khổ sinh tử.

Đức Thế Tôn khen ngợi Vương phu nhân Sai-ma-bà-đế và nói kệ:

Lành thay! Lời nói ấy

Lành thay! Tâm nguyện thiện

Con sẽ phá trừ ma

Và được thành Chánh giác.

Vương phu nhân Sai-ma-bà-đế được chính Đức Thế Tôn thọ ký, bà nghe rồi vui mừng, khởi tâm thù thắng, sinh ý quyết định, đem dâng cúng lên Thế Tôn nhiều loại thức ăn như: Khư-đà-ni, Bồ-xà-ni, Ta-đà-ni (Thức ăn cứng mềm: cơm, bún, mì, đậu…) mỗi thứ mỗi loại đều đầy đủ, dâng cúng cho Đại Bồ-tát Di-lặc cũng những thức ăn như thế.

Bấy giờ, Thế Tôn dùng cơm xong, cất bát rửa tay, vì Vương phu nhân Sai-ma-bà-đế lại thuyết pháp, chỉ dạy khuyên bảo khiến Vương phu nhân được vui vẻ. Thế Tôn thọ ký một lần nữa:

–Này Sai-ma-bà-đế! Vào đời vị lai, trải qua vô lượng kiếp, phu nhân sẽ thành Phật hiệu là Công Đức Bảo Thắng gồm đủ mười tôn hiệu: Như Lai, Ứng Cúng Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Só, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật Thế Tôn. Cõi Phật đó hoàn toàn trong sạch, không có việc khổ não nơi cõi ác, tâm ý luôn an vui, tất cả đều được trang nghiêm. Trụ xứ của Bồ-tát thanh tịnh bậc nhất. Phu nhân sẽ được cõi Phật trang nghiêm như vậy.

Khi Đức Phật thuyết giảng pháp môn này, có vô số Ưu-bà-tắc trên hàng ngàn người, tất cả đều phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Hàng ngàn chúng sinh ở cõi trời, người, thế gian đối với pháp này không còn nghi ngờ, được tâm tùy thuận. Như Lai thuyết giảng pháp xong, phu nhân Sai-ma-bà-đế, Bồ-tát Di-lặc, tất cả chúng hội cùng các hàng Trời, Người, A-tu-la, Càn-thát-bà… nghe Thế Tôn nói, đều rất vui mừng.