Đại Tập 40 · Bộ Hoa Nghiêm V · Số 286–292 & Số 293 (Q.1–22)

Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm, Quyển 17: Phẩm Nhập Bất Tư Nghì Giải Thoát Cảnh Giới Phổ Hiền Hạnh Nguyện (Phần 17)

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT

HOA NGHIÊM

QUYỂN 17

PHẨM NHẬP BẤT TƯ NGHÌ GIẢI THOÁT CẢNH GIỚI PHỔ

HIỀN HẠNH NGUYỆN (Phần 17)

Bấy giờ, Đồng tử Thiện Tài nhập vào hạnh rộng lớn của Bồ-tát, chánh niệm tư duy, tâm không còn chướng ngại, cầu cảnh giới trí tuệ của Bồ-tát, thấy sự nghiệp thần thông của Bồ-tát, suy nghĩ về công đức thù thắng của Bồ-tát, mặc giáp tinh tấn vững chãi của Bồ-tát, sinh niềm vui lớn của Bồ-tát, hướng đến sự bất tư nghì của Bồ-tát, vân du nơi đại tự tại của Bồ-tát, tu tập cảnh giới công đức của Bồ-tát, quán cảnh giới Tam-muội của Bồ-tát, an trụ cảnh giới Tổng trì của Bồ-tát, đầy đủ cảnh giới đại nguyện của Bồ-tát, đạt được cảnh giới biện tài củaBồ-tát, thành tựu cảnh giới các năng lực của Bồ-tát; rồi thong thả tiến bước. Đến thành kia,đồng tử tìm hỏi thăm xem Đại Thiên hiện nay đang ở đâu và mọi người đều trả lời:

–Vị ấy ở trong thành này, hiện thân to lớn, ngồi trên tòa cao, thuyết pháp cho mọi người.

Nghe như thế, Thiện Tài đi đến nơi và đảnh lễ sát chân vị thần, rồi đứng lên chắp, tay thưa:

–Bạch Thánh giả! Trước đây con đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề, nhưng con chưa biết Bồ-tát làm thế nào để học hạnh Bồ-tát, làm thế nào để tu đạo Bồ-tát. Con nghe nói, Thánh giả có khả năng khéo léo dạy bảo, cúi xin giảng dạy cho con.

Ngay khi ấy, Đại Thiên giơ bốn cánh tay, lấy nước bốn biển, đích thân rửa mặt cho đồng tử và cầm cáchoa vàng tung lên mình Thiện Tài, rồi nói:

–Thiện nam! Nhân là người thật kỳ lạ và hiếm có, mới có thể cầu Thiện tri thức như thế. Thiện nam! Tất cả Bồ-tát xuất hiện ở đời thật là hiếm có,khó có thể được nghe, khó có thể được thấy; như hoa sen trắng giữa chúng sinh; như thành lũy bình an làm chỗ trở về, chỗ cứu hộ cho các chúng sinh ở nơi hiểm nạn; như mặt trời, chiếu ánh sáng lớn, cho chúng sinh nơi tối tăm; như bậc thầy hướng dẫn các chúng sinh đi vào cửa pháp của Đức Phật; cũng như vị tướng tài bảo vệ thành Nhất thiết trí.

Thiện nam! Vị Bồ-tát như thế khó được hội ngộ. Chỉ có người thân ngữ ý hoàn toàn thanh tịnh không có các lỗi lầm; may ra về sau mới được thấy hình tướng, mới được nghe biện tài của vị ấy; vị ấy luôn ở trước mặt trong bất cứ lúc nào.

Thiện nam! Ta đã thành tựu môn giải thoát của Bồ-tát, tên là lưới mây.

Thiện Tài thưa:

–Bạch Thánh giả! Cảnh giới của môn giải thoát lưới mây như thế nào?

Bấy giờ, trước mặt Thiện Tài, Đại Thiện hiện ra đủ các khối báu như khối vàng, khối bạc, khối lưu ly, khối pha lê, khối xa cừ, khối mã não, khối ngọc Ma-ni, khối ngọc vô cấu tạng, khối ngọc Tỳ-lô-giá-na; các khối báu cùng hiện khắp mười phương: Khối mão báu, khối ấn báu, khối vòng báu, khối ngọc đương, khối kim xuyến, khối tiêu báu, khối linh báu, khối ngọc anh lạc, khối lưới châu báu, khối ngọc Ma-ni đủ các màu sắc, đủ các loại khối báu để trang trí, đủ các loại khối báu Ma-ni như ý, mỗi khối báu đều như ngọn núi lớn. Lại còn hiện tất cả các loại hoa, tất cả các loại hương, tất cả các loại vòng hoa, tất cả các loại lọng báu, tất cả các loại cờ, tất cả các loại phướng, tất cả các loại hương bột, tất cả các loại hương xoa, tất cả các loại y phục, tất cả các loại âm nhạc, tất cả các vật dụng của thú vui năm dục cũng tích tụ như núi và hiện trăm ngàn vạn ức vô số đồng nữ; rồi Đại Thiên nói với Thiện Tài:

–Thiện nam! Ông có thể tùy ý, đem những vật này, để cúng dường các Đức Như Lai, tu tập các phước đức và cung cấp cho tất cả, bảo hộ chúng sinh, chỉ rõ cho họ thấy những thứ khó bỏ mà còn bỏ

được để giúp họ tu học Bố thí ba-la-mật.

Thiện nam! Ta hiện những vật này cho ông, dạy ông thựchiện bố thí cho đến khắp tất cả chúng sinh cũng thế; mục đích là giúp cho họ huân tập sức thiện căn bố thí này, để họ dứt trừ sự chướng ngại không muốn thực hiện việc bố thí, ngược lại có tâm hạnh thù thắng với ruộng phước tối thắng của Phật, Pháp, Tăng. Từ đó biết cung kính cúng dường Thiện tri thức, trồng các thiện căn, phát triển thiện pháp và phát tâm Vô thượng Bồ-đề.

Lại nữa, thiện nam! Nếu có chúng sinh tham đắm và buông thả trong năm dục, thì ta hiện cảnh giới bất tịnh cho họ. Vì sao? Vì chúng sinh ấy ngu si mê muội, bị nữ sắc làm cho tâm say sưa mờ ám; như trẻ sơ sinh, không tự hiểu biết, cũng như áo trắng dễ nhuộm màu, bị dục nhận chìm, không có khả năng thoát ra; như trùng trong phân, say đắm đống phân; như lợn nhơ bẩn, dùng bất tịnh để trang sức; như kẻ tội phạm bị xiềng xích đủ kiểu, như giặc cướp ở thế gian,thường cướp tài sản chánh pháp; như kẻ phạm tội hành hình đưa đến pháp trường; như người đui và người mù dắt nhau, cả hai đều rơi xuống vực sâu; như thuyền gặp gió thổi dạt, lênh đênh trên biển; những kẻ ấy thiện căn bị tổn hại, các pháp bảo tiêu tan, như ở gần rồng độc, bị tiêm nhiễm khí độc, vĩnh viễn cách xa hương thơm giới đức, tuệ mạng bị thương tổn. Nói tóm lại, đứa bé ngu si bị dục làm mù lòa, bị dục trói buộc, bị dục sai khiến, bị dục mê hoặc, luôn luôn theo làm nô lệ cho tâm dục, thường lung lạc theo dục như bò nghé theo mẹ, bị dục trói buộc không được thảnh thơi.

Thiện nam! Ta vì những chúng sinh mù tối này, đem tâm lân mẫn, dùng phương tiện cứu độ; trước hết là hiện thân người nữ đáng yêu, hợp ý, làm cho họ say đắm, rồi hiện người ấy chết, thân thối rữa, bị các loài chim thú đến ăn, đủ các sự bất tịnh như rừng tử thi; lại hiện hình dáng nữ La-sát hung dữ, thân tướng như mây đen, lông tóc đỏ tươi, bụng lớn phệ xuống, răng nanh chĩa ra ngoài, trang điểm bằng đầu lâu, tay cầm kiếm bén, cất tiếng ác vang dậy. Ta hiện thân như thế, hướng đến người nhiễm dục, làm cho họ kinh sợ, nhàm chán, hoang mang. Nhân đó họ phát tâm cầu gặp ta, ta hiện thân như họ để thuyết pháp, giúp họ nhàm chán, an trụ nơi thân giới, thành tựu Giới

Ba-la-mật tối thắng, đủ mười Ba-la-mật cho đến viên mãn quả Bồ-đề tối thắng. Lúc này Đại Thiên, liền vì Đồng tử Thiện Tài, nêu vô số xưng tán về giới Ba-la-mật, bèn nói kệ rằng:

Như các chúng sinh và cỏ cây

Đều nương vào đất mà sinh trưởng

Thiện căn thế gian và xuất thế

Cũng nương trên đất giới tối thắng

Không giới, muốn sinh vào đường thiện

Như chim không cánh muốn lên không

Như người không chân muốn rong chơi

Cũng như qua biển không thuyền bè

Như nhà khổ hạnh ăn rễ quả

Uống nước tự sống nơi rừng sâu

Mặc áo vỏ cây sống như thú.

Không giới lấy gì được thanh tịnh

Tóc cạo bốn bên chừa trên chỏm

Hoặc không chịu gội quấn làm búi

Mặc y phục khác hay lõa hình

Không giới như vậy là trò đùa

Hoặc ngâm dưới sông để tắm gội

Hay lao vào lửa để tự thiêu

Hoặc lên núi cao tự gieo xuống

Bọn này không giới nên đều chết

Hoặc tắm hồ sen tranh cãi được

Hay thường uống tắm nước sông Hằng

Ngày đêm cầu phước để nương nhờ

Bọn này không giới nên không quả

Hoặc sáng đến tối tắm ba lần

Hoặc ba lần làm Hộ-ma

Ngậm miệng lặng lẽ như dê câm

Thânkhổ, không giới chẳng lợi gì

Muốn ở thiên cung sống bằng trời

Đeo anh lạc trời để trang sức

Ăn uống những món ngon cõi trời

Tất cả giới phẩm giữ trọn vẹn

Dù quý tộc hay Chiên-đà-la

Nếu thọ trì giới đều sinh thiên

Thứ bậc sang hèn thân khuyết giới

Cũng đều rơi địa ngục như nhau

Cấp thấp giữ giới sinh cõi trời

Tôn quý hủy phạm đọa tối tăm

Ma-đăng trì giới cũng sinh Thiên

Tiên nhân phá giới vào các ngục

Vua chúa tài hoa đủ uy lực

Ác kiến, không giới như thú hoang

Như cây trái ngọt như thú dữ

Như hồ sen đẹp rắn độc ở

Thàgiữ phận nghèo luôn trì giới

Trang sức bằng đức báu, thánh tài

Phá giới bị mọi người khinh bỉ

Trì giới trời người đều tin kính

Chiên-đàn uất kim và trầm xạ

Tất cả thứ ấy không phải hương

Bồ-tát trì giới hương tối thắng

Tỏa khắp trời người không cùng tận

Thấp hèn trì giới sau sinh Thiên

Hiện làm vua chua được sùng bái

Đời này đời sau đều an vui

Kết quả của giới Mâu-ni thuyết

Muốn sinh trời người và Niết-bàn

Giữ giới đầy đủ thì sẽ được

Thế nên chuyên cần trì tịnh giới

Tùy tâm muốn điều gì đều viên mãn

Người nào lâm chung đau khắp thân

Sắp xa lìa tất cả thân tộc

Xét kỹ ta trì giới thanh tịnh

Thân tâm vui vẻ không lo sợ

Giới là thuốc trị bệnh tối thắng

Bảo hộ khổ ách như cha mẹ

Vượt cầu sinh tử đèn xóa tối

Biển nghiệp không bờ làm thuyền bè

Vua Đế Thích Chuyển luân oai đức

Giàu sang tôn quý không ai bằng

Nhà có người hầu chuyên trì giới

Phụng sự cúng dường để gần gũi

Có người sắp đến giờ lâm chung

Trì giới phá giới sợ hoặc vui

Muốn được đời sau ở cực lạc

Cần phải chuyên tâm hộ trì giới

Giới quý không giữ bằng binh khí

Giới là kho tàng không cướp được

Giới là bạn dũng mãnh dẫn đường

Giới là vật trang sức xuất thế

Ta ca ngợi công đức trì giới

Như Đức Thế Tôn thuyết chân thật

Để thức tỉnh hạng phá giới kia

Giúp tâm vững chắc trì tịnh giới.

Thiện nam! Ta dùng đủ các phương tiện như vậy để giáo hóa chúng sinh, giúp họ an trụ trong tịnh giới Ba-la-mật. Chúng sinh nào sân hận, kiêu mạn, thích tranh chấp; thì ta dùng sức mạnh chinh phục tâm họ, hiện ra hình tướng thật đáng sợ như La-sát ăn thịt uống máu. Thấy rồi, họ kinh sợ hoảng hốt, bỏ hết oán kết, tâm tư thuần thục. Chúng sinh nào lười biếng hôn trầm, thì ta hiện vua, giặc, nước, lửa,các trọng bệnh và những ách nạn; để họ thấy,rồi họ sinh hoang mang, nhận thức được sự buồn khổ, nhàm chán tránh xa hôn trầm lười biếng, tự mình ngày lẫn đêm chuyên cần sách tấn. Ta dùng đủ mọi phương tiện như thế, để giúp cho họ bỏ hết các pháp bất thiện, tu tập toàn bộ các thiện pháp thanh tịnh, trừ bỏ tất cả chướng ngại về Ba-la-mật, mở thông các cửa Ba-la-mật, vượt qua những con đường hiểm chướng ngại, đến mọi nơi không bị chướng ngại.

Thiện nam! Ta chỉ được môn giải thoát lưới mây của Bồ-tát này thôi. Còn như các vị Đại Bồ-tát: Như Đế-thích, có khả năng đánh bại

tất cả quân A-tu-la phiền não; như nước biển cả có khả năng dập tắt hết lửa phiền não của tất cả chúng sinh;như lửa kiếp tận, có khả năng làm khô nước ái dục của tất cả chúng sinh; như trận cuồng phong, có khả năng thổi gãy những ngọn cờ kiến chấp của tất cả chúng sinh; như Kim cương, có thể đập tan những ngọn núi ngã kiến của tất cả chúng sinh thì ta làm sao có thể biết và nói hết hạnh và công đức của các vị ấy.

Thiện nam! Nơi Bồ-đề đạo tràng ở nước Ma-kiệt-đề thuộc cõi Diêm-phù-đề này có một vị thần chủ đất, tên là Tự Tánh Bất Động. Ông đến thỉnh vấn vị ấy: Bồ-tát làm thế nào để học hạnh Bồ-tát và tu đạo Bồ-tát.

Bấy giờ, Đồng tử Thiện Tài đảnh lễ sát chân thần Đại Thiên, nhiễu quanh vô số vòng, chiêm ngưỡng lưu luyến, rồi từ giã ra đi.

Tiếp nhận lời dạy của thần Đại Thiên rồi, Thiện Tài thong thả tiến về phía trước. Đến Đông bắc nơi Bồ-đề đạo tràng, thuộc nước Ma-kiệt. Khi sắp đến chỗ của thần Tự Tánh Bất Động. Mười ngàn vị Địa thần cùng sống với vị ấy, cùng bảo nhau rằng:

–Sự hiện diện của đồng tử, chính là kho báu của tất cả Như Lai, sẽ là nơi nương tựa cho khắp tất cả chúng sinh, nhất định sẽ phá tan vỏ trứng vô minh cho tất cả chúng sinh. Người này đã sinh trong chủng tộc của Pháp vương; sẽ dùng lụa pháp đội lên đầu mình; sẽ mở kho đại châu báu trí tuệ; sẽ cầm thanh kiếm tuệ bằng kim cương của Bồ-tát, tự tại mạnh mẽ, được pháp vô úy, bẻ gãy tà luận của tất cả ngoại đạo; sẽ đi thuyền pháp trên biển sinh tử, để cứu vớt chúng sinh đưa họ đến bờ trí tuệ tuyệt đối ấy. Giống như vầng trăng sáng, nhất định sẽ dứt hết tâm cuồng loạn, nóng bức, của tất cả chúng sinh.

Khi ấy thần Tự Tánh Bất Động và một vạn Địa thần,liền dùng thần lực làm chấn động đại địa, phát tiếng sấm vang, phóng ra ánh sáng lớn, chiếu khắp tam thiên đại thiên thế giới, các loại vật báu nghiêm sức khắp nơi, thanh tịnh sáng ngời, thay nhau chiếu khắp. Tất cả cây lá sinh trưởng, tất cảcây hoa đều đua nở, tất cả cây ăn quả đều chín mọng, các dòng sông nối nhau chảy, các hồ chứa đều đầy tràn, nổi mây lớn bí mật đổ mưa hương vi tế lai láng khắp đất, khi ấy gió hương thổi tới các hoa quý tung khắp lên trên vô số âm nhạc cùng lúc

hòa tấu, làm phát ra âm thanh rất hay, các vật trang sức của cõi trời đều phát ra tiếng hay làm cho mọi người vui vẻ. Trời A-tu-la, cho đến người,bò chúa, voi chúa, sư tử chúa… đều rất vui mừng, hớn hở cất tiếng rống vang dậy, giống như núi va chạm vào nhau phát ra tiếng; trăm ngàn kho báu ngầm tự nhiên hiện ra.

Bấy giờ, vị Địa thần ấy nói với Đồng tử Thiện Tài:

–Hay thay đồng tử! Ông đến đây là đã từng trồng thiện căn rồi. Ta sẽ hiện cho ông, ông có muốn thấy không?

Lúc ấy, Thiện Tài đảnh lễ sát chân Địa thần, đi nhiễu vô số vòng, rồi đứng chắp, tay thưa:

–Bạch Thánh giả! Xin cho con được thấy.

Khi Địa thần dùng chân bấm xuống đất, liền có trăm ngàn ức a-tăng-kỳ kho tàng Ma-ni, tự nhiên vọt lên hiển hiện.

Địa thần nói:

–Thiện nam! Từ nay kho tàng này sẽ đi theo ông. Nó chính là kết quả do thiện căn đời trước của ông, chính là năng lực phước đức mà ông đã bảo hộ, ông tự do xử dụng theo ý mình. Thiện nam! Ta được môn giải thoát của Bồ-tát, tên là Nan tồi phụctrí tuệ tạng. Ta thường dùng pháp này, giáo hóa chúng sinh đầy đủ trọn vẹn.

Thiện nam! Ta nhớ từ thuở Đức Phật Nhiên Đăng đến nay; ta thường theo hộ vệ Bồ-tát như bóng theo hình.Từ đó đến nay, từng niệm không rời, quán sát,tìm kiếm khắp, xem Bồ-tát có những tâm hạnh gì mà thâm nhập vào cảnh giới tất cả trí tuệ và thệ nguyện của Bồ-tát, viên mãn tất cả những hạnh thanh tịnh của Bồ-tát đã tu tập, tư duy sự thông suốt hết tất cả Tam-muội Bồ-tát, an trụ tất cả pháp môn của Bồ-tát, hiểu rõ hết tất cả tâm tánh, trọn vẹn tất cả sức đại tự tại, phát triển những pháp không thể hoại, đi khắp tất cả cõi của các Đức Phật, được tất cả các Đức Như Lai thọ ký, ghi nhớ giữ gìn sự hiểu biết về tánh Nhất thiết trí, chuyển bánh xe pháp của tất cả các Đức Phật, diễn thuyết tất cả môn Tu-đa-la, ánh sáng đại pháp chiếu sáng khắp nơi, giáo hóa điều phục tất cả chúng sinh, thị hiện tất cả sự thần biến của chư Phật, thông hiểu rành rẽ, ghi nhớ giữ gìn không để sơ xuất hay làm mất.

Thiện nam! Ta nhớ lại thời quá khứ lâu hơn số cực vi trần số

kiếp của núi Tu-di, có một kiếp tên là Trang nghiêm, thế giới tên Nguyệt tràng, Đức Phật hiệu là Diệu Nhãn, ta đạt được pháp môn đầu tiên này nơi Đức Phật ấy.

Thiện nam! Từ đó đến nay, ta đối với pháp môn này hoặc nhập hoặc xuất tu tập phát triển, luôn được thấy chư Phật, chưa từng rời bỏ. Trong khoảng thờigian đạt được pháp này cho đến giữa kiếp Hiền, ta được gặp các Đức Như Lai thành Đẳng chánh giác, nhiều hơn cả số cực vi trần trong vô lượng vô lượng cõi Phật và đều phụng sự cung kính,cúng dường. Ta lại thấy Đức Phật ấy đến cội Bồ-đề ngồi nơi đạo tràng, hiện đại thần thông và thực hiện đủ các Phật sự; Ta cũng thấy được các Đức Phật ấy có các công đức và thiện căn.

Thiện nam! Ta chỉ biết mỗi môn giải thoát tạng trí tuệ Nan tồi phục này. Còn như các Đại Bồ-tát có khả năng thường theo hầu cận tất cả chư Phật, có khả năng phụng trì giáo pháp của tất cả chư Phật, nhập vào trí tuệ sâu xa của tất cả chư Phật, từng niệm đầy khắp tất cả pháp giới bằng với thân của Như Lai, phát sinh tâm của chư Phật, đầy đủ giáo pháp của chư Phật, làm các việc Phật sự, tâm luôn luôn phát sinh tạng pháp thanh tịnh của tất cả chư Phật và luôn luôn xa rời tâm phân biệt; thường không gián đoạn thì ta làm sao có thể biết và nói hết hạnh và công đức của các vị ấy.

Thiện nam! Bên bờ phía Bắc sông Hằng nước Ma-kiệt-đà thuộc cõi Diêm-phù-đề này, có một thành lớn, tên là Ca-tỳ-la, ở đó có vị thần chủ đêm, tên là Xuân Hòa, ông đến thỉnh vấn vị ấy: Bồ-tát làm thế nào để học hạnh Bồ-tát và tu đạo Bồ-tát.

Lúc ấy, Đồng tử Thiện Tài đảnh lễ sát chân ĐịaThần, nhiễu quanh vô số vòng chí thành chiêm ngưỡng, lưu luyến, rồi từ giã ra đi.

Tiếp nhận sự giáo hóa của Địa thần rồi Đồng tử Thiện Tài chuyên chú tư duy, ghi nhớ môn giải thoát tạng trí tuệ nan tồi phục của Bồ-tát và tu tậpTam-muội của vị ấy, học mô phạm của vị ấy, quán chiếu pháp diệu dụng của vị ấy, nhập biển trí củavị ấy, liễu ngộ sự sâu xa của vị ấy, thực hành thắng hạnh của vị ấy, an trụ đại nguyện của vịấy, được trí tuệ của vị ấy, đạt được sựbình đẳng của vị ấy. Đồng tử tư duy như thế và thong thả tiến bước, vượt qua phía Bắc sông Hằng, hướng về thành Ca-tỳ-la, đến cửa Nam, đồng tử cung kính đi

nhiễu quanh bên phải, rồi vào cửa động;dừng chân chưa bao lâu mà thời gian đã hết ngày. Ngài nhớ lại rành mạch về hạnh của các vị Bồ-tát, khát khao muốn được gặp Thần chủ về đêm Xuân Hòa, đối với bậc Thiện tri thức tưởng như Đức Như Lai. Đồng tử còn nghĩ: “Nhờ Thiện tri thức mà ta được Thiên nhãn, có khả năng thấy khắp cảnh giới trong mười phương; nhờ Thiện tri thức nên ta đạt được kiến giải rộng lớn, có khả năng thông hiểu tất cả các duyên; nhờ Thiện tri thức nên ta đạt được con mắt định, có khả năng quán sát khắp tất cả pháp môn; nhờ Thiện tri thức nên ta đạt được con mắt trí tuệ có khả năng quán chiếu khắp biển cõi trong mười phương”.

Trong lúc suy nghĩ như thế, đồng tử trông thấy vị Thần chủ về đêm ấy, ở trên không trung, ngồi nơi tòa Sư tử báu tạng hương liên hoa trong lầu các bằng nhiều màu sắc của báu Ma-ni; thân màu chân kim; tóc trên đỉnh xanh mướt; mắt như cánh sen xanh rộng lớn; tướng mạo khôi ngô, mọi người trông thấy đều vui thích; trang điểm bằng các báu anh lạc; thân mặc áo châu; đầu đội mão Phạm thiên, tất cả tinh tú đều ảnh hiện vào rõ rệt. Mỗi lỗ chân lông trên thân vị ấy đều hiện cảnh hóa độ chúng sinh ở vô lượng vô số thế giới; ví như người sắp rơi vào đường ác thì làm cho tránh xa và được giải thoát. Những chúng sinh ấy, hoặc sinh trong loài người,sinh lên cõi trời, hoặc hướng đến Nhị thừa, Bồ-tát hoặc tu hành đạo Nhất thiết trí, những hình ảnh như thế hiển hiện rõ ràng. Lại trong từng lỗ chân lông của vị ấy, hiện rõ đủ các phương tiện giáo hóa và làm cho chúng sinh thành thục;hoặc hiện thân đủ các dáng vẻ hoặc thuyết pháp đủ các ngôn ngữ; hoặc thực hiện đạo của hàng Thanh văn, hoặc thị hiện đạo của hàng Độc giác,hoặc thị hiện hạnh của các Bồ-tát như: Hạnh dũng mãnh của Bồ-tát, hạnh Thiền định của Bồ-tát, hạnh tự tại của Bồ-tát, hạnh trụ xứ của Bồ-tát, hạnh quán sát của Bồ-tát, hạnh tư duy của Bồ-tát, hạnh thần thông của Bồ-tát, hạnh cảnh giới của Bồ-tát, Sư tử tần thân của Bồ-tát, diệu dụng giải thoát của Bồ-tát; đủ các việc làm thành thục chúng sinh như thế. Thấy nghe những sự việc ấy rồi, Đồng tử Thiện Tài rất vui mừng, phấn khởi và rất mãn nguyện, tôn trọng quý kính, đảnh lễ sát chân Dạ thần, đi nhiễu quanh vô số vòng rồi đến trước vị ấy chắp tay, thưa:

–Bạch Thánh giả! Trước đây con đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề, tâm con rất muốn nương sức oai thần của Thiện tri thức, để đạt được tạng pháp công đứccủa các Đức Như Lai. Cúi xin Thánh giả cho con được nương tựa người và chỉ cho con con đường hướng đến Nhất thiết trí, giúp con ở trong ấy tu hànhtăng tiến đến mười lực.

Lúc ấy, Thần chủ về đêm nói với Thiện Tài:

–Lành thay! Lành thay! Thiện nam! Quả thật ông đã hết mực cung kính Thiện tri thức; chính nhờ năng lực của chánh pháp, năng lực của bậc Thánh, nhập vào thân ông, giúp ông chuyên cần, cầu không tiếc thân mạng, hết tâm thân cận, thích nghe lời hay đẹp, chăm chú lắng nghe tùy thuận tu hành theo lời dạy ấy. Do nhờ ông thân cận, nghe giáo pháp và quyết tâm tu tập, cho nên đạt được Vô thượng Bồ-đề.

Thiện nam! Ta đạt được môn giải thoát ánh sáng pháp giáo hóa điều phục, phá tan, ngu si đen tối của tất cả chúng sinh.

Thiện nam! Ta sinh tâm Từ với chúng sinh ngu ác, sinh tâmđại Bi với chúng sinh thiện và bất thiện, sinh tâm hoan hỷ với chúng sinh thực hiện thiện pháp, sinh tâm bất nhị với chúng sinh làm thiện và ác, với chúng sinh có nhiều sự đắm trước thì làm cho họ sinh tâm thanh tịnh, với chúng sinh tà hạnh thì giúp họ sinh tâm chánh hạnh, với chúng sinh thiển cận thìgiúp họ hiểu biết rộng rãi, với chúng sinh lười biếng thì giúp họ tinh tấn, với chúng sinh thích sinh tử thì giúp họ bỏ tâm luân hồi, với chúng sinh trụ hàng Nhị thừa thì giúp họ an trụ vào Nhất thiết trí.

Thiện nam! Ta được môn giải thoát này, nên luôn khế hợpvới những tâm như thế!

Thiện nam! Đối với người ở nơi thanh vắng, trong đêm tối tăm, gặp khi quỷ thần, trộm cướp và cácchúng sinh ác dữ săn tìm; thì ta hiện mây đen, sương mù, mưa to, gió lớn, làm cho chúng tối tăm không còn thấy màu sắc nhật nguyệt và các vì sao. Gặp các nỗi khổ của chúng sinh khi vào trong biển, hoặc đi trên đất liền, núi rừng, đồng hoang, sa mạc, hiểm nạn hoặc các nơi nguy hiểm, những nơi khủng bố, hoặc gặp giặc cướp, hoặc thiếu lương thực,hoặc không biết phương hướng, hoặc quên đườngvề, hoảng hốt lo sợ, không biết lối ra.

Lúc ấy, ta dùng đủ phương tiện, để cứu vớt họ. Người gặp nạn trên biển thì ta hóa làm thuyền trưởng,cá chúa, ngựa chúa, rùa chúa, voi chúa, vua A-tu-lavà thần biển dáng như người bắt cá. Làm việc cứu hộ cho những chúng sinh mắc nạn trên biển ấy như ngăn mưa gió dữ, dứt cơn sóng to. Với những người ở trong dòng nước xoáy và người không biết đường thì hướng dẫn và chỉ bờ, đất liền cho họ, giúp họ thoát khỏi sợ hãi, đều được an ổn. Ta lại nghĩ: “Đem thiện căn này hồi hướng cho chúng sinh, mong họ thoát tất cả các nỗi khổ. Tất cả chúng sinh ở nơi đất liền, trong đêm tối tăm,gặp những cảnh kinh hãi như sỏi đá, gai góc, hổ báo, sài lang, sư tử, thú ác, rắn độc, đường hiểm, giặc cướp, quỷ thần và nơi thô ác thì tahiện đủ các loại ánh sáng của mặt trời, mặt trăng, các vì sao, các sấm chớp từ sáng tới tối hoặc hiện nhà cửa, hoặc hiện đủ các hình tướng người, tám bộ chúng, trời, rồng, Bồ-tát, Như Lai để che chở hướng dẫn, giúp họ thoát khỏi nơi nguy hiểm, khủng khiếp”.

Lại nghĩ: Ta đem thiện căn này hồi hướng cho chúng sinh khiến họ đều dứt trừ được các phiền não tối tăm. Tất cả chúng sinh với đủ các sự trói buộc như nuối tiếc thọ mạng, quý trọng danh tiếng, tham tài sản, trọng chức vụ, đắm sắc dục, quyến luyến thê thiếp và rừng rậm quyến thuộc, tuy chưa từng nói lên sự mong muốn của mình, nhiều đời lo sợ; ta cũng đều cứu vớt giúp họ thoát khổ. Với người đi vào núi sâu gặp nạn, ta hóa hình thiện thần lân cận, hóa loài chim đẹp ca hót an ủi, làm thuốc hay, phóng ra ánh sáng rực rỡ, chỉ cây có trái cho họ, chỉ suối và giếng cho họ cho đến chỉ đường ngay và đất bằng phẳng cho họ; hoặc hiện nhà cửa, hoặc hiện chỗ ở tốt đẹp để giúp họ thoát khỏi tất cả buồn khổ. Với người vào đồng hoang, đường hiểm, rừng sâu, cây độc, dây leo chằng chịt sầm uất, thú xà hổ lang rình rập sát hại, cất tiếng rống vang dội, làm người nghe kinh hãi; người rơi vào nạn này, có đủ những lo sợ, nào mây mù che phủ, tâm thức hôn mê, nếu trong những việc này mà kinh sợ, thì ta hiện thân thể lực mạnh mẽ, cứu họ khỏi ách nạn, chỉ con đường chánh để họ được thoát ly”.

Ta lại nghĩ như vầy: “Mong cho tất cả chúng sinh giác ngộ, phá rừng già vô minh, rọc lưới ái, ra khỏi đồng hoang sinh tử, dứt bóng tối

phiền não, vào đại thành vô úy Nhất thiết trí, đến nơi bình yên, an lạc tuyệt đối”.

Thiện nam! Chúng sinh nào, thành ấp bị chiến tranh cho đến luôn bị loài thú nhỏ quấy nhiễu thì ta dùng phương tiện, khiến cho họ được hòa hiếu mỗi người đều khởi tâm Từ, chấm dứt chiến tranh vĩnh viễn. Ta lại nguyện: “Mong cho tất cả chúng sinh, xa rời chiến tranh của phiền não, đạt được pháp hòa hợp”.

Thiện nam! Chúng sinh nào say mê quốc sự, cố công trấn thủ, sinh đủ các sự tranh chấp, việc thắng bại không chừng. Với người buồn khổ ấy, ta dùng phương tiện, giúp họ xả bỏ chấp chặt, chỉ sự vô thường, để họ nhàm chán xa lánh. Lại nguyện: “Mong cho tất cả chúng sinh, không còn đắm vào các uẩn,an trụ vào cảnh giới Nhất thiết trí của Phật”.

Thiện nam! Chúng sinh nào lệ thuộc vào xóm làng, tham luyến nhà cửa, thường ở nơi đen tối, chấp nhận sự trói buộc. Với người chịu các khổ này, ta thuyết pháp, làm cho họ nhàm chán xa lánh, giúp họ đầy đủ và an trụ vào giáo pháp. Lại nguyện: “Mong cho tất cả chúng sinh, đều không còn tham đắm làng xóm sáu trần, sớm thoát khỏi cảnh giới sinh tử, an trụ vĩnh viễn nơi thành Nhất thiết trí”.

Thiện nam! Chúng sinh nào đi trong đêm tối, không biết rõ phương hướng, tưởng đường bằng phẳng là đường hiểm, đường hiểm là bằng phẳng; cho chỗ cao là chỗ thấp, chỗ thấp là chỗ cao; người ấy hoang mang đau khổ; thì ta dùng phương tiện, phóng ra ánh sáng đến. Người muốn thoát ra thì ta chỉ nhà; người muốn đi thì ta dẫn đường; người muốn qua bờ bên kia thì ta chỉ chiếc cầu; muốn qua sông vượt biển thì ta trao cho thuyền bè; nếu lúc oai bức ta chỉ nước lạnh; lúc lạnh ta chỉ cách làm ôn hòa, cung điện ấm mát thích hợp từng thời gian. Nếu muốn đi quán sát, thì ta luôn đi trước hướng dẫn họ, chỉ những nơi khó dễ, an ổn và nguy hiểm. Người muốn ngủ nghỉ, ta chỉ nhà cửa gần thành ấp, xóm làng, cho họ nghỉ ngơi; người đi đường xa thiếu nước, ta chỉ nước nơi hồ ao, sông suối để họ uống và tắm,chỉ rừng hoa và nhiều cây quả, giúp thân tâm họ được mát mẽ, an vui. Với người bị cha mẹ, vợ con, quyến thuộc ân ái phân ly, ta giúp cho họ đoàn tụ, không có các khổ não. Ta lại nghĩ: “Ta ở đây, dẹp trừ màn

đêm, cứu chúng sinh thoát khỏi tai ương, giúp mọi việc trong thế gian được ổn định. Đối với tất cả chúng sinh nơi bóng tối vô minh, trong đêm dài sinh tử; ta nguyện đem ánh sáng trí tuệ chiếu soi khắp tất cả. Những chúng sinh khôngcó con mắt trí, do tâm tưởng tượng điên đảo che lấp: Vô thường tưởng thường, trong khổ tưởng vui, vô ngã tưởng có ngã, bất tịnh tưởng tịnh, chấp chặc vào ngã, nhân, chúng sinh và pháp uẩn, xứ, giới; nhầm lẫn nhân quả, không rõ thiện ác;giết hại chúng sinh cho đến tà kiến: Bất hiếu cha mẹ, không kính trọng Sa-môn, Bà-la-môn, không biết người ác không hiểu người thiện, thích thú việc ác, thực hành tà pháp, hủy báng Như Lai, hủy hoại chánh pháp, luôn gây thương tích và hủy nhục các Bồ-tát, khinh khi đạo Đại thừa, dứt tâm Bồ-đề,tạo phản giết hại người ân, luôn gây oán kết với kẻ không ân, chê bai Hiền thánh, gần gũi bạn ác, trộm vật của chùa tháp, tạo tội ngũ nghịch; chẳng bao lâu sẽ đọa vào ba đường ác. Ta nguyện: Sớm dùng ánh sáng đại trí, phá tan bóng tối vôminh của chúng sinh ấy, làm cho họ nhanh chóng phát tâm Vô thượng Bồ-đề. Người phát tâm rồi, ta chỉ cho họ xe Phổ Hiền để khai phóng con đường mười Lực, chỉ cảnh giới Pháp vương của Đức Như Lai và thành Nhất thiết trí của chư Phật, việc làm của các Đức Phật, sự tự tại của các Đức Phật, sự thành tựu của các Đức Phật, sự Tổng trì của các Đức Phật. Tất cả chư Phật đều cùng một thân, tất cả chư Phật đều bình đẳng một trú xứ; tất cả để tlàm cho họ an trụ.

Thiện nam! Tất cả chúng sinh do bệnh tật trói buộc, hoặc bị tuổi già xâm chiếm; hoặc khổ về nghèo túng; hoặc gặp tai họa, hoặc phạm pháp vua, sắp bị tử hình,không biết cầu cứu vào đâu, nên rất sợ hãi; ta đều cứu giúp để họ được an ổn. Nghĩa là dùng phương thuốc điều trị các khổ về bệnh cùng già yếu, làm cho họ quanh năm vui vẻ, cung cấp đầy đủ những vật dụng giúp họ không còn nghèo thiếu; làm chủ cho người không có chủ, làm nơi trở về cho người không có chỗ về người khổ về tai nạn làm bức bách, thì hòa cùng hoàn cảnh, để cứu giúp họ khỏi áo não và không còn sợ hãi. Ta lại nguyện: “Ta nguyện đem pháp hóa độ khắp chúng sinh giúp họ giải thoát tất cả phiền não và dứt cáctai họa về sinh, lão, tử, ưu, bi, khổ; gần gũi Thiện tri thức, thường thực hiện pháp thí, chuyên cần tu thiện nghiệp, sớm đạt Pháp

thân thanh tịnh của Như Lai, ở nơi chỗ tuyệt đối không biến đổi”.

Thiện nam! Tất cả chúng sinh vào rừng rậm tà kiến, đitrên đường tà, đem tâm tà phân biệt các cảnh giới, thường làm việc ác, tạo nghiệp thân, ngữ,ý; vọng tưởng dựng lên đủ các pháp khổ hạnh tà kiến, không đúng chánh giác tưởng là Chánh giác, Chánh giác cho là không đúng, bị các bạn ác lôi kéo, sinh ác kiến, sắp rơi vào đường ác. Ta dùng đủ các môn phương tiện, cứu giúp họ, để họ an trụ trong chánh kiến, sinh vào cõi trời, người.Ta lại nghĩ: “Như ta từng cứu độ các chúng sinh sắp rơi vào đường ác. Ta nguyện cứu khắp tất cả chúng sinh, giúp họ giải thoát tất cả các khổ, an trụ nơi Thánh đạo Ba-la-mật xuất thế và không còn thoái chuyển nơi Nhất thiết trí, đầy đủ hạnh nguyện Phổ hiền, gần với cảnh giới giác ngộ của Phật, nhưng không xả bỏ hạnh của Bồ-tát”.

Bấy giờ, vì muốn nêu lại nghĩa giải thoát này, Dạ thần Xuân Hòa, nương oai thần của Đức Phật, quán sát khắp tất cả pháp giới trong mười phương rồi nói kệ cho Đồng tử Thiện Tài:

Ta có biển giải thoát bình lặng

Phát sinh đầy đủ ánh sáng trí

Tránh xa các bóng tối ngu si.

Quán sát căn cơ mà diễn thuyết

Ta ở vô biên kiếp về trước

Thanh tịnh rộng khắp tu tâm Từ

Như mặt trời chiếu khắp thế gian

Ông nên dũng mãnh siêng tu tập.

Ta có biển đại Bi khó lường

Sinh các Đức Như Lai ba đời.

Chuyên cứu khổ chúng sinh pháp giới

Ông nên dũng mãnh tu tập theo

Sinh niềm vui vô vi thánh đạo.

Mang vui an ổn cho thế gian

Làm tâm ta hết sức vui mừng

Ông nên nhập môn sâu xa này

Xem pháp hữu vi như huyễn hóa

Bỏ pháp giải thoát của Thanh văn

Thường tu năng lực Phật trang nghiêm,

Ông nên nhập pháp nan tư này.

Mắt ta sáng ngời rộng vô biên

Thấy khắp các cõi nước mười phương

Trong ấy có tất cả chư Phật

Đều an tọa nơi cội Bồ-đề

Thấy Phật ở giữa đại chúng hội

Thân tướng tốt xinh đẹp trang nghiêm

Trên các chân lông phóng ánh sáng

Mỗi ánh sáng ấy thường chiếu khắp

Thấy các chúng sinh rơi biển nghiệp

Đây sinh kia tử mỗi khác nhau

Nối tiếp luân hồi trong năm nẻo

Thường thọ đủ các khổ vô biên.

Thân ta thanh tịnh sánh không cùng

Mộtniệm nghe khắp các biển cõi

Chúng sinh nói ra những pháp gì

Ta đều ghi nhớ không quên sót.

Và nghe chư Phật chuyển pháp luân

Âm thanh tuyệt diệu không gì bằng

Từ ngữ giải thích và phương tiện

Ta đều ghi nhớ không thiếu sót.

Mũi ta rất thanh tịnh thông suốt

Đối với các pháp không say đắm

Trụ môn giải thoát khắp các nơi

Ông nên nhập hoặc vô ngại này

Lưỡi ta sáng rực màu đồng đỏ.

Đầy đủ biện thuyết hay thanh tịnh

Khéo tuyên diệu pháp hợp chúng sinh

Ông nên nhập hoặc vô ngại này.

Thân ta rời tướng luôn thanh tịnh

Hóa thân khắp tất cả thế gian

Đáp ứng niềm tin của chúng sinh

Hiện sắc thân cho họ được thấy

Tâm ta thanh tịnh rời đắm trước

Như tiếng vang khắp các chúng sinh.

Từng niệm đều thấy các Như Lai

Nhưngở trong ấy không phân biệt.

Bất tư nghì cõi biển chúng sinh

Những niềm vui sở thích các căn

Ta đều biết hết trong một niệm

Nhưng ở trong ấy không phân biệt

Ta dùng diệu thần thông rộng lớn

Chấn động các cõi Phật, khó nghĩ

Oai đức ánh sáng đều hiện khắp

Điều phục toàn thể chúng khó phục

Phước ta rộng lớn và thanh tịnh

Trang nghiêm vô lượng chứa vô tận

Cúng dường khắp các Đức Như Lai

Banvui khắp chúng sinh cũng thế.

Trí ta sáng chói và bao la

Thông đạt vô biên biển giáo pháp.

Dứt hết nghi ngờ của chúng sinh

Phật tử cần nên khéo tu học.

Ta biết biển chư Phật ba đời

Và biết toàn thể biển giáo pháp.

Cũng nhập môn đại nguyện của ngài

Nên tu tập hạnh vô đẳng này.

Ta ở ba đời trong trần cõi

Đều thấy biển cõi khắp mười phương

Cũng thấy các Đức Phật trong ấy

Đây là sức Phổ Môn không gì bằng

Ở khắp tất cả cõi mười phương.

Đều thấy Lô-xá-na đại trí

Ngồi nơi đạo tràng trong vô số cõi.

Âm thanh tịch tĩnh giảng diệu pháp.

Bấy giờ, Đồng tử Thiện Tài thưa Dạ thần Dạ Xuân Hòa:

–Thánh giả phát tâm Vô thượng Bồ-đề và được môn giải thoát

ấy đã bao lâu mà có được sức đại oai đức và khả năng làm lợi ích chúng sinh như thế?

Thần chủ về đêm đáp:

–Thiện nam! Ta nhớ thuở xưa, cách đây hằng số cực vitrần Tu-di kiếp, có một kiếp tên là Tịch tĩnh quang, thế giới tên là Xuất sinh cát tường bảo. Thời ấy có năm trăm ức Đức Phật xuất hiện. Trong thế giới ấy có bốn đại châu tên là Bảo nguyệt đăng quang, có một thành trì tên là Liên hoa quang, có vị vua Chuyển luân tên là Diệu Pháp Ngạn, có đầy đủ bảy báu, thống lãnh bốn châu thiên hạ đem đạo Thánh vương làm cho chúng sinh an lạc. Vua có một phu nhân, tên là Pháp Trí Nguyệt thọ hưởng thú vui rồi ngủ say trong đêm. Thời ấy, phía Đông thành này, có một khu rừng lớn, tên là Tịch tĩnh xuất sinh diệu đức, trong rừng có một cây đại Bồ-đề tên là Nhất Thiết Thắng Pháp Ma-ni Vương Trang Nghiêm Thân, sinh ra ánh sáng và thần lực của chư Phật.

Bấy giờ, có Đức Phật ngồi dưới gốc cây này, tênlà Nhất Thiết Pháp Đại Hống Thanh Vương, thành Chánh đẳng giác, phóng ra ánh sáng lớn vô lượng màu sắc, tên là Ma-ni Vương chiếu khắp tất cả thế giới diệu bảo. Trong thành Liên hoa, có một vị thần chủ về đêm, tên là Tịnh nguyệt quang, đến chỗ phu nhân Pháp Trí Nguyệt, chạm vào anh lạc trên thân, làm cho vòng ngọc phát ra tiếng, để đánh thức phu nhân, rồi mách với bà: “Phu nhân nên biết! ĐứcNhư Lai Nhất Thiết Pháp Đại Hống Thanh Vương, ở nơi rừng Tịch tĩnh xuất sinh diệu đức, đã thành Đẳng chánh giác, đang tuyên dương khen ngợi thần lực tự tại và công đức của chư Phật và những hạnh nguyện của Bồ-tát Phổ Hiền để giúp vua và phu nhân phát tâm Vô thượng Bồ-đề. Người nên cung kính, cúng dường, phụng sự Đức Phật, Bồ-tát và Tăng chúng Thanh văn”. Thiện nam, vị phu nhân Pháp Trí Nguyệt Thuở ấy, đâu phải ai xa lạ mà chính là thân ta. Ta phát tâm Bồ-đề nơi Đức Phật ấy và trồng thiện căn với niềm tôn trọng quý kính. Trải qua số kiếp như cực vi trần của núi Tu-di, ta không bị rơi vào các đường ác: Địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, cũng không sinh vào gia đình nghèo hèn; các cănđầy đủ không có các nỗi khổ, hưởng phước đức thù thắng giữa cõi trời và người, không sinh vào đời ác, không xa rời đại Thiện tri thức, Phật và

Bồ-tát, luôn ở bên các vị, vun trồng thiện căn, qua tám mươi ức Tu-di vi trần kiếp, thường hưởng an lạc, nhưng chưa trọn vẹn thiện căn của Bồ-tát, qua kiếp này rồi, hơn một vạn kiếp nữa, bước vào đầu kiếp Hiền, có một kiếp tên là Vô ưu biến chiếu, thế giới tên là Ly cấu thắng đức. Thế giới ấy, tịnh uế, xen tạp. Bấy giờ, có năm trăm Đức Phật xuất hiện. Đức Phật thứ nhất thành Ứng Chánh Đẳng Chánh Giác hiệu là Tu-di Tràng Đại Tịch Tĩnh Cát Tường NhãnNhư Lai. Lúc ấy, ta làm con gái của Trưởng giả Danh Xưng, tên là Diệu Tuệ Quang Minh, xinh đẹp tuyệt vời,đầy đủ nhân tướng. Còn Thần chủ về đêm Tịnh Nguyệt, nhờ sức bản nguyện, làm Thần chủ về đêm trong thành của vua Chúng Sắc Tràng trong một châu thuộc thế giới Ly cấu thắng đức tên ông là Diệu Tịnh Nhãn. Vào một hôm, ta ở bên nhà cha mẹ mình,trong giấc ngủ say, Diệu Tịnh Nhãn đến chỗ ta gây chấn động nhà cửa và phóng ra ánh sáng lớn, hiện nguyên hình khen ngợi công đức của Phật: “ĐứcNhư Lai ấy, ngồi nơi cội Bồ-đề, mới thành Chánh giác, động viên ta, cha mẹ và các quyến thuộc của ta. Để giúp cho mọi người sớm được thấy Phật, ông đi trước hướng dẫn, đưa đến chỗ Phật, mọi người phát tâm cúng dường. Vừa thấy Phật ta liền được môn Tam-muội giáo hóa chúng sinh thấyPhật và được môn Tam-muội vòng ánh sáng trí,chiếu khắp ba đời. Được Tam-muội ấy, cho nên ta có khả năng nhớ hết số kiếp như cực vi trần của núi Tu-di, cũng thấy tất cả chư Phật và Bồ-tát xuất hiện trong kiếp ấy. Ở chỗ các Đức Như Lai và Bồ-tát này lắng nghe diệu pháp, nhờ nghe giáo pháp, cho nên liền được môn giải thoát ánh sáng. Pháp giáo hóa điều phục phá tan bóng tối ngu si cho tất cả chúng sinh, do được môn giải thoát này cho nên liền thấy thân của mình ở khắp thế giới bằng số cực vi trần trong mười cõi Phật, cũng thấy các Đức Như Lai có ở trong thế giới ấy,lại thấy chính mình được gần gũi từng vị và thấy tất cả chúng sinh trong thế giới ấy, hiểu ngôn ngữ, căn tánh và biết từ xưa họ đã từng được bạn bè giúp đỡ; rồi tùy theo nhu cầu của họ, mà hiện thân giúp họ vừa tâm, hoan hỷ. Nơi ấy, bấy giờ, ta được giải thoát, tiến triển trong từng niệm, tâm không gián đoạn. Lại thấy thân mình đến khắp thế giới, bằng số cực vi trần trong trăm cõi Phật, tâm ấy cũng không gián đoạn; lại thấy thân mình đi đến khắp thế giới, bằng số cực vi trần trong ngàn

Phật sát tâm ấy không gián đoạn, lại thấy thân mình đi đến khắp thế giới nhiều như cực vi trần trong trăm ngàn cõi Phật. Như thế trong từng niệm, từng niệm, cho đến thế giới nhiều như cực vi trần trong không thể nói, không thể nói cõi Phật,ta cũng thấy các Đức Như Lai trong thế giới ấy và cũng thấy bản thân mình ở chỗ Đức Phật ấy, lắng nghe diệu pháp, tiếp nhận ghi nhớ, quán sát thấu triệt; Ta cũng biết các biển bản sự của Đức Phật ấy và các biển đại nguyện. Các Đức Như Lai ấy làm nghiêm tịnh cõi Phật, ta cũng thế. Ta cũng thấy tất cả chúng sinh ở thế giới kia, biết rõ tâm tánh, căn khí, hình thể khác nhau, chủng loại không đồng; tùy theo căn cơ của họ, mà hiện thân giáo hóa điều phục, giúp cho họ được giải thoát.

Thiện nam! Ta chỉ biết mỗi môn giải thoát ánh sáng pháp giáo hóa điều phục phá bóng tối ngu si cho tất cả chúng sinh của Bồ-tát này thôi. Còn như các Đại Bồ-tát; thành tựu vô biên hạnh nguyện của Phổ Hiền; nhập vào khắp tất cả các biển pháp giới; được Tam-muội tự tại tràng trí kim cương của các Bồ-tát; diệu dụng trong thần thông, tâm không còn chướng ngại, phát sinh đại nguyện, duy trì hạt giống Phật, trong từng niệm, làm thành tựu viên mãn tất cả biển đại công đức, làm cho tất cả thế giới rộng lớn sạch đẹp; dùng trí tự tại giáo hóa cho tất cả chúng sinh được thành thục, dùng mặt trời trí tuệ diệt trừ tất cả tối tăm che phủ cho thế gian, dùng trí dũng mãnh đánh thức tất cả chúng sinh ngủ mê, dùng vầng trăng trí tuệ giải tỏa tất cả nghi ngờ của chúng sinh, dùng ý thanh tịnh dứt hẳn tất cả những chấp trước về hữu; ở trong mỗi mỗi hạt bụi trong tất cả pháp giới, đều biểu hiện tất cả thần lực tự tại,mắt trí và vầng trăng sáng thấy được cả ba đời thì ta làm sao có thể biết hết diệu hạnh, nói hết công đức của các vị ấy, nhập cảnh giới và chỉ hết thần thông diệu dụng tự tại của các vị ấy.

Thiện nam! Nơi Bồ-đề đạo tràng, bên bờ Nam sông Hằng, nước Ma-kiệt-đề, thuộc cõi Diêm-phù-đề này, có một vị thần chủ về đêm tên là Phổ Biến CátTường Vô Cấu Quang. Thuở xưa ta đã nhờ vị ấy mà phát tâm Vô thượng Bồ-đề, ngài thường đem diệu pháp để khai ngộ ta. Ông đến thỉnh vấn vị ấy:Bồ-tát làm thế nào để học hạnh Bồ-tát và tu đạo Bồ-tát?

Bấy giờ, Đồng tử Thiện Tài, chắp tay, cung kính hướng về Thần

chủ về đêm Xuân Hòa, dùng kệ khen ngợi:

Con đang thấy thân Thánh giả thanh tịnh

Sắc tướng xinh đẹp như Diệu Đức

Oai quang siêu vượt hẳn thế gian

Tuyệt vời giống như núi báu chúa.

Thấy Pháp thân ngài đẹp thanh tịnh

Khắp cả ba đời không phân biệt

Nhập khắp tất cả các thế gian

Không lệ thuộc thế gian thành hoại

Nay con quán sát khắp các nẻo

Thấy ngài thị hiện thân khác nhau

Giống như trăng sao trên hư không

Mỗi lỗ chân lông đều thấy cả

Tâm ngài rộng lớn luôn thanh tịnh

Như hư không có ở khắp mười phương

Tất cả chư Phật đều vào ấy

Trí tuệ bình đẳng không phân biệt

Lỗ chân lông trên thân Thánh giả

Nổi mây ánh sáng như bụi trần

Khắp cả cõi Phật trong mười phương

Tuôn mưa các loại báu trang sức

Mỗi lỗ chân lông trên thân ngài

Bằng số chúng sinh ngài hiện thân

Ở trong thế giới khắp mười phương

Phương tiện hóa độ giúp điều phục

Mỗi lỗ chân lông thân Thánh giả

Thị hiện chẳng thể nghĩ bàn cõi.

Tùy theo tâm tất cả chúng sinh

Hiển hiện trang nghiêm giúp thanh tịnh

Chúng sinh nào được thấy thân Thánh giả

Nghe danh cảm mến tâm vui sướng

Được mạng thanh tịnh công đức khéo

Tất sẽ thành tựu đại Bồ-đề

Rơi vào đường ác vô biên kiếp

Luôn luôn chịu đủ vô lượng khổ

Nghe tên nguyện phát tâm hoan hỷ

Các nghiệp phiền não đều tiêu diệt

Trong kiếp vi trần ngàn cõi Phật

Khen ngợi công đức lông thân ngài

Kiếp số vi trần có thể cùng

Công đức thân ngài không cùng tận.

Khi dùng kệ này khen ngợi Thần chủ về đêm rồi, Đồng tử Thiện Tài đảnh lễ sát chân vị ấy, nhiễu quanh vô số vòng, chiêm ngưỡng, lưu luyến, rồi từ giã ra đi.

Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm, Quyển 18: Phẩm Nhập Bất Tư Nghì Giải Thoát Cảnh Giới Phổ Hiền Hạnh Nguyện (Phần 18)

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT

HOA NGHIÊM

QUYỂN 18

PHẨM NHẬP BẤT TƯ NGHÌ GIẢI THOÁT CẢNH GIỚI PHỔ

HIỀN HẠNH NGUYỆN (Phần 18)

Bấy giờ, Đồng tử Thiện Tài, nhiếp tâm tư duy về lời dạy của Dạ thần, hiểu rõ vị ấy từ khi mới phát tâm Bồ-đề của vị ấy thanh tịnh tuyệt đối nên đã phát sinh tạng của Bồ-tát, đã phát nguyện Bồ-tát, đã thanh tịnh các Ba-la-mật Bồ-tát, đã nhập vào các hàng trụ địa của Bồ-tát, đã tu hạnh Bồ-tát,đã hành đạo xuất ly, thuận theo biển ánh sáng Nhất thiết trí, phát tâm cứu hộ khắp tất cả chúng sinh, nổi mây đại Bi che khắp, đối với cõi giới của chư Phật đến tận đời vị lai vẫn còn có khả năng phát sinh hạnh nguyện của Phổ Hiền; rồi thong thả tiến bước. Đến chỗ vị Thần chủ về đêm ấy,đồng tử đảnh lễ sát chân vị ấy, nhiễu quanh vô số vòng, rồi tới trước chắp tay thưa:

–Bạch Thánh giả! Trước đây con đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề nhưng con chưa biết Bồ-tát làm thế nào để tu hành địa vị Bồ-tát, làm thế nào để phát triển địa vị Bồ-tát, làm thế nào để thành tựu địa vị Bồ-tát?

Thần chủ về đêm đáp:

–Lành thay! Lành thay! Thiện nam! Ông đã có thể phát tâmVô thượng Bồ-đề, mà còn có thể hỏi về các sự tu hành, phát triển, cho đến sự thành tựu của Bồ-tát.

Này thiện nam! Nếu Bồ-tát có đủ mười pháp, thì cóthể viên mãn được các hạnh Bồ-tát. Đó là:

1.Đạt Tam-muội thanh tịnh, thường thấy tất cả các Đức Như Lai trong hiện hữu.

2.Luôn quán chiếu tướng tốt của tất cả các Đức Như Lai, bằng mắt thanh tịnh.

3.Dùng trí sâu xa, biết biển cả phước trí của các Đức Như Lai.

4.Biết biển ánh sáng pháp của vô lượng chư Phật ngang bằng pháp giới.

5.Biết từ mỗi lỗ chân lông trên thân của các Đức Như Lai phóng biển ánh sáng lớn bằng số chúng sinh,để làm lợi ích cho tất cả.

6.Thấy biển ánh sáng rực rỡ màu các báu, từ nơi mỗi lỗ chân lông trên thân của các Đức Như Lai phóng ra.

7.Từng niệm xuất hiện biển biến hóa của Đức Phật, để điều phục chúng sinh khắp cả pháp giới.

8.Đạt được âm thanh của Đức Phật, đồng với biển âm thanh ngôn ngữ của các chúng sinh, có khả năng chuyển bánh xe pháp của chư Phật trong ba đời.

9.Biết biển vô biên danh hiệu của tất cả các Đức Phật.

10.Biết oai lực tự tại chẳng thể nghĩ bàn điều phục chúng sinh của các Đức Phật.

Thiện nam! Bồ-tát có đầy đủ mười loại pháp này, thì có thể hành trì viên mãn các hạnh.

Thiện nam! Ta được môn giải thoát của Bồ-tát, tên là pháp môn Dũng mãnh đi khắp với niềm vui Thiền định tịch tĩnh; thấy khắp tất cả chư Phật trong ba đời cũng thấy Đức Phật ấy, dùng Tam-muội và thần thông để làm thanh tịnh cõi nước và chúng hội đạo tràng tương ưng với biển hạnh; đủ các danh hiệu, thuyết pháp tuổi thọ, âm thanh, ngôn ngữ, thân tướng không đồng, đầy cả pháp giới, tất cả đều được thấy rõ và am hiểu sâu sắc; nhưng không có chấp trước, cũng không có đối tượng để nhập. Vì sao? Vì biết các Đức Như Lai cũng chẳng phải đi, bởi các nẻo thế gian đã diệt hẳn; cũng chẳng phải đến, vì thể tánh là vô sinh; cũng chẳng phải sinh, vì Pháp thân bình đẳng; cũng chẳng phải diệt, vì không có tướng sinh; cũng chẳng phải thật, vì trụ các pháp như huyễn; cũng chẳng phải hư, vì làm lợi ích chúng sinh; cũng chẳng phải dời đổi, vì vượt khỏi sinh tử; chẳng phải hoại, vì tánh thường bất biến; phải xa lìa tướng ngôn ngữ,vì vô tướng và tánh tướng vốn đều không.

Thiện nam! Ta biết hết các Đức Như Lai như thế. Lúc ấy,đối với môn giải thoát dũng mãnh đi khắp với niềm vui Thiền định tịch tĩnh của Bồ-tát ta phân biệt rõ ràng, sự tiến triển, thành tựu, quán sát tư duy, trang nghiêm kiên cố, chiếu sáng khắp các cảnh giới, viên mãn rộng lớn sâu xa, tùy thuận trụ vào ngằn mé bình đẳng, không sinh những vọng tưởng phân biệt, bằng đại Bi cứu hộ tất cả chúng sinh, nhất tâm không động. Tu tập Sơ thiền: Dứt các ý nghiệp, nhiếp hóa các chúng sinh, năng lực trí mạnh mẽ, tâm hỷ vui tươi. Tu tập Nhị thiền:Tư duy về tự tánh của tất cả chúng sinh, nhàm chán sinh tử, trụ vào niềm vui Niết-bàn. Tu Tam thiền: Có khả năng dứt hẳn các nổi khổ não của tất cả chúng sinh. Tu Tứ thiền: Phát triển toàn diện nguyện Nhất thiết trí, khéo léo làm phát sinh các biển Tam-muội, nhập môn biển giải thoát của các Bồ-tát,du hý thần thông của tất cả Bồ-tát, thành tựutất cả sự biến hóa thanh tịnh; bằng trí thanh tịnh nhập khắp pháp giới.

Thiện nam! Khi tu tập môn giải thoát này, ta dùng đủ các phương tiện làm cho tất cả chúng sinh được thành thục. Như: Chúng sinh nào ở tại gia mà tham dục, phóng túng, thì giúp họ tưởng bất tịnh, tưởng không đáng để vui thích, tưởng đáng nhàm chán, tưởng mệt mỏi, tưởng thúc bách, tưởng ràng buộc, tưởng La-sát, tưởng vô thường, tưởng khổ, tưởng không, tưởng vô ngã, tưởng vô chủ, tưởng không được tự tại, tưởng già bệnh chết; để tự họ đối với cảnh dục không còn ham thích; đồng thời cũng khuyên nhủ chúng sinh, không nên đắm say dục lạc, mà nên để tâm đến niềm vui chánh pháp, nên thoát ly gia đình sống không gia đình. Nếu chúng sinh nào sống nơi yên tĩnh, ta sẽ giúp họ dứt trừ các âm thanh không vừa ý. Vào đêm vắng, ta sẽ thuyết giảng giáo pháp sâu xa cho họ, cho họ duyên thuận hạnh, mở cửa xuất gia, chỉ con đường chánh, phóng ra ánh sáng trừ bóng tối cho họ, dứt sợ hãi cho họ, tán dương việc xuất gia, ca ngợi công đức tràn đầy của Tam bảo và Thiện tri thức; đồng thời cũng ca ngợi hạnh gần gũi phụng sự cúng dường Thiện tri thức.

Thiện nam! Khi ta tu môn giải thoát như thế; Ta đồng thờicũng giúp cho các chúng sinh xa hẳn tham lam phi pháp, bỏ phân biệt tà vạy; giúp cho người chưa làm điều ác không làm điều ác, người đã

làm thì đình chỉ; người vọng tưởng cõi không thể chuyển hóa,chưa sinh các thiện pháp, chưa tu Ba-la-mật, chưa cầu Nhất thiết trí, chưa phát nguyện thù thắng, chưa phát đại Từ bi, chưa tạo nghiệp trời người ta đều giúp cho họ được phát sinh. Người phát sinh rồi ta làm cho tăng trưởng. Ta trao những nhân duyên thuận với đạo như thế, cho đến giúp họ được thành tựu trí Nhất thiết trí.

Thiện nam! Ta chỉ được môn giải thoát dũng mãnh đi khắp với niềm vui Thiền định tịch tĩnh của Bồ-tát này thôi. Còn như các Đại Bồ-tát có đầy đủ những hạnh nguyện của Phổ Hiền, thông đạt hết vô biên pháp giới, thường có khả năng làm tăng trưởng tất cả thiện căn, thấu triệt trí lực của các Đức Như Lai, an trụ nơi cõi giới của các Đức Như Lai, luôn ở nơi sinh tử, tâm không bị chướng ngại, có khả năng nhanh chóng làm trọn vẹn nguyện Nhất thiết trí, có khả năng đến khắp tất cả biển cõi, có khả năng nhìn thấy tất cả biển Phật, có khả năng lắng nghe và giữ gìn tất cả mây pháp, có khả năng phá tan tối tăm của tất cả chúng sinh, có khả năng phát sinh tất cả ánh sáng trí tuệ ngay trong đêm dài sinh tử thì ta làm sao có thể biết và nói hết công đức cùng hạnh nguyện của các vị ấy.

Thiện nam! Cách đây không xa, bên phải của cội Bồ-đề đạo tràng, có một vị thần chủ về đêm, tên là Hỷ Mục Quán Sát Nhất Thiết Chúng Sinh. Ông đến thỉnh vấn vị ấy: Bồ-tát làm thế nào để học hạnh Bồ-tát và tu đạo Bồ-tát.

Khi ấy, vì muốn nói lại môn giải thoát này, nên Dạ thần Phổ Biến Cát Tường Vô Cấu Quang nói kệ cho Đồng tử Thiện Tài:

Tất cả Đức Như Lai ba đời

Đều vì tín tâm mà xuất hiện

Nếu được mắt rộng lớn sáng ngời

Thì được thấy khắp biển chư Phật

Ông quán thân chư Phật vô cấu

Tướng tốt xinh đẹp rất thanh tịnh

Đều ngồi trong chúng hội đạo tràng

Thị hiện thần thông ở khắp nơi

Đức Thiện Thệ Tỳ-lô-giá-na

Hàng phục ma thành Phật dưới Bồ-đề

Tùy theo tâm tất cả chúng sinh.

Chuyển xe đại pháp khắp pháp giới

Phật chứng chân pháp tánh sâu xa

Pháp thể tịch tĩnh không sai khác

Sắc thân thanh tịnh thật đẹp đẽ

Hiện khắp chúng sinh không cùng tận

Thân Phật rộng lớn bất tư nghì

Khắp cả pháp giới không cùng tận

Bình đẳng hiện khắp ở mười phương

Trong tất cả cõi đều được thấy

Hào quang chư Phật thường biến mãn

Chiếu khắp tất cả vi trần cõi

Ánh sáng đan chéo vô biên sắc

Mỗi mỗi tròn vẹn khắp pháp giới

Chân lông Như Lai nổi mây sáng

Rộng lớn khó lường không cùng tận

Chiếu khắp tất cả tâm chúng sinh

Giúp họ trừ diệt hết phiền não

Chân lông Như Lai nổi mây hóa

Mỗi mỗi thần thông không thể lường

Điều phục tất cả các chúng sinh

Tất cả nỗi khổ đều trừ diệt

Giọng Như Lai tròn đầy rộng lớn

Thanh quang phát ra biển ngôn từ

Tuôn mưa đại pháp khắp chúng sinh

Giúp cho họ hiểu tánh Bồ-đề

Phật xưa trong vô biên biển kiếp

Hộ trì cho ta tu các hạnh

Nay giúp ta được thấy Như Lai

Ảnh hiện các biển cõi mười phương

Như Lai hiện thân khắp thế gian

Bằng với số tất cả chúng sinh

Cõi giới sâu xa khó nhập

Đó cũng chẳng phải trí ta biết được

Các Bồ-tát đủ đại oai đức

Vào trong chân lông Đức Thiện Thệ

Cõi giải thoát chẳng thể tư nghì

Ta không thể biết trí chư Phật

Ở gần đây có vị Dạ thần

Tên Tinh Tú Quang Đại Hỷ Mục

Ông đến thỉnh vấn sự tu hành

Ngài sẽ truyền ông đạo Bồ-đề.

Lúc ấy, Đồng tử Thiện Tài, đảnh lễ sát chân vị Dạ thần, nhiễu quanh vô số vòng, chiêm ngưỡng lưu luyến, rồi từ giã ra đi.

Khi cung kính tùy thuận và phụng mệnh làm theo lời dạy của Thiện tri thức, Đồng tử Thiện Tài nghĩ: “Bậc Thiện tri thức khó thấy khó gặp. Nhờ thấy được Thiện tri thức nên tâm suy nghĩ không bị tán loạn; nhờ thấy Thiện tri thức, nên phá được núi phiền não và chướng ngại; nhờ thấy Thiện tri thức, nên có khả năng nhập biển đại Bi cứu hộ chúng sinh, nhờ thấy Thiện tri thức, nên được ánh sáng trí tuệ chiếu khắp pháp giới; nhờ thấy Thiện tri thức,nên có khả năng tu hành đạo Nhất thiết trí; nhờ thấy Thiện tri thức, nên có khả năng thấy biển Phật khắp mười phương; nhờ thấy Thiện tri thức, nên được thấy các Đức Phật chuyển bánh xe chánh pháp; mình ghi nhớ hết không bỏ sót”. Nghĩ thế rồi, đồng tử muốn đến ngay chỗ Thần chủ về đêm Hỷ Mục Quán Sát Nhất Thiết Chúng Sinh. Cùng Lúc ấy, thần Hỷ Mục dùng sức oai thần, bảo hộ Đồng tử Thiện Tài, giúp cho ông biết rằng thân cận Thiện tri thức, có thể sinh thiện căn và phát triển thành thục. Nghĩa là làm cho ông biết rằng thân cận Thiện tri thức, có thể tu tập đủ các trợ đạo; biết thân cận Thiện tri thức,có thể phát tâm dũng mãnh; biết thân cận Thiện tri thức, có thể tạo sự nghiệp khó bị hoại; biết thân cận Thiện tri thức có thể được năng lực kiên cố; biết thân cận Thiện tri thức, có thể nhập khắp vô biên phương; biết thân cận Thiện tri thức, có thể tu hành bền bỉ; biết thân cận Thiện tri thức, có thể hoàn tất vô biên sự nghiệp; biết thân cận Thiện tri thức, có thể thực hành vô lượng đạo; biết thân cận Thiện tri thức, có thể được năng lực nhanh chóng đến khắp các cõi; biết thân cận Thiện tri thức, có thể không rời chỗ ở, mà vẫn đi khắp mười phương.

Lúc ấy, Đồng tử Thiện Tài lại nghĩ: “Nhờ thân cận Thiện tri thức, nên có thể dũng mãnh tu tập đạo Nhất thiết trí; nhờ thân cận Thiện tri thức, nên ta có thể nhanh chóng phát sinh các biển đại nguyện; nhờ thân cận Thiện tri thức, nên ta có thể làm lợi ích cho tất cả chúng sinh chịu vô biên khổ tận kiếp vị lai; nhờ thân cận Thiện tri thức, nên ta có thể mặc áo giáp tinh tấn dũng mãnh thuyết pháp nơi một cực vi mà giọng nói vang khắp pháp giới; nhờ thân cận Thiện tri thức, nên ta có khả năng nhanh chóng đi đến khắp các biển trong mười phương; nhờ thân cận Thiện tri thức, nên ta có thể tu hạnh Bồ-tát, đến tận đời vị lai, bằng đường ngắn như một sợi lông; nhờ thân cận Thiện tri thức,nên trong từng niệm ta có thể thực hiện hạnh Bồ-tát và an trụ trọn vẹn vào địa vị Nhất thiết trí; nhờ thân cận Thiện tri thức, nên ta có khả năng nhập vào đạo trang nghiêm và thần lực tự tại của tất cả Như Lai trong ba đời; nhờ thân cận Thiện tri thức, nên dù ta luôn nương vào pháp giới chưa từng rời khỏi nhưng có thể đi khắp vô biên cõi nước; nhờ thân cận Thiện tri thức, nên ta có khả năng nhập khắp môn tịnh pháp giới, tách rời ý tưởng quá khứ và vị lai, để đến khắp mười phương. Nghĩ như thế rồi, Đồng tử Thiện Tài liền đi đến chỗ Thần chủ về đêm Hỷ Mục và trông thấy vị ấy, ngồi nơi tòa Sư tử liên hoa, ở trong đạo tràng hội chúng của Đức Như Lai, nhập vào môn giải thoát tràng vô cấu, nhanh chóng tỏa niềm vui khắp; mỗi lỗ chân lông trên thân vị ấy, xuất hiện vô số loại mây hóa thân, để tùy theo căn cơ, mà ngài dùng lời vi diệu, thuyết pháp nhiếp hóa, khắp vô lượng chúng sinh, giúp cho tất cả đều hoan hỷ và lợi ích. Nghĩa là nổi vô lượng mây hóa thân làm đầy khắp tất cả thế giới trong mười phương, thuyết về các Bồ-tát hành Ba-la-mật cung cấp cho khắp tất cả chúng sinh không hề luyến tiếc, giúp cho tất cả chúng sinh đều cùng thực hành bố thí. Pháp giới chỉ có một tướng tâm ấy bình đẳng,cúng dường phụng sự không khinh mạn, trong ngoài đều bố thí, phải tập bỏ những thứ khó bỏ. Cũng từ mỗi lỗ chân lông lại xuất hiện ra vô lượng mây hóa thân ngang bằng với số chúng sinh đầy cả pháp giới, hiện khắp trước các chúng sinh; thuyết về thọ trì tịnh giới không bị hủy phạm và tu các khổ hạnh đều được viên mãn; đối với thế gian không có sự nương tựa, đối với các cõi giới không có gì say đắm, thuyết về

sự xoay vần của sinh tử luân hồi; thuyết về các sự khổ, vui,thạnh, suy, của trời người; thuyết về các cõi giới đều bất tịnh; thuyết các pháp hữu vi đều vô thường; thuyết các pháp hữu lậu đều khổ và không có vị ngọt; thuyết tất cả các pháp đều không, vô ngã; làm cho các chúng sinh bỏ hẳn ý tưởng sai lầm điên đảo, an trụ vào cõi giới của Đức Như Lai thấu triệt thường, lạc, ngã, tịnh, bất tư nghì; trì giới của Như Lai một cách chân thật tuyệt đối; diễn thuyết đủ các giới hạnh như thế, hương giới đượm nhuần làm cho các chúng sinh đều được thành thục.

Cũng từ nơi mỗi lỗ chân lông, lại xuất hiện đủ các loại mây thân bằng với số chúng sinh; hoặc thuyết giảng về khả năng nhẫn chịu tất cả các khổ như: Cắt, xả, đánh đập, chửi mắng, mạt sát; nhưng tâmvị ấy vẫn thản nhiên, không phẫn nộ, an nhiên tiếp nhận suy nghĩ kỹ lưỡng, không đọng không loạn trong tất cả các việc làm; không có hèn hạ cũng khôngcó cao ngạo, không sinh ngã mạn với các chúng sinh,quán sát sâu sắc về các pháp tánh. Hoặc thuyết về tâm Bồ-đề không cùng tận, vì tâm không tận nên trí cũng không tận, cắt đứt hết phiền não của các chúng sinh. Hoặc thuyết về thân không đầy đủ, xấu xa bần tiện, hình tướng thô bỉ, làm cho họ sinh tâm nhàm chán, tìm cách trừ bỏ; bên cạnh những nhân như thế lại khen ngợi thân vô thượng, xinh đẹp, thanh tịnh, của các Đức Như Lai, giúp cho họ vui vẻ. Làm thành thục chúng sinh bằng những phương tiện như thế.

Cũng từ nơi mỗi lỗ chân lông, lại xuất hiện mây thân đủ các loại bằng với số chúng sinh, rồi tùy theo sở thích chúng sinh mà thuyết về sự tinh tấn dũng mãnh tu pháp trợ đạo Nhất thiết trí, tinh tấn dũng mãnh dập tắt ma oán, tinh tấn dũng mãnh phát tâm Bồ-đề bất thoái bất động, tinh tấn dũng mãnh độc ác chúng sinh thoát khỏi biển sinh tử, tinh tấn dũng mãnh trừ diệt tất cả các nạn về đường ác, tinh tấn dũng mãnh dùng sức trí tuệ phá núi vô trí, tinh tấn dũng mãnh phụng sự cúng dường các Đức Như Lai tâm không nhàm chán, tinh tấn dũng mãnh thọ trì pháp luân của tất cả chư Phật không thiếu sót, tinh tấn dũng mãnh phá tan tất cả các núi phiền não sâu nặng hết sức chướng ngại, tinh tấn dũng mãnh giáo hóa làm thành thục tất cả chúng sinh, tinh tấn dũng mãnh làm trang nghiêm thanh tịnh tất cả cõi Phật, làm thuần thục chúng sinh bằng những phương tiện như thế.

Cũng từ nơi mỗi lỗ chân lông, lại xuất hiện vô lượng mây thân bằng với số chúng sinh; rồi dùng mọi phương tiện giúp cho các chúng sinh, diệt trừ ưu buồn, thương tiếc, khổ não, tâm hoan hỷ, dứt bỏ ýxấu, nhàm chán các dục; rồi giảng về đức tánh hỗ thẹn giúp cho chúng sinh tích chứa các thiện căn, hoặc thuyết về phạm hạnh thanh tịnh tuyệt đối; hoặc thuyết các dục là cõi giới của ma, làm cho họ khiếp sợ hiện cảnh, không thích dục lạc của thếgian, an trụ pháp A-lan-nhã, tiếp nhận niềm vui của chánh pháp. Theo thứ tự mà nhập vào niềm vui từcác Tam-muội của pháp thiền định, giúp họ tư duy quán sát, diệt trừ tất cả phiền não đã có, khen ngợi tính tình, chỉ bày sự vô sinh. Lại diễn thuyết các biển Tam-muội của tất cả Bồ-tát thần lực biến hiện, tự tại dạo khắp; làm cho các chúng sinh vui vẻ thích thú, rời xa nỗi hoang mang sợ hãi, khiến tâm họ thanh tịnh, tính tình thuần thục, các căn bén nhạy, có khả năng tiếp nhận và thọ dụng, quý trọng giáo pháp, tu tập tiến triển. Thành tựu chúng sinh bằng những phương tiện như thế.

Cũng từ nơi mỗi lỗ chân lông, lại xuất hiện đủ loại mây thân, bằng số chúng sinh, để giảng cho họ vềviệc đi đến tất cả cõi Phật thân cận phụng sự cúng dường các Đức Phật, cho đến sư trưởng, chân Thiện tri thức, thọ trì tất cả xe giáo pháp của chư Phật, lại diễn thuyết và khen ngợi tất cả biển Như Lai, quán sát tất cả biển pháp môn, chỉ bày tánh và tướng của tất cả các pháp, khuếch trương tất cả các môn Tam-muội, chiếu sáng cõi giới trí tuệ, làm khô biển nghi của tất cả chúng sinh, để chỉ rõ trí Kim cương, hủy hoại núi tà kiến, cất cao vầng mặt trời tuệ, xóa tan các bóng tối; giúp cho tất cả đều hoan hỷ và thành Nhất thiết trí.

Cũng từ nơi mỗi lỗ chân lông, lại xuất hiện đủ cácloại mây thân, bằng số chúng sinh, hiện đủ những sắc tướng, đủ các hình dáng và thân bất tư nghì, để đến trước tất cả chúng sinh, rồi tùy theo căn cơ của họ mà dùng đủ các ngôn ngữ và phương thức dạy bảo để thuyết pháp cho họ hoặc nói về phước lực và thần thông của thế gian; hoặc nói ba cõi đều đáng sợ, làm cho họ không tạo hạnh nghiệp của thế gian, tránh xa ba cõi, ra khỏi rừng già kiến chấp; hoặc khen ngợi đạo Nhất thiết trí, giúp họ vượt khỏi tất cả hàng Thanh văn và Bích-chi-

phật; hoặc diễn thuyết không trụ vào sinh tử, không dừng ở Niết-bàn, giúp cho họ không thiên về hữu vi hoặc vô vi, không vui buồn khi được kính trọng hoặc bị xem thường; hoặc diễn nói về việc khi còn ở thiên cung cho đến lúc ngồi nơi đạo tràng thành Đẳng chánh giác làm cho họ thích phát tâm Bồ-đề, chỉ bày môn phương tiện quyền xảo Ba-la-mật như thế, để giáo hóa cho tất cả chúng sinh được thành thục và giúp họ đạt được Nhất thiết trí tuyệt đối.

Cũng từ nơi mỗi lỗ chân lông, lại xuất hiện đủ các loại mây thân bằng số cực vi trần trong tất cả thế giới, hiện trước tất cả chúng sinh, trong từng niệm hiện rõ tất cả hạnh nguyện của Bồ-tát Phổ Hiền, trong từng niệm hiện rõ đại nguyện thanh tịnh đầy khắp pháp giới, trong từng niệm hiện làm trang nghiêm thanh tịnh tất cả biển thế giới, từng niệm hiện sự cúng dường cho tất cả biển Như Lai, trong từng niệm hiện ra sự nhập vào tất cả biển pháp môn, trong từng niệm hiện ra sự nhập vào biển thế giới nhiều như cực vi trần trong tất cả biển cõi,trong từng niệm hiện rõ sự tu hành đạo Nhất thiết trí thanh tịnh trong tất cả cõi tận kiếp vị lai, từng niệm hiện ra sự nhập vào năng lực các Đức Như lai khắp mười phương, từng niệm biểu hiện sự nhập tất cả biển phương tiện trong ba đời, trong từng niệm biểu hiện việc đi đến tất cả cõi, hiện đủ các thần thông biến hóa tự tại, trong từng niệm biểu hiện đủ các hạnh nguyện của tất cả Bồ-tát. Biểu hiện những nguyện Ba-la-mật như thế, giúp cho các chúng sinh an trụ vào Nhất thiết trí và những việc làm như thế nối tiếp không ngừng.

Cũng từ nơi mỗi lỗ chân lông, lại xuất hiện mây thân biến hóa bằng đủ các loại tâm của tất cả chúng sinh; đến trước tất cả chúng sinh, thuyết về sự tích tập pháp trợ đạo Nhất thiết trí của cácBồ-tát đó là: Năng lực vô biên tế, năng lực không bị phá hoại; năng lực không cùng tận; năng lực tu hạnh vô thượng, không còn thoái chuyển; năng lực không gián đoạn; năng lực không còn đắm nhiễm pháp sinh tử; năng lực có khả năng phá tất cả ma quân; năng lực tránh xa tất cả bụi cấu phiền não; năng lực có khả năng phá tất cả núi nghiệp chướng; năng lực trụ tất cả kiếp tu hạnh đại Bi không biết mỏi mệt; năng lực làm chấn động tất cả cõi của các Đức Phật làm cho các chúng sinh hoan hỷ; năng lực chuyển pháp luân khắp cả thế gian. Dùng những

năng lực Ba-la-mật như thế-làm phương tiện để thành thục cho các chúng sinh đạt đến Nhất thiết trí.

Cũng từ nơi mỗi lỗ chân lông, lại xuất hiện mây thân biến hóa, với đủ các sắc tướng, ngang bằng với các loại tâm khác nhau của tất cả chúng sinh, đến khắp vô lượng thế giới trong mười phương; rồi tùy theo tâm của chúng sinh mà diễn thuyết về tất cả trí và hạnh của Bồ-tát. Đó là thuyết về trí nhập nơi biển thế giới của tất cả chúng sinh, thuyết về trí nhập vào biển tâm của tất cả chúng sinh; thuyết về trí nhập vào biển căn của tất cả chúng sinh; thuyết về trí nhập vào biển hạnh của tất cả chúng sinh; thuyết về trí hóa độ, điều phục và làm thành thục tất cả chúng sinh, chưa từng lỡ dịp; thuyết về trí phát ra âm thanh khắp cả pháp giới, thuyết về trí trong từng niệm có ở khắp cả biển pháp giới; thuyết về trí trong từng niệm biết tất cả biển thế giới bị hoại diệt, thuyết về trí trong từng niệm biết tất cảbiển thế giới, thành trụ trang nghiêm hình tướng khác nhau, thuyết về trí trong từng niệm, bằng thần thông tự tại thân cận cúng dường các Đức Như lai và tiếp nhận chánh pháp. Biểu hiện trí Ba-la-mật như thế, làm cho các chúng sinh vui mừng, phấn khởi, thích thú, tâm họ tịch tĩnh, sinh ra hiểu biết rõ ràng để cầu Nhất thiết trí không còn thoái chuyển;như thuyết về Ba-la-mật của Bồ-tát với những cách điều phục và làm thành thục chúng sinh, trong mọi thời gian, thuận theo đủ các tâm, biết đủ các căn tánh, làm cho họ bén nhạy, có thể đảm nhận sự việc, có thể sinh năng lực yêu thích và tin hiểu chắc chắn vào Nhất thiết trí một cách trọn vẹn tuyệt đối. Tuyên thuyết đủ các pháp hành của tất cả Bồ-tát, để làm cho chúng sinh lợi ích và thành thục.

Cũng từ nơi mỗi lỗ chân lông, lại xuất hiện cõi tu tập công đức từ lúc mới phát tâm của vị Dạ thần. Như phụng sự các bậc Thiện tri thức; thân cận các Đức Phật; tu tập thiện pháp. Hành Bố thí ba-la-mật, dứt bỏ những thứ khó bỏ hành trì Giới ba-la-mật, bỏ ngôi vua giàu sang tự tại, cung điện quyến thuộc, xuất gia học đạo, bằng tâm tăng thượng. Hành Nhẫn nhục ba-la-mật, có thể nhẫn chịu đủ các nỗi khổ, những việc khó thực hiện của thế gian, cho đến sự thanh tịnh trọn vẹn của Bồ-tát,việc tu khổ hạnh, việc hộ trì chánh pháp tất cả đều vững chắc, nhưng tâm ấy không động, cũng có khả năng nhẫn chịu, tất cả

chúng sinh nói ác, làm ác, đối với bản thân mình; nhẫn với tất cả sự nghiệp là không để hoại mất; nhẫn với tất cả pháp là niềm tin mạnh mẽ trọn vẹn, hiểu rõ sự thật; nhẫn các pháp tánh là có thể tư duy chắc chắn không có phân biệt. Hành Tinh tấn ba-la-mật làphát sinh hạnh Nhất thiết trí, thành tựu tất cả Phật pháp, thành thục cho toàn thể mà không bị thoái chuyển. Hành Thiền định ba-la-mật là thanh tịnh tuyệt đối người hành Thiền ba-la-mật ấy, có những vật dụng riêng, phải có sự chuyên cần khẩn cầu, sự tu hành, sự thành tựu, sự thanh tịnh, sự phát sinh Tam-muội và thần thông trọn vẹn; việc nhập vào môn biển Tam-muội đều được hiện rõ. Hành Trí tuệ ba-la-mật, tâm không chấp trước; người hành Trí tuệ ba-la-mật ấy, có những vật dụng riêng như mặt trời đại trí tuệ thanh tịnh, mây đại trí tuệ, kho đại trí tuệ, biển đại trí tuệ, hạnh đại trí tuệ, cửa đại trí tuệ, tất cả đều hiện rõ. Lại thị hiện sự tu hành môn Phương tiện ba-la-mật, người hành môn phương tiện ấy có vật dụng riêng có tu hành, có thể tánh, có lý thú, có thanh tịnh, có sự tương ưng tất cả đều hiện rõ. Hành Nguyện ba-la-mật, người hành hạnh nguyện này có thể tánh, có thành tựu, có tu tập, có khế hợp các việc, tất cả đều hiện rõ. Hành Lực ba-la-mật, người hành Lực ba-la-mật ấy có vật dụng riêng, có nhân duyên, có lý thú, có diễn thuyết và có sự khế hợp các việc, tất cả đều hiện rõ. Hành Trí ba-la-mật, người hành trí ấy, có vật dụng riêng, có thể tánh, có tu hành, có thành tựu, có phát sinh, có thanh tịnh, có xứ sở, có tăng trưởng, có thâm nhập, có ánh sáng, có biểu hiện, có lý thú, có sự khế hợp các việc, có khả năng giảng trạch, có các hành tướng, có pháp tương ưng, có pháp nhiếp hóa, biết pháp, biết nghiệp, biết cõi, biết kiếp, biết đời, biết Phật xuất hiện, biết Phật, biết Bồ-tát, biết tâm Bồ-tát, quả vị của Bồ-tát, vật dụng riêng của Bồ-tát, sự hướng đến của Bồ-tát, sự hồi hướng của Bồ-tát, việc làm của Bồ-tát, đại nguyện của Bồ-tát, xe pháp của Bồ-tát, sự thanh lọc của Bồ-tát, biển pháp của Bồ-tát, biển pháp môn của Bồ-tát, dòng nước pháp của Bồ-tát, kho pháp ngầm của Bồ-tát, pháp lý thú của Bồ-tát, tất cả những cõi giới khế hợp với Trí ba-la-mật như thế đều hiện rõ. Từ mỗi lỗ chân lông, trên thân vị Thần chủ về đêm ấy đều hiện đầy đủ mười độ như thế, để giáo hóa và làm thành thục tất cả chúng sinh.

Bấy giờ, Đồng tử Thiện Tài lại thấy nơi mỗi lỗ chân lông trên thân của thần chủ Dạ Hỷ Mục Quán Sát Nhất Thiết Chúng Sinh, xuất hiện vô lượng mây thân tương tự hình tướng chúng sinh. Như xuất hiện mây tương tự thân trời Sắc cứu cánh, trời Thiện hiện, trời Thiện kiến, trời Vô nhiệt, trời Vô phiền. Xuất hiện mây tương tự thân trời Quảng quả, trời Phước sinh, trời Vô vân. Xuất hiện mây tương tự thân trời Biến tịnh, trời Vô lượng tịnh, trời Thiểu tịnh. Xuất hiện mây tương tự thân trời Cực quang tịnh, trời Vô lượng quang, trờiThiểu quang. Xuất hiện mây tương tự thân trời Đại phạm, trời Phạm phụ, trời Phạm chúng. Xuất hiện mây tương tự thân trời Tha hóa tự tại, trời Hóa lạc, trời Đâu-suất, trời Tu-dạ-ma, trời Đao-lợi, tất cả vua trời, thể nữ và các Thiên tử như thế. Xuất hiện mây tương tự thân Đề-đầu-lại-tra, vua Càn-thát-bà, nữ Càn-thát-bà, con Càn-thát-bà. Xuất hiện mây tương tự thân vua Cưu-bàn-trà Tỳ-lâu-lặc-xoa, nữ Cưu-bàn-trà, con Cưu-bàn-trà. Xuất hiện mây tương tự thân Long vươngTy-lâu-bát-xoa, Long nữ và Long tử. Xuất hiện mây tương tự thân vua Dạ-xoa Tỳ-sa-môn, nữ Dạ-xoa và con Dạ-xoa. Xuất hiện mây tương tự như thân vua Khẩn-na-la đại thọ, nữ Khẩn-na-la và con Khẩn-na-la. Xuất hiện mây tương tự như thân vua Ma-hầu-la-giàdiệu trí, nữ Ma-hầu-la-già và con Ma-hầu-la-già. Xuất hiện mây tương tự thân vua Ca-lầu-la đại thếtốc tật lực, nữ Ca-lầu-la và con Ca-lầu-la. Xuất hiện mây tương tự thân vua A-tu-la La-hầu, nữ A-tu-la và con A-tu-la. Xuất hiện mây tương tự thân vua Diêm-la pháp, nữ Diêm-la vương và con Diêm-la vương. Xuất hiện mây tương tự thân các vị vua, phu nhân, hoàng tử và công chúa. Xuất hiện đủ các loại mây thân trong các đường như thế. Xuất hiện mây có các tướng tương tự thân các hàng Thanh văn, Độc giác, Bồ-tát và chư Phật. Xuất hiện thân tương tự thân của tất cả thần đất, thần nước, thần lửa, thần gió, thần sông, thần biển, thần núi, thần rừng, thần chủ lúa, thần chủ thuốc,thần chủ cây, thần chủ đất, thần chủ thành, thần chủ ngày, thần chủ đêm, thần chủ không, thần chủ phương, thần chủ chúng, thần túc hành, thần chủ đạo tràng, cho đến thần chấp Kim cương, khắp mười phương đầy cả pháp giới. Hiện trước tất cả chúng sinh, với đủ các âm thanh. Đó là tiếng phong luân, tiếng thủy luân, tiếng lửa cháy, tiếng nước biển dâng, tiếng động đất, tiếng

núi va chạm, tiếng thiên thành chấn động, tiếng Ma-ni chạm nhau, tiếng Thiên vương, tiếng Long vương, tiếng Dạ-xoa vương, tiếng Càn-thát-bà vương, tiếng A-tu-la vương,tiếng Ca-lầu-la vương, tiếng Khẩn-na-la vương, tiếng Ma-hầu-la-già vương, tiếng nhân vương, tiếng Phạm vương, tiếng Thiên nữ ca vịnh, tiếng âm nhạc của chư Thiên, tiếng Ma-ni bảo vương, tiếng Thanh văn, tiếng Độc giác, tiếng Bồ-tát. Dùng các âm thanh như thế để diễn thuyết về sự tuần tự và liên tục tích tập công đức của thần chủ Dạ Hỷ Mục Quán Sát Chúng Sinh kể từ khi mới phát tâm; sự tuần tự và liên tục tu tập thiện căn, sự tuần tự và liên tục phát tâm Bồ-đề; sự tuần tự và liên tục tu vô lượng Ba-la-mật; sự tuần tự và liên tục chết chỗ này sinh nơi kia và danh hiệu của vị ấy; sự tuần tự và liên tục thân cận bạn bè và phụng sự các Đức Phật; sự tuần tự và liên tục chấp nhận các loại xe pháp của các Đức Như Lai, sự tuần tự và liên tục thọ trì chánh pháp, sự tuần tự và liên tục tu hạnh Bồ-tát; sự tuần tự và liên tục nhập các Tam-muội, sự tuần tự và liên tục dùng năng lực Tam-muội thấy các Đức Phật; sự tuần tự và liên tục thấy khắp các cõi; sự tuần tự và liên tục biết hết các kiếp; sự tuần tự và liên tục thâm nhập pháp giới; sự tuần tự và liên tục quán sát chúng sinh, sự tuần tự và liên tục nhập biển giáo pháp; sự tuần tự và liên tục biết các chúng sinh sinh nơi này tử nơi kia; được Thiên nhĩ thanh tịnh, nên tuần tự và liên tục nghe tất cả âm thanh, đủ các biện tài và tùy thuận tư duy, được Thiên nhãn thanh tịnh, nên tuần tự và liên tục thấy tất cả màu sắc, đủ các loại hình tướng và khéo léo, được Tha tâm trí nên tuần tự và liên tục biết tâm của chúng sinh, được túc trụ trí, nên tuần tự và liên tục biết tất cả sự việc trong đời trước; được thần túc trí thông tự tại bất tư nghì không nương tựa, không tạo tác, nên tuần tự và liên tục đi khắp các cõi trong mười phương; được pháp giải thoát khác nhau của Bồ-tát, nhập biển giáo pháp giải thoát chẳng thể nghĩ bàn của Bồ-tát, an trụ nơi tâm tưởng của Bồ-tát; được Du Bộ dũng mãnh của Bồ-tát, an trụ nơi tâm tướng của Bồ-tát; làm quyến thuộc của Bồ-tát, gia nhập vào đạo tràng của Bồ-tát, tuần tự và liên tục có những công đức như thế tất cả đều diễn thuyết, hiện rõ và phân biệt, để thành tựu chúng sinh. Trong từng niệm ngay lúc diễn thuyết như thế có vô lượng vô lượng cõi của chư Phật khắp mười

phương, đều được làm cho thanh tịnh trang nghiêm và độ thoát vô lượng chúng sinh nơi đường ác; giúp cho vô lượng chúng sinh sinh vào cõi trời, cõi người, giàu sang nhàn nhã; làm cho vô lượng chúng sinh thoát khỏi biển sinh tử; làm cho vô lượng chúng sinh an trụ vào hàng Thanh văn và Bích-chi-phật; làm cho vô lượng chúng sinh được pháp môn của Bồ-tát; làm cho vô lượng chúng sinh trụ ở hàng trí của Như Lai.