Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Pháp Bảo (VBeta)Trang 19/30

Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Linh Sơn Đại Tạng › Bộ Hoa Nghiêm

Đại Tập 40 · Bộ Hoa Nghiêm V · Số 286–292 & Số 293 (Q.1–22)

Dịch giả
Thích Tịnh Hạnh
Thông tin
Ghi trên sách: Sa Môn Thích Tịnh HạnhHội Văn Hóa Giáo Dục Linh Sơn Đài Bắc, 2000

Số 293- Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm (40 quyển), Quyển 1: Phẩm Nhập Bất Tư Nghì Giải Thoát Cảnh Giới Phổ Hiền Hạnh Nguyện (Phần 1)

SỐ 293

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT

HOA NGHIÊM

Hán dịch: Đời Đường, Tang tạng Bát-nhã,

người nước Kế Tân.

QUYỂN 1

PHẨM NHẬP BẤT TƯ NGHÌ giải THOÁT CẢNH GIỚI PHỔ

HIỀN HẠNH NGUYỆN (Phần 1)

Tôi nghe như vầy:

Một thời, ở lầu gác đại trang nghiêm, vườn Cấp cô độc, rừng Thệ-đa, thành Thất-la-phiệt, Đức Phật cùng năm ngàn Đại Bồ-tát. Đứng đầu là hai Đại Bồ-tát Văn-thù và Phổ Hiền và các vị khác như: Bồ-tát Trí Tuệ Thắng, Bồ-tát Phổ Hiền Thắng Trí, Bồ-tát Vô Trước Thắng Trí, Bồ-tát Hoa Thắng Trí, Bồ-tát Nhật Thắng Trí, Bồ-tát Nguyệt Thắng Trí, Bồ-tát Vô Cấu Thắng Trí, Bồ-tát Kim Cang Thắng Trí, Bồ-tát Vô Thần Lao Thắng Trí, Bồ-tát Tỳ-lô-giá-na Thắng Trí, Bồ-tát Tinh Tú Tràng, Bồ-tát Tu-di Tràng, Bồ-tát Bảo Thắng Tràng, Bồ-tát Vô Ngại Tràng, Bồ-tát Hoa Tràng, Bồ-tát Vô Cấu Tràng, Bồ-tát Nhật Tràng, Bồ-tát Diệu Tràng, Bồ-tát Ly Trần Tràng, Bồ-tát Tỳ-lô-giá-na Tràng, Bồ-tát Địa Oai Đức Quang, Bồ-tát Bảo Oai Đức Quang, Bồ-tát Đại Uy Quang, Bồ-tát Kim Cang Trí Quang, Bồ-tát Vô Cấu Quang, Bồ-tát Pháp Nhật Quang, Bồ-tát Phước Sơn Quang, Bồ-

tát Trí Diệm Quang, Bồ-tát Phổ Hiền Cát Tường Quang, Bồ-tát Phổ Hiền Diệm Quang, Bồ-tát Địa Tạng, Bồ-tát Hư Không Tạng, Bồ-tát Liên Hoa Tạng, Bồ-tát Bảo Tạng, Bồ-tát Nhật Tạng, Bồ-tát Tịnh Đức Tạng, Bồ-tát Pháp Hải Tạng, Bồ-tát Lô-giá-na Tạng, Bồ-tát Tê Tạng, Bồ-tát Liên Hoa Cát Tường Tạng, Bồ-tát Diệu Nhãn, Bồ-tát Thanh Tịnh Nhãn, Bồ-tát Vô Cấu Nhãn, Bồ-tát Vô Trước Nhãn, Bồ-tát Phổ Kiến Nhãn, Bồ-tát Diệu Quán Nhãn, Bồ-tát Thanh Liên Hoa Nhãn, Bồ-tát Phổ Kim Cang Nhãn, Bồ-tát Bảo Nhãn, Bồ-tát Hư Không Nhãn, Bồ-tát Phổ Nhãn, Bồ-tát Thiên Quan, Bồ-tát Biến Chiếu Pháp Giới Ma-ni Trí Quan, Bồ-tát Đạo Tràng Quan, Bồ-tát Quang Minh Biến Chiếu Thập Phương Quan, Bồ-tát Chư Phật Sở Tán Quan, Bồ-tát Siêu Chư Thế Gian Quan, Bồ-tát Quang Minh Phổ Chiếu Quan, Bồ-tát Vô Năng Thắng Quan, Bồ-tát Trì Chư Như Lai Sư Tử Tòa Quan, Bồ-tát Đại Quang Phổ Chiếu Pháp Giới Hư Không Quan, Bồ-tát Phạm Vương Kế, Bồ-tát Thích Chủ Kế, Bồ-tát Nhất Thiết Chư Phật Biến Hóa Sai Biệt Quang Minh Kế, Bồ-tát Chân Thật Bồ-đề Tràng Kế, Bồ-tát Nhất Thiết Nguyện Hải Thanh Ma-ni Vương Kế, Bồ-tát Xuất Sinh Đại Xả Chư Phật Viên Quang Ma-ni Vương Kế, Bồ-tát Hiện Đẳng Hư Không Giới Nhất Thiết Bảo Cái Ma-ni Vương Kế, Bồ-tát Hiện Nhất Thiết Phật Thần Thông Quang Tràng Võng Thùy Phúc Ma-ni Vương Kế, Bồ-tát Xuất Nhất Thiết Phật Đại Pháp Luân Thanh Kế, Bồ-tát Đại Phước Viên Mãn Danh Tự Âm Thanh Kế, Bồ-tát Đại Diêm Quang, Bồ-tát Vô Cấu Diệm Quang, Bồ-tát Ly Cấu Oai Đức Diệm Quang, Bồ-tát Bảo Diệm Quang, Bồ-tát Tinh Tú Diệm Quang, Bồ-tát Pháp Diệm Quang, Bồ-tát Tịch Diệm Quang, Bồ-tát Nhật Diệm Quang, Bồ-tát Thần Thông Diệm Quang, Bồ-tát Thiên Diệm Quang, Bồ-tát Phước Tụ, Bồ-tát Trí Tụ, Bồ-tát Pháp Tụ, Bồ-tát Thần Thông Tụ, Bồ-tát Quang Diệm Tụ, Bồ-tát Hoa Tụ, Bồ-tát Bồ-đề Tụ, Bồ-tát Phạm Tụ, Bồ-tát Nhất Thiết Chúng Sinh Quang Tụ, Bồ-tát Ma-ni Bảo Tụ, Bồ-tát Phạm Thanh, Bồ-tát Đại Hải Thanh, Bồ-tát Đại Địa Hống Thanh, Bồ-tát Thế Chủ Thanh, Bồ-tát Sơn Vương Tự Tại Thanh, Bồ-tát Biến Mãn Nhất Thiết Pháp Giới Thanh, Bồ-tát Nhất Thiết Pháp Hải Triều Thanh, Bồ-tát Tồi Phá Nhất Thiết Ma Lực Thanh, Bồ-tát Đại Bi Vân Lôi Giáo Thanh, Bồ-tát Tốc Tật Cứu Hộ Nhất Thiết Thế

Gian Khổ Não Thanh, Bồ-tát Pháp Xuất Sinh, Bồ-tát Thắng Xuất Sinh, Bồ-tát Trí Xuất Sinh, Bồ-tát Phước Đức Tu-di Xuất Sinh, Bồ-tát Tối Thắng Công Đức Bảo Vương Xuất Sinh, Bồ-tát Danh Xưng Xuất Sinh, Bồ-tát Phổ Hiền Quang Xuất Sinh, Bồ-tát Đại Bi Xuất Sinh, Bồ-tát Trí Tụ Xuất Sinh, Bồ-tát Như Lai Chủng Tánh Xuất Sinh, Bồ-tát Quang Cát Tường, Bồ-tát Tối Thắng Cát Tường, Bồ-tát Chánh Dũng Xuất Sinh Cát Tường, Bồ-tát Tỳ-lô-giá-na Cát Tường, Bồ-tát Liên Hoa Cát Tường, Bồ-tát Nguyệt Cát Tường, Bồ-tát Hư Không Cát Tường, Bồ-tát Bảo Cát Tường, Bồ-tát Tích Cát Tường, Bồ-tát Trí Tuệ Cát Tường, Bồ-tát Sơn Tự Tại Vương, Bồ-tát Pháp Tự Tại Vương, Bồ-tát Thế Tự Tại Vương, Bồ-tát Phạm Tự Tại Vương, Bồ-tát Số Tự Tại Vương, Bồ-tát Long Tự Tại Vương, Bồ-tát Tịch Tĩnh Tự Tại Vương, Bồ-tát Bất Động Tự Tại Vương, Bồ-tát Oai Lực Tự Tại Vương, Bồ-tát Tối Thắng Tự Tại Vương, Bồ-tát Tối Tịch Âm, Bồ-tát Vô Đẳng Âm, Bồ-tát Địa Chấn Âm, Bồ-tát Đại Hải Triều Âm, Bồ-tát Đại Vân Lôi Âm, Bồ-tát Pháp Quang Âm, Bồ-tát Hư Không Âm, Bồ-tát Nhất Thiết Chúng Sinh Quảng Đại Thiện Căn Âm, Bồ-tát Diễn Tích Đại Nguyện Âm, Bồ-tát Hàng Phục Ma Vương Chúng Âm, Bồ-tát Bảo Giác, Bồ-tát Tu-di Giác, Bồ-tát Hư Không Giác, Bồ-tát Vô Cấu Giác, Bồ-tát Vô Trước Giác, Bồ-tát Quảng Đại Giác, Bồ-tát Khai Phu Giác, Bồ-tát Phổ Chiếu Tam Thế Giác, Bồ-tát Quảng Nghiêm Giác, Bồ-tát Phổ Quán Giác, Bồ-tát Pháp Giới Quang Minh Giác. Đó là những Đại Bồ-tát thượng thủ. Các vị ấy, đều sinh ra từ hạnh nguyện Phổ hiền, việc làm vô ngại; đến khắp các cõi nước của chư Phật, hiện vô lượng thân, để gần gũi các Đức Như Lai; xa lìa những triền cái, như vầng trăng sáng, làm hiện rõ tất cả các thần thông biến hóa của chư Phật; đạt đạt được trí giác, thấy được các cảnh giới thần thông tự tại của chư Phật, được vô lượng ánh sáng chiếu soi khắp biển lớn giáo pháp và ánh sánh trí tuệ của chư Phật; có đầy đủ biện tài vô ngại giải. Bằng biện pháp thanh tịnh, các vị ấy ở trong vô lượng kiếp, tuyên thuyết công đức của Phật vô cùng tận; an trụ trí tối thắng như hư không; việc làm thanh tịnh không nhiễm chấp, không nương tựa thị hiện sắc thân tùy theo tâm ưu thích của chúng sinh; xa rời những trở ngại; hiểu rõ các tướng: Ta, người, chúng sinh và tuổi thọ đều là không có. Trí tuệ bao trùm

giống như hư không, dùng ánh sáng lớn như mạng lưới chiếu khắp pháp giới.

Lại có năm trăm chúng Thanh văn. Những vị ấy, có oai đức lớn đều là những bậc hiểu chân đế và đều chứng thật tế; thâm nhập pháp tánh, vượt khỏi biển hữu, nương vào cảnh giới hư không của Như Lai, xa lìa sự trói buộc của kết sử, không đắm vướng vào trú xứ, tâm được tịch tĩnh giống như hư không không còn nghi hoặc, tín tâm kiên cố đối với các Đức Phật và nhập vào biển trí của chư Phật. Lại vô lượng chư vị chủ thế giới. Các vị ấy, đã từng cúng dường vô lượng Đức Phật, thường làm lợi lạc cho tất cả chúng sinh, cùng chúng sinh kết làm bằng hữu, thường che chở cho những kẻ lạc loài, không bỏ rơi thế gian, thể nhập trí thù thắng, sinh ra nơi có Phật pháp, hộ trì chánh pháp của Như Lai, phát đại thệ nguyện, không đoạn giống Phật, nhờ vào sức hạnh nguyện, nên được sinh vào nhà Như Lai để chuyên cầu trí Nhất thiết trí.

Bấy giờ, các Đại Bồ-tát, các Đại Thanh văn cùng các vị Phạm vương và quyến thuộc của mình đều nghĩ: Nói đến cảnh giới, trí hạnh, thần thông, mười lực, vô sở úy, định, trụ xứ tối thắng cho đến thân và trí của Như Lai thì tất cả trời, người trong thế gian, đều không thể thông đạt, không thể thâm nhập, không thể tin hiểu, không thể biết hết, không thể phân biệt, không thể nghĩ suy, không thể quán sát, không thể lựa chọn cho đến không thể chỉ bày và cũng không có khả năng làm cho chúng sinh lãnh hội được. Ngoại, trừ sức gia hộ của chư Phật, sức thần thông, sức oai đức, sức bản nguyện cộng với sức từ thiện căn của đời trước, sức thân cận bạn lành, sức tin hiểu thanh tinh, sức mong muốn, sức hướng về tâm Bồ-đề thanh tịnh và sức hạnh nguyện rộng lớn cầu Nhất thiết trí.

Cúi xin Đức Thế Tôn dùng sức phương tiện mà tùy thuận cho chúng con và chúng sinh; vì tâm lượng không đồng, tin hiểu không đồng, trí tuệ không đồng, ngôn ngữ không đồng, đến tên họ không đồng, chứng đắc không đồng, ngôi vị không đồng, căn thanh tịnh không đồng, ý phương tiện không đồng, cảnh giới tâm không đồng và chỗ nương tựa không đồng. Với công đức của Như Lai; chúng con sẽ tùy theo khả năng mà tiếp nhận. Những điều Như Lai thuyết giảng đó

biểu hiện rõ: Đức Như Lai thuở xưa, đã cầu Nhất thiết trí, đã phát đại nguyện của Bồ-tát, đã viên mãn các hạnh Bồ-tát, từng đi trên đường trí trang nghiêm, đã hành các đạo thanh tịnh, đã ra khỏi biển pháp thù thắng, đã phát sinh thần thông diệu dụng từ biển đại trang nghiêm, đã gom góp vô lượng việc làm tương ưng với biển hạnh và hiển thị toàn bộ các môn như: Biển trí thần thông Như Lai hiện tiền thành Chánh giác, biển Như Lai tự tại chuyển pháp luân, biển thần thông Như Lai làm thanh tịnh cõi Phật, biển phương tiện quyền xảo của Như Lai điều phục tất cả chúng sinh; Như Lai khai trị thành trì Nhất thiết trí, Như Lai chỉ đường cho các chúng sinh, Như Lai khéo nhập vào nơi sinh tử của chúng sinh, Như Lai làm ruộng phước tối thượng cho tất cả chúng sinh, Như Lai giảng thuyết công đức bố thí cho các chúng sinh; Như Lai tuyên thuyết những tâm hạnh cho tất cả chúng sinh, Như Lai dạy bảo truyền trao cho tất cả chúng sinh, Như Lai có khả năng dùng thần thông Tam-muội hiện các hình tượng. Xin Như Lai thương xót cho tất cả chúng con mà diễn thuyết những pháp đó.

Khi ấy, biết được tâm niệm của các Bồ-tát và toàn thể chúng hội; Đức Thế Tôn lấy đại Bi làm thân, làm cửa, làm đầu và dùng pháp đại Bi làm phương tiện, đầy khắp hư không và bao trùm cả pháp giới. Tiếp đó, Đức Thế Tôn nhập vào Tam-muội Sư tử tần thân. Nhập Tam-muội ấy rồi, khắp cả thế giới trở nên trang nghiêm và thanh tịnh. Lầu gác đại trang nghiêm bấy giờ, bỗng nhiên cao rộng uy nghi, tráng lệ khắp cả pháp giới, nền bằng kim cương, trang hoàng bằng các báu, giăng lưới bằng ngọc như ý và cờ Vô năng thắng được phân bố đều trong ấy, rải vô số hoa báu và ngọc ma-ni. Các báu vật ấy đầy dẫy khắp nơi; trụ cột bằng ngọc lưu ly, chiếu ánh sáng khắp chốn để trang nghiêm; khắp nơi được trang sức bằng vàng Diêm-phù-đàn và ngọc ma-ni. Tất cả các vật báu được ánh sáng từ bốn mặt cửa chiếu vào đan chéo nhau sáng rực. Thềm, hiên, lan can, tất cả được trang hoàng bằng bảy báu. Còn có những hình tướng kỳ lạ: Các vị Phạm vương và vô số tướng sai khác của chúng sinh, giăng lên trên là lưới báu ma-ni. Hai bên cửa đều có dựng cờ lọng, khắp pháp giới nơi nào cũng trang nghiêm và rực sáng. Bên ngoài lầu, gác, thềm cấp, lan can, nhiều vô lượng không thể kể hết. Tất cả đều làm bằng ngọc ma-ni, các báu vật

được trang hoàng xen kẽ khắp nơi.

Bấy giờ, nhờ sức oai thần của Phật, rừng Thệ-đa bỗng nhiên rộng lớn ngang bằng với vô số cõi thế giới của chư Phật vốn đã nhiều như vi trần. Tất cả các báu xen lẫn tạo nên vẻ sáng đẹp, dùng vô số báu để trang nghiêm nơi đất. Tường được xây bằng vô số ngọc ma-ni và giữa những hàng cây Đa-la báu còn có vô lượng dòng sông mà nước thơm đầy ắp đang chảy cuồn cuộn. Theo dòng nước các hoa báu đều xoay về phía phải và phát ra những âm thanh nói về pháp Phật; các báu thật không thể nghĩ bàn. Sen trắng đẹp tuyệt vời, hương thơm ngào ngạt; những hoa sen báu màu đỏ tốt tươi phủ kín, vô số cây báu trồng bên bờ sông sum suê, cao vút và không thể kể hết các loại sang trọng khác như: Sàn, đà, lầu gác được xây dựng lên hai bên bờ sông thẳng tắp, bên trên giăng lưới báu ma-ni, vô số ngọc ma-ni sáng ngời, vô số tạp báu xen lẫn làm trang nghiêm thêm nơi mặt đất; nơi kho chứa các loại hương, từng đám mây hương bay lên thơm ngào ngạt cả pháp giới. Ngoài ra, còn có vô lượng cờ phướn báu như: Vô lượng cờ hương, vô lượng cờ y báu, vô lượng cờ phướn báu, vô lượng lụa báu, vô lượng cờ hoa báu, vô lượng cờ anh lạc báu, vô lượng vòng hoa báu, vô lượng cờ linh báu, vô lượng cờ lưới oai đức báu, vô lượng cờ lọng ma-ni bảo vương, vô lượng cờ ma-ni vương ánh sáng chiếu khắp, vô lượng cờ Ma-ni vương xuất sinh danh hiệu Như Lai âm thanh viên mãn, vô lượng cờ ma-ni vương Sư tử du bộ, vô lượng cờ ma-ni vương nói lên tất cả những việc làm của Như Lai khế hợp với biển hạnh, vô lượng cờ ma-ni vương thể hiện hình ảnh sai khác của pháp giới. Những cờ phướn báu ấy được trang nghiêm khắp chốn, cả mười phương thế giới.

Lúc ấy, trên hư không của rừng Thệ-đa, có vô số mây không thể nghĩ bàn như: Đám mây như lầu đài cung điện báu của chư Thiên, lại còn vô số mây hương thọ; không thể kể hết mây tòa Sư tử báu trải bằng áo trời, các Bồ-tát ngồi trên ấy, ca ngợi công đức của Phật; không thể kể hết mây báu ma-ni hình tượng Thiên vương; không thể kể hết mây trân châu trắng; không thể kể hết mây lầu gác báu làm bằng trân châu đỏ che khắp thật trang nghiêm; không thể kể hết mây các loại châu kim cương kiên cố làm mưa xuống để trang nghiêm.

Những loại mây báu ấy, đều đầy cả hư không pháp giới, trang nghiêm khắp nơi nơi.

Vì sao? Vì Đức Như Lai đã trồng căn lành thanh tịnh không thể nghĩ bàn; đã thành tựu pháp tụ bạch tịnh không thể nghĩ bàn; oai lực gia trì bí mật cũng không thể nghĩ bàn. Đức Như Lai có thể dùng thần lực làm cho tất cả chư Phật và cõi nước của chư Phật trong khắp mười phương đều thể nhập vào thân mình mà không thể nghĩ bàn. Trong một vi trần, Đức Như Lai có thể làm hiện tất cả những sai biệt của tất cả các thế giới mà không thể nghĩ bàn. Đức Như Lai có thể làm cho mỗi đầu sợi lông hiện được tất cả chư Phật thời quá khứ, tuần tự ra đời mà không thể nghĩ bàn. Đức Như Lai có thể làm cho mỗi chân lông, đều phóng ra ánh sáng lớn, mỗi áng sáng lớn đó đều có thể chiếu rõ tất cả thế giới mà không thể nghĩ bàn. Đức Như Lai có thể làm cho mỗi lỗ chân lông phóng ra được tất cả cõi Phật nhiều như số cực vi trần và biến hóa mây đầy khắp các cõi Phật mà không thể nghĩ bàn. Như Lai có thể làm cho mỗi lỗ chân lông hiện ra được toàn thể cảnh kiếp thành, trụ, hoại của thế giới nơi mười phương mà không thể nghĩ bàn.

Ở rừng Thệ-đa, vườn Cấp-cô-độc này, hiện đang là cả nước trang nghiêm thanh tịnh của chư Phật ở khắp tận mười phương pháp giới, hư không giới, toàn thể các thế giới cũng đều thấy như vậy. Nghĩa là thấy thân Đức Như Lai có khắp nơi rừng Thệ-đa và đầy đủ các chúng hội Bồ-tát; thấy khắp nơi mưa những vật dụng, để xây dựng và trang nghiêm; thấy mưa từ những đám mây ánh sáng báu oai lực chiếu khắp thế giới, thấy mưa từ những vầng ma-ni báu trang hoàng khắp nơi; thấy mưa từ những vầng mây lọng báu trang nghiêm, che khắp thế giới; thấy mưa từ những vầng cây đầy cây hoa, hoa ấy nở giống như hải tạng; thấy mưa từ những vầng mây biến hóa thân trời để trang sức tốt đẹp; thấy mưa từ những vầng mây lụa ngũ sắc bay lượn uyển chuyển; thấy mưa từ những vầng mây y phục rơi xuống lớp lớp; thấy mưa từ những vầng mây đầy trăng hoa và ngọc anh lạc rơi liên tục không dứt; thấy mưa từ những vầng mây hương bột, mùi thơm lan tỏa đều khắp các thân chúng sinh mười phương; thấy mưa từ những vầng mây đầy những cờ phướn báu và lọng báu Thiên nữ cầm đứng

kín cả hư không; thấy mưa từ những vâng mây được kết thành các báu bên trên trang sức hoa sen tuyệt đẹp, phát ra âm thanh vi diệu vang khắp giới; thấy mưa từ những vầng mây có nhiều tòa Sư tử báu như những hình tượng của chúng sinh. Tất cả các báu ấy cùng châu anh lạc tạo thành vòng lưới vô cùng trang nghiêm.

Khi Đức Như Lai Tỳ-lô-giá-na đang ở trong Tam-muội Sư tử tần thân này thì về phương Đông ở ngoài biển thế giới, cách không thể nói số cực vi trần cõi Phật; có biển thế giới tên là Kim sa đăng vân tràng, Đức Phật hiệu là Tỳ-lô-giá-na Cát Tường Oai Đức Vương. Trong chúng hội của Đức Phật, có vị Đại Bồ-tát tên là Tỳ-lô-giá-na Diệm Nguyện Tạng Quang Minh, cùng với số cõi Phật và số cực vi trần Bồ-tát, hiện đang tiếp nhận giáo pháp của Đức Phật. Mọi người từ chúng hội trong đạo tràng cõi ấy đều đến chỗ Đức Tỳ-lô-giá-na nơi cả Ta-bà này. Tất cả đều dùng thần lực, làm tuôn ra những áng mây để cúng dường như: Mây trời hoa, mây hương trời, mây hoa sen, mây tràng trời, mây báu trời, mây vòng ngọc anh lạc trời, tất cả mây thuộc các thứ báu trang nghiêm của cõi trời đều hiện khắp cả hư không pháp giới. Đến nơi, mọi người đảnh lễ nơi chân Phật, thiết lễ cúng dường. Việc cúng dường vừa xong, lúc ấy, ở phương Đông hiện ra một tòa gác lầu báu rất trang nghiêm, giăng lên trên bằng lưới báu ma-ni, bên trong hóa làm một tòa Sư tử tên Quang chiếu thập phương ma-ni bảo vương đại liên hoa tạng, các chúng Bồ-tát đều đến ngồi kiết già trên đó, dùng lưới báu đại như ý Ma-ni bảo che thân.

Về phương Nam, bên ngoài thế giới vượt qua không thể nói số cực vi trần cõi Phật; có biển thế giới tên là Kim cương hải tạng, Đức Phật hiệu là Phổ Quang Biến Chiếu Cát Tường Tạng Vương; trong đại hải chúng của Đức Phật có vị Đại Bồ-tát có tên là Nan Tồi Phục Tốc Tật Tinh Tấn Vương; cùng với vô số chúng Bồ-tát trong số cực vi trần biển thế giới, từ cõi Phật ấy đều hướng về trụ xứ Như Lai. Mọi người đều dùng thần lực mang nhiều hoa tươi đẹp và những vật cúng dường trang trí lẫn xen nhau đó là: Những vòng hương và hoa báu, những cờ bảo luân và vòng báu, những vòng hoa anh lạc báu, những vòng kim cương và anh lạc báu, những vòng

ma-ni và lưới ma-ni báu, những vòng lụa ngũ sắc, những vòng hình tượng của anh lạc báu, những vòng ma-ni và anh lạc xuất hiện ánh sáng điềm lành, những vòng lưới báu tên là Tỳ-lô-giá-na ma-ni Trang Nghiêm, những vòng lưới sư tử du bộ bằng ma-ni, anh lạc báu. Mọi người đều dùng thần lực làm cho đầy khắp biển thế giới. Và khi đã đến nơi; mọi người đảnh lễ Phật và thiết lễ cúng dường. Sự việc hoàn tất, tức thì ở phương Nam, hóa làm gác lầu Tỳ-lô-giá-na bằng các báu trang nghiêm thù thắng, bên trên giăng lưới báu ma-ni, trong lầu hòa làm bảo tòa Sư tử tên Phổ chiếu thập phương ma-ni bảo liên hoa tạng. Các chúng Bồ-tát đều đến ngồi kiết già trên ấy, dùng lưới hoa Câu-tô-ma báu đẹp của cõi trời che nơi thân mình.

Về phương Tây, bên ngoài thế giới cách không thể nói số cõi Phật cực vi trần có biển thế giới tên là Tu-di sơn tràng Tỳ-lô-giá-na ma-ni bảo đăng, Đức Phật hiệu là Pháp Giới Trí Đăng Vương. Trong đại hải chúng của Đức Phật Như Lai ấy, có vị Đại Bồ-tát tên là Phổ Biến Xuất Sinh Cát Tường Oai Đức Vương cùng với vô số không đếm được chúng Bồ-tát trong số cực vi trần biển thế giới; đều từ đạo tràng của Đức Phật ấy mà hướng về trú xứ của Như Lai, mọi người đều dùng thần lực phóng ra vô số áng mây như núi Tu-di không thể kể hết vì nhiều như số cực vi trần cõi Phật. Đó là mây Tu-di các màu sắc tràng, đó là mây Tu-di với nhiều màu sắc hương bột: Hương đốt, hương xoa; đó là mây Tu-di bằng ngọc ma-ni báu và các vật khác nhiều màu sắc với ánh sáng hoàng kim trang nghiêm; đó là mây Tu-di như tràng sao với nhiều ánh sáng hoàng kim trang nghiêm, đó là mây Tu-di với nhiều màu sắc đẹp của kim cương nguyệt tạng và ma-ni bảo vương trang nghiêm cảnh giới; đó là mây Tu-di tràng Diêm-phù-đàn và ngọc ma-ni với những ánh sáng chiếu khắp pháp giới, đó là mây Tu-di bằng các tràng ma-ni mà ánh sáng chiếu khắp những pháp giới sai biệt, đó là mây Tu-di bằng ngọc ma-ni, hiện được tất cả những tướng tốt khác nhau của Như Lai, đó là mây Tu-di bằng tràng ngọc ma-ni có thể phát ra âm thanh vi diệu, nói lên những sự tu hành, các hạnh Bồ-tát, những nhân duyên, việc làm tương ưng với biển hạnh, đó là mây Tu-di bằng ngọc ma-ni hiện được tất cả Như Lai ngồi khắp đạo tràng, tất cả đầy khắp cả hư không pháp giới.

Khi đến nơi, mọi người đảnh lễ Phật, thiết lễ cúng dường, sự

việc hoàn tất thì ngay khi ấy, ở phương Tây lại hiện ra các gác lầu bằng hương ngọc, che bên trên bằng lưới trân châu, bên trong hóa làm tòa Sư tử tên là Nhân-đà-la sai biệt quang tràng ma-ni bảo vương diệu liên hoa tạng. Các chúng Bồ-tát lại đến ngồi kiết già trên ấy, đội mão làm bằng ngọc báu như ý ma-ni, che thân bằng lưới châu ma-ni có nhiều màu xinh đẹp khác nhau.

Về phương Bắc, cách khoảng không thể tính đếm số cực vi trần cõi Phật, ở bên ngoài thế giới, có biển thế giới tên là Bảo y quang diễm tràng, Đức Phật hiệu là Cát Tường Đại Quang Minh Biến Chiếu Nhất Thiết Hư Không Pháp Giới. Trong đại hai chúng của Đức Phật, có vị Đại Bồ-tát tên là Vô Ngại Cát Tường Thắng Tạng Vương, cùng với vô số cực vi trần không thể đếm chúng Bồ-tát; từ đạo tràng của Đức Phật ấy, mọi người đều dùng thần lực phóng ra những đám mây y báu đẹp trang nghiêm khắp cả hư không giới. Đó là: Mây y ánh sáng hoàng kim, làm bằng ngọc ma-ni bảo vương, đó là mây y tràng mặt trời, làm bằng ma-ni bảo vương sạch đẹp, đó là màu ánh lửa rực, tỏa ánh sáng an lành làm bằng ngọc ma-ni bảo vương, đó là mây y hòa lẫn ánh sáng các báu làm bằng ngọc ma-ni bảo vương, đó là mây y những hình tượng trăng sao thượng diệu làm bằng ngọc ma-ni bảo vương, đó là mây y ánh ngọc trắng như lưới Nhân-đà-la võng làm bằng ngọc Ma-ni bảo vương, đó là mây y Tỳ-lô-giá-na thù thắng vi diệu làm bằng ngọc ma-ni bảo vương sáng rực, đó là mây y các ánh sáng chiếu nơi cảnh giới khiến tất cả cõi trong mười phương đều phát ra ánh sáng hòa lẫn, đến nhập vào Tỳ-lô-giá-na làm bằng ngọc ma-ni bảo vương, đó là mây y đại hải trang nghiêm bằng ngọc ma-ni bảo vương; những áng mây như thế đấy khắp cả hư không pháp giới.

Khi đến nơi, mọi người lễ Phật và dâng vật phẩm cúng dường, sự việc xong; tức thì ở phương Bắc lại hiện ra gác lầu cát tên Đại hải xuất sinh ma-ni bảo vương và tòa Sư tử tên là Tỳ-lưu-ly bảo thắng liên hoa tạng. Các chúng Bồ-tát lại đến ngồi kiết già tên ấy, mọi người dùng cờ Tinh tú diệu trang nghiêm tạng ma-ni bảo vương, cột minh châu nơi búi tóc và đắp trên thân bằng lưới sư tử du bộ diệu oai đức vương ma-ni bảo.

Về phương Đông bắc, cách khoảng không thể đếm số cực vi trần

ở bên ngoài thế giới, có biển thế giới tên là Nhất thiết đại địa vương, Đức Phật hiệu là Phóng Quang Võng Biến Chiếu Pháp Giới Vô Tướng Nhãn. Nơi hải chúng của Đức Như Lai ấy, có vị Đại Bồ-tát hiệu là Diệu Biến Hóa Hiến Pháp Giới Nguyện Nguyệt Vương, cùng với vô số không thể đếm như số cực vi trần số Bồ-tát ở nơi biển thế giới của cõi Phật ấy, cùng nhau hướng về trụ xứ của Đức Như Lai, tất cả mọi người đều dùng thần lực, hóa ra những áng mây lầu gác bằng các thứ quý báu trang nghiêm. Đó là những áng mây lầu gác bằng cờ báu, đó là những áng mây lầu gác bằng hương thượng hạng. Đó là những áng mây lầu gác băng hương đốt, đó là những áng mây lầu gác bằng hương chiên-đàn trắng, đó là những áng mây lầu gác bằng hương hoa câu Tô-ma, đó là những áng mây lầu gác bằng kim cương bảo vương, đó là những áng mây lầu gác vàng Diêm-phù-đàn, đó là những áng mây lầu gác y phục lụa, đó là những áng mây lầu gác bằng diệu liên hoa, những áng mây như thế che kín cả hư không pháp giới.

Khi đến nơi, mọi người đảnh lễ Phật và dâng lễ cúng dường. Việc cúng dường vừa xong, thì ở phương Đông bắc lại hiện ra lầu gác tên là Nhất thiết pháp giới môn diệu bảo sơn phong ma-ni bảo vương và tòa Sư tử tên Không gì sánh hương vương ma-ni bảo liên hoa tạng. Các chúng Bồ-tát đều đến ngồi kiết già trên đó, đội mão trang sức bằng những ngọc ma-ni, bảo vương nhiều màu, dùng Hoa Câu-tô-ma dệt thành lưới có đính bảo châu như ý khắp trên thân.

Ở phương Đông nam, cách khoảng không thể đếm số cực vi trần cõi Phật, ở bên ngoài thế giới, có biển thế giới tên là Hương vân trang nghiêm tràng, Đức Phật hiệu là Long Tự Tại Vương. Trong hải chúng của Đức Như Lai ấy, có Đại Bồ-tát tên là Pháp Tuệ Quang Minh Oai Đức Vương cùng với vô số không thể đếm như vi trần số Bồ-tát từ nơi chúng hội của Đức Phật ấy đều cùng hướng về trụ xứ của Đức Như Lai. Mọi người đều dùng thần lực, biến hóa ra những áng mây sáng bằng các châu báu thượng diệu có đủ các màu sắc. Đó là mây ánh sáng của cờ phướn màu vàng ròng viên mãn, đó là mây ánh sáng của vô lượng sắc báu viên mãn, đó là mây ánh sáng của màu nhục kế nơi đỉnh đầu Như Lai viên mãn, đó là mây ánh sáng viên mãn của tướng lông trắng ở giữa chân mày của Như Lai, đó là mây ánh sáng màu vô

số báu viên mãn, đó là mây ánh sáng của màu Liên Hoa tạng viên mãn, đó là mây ánh sáng của màu cây báu tỏa cành viên mãn, đó là mây ánh sáng của màu ma-ni bảo vương viên mãn, đó là mây ánh sáng của màu Diêm-phù-đàn kim viên mãn, đó là mây ánh sáng của màu nhật nguyệt tinh tú viên mãn. Những áng mây như thế đều đầy khắp cả hư không pháp giới.

Khi đến nơi, mọi người đảnh lễ Phật và dâng phẩm vật cúng dường, việc cúng dường xong, họ đến phương Đông Nam, hiện ra lầu gác tên là Ly cấu ma-ni câu-tô-ma hoa Tỳ-lô-giá-na Cát Tường ma-ni bảo vương và tòa Sư tử tên là Kim cang ma-ni bảo liên hoa tạng. Các chúng Bồ-tát đều ngồi kiết già trên ấy. Mọi người dùng lưới Bảo quang diễm ma-ni vương che nơi thân mình.

Về hướng Tây nam, cách khoảng không thể đếm được như số cực vi trần nước số cõi Phật, ở bên ngoài thế giới có biển thế giới tên là Nhật tạng quang minh ma-ni bảo vương, Đức Phật hiệu là Phổ Chí Quang Chiếu Pháp Nguyệt Vương. Trong chúng hội của Đức Như Lai ấy, có vị Đại Bồ-tát tên là Tồi Toái Nhất Thiết Ma Lực Trí Tràng Vương, cùng vô số Bồ-tát nhiều như cực vi trần, từ chúng hội ấy, tất cả đều hướng về trụ xứ của Như Lai. Ở cõi này, từ các lỗ chân lông nơi thân của các Bồ-tát vọt ra mây có ánh lửa đầy khắp cõi hư không. Đó là: Vừng mây có ánh lửa báu bằng hoa Câu-tô-ma, đó là vầng mây có ánh lửa báu của nhiều loại âm nhạc, đó là vừng mây có ánh lửa báu của tất cả màu sắc, đó là vầng mây có ánh lửa làm báu bằng kim cương, đó là vầng mây có ánh lửa báu làm bằng hương ướp các loại áo quý, đó là vầng mây có ánh lửa báu như ánh chớp của loài rồng, đó là vầng mây có ánh lửa báu bằng Tỳ-lô-giá-na ma-ni, đó là vầng mây có ánh lửa báu của Đăng huy ma-ni bảo, đó là vầng mây có ánh lửa báu của Cát tường xí thạnh quang tạng ma-ni bảo. Những vầng mây như thế đều phóng ra từ lỗ chân lông, đầy khắp cả hư không. Khi đến nơi, mọi người đảnh lễ Phật và dâng phẩm vật cúng dường. Nghi lễ vừa xong, tức thì ở phương Tây nam, hiện ra lầu gác tên là Nhất niệm phổ hiện thập phương pháp giới chủng chủng quang minh ma-ni bảo vương và tòa Sư tử tên là Hương diệm đăng quang ma-ni bảo vương thắng liên hoa tạng. Các chúng Bồ-tát đều đến ngồi kiết già trên ấy, che

thân bằng lưới Ly cấu tạng ma-ni bảo vương diệu quang minh.

Về hướng Tây bắc, cách khoảng không thể đếm tính như số cực vi trần số cõi Phật ở bên ngoài thế giới, có biển thế giới tên là Tỳ-lô-giá-na nguyện tạng, Đức Phật hiệu Phổ Quang Biến Chiếu Tu-di Sơn Vương. Nơi đại hải chúng của Đức Phật ấy, có vị Đại Bồ-tát hiệu Tỳ-lô-giá-na Nguyện Trí Tinh Tú Tràng, cùng với vô số chúng Bồ-tát trong thế giới nhiều không thể đếm như số cực vi trần, từ cõi ấy tất cả đều hướng về chỗ của Đức Như Lai. Trong từng niệm, ở tất cả tướng tốt cùng toàn thể tứ chi và hết thảy các lỗ chân lông nơi thân của các vị ấy, đều phóng ra những vầng mây gồm hết thảy những hình tượng có trong ba đời. Đó là vầng mây có hình tượng của tất cả Như Lai; đó là vầng mây có hình tượng của tất cả các Bồ-tát; đó là vầng mây có hình tượng về tất cả chúng hội của Đức Như Lai; đó là vầng mây có hình tượng về tất cả các biến hóa luân chuyển của Đức Như Lai; đó là vầng mây có hình tượng về bản sự và biển tướng ứng thân của các đức Như Lai; đó là vầng mây có hình tượng của tất cả Thanh văn và Bích-chi-phật; đó là vầng mây có hình tượng về hào quang và những hình sắc Bồ-đề đạ tràng của tất cả Như Lai; đó là vầng mây có hình tượng về thần thông của tất cả Đức Như Lai; đó là vầng mây có hình tượng về thân của tất cả các vị Tứ Thiên vương chủ các cõi; đó là vầng mây có hình tượng về các cõi Phật thanh tịnh. Từng niệm từng niệm những vầng mây như thế, đầy khắp cả hư không pháp giới. Khi đến nơi, mọi người đảnh lễ Phật, dâng phẩm vật cúng dường. Nghi thức vừa xong, tức thì ở phương Tây bắc, hiện ra lầu gác tên là Phổ chiếu thập phương tỳ-lô-giá-na ma-ni bảo vương trang nghiêm tạng và tòa Sư tử tên là Quang minh biến chiếu nhất thiết thế gian ma-nibảo vương đại liên hoa tạng. Các chúng Bồ-tát đều đến ngồi kiết già trên ấy, đội mão báu Phổ diệm quang minh ma-ni và đắp trên thân bằng lưới trân châu Vô năng thắng quang minh.

Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm, Quyển 2: Phẩm Nhập Bất Tư Nghì Giải Thoát Cảnh Giới Phổ Hiền Hạnh Nguyện (Phần 2)

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT

HOA NGHIÊM

QUYỂN 2

PHẨM NHẬP BẤT TƯ NGHÌ GIẢI THOÁT CẢNH GIỚI PHỔ

HIỀN HẠNH NGUYỆN (Phần 2)

Bấy giờ, ở phương Dưới, cách khoảng không thể tính đếm như số cực vi trần số cõi Phật, ở bên ngoài thế giới, có biển thế giới, tên là Nhất thiết Như Lai viên mãn phổ diệm quang, Đức Phật hiệu là Vô Trước Trí Tinh Tú Tràng Vương. Trong đại hải chúng của Đức Như Lai ấy, có vị Đại Bồ-tát tên là Phá Chư Cái Chướng Dũng Mãnh Trí Tự Tại Vương, cùng vô số chúng Bồ-tát nhiều không thể đếm như số cực vi trần số biển thế giới; từ chúng hội ấy mọi người đều hướng về trụ xứ của Đức Như Lai. Mọi người đều dùng thần lực, làm cho ở mỗi lỗ chân lông nơi thân của mình phóng ra những vầng mây âm thanh vi diệu, diễn thuyết giáo pháp, pháp nhiều như biển cả. Đó là: Mây âm thanh diễn thuyết về tất cả nghĩa của pháp sinh theo ngôn ngữ Đà-la-ni; đó là mây âm thanh diễn thuyết về tất cả phương tiện tu hành của Bồ-tát trong ba đời; đó là mây âm thanh diễn thuyết về tất cả biển phương tiện thệ nguyện của Bồ-tát, đó là mây âm thanh diễn thuyết về tất cả biển Ba-la-mật thanh tịnh viên mãn của Bồ-tát; đó là mây âm thanh diễn thuyết về tất cả biển hạnh viên mãn ở khắp các cõi của Bồ-tát; đó là mây âm thanh duyễn thuyết về tất cả những biển thần thông luân chuyển thành tựu viên mãn của Bồ-tát; đó là mây âm thanh diễn thuyết về tất cả biển thần thông luân chuyển của Như Lai thẳng đến đạo tràng, phá quân ma, dứt trừ phiền não, thành Chánh đẳng giác; đó là mây âm thanh diễn thuyết về tất cả những câu cú tên nghĩa Tu-đa-la nhiều như biển cả, do Đức Như Lai chuyển diệu pháp

luân; đó là mây âm thanh diễn thuyết về tất cả biển hạnh và phương tiện của Đức Như Lai, tùy cơ ứng hóa, điều phục chúng sinh; đó là mây âm thanh diễn thuyết về tất cả biển phương tiện thiện xảo do Đức Như Lai, tùy theo thời, tùy theo thiện căn và tùy theo nguyện lực, làm cho tất cả đều đạt được trí Nhất thiết trí. Những mây ấy đều đầy khắp cả hư không pháp giới.

Khi đến nơi, mọi người đảnh lễ Phật và dâng phẩm cúng dường. Việc cúng dường vừa xong, tức thì phương dưới hiện ra lầu gác tên là Nhất thiết Như Lai cung điện quang minh chủng chủng sắc tàng bảo và tòa Sư tử tên là Nhất thiết diệu hình tượng bảo liên hoa tạng. Các chúng Bồ-tát đến ngồi kiết già trên ấy, dùng Phổ hiện thiết bồ-đề tràng, hình tượng như cờ có đính ngọc ma-ni lấp lánh làm mão lớn che thân.

Về phương trên cách khoảng không thể tính đếm như số cực vi trần số cõi Phật ở bên ngoài thế giới, có biển thế giới tên là Vô tận Phật chủng tánh. Đức Phật hiệu là Phổ Trí Viên Mãn Sai Biệt Quang Minh Đại Thịnh Vương. Trong đại chúng hải của Đức Như Lai ấy, có vị Đại Bồ-tát hiệu là Phổ Biến Giáp Giới Đại Nguyện Tế, cùng với vô số Bồ-tát nhiều không thể đếm như số cực vi trần số, đang lãnh thọ giáo pháp của Đức Phật. Mọi người từ đạo tràng ấy đều hướng về thế giới Ta-bà chỗ của Đức Tỳ-lô-giá-na Như Lai; tất cả đều dùng thần lực làm cho toàn bộ thân mà từng tướng hảo, từng phần của thân, từng chi phần chân, tay, từng lỗ chân lông chân, từng âm thanh lời nói, từng văn tự, câu cú và cả trong những vật để trang nghiêm, điều hiện ra Đức Tỳ-lô-giá-na cùng hết thảy các Đức Phật trong ba đời, cho đến chúng hội và các cõi nước lớn, nhỏ, rộng, hẹp, tịnh, uế trong mười phương. Cũng hiện sự thực hành Bố thí ba-la-mật của các Đức Phật, trong quá khứ, tùy thuận tích tụ tất cả hạnh thí, người nhận tài vật cùng những hình ảnh sinh hoạt tương ưng với biển hạnh, cũng hiện sự thực hành Trì giới Ba-la-mật của các Đức Phật trong quá khứ, tùy thuận, tích tụ các hình ảnh sinh hoạt tương ưng biển hạnh, cũng hiện sự thực hành Nhẫn nhục ba-la-mật của các Đức Phật trong quá khứ, cắt đứt chi thể nhưng tâm không loạn động, tùy thuận tích tập những hình ảnh sinh hoạt ấy tương ưng với biển hạnh, cũng hiện sự thực hành

Tinh tấn ba-la-mật của các Đức Phật trong thời quá khứ; dũng mãnh không thoái lui, tùy thuận tích tập những hình ảnh sinh hoạt ấy tương ưng với biển hạnh, cũng hiện sự thỉnh cầu Thiền định ba-la-mật của các Đức Phật thời quá khứ ở nơi các Đức Như Lai, tùy thuận tích tập những hình ảnh sinh hoạt ấy tương ưng với biển hạnh, cũng hiện sự thỉnh cầu Trí tuệ ba-la-mật của các Đức Phật thời quá khứ ở nơi các Đức Như Lai, đã chuyển pháp luân, đã thành tựu pháp và phát tâm dũng mãnh xả bỏ tất cả, những hình ảnh sinh hoạt tương ưng với biển hạnh, cũng hiện sự phát thành tựu Phương tiện ba-la-mật của các Đức Phật thời quá khứ, muốn gặp tất cả chư Phật, muốn hành tất cả đạo hạnh Bồ-tát và muốn hóa độ tất cả chúng sinh, những hình ảnh sinh hoạt ấy tương ưng với biển hạnh. Cũng hiện sự phát Thệ nguyện Ba-la-mật của chư Phật trong quá khứ và tất cả thệ nguyện rộng lớn của Bồ-tát để làm trang nghiêm thanh tịnh; những hình ảnh sinh hoạt ấy tương ưng với biển hạnh. Cũng hiện sự thành tựu Lực ba-la-mật từ tất cả Bồ-tát của Đức Phật trong quá khứ để đạt được những hạnh thanh tịnh hòa hợp, hình ảnh sinh hoạt ấy tương ưng với biển hạnh. Cũng hiện việc tu tập Trí ba-la-mật từ tất cả các Bồ-tát của chư Phật trong quá khứ được thanh tịnh viên mãn, pháp môn có những sai biệt cũng đều chứng ngộ, hình ảnh sinh hoạt ấy tương ưng với biển hạnh. Tất cả những hình ảnh sinh hoạt của Như Lai tương ưng với biển hạnh đã hiển hiện ra như thế làm đầy khắp cả pháp giới rộng lớn.

Khi đến nơi, mọi người đảnh lễ Phật, dâng lễ cúng dường, sự việc vừa xong thì nơi phương trên hóa ra lầu gác tên là Nhất thiết kim cang bảo vương chủng chủng trang nghiêm tạng và tòa Sư tử tên là Đế thanh kim cang bảo vương liên hoa tạng. Các chúng Bồ-tát đều đến ngồi kiết già trên ấy, dùng biển đại âm thanh diễn thuyết danh hiệu của Như Lai trong ba đời, lấy ngọc ma-ni bảo vương minh châu cột nơi búi tóc, đội mão báu trang nghiêm và che thân bằng lưới ma-ni vương có các báu vi diệu sáng rực rỡ.

Như thế, tất cả Bồ-tát trong mười phương đều dùng thần thông phóng ra những vầng mây để cúng dường đến đạo tràng và đầy khắp pháp giới. Những Bồ-tát ấy và quyến thuộc đều được sinh từ hạnh nguyện của Phổ hiền. Mọi người dùng mắt trí thanh tịnh để thấy hết

các Đức Phật trong ba đời và họ thích nhìn những biển tướng, mọi người đạt được Tai vô ngại để nghe trọn các biển Tu-đa-la từ các đức Thế Tôn đã chuyển pháp luân trong khắp mười phương. Cuối cùng hết thảy Bồ-tát đều muốn đạt cảnh Niết-bàn hoàn toàn tự tại và tối thắng. Trong từng niệm đều hiện ra đại thần biến, có thể thân cận các Đức Phật khắp mười phương. Một thân biến đầy khắp các thế giới hiện rõ chúng hội đạo tràng của chư Phật, ánh sáng ấy chiếu khắp cả thế giới. Trong một hạt bụi hiện được tất cả cảnh giới mười phương cho đến tận cảnh giới hư không. Mỗi thế giới trong tất cả thế giới, đều hiện vô số thân để tùy thuận giáo hóa chúng sinh, làm cho họ được thuần phục không bỏ lỡ dịp. Toàn thể các lỗ chân lông nơi thân đều phát ra âm thanh lớn, nghe khắp cảnh giới trong mười phương đang diễn xướng pháp luân vi diệu của Như Lai, như mây rộng lớn trùm khắp cảnh giới: Biết các chúng sinh đều như huyễn, biết các Đức Như Lai đều như bóng, biết hành nghiệp, thọ, sinh của chúng sinh trong các cảnh giới đều như mộng, biết quả báo của thế gian như bóng trong gương, biết sự phát sinh của các hữu tình trong thế gian như ánh lửa và biết các cõi nước là dựa vào chỗ tâm tưởng của chúng sinh nên đều như biến hóa. Thông đạt được mười trí lực của Như Lai, oai đức tự tại như trâu chúa và được vô sở úy, có khả năng cất tiếng gầm của tư tử. Thâm nhập vào biển lớn biện tài vô tận, thì hiểu rõ biển bí mật của chúng sinh, thâm nhập vào biển trí ngôn ngữ văn tự, thì hiểu biết pháp giới giống như hư không. Được thần thông trí tuệ của các Bồ-tát, oai lực mạnh mẽ, trừ diệt quân ma, trí lực sáng suốt thông đạt ba đời. Biết các pháp không tranh cãi nên thường cầu quả vị Nhất thiết trí. Dùng trí vô đoạn nhập vào thế gian. Dùng trí pháp giới tuôn ra biển giáo pháp. Được sức thần thông thì có khả năng làm cho tất cả thế giới trong mười phương luân phiên giao kết, được sức của căn lành thì sẽ được thọ sinh tự tại ở các thế giới. Được Thiên nhãn thì thấy khắp mười phương thế giới, lớn, nhỏ, rộng, hẹp, được trí vô ngại thì thấy được cõi nước rộng lớn trong cảnh giới vi tế và thấy cõi nước vi tế trong cảnh giới rộng lớn. Bằng sức tự tại, vị ấy ở nơi một Đức Phật mà được biết tất cả công đức trí tuệ của Đức Phật và được oai thần gia trì của Phật để có thể thấy khắp mười phương không có nghi hoặc. Trong một

niệm, có thể vận thần thông đi khắp tất cả biển cõi trong mười phương với đầy đủ vô lượng công đức như thế, các Đại Bồ-tát đang đầy khắp rừng Thệ-đa ấy, đều là nhờ nơi sức oai thần của Đức Như Lai.

Khi ấy, những Thanh văn thượng thủ như Đại trí Xá-lợi-phất, đại thần thông Mục-kiền-liên, Ma-ha Ca-diếp, Ly-bà-đa, Tu-bồ-đề, A-nậu-lâu-đà, Kiếp-tân-na, Ca-chiên-diên, Phú-lâu-na, Di-đa-la-ni Tử tất cả đều ở trong rừng Thệ-đa nhưng không thấy được thần lực, tướng tốt trang nghiêm, cảnh giới diệu dụng, thần biến, tôn thắng, diện hạnh, oai đức sự gia trì và cảnh giới của Như Lai. Cũng không thấy được cảnh giới chẳng thể nghĩ bàn của Bồ-tát như: Sự vân tập, sự biến nhập, sự thân cận, thần thông, diệu dụng, quyến thuộc, phương hướng, toàn sư tử, cung điện, oai nghi, thiền định, quán sát khắp cùng, Sư tử tần thân, dũng mãnh, cúng dường, thọ ký, thành thục, thân nghiệp thanh tịnh, trí thân viên mãn, nguyện thân rõ ràng, sắc thân biến khắp, tướng tốt đầy đủ, ánh sáng tròn đầy, phóng lưới đại quang, khởi phát mây biến hóa, lưới giăng khắp nơi, các hạnh viên mãn. Những hình ảnh ấy, tất cả đều không thấy. Vì sao? Vì căn lành của họ không đạt tới đó. Do nguồn gốc đời trước, những vị ấy không tu tập căn lành, để được thấy tất cả các Đức Phật và những thần thông biến hóa; không khen ngợi về công đức làm thanh tịnh trang nghiêm khắp các cõi nước trong mười phương; không khen ngợi những thần thông biến hóa của các Đức Phật Thế Tôn; không thể ở trong sinh tử mà phát tâm vô thượng chánh đẳng Bồ-đề; không khuyến khích cho tất cả chúng sinh để họ an trụ nơi tâm Bồ-đề rộng lớn; không nuôi dưỡng chủng tánh Như Lai để khỏi đoạn tuyệt, không chuyên cần tiếp nhận tất cả chúng sinh; không chuyên cần tu các Độ (Ba-la-mật) của Bồ-tát; không khuyên chúng sinh ở trong sinh tử mà cầu trí nhãn, không tu tập theo những căn lành về Nhất thiết trí; không hiểu rõ căn lành thù thắng khi Như Lai xuất thế; không đạt trí tuệ và thần thông để làm thanh tịnh trang nghiêm tất cả cõi Phật; không đạt được sự hiểu biết về cảnh giới rộng lớn và mắt thanh tịnh của Bồ-tát; không mong cầu vượt khỏi cảnh giới thế gian; không trồng căn lành lớn; không phát sinh tất cả thệ nguyện lớn và trí xuất ly của Bồ tá; không sinh trong những nơi có oai lực gia trì của Đức Như Lai; không thể biết tất cả các pháp đều

như huyễn; không thể biết được tư tưởng sự hiểu biết và sự nắm giữ của Bồ-tát đều là như mộng, không thể đạt được ý chí dũng mãnh, rộng lớn và tâm hết mực hoan hỷ của Bồ-tát. Những việc như thế đều là cảnh giới trí nhãn của Phổ Hiền, chứ không phải của hàng Nhị thừa. Chính lẽ đó, nên những bậc đại đức Thanh văn thượng thủ không thể nghe, không thể tin, không thể hiểu, không thể thấy, không thể ghi nhớ, không thể quán sát, không thể đo lường, không thể suy nghĩ, không thể chứng nhập và không thể phân biệt được. Vì sao? Vì cảnh giới cũng như thần thông của Phật và Bồ-tát không giống vối cảnh giới và thần thông hạn hẹp của hàng Nhị thừa. Thế nên, tuy ở tại rừng Thệ-đa, nhưng mọi người không thấy được chỗ thần biến rộng lớn của Như Lai. Hơn nữa, các Thanh văn ấy, không tu thiện căn tối thắng như các Bồ-tát; nên không thấy được thần thông và mắt trí thanh tịnh của Phât; không quán sát chi tiết vào phần sâu xa của định; không được sự gia trì của thần lực rộng lớn; không được môn giải thoát chẳng thể nghĩ bàn, không được thần thông tự tại; không được uy lực rộng lớn, không được oai đức rộng lớn; không được chỗ ở tối thắng. Không đạt được cảnh giới hoạt động của trí nhãn cho nên các vị ấy không biết, không thể thấy, không thể nhập được, không thể đạt được, không thể mở rộng hiểu biết, không thể làm phát sinh, không thể quán sát, không thể thọ nhẫn, không thể tu hành, không thể an trú, không thể trình bày, không thể vì người mà giảng thuyết, không thể khen ngợi, không thể hướng dẫn, không thể truyền trao, không thể gìn giữ, không thể khuyến tấn, cũng không thể dạy bảo để mọi người tu tập, an trú và chứng nhập cảnh giới của chư Phật. Vì sao? Vì hàng Thanh văn không có trí tuệ lớn như thế, chỉ dựa theo giáo pháp Thanh văn để giải thoát, nhập đạo Thanh văn để đạt trí tuệ. Họ tự mãn ở hạnh tu của Thanh văn, trụ nơi quả Thanh văn là cứu cánh, chỉ lo giác ngộ Trí thật đế của Thanh văn, trụ vào khía cạnh sai biệt của thật tế, thích trụ chỗ vắng lặng, cho là Niết-bàn, không có tâm đại Bi đối với thế gian, xa lìa sự cứu hộ các chúng sinh, chỉ lo việc của mình và vui với tịch diệt. Thế nên, tuy họ ở rừng Thệ-đa nhưng không thấy được các pháp thần biến như vậy. Vì sao? Vì đối với tánh Nhất thiết trí của Như Lai họ không thể mong cầu, không thể tích tập, không thể ham muốn, không

thể làm phát sinh, không thể tu tập, không thể làm thanh tịnh và đối với thiền định, thần thông của Như Lai họ cũng không có khả năng nhập, không thể hành, không thể thấy biết, không thể chứng đắc. Vì sao? Vì cảnh giới như thế chỉ có hàng Bồ-tát với mắt trí rộng lớn thì mới có thể thấy biết được, chứ không phải cảnh giới hành động của Thanh văn. Vì nhân duyên ấy, nên tuy ở rừng Thệ-đa mà hàng đại Thanh văn không thể thấy được những thần biến, những sự gia trì, những cõi Phật, những sự thanh tịnh trang nghiêm của Như Lai và Bồ-tát đã hiện khắp toàn thể chúng hội; cho đến những thần thông hiện bày diệu dụng đều cũng không thấy. Ví như hai bên bờ sông Hằng có hàng trăm, hàng ngàn vạn ức, đến vô số ngạ quỷ lõa lồ, đói khát, ốm yếu, tiều tụy chỉ còn da bọc xương, bị thiêu đốt cả trong lẫn ngoài, nắng táp, gió quét, toàn thân khô rốc. Những loài ác cầm, dã thú, như ưng, sói tranh nhau đến giày xé, bị khổ vì đói khát bức bách, đám ngạ quỷ bèn cần uống nước thì dù có đứng trên bờ sông cũng không thấy sông. Giả sử chúng có thấy được đi nữa thì cũng không chỉ thấy dòng sông khô, hoặc thấy dòng lửa cháy hoặc thấy than hồng. Vì sao? Vì chúng bị nghiệp chướng sâu dày che phủ. Các đại Thanh văn cũng thế, tuy họ ở rừng Thệ-đa, nhưng không thấy được thần biến rộng lớn của Như Lai. Vì sao? Vì họ bị vô minh che mắt nên không thích Chủng trí và chưa từng trồng thiện căn với quả vị Nhất thiết trí. Ví như trong chúng hội có người vừa nằm mê, chợt mộng thấy cung thành Thiện kiến chỗ ở của Đế Thích, trên đỉnh núi Tu-di, có vườn thượng uyển trang nghiêm, bảo điện thù thắng, có hàng trăm, hàng ngàn vạn ức, Thiên tử, Thiên nữ, ở đấy đất báu mịn màng hoa trời rải khắp. Những cây y, sinh y phục đẹp. Những cây hoa, nở ra những hoa đẹp. Các cây trân bảo sinh toàn châu báu. Cây trang nghiêm, sinh những phẩm loại để trang nghiêm. Cây âm nhạc, hòa tấu nhạc trời. Trong ấy có vô lượng chư Thiên dạo chơi. Người ấy tự thấy mình mặc y phục cõi trời, ở khắp nơi ấy hưởng các thú vui. Toàn thể mọi người khác trong hội tuy cùng ở chung một chỗ nhưng không biết, không thấy và không thể xem xét về giấc mộng ấy. Vì sao? Vì cảnh giới của người thấy trong mộng thì khác, người trong hội không thể thấy được. Cảnh giới của tất cả Bồ-tát và các vị chủ các cõi đang thấy trước mặt cũng lại như vậy.

Các Đại Bồ-tát nhờ sự gia trì của các Đức Phật và từ lâu đã tích tập sức thiện căn, kèm theo đó là những pháp như: Phát nguyên rộng lớn về Nhất thiết trí, tu tập công đức thù thắng của Như Lai, khéo an trụ đạo trang nghiêm của Bồ-tát, viên mãn môn Nhất thiết chủng trí, thành tựu được các hạnh nguyện của Phổ Hiền thể nhập hết thảy trí địa thanh tịnh giải thoát của Bồ-tát, dạo vào tất cả định và biển thần thông của Bồ-tát, quán sát tất cả cảnh giới trí vô ngại của Bồ-tát.

Thế cho nên tất cả đều thấy được cảnh giới thần thông diệu dụng tự tại không thể nghĩ bàn của Như Lai Thế Tôn và họ cũng có khả năng hội nhập, khả năng hiểu biết.

Ngược lại, những đại đệ tử Thanh văn, tuy họ có đủ trí tuệ và thần thông thù thắng, nhưng tất cả đều không thể thấy, không thể biết. Vì sao? Vì họ không có con mắt thanh tịnh như Bồ-tát. Ví như trên núi Tuyết có nhiều loại thuốc, như đã được ươm trồng khắp nơi. Bấy giờ, có vị đại lương y, có trí tuệ, biết được công năng khác biệt của từng tánh dược. Thuốc hợp với bệnh nào thì ông đến đó lấy về. Nhưng những người đi săn bắn qua lại trong đó thì không thấy, không biết, huống là có thể hái mang về. Trường hợp này cũng thế, các Bồ-tát do đã thể nhập vào toàn bộ cảnh giới trí tuệ của Như Lai, nên phát sinh ra các thứ diệu dụng của Bồ-tát. Vì vậy, các Bồ-tát có khả năng hiểu biết được các cảnh giới định của Như Lai. Còn các đại đệ tử, vì không thể tu tập Nhất thiết chủng trí, không làm lợi ích cho toàn thể chúng sinh nên tuy ở rừng Thệ-đa nhưng họ không biết Tam-muội và thần biến rộng lớn của Như Lai. Ví như đại địa là chỗ chứa các báu. Trong đó ẩn chứa đầy ắp khắp nơi hàng trăm ngàn vạn ức loại trân châu kỳ lạ cũng như tạp bảo. Mỗi thứ đều mang một dáng vẻ trang nghiêm hoàn bị. Nếu có một người đàn ông trí tuệ thông đạt, khéo biết nơi nào có kho báu và biết công năng trọng lượng của chúng. Người ấy lại có đại phước đức được tự tại lấy vật báu theo ý muốn của mình, để phụng dưỡng cha mẹ, giúp đỡ thân tộc, đối với những kẻ đói nghèo, tuổi già sức yếu bệnh tật, người đàn ông ấy đều cung cấp và đáp ứng sự mong mỏi của mọi người. Ngược lại, những người không có phước, không trí tuệ, thì dù đi, đứng, nằm, ngồi trên kho báu, họ cũng không biết, không thấy.

Việc này cũng thế, các Đại Bồ-tát nhờ mắt trí tuệ thanh tịnh thấy khắp; nên tuy ở rừng Thệ-đa, mà có khả năng nhập vào cảnh giới sâu xa chẳng thể nghĩ bàn của Như Lai, có khả năng thấy thần thông biến hóa rộng lớn của chư Phật, có khả năng hiểu tất cả các pháp môn của chư Phật, có khả năng nhập biển Tam-muội vô biên của Phật, có khả năng thường phụng sự các Đức Như Lai, có khả năng dùng pháp thù thắng khai ngộ chúng sinh, có khả năng dùng bốn Nhiếp pháp thâu nhận chúng sinh. Các hàng Thanh văn tuy ở trong rừng này, nhưng không thấy được thần lực của Như Lai cũng không thấy chúng hội Bồ-tát. Ví như người dùng lụa dày che mắt, được đến nơi đảo châu báu lớn, đi, đứng, nằm, ngồi ở đó; nhưng không thể thấy được cây báu, quả báu, y báu, hương báu và các công dụng hình sắc cao thấp của chúng. Nếu có một người khác sáng mắt đến đó, thì sẽ thấy được, biết rõ được tất cả.

Các Đại Bồ-tát cũng thế, nếu đến châu Đại pháp bảo công đức tối thắng trang nghiêm của Như Lai thì được thấy hoàn toàn. Những đệ tử tuy ở trong rừng Thệ-đa, thân cận Đức Thế Tôn, nhưng không thấy cảnh giới Tam-muội và thần biến tự tại của Như Lai, cũng không thấy toàn thể chúng hội Bồ-tát trang nghiêm. Vì sao? Vì hàng Thanh văn không tương ưng với trí tuệ của Phật. Họ bị vô minh che mắt. Họ không có trí vô ngại của Bồ-tát, cũng không thấy Tam-muội tự tại và thần biến sai biệt của Như Lai. Ví như có một loại thuốc, tên là Vô cấu quang, người nào dùng nó đắp lên mắt mình, thì mắt liền được sáng tỏ, không bị bóng tối ngăn che, người ấy có khi ở nơi bóng đêm với vô số người đi, đứng, nằm, ngồi trong đó, từng oai nghi cử chỉ của họ, người ấy đều thấy hết những hình tướng, cử chỉ đến lui của anh ta thì những người kia không có ai thấy được. Việc này cũng tương tự như vậy. Những Bồ-tát ấy, thành tựu mắt trí thanh tịnh của Như Lai, nên có khả năng thấy rõ rất cả thế gian không bị chướng ngại. Họ đã diễn đạt cảnh giới rộng lớn của Tam-muội và thần thông cùng với chúng Đại Bồ-tát đang nhìn quanh và cúng dường, nhưng các đại Thanh văn thì đều không thể cảm thấy. Ví như Tỳ-kheo ở trong chúng hội, nhập Định biến xứ. Những Định biến xứ ấy là: Định biến xứ đất, Định biến xứ nước, Định biến xứ lửa, Định biến xứ gió, Định biến xứ

màu xanh, Định biến xứ màu vàng, Định biến xứ màu đỏ, Định biến xứ màu trắng, Định biến xứ về các vị thiên, Định biến xứ về các loại thân của chúng sinh, Định biến xứ về các âm thanh, ngôn ngữ, Định ịnh biến xứ về tất cả đối tượng duyên. Người nhập định này, thấy các thứ để duyên như đất, nước… tướng ánh sáng trùm khắp đối tượng duyên trong cảnh giới định cho đến hết thảy, còn những người khác trong đại chúng đều không thể thấy được. Ngoại trừ những người đang định nhập ấy. Sự việc này cũng như vậy. Cảnh giới thần thông rộng lớn chẳng thể nghĩ bàn của Đức Như Lai hiện ra thì tất cả các Bồ-tát đều có khả năng biết và nhập, còn hàng Nhị thừa thì không biết, không thấy. Ví như có người được thuốc tàng hình lấy bôi lên mắt thân liền mất. Dù đi, đứng, qua, lại trong chúng nhưng mọi người không ai thấy cả, ngược lại, mọi việc trong chúng sinh đều thấy cả. Nên biết Đức Như Lai cũng thế. Như Lai thành tựu trí nhãn siêu việt vượt thế gian, khắp thế gian không bị chướng ngại và đã hiện cảnh giới Tam-muội và thần thông. Tuy nhiên, việc ấy không phải là khả năng hiểu biết của hàng Thanh văn, ngoại trừ những người đang hướng về cảnh giới Nhất thiết trí. Việc này chỉ có Đại Bồ-tát mới có thể thấy được. Ví như đứa bé sinh cùng lúc với vị thiên, họ cùng tuổi, cùng tên, như vậy Trời và người tuy có điểm giống nhau, nhưng trời thường thấy người, mà người không thấy được trời. Cũng vậy Đức Như Lai an trụ vào cảnh giới Trí Nhất thiết trí chẳng thể nghĩ bàn, Tam-muội thần thông rộng lớn cùng các Đại Bồ-tát và chúng hội trang nghiêm, nhưng các Thanh văn thì không thể thấy. Ví như Tỳ-kheo được tâm tự tại nhập vào định diệt tận, thọ tưởng đều dứt, sáu căn không hoạt động, không còn tạo nghiệp, cũng không phải là Niết-bàn, nước vỡ, động đất vị ấy không hay không biết. Vì sao? Vì nhờ sức định của gia trì. Các đại Thanh văn này cũng như vậy, tuy ở rừng Thệ-đa, đầy đủ sáu căn nhưng đối với cảnh giới tự tại thần biến rộng lớn của Như Lai, họ lại không thấy, không biết, không hiểu, không nhập và cũng không thấy thần thông Tam-muội và chúng hội Bồ-tát. Vì sao? Vì cảnh giới của Như Lai sâu xa, vi tế, rộng lớn, bí mật, khó thấy, khó biết, khó lường, khó tính, siêu việt và cũng không phải là lĩnh vực hiểu biết của Thanh văn và Bích-chi-phật. Thế nên, từ thần lực tự tại Như Lai đã hiện cảnh

giới chẳng thể nghĩ bàn, quyến thuộc trang nghiêm, chúng hội Bồ-tát và rừng Thệ-đa, là để làm cho thanh tịnh khắp vô lượng a-tăng-kỳ thế giới. Những việc như thế tất cả hàng Nhị thừa đều không thể thấy. Vì sao? Vì họ chẳng phải là bậc pháp khí rộng lớn như Bồ-tát.

Bấy giờ, ở phương Đông, Đại Bồ-tát Tỳ-lô-giá-na Diệm Nguyện Tạng Quang Minh, nương nơi oai lực của Đức Phật, quán sát khắp mười phương rồi nói kệ rằng:

Các vị quán trí Phật

Vi diệu khó nghĩ bàn

Tuy ở rừng Thệ-đa

Thần biến vượt tất cả

Sức oai thần của Phật

Hiện rõ vô số hạnh

Người đời vì mê hoặc

Không hiểu pháp sâu xa.

Pháp thâm diệu vương Pháp,

Vô lượng khó nghĩ bàn

Những thần thông được hiện

Thế gian không lường được.

Hiện tướng của chư Phật

Tán dương không cùng tận

Tuy dùng tướng đoan nghiêm

Nhưng lại hiện vô tướng

Phật có nhiều thần biến

Hiện nơi rừng Thệ-đa

Sự hiển hiện sâu xa

Ngôn từ không diễn hết

Vô số ức cảnh giới

Hàng Bồ-tát đức tài

Trong chúng hội trang nghiêm

Phụng kính Phật, vân tập

Đại nguyện đều viên mãn

Oai nghi không chấp trước

Cảnh giới tâm khó nghĩ

Thế gian không thể biết

Hàng Bích chi lợi trí

Và hàng Đại Thanh văn

Tất cả đều không rõ

Lãnh vực Bồ-tát làm

Trí Bồ-tát sâu rộng

Tối thắng khó vượt qua.

Dựng trụ cờ tinh tấn

Không gì làm lay động

Đã nhập định vô lượng.

Đã được tiếng khen lớn

Hiển hiện đại thần thông

Biến khắp cả pháp giới

Ở phương Nam, Đại Bồ-tát Nan Tồi Phục Tốc Tật Tinh Tấn Vương; nương nơi sức oai thần của Phật, quán sát khắp mười phương rồi nói kệ rằng:

Các Phật tử nên quán

Tạng công đức diệu trí

Thường tu hạnh Bồ-đề

Làm an lạc thế gian

Định oai thần vi diệu

Trí tuệ không ngằn mé

Cảnh giới và tâm đó

Tất cả đều thâm diệu.

Hôm nay rừng Thệ-đa

Nơi đấng Chánh tri ngự

Chúng Bồ-tát vân tập

Khắp nơi đều trang nghiêm

Nên quán biển đại chúng

Bồ-tát không chấp trước

Đều ngồi tòa hoa sen

An trụ nơi đạo tràng

Không đến cũng không đi

Không nương, không đắm chấp

Cứu cánh lìa phân biệt

Hiện khắp ở mười phương

Cờ đại trí dũng mãnh.

Kiên cố không lay động

Thường ở biển vô tướng

Mà hiện tướng khắp nơi

Khắp cõi khắp mười phương

Nơi các Đức Phật ngự

Đều đến không phân thân

Xa cả tướng hữu vô

Nên quán thích sư tử

Đủ loại sức thần thông

Hiện bày oai đức lớn

Khiến Bồ-tát vân tập

Hãy sánh vai đức lớn

Pháp giới không phân biệt

Thân Phật cũng như vậy

Thế gian là giả danh

Phật tử đều thông hiểu

Chư Phật trụ chân thật

Nơi tịch diệt bình đẳng

Chuyển Pháp luân sai biệt

Không động, không phân biệt.

Ở phương Tây, Đại Bồ-tát Phổ Biến Xuất Sinh Cát Tường Oai Đức Vương, nương nơi sức oai thần của Phật, quán sát khắp mười phương rồi nói kệ rằng:

Nên quán Vô thượng sĩ

Trí rộng lớn viên mãn

Bất kỳ vào lúc nào

Thường nói pháp vô lậu

Diệt trừ các ngoại đạo

Và nhiều tà kiến khác

Tùy theo tâm chúng sinh

Mà hiện sức thần thông

Chánh giác chẳng có lượng

Cũng chẳng phải không lượng

Hoặc lượng hoặc phi lượng

Tịch tĩnh vẫn trên hết

Mặt trời ở hư không

Ánh sáng luôn chiếu mãi

Trí Phật cũng như thế

Luôn trừ tối ba đời

Ví như vầng trăng sáng

Mọi người đều thích ngắm

Khi Phật đức viên mãn

Người chiêm ngưỡng đều vui

Như mặt trời trên không

Vận hành không dừng nghỉ

Chư Phật hiện thần thông

Liên tục không hề tận

Như hư không mười phương

Không trở ngại các cõi

Đèn trí chiếu thế gian

Tâm cũng không hề ngại

Ví như đất thế gian

Tất cả đều nương tựa

Đối với các chúng sinh.

Chư Phật chỗ nương tựa.

Như cơn gió mạnh thổi

Không gì ngăn lại được

Trí của Phật cũng thế

Không ngại với thế gian

Ví như đại thủy luân

Thế giới nương trên đó

Phật ba đời cũng vậy

Thường nương trụ trí luân.

Ở phương Bắc, Đại Bồ-tát Vô Ngại Cát Tường Thắng Tàng Vương, nương nơi sức oai thần của Phật, quán sát khắp mười phương

rồi nói kệ rằng:

Ví như núi báu lớn

Lợi ích khắp chúng sinh

Thấy Phật cũng như vậy

Thường sinh trí xuất thế

Ví như nước biển cả

Sâu rộng và trong sạch

Thấy Phật cũng như thế

Thường tiêu những khát ái

Ví như núi Tu-di

Cao vượt trên biển cả

Núi trí cũng như vậy

Đứng sâu trong biển pháp

Ví như nơi biển sâu

Các báu sinh ở đấy

Biển giác ngộ cũng thế

Thường sinh các trí báu

Trí Thế Tôn sâu xa

Vô lượng và vô số

Đã hiện các thần thông

Người không thể suy lường.

Ví như nhà ảo thuật

Tạo nên những tướng huyễn

Phật trí cũng như vậy

Hóa hiện khó nghĩ lường

Ví như ngọc ma-ni

Mong cầu đều toại ý

Báu của Phật cũng vậy

Thỏa mãn những nguyện lành

Ví như ánh sáng báu

Chiếu tỏa khắp hư không

Báu của Phật cũng vậy

Chiếu sáng khắp hữu tình

Ví như ngọc tám cạnh

Chiếu hiện rõ các phương

Đèn đại trí vô ngại

Chiếu khắp cả thế giới.

Ví như ngọc thủy thanh

Khả năng làm trong nước

Được thấy Phật cũng vậy

Các căn đều thanh tịnh

Ở phương Đông bắc, Đại Bồ-tát Diệu Biến Hóa Biến Pháp Giới Nguyện Nguyệt Vương, nương nơi sức oai thần của Phật, quán sát khắp mười phương rồi nói kệ rằng:

Ví như ngọc đế thanh

Chiếu vật đều cùng màu

Khi chúng sinh thấy Phật

Cùng một sắc Bồ-đề

Trong vô số các cõi

Chư Phật hiện thần biến

Luôn luôn không gián đoạn

Giáo hóa đều thanh tịnh

Trí sâu xa hy hữu

Không thể nghĩ bàn được

Bồ-tát có thể biết

Chúng sinh không thể hiểu

Thân Phật rất thanh tịnh

Đầy đủ trướng trang nghiêm

Thể nhập khắp pháp giới

Thành tựu các Bồ-tát

Các cõi không nghĩ bàn

Điều hiện thành Chánh giác

Ngồi đạo tràng hàng ma

Chúng Bồ-tát vây quanh

Đức Thích-ca vô thượng

Với pháp hằng tự tại

Các cõi như cực vi

Thần thông không thể lường

Bồ-tát với nhiều hạnh

Vô ngại diệu minh quang

Phật lực không nghĩ bàn

Tất cả đều hiển hiện

Phật tử nên khéo học

Các Phật pháp sâu xa

Chứng nhập trong các pháp

Không chấp cảnh giới trí

Pháp vương oai lực lớn

Thường chuyển pháp vi diệu

Thể hiện các thần thông

Làm thanh tịnh mười phương

Trí sâu xa viên mãn

Báu chân thật của đời

Trí Phật là rồng chúa

Tùy tâm cứu tất cả

Ở phương Đông nam, Đại Bồ-tát Pháp Tuệ Quang Minh Oai Đức Vương, nương nơi sức oai thần của Phật, quán sát khắp mười phương rồi nói kệ rằng:

Khắp mười phương ba đời

Tất cả đại Thanh văn

Không biết hết diệu pháp

Của các Đức Như Lai

Lại suốt cả ba đời

Mười phương các Duyên giác

Không biết việc thần thông

Biến hóa của Như Lai

Huống là những phàm phu

Mù tối trong luân hồi

Bị kết sử buộc ràng

Lường sao được cảnh Phật

Trí vô ngại của Phật

Vượt lượng và phi lượng

Dứt hẳn đường ngôn ngữ

Tất cả không thể nói

Thân Phật tướng trang nghiêm

Tỏa sáng như trăng tỏ

Nhờ nhiều kiếp nhẫn nhục

Hóa hiện khắp mười phương

Dùng Tam-muội thần thông

Quán chiếu lực của Phật

Trải nhiều kiếp suy nghĩ

Không thể biết phần ít

Quán sát trí chư Phật

Tự giác thật khó lường

Trong mỗi môn công đức

Không đo được giới hạn

Người nào phát đại nguyện

Yêu thích nơi pháp Phật

Đều thông hiểu dễ dàng

Đối với cảnh giới khó

Nếu dùng tâm thanh tịnh

Chuyên cần tu phước trí

Đầy đủ đại công đức

Nghe pháp tùy lãnh hội

Người nào nương tuệ Phật

Mang chí nguyện sâu rộng

Là hướng đến Bồ-đề

Sẽ thành Nhất thiết trí.

Ở phương Tây nam, Đại Bồ-tát tên Tồi Toái Nhất Thiết Ma Lực Trí Tràng Vương, nương nơi sức oai thần của Phật quán sát khắp mười phương rồi nói kệ rằng:

Thân trí không chấp trước

Xa lìa tướng của thân

Cảnh giới Phật khó lường

Thánh chúng không thể biết

Tịnh nghiệp khó nghĩ bàn

Phát sinh thân vi diệu

Tướng tốt và ánh sáng

Xuyên suốt cả ba đời

Chiếu khắp cả thế gian

Pháp giới thường thanh tịnh

Phật mở cửa Bồ-đề

Thường sinh Nhất thiết trí

Thể sạch không trần cấu

Lìa xa những chướng ngại

Giống mặt trời thế gian

Ánh sáng trí chiếu khắp

Dứt hẳn dòng ba cõi

Trừ sợ hãi sinh tử

Thành tựu các Bồ-tát

Viên mãn nguyện Bồ-đề

Hiển thị vô lượng sắc

Sắc ấy không nương trụ

Tuy biểu hiện vô lượng

Nhưng tất cả khó lường

Phật ở trong một niệm

Việc hiển hiện khó nghĩ

Cảnh giới giác ngộ sâu

Không thể nào lường biết

Phật ở trong một niệm

Hiển hiện Phật ba đời

Sự kiện tuy không cùng

Nhưng niệm tánh không khác

Người trí cần khéo nghĩ

Từng niệm nối tiếp nhau

Tu trí nghiệp không khác

Hướng thẳng đến Bồ-đề

Pháp ấy khó nghĩ bàn

Tánh rời xa ngôn ngữ

Không phải cảnh giới tâm

Chư Phật từ đây sinh.

Ở phương Tây bắc, Đại Bồ-tát Tỳ-lô-giá-na Nguyện Trí Tinh Tú Tràng, nương nơi sức oai thần của Phật, quán sát khắp mười phương rồi nói kệ rằng:

Tịnh niệm lìa loạn si

Dũng mãnh pháp luôn trì

Trí năng quán tròn đầy

Biển Bồ-đề vô tận

Nếu biết được chân thật

Tức sẽ nhập cảnh Phật

Trí tự tại phát sinh

Đoạn trừ những nghi hoặc

Tâm từng niệm tăng tiến

Việc làm luôn chuyên cần

Với pháp trường trí cầu

Đến cứu cánh pháp Phật

Từ những căn lành ấy

Sinh niềm tin rộng lớn

Thường vui và quán sát

Không tướng, không nương trụ

Ức kiếp luôn tu tập

Viên mãn các căn lành

Mục đích vì quả Phật

An vui chứng vô thượng.

Đi, đứng trong sinh tử

Không chấp trước tử sinh

Không nghi hoặc nơi pháp

Thường vui cảnh giới Phật

Với các pháp hữu vi

Thế gian vui hư vọng

Xa hẳn tâm tham vướng

Cầu công đức của Phật

Phàm phu không Phật trí

Chìm nổi trong sinh tử

Tâm Bồ-tát không chấp

Nên cứu thoát tất cả

Bồ-tát hành không động

Thế gian không thể lường

Hiện khắp tùy loại thân

Để làm vui chúng sinh

Trí Bồ-đề đã tịnh

Khởi từ bi với đời

Như mặt trời mọc lên

Ánh sáng chiếu khắp nơi.

Ở phương dưới, Đại Bồ-tát Phá Chư Cái Chướng Dũng Mãnh Trí Tự Tại Vương, nương nơi sức oai thần của Phật quán sát khắp mười phương, rồi nói kệ rằng:

Vô lượng ngàn ức kiếp

Danh Phật khó được nghe

Huống ngay trong lúc này

Thấy Phật, bỏ nghi hoặc

Trí Như Lai vô tận

Chiếu sáng khắp thế gian

Như sông phước ba đời

Làm chúng sinh thanh tịnh.

Sắc thân Phật vi diệu

Thanh tịnh chẳng lỗi lầm

Trí thanh tịnh không vướng

Dù ức kiếp chiêm ngưỡng

Tâm không hề biết chán.

Phật tử khéo quán sát

Sắc thân Phật vi diệu

Trí thanh tịnh không vướng

Làm lợi mình lợi người.

Như Lai trí lực sâu

Biện tài cũng vô tận

Mở cửa ngôi chánh giác

Thuyết giảng đều không ngại.

Mâu-ni tôn chiếu khắp

Hướng dẫn chúng khó bàn

Thọ ký quả Bồ-đề

Được vào cửa giải thoát.

Phước đức chứa rộng lớn

Ban bố cho thế gian

Khai ngộ cho chúng sinh

Tu tập hạnh Bồ-đề

Từng cúng dường chư Phật

Trí độ luôn thanh tịnh

Hay phá những “lưới hoặc”

Trừ đường ác sợ hãi

Thường quán Bậc Lưỡng Túc

Phát đại nguyện Bồ-đề

Được sức Phật tự tại

Sánh ánh sáng đại trí

Ai thấy Bậc Trung Tôn

Tâm quyết định cầu Phật

Nên biết người như thế

Tất đạt trí Như Lai.

Ở phương trên, Đại Bồ-tát Phổ Biến Pháp Giới Đại Nguyện Tế; nương nơi sức oai thần của Phật, quán sát khắp mười phương, rồi nói kệ rằng:

Đấng Mâu-ni đặc biệt

Các đức đều viên mãn

Người thấy, tâm thanh tịnh

Hướng về ngôi Chánh giác

Đức Như Lai xuất thế

Vắng lặng, đại Từ bi

Chuyển khắp diệu pháp luân

Lợi ích cho mọi loài.

Phật từ vô lượng kiếp

Luôn khổ vì chúng sinh

Làm sao các chúng sinh

Báo đáp được ân sư

Thà chịu khổ ba đường

Trải qua vô lượng kiếp

Quyết không bỏ Như Lai

Để mong cầu Niết-bàn.

Thà thay thế chúng sinh

Chịu nỗi khổ luân hồi

Quyết không bỏ Như Lai

Để cầu chút an lạc.

Ở đường ác nhiều kiếp

Chịu khổ được nghe Phật

Còn hơn ở đường thiện

Mà không được nghe danh

Đọa địa ngục nhiều kiếp

Chịu khổ thường thấy Phật.

Không cầu thoát tam đồ

Sinh nơi không Phật pháp.

Vì sao ở đường ác

Mà không sinh nhàm chán?

Nhờ được thấy Pháp vương

Nên trí tuệ tăng trưởng

Thấy sức Phật tự tại

Trừ được tất cả khổ

Được nhập các Như Lai

Cảnh giới trí sâu xa

Nếu khi được thấy Phật

Đường ác được diệt trừ.

Tăng trưởng mầm phước trí

Tất đạt quả Bồ-đề

Chúng sinh được thấy Phật

Dứt phá các nghi ngờ

Vui thế và xuất thế

Hạnh nguyện được viên thành.

Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.