Đại Tập 40 · Bộ Hoa Nghiêm V · Số 286–292 & Số 293 (Q.1–22)

Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm, Quyển 15: Phẩm Nhập Bất Tư Nghì Giải Thoát Cảnh Giới Phổ Hiền Hạnh Nguyện (Phần 15)

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT

HOA NGHIÊM

QUYỂN 15

PHẨM NHẬP BẤT TƯ NGHÌ GIẢI THOÁT CẢNH GIỚI PHỔ

HIỀN HẠNH NGUYỆN (Phần 15)

Lúc bấy giờ, Đồng tử Thiện Tài trang trải thấm nhuần tâm đại Từ, tâm đại Bi, đến khắp các chúng sinh. Đồng tử tư duy liên tục không gián đoạn trang bị phước đức trí tuệ, đầy đủ chánh kiến tròn đầy, xa các bụi trần, chứng pháp bình đẳng, tâm không còn thiên vị, tùy thuận ngộ nhập đạo Nhất thiết trí, nhổ bật gai ác, dẹp tan các chướng ngại, liễu đạt triệt để tự tánh của pháp, dùng tinh tấn kiên cố làm tường lũy, dùng Tam-muội bất tư nghì làm vườn ngự uyển, dùng ánh sáng mặt trời trí tuệ phá bóng tối vô minh, dùng gió phương tiện làm nở hoa trí tuệ, làm cho hạnh nguyện rộng lớn đầy cả pháp giới, tâm luôn hiện hữu nhập vào thành Nhất thiết trí. Đồng tử chuyên cần cầu đạo Bồ-tát như thế, lần lượt đến thành Nhạc anh lạc.

Đến nơi, đồng tử đi tìm hỏi thăm Trưởng giả Tối Thắng, trông thấy vị ấy đang ở trong rừng Vô-ưu, bên trụ cờ đại trang nghiêm, thuộc hướng Đông của thành này, với vô lượng thương buôn và trăm ngàn Trưởng giả vây quanh. Ông xử lý đủ các sự việc trong đời, rồi nhân đó tuyên dương pháp xuất thế, giúp họ xa lìa kiến, mạn, ngã và ngã sở; xả những tài sản và quyến thuộc đã tom góp; diệt trừ keo kiệt tật đố và tất cả nghi chấp, tâm được thanh tịnh không có các thứ uế trược, được sức tin thanh tịnh, luôn muốn được gặp Phật, thọ trì Phật pháp, phát sinh năng lực Bồ-tát, sinh hạnh Bồ-tát, nhập Tam-muội Bồ-tát, được trí tuệ của Bồ-tát, trụ chính niệm của Bồ-tát, làm tăng trưởng sở nguyện của Bồ-tát và phát tâm Vô thượng Bồ-đề.

Bấy giờ, Đồng tử Thiện Tài, lập tức đem thân đến trải xuống đất và đảnh lễ sát chân vị ấy, một

hồi lâu mới đứng lên, hết tâm tôn kính thưa:

–Bạch Thánh giả! Con là Thiện Tài, con chính là Thiện Tài, con chuyên tìm cầu về hạnh thù thắng của Bồ-tát, nhưng không biết Bồ-tát làm thế nào để học hạnh Bồ-tát và tu đạo Bồ-tát; để trong khi tu học, thường có khả năng hóa độ tất cả chúng sinh; thường có khả năng gặp gỡ tất cả chư Phật, thường được lắng nghe tất cả Phật pháp, thường có khả năng trụ trì tất cả Phật pháp, thường có khả năng nhập vào tất cả pháp môn, vào tất cả cõi để học hạnh Bồ-tát; thường có khả năng ở lâu trong các đại kiếp để tu đạo Bồ-tát, mà tâm không biết nhàm chán; có khả năng biết thần lực của các Đức Như Lai, có khả năng được các Đức Như Lai hộ niệm, có khả năng nhập vào trí tuệ của các Đức Như Lai.

Lúc ấy, Trưởng giả Tối Thắng bảo Thiện Tài:

–Lành thay! Lành thay! Thiện nam! Ông đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề rồi ư?

Thiện nam! Ta đã thành tựu pháp môn đến khắp mọi nơi làm sạch hạnh của Bồ-tát, bằng năng lực thần thông vô thể, vô y, vô tác và vô trụ.

Thiện nam! Vì sao gọi là pháp môn đến tất cả mọi nơi làm sạch hạnh của Bồ-tát?

Thiện nam! Ta ở trong tất cả các chúng sinh Dục giới thuộc phạm vi tam thiên đại thiên thế giới này. Đó là tất cả trời Tam thập tam, tất cả trời Tu-dạ-ma, tất cả trời Đâu-suất-đà, tất cả trời Lạc biến hóa, tất cả trời Tha hóa tự tại, tất cả trời ma và còn những bộ, loài quyến thuộc ở tất cả những cõi Dục khác như Thiên, Long, Dạ-xoa, La-sát, Cưu-bàn-trà, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, người và phi nhân; tùy theo căn cơ của các loài chúng sinh, trong tất cả các trụ xứ, xóm làng thành ấp mà thuyết, pháp giúp họ bỏ phi pháp, dứt tranh luận, trừ chiến đấu, dừng ganh tị, phá oán kết, mở ràng buộc, thoát lao ngục, khỏi sợ hãi, dứt sát sinh, cho đến tà kiến. Tất cả các nghiệp ác, những việc không nên làm đều cấm hẳn, để họ làm theo tất cả thiện pháp; những việc đáng làm bảo họ đều làm theo,

giúp họ học hết các môn kỹ nghệ để làm lợi ích cho mọi người trong thế gian, phân tích cho họ đủ các luận, tùy theo nhu cầu mà giúp họ sinh tâm hoan hỷ, dần dần làm cho họ trở nên thuần thục tuân theo, thuyết thắng tuệ cho các ngoại đạo để họ cắt đứt các kiến, nhập vào pháp Phật cho đến tất cả trời Phạm vương ở Sắc giới, ta cũng thuyết pháp cho họ như vậy. Tương tự tam thiên đại thiên thế giới này cho đến trong các thế giới nhiều như cực vi trần với không thể nói trăm ngàn ức na-do-tha cõi Phật khắp mười phương, ta cũng thuyết chánh pháp rộng khắp cho họ. Đó là: Pháp Phật, pháp Bồ-tát, pháp Thanh văn, pháp Độc giác, thuyết về nẻo địa ngục, thuyết về sự thọ khổ khác nhau của chúng sinh nơi địa ngục, thuyết về con đường đi đến địa ngục, thuyết về nẻo súc sinh, thuyết về sự thọ khổ khác nhau của chúng sinh trong loài súc sinh, thuyết về con đường đưa đến loài súc sinh, thuyết về cảnh giới vua Diêm-la, thuyết về sự thọ khổ khác nhau của cảnh giới vua Diêm-la, thuyết về con đường đưa đến cảnh giới vua Diêm-la, thuyết về cõi trời, thuyết về sự hưởng lạc khác nhau của cõi trời, thuyết về con đường hướng đến cõi trời, thuyết về cõi người, thuyết về sự thọ khổ và vui của cõi người, thuyết về con đường hướng đến cõi người.

Thiện nam! Ta thuyết đủ các pháp về thế gian; hoặc tập, hoặc hoại, hoặc nhiễm, hoặc tịnh như thế, là chính vì muốn nêu rõ công đức của Bồ-tát, xả bỏ nguy hiểm sinh tử, hiểu biết công đức của chư Phật, hiểu biết các nẻo sinh của hữu tình, hiểu biết pháp không chướng ngại, khai phóng ra ánh sáng trí tuệ, nêu rõ nguyên nhân đưa đến khổ hoặc vui, nêu rõ cách nhập môn vô tướng, giúp chúng sinh bỏ ý tưởng đắm nhiễm, chứng đắc pháp vô y của Phật, dứt hẳn vòng nghiệp phiền não, có khả năng chuyển pháp luân thanh tịnh của Phật; Ta thuyết pháp cho các chúng sinh những pháp như thế.

Thiện nam! Ta chỉ biết năng lực thần thông vô y, vô tác, vô tánh, vô trụ của pháp môn đến mọi nơi làm trang nghiêm cho hạnh Bồ-tát thanh tịnh này. Còn như các Đại Bồ-tát, có đầy đủ tất cả các thần thông tự tại, có khả năng đi đến khắp tất cả cõi Phật, được mắt thấy khắp, được tai nghe xa, nghe trọn vẹn những âm thanh và lời nói, nhập khắp các pháp, trí tuệ tự tại, mạnh mẽ không gì sánh kịp, xa hẳn

các sự đấu tranh; dùng tướng lưỡi rộng dài phát ra âm thanh bình đẳng, thân hình xinh đẹp, ngang với các Bồ-tát, hoàn hảo đồng với Đức Như Lai không kém, thân trí rộng lớn, nhập khắp cảnh giới ba đời không còn ngằn mé, đồng với hư không thì ta làm sao có thể biết và nói hết hạnh và công đức của các vị ấy.

Thiện nam! Ở hướng Nam này, có một nước tên là Vô biên tế hà, nước ấy có một thành tên là Rừng Yết-lăng-già, nơi ấy có vị Tỳ-kheo-ni tên là Sư tử Tần Thân. Ông đến thỉnh vấn vị ấy: Bồ-tát làm thế nào để học hạnh Bồ-tát và tu đạo Bồ-tát.

Bấy giờ, Đồng tử Thiện Tài đảnh lễ sát chân Trưởng giả Tối Thắng, nhiễu quanh vô số vòng, hết tâm mến mộ, chiêm ngưỡng lưu luyến, rồi từ giã ra đi.

Đồng tử Thiện Tài thong thả tiến bước. Đến thành Yết-lăng-già thuộc nước Vô biên tế hà, đồng tử đi khắp nơi hỏi thăm về Tỳ-kheo-ni Sư Tử Tần Thân. Vô lượng người đều bảo:

–Thiện nam! Vị Tỳ-kheo-ni ấy đang ở trong vườn Nhật quang, nơi bố thí của vua Thắng Quang, thuyết pháp làm lợi ích cho vô lượng chúng sinh. Nghe rồi, Thiện Tài hết sức vui mừng, vội đi đến vườn ấy, quán sát khắp nơi: Thấy trong khu vườn này, có một cây đại thọ, tên là Quá Mãn Nguyệt, trông như lầu các cao rộng xinh đẹp, phát ra ánh sáng lớn chiếu sáng phạm vi một do-tuần, lại thấy cây nhiều lá tên là Phổ Phú, dáng như cái lọng, phóng ra ánh sáng xanh chiếu khắp; thấy cây có hoa tên là Hoa tạng, hình sắc cao đẹp giống như núi Tuyết, trút mưa các loại hoa đẹp như dòng nước hương ngào ngạt xông khắp nơi, không cùng tận, giống như cây Ba-lợi chất-đa-ca trong vườn Hoan Hỷ ở cõi trời Đao-lợi; lại có cây ăn trái tên là Thường thục, dáng như núi vàng, vị như cam lộ, mềm mại có hương thơm, thường phóng ra ánh sáng, có vô số trái ẩn đầy bên trong; lại có cây ma-ni báu tên là Tỳ-lô-giá-na tạng, hình dáng của nó không có gì sánh bằng, trông như núi Diệu cao, trên đọt là báu Ma-ni tâm vương, có vô số màu sắc của báu ma-ni trang sức khắp nơi, trái trang nữ bằng ma-ni chiên-đàn, lưới thì bằng tạp báu giăng bên trên; lại có cây vòng, tên là Thiên bảo, thường trổ các vòng hoa anh lạc xinh đẹp quý giá, các hoa Như ý bảo vương nở tròn sáng rực,

rễ cây bằng ma-ni bảo tạng ẩn kín bên dưới; lại có cây y tên là Năng thanh tịnh, thường trổ ra các loại y báu đẹp, nhiều màu sắc, rũ xuống, trang sức khắp cành cây; có cây âm nhạc, tên là Hoan hỷ, âm thanh của chúng tuyệt diệu, hay hơn cả nhạc của chư Thiên; lại có cây hương, tên là Biến trang nghiêm, thường tỏa hương thơm ngào ngạt khắp các vườn hoa; lại có các ao nhỏ, tất cả đều trang sức bằng bảy báu, tám mặt ao đều đính các báu, lan can làm bằng ma-ni nhiều màu sắc, bên trong chứa bột hương chiên-đàn, đáy ao có trải lớp cát vàng tuyệt đẹp, nước tám công đức trong sạch đầy tràn, các loại hoa sen xanh, sen vàng, sen đỏ, sen trắng che phủ cả mặt hồ, trên bờ ao có trồng các loại hoa hàng hàng thẳng tắp như hoa Chiêm-bác-ca, hoa A-đề-mục-đa-ca, hoa Bà-lợi-sư-ca, hoa Mạn-đà-la, hoa Ma-ha Mạn-đà-la các loài chim hòa ca, tiếng của chúng thanh tao. Trong vườn có đủ các báu của cõi trời và cây xinh đẹp thẳng tắp. Dưới các cây báu đều có đặt tòa Sư tử, trang trí bằng đủ các loại châu báu xinh đẹp bất tư nghì, trải bằng y cõi trời, xông hương thơm, treo các loại vải lụa đẹp, giăng các trướng báu, bên trên giăng lưới vàng Diêm-phù-đàn, chuông báu rung nhẹ phát ra âm thanh vi diệu; hoặc có gốc cây trải tòa Sư tử Liên hoa tạng, có gốc cây trải tòa Sư tử Hương vương ma-ni tạng, có gốc cây trải tòa Sư tử Long tượng trang nghiêm ma-ni vương tạng, có gốc cây được trải tòa Sư tử Bảo sư tử Tụ ma-ni vương tạng, có gốc cây trải tòa Sư tử Tỳ-lô-giá-na ma-ni vương tạng, có gốc cây trải tòa Sư tử Thập phương Tỳ-lô-giá-na ma-ni vương tạng, có gốc cây trải tòa Sư tử Nhân Đà-la-ma-ni kim cương vương tạng, có gốc cây trải tòa Sư tử Chúng sinh hình tướng Tỳ-lô-giá-na ma-ni vương tạng, có gốc cây trải tòa Sư tử Như ý ma-ni vương tạng, có gốc cây trải tòa Sư tử Bạch sắc ánh sáng ma-ni vương tạng. Mỗi tòa lại có trăm ngàn tòa Sư tử báu vây quanh và đều có đủ vô lượng sự xinh đẹp. Trong vườn này, có đầy đủ các báu ví như đảo báu giữa biển cả, trên đất có trải loại vải quý rộng rãi trang nghiêm, mịn màng xinh đẹp, như vải ca-lân-ca có khả năng gây cảm xúc, đạp xuống thì lún, dỡ chân lại đầy. Các loài chim lạ như chim le, chim nhạn, uyên ương, hạc trắng, khổng tước, câu-chỉ-la… bay liệng tự do, chen bóng hòa tiếng. Rừng chiên-đàn quý, thẳng tắp hai bên cửa, lá

dày sầm uất, cành lá nương nhau cao vút, rủ bóng râm mát, xinh đẹp trang nghiêm; các loại cây có hoa, thường mưa hoa đẹp, giống như vườn hoa của Thiên đế Thích có đủ các loại; hương thượng hạng không gì sánh bằng thơm ngát khắp nơi; gió từ bốn mặt, thổi khắp trời người, tất cả các lầu các trang trí bằng các báu và hoa hương thượng hạng đẹp hơn cả nhà thiện pháp của Thiên đế Thích; các cây âm nhạc, diễn tấu nhạc trời, các loại nhạc cụ, treo khắp cành cây như: Đàn tranh, sáo, tiêu, Không hầu, Tỳ-bà, sắt các nhạc cụ ấy, không trổi mà tự phát, ai nghe cũng cảm thấy thích thú, xa hẳn đắm nhiễm; cây Đa-la báu, có giăng lưới linh báu, gió nhẹ thoảng qua phát ra âm thanh rất hay, ví như tiếng nói của Thiên nữ ở cõi trời tự tại; các cây như ý trổ các y báu, như y phục kiếp ba của cõi trời, trời treo đây nghiêm trang, cùng vô lượng màu sắc trang sức giống như biển cả; trăm ngàn lầu các trang trí bằng các báu như cung điện Đế Thích ở trời Đao-lợi, lọng báu che khắp giống như núi Diệu Cao, ánh sáng chiếu khắp như cung của Phạm vương.

Đồng tử Thiện Tài lại trông thấy ở vườn cây này; sở dĩ có vô lượng công đức và được trang trí xinh đẹp mọi mặt, đều nhờ vào sự thành tựu từ phước nghiệp bất tư nghì của Bồ-tát, phát sinh từ thiện căn xuất thế, từ công đức cúng dường tất cả chư Phật và tu các tịnh nghiệp; không ai có thể hủy hoại, cho đến toàn thế gian không ai sánh bằng. Như thế, tất cả đều nhờ vào sự thành tựu pháp như huyễn không bỏ hữu vi và tích tập thiện nghiệp rộng lớn của Tỳ-kheo-ni Sư Tử Tần Thân, không phải như hàng Thanh văn, Bích-chi-phật; tà luận của các đạo khác không thể làm lay động; tất cả ma quân không địch nổi; phàm phu thiển trí không thể nghĩ đến; vô lượng chúng sinh, trời, rồng, bát bộ khắp tam thiên đại thiên thế giới, tùy theo thiện căn của họ, ai được hóa độ đều vào khu vườn này mà không sợ chật. Vì sao? Chính vì nhờ sức oai thần bất tư nghì của vị Tỳ-kheo-ni ấy.

Bấy giờ, Thiện Tài thấy vị Tỳ-kheo-ni này, phân thân ngồi khắp tất cả các tòa Sư tử lớn ở dưới các cây báu, tướng người xinh đẹp, oai nghi tịch tĩnh, an trụ nơi pháp bình đẳng, cử chỉ phấn chấn; các căn thuần thục, giống như voi chúa; tâm không bị vẩn đục, giống

như ao nước sạch trong, ban bố khắp cho những người cầu những điều báu; không nhiễm pháp thế gian giống như hoa sen; tâm không sợ sệt như sư tử chúa; được thọ trì tịnh giới không bị lay động như núi Tu-di; có khả năng làm cho người thấy thì tâm được mát mẻ, như núi Diệu Hương; có khả năng dập tắt lửa các phiền não cho chúng sinh như hương thơm chiên-đàn trong núi Tuyết, chúng sinh nào trông thấy đều được tiêu diệt các khổ như dược vương Diệu Kiến; có khả năng làm cho người trông thấy thì được toại nguyện như trời Bà-lâu-na; xa hẳn dục nhiễm như đại Phạm vương; làm cho tâm chúng sinh thanh tịnh như báu thủy tịnh; có khả năng làm tăng trưởng các điều thiện như ruộng tốt; ba nghiệp tự tại giống như Đức Như Lai. Vị ấy ngồi nơi mỗi tòa chúng hội đều không đồng, nên sự thuyết pháp cũng khác biệt; nếu thấy vây quanh chỗ ngồi là chúng trời Tịnh cư, đứng đầu là trời Ma-hê-thủ-la, vị Tỳ-kheo-ni này thuyết pháp môn tên là Vô Tận Pháp Tướng Giải Thoát, hoặc thấy vây quanh chỗ ngồi là chúng Phạm thiên, đứng đầu là Phạm vương Diệu Quang Minh, Tỳ-kheo-ni này thuyết pháp môn, tên là Phổ Môn Sai Biệt Thanh Tịnh Ngôn Âm Luân; nếu trông thấy vây quanh chỗ ngồi là Thiên tử, Thiên nữ trời Tha hóa tự tại, đứng đầu là Thiên vương Tự Tại Chuyển, Tỳ-kheo-ni này thuyết pháp môn, tên là Bồ-tát Thanh Tịnh Tâm Tự Tại Trang Nghiêm; hoặc thấy vây quanh chỗ ngồi là Thiên tử, Thiên nữ, trời Diệu biến hóa, đứng đầu là Thiên vương Lạc Biến Hóa, Tỳ-kheo-ni ấy thuyết pháp môn tên Diệu Pháp Thanh Tịnh Trang Nghiêm môn; nếu thấy vây quanh chỗ ngồi là Thiên tử, Thiên nữ, trời Đâu-suất, đứng đầu là Thiên vương Đâu-suất, vị Tỳ-kheo-ni ấy thuyết pháp môn tên là Tự Tâm Tạng Toàn Chuyển; nếu thấy vây quanh chỗ ngồi là Thiên tử, Thiên nữ trời Tu-dạ-ma, đứng đầu là Thiên vương Tu-dạ-ma, vị Tỳ-kheo-ni ấy thuyết pháp môn, tên là Phổ Biến Trang Nghiêm; hoặc trông thấy vây quanh chỗ ngồi là Thiên tử, Thiên nữ, trời Tam Thập Tam, đứng đầu là Thích Đề-hoàn Nhân, vị Tỳ-kheo-ni ấy thuyết pháp môn, tên là Yểm-ly-môn; nếu thấy vây quanh tòa ngồi là Long vương Bách Quang Minh, Long vương Nan-đà, Long vương Ưu-ba-nan-đà, Long vương Ma-na-tư, Long vương Y-la-bạt-đà, Long vương A-na-bà-đạt-đa… và Long tử,

Long nữ, đứng đầu là Long vương Sa-già-la, vị Tỳ-kheo-ni ấy thuyết pháp môn, tên là Phật cảnh giới ánh sáng trang nghiêm; hoặc thấy vây quanh tòa là đồng nam, đồng nữ, chúng Dạ-xoa, đứng đầu là Thiên vương Tỳ-sa-môn, vị Tỳ-kheo-ni này thuyết pháp môn, tên là Cứu hộ chúng sinh tạng; nếu trông thấy vây quanh tòa, là nam nữ quyến thuộc Càn-thát-bà, đứng đầu là Càn-thát-bà vương Trì Quốc, vị Tỳ-kheo-ni ấy thuyết pháp môn tên là Vũ Vô Tận Đại Hoan Hỷ Mưa pháp; hoặc thấy vây quanh tòa là nam nữ quyến thuộc chúng A-tu-la, đứng đầu là A-tu-la vương La-hầu, vị Tỳ-kheo-ni này thuyết pháp môn, tên là Tốc tật trang nghiêm pháp giới trí môn; nếu thấy vây quanh tòa, là nam nữ quyến thuộc chúng Ca-lâu-la, đứng đầu là Ca-lầu-la vương Đại Lực Dũng Trì, vị Tỳ-kheo-ni này thuyết pháp môn tên, là Bố Động Chư Hữu Hải; nếu thấy vây quanh tòa là nam nữ quyến thuộc chúng Khẩn-na-la, đứng đầu là Khẩn-na-la vương Đại Thọ, vị Tỳ-kheo-ni này thuyết pháp môn, tên là Phật hạnh ánh sáng môn; nếu thấy vây quanh tòa là nam nữ, quyến thuộc chúng Ma-hầu-la, đứng đầu là Ma-hầu-la-già vương Am-la-lâm Phẫn Nộ, vị Tỳ-kheo-ni này thuyết pháp môn, tên là Xuất Sinh Kiến Phật Hoan Hỷ Tâm; hoặc thấy vây quanh tòa, là vô số trăm ngàn đàn ông, đàn bà, con trai, con gái, vị Tỳ-kheo-ni này thuyết pháp môn tên là Hạnh thù thắng; nếu thấy vây quanh tòa là nam nữ quyến thuộc các La-sát, đứng đầu là La-sát vương Thường Hấp Tinh Khí Đại Thọ, vị Tỳ-kheo-ni này thuyết pháp môn, tên là Phát Sinh Tâm Từ Bi; nếu thấy vây quanh tòa là những chúng sinh yêu thích quả vị Thanh văn, vị Tỳ-kheo-ni này thuyết pháp môn, tên là Thắng Trí Oai Lực Đại Oai Minh; nếu thấy vây quanh tòa, là những chúng sinh tin yêu hàng Độc giác, vị Tỳ-kheo-ni này thuyết cho họ pháp môn: Phật công đức rộng lớn ánh sáng; nếu thấy vây quanh tòa, là những chúng sinh tin yêu Đại thừa, vị Tỳ-kheo-ni này thuyết cho họ pháp môn, tên là Phổ Môn Tam-muội Trí quang minh hoặc thấy vây quanh tòa, là hàng Bồ-tát sơ địa, vị Tỳ-kheo-ni này thuyết cho họ pháp môn tên là Nhất Thiết Chư Phật Đại Nguyện Tụ Tam-muội, nếu thấy vây quanh tòa, là hàng Bồ-tát nhị địa, vị Tỳ-kheo-ni ấy thuyết cho họ pháp môn, tên là Vô Cấu Luân Tam-muội; nếu thấy vây quanh tòa,

là hàng Bồ-tát Tam-địa, vị Tỳ-kheo-ni này thuyết cho họ pháp môn, tên là Đại Tịch Tĩnh Trang Nghiêm; nếu thấy vây quanh tòa là hàng Bồ-tát tứ địa, vị Tỳ-kheo-ni này thuyết cho họ pháp môn, tên là Tốc Tật Xuất Sinh Nhất thiết trí Cảnh Giới Tam-muội; nếu thấy vây quanh tòa, là hàng Bồ-tát ngũ địa, vị Tỳ-kheo-ni này thuyết cho họ pháp môn, tên là Diệu Hoa Tạng Tam-muội; nếu thấy vây quanh tòa, là hàng Bồ-tát Lục Địa, vị Tỳ-kheo-ni này thuyết cho họ pháp môn, tên là Tỳ-lô-giá-na Tạng Tam-muội; nếu thấy vây quanh tòa, là hàng Bồ-tát thất địa, vị Tỳ-kheo-ni này thuyết cho họ pháp môn, tên là Phổ Biến Trang Nghiêm Địa Tam-muội; nếu thấy vây quanh tòa, là hàng Bồ-tát bát địa, vị Tỳ-kheo-ni này thuyết cho họ pháp môn, tên là Phổ Biến Pháp Giới Cảnh Giới Hóa Hiện Thân Tam-muội; nếu thấy vây quanh tòa, là hàng Bồ-tát cửu địa, vị Tỳ-kheo-ni này thuyết cho họ pháp môn, tên là Vô Sở Đắc Lực Trí Trang Nghiêm Tam-muội; nếu thấy vây quanh tòa, là hàng Bồ-tát thập địa, vị Tỳ-kheo-ni này thuyết cho họ pháp môn, tên là Vô Chướng Ngại Luân Tam-muội; nếu thấy vây quanh tòa, là hàng Bồ-tát chấp Kim cương, vị Tỳ-kheo-ni này thuyết cho họ pháp môn, tên là Kim Cương Trí Na-la-diên Trang Nghiêm Tam-muội.

Đồng tử Thiện Tài trông thấy tất cả đại chúng, xuất thân từ đủ các tầng lớp, đủ loại trú xứ, đủ loại thân tướng, đủ loại quyến thuộc, người đã được thành thục, đã được giáo hóa, xứng đáng là bậc pháp khí, đều vào vườn này và đều ngồi quanh quần dưới đại thọ như thế, tùy theo căn cơ có đủ các tâm tánh, đủ các dục lạc, đủ sự tin hiểu và tùy theo sự hơn kém khác nhau của họ mà Tỳ-kheo-ni Sư Tử Tần Thân diễn nói pháp môn khế hợp làm cho họ không còn thoái chuyển nơi đạo Vô thượng Bồ-đề. Vì sao? Vì vị ấy đạt được pháp môn Bát-nhã ba-la-mật Phổ nhãn xả đắc; môn Bát-nhã ba-la-mật Diễn thuyết được hết thảy Phật pháp, môn Bát-nhã ba-la-mật Pháp giới sai biệt tế, môn Bát-nhã ba-la-mật Tán hoại nhất thiết chướng ngại luân, môn Bát-nhã ba-la-mật Sinh trưởng nhất thiết chúng sinh thiện tâm, môn Bát-nhã ba-la-mật Tối thắng trang nghiêm; môn Bát-nhã ba-la-mật Vô ngại chân thật tạng, môn Bát-nhã ba-la-mật Pháp giới viên mãn, môn Bát-nhã ba-la-mật Thanh tịnh tâm tạng; môn

Bát-nhã ba-la-mật Phổ biến xuất sinh chủng chủng ngôn ngữ thần thông tạng, đứng đầu là mười môn Bát-nhã này. Ngoài ra, vị ấy còn nhập vô số trăm vạn a-tăng-kỳ môn Bát-nhã ba-la-mật. Sự thấy cảnh giới và nghe diệu pháp của tất cả Bồ-tát và các chúng sinh trong vườn Nhật Quang này đều khác nhau, sự lãnh hội cũng không đồng, nhưng đều nhờ từ lúc mới phát tâm, đã được Tỳ-kheo-ni Sư Tử Tần Thân thuyết pháp, làm cho họ không còn thoái chuyển nơi đạo Vô thượng Bồ-đề. Lúc Đồng tử Thiện Tài trông thấy vườn cây, sàn tòa, kinh hành, chúng hội, oai nghi, sự tự tại, biến hóa thân, sự vô úy, thần lực, biện tài và sự trang nghiêm; lại còn được nghe pháp môn rộng lớn bất tư nghì của Tỳ-kheo-ni Sư Tử Tần Thân như thế; thân tâm ông thuần thục nhu hòa, cung kính đảnh lễ, năm vóc sát đất, rồi chắp tay thầm nghĩ: “Ta nên đi quanh bên phải vị Tỳ-kheo-ni này vô số trăm ngàn vạn vòng”. Khi ông nghĩ như vậy, vị Tỳ-kheo-ni ấy, liền phóng hào quang, chiếu sáng khắp khu vườn này, khắp cả chúng hội. Cùng lúc ấy, Thiện Tài trông thấy thân mình biến khắp mọi nơi, có trên từng tòa của Tỳ-kheo-ni ấy và đang đi nhiễu quanh về phía phải trăm ngàn vòng. Đi kinh hành xong, đồng tử đứng chắp tay thưa:

–Bạch Thánh giả! Trước đây con đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề, nhưng chưa biết Bồ-tát làm thế nào để học hạnh Bồ-tát và tu đạo Bồ-tát. Con nghe thánh giả có khả năng khéo léo dạy bảo, cúi xin bậc Thánh chỉ dạy cho.

Tỳ-kheo-ni nói:

–Này thiện nam! Ta đạt được môn giải thoát của Bồ-tát tên là Môn Diệt Trừ Tất Cả Những Phân Biệt Vi Tế.

Thiện Tài thưa:

–Bạch Thánh giả! Vì sao gọi là trừ diệt tất cả những phân biệt vi tế?

Tỳ-kheo-ni đáp:

–Thiện nam! Vì môn giải thoát này, trong một niệm có công năng chiếu khắp tất cả các pháp trong ba đời, biểu hiện rõ bản tánh của ánh sáng trí tuệ.

Thiện Tài thưa:

–Bạch Thánh giả! Cảnh giới của môn ánh sáng trí tuệ này như thế nào?

Tỳ-kheo-ni đáp:

–Thiện nam! Khi nhập vào môn ánh sáng trí tuệ này, thì ta đạt được môn Tam-muội vương tự tại sinh ra tất cả pháp, nhờ đạt môn Tam-muội như thế nên hiện được thân khắp trước các Bồ-tát Nhất sinh bổ xứ, khắp nơi cung trời Đâu-suất, khắp tất cả thế giới trong mười phương. Trước mỗi vị Bồ-tát đều hiện thân nhiều như cực vi trần trong không thể nói cõi Phật; trong mỗi thân đều hiện sự cúng dường tối thắng nhiều như vi trần số không thể nói cõi Phật; đó là: Thân Thiên vương, thân Long vương, thân Dạ-xoa vương cho đến thân Nhân vương. Mỗi mỗi thân đều cầm đủ loại mây hoa, đủ loại mây vòng, hương đốt, hương bột, hương xoa, y phục, anh lạc, cờ phướn, lọng báu, lưới báu, trướng báu, kho báu, đèn báu cho đến tất cả để làm các vật trang sức ta đều dâng lên cúng dường; như ở cung trời Đâu-suất nơi Bồ-tát Nhất sinh bổ xứ, gần gũi phụng sự, cúng dường đủ cách, cho đến những lúc như giáng thần, nhập thai, trụ thai, xuất thai, tại gia, xuất gia, đến đạo tràng, thành Đẳng chánh giác, chuyển chánh pháp luân, nhập Niết-bàn; trong khoảng thời gian ấy, hoặc ở trên Thiên cung, Long cung, cho đến ở nơi cung người và cung phi nhân; bên cạnh các Đức Như Lai ấy, ta đều cúng dường như vậy. Chúng sinh nào biết được ta thấy nghe và gần gũi cúng dường Đức Phật như thế, thì tất cả đều không còn thoái chuyển nơi đạo Vô thượng Bồ-đề. Chúng sinh nào đến chỗ ta, ta đều giảng dạy và tuyên thuyết về môn Bát-nhã ba-la-mật.

Thiện nam! Ta thấy tất cả chúng sinh nhưng không phân biệt tướng của chúng, là chính vì thấy bằng mắt trí tuệ; ta nghe tất cả ngôn ngữ nhưng không phân biệt tướng ngôn ngữ, là vì tâm không chấp trước; ta gặp tất cả Như Lai, nhưng không phân biệt tướng Như Lai, là vì trí đã thấu hiểu được Pháp thân; ta trụ trì pháp luận của tất cả Như Lai, nhưng không phân biệt tướng pháp luân, là vì đã ngộ được tự tánh của pháp; ta trong một niệm mà biết tất cả pháp nhưng không phân biệt tướng các pháp, chính vì đã biết các pháp đều như huyễn.

Thiện nam! Ta chỉ biết mỗi môn giải thoát Bồ-tát diệt trừ tất cả phân biệt vi tế thành tựu Nhất thiết trí này. Còn như các vị Đại Bồ-tát, tâm không phân biệt, biết tất cả pháp, một thân ngồi thẳng biết đầy đủ pháp giới, trong tự thân hiện rõ sự dung chứa tất cả cõi Phật và đều có khả năng đến chỗ tất cả các Đức Phật; trong thân hiện thần lực của tất cả chư Phật; trong mỗi sợi lông trên thân đều dung chứa vô lượng vô lượng thế giới của chư Phật, trong mỗi lỗ chân lông trên thân vị ấy đều hiện sự thành hoại của vô lượng vô lượng thế giới, trong một niệm mà có thể đồng sống với vô lượng vô lượng chúng sinh, trong một niệm mà nhập vào vô lượng vô lượng các kiếp; nhưng làm sao ta có thể biết và nói hết công đức và hạnh nguyện của các vị ấy!

Thiện nam! Về hướng Nam này, có một xóm làng, tên là Hiểm nạn, trong ấy, có thành tên là Bảo trang nghiêm, ở đó có một người nữ tên là Phạt-tô-mật-đa, ông đến thỉnh vấn vị ấy: Bồ-tát làm thế nào để học hạnh Bồ-tát và tu đạo Bồ-tát.

Bấy giờ, Đồng tử Thiện Tài đảnh lễ sát chân Tỳ-kheo-ni Sư Tử Tần Thân, nhiễu quanh vô số vòng, chiêm ngưỡng lưu luyến, rồi từ giã ra đi.

Lúc ấy, tâm được mở thông bằng ánh sáng đại trí tuệ, Đồng tử Thiện Tài tư duy quán sát về trí Nhất thiết trí, nhất tâm tùy thuận về thật tánh của các pháp, hiểu biết triệt để về môn Đà-la-ni ngôn ngữ âm thanh của tất chúng sinh, được thọ trì môn Đà-la-ni pháp môn của tất cả Đức Như Lai; được làm chỗ quy y đại Bi lực cho tất cả chúng sinh, được quán sát môn ánh sáng nghĩa lý của tất cả pháp, được bánh xe pháp giới trọn vẹn nhanh chóng, được chuyển bánh xe đại nguyện

thanh tịnh, được chiếu ánh sáng trí khắp tất cả pháp trong mười phương, được năng lực tự tại làm trang nghiêm khắp tất cả thế giới, được thâu nạp trí tuệ thần thông của tất cả Bồ-tát, được phát huy hạnh nguyện viên mãn của tất cả Bồ-tát; và thong thả tiến bước. Đến thành Bảo trang nghiêm, thuộc nước Hiểm nạn, Thiện Tài tìm kiếm, hỏi thăm cô gái Phạt-tô-mật-đa khắp nơi. Trong thành có một người vì không biết cô gái này có công đức, trí tuệ, phương tiện thiện xảo, an trụ cảnh giới hết sức vi tế kín đáo, nên nghĩ: Vị đồng tử này các căn

tịch tĩnh và điều thuận, trí tuệ sáng tỏ, rời xa sự buông lung, tâm không mê loạn, tầm nhìn rõ một tầm, không lười biếng, không chấp thủ, mắt nhìn không nháy, tâm rất khoan dung không bị dao động, giống như biển cả, vị ấy không nên đến với cô gái Phạt-tô-mật-đa có tham ái, có tâm điên đảo mà cho là tưởng tịnh hoặc cho là tưởng dục, không nên để cho sắc đẹp của cô ấy lôi cuốn. Vị đồng tử này, không hành hạnh ma, không vào cảnh giới ma, không bị chìm nơi bùn dục, không bị ma trói buộc, việc không nên làm đã không làm, vậy ông ấy có những ý nghĩ gì, mà tìm đến cô gái này? Có một người trong thành ấy, biết trước cô gái này có công đức thù thắng và đầy đủ trí tuệ sâu xa, nên bảo Thiện Tài:

–Lành thay! Lành thay! Thiện nam! Đến hôm nay ông mới có thể tìm cô Phạt-tô-mật-đa. Vậy chắc là ông đã đạt được thiện căn rộng lớn rồi.

Thiện nam! Chắc hôm nay ông sẽ quyết định cầu diệu quả của Phật, quyết định muốn làm nơi nương tựa cho tất cả chúng sinh, quyết định muốn nhổ mũi tên độc tham ái cho tất cả chúng sinh, quyết định muốn phá những tư tưởng cho nữ sắc là thanh tịnh của tất cả chúng sinh, quyết định muốn đổ trận mưa đại công đức khắp cả pháp giới của tất cả Như Lai.

Thiện nam! Cô Phạt-tô-mật-đa hiện đang ở nhà của mình, bên cửa phố hướng Bắc trong thành này.

Nghe nói như thế, Đồng tử Thiện Tài hết sức vui mừng phấn khởi, tâm nguyện được viên mãn, nhất tâm chánh niệm, đi đến cửa kia, trông thấy nhà của vị ấy rộng rãi tráng lệ, tường báu cây báu, cho đến hào báu, mỗi thứ đều bao bọc mười lớp; bên trong hào báu, nước hương đầy tràn, dưới đáy hào có trải lớp cát vàng, các loại hoa của chư Thiên như sen xanh, sen vàng, sen đỏ, sen trắng, che khắp mặt nước, mùi hương khác nhau tỏa ngát làm vừa ý mọi người, bờ bằng châu báu rất đẹp; thềm cấp lan can làm bằng các báu; cung điện lầu gác, phân đều mọi nơi; cửa chính, cửa sổ, cửa hông đối nhau khoảng cách cân xứng, tất cả đều có treo chuông lưới, treo cờ phướn và trang sức bằng vô lượng thứ quý giá khác; nền bằng lưu ly, các báu xen lẫn; thiêu các loại hương trầm thủy, xoa hương chiên-đàn,

treo các linh báu, gió đưa phát ra âm thanh, rải hoa của cõi trời khắp cả mặt đất; thắp đèn Ma-ni, ánh sáng chiếu khắp; có trăm ngàn kho báu và mười vườn cây lớn để tô điểm thêm vẻ đẹp, cành lá của cây báu sum suê tươi tốt, xinh đẹp đủ cách, không thể nào diễn tả hết. Đồng thời, Thiện Tài trông thấy cô gái này, dung mạo xinh đẹp, đầy đủ sắc tướng, nước da màu hoàng kim, mắt và tóc màu xanh biếc, không dài, không ngắn, không thô, không tế, trời và người cõi Dục không thể nào sánh kịp, giọng nói thanh tao, hay hơn cả các vị trời Phạm thế, biết hết giọng nói ngôn ngữ khác nhau của tất cả chúng sinh, thông suốt cả chữ lẫn nghĩa, lý luận rất giỏi, được trí như huyễn, nhập môn phương tiện, thân trang sức bằng các ngọc anh lạc, đầu đội mão châu Ma-ni như ý, bên trên phủ lưới bằng tất cả châu báu, vô lượng quyến thuộc cung kính vây quanh. Họ đều cùng một thiện căn, một hạnh nguyện, chứa nhiều phước đức đầy đủ vô tận. Cùng lúc ấy, từ nơi thân của cô gái ấy, phóng ra một đạo hào quang rộng lớn, chiếu sáng khắp căn nhà cho đến tất cả mái hiên và cung điện báu. Người nào gặp được ánh sáng này, thì tâm dứt hết các sự nóng bức của phiền não, thân được mát mẻ.

Bấy giờ, Thiện Tài đến trước, đảnh lễ sát chân vị ấy, rồi đứng thẳng, chắp tay thưa:

–Bạch Thánh giả! Trước đây con đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề, nhưng con chưa biết Bồ-tát làm thế nào để học hạnh Bồ-tát và tu đạo Bồ-tát. Con nghe nói Thánh giả, có khả năng khéo léo dạy bảo cúi xin bậc Thánh chỉ dạy cho con.

Cô gái đáp:

–Thiện nam! Ta đạt được môn giải thoát của Bồ-tát tên là Xa rời ngằn mé tham dục và có khả năng tùy thuận những sự mong muốn của tất cả chúng sinh mà hiện thân giúp họ, như: Chư Thiên trông thấy ta thì ta hiện thân Thiên nữ, dung mạo sáng ngời, thù thắng không có gì sánh kịp, như thế cho đến người và phi nhân ai được thấy ta, lập tức ta hiện thân người nữ hoặc phi nhân nữ, tất cả đều xinh đẹp theo hình tướng của từng loài và đều giúp cho họ được gặp theo nhu cầu của mình.

Thiện nam! Những chúng sinh nào bị tâm dục trói buộc, đến

chỗ ta nhưng lại yêu thân ta say đắm, tâm như điên dại, thì ta thuyết pháp cho họ. Nghe pháp rồi, họ lập tức xa hẳn tham dục và đạt được môn Tam-muội không đắm trước cảnh giới của Bồ-tát. Những chúng sinh nào chỉ thoáng trông thấy ta, thì lập tức được xa hẳn tham dục và đạt được Tam-muội hoan hỷ của Bồ-tát. Những chúng sinh nào được tiếp chuyện với ta trong chốc lát thì liền được xa hẳn tham dục và đạt được Tam-muội tạng diệu âm thanh vô ngại của Bồ-tát. Những chúng sinh nào được nắm tay thì ta thì liền được xa hẳn tham dục và đạt được Tam-muội tùy thuận đi khắp tất cả cõi Phật của Bồ-tát. Những chúng sinh nào vừa ngồi trên tòa của ta, thì liền được xa hẳn tham dục và đạt được môn Tam-muội ánh sáng xa hẳn tất cả thế gian của Bồ-tát. Những chúng sinh nào vừa nhìn thấy ta, thì liền được xa hẳn tham dục và đạt được Tam-muội trang nghiêm tịch tĩnh của Bồ-tát. Những chúng sinh nào thấy được ta xoay người thì liền được xa hẳn tham dục và đạt được Tam-muội khuất phục tất cả ngoại đạo của Bồ-tát. Những chúng sinh nào thấy được ta chớp mắt thì liền được xa rời tham dục và đạt được Tam-muội ánh sáng trụ nơi cảnh giới Phật của Bồ-tát. Những chúng sinh nào ôm được ta thì liền được xa rời tham dục và đạt được Tam-muội luôn thâu nạp tất cả chúng sinh không xả bỏ của Bồ-tát. Những chúng sinh nào hôn vào môi của ta, thì lập tức được xa rời tham dục và đạt được Tam-muội làm tăng trưởng tạng phước đức cho tất cả chúng sinh của Bồ-tát. Tóm lại, những chúng sinh như thế, đến chỗ ta, thân cận ta, tất cả đều được an trụ vào biên giới lìa tham, nhập vào hàng Nhất thiết trí giải thoát tối thắng của Bồ-tát.

Lúc ấy, Đồng tử Thiện Tài thưa với Phạt-tô-mật-đa:

–Bạch Thánh giả! Vì sao môn giải thoát này, được gọi là tối thắng?

Cô gái đáp:

–Thiện nam! Do người nữ, mà tất cả Bồ-tát phát tâm Bồ-đề không thể nhanh chóng thành tựu quả vị Phật vô thượng, cũng không nhanh chóng đắc quả A-la-hán và Bích-chi-phật. Tiên nhân có ngũ thông, nhưng do nữ sắc cho nên mất hết thần thông, mà còn phải cõng họ. Chư Thiên và A-tu-la thường đánh nhau, La-sát mười đầu,

hỏa thiêu đại thành Lăng-già ở biển Nam, hoặc có những vị vua mất nước cho đến anh em giết hại lẫn nhau, tạo nhân nẻo ác, đời này chịu bần cùng, chấp nhận làm nô lệ, không thuận sư trưởng, nghịch lại cha ông. Tóm lại đều do người nữ cả. Ta quán sát các chúng sinh tham dục, trong trăm ngàn vô số thế giới, cứ xoay chuyển mãi trong đồng hoang sinh tử, nguyên nhân đứng đầu của những nghiệp khổ ấy, chính là người nữ. Thế nên, nếu Bồ-tát xa rời nữ sắc, thì liền được gần gũi các Thiện tri thức, còn giúp cho các chúng sinh nhân đó mà được xa rời dục vọng, đều được trụ vào pháp môn giải thoát tối thắng.

Đồng tử Thiện Tài thưa:

–Bạch Thánh giả! Thánh giả đã trồng thiện căn gì? Tu phước nghiệp gì mà được tăng trưởng những công đức thù thắng như thế?

Cô gái đáp:

–Thiện nam! Ta nhớ thuở quá khứ có Đức Phật xuất thế hiệu là Cao Hạnh, gồm đủ mười tôn hiệu: Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật Thế Tôn. Đô thành của vua thuở ấy, tên là Diệu Môn.

Thiện nam! Bấy giờ, vì muốn làm lợi ích cho các chúng sinh nên Đức Như Lai ấy đi vào thành của vua, vừa bước đến cửa ngoài, toàn thành này đều chấn động sáu cách: Thành bỗng nhiên rộng rãi, các báu xinh đẹp, có vô lượng hào quang chiếu sáng lẫn nhau, đủ các loại hoa báu rải trên mặt đất, đồng thời các loại âm nhạc của cõi trời đồng loạt trổi lên, tất cả chư Thiên đứng chật cả hư không cung kính lễ bái, tôn trọng ngợi khen.

Thiện nam! Thời ấy, ta tên là Diệu Trí làm vợ của một Trưởng giả, nhờ trông thấy thần thông của Đức Phật, nên tâm được giác ngộ, lập tức cùng chồng mình đi đến chỗ Đức Phật, phát tâm rộng lớn, dâng lên một đồng tiền báu cúng dường Đức Phật. Khi ấy, vị thị giả Đức Phật là ngài Văn-thù-sư-lợi, thuyết pháp làm cho ta phát tâm Vô thượng Bồ-đề.

Thiện nam! Ta chỉ biết pháp môn giải thoát xa hẳn ranh giới tham dục của Bồ-tát này thôi. Còn như các Đại Bồ-tát, thành tựu vô

biên trí phương tiện thiện xảo, phước đức rộng lớn như hư không; nhưng làm sao ta có thể biết và nói hết công đức và hạnh của các vị ấy.

Thiện nam! Ở phương Nam này có một thành tên là Tịnh đạt bỉ ngạn, trong ấy có một cư sĩ, tên là Tỳ-sắc-để-la. Vị này thường đem tòa chiên-đàn cúng dường tháp Phật. Ông đến thỉnh vấn vị ấy: Bồ-tát làm thế nào để học hạnh Bồ-tát, làm thế nào để tu đạo Bồ-tát?

Bấy giờ, Đồng tử Thiện Tài đảnh lễ sát chân vị nữ Phạt-tô-mật-đa, nhiễu quanh vô số vòng, chiêm ngưỡng, lưu luyến, rồi từ giã ra đi.

Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm, Quyển 16: Phẩm Nhập Bất Tư Nghì Giải Thoát Cảnh Giới Phổ Hiền Hạnh Nguyện (Phần 16)

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT

HOA NGHIÊM

QUYỂN 16

PHẨM NHẬP BẤT TƯ NGHÌ GIẢI THOÁT CẢNH GIỚI PHỔ

HIỀN HẠNH NGUYỆN (Phần 16)

Bấy giờ, Đồng tử Thiện Tài nghe môn giải thoát xa rời cảnh giới tham dục của ngài Phạt-tô-mật-đa, hết tâm tùy thuận, ghi nhớ tu hành, quán chiếu Tam-muội, không nhiễm chấp vào cảnh giới của Bồ-tát ấy, tư duy Tam-muội hoan hỷ của Bồ-tát ấy, tìm kiếm Tam-muội tạng âm thanh vô ngại của Bồ-tát ấy, thực hiện Tam-muội đi đến khắp tất cả cõi Phật của Bồ-tát ấy, ghi nhớ Tam-muội ánh sáng xa lìa tất cả thế gian của Bồ-tát, nhập Tam-muội trang nghiêm tịch tĩnh của Bồ-tát ấy, tu tập Tam-muội bẻ gãy ngoại đạo của Bồ-tát ấy, quán sát Tam-muội cảnh giới ánh sáng chư Phật của Bồ-tát ấy, tư duy Tam-muội thâu nhiếp tất cả chúng sinh thường không xả bỏ của Bồ-tát ấy, trụ Tam-muội tạng phước đức làm cho chúng sinh tăng trưởng của Bồ-tát ấy, ghi nhớ Nhất thiết trí, rồi thong thả tiến bước, đến thành Bỉ ngạn, vào nhà cư sĩ Tỳ-sắc-để-la, Đồng tử đảnh lễ sát chân vị ấy, rồi đứng thẳng chắp tay, thưa:

–Bạch Thánh giả! Trươc đây con đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề, nhưng con chưa biết Bồ-tát làm thế nào để họa hạnh Bồ-tát, làm thế nào để tu đạo Bồ-tát. Con nghe nói, Thánh giả khéo léo dạy bảo, cúi xin giảng dạy cho con.

Cư sĩ đáp:

–Thiện nam! Ta được môn giải thoát của Bồ-tát, tên là Không giới hạn cảnh giới Niết-bàn.

–Thiện nam! Ta không cho: Đức Như Lai như thế-là đã nhập

Niết-bàn cả. Ngoại trừ các vị thị hiện để giáo hóa chung sinh thôi.

Thiện nam! Niết-bàn, Đức Như Lai như thế-là đang nhập Niết-bàn, Đức Như Lai như thế là sẽ nhập Niết-bàn! Ta biết các Đức Phật Như Lai trong tất cả thế giới khắp mười phương, hoàn toàn không có vị nào nhập Lúc mở cửa tháp của Đức Như Lai Chiên-đàn tòa ấy, thì ta đạt được Tam-muội, tên là Phật Chủng Vô Tận.

Thiện nam! Trong từng niệm, ta nhập vào Tam-muội này, trong từng niệm, ta biết hết sự thù thắng của chư Phật. Thiện Tài thưa:

–Tam-muội này, cảnh giới của nó thế nào?

Cư sĩ nói:

–Thiện nam! Khi nhập Tam-muội ấy, theo thứ tự của nó, mà ta thấy hết các Đức Như Lai Phật tuần tự xuất hiện ở thế gian này, đó là Phật Ca-diếp, Phật Câu-na-hàm Mâu-ni, Phật Câu-lưu-tôn, Phật Tỳ-xá-phù, Phật Thi-khí, Phật Tỳ-bà-thi, Phật Đề-xá, Phật Danh Xưng, Phật Tối Thắng Liên Hoa. Các Đức Như Lai Phật ấy làm thượng thủ. Trong một khoảnh khắc của niệm, được thấy trăm Đức Phật, ngàn Đức Phật, trăm ngàn Đức Phật, ức Đức Phật, ngàn ức Đức Phật, trăm ngàn ức Đức Phật, a-du-đa Đức Phật, na-do-tha ức Đức Phật, cho đến thấy không thể nói, không thể nói thế giới số cực vi trần Đức Phật. Tất cả như thế, đều thấy theo thứ tự. Cũng được thấy các Đức Phật ấy, khi mới phát tâm, trồng các thiện căn, được thần thông tối thắng, thành tựu đại nguyện, tu hành diệu hạnh, đầy đủ Ba-la-mật, gia nhập vào hàng Bồ-tát, được nhẫn thanh tịnh, hàng phục quân ma, thành Đẳng chánh giác, cõi nước thanh tịnh, chúng hội trang nghiêm, phóng ra ánh sáng lớn, thần thông tự tại, cất tiếng gầm sư tử, chuyển bánh xe pháp, biến hóa thị hiện đủ các cách khác nhau, thành thục chúng sinh bằng nhiều phương tiện, khéo léo tuyên dương phân biệt các pháp; tất cả những sự thấy ấy, ta đều có khả năng duy trì, có khả năng ghi nhớ và có khả năng quán sát, nêu ra phân biệt, tùy thuận hiểu rõ, không có thiếu sót. Như thế cho đến đời sau Đức Di-lặc trăm Đức Phật, ngàn Đức Phật, trăm ngàn ức Đức Phật, cho đến thấy bất khả thuyết, không thể nói thế giới số cực vi trần Đức Phật và những vị mới bắt đầu phát tâm, nối nhau không dứt, ta cũng đều tin hiểu sâu xa, cần cầu không

mỏi mệt, tin tấn để thế lựu nhanh chóng tăng trưởng; tất cả thế gian, phàm phu, Nhị thừa đều không có khả năng lay động ta. Ta cũng được thấy Đức Phật hiện tại Tỳ-lô-giá-na, cùng số không thể nói, không thể nói cực vi trần Phật sát tất cả chư Phật Như Lai ở tất cả thế giới khắp mười phương cũng thế. Tất cả Đức Phật kia ta đều được thấy, toàn thể pháp ấy ta đều được nghe, ghi nhớ, thọ trì, tâm không xao lãng. Dùng sức trí tuệ tùy thuận am hiểu, dùng sức từ bi tuyên dương chỉ bày.

–Thiện nam! Ta chỉ biết mỗi môn giải thoát của Bồ-tát không giới hạn cảch giới Niết-bàn này thôi; còn như các Đại Bồ-tát: Với trí tuệ chỉ trong một niệm, mà biết ba đời, chỉ trong một niệm mà nhập khắp tất cả Tam-muội. Mặt trời trí của Đức Như Lai chiếu đến tâm vị ấy, vị ấy không còn phân biệt các pháp, hiểu rõ các Đức Phật đều bình đẳng; Đức Như Lai, ta và tất cả chúng sinh không có hai; biết tự tánh thanh tịnh của tất cả các pháp, ánh sáng chiếu khắp mọi nơi, không còn lưỡng lự, không còn giao động, nên có khả năng đi vào khắp tất cả thế gian, xa những điều phân biệt, trụ vào pháp ấn của Đức Phật, đều có khả năng khai ngộ chúng sinh trong pháp giới. Nhưng ta làm sao có thể biết để nói hết công đức và hạnh nguyện của các vị ấy.

Này thiện nam! Ở phương Nam này, có dãy núi, tên là Bổ-đát-lạc-ca, nơi có vị Bồ-tát tên là Quán Tự Tại. Ông đến thỉnh vấn vị ấy: Bồ-tát làm thế nào để học hạnh Bồ-tát và tu đạo Bồ-tát.

Bấy giờ, cư sĩ nhân sự chỉ bày này mà nói kệ:

Trên biển có núi bằng các báu

Nơi Hiền thánh ở, rất thanh tịnh

Nước suối chảy quanh làm thêm đẹp

Rừng cây, hoa trái, đầy trong ấy

Ngài Quán Tự Tại ở nơi đây

Mạnh mẽ tối thắng lợi chúng sinh

Ông nên đến hỏi: Công Đức Phật

Bồ-tát sẽ giảng giải rộng khắp.

Bấy giờ, Đồng tử Thiện Tài đảnh lễ sát chân cư sĩ, đi nhiễu vô số vòng, chiêm ngưỡng, lưu luyến, rồi từ giã ra đi.

Nhờ sự hướng dẫn của cư sĩ, Đồng tử Thiện Tài nhất tâm chánh

niệm, tùy thuận duy tư những điều vị ấy hiển hiện nhập vào tạng tin hiểu sâu xa của Bồ-tát, đạt được năng lực hay tùy niệm của Bồ-tát, ghi nhớ sự tuần tự xuất hiện của chư Phật, thấy việc thành Chánh giác của chư Phật, trì các danh hiệu Phật, quán chiếu sự chứng pháp môn của chư Phật, biết đầy đủ sự trang nghiêm của chư Phật, tin sự chuyển pháp luân của chư Phật, nghĩ đến ánh sáng tỏa chiếu của chư Phật, nhớ đến Tam-muội bình đẳng của chư Phật, hiểu rõ tự tánh thanh tịnh của chư Phật, tu pháp không phân biệt của chư Phật, khế hợp với ấn sâu xa của chư Phật, thực hiện hạnh nghiệp bất tư nghì của chư Phật. Thế rồi Đồng tử thong thả thẳng tiến, đến ngọn núi ấy, tìm vị Đại Bồ-tát này khắp nơi, đồng tử trông thấy ở hang động phía Tây của núi này, có suối nước chảy quanh, rừng cây sầm uất, cỏ thơm mơn mởn mọc nghiêng về phía phải, trải khắp mặt đất. Có đủ các loài hoa đẹp, tô điểm khắp nơi. Bồ-tát Quán Tự Tại ngồi kiết già trên tòa đá Kim cương bảo diệp thanh tịnh, vô lượng Bồ-tát đều ngồi trên ghế đá báu chung quanh, cung kính để nghe vị ấy thuyết giảng về pháp ánh sáng trí tuệ và đại Từ bi, giúp cho họ bảo bọc tất cả chúng sinh. Trông thấy Bồ-tát, Thiện Tài quá đỗi vui mừng, hết tâm tôn trọng, trìu mến Thiện tri thức, chắp tay cung kính, mắt nhìn không chớp, suy nghĩ: Bậc Thiện tri thức chính là Như Lai, bậc Thiện tri thức chính là tất cả mây pháp, bậc Thiện tri thức chính là các kho tàng công đức, bậc Thiện tri là khó được gặp gỡ, bậc Thiện tri là nhân báu của mười Lực, bậc Thiện tri đuốc trí vô tận, bậc Thiện tri là cội gốc của phước đức, bậc Thiện tri là cửa Nhất thiết trí, bậc Thiện tri là thầy dẫn đường trên biển trí, bậc Thiện tri là công cụ trợ đạo cho việc tích tập Nhất thiết trí. Nghĩ như thế rồi, đồng tử tiến thẳng tới chỗ Đại Bồ-tát.

Từ xa trông thấy Thiện Tài, Bồ-tát Quán Tự Tại nói:

–Lành thay, lành thay! Đồng tử, ông đã phát tâm Đại thừa, độ khắp chúng sinh, khởi tâm chánh trực, chuyên cầu Phật pháp, đại Bi sâu nặng, cứu độ toàn thể, trụ hạnh cao cả bất tư nghì, cứu vớt khắp tất cả các nẻo sinh tử luân hồi, siêu vượt cả thế gian, không gì sánh kịp, diệu hạnh của Phổ Hiền, luôn luôn hiện hữu, tâm đại nguyện sâu xa, thanh tịnh tròn đầy, chuyên cần cầu Phật pháp, có khả năng tiếp nhận, thường xuyên vun trồng thiện căn không biết mệt mỏi, luôn làm

đẹp tâm Thiện tri thức, không làm sai ý chỉ, sinh từ biển cả công đức trí tuệ của Văn-thù-sư-lợi, tâm ông thành thục, được oai lực của Phật, đã được ánh sáng Tam-muội rộng lớn, chuyên tâm cầu diệu pháp sâu xa, thường gặp các Đức Phật, sinh niềm vui lớn, trí tuệ thanh tịnh giống như hư không, tự mình sáng tỏ, lại con dạy cho người khác, an trụ ánh sáng trí tuệ của Đức Như Lai, tiếp nhận và tu hành tất cả các Phật pháp, kho tàng báu phước trí tự nhiên đến, đạo Nhất thiết trí sớm đạt được hiện tiền, quán sát khắp chúng sinh, tâm không biếng mỏi, đại Bi kiên cố như Kim cương.

Bấy giờ, Đồng tử Thiện Tài đến chỗ Bồ-tát, đảnh lễ sát chân, nhiễu quanh vô số vòng, rồi đứng chắp tay, thưa:

Bạch Thánh giả! Trước đây con đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề, nhưng con chưa biết Bồ-tát làm thế nào để học hạnh Bồ-tát, làm thế nào để tu đạo Bồ-tát.

Con nghe nói, Thánh giả có khả năng khéo dạy dỗ, xin bậc Thánh giảng dạy cho con.

Lúc ấy, Đại Bồ-tát Quán Tự Tại, phóng ra ánh sáng màu vàng Diêm-phù-đàn vi diệu, nổi vô lượng lưới mây màu lửa báu và mây rồng tự tại tuyệt đẹp, chiếu đến Thiện Tài rồi đưa tay phải xoa trên đỉnh của đồng tử, nói:

–Lành thay! Lành thay! Thiện nam, ông đã có thể phát tâm Vô thượng Bồ-đề!

Thiện nam! Ta thành tựu môn giải thoát hạnh đại Bi nhanh chóng của Bồ-tát.

Thiện nam! Ta đem môn hạnh đại Bi này, giáo hóa bình đẳng cho tất cả chúng sinh, tiếp nhận, dạy bảo, liên tục không dứt.

Thiện nam! Ta thường trụ môn hạnh đại Bi này, giáo hóa bình đẳng cho tất cả chúng sinh, tùy theo căn cơ của họ mà làm lợi ích; hoặc dùng bố thí bảo hộ chúng sinh; hoặc dùng đồng sự bảo hộ chúng sinh; hoặc hiện đủ các loại thân, với tướng hỏa vi diệu bảo hộ chúng sinh; hoặc hiện đủ các lưới sáng với bất tư nghì máu sắc thanh tịnh để bảo hộ chúng sinh; hoặc dùng oai nghi và phương tiện thù thắng, vi diệu; hoặc thuyết pháp; hoặc hiện những thần thông biến hóa làm cho họ được khai ngộ và được thuần thục; hoặc hóa hiện đủ các loại sắc tướng, đủ hạng quý tộc, đủ các nơi sinh, mang thân đồng loại cho đến

cùng sống chung để thành tựu đầy đủ cho họ.

Thiện nam! Ta tu tập môn hạnh đại Bi này, nguyện thường cứu hộ tất cả chúng sinh, giúp họ tránh xa những nỗi sợ, như: Cầu cho tất cả chúng sinh tránh xa nỗi sợ về đường hiểm, nỗi sợ bậc dọc, nỗi sợ mê hoăc, nỗi sợ ràng buộc, nỗi sợ giết hại, nỗi sợ vua quan, nỗi sợ bần cùng, nỗi sợ đời sống hẩm hiu, nỗi sợ tiếng xấu, nỗi sợ chết, nỗi sợ các bệnh, nỗi sợ lười biếng, nỗi sợ tối tăm, nỗi sợ dời đổi, nỗi sợ thương yêu mà xa lìa, nỗi sợ oán ghét phải gặp nhau, nỗi sợ thân bị bức bách, nỗi sợ tâm ray rứt, nỗi sợ lo buồn sầu thảm, nỗi sợ cầu không toại ý, nỗi sợ oai đức của đại chúng, nỗi sợ luân hồi trong đường ác.

Lại nguyện: Nguyện cho các chúng sinh, ai nghĩ nhớ đến ta, xưng danh hiệu ta, hoặc thấy thân ta thì đều tránh khỏi tất cả sự sợ hãi, dứt trừ chướng nạn, luôn luôn chánh niệm.

Thiện nam! Ta dùng đủ mọi phương tiện như thế, để giúp cho các chúng sinh, tránh xa những kinh sợ, an trụ nơi chánh niệm. Vả lại, còn hướng dẫn cho họ phát tâm Vô thượng Bồ-đề, đến hàng không thoái chuyển.

Bấy giờ, Đại Bồ-tát Quán Tự Tại, muốn nói rõ nghĩa môn giải thoát này cho Đồng tử Thiện Tài, nên nói kệ rằng:

Lành thay! Người điều phục thân tâm,

Đảnh lễ, nhiễu quanh khen ngợi ta

Ta thường ở nơi núi báu này

Trụ đại Từ bi, luôn tự tại

Đây động kim cương nơi ta ở

Bằng các Ma-ni đẹp trang nghiêm

Thường dùng tâm tự tại dũng mãnh

Ngồi trên đá báu như tòa sen

Trời rồng cho đến chúng Tu-la

Chúng Khẩn-na-la và La-sát

Và hàng quyến thuộc luôn vây quanh

Ta dạy môn đại Bi cho họ

Ông có thể phát tâm vô thượng

Muốn được thấy ta nên đến đây

Mến mộ muốn cầu biển công đức

Nên lạy sát chân thân công đức

Muốn tu học trong pháp của ta

Nguyện được hạnh đẹp của Phổ Hiền,

Ta là Quán Tự Tại dũng mãnh

Phát từ bi thanh tịnh lớn

Nổi khắp lưới mây, ánh sáng diệu

Như cả hư không rộng sạch trong.

Ta duỗi cánh tay tròn vô cấu

Đủ tướng đẹp trăm phước trang nghiêm

Xoa đỉnh tin sâu của Thiện Tài

Thuyết giảng pháp Bồ-đề cho ông

Phật tử nên biết điều ta được

Một tướng một vị môn giải thoát

Tên mây đại Bi của chư Phật

Tạng trí tuệ bí mật trang nghiêm

Ta thường xuyên chuyên cần cứu hộ

Phát các thệ nguyện độ chúng sinh

Gần gũi tất cả và biết mình

Thường đem Phổ môn để chuyển hóa

Ta thường cứu hộ các chúng sinh

Và cứu vô số chúng khổ ách

Tưởng nhớ kính lễ hoặc xưng danh

Lập tức tất cả đều giải thoát.

Hoặc bị buộc nhốt vào lao ngục

Gặp oan gia xiềng xích bỏ tù

Người nào chí tâm xưng danh ta

Tất cả các khổ đều tiêu diệt.

Hoặc phạm trọng tội sắp đem giết

Kiếm bén tên độc hại thân mình

Xưng danh niệm liền được gia trì

Cung tên mâu nhọn không tổn hại.

Hai bên tranh cãi đến vua quan

Kiện tụng về các thứ tài sản

Người ấy chí thành niệm danh ta

Giành được phần thắng, tiếng khen

Hoặc những người thân bên nội ngoại

Và các bạn bè cùng gây oán

Người nào chí thành xưng danh ta

Tất cả oan gia không hại được.

Hoặc ở rừng sâu nơi nguy hiểm

Giặc cướp thú dữ muốn làm hại

Có thể chí tâm xưng danh ta

Tâm ác tự dứt không thể hại.

Hoặc có oan gia tâm hiểm độc

Xô từ núi cao xuống vực sâu

Nếu có chí tâm xưng danh ta

Lơ lững giữa không vô tổn hại.

Hoặc có oan gia tâm hiểm độc

Xô xuống dòng sâu và hầm lửa

Có thể chí tâm xưng danh ta

Tất cả nước lửa không hại được.

Nếu có chúng sinh gặp ách nạn

Đủ các khổ sở hành hạ thân

Nếu chí tâm xưng danh ta

Giải thoát tất cả không lo sợ.

Hoặc bị người khinh khi hủy báng

Thường tìm điểm xấu để gây thù

Có thể chí tâm xưng danh ta

Như thế oán hiềm tự dứt hẳn.

Hoặc gặp quỷ mị các độc hại

Thân tâm cuồng loạn không còn biết

Có thể chí tâm xưng danh ta

Chúng đều tiêu diệt không còn nguy.

Hoặc bị rồng độc các chúng quỷ

Tất cả kinh sợ chiếm tâm mình

Có thể chí thành xưng danh ta

Cho đến trong mộng cũng bình yên.

Người nào các căn bị hư khuyết

Cầu được thân tướng tốt xinh đẹp

Có thể chí thành xưng danh ta

Tất cả mong cầu đều thành tựu.

Người nào nguyện kính thuận cha mẹ

Sắc mặt vui tươi không trái ý

Giàu sang vui sướng với bình an

Kho ngầm của báu xài không hết

Thân tộc nội ngoại luôn hòa hợp

Tất cả oán ghét không bén mảng

Có thể chí thành xưng danh ta

Tất cả mong ước đều viên mãn.

Người nào phát nguyện khi mạng chung

Không đọa vào ba đường tám nạn

Luôn sinh vào đường thiện trời người

Thường hành đạo Bồ-đề thanh tịnh

Hoặc nguyện bỏ thân sinh cõi tịnh

Hiện trước khắp tất cả chư Phật

Trong khắp cõi Phật ở mười phương

Làm Bồ-tát thù thắng thanh tịnh.

Thấy hết chư Phật khắp mười phương

Và nghe pháp âm của Phật thuyết

Có thể chí thành xưng danh ta

Tất cả mong cầu đều viên mãn.

Ở nơi nguy hiểm bao nỗi sợ

Ngày đêm sáu thời xưng danh ta

Ta sẽ hiện đứng trước người ấy

Làm nơi nương tựa tốt cho họ

Họ sẽ sinh về cõi của ta

Cùng ta tu tập hạnh Bồ-tát

Nhờ ta đại Bi quán tự tại

Giúp cho tất cả đều thành tựu.

Hoặc tâm thanh tịnh dâng cúng dường

Hoặc hiến bảo cái hoặc xông hương

Hoặc đem hoa đẹp rải thân ta

Sẽ sinh cõi ta làm Ứng cúng

Hoặc sinh kiếp trược không Từ bi

Bỏ ác nghiệp tham sân trói buộc

Đủ các thứ khổ theo bám chặt

Trăm ngàn ràng buộc không thể dứt

Họ bị đủ các thứ dằn vặt

Ngợi khen tán thán danh hiệu ta

Nhờ đại Bi tự tại của ta

Làm cho hoặc nghiệp đều tiêu diệt

Hoặc có chúng sinh trong khi chết

Tướng tử hiện ra các cảnh ác

Thấy đủ các cảnh tượng ấy rồi

Làm tâm kinh hoàng không điểm tựa

Nếu hay chí thành xưng danh ta

Những tướng ác kia đều tiêu diệt.

Nhờ đại Bi tự tại của ta

Giúp sinh đường thiện cõi trời, người

Đều do ta tu hành thuở xưa

Nguyện độ vô lượng chúng chúng sinh

Dũng mãnh chuyên cần không thoái chuyển

Giúp cho mong cầu đều thành tựu.

Hoặc người nào quán chiếu thân ta

Giúp cho được thấy theo nhu cầu

Hoặc người muốn nghe ta thuyết pháp

Sẽ được nghe vô biên diệu pháp

Chúng sinh trong tất cả thế giới

Tâm hành khác nhau nhiều vô số

Ta dùng đủ các sức phương tiện

Giúp họ thấy nghe đều được độ.

Ta được môn giải thoát đại Bi

Chư Phật ấn chứng ta tu học

Ngoài biển công đức vô lượng ra

Chẳng phải trí tuệ ta biết được

Thiện Tài trong thế giới nơi mười phương

Phụng sự khắp các Thiện tri thức

Chuyên tâm tu hành không biếng trễ

Tiếp nhận Phật pháp không nhàm chán

Người nào nghe pháp không biết chán

Thì có thể thấy tất cả Phật

Vì sao thấy Phật tâm không chán?

Vì nghe diệu pháp không nhàm chán.

Khi thuyết kệ này rồi, Bồ-tát Quán Tự Tại bảo Thiện Tài:

–Thiện nam! Ta chỉ được môn giải thoát hạnh đại Bi nhanh chóng của Bồ-tát này thôi. Còn như các Đại Bồ-tát đã thanh tịnh tất cả nguyện của Phổ Hiền, đã an trụ nơi tất cả hạnh Phổ hiền, thường hành tất cả pháp thiện, thường trụ nơi tất cả thiền định, thường nhập khắp vô biên kiếp, thường đến khắp vô biên cõi, thường quán hết các Đức Như Lai, thường nghe tất cả pháp trong ba đời, thường dứt tất cả ác của chúng sinh, thường làm phát triển tất cả điều thiện của chúng sinh, thường cắt đứt dòng sinh tử của chúng sinh, thường bơi trong dòng chánh pháp của Như Lai thì ta làm sao có thể biết và nói hết hạnh và công đức của các vị ấy.

Khi nghe Đại Bồ-tát Quán Tự Tại, nói kệ đại Bi thanh tịnh này rồi, Đồng tử Thiện Tài rất vui mừng, phấn khởi khắp toàn thân, sinh niềm kính mến, càng tăng niềm tin và phát tâm trong sáng, rời chỗ ngồi đứng dậy, trịch áo vai phải, gối phải quỳ sát đất, đảnh lễ Bồ-tát và chắp tay quỳ thẳng trước Bồ-tát chí thành chiêm ngưỡng, nói kệ khen ngợi:

Đại chúng trời, người A-tu-la

Cùng với tất cả các Bồ-tát

Bằng lời lẽ hay đồng khen ngợi

Trí tuệ Thánh giả sâu như biển

Thường ở giữa tất cả chúng sinh

Bình đẳng đồng một vị đại Bi

Đồng duyên một trí cứu độ khắp

Tất cả nạn khổ đều tiêu diệt

Bồ-tát sức thần thông tối thắng

Lật úp đại địa không gì khó

Lại làm cạn khô cả đại hải

Và cả núi chúa đều chấn động

Danh tiếng Thánh giả quá lớn lao

Hiệu là Đại Bi Quán Tự Tại

Làm sao con dùng trí thiển cận

Khen ngợi đức thù thắng của ngài

Con nghe công đức của Thánh giả

Môn đại Bi không đoạn không tận

Nhờ vậy phát sinh tâm trong sáng

Và sinh sức trí tuệ biện tài

Nay con ở giữa chúng hội lớn

Dùng đại dũng mãnh để quán sát

Tán thán khen ngợi đức tuyệt vời

Cung kính chí thành không mỏi mệt

Như Đại phạm vương giữa Phạm chúng

Sáng ngời khắp cả cõi Phạm thiên

Thân đẹp an lành của Bồ-tát

Ở giữa chúng hội không ai bằng

Bồ-tát mắt nhìn như trâu chúa

Dung nghi sáng đẹp, như khối vàng

Đầy đủ nguyện Bồ-đề rộng lớn

Lợi ích khắp tất cả trời người

Trang sức bằng đủ loại tràng hoa

Đầu đội mão chân kim báu đẹp

Ánh sáng sạch tuyệt vượt chư Thiên

Oai đức tôn nghiêm trên Thế chủ

Hòa quang tỏa quanh như cầu vồng

Ngoại tướng sáng ngời như trăng tròn

Tướng đỉnh nhô lên như Tu-di

Ngồi thẳng uy nghiêm: Mặt trời mọc

Hông buộc tơ vàng màu tuyệt đẹp

Hiện tướng thù thắng phóng hào quang

Da nai y ni làm hạ y

Làm cho người thấy đều hoan hỷ

Thân đẹp đủ các tướng trang nghiêm

Các báu nhóm lại như núi chúa

Lưng choàng chiếc áo đẹp thượng hạng

Như mây hiện đủ các màu sắc

Ba đường trân châu nối liền nhau

Thân khôi ngô giống như Thế chủ

Thường phóng ánh sáng chiếu khắp nơi

Như ánh mặt trời chiếu không gian

Sắc thân sáng đẹp như núi vàng

Lại ví như đống hoa màu vàng

Dùng anh lạc trắng để trang sức

Như rồng trắng chúa quấn quanh thân

Thế chủ tay cầm hoa sen đẹp

Sắc như khối vàng đẹp tuyệt diệu

Báu Tỳ-lưu-ly làm chuôi nắm

Oai lực Đại bi khiến mở toang

Vượt hơn những gì trời người có

Phóng ánh sáng khắp như mặt trời

Hiện lên vòi vọi như Diệu cao

Hương thơm hòa quyện khắp mọi nơi

Đối với các quỷ ác Bộ-đa

Rắn độc voi say và sư tử

Lửa si độc hại che tâm Từ

Và còn các loại ách nạn khác

Nỗi khổ trói buộc làm tổn thương

Mọi người kinh sợ không chỗ nương

Thế chủ tâm đại Bi một vị

Bình đẳng cứu giúp các chúng sinh

Tảng đá báu đẹp làm tòa quý

Hoa sen tuyệt diệu ngài cầm tay

Trăm ngàn phước báu đã thành tựu

Các hoa sen đẹp đều vây quanh

Thân sáng tuyệt đẹp sắc thanh tịnh

Được thành tựu từ nghĩa chân thật

Chư Thiên cúng các vật thượng hạng

Cùng nhau khen ngợi công đức ngài

Với ngài con phát tâm thanh tịnh

Sớm xa tất cả tâm lo sợ

Quyến thuộc thích thú và vui sướng

Tất cả quả vị đều viên mãn

Biển lớn là nơi Long vương ở

Và các chỗ ở của chúng rồng

Thường có loài chim có cánh lớn

Tóm bắt giày xe sẽ chịu khổ

Hoặc những chúng sinh vào biển cả

Gặp gió nỗi sóng như núi Tuyết

Hoặc cá Ma-kiệt muốn đến nuốt

Vô cùng hoảng sợ không ai cứu

Hoặc gặp voi điên đuổi chạy gấp

Bị biết bao nguy biến buộc chặt

Chí tâm thầm niệm ngài Đại Bi

Như thế tất cả hết sợ hãi

Núi chúa đá lớn có hang động

Hang ấy sâu thẳm rất đáng sợ

Người phạm Pháp vương tiêu hủy thân

Đủ loại trói buộc đem đến họ

Những thứ làm khổ chúng sinh ấy

Chí tâm thầm niệm đức Đại bi

Thoát khỏi gông cùm tiêu hết khổ

Tất cả không lo, vui, bình yên

Ngài dùng tay Đại bi thanh tịnh

Nhớ đến chúng sinh mà bảo hộ

Giúp cho mọi người nơi ách nạn

Đạt được vô ưu, an ổn, vui.

Nay con khen ngợi chúa trời người

Đại Tiên vương oai đức tối thắng

Chướng ngại ba độc tiêu trừ hết

Phước trí không bờ như biển cả

Điều phục chúng sinh không biết mỏi

Lợi lạc bình đẳng không oán thân

Hạnh nguyện Bồ-tát như núi vàng

Tất cả thắng phước đều thành tựu

Ở các thế giới khắp mười phương

Chúng sinh dứt hết tâm tà kiến

Mau được thân Như Lai vô thượng

Mong khắp chúng sinh đều chứng đắc.

Bấy giờ, có vị Bồ-tát, tên là Chánh Tánh Vô Dị Hành, từ hư không hướng Đông đi đến đỉnh núi Luân vi của thế giới này, rồi dùng chân bấm xuống đất. Lúc ấy, toàn thế giới chấn động sáu cách và hòa thành vô số các loại báu xinh đẹp. Trên thân vị ấy, lại phóng ra ánh sáng lớn che khắp tất cả. Những ánh sáng của Phạm vương, Đế Thích, Hộ thế, tám bộ trời rồng, mặt trời, mặt trăng, các vì sao, ánh chớp đều như khối mực. Ánh sáng ấy chiếu khắp địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, cảnh giới Diêm-la và và làm cho những chúng sinh khổ đau, thân tâm thanh tịnh, tội cấu tiêu trừ. Lại nổi mây làm vật cúng dường khắp các cõi nước của chư Phật, khắp nơi nỗi mưa những vật như hương hoa, anh lạc, y phục, cờ phướn, lọng báu; tất cả đều rất đẹp, dùng để cúng dường Đức Phật. Lại tùy theo sở thích của chúng sinh mà dùng thần lực, hiện thân mình vào khắp tất cả cung điện, làm cho ai thấy cũng hoan hỷ, rồi mới đến chỗ Đại Bồ-tát Quán Tự Tại.

Bấy giờ, Bồ-tát Quán Tự Tại bảo Thiện Tài:

–Thiện nam! Ông thấy có Bồ-tát Chánh Tánh Vô Dị Hành đã đến trong chúng hội của đạo tràng này không?

Thiện Tài đáp:

–Vâng, con thấy rồi!

Lại bảo:

–Thiện nam! Ông đến thỉnh vấn vị ấy: Bồ-tát làm thế nào để học hạnh Bồ-tát và tu đạo Bồ-tát?

Lúc này, Đồng tử Thiện Tài đã đạt được trí sâu xa tùy thuận quán sát không biết nhàm chán. Đồng tử thành kính đảnh lễ sát chân

Bồ-tát Quán Tự Tại, nhiễu quanh vô số vòng, tuân theo lời dạy của vị ấy, từ giã ra đi.

Đến chỗ Bồ-tát Chánh Tánh Vô Dị Hành, đồng tử đảnh lễ sát chân vị ấy, rồi đứng lên chắp tay, thưa:

–Bạch Thánh giả! Trước đây con đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề, nhưng con chưa biết Bồ-tát làm thế nào để học hạnh Bồ-tát, làm thế nào để tu đạo Bồ-tát. Con nghe nói, Bồ-tát khéo léo dạy dỗ, cúi xin Thánh giả giảng dạy cho con.

Bồ-tát nói:

–Thiện nam! Ta được môn giải thoát của Bồ-tát, tên làPhổ môn bất động tốc tật hạnh.

Thiện Tài thưa:

–Bạch Thánh giả! Thánh giả đạt được môn giải thoátnày nơi Đức Phật nào?

Từ đây đến cõi ấy bao xa và đến nay đã bao lâu rồi?

Bồ-tát đáp:

–Cảnh giới ấy sâu xa khó hiểu; tất cả hàng trời, người, A-tu-la, Sa-môn, Bà-la-môn trong thế gian, không có khả năng hiểu được; chỉ có hàng Bồ-tát hếtmực tinh tấn, đủ hạnh Bồ-tát, không khiếp sợ, không thoái lui, đã có thể thân cận với các Thiện tri thức, được sự hỗ trợ của bạn bè, sự hộ niệm của chư Phật, thiện căn tăng trưởng,chí nguyện bền vững thanh tịnh, được các căn của Bồ-tát, có mắt trí tuệ, có khả năng nghe và hành trì, có khả năng hiểu rõ và thể nhập.

Thiện Tài thưa:

–Cúi xin Thánh giả giảng dạy cho con, con sẽ nhờ sức oai thần của chư Phật và sức của Thiện tri thức để có khả năng tin, có khả năng tiếp nhận, có khả năng hiểu, có khả năng ngộ nhập.

Bồ-tát nói:

–Thiện nam! Ta từ chỗ Đức Phật Phổ Cát Tường, nơi thế giới Cụ túc cát tường tạng ở phương Đông đến đây. Thiện nam! Ta được pháp môn này nơi Đức Phật ấy. Từ đó đến nay đã trải qua số kiếp nhiều như số cực vi trần trong vô lượng vô lượng cõi Phật; trong từng mỗi niệm trải qua số bước chân nhiều như số cực vi trần trong vô lượng vô lượng cõi Phật; mỗi bước chân phải vượt qua số thế giới nhiều như số cực vi trần trong vô lượng vô lượng cõi Phật; và trong mỗi thế giới ta

đều vào khắp. Với tâm tối thắng, ta đến chỗ của Đức Phật ấy, đem vật cúng dường tốt đẹp để cúng dường Phật và cung cấp cho tất cả biển của chúng sinh. Những vật cúng ấy đều được thành tựu từ tâm Vô thượng, được ấn chứng từ pháp vôtác, được các Đức Như Lai tiếp nhận, được các vị Bồ-tát hoan hỷ.

Thiện nam! Ta còn thấy khắp thế giới ấy và biết cả tâm,căn tánh của tất cả chúng sinh; tùy theo sự hiểu biết và mong muốn của họ mà hiện thân thuyết pháp,hoặc phóng hào quang, hoặc cung cấp của cải, bằng mọi phương tiện để giáo hóa điều phục, lợi lạc thành thục mà không chút nghỉ ngơi. Ở các phương Đông, Tây, Nam, Bắc, bốn góc,trên dưới, tất cả đều làm như thế.

Thiện nam! Ta chỉ được pháp môn giải thoát hạnh nhanh chóng bất động của Bồ-tát này, có khả năng nhanh chóng đi đến khắp tất cả mọi nơi. Còn như các vị Đại Bồ-tát, tuần tự đi khắp mười phương, nơi nào cũng đến, cảnh giới trí tuệ đều như nhau,khéo phân thân mình khắp cả pháp giới, đến các nẻo đường, vào tất cả cõi, biết tất cả pháp,quán sát tất cả thế gian, diễn thuyết bình đẳng tất cả pháp môn, tin sâu và yêu thích tất cả diệu hạnh, đồng thời chiếu sáng tất cả chúng sinh, đối với các Đức Phật không có phân biệt, đối với các nơi không có chướng ngại thì ta làm sao có thể biết để nói hết công đức và hạnh nguyện của các vị ấy.

Thiện nam! Ở phương Nam, có một thành tên là Môn chủ,trong ấy có vị thần, tên là Đại Thiên. Ông đến thỉnh vấn vị ấy: Bồ-tát làm thế nào để học hạnh Bồ-tát và tu đạo Bồ-tát.

Lúc ấy, Đồng tử Thiện Tài đảnh lễ sát chân Bồ-tát,đi nhiễu quanh vô số vòng, chiêm ngưỡng, lưu luyến,rồi từ giã ra đi.