Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Pháp Bảo (VBeta)Trang 11/30

Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Linh Sơn Đại Tạng › Bộ Hoa Nghiêm

Đại Tập 40 · Bộ Hoa Nghiêm V · Số 286–292 & Số 293 (Q.1–22)

Dịch giả
Thích Tịnh Hạnh
Thông tin
Ghi trên sách: Sa Môn Thích Tịnh HạnhHội Văn Hóa Giáo Dục Linh Sơn Đài Bắc, 2000

Kinh Bồ- Tát Đẳng Mục Hỏi Về Tam- Muội, Quyển Hạ, Phẩm 12: Bồ- Tát Đẳng Mục Nêu Rõ Đại Phương Tiện

Bồ-tát thể hiện viên mãn mọi khía cạnh của trí tuệ phương tiện, đạt được sự thanh tịnh thường tại, dứt hết mọi tưởng niệm, chứng đạt mọi địa. Ví như hư không, do đã lìa mọi cõi nên đối với các cõi thảy dung nạp không có sự phân biệt. Bồ-tát hành hóa nơi các cõi nước cũng như vậy. Nhận rõ các cõi nước để tu tập, hóa độ chúng sinh, vĩnh viễn lìa bỏ tất cả vọng tưởng của chúng sinh, hội nhập hết thảy pháp giới để dứt trừ mọi tưởng chấp về pháp, chiêm ngưỡng chư Phật không hề chán, nương tựa quy ngưỡng mong được thấy chư Phật, thấu đạt các pháp Tam-muội, phân biệt các hành động theo phương tiện, lãnh hội tính chất thanh tịnh của cội nguồn hết thảy các pháp mà không vướng chấp. Bồ-tát lãnh hội câu lời chánh pháp vô tận, có được trí tuệ từ vô lượng biện tài, nhưng cũng tỏ ngộ là không câu, không chữ, đạt được mọi nẻo của âm thanh cùng bản chất thanh tịnh của chúng, tiếp cận nẻo “vô đắc” của cõi pháp mênh mông, thể hiện mọi chủng loại loài hình sắc. Bồ-tát tạo sự dẫn dắt thích ứng trong mọi cảnh giới, rõ cội nguồn của các pháp là thanh tịnh, đem tâm đại Từ bi làm cứu cánh để tế độ tất cả chúng sinh trong các cõi, không tạo nhân sinh tử cũng như không tạo ra nơi chốn để nhân ấy phát sinh. Rõ gốc của mọi cõi đều thanh tịnh, tỏ nơi chốn an trụ trong giới pháp mà không có chỗ dấy khởi, rõ mọi nẻo sinh tử mà “không chỗ trụ”, ba cõi đều thanh tịnh, ngộ mọi hành của Như Lai, nơi lớp lớp các pháp đều vô niệm. Bồ-tát thực hành theo phương tiện vô số biện thuyết, tuyên giảng các pháp thanh tịnh, đạt đến rốt ráo các pháp hành.

Này chư vị trong tộc họ của Đức Như Lai! Bồ-tát Đại sĩ ở nơi pháp giới đạt được mọi trang nghiêm của Bậc tối tôn tối đại.

Phẩm 12: BỒ-TÁT ĐẲNG MỤC NÊU RÕ ĐẠI PHƯƠNG TIỆN

Này chư vị trong tộc họ của Đức Như Lai! Chư Bồ-tát Đại sĩ, thế nào là thực hiện pháp đại Tam-muội thứ mười dùng trí tuệ phương tiện nêu rõ các đức tối thượng? Này chư vị! Chư Bồ-tát có phá đại Tam-muội gọi là “Vô tận tràng”. Nhập Chánh thọ thực hiện pháp Tam-

muội ấy, Bồ-tát đạt được sự an trụ của thân, khẩu, ý hành vô tận, cũng an trụ các cõi Phật vô tận, hành hóa độ khắp chúng sinh vô tận, dẫn dắt đưa trí tuệ của chúng sinh đến chỗ an trụ cũng vô tận, phóng ra hòa quang cùng các vòm lưới ánh sáng đều vô tận, hiện ra mọi thứ biến hóa lớn cùng góp sức chuyển pháp luân cũng vô tận, nơi thân tướng có thể hóa hiện Bồ-tát, Phật ở nơi các cõi nước cũng lại vô tận. Bồ-tát, trong pháp đại Tam-muội ấy, nơi thân tướng tất thấu đạt mọi diệu lực của chư Phật. Cũng như chí nguyện là mong có được trí tuệ như chư Phật, ở nơi các cõi, dùng pháp thanh tịnh của Phật tạo sự cảm ứng lớn lao khiến cho khắp chốn đều nhận biết rõ ràng, đi theo con đường của Phật Thánh. Thực hiện viên mãn các hạnh của Phật, nơi thân ấy cũng thâm nhập đầy đủ mọi hạn lượng của Phật, tu trì hoàn thành mọi Phật sự, đi đúng nẻo tự tại của Phật. Đó là mười đức tối thượng có được từ pháp đại Tam-muội ấy.

Lại nữa, chư Bồ-tát đó an trụ pháp Tam-muội trên, quán chiếu Phổ trí (Nhất thiết trí) thông tỏ Phổ trí, lãnh hội Phổ trí, thể nhập Phổ trí, phân biệt Phổ trí, hiện ra nơi Phổ trí, nêu bày về Phổ trí, thâm nhập Phổ trí để làm hiển lộ sự rộng lớn của trí tuệ giác ngộ ấy. Đó là mười.

Lại nữa, chư Bồ-tát ấy cũng nguyện tu tập theo các hạnh của Bồ-tát Phổ Hiền, cùng với tâm, hành, nơi chốn hiện bày các hành, chốn nhập, chốn hiện khắp tam thiên đại thiên thế giới, chốn hướng đến, chốn kiến lập, chốn được nhuần thấm mưa pháp của vị Đại Bồ-tát ấy, tất cả đều không gián đoạn. Đó là mười.

Bồ-tát an trụ pháp Tam-muội, lại có mười hạnh: Đấy là không thoái chuyển, không tạo sự hao tốn, không quay lại, không mệt mỏi, không nhớ nghĩ, chẳng nhớ nghĩ về ngã, không rời bỏ, không loạn đọng, không đoạn tuyệt, không chấp vào âm thanh cho đấy là Bồ-tát. Đó là mười.

Như thế là chư Bồ-tát ấy ở nơi các pháp đạt đến đại nguyện, thực hiện đầy đủ các hành, tạo sự hưng khởi cho đại đạo. Bồ-tát đều khéo tu học theo biển lớn pháp Phật cũng là nơi hàm chứa các hạnh nguyện hết mực lớn lao của Bồ-tát, học hỏi theo ánh sáng hiển lộ của trí tuệ phương tiện quyền xảo, dùng sự khéo học hỏi tính chất huyễn

hóa của Bồ-tát mà khéo thông tỏ tất cả mọi âm thanh, đạt được sự kiến lập, cũng như khéo thực hiện mọi kiến lập của chư Phật trong ba thời quá khứ hiện tại vị lai cùng tất cả chư Phật ở đời, thực hiện được hạnh của tâm đại Bi, đem các hành ấy hoàn thành sự nghiệp của pháp Phật, làm cho pháp Phật hưng khởi không hề bị ngăn ngại. Đó là mười.

Vậy thì sự thực hiện ấy thế nào? Ví như có người được ngọc báu Như Ý, luôn nhớ nghĩ về viên ngọc báu ấy như hình tượng thường tỏa sáng của nó, như thế thì hình tượng viên ngọc trong sự nhớ nghĩ so với hình tượng viên ngọc thật không khác nhau.

Bồ-tát cũng như thế. Đạt được ngọc báu Như ý là sự kiến lập, nên đối với trí tuệ không hề tỏ ra nhàm chán, trái lại, thấu tỏ mọi tuệ của Phổ trí, ở nơi hạnh nguyện của Bồ-tát Phổ Hiền tu tập không lười trễ. Như ngọc báu Ma-ni tự hiện tận cùng mọi màu sắc dáng vẻ của nó mà không làm mất bản thể của ngọc báu. Bồ-tát cũng như thế.

Thành tựu trọn vẹn hình tượng của Phổ trí mà không làm mất Thể của bản hạnh. Vì sao như vậy? Là vì ý nghĩa phát nguyện của chư Bồ-tát đó là vì tất cả mọi loài, nhằm cứu độ hết thảy chúng sinh, mà phát nguyện tu tập theo các hạnh của chư Phật không hề thoái chuyển, vì muốn đạt được sự thanh tịnh của chư Phật nên không tỏ ra mệt mỏi, biếng nhác, nhằm gánh vác mọi việc nên không chậm chạp lùi bước. Bồ-tát đối với tất cả vô số các pháp thảy dứt mọi tưởng niệm về ngã, không lùi, không trễ, thể hiện khắp tất cả mọi cảm ứng lớn, ở nơi chúng sinh mà luôn được thanh tịnh, không nhàm chán mệt mỏi, đem lợi lạc cho khắp mọi loài ở đời không tỏ ra chậm trễ thoái chí. Bồ-tát đem ánh sáng giác ngộ soi sáng khắp thế gian mà tự thân không mệt mỏi nản bước, hội nhập trong vô số các pháp huyễn mà không chuyển hướng, tâm luôn tinh tấn hết mực. Đó là mười.

Ví như cõi mênh mông nơi hư không; không có nơi chốn trụ dừng, không có chỗ để nắm giữ, chẳng dấy sự mệt nhọc, cũng không suy giảm, hết thảy mọi ý không thể đạt được vì không có nơi chốn, không có sự trói buộc, không có chỗ nhận thức, chẳng ở trong cũng không ở ngoài, quán nội cũng chẳng có đối tượng, mà cái gốc thanh tịnh không hề bị hủy hoại. Vì sao? Là vì pháp hư không, bản tánh của

nó là thanh tịnh. Bồ-tát cũng như vậy: Tu tập theo các nguyện hạnh rộng lớn vô tận, không dấy mệt mỏi vì sự hưng khởi của đạo pháp để độ khắp mọi chúng sinh. Ví như nói về sự diệt độ, vậy những ai được diệt độ đều hiểu rằng, vô tận hạn cúng sinh nơi ba đời đã diệt độ đều không có sự mệt nhọc, lo sợ, cũng không hề thoái chuyển. Vì sao? Là vì các pháp đều bất nhị, đều quy về cõi Diệt độ thanh tịnh thì sao lại có chuyện mệt nhọc. Bồ-tát cũng như vậy. Vì muốn độ khắp chúng sinh mà xuất hiện ở cõi đời, thế thì sao lại có chuyện thoái chuyển? Không hề thoái chuyển là nhằm để hóa độ mọi chúng sinh, cũng như là sự thực hiện đạt được Phổ trí vậy. Bồ-tát hành hóa cũng như thế. Đối với đạo pháp không có sự mệt mỏi, cũng không khó nhọc. Không trụ vào quá khứ, đối với hiện tại, an trụ vô lượng chư Phật ở đời. Vì sao? Là vì các pháp của chư Phật là như nhất không hai. Thế thì duyên nào đâu mà có sự khó nhọc? Đối với các pháp đều như huyễn hóa, nên không có nơi chốn nhập vào. Các pháp ấy cũng không gây sự lo sợ. Bồ-tát như vậy là nên dùng thân tướng mình dốc vào việc tu tập để hội nhập Phổ trí, thế thì do đâu lại có chuyện lười trễ?

Chư Bồ-tát đó thực hiện việc tu tập kia là đem ánh sáng của trí tuệ giác ngộ chiếu soi khắp đến mọi nơi chốn để cùng được sáng tỏ, chiếu soi khắp các cõi nước thảy đều không bị ngăn ngại. Những màu sắc của ánh sáng ấy là vô số, là kho chứa của mọi chủng loại, là cành hoa khó tìm, là châu báu quý giá vô tận, là mùi hương khó đạt được, thanh tịnh vô lượng, là sự chấn động mà hết mực trang nghiêm, là tiếng sấm lớn vang rền, tất cả như cùng hòa hợp, xen nhau lộ bày càng tăng vẻ tôn nghiêm tươi đẹp. Màu sắc ấy cũng rất mực tươi tốt như dùng các châu báu kỳ lạ tạo sự chất chứa tranh nhau cũng như thể hiện vẻ thanh tịnh trang nghiêm.

Lại nữa, nơi mỗi xứ đều có những hàng lan can dựa nhau, trong khoảng ấy đều tạo ra các màu sắc thể hiện sự thanh tịnh của Như Lai tăng thêm vẻ của ánh sáng, đem gốc của mọi đức làm ánh sáng chói lọi tỏa khắp bên ngoài, là chỗ tiếp cận với sự an lành của Như Lai dẫn tới nơi chốn kiến lập hiện rõ của chư Như Lai. Đó là mười.

Chư Bồ-tát đều an trụ một đóa hoa sen, hoa ấy thật vô đắc, vô hạn, tỏa rộng đến tận cùng mười phương, mười đức thích ứng với

muôn ngàn vẻ thanh tịnh. Nơi chốn hành hóa của Bồ-tát là nguyên do phát sinh ra ánh sáng của trí tuệ giác ngộ. Nơi chốn nào có thể là nguyên do phát sinh ấy? Đó là sự giữ gìn ánh sáng nơi các pháp của chư Phật, là sự diệt trừ mọi thứ lửa dữ tham, sân, si trong khắp thế gian, nên được đời kính lễ. Bồ-tát thông đạt, thể hiện khắp các pháp huyễn hóa, ở nơi tận cùng cõi đời mà hành hóa, có thể hoặc không thể nêu bày.

Lại nữa, nơi chốn Bồ-tát an tọa trong tư thế kiết già nhập định, nơi đó đầy kín những đóa hoa sen tung rải khắp chỗ ngồi của Bồ-tát. Đó là do thần lực của chư Phật tạo ra khiến cho Bồ-tát vì chư Phật mà kiến lập ở nơi mười vô đắc trăm ngàn ức na-thuật cõi Phật số lượng cõi nước như vi trần. Ở nơi mỗi mỗi lỗ chân lông nên thân tướng của Bồ-tát đều phóng các luồng hòa quang sáng chói. Cũng như nơi mỗi mỗi lỗ chân lông, đôi mắt cũng phát ra ánh sáng chiếu khắp. Nơi mỗi mỗi ánh hào quang phát ra từ mắt ấy hiện lên mười vô đắc trăm ngàn ức na-thuật cõi Phật với số lượng cõi nước như vi trần, đều có ngọc báu ma-ni tên là Minh hiển tạng với vô số màu sắc kỳ lạ thảy thảy trang nghiêm, là nơi kết hợp của vô số đức, lưới báu giăng phủ bên trên, các thứ hoa xen nhau tô điểm, làm cho ánh sáng thêm lộ rõ.

Bồ-tát an trụ ở chỗ tối tôn, chỉ từ nơi pháp Tam-muội ấy mà thực hiện mọi sự hành hóa. Hành hóa của sự rốt ráo tột bậc. Hành hóa không ngừng nghỉ. Tâm không tán loạn. Nên đem cái niệm của tâm an định ấy tạo thành sự thật mà hành hóa, tạo thành sự thật không chận chạp thoái lui, tạo nên sự thật dứt mọi sân hận, tạo nên sự thật để tu tập, tạo nên sự thật cho hành động, tạo nên cứu cánh của hành động. Vì sao như vậy? Là vì Bồ-tát rốt cuộc không hành hóa một cách sai khác, trái lẽ. Bồ-tát cũng không nhờ vào kẻ khác làm giúp mình, ngôn hạnh của Bồ-tát luôn tương ưng. Vì sao? Ví như kim cương, được khen ngợi vì tính chất rắn chắc không thể hủy hoại. Thể tánh của kim cương là không bị hủy hoại nên rốt cuộc bản tánh của nó không hề mất. Bồ-tát cũng như thế. Thực hiện các pháp ấy và làm cho chúng thêm sáng tỏ, hiển lộ, nhưng không tan dứt đi nơi chỗ an trụ của chúng.

Ví như loại vàng ròng được ca ngợi vì màu sắc óng ánh của nó trong khi đem dùng nhưng không hề bị mất đi các ánh sáng tinh túy

nơi thể tính nó. Bồ-tát cũng như thế. Đem ánh sáng tinh túy nơi các pháp tự làm cho chúng thêm sáng tỏ nhưng không hề hủy hoại các hành của sự tu thiện.

Ví như Nhật Thiên tử làm hiển lộ một vùng ánh sáng rộng lớn mà không làm mất đi cái vẻ sáng rực rỡ. Bồ-tát cũng như thế. Đem ánh sáng giác ngộ chiếu khắp tận cùng cõi đời mà không làm mất đi đức sáng chói của Bồ-tát.

Ví như núi chúa Tu-di là nơi cất chứa vẻ đẹp của bốn thứ châu báu, đỉnh cao tột bậc đó là từ nơi biển sâu hiện ra. Bồ-tát cũng như thế. Gốc đức của chư Bồ-tát ấy chính là vẻ đẹp hiển lộ khắp cõi đời. Làm cho chúng hiển lộ khắp mà không hề xa lìa chúng.

Ví như vẻ đẹp củ đại địa, có thể tạo nên sự vững vàng cho khắp thế gian mà không hủy diệt cái gốc của nơi chốn gìn giữ đó. Bồ-tát cũng như vậy. Hiển bày sự hóa độ chúng sinh. Không hề lìa tâm đại Bi. Ví như vẻ đẹp của biển cả, có các thứ châu báu nhưng hủy hoại nước biển, Bồ-tát cũng như vậy. Có được vẻ đẹp từ gốc của mọi công đức nhưng không lìa cái trách nhiệm nặng nề là vì chúng sinh để hóa độ họ.

Ví như người giỏi luyện tập quân binh, biết rõ chiều cao thấp của khí giới, cùng sự nặng nhẹ của chúng thì công việc tập luyện sẽ được thực hiện thuận tiện, trọn vẹn. Cứ dựa theo hình ảnh của lúc xông vào chiến trận mà tập thì sự luyện tập sẽ không khó khăn mà cũng không nhầm lẫn, áp dụng cho việc chiến đấu sẽ được lanh lẹ, thấu đạt. Bồ-tát cũng như vậy. Ở các hình tượng như thế, tu tập nơi các pháp môn Tam-muội mà làm cho dấy khởi, hiển lộ. Đem ánh sáng của trí tuệ giác ngộ để tạo nên vẻ sáng rực cho sự tu tập của mình.

Ví như Việt vương Già-ca, thọ mạng hết sức lâu dài, đối với thọ mạng của loài người thì đó là cứu cánh nhằm đạt đến. Bồ-tát cũng như vậy. Dốc tâm nơi việc tu tập các hạnh của Bồ-tát, đem các hình tượng nơi pháp đại Tam-muội Chánh thọ ấy mà đi đến tận cùng các cõi chúng sinh để đạt được mọi thanh khiết của cứu cánh.

Ví như người chứng đắc năm thứ thần thông, tự mình biết được túc mạng của mình cùng của người khác. Bồ-tát cũng như thế. Dốc tâm dấy khởi việc tu tập theo các hạnh nguyện của Bồ-tát Phổ Hiền,

làm cho mọi cảnh giới của chúng sinh đều đạt được thanh tịnh, thể hiện gốc của mọi công đức kia.

Ví như mây lớn tạo ra mưa, thấm nhuần mọi nơi chốn, đem lại lợi ích cho khắp các loài. Bồ-tát cũng như thế. Dốc chí dấy lên những đám mây tạo ra các trận mưa pháp, đem đức hạnh của Bồ-tát làm cho thấm nhuần khắp nơi.

Bồ-tát đem các hình tượng nơi pháp đại Tam-muội Chánh thọ ấy đến với tất cả chúng sinh, lấy thanh tịnh làm cứu cánh nên mới được chúng sinh quy kính, mà luôn có được mọi an lạc thường tại, luôn tu tập các pháp giải thoát độ vô cực, luôn luôn cứu độ nơi khắp thế gian, luôn luôn đem lại sự an vui cho khắp cõi đời, luôn luôn dứt trừ hết thảy mọi hồ nghi, luôn luôn thực hiện hạnh bố thí tạo các phước điền, thường mong đạt đến việc thọ nhận ánh sáng hiển lộ từ các bậc Thánh. Luôn luôn đem trí tuệ giác ngộ của Bồ-tát hòa đồng cùng bao số phận khác mà kiến lập bánh xe chánh pháp không hề thoái chuyển, luôn luôn đạt đến sự nhanh nhẹn trong ngôn từ, không gì là không thọ nhận, vì tất cả chúng sinh trong khắp ba đời mà làm chõ nương tựa cho họ, luôn luôn vì đạo pháp nên đạt đến ý nghĩa vững chắc của trí tuệ giác ngộ tạo thành sự thuận hợp cho chúng sinh. Vì sao như vậy? Là vì Bồ-tát tu tập đầy đủ các pháp ấy, làm theo nơi chốn kiến lập của Phật, khai mở cõi cửa pháp không thể nghĩ ngợi, lường tính.

Bồ-tát mọi nơi chốn hành hóa cùng ngôn từ của mình, khéo tu tuệ nhằm đạt đến trí tuệ giác ngộ, vì chúng sinh nên khéo tu tập để hóa độ hết thảy các loài, khéo tu tập nơi các cõi để thực hiện các thệ nguyện, khéo tu các pháp để có được mọi kiến lập, khéo tu tập để đạt tinh thần vô úy, dứt mọi nỗi kinh sợ, tu tập về biện tài để tuyên giảng, nêu bày chánh pháp đến các nơi. Đem việc tu học với các pháp để diễn giảng rộng khắp. Tu tập nơi các pháp Tổng trì nên đối với mọi pháp luôn đạt được tự tại. Tu tập lễ bái các bảo tòa của chư Phật nên tạo được sự thuận hợp với chư Phật.

Bồ-tát như thế là an trụ pháp đại Tam-muội ấy, ở nơi các đức ấy cùng với mọi thứ đức khác vô đắc (không thể nói) và vô đắc, các đức trăm ngàn ức na-thuật, thảy đều đạt được thanh tịnh. Bồ-tát đem nơi chốn của pháp đại Tam-muội ấy làm hiển lộ ánh sáng rực rỡ của uy

nghi, thừa uy thần của chư Phật, do từ gốc đức hạnh của chính mình mà dấy rõ lực thể hiện. Do từ nơi ánh sáng của trí tuệ giác ngộ, thâm nhập một cách thích hợp “lực thể hiện”. Ở nơi các bậc bạn lành, từ đó mà dấy khởi rõ hơn “lực thể hiện”. Hết thảy mọi tạo tác của chúng ma cũng được xoay chuyển thành “lực thể hiện”.

Bồ-tát đối với các thứ hành động, gốc của mọi đức, đem tất cả chúng tạo thành một lực. Đối với các thệ nguyện chính là lực kiên cố như mặc đầy đủ áo giáp chắc chắn. Cũng như từ gốc của các loại công đức làm dấy khởi diệu lực. Trải qua vô tận thế giới, đem mọi phước tạo nên lực của thân tướng không biết khuất phục.

Bồ-tát dùng pháp Tam-muội Chánh thọ ấy mà thực hiện đạt được mười thứ hình tượng. Hết thảy chư Phật trong ba đời quá khứ, hiện tại vị lai đều cùng có hình tượng ấy. Những gì là mười?

1.Đó là sắc tướng gồm những vẻ đẹp dùng để trang nghiêm thân mình, các vị Bồ-tát ấy đều có được hình tượng đó.

2.Các Bồ-tát ấy đều cùng có những màn lưới ánh sáng thanh tịnh.

3.Các vị Bồ-tát đều có thần túc, cảm ứng lớn lao tạo nên những nơi chốn ứng hóa, tùy thuận chỗ thích hợp của chúng sinh để hóa độ cho họ mà thị hiện các hình tượng.

4.Bồ-tát ấy có được thân tướng không thể nêu tính về hạn lượng, vô lượng màu sắc, hết thảy âm thanh đều thể hiện thích hợp với sự thanh tịnh.

5.Bồ-tát ấy kiến lập được những đức thanh tịnh của cõi Phật, tùy theo mọi tạo tác tội phước của chúng sinh mà thích ứng để hiện khắp các hình tượng.

6.Bồ-tát ấy tùy thuận tất cả chúng sinh, nơi mọi hành động tạo tác, dùng lực của đức mà thâu tóm gìn giữ hết thảy, dùng tâm ý đã dứt mọi mê lầm, mặc đầy đủ áo giáp đức hạnh mà hiện ra các hình tượng.

7.Bồ-tát ấy dùng các biện tài vô tận, tùy theo ngôn ngữ âm thanh của chúng sinh, chỗ nhận biết về mọi hành tướng của sắc trần, thuận chuyển pháp luân mà hiện ra các hình tượng.

8.Bồ-tát ấy luôn có được tinh thần vô úy, như tiếng gầm vang

của Sư tử, vì hết thảy chúng sinh dùng Phạm âm để thuyết pháp nên hiện khắp các hình tượng.

9.Bồ-tát ấy thâm nhập nơi câu lời kinh điển, ở nơi tích chứa của ba đời, thấu đạt thần thông,

hiện ra các hình tượng.

10.Bồ-tát ấy dùng lực thanh tịnh của Phật, từ cảnh giới của Như Lai, vì chúng sinh mà thị hiện các hình tượng của chư Như Lai. Đó là mười.

Bấy giờ, Bồ-tát Đẳng Mục thưa bày với Bồ-tát Phổ Hiền:

–Thưa bậc Đại sĩ! Các vị Bồ-tát ấy, dùng các pháp về hình tượng như thế mà có được đầy đủ, cũng như đạt đến các hình tượng nơi chư Như Lai. Chẳng phải là Phật sao? Chẳng phải là bậc đã đủ mười lực sao? Chẳng phải là bậc đã đạt Phổ trí sao?

Chẳng phải ở nơi các pháp giác ngộ mà cùng giác ngộ sao? Chẳng phải là bậc đã đạt Phổ nhãn sao? Chẳng phải ở nơi cõi gốc của các pháp mà vượt qua một cách mau chóng sao? Có người lại chẳng tin tưởng vào việc tu tập theo các hạnh nguyện của Bồ-tát Phổ Hiền sao? Chẳng phải mọi nơi chốn hung khởi của các Bồ-tát đó là đã thấu đạt tận cùng mọi nẻo của pháp giới đó sao?

Lúc này, Bồ-tát Phổ Hiền nói với Bồ-tát Đẳng Mục:

–Lành thay! Lành thay! Này chư vị trong tộc họ của Đức Như Lai! Như thế đấy! Như chỗ Bồ-tát vừa nói, các vị Bồ-tát ấy đã hiện ra các hình tượng của chư Như Lai, lẽ nào chẳng phải là đúng theo lời chỉ dạy của Phật hay sao? Như chư vị trong tộc họ của Đức Như Lai ở đây, hết thảy chư Bồ-tát nơi các cõi trong ba thời quá khứ hiện tại vị lai dốc tu tập các thệ nguyện thì đâu có sự phát khởi khác nhau? Cõi ánh sáng giác ngộ ấy, nếu chẳng có thể đạt được, thì đối với các vị Bồ-tát đó lại chẳng dốc tâm cầu đạt giác ngộ như Phật hay sao? Nơi chốn tu tập của Bồ-tát đối với chư Như Lai không hề gián đoạn thì đó chẳng phải là sự dốc tâm của các vị ấy hay sao? Diệu lực của chư vị đó là đã hội nhập vào chư Như Lai chăng? mười Lực kia là còn phân biệt đây kia chăng?

Lại nữa, các diệu lực của Bồ-tát ấy không là sự niệm tưởng đối với chư Như Lai chăng? Các Bồ-tát ấy cũng không dừng trụ nơi các hạnh của Bồ-tát Phổ Hiền, không dừng lại ở sự phân chia đây kia mà dấy khởi các hạnh Bồ-tát. Các vị Bồ-tát đó, nơi mọi nẻo của pháp

giới, tạo được các chốn nêu bày thuyết giảng, tạo được sự hội nhập đến cõi tận cùng thì đấy gọi là đạt được Phổ trí. Như các vị Bồ-tát ấy diễn nói về các pháp, là nơi chốn hội nhập của mọi chủng loại. Đều là từ nơi các hành động theo phương tiện ở ngoài mà cũng không thoái chuyển.

Lại nữa, sự nêu bày của các vị Bồ-tát ấy cũng như các pháp ấn mà Bồ-tát có được, từ đó nhận thức lãnh hội các hành, thực hiện sự giác ngộ của bản tính giác ngộ nơi các pháp. Như các Bồ-tát ấy ở nơi “nhị” mà hành theo ‘vô nhị”, tỏ mọi trí tuệ phương tiện của các pháp, thâm nhập trí tuệ theo phương tiện để tu tập các pháp giải thoát vượt bờ, cũng không hề thoái chuyển, thì đấy được gọi là Bồ-tát.

Như các Bồ-tát đó đạt được cảnh giới Phổ nhãn, thông tỏ các nẻo ánh sáng của trí tuệ là từ sắc tướng sinh ra chăng? Và được gọi là bậc Phổ nhãn.

Như các vị Bồ-tát đó thực hiện các hành của cảnh giới Phổ nhãn, Ý là vô sở hành, như tâm luôn dấy khởi mà càng tăng thêm, mà không xa lìa, thì đó gọi là Bồ-tát.

Như các vị Bồ-tát đó đem ánh sáng rực rỡ của các pháp mà làm cho hiển lộ hơn nữa, như làm cho các địa được hiện bày, dùng trí tuệ vô ngại thực hiện các niệm, niệm tưởng chư Phật, thì gọi là Bồ-tát.

Như các vị Bồ-tát ấy đạt được tuệ nhãn của chư Như Lai thì có thể cho rằng đối với các pháp đã đạt quả vị chánh giác.

Như các vị Bồ-tát đó đã đạt đến tuệ nhãn chánh giác của chư Như Lai, luôn tư duy quán tưởng về nó, không vướng mắc ở nơi hạn lượng thì gọi là Bồ-tát. Như các vị Bồ-tát đó, thực hiện các hạnh của Như Lai, ứng dụng hết thảy các hạnh của Như Lai thì đó là đã an trụ pháp “vô nhị”, vì chư Phật trong ba đời cũng đều an trụ pháp ấy.

Như các Bồ-tát đó, tu tập theo Như Lai đạt được thần thông, tự mình thực hiện nơi chốn kiến lập theo diệu lý vô sở hành thì đó gọi là Bồ-tát.

Như các vị Bồ-tát ấy tạo được sự an trụ tận cùng cõi đời, mọi nơi chốn đều có sự vun trồng tích chứa căn lành thì gọi là bậc tích tụ trí tuệ.

Như các vị Bồ-tát ấy an trụ gốc tích tụ, trừ bỏ đi mà phân biệt,

Kinh Bồ- Tát Đẳng Mục Hỏi Về Tam- Muội, Quyển Hạ, Phẩm 13: Bồ- Tát Đẳng Mục Nói Về Long Vương Duyệt Lạc

cũng không cầu nơi gốc tích tụ ấy, cũng không dấy vọng tưởng, dấy vọng về cái có, ở nơi các pháp nhận rõ mà hành động thì gọi là Bồ-tát.

Như các vị Bồ-tát đó, chẳng động trong vô động, chẳng niệm trong vô niệm thì gọi là đã hưng khởi tận cùng gốc của đức.

Như các vị Bồ-tát đó đã thực hiện đầy đủ mọi sự hưng tạo rộng lớn, đều đạt thanh tịnh cũng không hề thoái chuyển, ở nơi ấy luôn thực hiện liên tục thì gọi là đã hoàn thành các hạnh nguyện của Bồ-tát Phổ Hiền.

Như các vị Bồ-tát ấy, ở nơi pháp giới thông đạt tính chất vô lượng, đem cái gốc của các pháp là không, cùng ứng dụng để thực hiện các tướng nên tỏ ngộ các pháp là vô tướng. Lại nữa, các vị Bồ-tát ấy, ở nơi pháp giới nhận rõ tính chất an trụ, dừng nghỉ, như thế là dứt mọi tưởng chấp của Bồ-tát còn vướng ở nơi lưu chuyển.

Như các vị Bồ-tát đó, thông tỏ pháp giới, thấu đạt vô lượng, hội nhập nơi pháp giới, ở mỗi mỗi pháp trong các pháp dùng vô tướng mà đều thấu triệt dị tướng của chúng, không dấy sự mệt mỏi, chán nản, cho đến trải qua vô số ức kiếp cũng không lười trễ, thoái chí, đem tâm đại Bi tế độ hết thảy mọi loài trong đời, tùy thuận giáo hóa chúng sinh thì bậc Bồ-tát Đại sĩ ấy chính là Bồ-tát Phổ Hiền.

Phẩm 13: BỒ-TÁT ĐẲNG MỤC NÓI VỀ LONG VƯƠNG

DUYỆT LẠC

Này chư vị trong tộc họ của Đức Như Lai! Ví như Long vương Duyệt Lạc, ở nơi bề mặt của Kim sơn, là kho chứa của bảy thứ châu báu, dùng bảy thứ châu báu ấy tạo nên chỗ ở, chu vi cũng làm bằng bảy thứ châu báu, dùng tuyết mà che phủ. Thân tướng của Long vương Duyệt Lạc hết sức trắng và tươi sạch, như màu sắc của tuyết. Sắc của vàng nơi núi có ánh sáng rực rỡ chẳng khác gì ánh sáng ban ngày, như màu trắng kỳ diệu dùng để trang sức và che phủ khắp nơi đó. Dùng các thứ châu báu làm các màn lưới thanh tịnh giăng mắc xen nhau phô

bày ở bên trên, cũng là để che phủ khắp. Các thứ châu báu treo rũ xuống như các tua vòi sinh động. Dùng bảy thứ hình thể ấy mà tạo dáng đứng, đó gọi là nơi chốn an lạc của sự nhu hòa mềm dịu, là hình tượng màu sắc của sự sạch sẽ, người xem thấy không hề biết chán, thanh tịnh không chút cáu bợn. Đó là thể tánh thuận hợp.

Lúc này Thiên đế Thích, ở nơi cõi trời Đao-lợi đang có ý nghĩ muốn làm một kẻ ung dung, tức thì sắc của chất vàng nơi bề mặt ngọn núi được xem là kho chứa các thứ châu báu. Lúc đó, hốt nhiên chẳng hiện, mà thấy có nơi cõi trời Đao-lợi, ngay trước mặt Thiên đế Thích. Bấy giờ, Thiên đế Thích liền cỡi Long vương Duyệt Lạc, ngồi yên trên mình Long vương ấy một cách thoải mái, còn Long vương thì chỉ trong chốc lát đã biến hiện ra ba mươi ba đầu, nơi mỗi mỗi đầu đều hiện ra bảy cái ngà lớn. Nơi mỗi mỗi chiếc ngà lớn ấy lại hiện ra bảy cái ao tắm. Nơi mỗi mỗi ao tắm ấy lại hiện ra bảy trăm đóa hoa sen. Nơi mỗi mỗi đóa hoa sen đó lại hiện ra bảy trăm ngọc nữ, tất cả đều cùng vui ca giống như những nghi lễ ở thiên cung, lời nhạc ứng hợp cùng hòa tấu âm vang lừng. Lúc này, Đế Thích Thiên vương ở nơi cõi Trời cỡi voi chúa đi tới khu vườn Diệu Thọ, tâm hết mực vui thích, tùy ý đến chốn này chỗ nọ, xem xét thưởng ngoạn vui đùa, theo Long vương Duyệt Lạc đi xuống khu vực có nhiều châu báu trang hoàng kỳ lạ cũng với các ngọc nữ ca hát, dạo đàn, vui thú thỏa ý.

Bấy giờ, Long vương Duyệt Lạc hiện đủ uy thần, ở cõi trời Đao-lợi cho đến khắp khu vườn Diệu thọ lại hóa làm một thân voi, cùng với đám ngọc nữ vây quanh vui đùa.

Lúc này, Long vương Duyệt Lạc sau hồi vui đùa, liền cùng với chư Thiên, người, thảy cùng nhau nối tiếp cuộc vui chơi tận hưởng mọi thanh sắc. Long vương Duyệt Lạc dùng thần lực hóa hiện đầy đủ các thứ y phục không khác với chư vị xung quanh, cho đến thân tướng, màu sắc hình tượng, vẻ sáng, cách trang sức nơi y phục, cả việc đứng lên ngồi xuống, tất cả giữa Long vương Duyệt Lạc với chư Thiên, người thảy giống nhau chứ không khác. Mọi thứ của Long vương Duyệt Lạc có thì chư Thiên, người cũng đều có và ngược lại, những gì chư Thiên và người có được thì Long vương Duyệt Lạc cũng đầy đủ cả. Như vật dụng dùng để ăn uống của chư Thiên người ở cõi trời

Đao-lợi thì Long vương Duyệt Lạc cũng đều có chẳng thiếu thứ gì.

Long vương Duyệt Lạc thường chẳng hay hóa hiện, chỉ có màu sắc, hình tượng của thứ vàng ròng ở tại nơi kho chứa bảy loại châu báu. Nay đến cõi trời Đao-lợi cũng hóa hiện để có đủ mọi thứ như chư Thiên ở đây, là nhằm để cúng dường Đế Thích Thiên vương, vui vẻ hết tâm mà cúng dường. Nhạc trời tự nhiên vang lên, mọi thứ có nơi cõi trời Đao-lợi thảy đều hóa hiện đủ, không khác, dùng các thứ đó mà tạo sự cảm hóa về đức.

Này chư vị trong tộc họ của Đức Như Lai! Cũng như thế, chư Bồ-tát Đại sĩ, noi theo các hạnh của Bồ-tát Phổ Hiền mà tu tập, tạo lập các thệ nguyện cùng thực hiện các pháp Tam-muội của Bồ-tát, đó chính là dùng các thứ châu báu để tự trang nghiêm thân, dùng kho chứa bảy thứ Thể của châu báu đó mà làm chân đứng vững chắc, từ nơi thân tướng phóng ra các màn lưới ánh sáng rực rỡ, gióng lên tiếng chuông pháp để nêu rõ ngọn cờ chánh pháp, thảy hóa hiện thân tướng Na-la-diên, đạt được thệ nguyện tối tôn tối thượng, tạo ra bước đi của Sư tử, dùng mọi ánh sáng trí tuệ soi khắp nẻo, khiến cho các màu sắc của đạo pháp được chỉnh đốn, an trụ nơi các kho báu chánh pháp.

Đối với chư Bồ-tát đó chính là hạnh tối thượng, gồm đủ mọi hạnh, mà thực hiện tận cùng các thệ nguyện, hướng tới Đức Phật, tu tập thực hiện các thệ nguyện khiến cho pháp Phật không bị đoạn tuyệt. Bồ-tát, vì muốn đạt đến ánh sáng của trí tuệ giác ngộ nên dốc theo các hạnh nguyện của Bồ-tát Phổ Hiền, tăng tiến tu tập rộng lớn, đem điều mình đã giác ngộ mà giác ngộ cho muôn loài.

Đối với các hạnh nguyện Bồ-tát, Bồ-tát không hề quay trở lại, không biến trễ, chậm chạp, không làm cho đứt đoạn, cũng không thoái chuyển. Bồ-tát cần gia tăng hơn nữa tâm đại Bi vô lượng để thực hiện các hạnh nguyện Đại thừa, quên mình vì tất cả, theo đúng nẻo thừa vô thượng của Bồ-tát Phổ Hiền, tinh tấn tu tập, vì sự nghiệp giáo hóa tất cả chúng sinh ở đời vị lai. Bồ-tát tu tập, không khiến cho các đức hạnh của Bồ-tát Phổ Hiền bị gián đoạn cũng không chấp vào thời điểm đạt đạo, vì đạo là cánh cửa của diệu lý vô đắc bất đắc. Đắc trong cái vô đắc, là cánh cửa của pháp chuyển biến. Đắc trong cái vô đắc, là cánh

cửa của bản tánh muôn chủng muôn loại hành động.

Đắc trong cái vô đắc, là cánh cửa của sự cảm ứng, biến hóa thể hiện nơi khắp các loài chúng sinh, khắp các xứ sở, cõi nước.

Lại nữa, Bồ-tát dùng cái đắc trong vô đắc mà hội nhập vào khắp các cõi nước, xuất hiện ngay trong cuộc sống, cũng luôn thể hiện các hạnh của Bồ-tát Phổ Hiền. Bồ-tát dùng cái đắc trong vô đắc, vì các chúng Bồ-tát đông đúc vây quanh mà cùng tu tập. Bồ-tát dùng cái đắc trong vô đắc, đi tới đủ mọi nơi chốn, xứ sở, cho đến tất cả cõi Phật trong mười phương, hóa hiện vô số các loại thân tướng, hình tượng.

Bồ-tát tu tập, kịp thời gian mà đạt đến chánh giác, chỉ trong khoảnh khắc mà đạt đến chánh giác, theo thời gian mà đạt đến chánh giác, dùng từng ngày, hàng tuần, tháng, năm, vô số năm, cho đến một kiếp, ở trong thời gian đó, lấy cái đắc của vô đắc, ở nơi các số lượng ấy mà đạt đến chánh giác.

Bồ-tát tu tập, được đến gần, thân cận chư Như Lai, như thế thì cũng ví như là các cõi của Như Lai, đều cúi đầu quy ngưỡng, cung kính đảnh lễ, cúng dường, quan tâm đến các Phật sự, ở nơi chốn huyễn hóa tạo thêm nhiều nẻo tăng tiến, dùng sự thanh tịnh để tu tập vô lượng hạnh thanh tịnh của Bồ-tát. Bồ-tát dùng cái đắc của vô đắc, tu tập hạnh tuệ của Bồ-tát, thực hiện vô số sự cảm ứng lớn lao của Bồ-tát, vô số xứ sở, vô số ánh sáng trí tuệ dung thông, vô số các pháp vi diệu của Bồ-tát, tạo vô số thần túc theo ý vô lượng của Bồ-tát, vô số nơi chốn đạt đến, vô số sự cảm ứng biến hóa tạo nên mọi an vui, vô số pháp tu nhằm làm cho sáng tỏ, hiển bày ánh sáng giác ngộ, vô số hành hóa nơi sự dẫn dắt thuận hợp của Bồ-tát.

Bồ-tát thị hiện khắp mọi nơi chốn các hạnh nguyện của bậc Bồ-tát, nhưng không làm mất cõi gốc của mình, tu tập theo hạnh của Bồ-tát Phổ Hiền, hóa độ hết thảy chúng sinh, nơi chốn có đủ các tình. Bồ-tát dùng cái đắc của vô đắc, tu hành thanh tịnh, nhằm dứt sạch mọi nẻo luân hồi sinh tử, dùng âm thanh để lãnh hội ngôn ngữ, đạt được thanh tịnh.

Bồ-tát dùng tai của Như Lai để nghe chư Phật diễn nói pháp âm làm hưng khởi pháp Phật, thọ lãnh mà thực hành, theo đúng con đường

“vô nhị” của ba thời chư Phật đã đi qua, luôn nhớ nghĩ đến hạt giống của chư Phật, luôn nhận rõ âm thanh nêu giảng pháp Phật của trí tuệ giác ngộ.

Bồ-tát trụ nơi các xứ sở mà là vô trụ xứ, là an trụ Pháp thân Phật, luôn nhớ nghĩ đến điều ấy. Đối với hết thảy mọi hạnh của Bồ-tát, dùng âm thanh mà thọ nhận, thực hiện đầy đủ các hạnh ấy.

Bồ-tát đối với âm thanh của Bồ-tát Phổ Hiền, đem trí tuệ giác ngộ của bậc Đẳng Chánh Giác soi sáng khắp nơi chốn.

Này chư vị trong tộc họ của Đức Như Lai! Phải nên quán sát các hạnh của Bồ-tát Phổ Hiền, dùng cái hạnh không lười trễ, thiếu sót của Bồ-tát mà tu tập liên tục, tinh tấn, dùng ánh sáng của trí tuệ mà nhận thức về chư Phật. Đối với các hạnh của Bồ-tát Phổ Hiền luôn dốc chí tu tập không hề dừng nghỉ nhằm đạt đến cảnh giới của trí tuệ giác ngộ.

Như Long vương Duyệt Lạc kia, là hạng chẳng có thể làm cho động được, lên cõi trời Đao-lợi, ở đấy mặc sức hưng khởi hóa hiện, làm cả công việc đội, chở, mà cùng nhận lấy sự vui thích, ăn uống theo cách sung sướng của chư Thiên, nhưng vẫn giữ được cốt cách của loại giống mình, vui thích với đám thể nữ, thảy đều hiện đủ mọi biến hóa, cùng với chư Thiên ở cõi trời Đao-lợi như là một loại.

Như thế đấy, này chư vị! Bồ-tát thực hiện các hạnh của Bồ-tát Phổ Hiền mà không làm mất đi nơi chứa nhóm của Đại thừa, không rời thệ nguyện. Bồ-tát thọ nhận cảnh giới của chư Phật, dùng trí tuệ giác ngộ để tự an lạc, thông tỏ các hạnh của chư Phật, lãnh hội thông suốt nơi vô số, vô lượng, vô đắc. Nhưng đều tạo được thanh tịnh ở nơi các cõi nước, mà không chấp bám nơi các pháp của Phật, đạt vô ngã, vô tưởng niệm, cùng với pháp của chư Phật không dấy khởi hai nẻo phân biệt, tỏ rõ mọi cõi Phật.

Bồ-tát như vậy là xuất hiện cùng với chư Phật và đã thực hiện các hạnh của bậc Bồ-tát trong quá khứ hiện tại vị lai, khiến cho âm thanh chánh pháp không bị dứt đoạn. Như Long vương Duyệt Lạc kia, đã từ nơi cảnh giới của chủng loại mình như thế mà hiện ra ở cõi Trời, thọ nhận những vui thích hết mực.

Này chư vị trong tộc họ của Đức Như Lai! Hình tượng ấy chính

là pháp của đức lớn, là chỗ đứng của chí nguyện để thực hiện các hạnh của Đại sĩ Phổ Hiền. Các hạnh ấy cũng chính là những thệ nguyện vô thượng của bậc Bồ-tát, phải nên dốc chí tu tập tinh tấn, để làm thanh tịnh thể tánh mình. Này chư vị! Đó gọi là pháp đại Tam-muội thứ mười tụ hội mọi sự rộng lớn, sáng tỏ, vô lượng các hạnh của Bồ-tát. Đạt được thể tánh thanh tịnh, quảng diễn các pháp Đại thừa. Này chư vị trong tộc họ của Đức Như Lai! Đó chính là nội dung lớn trong mười pháp chánh định của Bồ-tát Phổ Hiền.

Đức Phật nói về pháp định thể hiện mười đức nơi đạo lớn của Bồ-tát Phổ Hiền, cũng là mười thứ yếu chỉ vô thượng của ánh sáng giác ngộ, nên khắp các cõi nước của chư Phật trong mười phương thảy đều được tỏa sáng mênh mông, tự nhiên có sự cảm ứng lớn lao khắp các cõi. Chư Bồ-tát, chư Thiên, người trong các cõi thảy đều noi theo đấy mà tự làm trang nghiêm trú xứ của mình. Vô lượng thiên nhạc được hòa tấu vang lừng khắp các cõi trời, đều mang tính chất ca ngợi tán dương đức hạnh vô lượng của Bồ-tát Phổ Hiền.

Các cõi đều được chiếu sáng, kể cả những chốn tối tăm không đâu là không được khai mở. Ngay trong khoảng thời gian này, những nỗi thống khổ nơi cảnh địa ngục trong mười phương đều được dừng dứt. Các loài chúng sinh số lượng như vi trần khắp các cõi nước trong mười phương, ở tại xứ sở của mình, thảy đều phát tâm hướng về đạo Vô thượng Bồ-đề, hàng trăm ngàn na-thuật chúng sinh đều đạt pháp nhẫn “vô sở tùng sinh”.

Đức Phật giảng nói kinh này xong, Đại sĩ Phổ Hiền, Bồ-tát Đẳng Mục, hết thảy các vị Bồ-tát cùng tất cả chư vị trong chúng hội, Trời, Rồng, Quỷ thần, A-tu-luân, nhân và phi nhân, được nghe Phật giảng nói thảy đều hoan hỷ, cung kính đảnh lễ Phật và lui ra.

Số 289- Kinh Làm Rõ Công Đức Vô Biên Cõi Phật

SỐ 289

KINH LÀM RÕ CÔNG ĐỨC VÔ BIÊN

CÕI PHẬT

Hán dịch: Đời Đường, Tam tạng Pháp sư Huyền Trang.

Tôi nghe như vầy:

Một thời, đức Bạc-già-phạm ngụ tại Pháp lâm nhàn tịch thuộc nước Ma-yết-đà, an tọa trên tòa Sư tử nơi đài Hồng liên hoa hết mực trang nghiêm gọi là Diệu Bồ-đề Kim Cang Kiên Cố Vô Lượng Diệu Bảo, cùng với chư Đại Bồ-tát mười lần không thể nêu bày câu-chi na-du-đa trăm ngàn cõi Phật số lượng như cực vi trần đều hội đủ và chư Thiên, người, A-tố-lạc, vô lượng đại chúng trước sau vây kín quanh bảo tòa.

Bấy giờ, trong chúng hội có một vị Bồ-tát Ma-ha-tát tên là Bất Khả Tư Nghị Quang Vương, vâng theo uy thần của Đức Phật, rời khỏi chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ dưới chân Phật, chắp tay cung kính thưa với Đức Phật:

–Kính thưa Thế Tôn! Cõi nước của chư Phật thường luôn là cảnh giới trang nghiêm, vậy có sự hơn kém nhau chăng?

Đức Phật dạy:

–Này thiện nam! Ở thế giới Sách-ha của ta đây, tức cõi nước của Phật Thích-ca Mâu-ni trong một kiếp thì ở thế giới Cực lạc, cõi nước của Đức Phật Vô Lượng Quang là một ngày đêm.

Ở thế giới Cực lạc trong một kiếp thì ở thế giới Ca-sa tràng, cõi nước của Phật Kim Cương Kiên Cố Hoan Hỷ là một ngày đêm.

Ở thế giới Ca-sa tràng trong một kiếp thì ở thế giới Bất thoái luân âm, cõi nước của Đức Phật Cực Diệu Viên Mãn Hồng Liên Phu Thân là một ngày đêm.

Ở thế giới Bất thoái luân âm trong một kiếp thì ở thế giới Tuyệt Trần, cõi của Đức Phật Pháp Tràng là một ngày đêm.

Ở thế giới Tuyệt trần trong một kiếp thì ở thế giới Minh đăng, cõi của Đức Phật Sư Tử là một ngày đêm.

Ở thế giới Minh đăng trong một kiếp thì ở thế giới Diệu quang, cõi của Đức Phật Biến Chiếu là một ngày một đêm.

Ở thế giới Diệu quang trong một kiếp thì ở thế giới Nan siêu, cõi của Đức Phật Thân Phóng Pháp Quang là một ngày đêm.

Một kiếp ở thế giới Nan siêu là một ngày đêm ở thế giới Trang nghiêm, cõi nước của Đức Phật Nhất Thiết Thần Thông Tuệ Quang Vương. Một kiếp ở thế giới Trang nghiêm là một ngày đêm ở thế giới Cảnh luân, cõi nước của Đức Phật Nguyệt Giác.

Này thiện nam! Các thế giới như vậy là cứ lần lượt tăng dần cho đến mười lầm không thể nói câu-chi na-du-đa trăm ngàn cõi Phật số lượng như cực vi trần, thế giới cõi Phật rốt sau cùng ấy trong một kiếp, thì ở thế giới Liên hoa đức, cõi nước của Phật Hiền Đức là một ngày đêm.

Ở thế giới đó, các vị Bồ-tát đều dốc tu tập theo các hạnh địa thù thắng của Bồ-tát Phổ Hiền.

Này thiện nam! Như thời gian ngày đêm nơi các thế giới tăng dần, thọ lượng của thân tướng chư Phật cũng thế và thế giới Trang nghiêm của chư Bồ-tát cũng vậy, nguyên do là phước đức của các loài hữu tình nơi những thế giới ấy chuyển đổi, tăng thêm.

Nếu có những thiện nam, thiện nữ được nghe pháp môn Hiển Thị vô biên Phật độ, công đức, hoan hỷ, dốc tâm tin tưởng, thọ trì đọc tụng, lãnh hội được diệu lý, lại vì người khác mà nêu bày quảng diễn, thì đến lúc mạng chung sẽ thấy vô lượng chư Phật nơi các cõi Phật trong mười phương đều hiện ra nơi trước mặt mình, an ủi, khen ngợi, khiến cho người ấy tăng tiến vô lượng căn lành, theo nguyện mà được vãng sinh ở các cõi nước thanh tịnh của chư Phật, cho đến thành tựu được quả vị chánh đẳng Bồ-đề vô thượng. Nơi thân mạng ở thế giới

được sinh lên đó, các vị thiện nam, thiện nữ kia luôn nhớ nghĩ về thọ mạng cũ của mình, dốc tu hạnh Bồ-tát, mau chóng đạt được kết quả viên mãn.

Lúc Đức Bạc-già-phạm giảng nói kinh này xong, Bồ-tát Ma-ha-tát Bất Khả Tư Nghị Quang Vương, cùng với chư Thiên, người, A-tố-lạc, hết thảy chư vị trong chúng hội được nghe Phật nói, thảy đều hết mực hoan hỷ, tin tưởng, lãnh thọ phụng hành.

Số 290- Kinh So Lường Công Đức Tất Cả Cõi Phật

SỐ 290

KINH SO LƯỜNG CÔNG ĐỨC TẤT CẢ

CÕI PHẬT

Hán dịch: Tam tạng Pháp sư Pháp Hiền.

Tôi nghe như vầy:

Một thời, Đức Phật ngự tại Bồ-đề Đạo tràng pháp dã thuộc thành Vương-xá, an tọa nơi tòa Kim cang ma-ni bảo sư tử, cùng với chúng Bồ-tát Ma-ha-tát đều an tọa vây quanh kín cả bảo tòa, lại có đến mười cõi Phật trăm ngàn câu-chi na-do-tha chúng sinh đến nghe Phật thuyết pháp.

Bấy giờ, trong chúng hội có một vị Bồ-tát Ma-ha-tát tên là Bất Tư Nghị Quang Vương, liền rời chỗ ngồi đứng dậy, đưa mắt nhìn khắp chư vị Bồ-tát trong chúng hội xong, thưa với đại chúng:

–Thưa chư Phật tử! Xin hãy nên lắng nghe! Ở thế giới Ta-bà này trọn đúng một đại kiếp thì ở thế giới Tây phương cực lạc, cõi của Đức Phật Vô Lượng Thọ là một ngày đêm.

Ở thế giới Tây phương cực lạc trọn đủ trong một đại kiếp thì ở thế giới A-nhó-nhị-sa cõi của Đức Phật Phược-nhật-la-bà-ngạ-la-bát-la-ma-lý-na-nẵng Như Lai là một ngày đêm. Ở thế giới A-nhó-nhị-sa trọn đúng một đại kiếp thì ở thế giới Bất thoái luân quang minh cõi Phật của Đức Phu Liên Hoa Thân Như Lai là một ngày đêm. Ở thế giới Bất thoái luân quang minh trọn đúng một đại kiếp thì ở thế giới Vô trần, cõi Phật của Đức Pháp vương Như Lai là một ngày đêm. Ở thế giới Vô trần trọn đúng một đại kiếp thì ở thế giới Đăng quang, cõi

Phật của Đức Sư tử Như Lai là trong một ngày đêm. Ở thế giới Đăng quang trọn đúng một đại kiếp thì ở thế giới Thiện quang, cõi Phật của Đức Tỳ-lô-giá-na Như Lai là trong một ngày đêm. Ở thế giới Thiện quang trọn đúng một đại kiếp thì ở thế giới Nan thắng, cõi Phật của đức Pháp Phu Thân Như Lai là trong một ngày đêm. Ở thế giới Nan thắng trọn đúng một đại kiếp thì ở thế giới Mô-hạ, cõi Phật của Đức Nhất Thiết Thông Ý Vương Như Lai là một ngày đêm. Ở thế giới Mô-hạ trọn đúng một đại kiếp thì ở thế giới Hiệu viên quang, cõi Phật của Đức Tán Thán Như Lai là trong một ngày đêm.

Này chư Phật tử! Tất cả các thế giới như vậy, dựa theo kiếp mà tính toán về số lượng, vượt quá mười cõi Phật trăm ngàn câu-chi na-do-tha số lượng kiếp như vi trần xong, thì có thế giới gọi là Liên hoa cát tường, cõi của Đức Phật Hiền Cát Tường thời gian là một ngày đêm. Ở thế giới ấy có các Bồ-tát địa tên là Phổ Hành, Địa Hành, vô lượng Hạnh Bồ-tát như vậy.

Này chư Phật tử! Nếu lại có người đối với kinh So Lường Công Đức Tất Cả Cõi Phật này dốc tâm thọ trì đọc tụng, lại vì những người khác mà giải bày, thuyết giảng, thì người ấy khi mạng chung sẽ có Hằng hà sa số chư Phật Như Lai nơi các cõi Phật trong mười phương thảy đều hiện ra trước mặt, và tất cả mọi sở nguyện của người đó đều được thành tựu viên mãn.

Đức Phật giảng nói kinh này xong, Bồ-tát Bất Tư Nghị Quang Vương cùng với chư vị trong đại chúng được nghe Phật nói, thảy đều hết mực hoan hỷ, tin tưởng, lãnh thọ phụng hành.

Số 291- Kinh Như Lai Hưng Hiển, Quyển 1

SỐ 291

KINH NHƯ LAI HƯNG HIỂN

Hán dịch: Tam tạng Pháp sư Trúc pháp hộ, đời Tây Tấn.

QUYỂN 1

Nghe như vậy:

–Một thuở nọ, Đức Phật du hóa tại cõi nước mà Như Lai kiến lập. Đức Phật hiển bày Pháp thân thâm diệu an lạc chiếu kiến khắp cả các lầu gác cung điện, đó là cung điện Lưu ly tạng (Đại quang minh tạng) trang nghiêm và rực sáng là chốn hành hóa của Như Lai. Lúc ấy, Đức Phật hưng khởi ra vô lượng đạo lộ ánh sáng làm cung điện pháp giới. Ánh sáng Pháp thân ấy tự quán chiếu khắp trùm Pháp thân và tòa Sư tử của chư Bồ-tát, đồng thời bao hàm tất cả pháp thể Bồ-tát làm đại pháp tòa, tuyên bày khắp pháp giới. Thánh chỉ của Như Lai duyên với hư không giới, hành không chướng ngại, hiểu rõ bản tế Thánh tuệ, thấu giải Phật tuệ, phân minh Thánh đạo. Quá khứ, hiện tại, vị lai chư Phật đều cùng một Pháp thân bình đẳng. Tất cả các hành của chư Phật đều hành bình đẳng với sức thần thông không chướng ngại. Pháp thân tuệ thể của chư Phật rốt ráo vô tướng. Với pháp độ vô cực (pháp Ba-la-mật), chư Phật đi khắp pháp giới, không có sự vọng hành, nhiệm mầu vô hạn mà làm bậc Tối chánh giác. Như vậy chư Phật đều vượt qua các tâm hành, không còn sự che lấp cửa giải thoát do năm ấm. Pháp giới ấy rộng khắp như hư không, vì Như Lai thường du hành mười phương cõi nước chư Phật vô lượng, vô biên, không một chỗ nào mà không thấy biết. Trăm ngàn vạn ức na-do-tha chư Bồ-tát nhiều như vi trần số, tất cả chư vị đều là những bậc Nhất sinh bổ xứ.

Mỗi vị đều ở trong cõi nước chư Phật khác nhau, chí nguyện vô hạn, làm theo trí tuệ. Mỗi vị cũng đều nhập vào pháp giới bình đẳng không hề hư hoại. Cõi giới của các vị là sự vô hạn của không giới, không chỗ sở đắc, không thấy hành trung đạo, không thấy có tự nhiên, cũng không chỗ sinh diệt, tỏ rõ tất cả các pháp cũng là như vậy. Thân chúng Bồ-tát không chỗ động xả, đạt đến các thông tuệ, biến khắp các Phật quốc mà không chỗ khởi niệm. Ở trong Phật đạo tuân theo trí tuệ Như Lai, hiện tại đạt đến ánh sáng sáng tỏ rốt cùng, đi chỗ đi của bậc Đại Thánh, không thấy có sự chuyển động. Trí tuệ trên một thân mà hiện ra chỗ hành vô lượng thể, trùm khắp trong pháp giới vô hạn, khéo phân biệt rõ ràng cảnh giới chúng sinh cho đến quả Không thoái chuyển. Các Bồ-tát ấy đều đạt đến bản tế, pháp giới không gốc đã diệt sạch tự ngã, thân thường nhu thuận, không chỗ sợ hãi. Như Lai chiếu sáng tất cả thiện căn vì các đồ chúng.

Những vị ấy là: Bồ-tát Phổ Hiền, Bồ-tát Phổ Xưng Tôn, Bồ-tát Như Lai Tộc Tánh Thành Thủ, Bồ-tát Kim Cang Tràng Anh, Bồ-tát Vô Cái Nguyệt Tịnh, Bồ-tát Nhật Quang Ly Cấu Tạng, Bồ-tát Đại Thần Thông Biến Động, Bồ-tát Ly Cấu Quang Thủ Thập Phương Tinh Tấn Vương Đại Sư Tử Ngu Lạc Thần Thông… Các vị Bồ-tát trong mười phương như thế không thể tính hết, như số vi trần đầy khắp trong trăm ngàn ức na-do-tha cõi Phật. Các chúng hội Bồ-tát cũng nhiều như vậy.

Lúc ấy, có ánh quang minh gọi là Như Lai Thánh Chỉ được lưu xuất từ giữa chân mày Đức Thế Tôn. Trăm ngàn vạn ức na-do-tha vô tận số ánh sáng chiếu tỏa vô lượng, vô biên không bờ mé. Như Lai thị hiện oai thần lực, hiển bày khắp mười phương Phật quốc thế giới chỉ dạy cho trăm ngàn ức na-do-tha vô tân số chúng Bồ-tát. Oai thần tức là thế giới chư Phật khiến cho tất cả các đường ác thảy đều tiêu diệt, các cung điện của ma quân đều bị che khuất. Lại có chư Như Lai thành tựu quả vị Tối chánh giác, thị hiện ra các chúng hội đạo tràng của chư Phật, làm giác ngộ cho những người chưa giác ngộ, xuất sinh các tòa ánh sáng nghiêm tịnh hiển sáng pháp giới, bậc nhất không giới, một chỗ mà trùm khắp tất cả chỗ, đạt đến cảnh giới chư Phật. Ánh sáng ấy lại trở về nhiễu quanh tất cả đạo tràng Bồ-tát, rồi thể

nhập nơi đỉnh môn của Bồ-tát Như Lai Tộc Tánh Thành Thủ. Tất cả Bồ-tát và chúng hội thấy điều kỳ lạ chưa từng có như vậy nên thân tâm hoan hỷ và cho rằng ánh sáng như thế tự nhiên xuất hiện thì nhất định hôm nay phải có sự thần biến vô biên, tuyên thuyết đại pháp. Lúc ánh sáng ấy ẩn tàng thì Bồ-tát Như Lai Tộc Tánh từ chỗ ngồi ở tòa liên hoa đứng dậy quỳ gối chắp tay, nghĩ về công Đức Như Lai, dùng kệ tụng:

Thức những kẻ còn mê

Siêu vượt các Đức vương

Hành ấy không ngăn ngại

Chỗ độ thoát vô cùng

Đại Thánh ấy an trú

Bình đẳng khắp ba đời

Nay cung kính đảnh lễ

Minh triết của trí tuệ

Nẻo hành không hình tướng

Tức qua đến bờ kia.

Lại có sự thị hiện

Khéo trang nghiêm thân tướng

Ánh sáng lìa trần cấu

Diễn xuất vô lượng quang

Hằng phục các ma sự

Cúi đầu quy mạng lễ.

Chấn động nhiều cõi nước

Các cung điện quả lãnh

Cho đến khắp mười phương

Tất cả các cõi nước

Không để cho một người

Phải chịu sự sợ hãi.

Oai thần của Phật đạo

Hưng khởi cũng như vậy

Đều bình đẳng kiến lập

Ở trong hư không giới

Pháp giới ấy như thế.

Thấu đạt các cảnh giới

Nghiêm tịnh khắp chúng sinh

Na-do-tha trần số

Dứt sạch nơi chúng sinh

Tất cả mọi tội chướng.

Chí nguyện rất kiên cố

Hành dụng trăm ngàn kiếp

Công đức tự tích tụ

Thù thắng nơi Phật đạo.

Thấu đạt ở nhất hành

Thánh tuệ không chướng ngại

Lấy một sự tự nhiên

Để thực hành Phật đạo.

Đạo sư vì như vậy

Chỗ diễn phóng ánh sáng

Thấy khắp cõi Ta-bà

Không chỗ nào chẳng tỏ.

Thị hiện cùng khắp cả

Oai thần lực biến hóa

Thân tôi đã vào trọn

Trong đó tự hành dụng.

Nay chính vì lẽ ấy

Hưng khởi niệm như vầy:

Hôm nay chính là lúc

Cúi lạy Đấng Pháp Vương.

Vô tận số Bồ-tát

Đều vân tập về đây

Thảy muốn được nghe pháp

Được phân minh Pháp sự.

Hôm nay các chúng hội

Trong lắng càng lắng trong

Ở trong các thế giới

Thân cận, vâng tu tập!

Thánh tuệ không bờ mé

Cảnh giới không ngăn ngại

Được công đức dũng mãnh

Oai thần đến vô biên

Thị hiện bạn cõi đời.

Chỗ hành vượt thần tiên

Trí tuệ khó nghĩ bàn,

Vượt ngoài sức tinh tấn

Mà ứng hiện ánh sáng

Chiếu tỏa chư Bồ-tát

Nay đệ tử cần hỏi

Pháp tối thượng thù thắng

Nơi cảnh giới nhận lãnh

Sự thông đạt Đại thánh

Tự phóng uy sáng ấy

Mà thị hiện khắp cùng.

Bậc Đạo sư tối thượng

Tuyên thuyết các cõi Phật

Ai Thánh trong cõi người

Bậc Chân thật tối thượng.

Bồ-tát Như Lai Tộc Tánh Thành Thủ nói lời kệ khen ngợi này xong thì cũng lúc ấy, từ trong kim khẩu của Đức Thế Tôn phóng ra ánh hào quang gọi là “bất khả kế ức số chiếu minh”, chiếu khắp tất cả thế giới chư Phật không có bờ mé, rồi nhiễu quanh các Phật quốc đủ mười vòng, thị hiện oai biến Như Lai Thánh chỉ, trăm ngàn ức na-do-tha vô tận số Bồ-tát đều thấy rõ giáo sắc ấy. Thánh chỉ ấy chấn động khắp các Phật quốc cho đến các nẻo ác đều bị tiêu diệt, che lấp tất cả cung điện ma vương. Chánh giáo Như Lai bình đẳng mười phương, thị hiện đến các chúng hội, đạo tràng của chư Phật, giác ngộ người chưa giác ngộ. Ánh sáng ấy độ khắp pháp giới, bao trùm khắp tất cả hư không giới, thấu đến các Phật quốc rồi liền trở lại nhiễu quanh chư Bồ-tát và nhập vào diện môn của Bồ-tát Phổ Hiền. Lúc Bồ-tát Phổ Hiền vừa gặp ánh sánh đó thì cũng là lúc công đức, uy nhan và tòa Sư tử của Bồ-tát đều tăng lên gấp bội phần so với trước, vượt hẳn cả tòa Sư tử và thân Phật, lại còn vượt hẳn hình thể và tòa Sư tử của các Bồ-

tát khác. Tòa Sư tử của Bồ-tát Phổ Hiền dáng vẻ đẹp đẽ cao lớn thù diệu, thị hiện tướng thù đặc thật là sáng đẹp.

Lúc ấy, Bồ-tát Như Lai Tộc Tánh Thành Thủ hỏi Bồ-tát Phổ Hiền:

–Thưa Phật tử! Công đức của Đại sĩ thật khó nghĩ bàn nên tất cả thế giới đều biết đến Đại sĩ hưng khởi sức đại thần biến làm Chư Bồ-tát hoan hỷ và cảm động vô cùng. Thưa Phật tử! Sự xuất hiện của Như Lai là ứng hiện điềm lành gì vậy?

Bồ-tát Phổ Hiền liền đáp lời:

–Như chỗ tôi nhớ, mỗi lúc thấy sự thị hiện biến hóa cảm động vô biên này của các bậc Bình đẳng giác thuở xưa thì lúc đó, sẽ diễn thuyết kinh điển Như Lai xuất hiện. Nay Đại Thánh vì muốn diễn thuyết nghĩa này nên thị hiện điềm lành biến hóa như vậy.

Bồ-tát Như Lai Tộc Tánh Thành Thủ vừa nghe đến tên kinh Như Lai xuất hiện này thì cùng lúc do sức oai thần của Phật mà đại địa chấn động. Khi đó, Bồ-tát Như Lai Tộc Tánh Thành Thủ nói với Bồ-tát Phổ Hiền:

–Lành thay Phật tử! Bồ-tát đã vì chư Bồ-tát Đại sĩ mà vui nhận việc tán dương sự xuất hiện thành tựu của Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác sao? Nay đây mười phương thảy đều nghiêm tịnh, trăm ngàn ức vô tận số chúng hội xưa nay khéo tu công hạnh thanh tịnh, tâm có chỗ về, trưởng dưỡng công đức đạo, khơi dòng giác tâm, diễn đại ngôn từ, siêu vượt bờ kia. Kiến lập tất cả công hạnh cùng oai đức tướng tốt Như Lai, một tâm hướng về chư Phật chưa từng quên mất. Hưng khởi đại Bi, quán nhìn chúng sinh cùng chư Đại Bồ-tát, khơi tỏ thần thông, biết rõ tất cả sự tinh cần của Như Lai, tự thân luôn vắng lặng và luôn được nghe tất cả pháp âm Thánh diệu của chư Phật tuyên thuyết. Các vị như vậy là công đức vang danh, bình đẳng dứt trừ tất cả sự thương ghét, chẳng kể thân sơ, làm cho chư Bồ-tát ấy đều vân tập đến.

Thưa Phật tử! Bồ-tát đã từng cúng dường, lễ bái, tham vấn, thọ giáo nơi trăm ngàn ức na-do-tha vô tận số chư Phật và hẳn nhiên đã từng siêng năng thi hành trì hạnh Bồ-tát, đắc đại thần thông và các môn Tam-muội. Thần thông pháp lạc ấy đều thể nhập vào tạng bí mật

của Như Lai; dứt trừ các sự hồ nghi, và nhập vào sức tinh tấn vô úy của Như Lai. Thấu suốt tất cả căn tánh của chúng sinh và tin chắc vào chân đế giải thoát mà tuyên thuyết kinh điển, đạt Như Lai chủng, ấy là chỗ về của Thánh tánh. Tuyên thuyết tất cả pháp đạo rốt ráo Đệ nhất nghĩa của chư Phật, chứng đắc và độ thoát vô lượng, vô biên. Các việc như vậy và công đức thù đặc không thể lường tính.

Lành thay! Phật tử! Bồ-tát đã nguyện tuyên thuyết về chỗ thị hiện của Như Lai, ngôn âm diễn thuyết rộng khắp, chỗ có thể diễn thuyết là các cảnh giới tâm niệm hiện hành, ngợi khen các hành giả, thành tựu Tối chánh giác, chuyển đại pháp luân, xiển dương Phật pháp, thị hiện diệt độ, hiển bày tất cả đức bản và công hạnh của Như Lai.

Lúc ấy, Bồ-tát Như Lai Tộc Tánh Thành Thủ muốn giải nghĩa rõ ràng về chỗ sở quy một lần nữa, tức vì Bồ-tát Phổ Hiền mà nói kệ tụng:

Chỗ về không nhóm họp

Rõ thật tướng là giác

Trí tuệ ấy vô thượng

Bình đẳng lìa trần cấu.

Khen ngợi Bậc Tối thắng

Chỗ hành không giới hạn

Nghe pháp âm của Ngài

Tất cả đều phấn chấn.

Thù thắng của Bồ-tát

Làm thế nào hưng khởi?

Cho nên được chỗ về

Làm sao đạt chân thật?

Pháp âm của Như Lai

Thế nào là thân tâm?

Cảnh giới hành hóa ấy

Đại xưng ấy thế nào?

Sao gọi là chư Phật?

Gọi là lời Như Lai.

Sao gọi là Tối thắng?

Mà chuyển bánh xe pháp

Nguyện giảng sự an trú

Đạo quả của Niết-bàn

Những vị được an vui

Vô lượng chư Phật tử.

Ở khắp cả mười phương

Đại Pháp vương an trú

Tất cả chư chúng samh

Chỗ về của công đức.

Phước lạc những người ấy

Đại Thánh vì họ thuyết

Duyên gì thấy đạo ấy?

Làm sao được an trú?

Thế nào được nghe biết?

Danh hiệu của Như Lai

Chưa từng được tìm thấy

Các đại Thánh diệt độ

Giả sử tâm hoan hỷ

Cung kính với Thánh tôn

Xin rủ lòng dạy cho

Nhân nào thành đại tâm?

Nay vì hỏi điều này

Được đại nhân thanh tịnh

Vì nói chỗ phụng hành

Biển lớn của đại đức.

Quán thấy chư Bồ-tát

Tất cả đều chắp tay

Hỏi Phật và Hiền giả.

Cùng hỏi tôi phận mọn

Phải vì những vị ấy

Nói pháp báu thanh tịnh

Vì đoạn các hồ nghi

Được tuệ lớn không lường.

Vì họ dẫn ví dụ

Thị hiện chủng tánh Phật

Nếu chúng sinh nghe nhận

Phát đạo tâm thanh tịnh

Làm cho các cõi Phật

Trùm khắp không gì ngoài

Chư Phật thị hiện khắp

Bằng vô số thân hình

Biết giác pháp, thanh tịnh

Diễn nói hợp thời cơ

Nhân đó nên ví dụ

Mà thị hiện tuyên thuyết.

Na-do-tha Phật quốc

Khắp mười phương trăm ngàn

Ức bách na-thuật số

Vô lượng không thể lường

Khó có thể thấy gặp

Các Bồ-tát như thế

Như hôm nay vân tập

Thắng tự tại như vậy

Nên nguyện thuyết cho họ

An trú hạnh thanh tịnh

Do đó xiển dương rộng

Tộc tánh của Như Lai.

Chư vị Bồ-tát ấy

Tất cả chắp tay đứng

Muốn chí cầu pháp đạo

Khát ngưỡng nơi kinh điển.

Bồ-tát Phổ Hiền vì nhân duyên thỉnh hỏi của Bồ-tát Như Lai Tộc Tánh Thành Thủ nên nói khắp cho tất cả chúng Bồ-tát:

–Thưa các Tối thắng tử! Trụ xứ của chư Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác là không thể nghĩ bàn nên diễn bày sự hưng khởi của các vị cũng khó nghĩ bàn, sự tuần tự diễn bày pháp đạo cũng không thể suy lường. Như Lai thị hiện sự hưng thịnh lồng lộng như vậy. Tuy vì một việc mà không vì một việc và tất cả đều quy hướng về đạo. Vì

sao? Thưa Phật tử! Có mười việc mà vô lượng pháp đều quy về trăm ngàn công đức không thể kể xiết, sở hành tu tập đều đạt đến ngôi vị Như Lai. Những gì là mười?

1.Đạo tâm vô lượng, thu giữ khắp cả tâm niệm chúng sinh, quá khứ xa xưa đã từng tích lũy tâm niệm thiện hạnh.

2.Chí tánh vô ngại, xưa nay thanh tịnh, nhóm họp vô cực.

3.Đại Từ đại Bi vì các đường ác mà cứu độ chúng sinh.

4.Nguyện hành vô tận không hề gián đoạn.

5.Phước tuệ vô cực huân tập không chán, công hạnh luôn quay về.

6.Giáo hóa chúng sinh bằng Phật tạng vô biên.

7.Cũng vì các nẻo mà khéo biết rõ thanh tịnh.

8.Vô lượng phương tiện quyền xảo của trí tuệ.

9.Phụng hành vô lượng công đức, pháp đạo vô hạn, huân tập Thánh trí.

10.Thông đạt trọn vẹn tạng kinh điển pháp nghĩa không bờ mé.

Cho nên, này Phật tử! Mười pháp hành ấy là đầu mặt của pháp. Đã hội đủ mười điều không thể nghĩ bàn này thì trăm ngàn vô lượng hàng quyến thuộc đều được quay về với Như Lai. Này Phật tử! Ví như trong ngàn thế giới sở dĩ có tên gọi ấy không phải vì một yếu tố hợp thành mà vì vô lượng nhân duyên mới hợp thành. Cũng như đám mây hợp thành rồi đổ mưa xuống tạo nên thời tiết. Có bốn nguyên nhân làm nên việc này:

1.Gió thổi hiu hiu, phiêu diêu khắp nơi, gió ấy gọi là Chấp ngự, trong môi trường ngọn đại phong này có chứa nhiều nước nên nó chủ đạo về việc tuôn mưa.

2.Có ngọn gió gọi là Khô kiệt tức là luôn làm tiêu tan hơi nước.

3.Có ngọn gió gọi là Trụ lập, tức tạo lập tất cả các cung điện.

4.Có ngọn gió gọi là Trang nghiêm tức làm cho tất cả chúng sinh thọ hình thể ở tam thiên thế giới thì tội phước của họ thảy đều tiêu dung.

Chư Bồ-tát thành tựu công đức cũng là như vậy, không thể hạn lượng, không thể nghĩ bàn. Cũng như bao nhiêu yếu tố lập nên tam thiên thế giới mới có các pháp thì cũng không thể biết được rõ ràng số

lượng, gốc ngọn, đầu cuối của vô vàn nhân duyên, cũng không thể nhìn thấy, cũng không thể thấy tận nguồn gốc của nó. Cho nên, này Phật tử! Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác không vì một sự, không vì một nghĩa mà thị hiện.

Lại nữa, từ xưa chư Như Lai trước tiên đã từng hưng khởi mưa pháp rộng khắp, tâm luôn hành hóa mà không biết chán mệt, chí tánh kiên cố, luôn giữ gìn chẳng hề quên mất, không hề loạn động, quán chiếu tịch nhiên. Các vị luôn dùng trí tuệ làm đạo tràng, làm khô cạn tất cả trần lao ái dục, khuyến dụ huân tu, gieo trồng gốc đức mà khéo tiến lên, tiêu trừ kiêu mạn, thấu đạt rõ ràng các hành thanh tịnh, giảng thuyết dạy dỗ về công đức thanh tịnh cho chúng sinh. Công đức của Như Lai là nguồn đạo vô lậu nên đem lại những điều như vậy cùng ngôi vị Chí chân Chánh giác, thấu đạt các pháp. Ở cảnh giới ấy mà chưa thị hiện ra tất là nhập vào cửa thứ nhất là nẻo hành hóa của Bồ-tát đi đến chỗ hưng hiển của Như Lai.

Lại nữa, này Phật tử! Ví như tam thiên thế giới hưng khởi lên đám mây rộng lớn gọi là Bất khả hoại, đủ duyên thì mưa xuống. Ngoài mặt đất ra thì không gì có thể hứng chịu nước mưa ấy, chỉ có thế giới ba ngàn lúc gặp nước mưa đó mới lưu biến được. Cũng vậy, thưa Đại sĩ! Pháp giới chư Phật cũng có hồ chứa pháp trạch rộng lớn gọi là Vô hoại, tức là Phật chủng bất đoạn của chư Như Lai cùng các Thánh sĩ hợp lại, còn tất cả hàng Thanh văn, Duyên giác không thể nhận lãnh, thọ trì, phụng hành được. Chỉ có chư Bồ-tát mới đủ năng lực lớn để thừa sự với tâm vô úy, thệ mặc áo giáp công đức, đó là cửa thứ hai.

Lúc đó, Bồ-tát nói kệ tụng:

Nghe rõ khắp mười phương

Tất cả trên thế gian

Không thể nào sánh được

Như sánh với hư không.

Chỗ hành của Đạo sư

Vô lượng không bờ cõi

Công đức đã biến khắp

Không thể tính đếm được.

Giả sử tư duy Phật

Do chỗ tâm niệm khởi

Các vị mười Lực ấy

Công đức không hạn lượng.

Lời nói của mọi người

Ngàn ức kiếp khen ngợi

Sư tử hùng vô biên

Cõi đời không có hai

Khắp mười phương tất cả

Vô số cõi nước Phật

Đều nghiền nát thành bụi

Kiếp số như bụi ấy

Ngàn ức lần như vậy

Nói về chư Mười Lực

Công đức bằng mảy lông

Cũng không thể nói hết.

Giả sử có một người

Muốn đo lường hư không

Cũng vậy người thứ hai

Tính nhanh các thọ tướng

Vô lượng không thể tính

Hư không không thể lường

Nên biết các mười Lực

Hành như vậy vô hạn.

Như người trong ba đời

Đều ở trong tam giới

Tính số lượng chúng sinh

Chỗ hành niệm của tâm

Trong khoảnh khắc tâm niệm

Đều biết rõ phần số

Mọi tư tưởng quần mê

Chốn niệm của thần thức

Thì cũng như pháp giới

Không hề có bờ mé

Cũng không thấy tất cả

Chỗ về của pháp giới.

Mười Lực cũng như vậy

Nẻo hành không hạn lượng

Tất cả, không tất cả

Pháp giới là tự nhiên.

Giống như cơn mưa lớn

Tên là Bất khả hoại

Nếu đức không thọ lãnh

Thì thủy tai vây bọc

Phật diễn hồ vô cực

Tiểu thừa không chịu nổi

Chỉ Bồ-tát thừa sự

Ban rải ở khắp nơi.

Không gốc như không gốc

Vắng lặng không hai tưởng

Vĩnh viễn không sinh diệt

Là bình đẳng rộng khắp

Trên thế gian tất cả

Cảnh giới cũng như vậy

Vốn bình đẳng tự nhiên

Đã thoát ngoài lợi hại

Giống như bản tế ấy

Chân bản tế không bờ

Ba đời là bình đẳng

Giải thoát khắp tất cả

Đều thương xót như vậy

Là nẻo hành Đạo sư.

Cùng ở khắp ba đời

Tất cả không ngăn ngại

Bản tế không tạo tác

Không tạo lẽ tự nhiên

Vốn tịnh như hư không

Không bẩn, không trần lao.

Bậc Tối thắng hiển bày

Tất cả đều nghiêm tịnh

Bỏ hết làm, không làm

Dứt sạch việc có không

Phóng hiện các ngôn âm

Cùng tất cả phát âm

Dứt ý niệm đi về

Diệt độ không chốn có.

Chư Mười Lực như thế

Với pháp luôn tự tại

Tất cả lời vô thanh

Cũng không thể nắm giữ

Tịch tỉnh cũng như vậy

Liễu rõ tất cả pháp

Như dấu chim trong không

Hoặc như đá trong không.

Duyên là chỗ thệ nguyện

Mà thị hiện sắc không

Tự quán các mười Lực

Chỗ biến hóa Tối thắng,

Giả sử muốn vào đó

Cõi Tối thắng như vậy

Phải chí niệm tuân đạo

Chí tánh ấy tự tịnh

Điều phục các tư tưởng

Ở nơi niệm vô niệm.

Như dấu chim trong không

Tâm vào đâu cũng vậy

Cho nên đã an trú

Tỉnh nơi Đạo sư hành

Nghe chỗ nói của tôi

Nêu rõ các ví dụ.

Nói về chư Mười Lực

Công đức không cùng tận

Huống gì nói nghĩa ấy

Giảng nói về Thánh tôn

Như loài chúng sinh kia

Tự nhiên hành hết mình

Không thể tính, nghĩ bàn

Chỗ hành các Đạo sư

Cảnh giới của mười Lực

Phật đạo tự tại chuyển

Thành tựu các gốc đức

Nghe nói thảy công đức.

Nay hiện làm cõi người

Nghĩ và làm không khác

Chưa từng nghĩ lãnh chịu

Nương nhân duyên hội tụ

Ngôn âm ngàn ức cõi

Phật nói khế hợp khắp.

Sở dĩ có ngôn thuyết

Vì có cõi tam thiên

Trên cõi người như thế

Những việc ấy tự nhiên

Công đức khó diễn bày

Chỗ biến khắp như vậy

Có thể biết số lượng

Tất cả niệm chúng sinh

Khó biết bậc thị hiện

Tự nhiên trong sở hành.

Lại nữa, này Phật tử! Như cơn mưa đó không từ đâu đến, chẳng đi về đâu mà có sự thấm nhuần. Đó là do chúng sinh có tội phước khác nhau nên thấy có sự đến đi vậy thôi.

Cũng thế, này Phật tử! Các Đức Như Lai hóa đạo cũng không từ đâu đến, không đi về đâu mà có ra cơn mưa pháp, chỉ do các oai lực nơi gốc đức của chư Bồ-tát mà hiện ra tướng hóa đạo ấy. Đó là việc thứ ba.

Bồ-tát nói kệ tụng:

Như mưa không đâu đến

Cũng chẳng đi về đâu

Phật giáo hóa tất cả

Không đến cũng không đi.

Lại nữa, này Phật tử! Ví như cơn mưa lớn ở tam thiên thế giới rơi vào thân mọi người thì họ không thể tính đếm được số giọt mưa ấy. Giả sử, ở một cõi Phật hưng khởi cho chúng sinh tư niệm về một hồ chứa rộng lớn thì mắt tâm của họ bị choáng ngợp, chỉ có Thiên tử Vũ Tôn chủ nhân về việc này trong tam thiên thế giới mới biết hết số lượng hạt mưa ấy không sót một giọt, đó là do gốc đức của đời trước đã từng đạt đến. Cũng vậy, thưa Đại sĩ! Tất cả chúng sinh, Thanh văn, Độc giác thì không thể tư duy biết rõ hồ pháp rộng lớn của Như Lai, chỗ khởi niệm của họ không thể theo kịp với đại tâm Như Lai. Giả sử có nghe cái đại tâm ấy thì cũng sẽ bị mê hoặc che lấp, chỉ có những chúng sinh tôn Bồ-tát đại nhân đã từng khéo tu đạo nghiệp ở đời Phật quá khứ, được oai lực vô thượng thì mới có thể biết được. Đó là việc thứ tư.

Bồ-tát nói kệ tụng:

Giả như có mưa lớn

Khắp ba ngàn cõi Phật

Chỉ Tôn Thiên tử biết

Ngoài ra không thể rõ

Kể cả hết thảy thừa

Thanh văn và Duyên giác

Không hiểu mưa Phật pháp

Chỉ Bồ-tát mới thông.

Lại nữa, này Phật tử! Lúc mây lớn nổi lên, lại có cơn mưa tên là Diệt trừ, nó làm tiêu diệt tất cả lửa đốt; lại có mưa lớn tên là Quán loạn, nó làm tiêu hoại nạn thủy tai; lại có cơn mưa gọi là Đoạn tuyệt, nó làm diệt trừ các loại gió; lại có mưa lớn tên là Hoại bại, nó hủy hoại các vật báu; lại có cơn mưa lớn gọi là Tiêu lạn, nó làm tiêu nát tam thiên thế giới. Cũng vậy, Như Lai thị hiện ra ở đời có đại mưa pháp tên là Diệt trừ để nêu bày hồ nước pháp, tiêu trừ tất cả trần lao ái dục; lại có đại mưa pháp tên là Tích nghiệp, nhằm tuyên diễn hồ

nước pháp để tích lũy tất cả các gốc đức; lại có đại mưa pháp tuyên diễn hồ nước pháp gọi là Quyên thích, nhằm đoạn trừ tất cả sáu mươi hai tà kiến; lại có đại mưa pháp làm rõ hồ nước pháp khắp gọi là Hoại bại, khiến cho trí tuệ của tất cả các pháp được thành tựu; lại có đại mưa pháp diễn bày hồ nước pháp gọi là Tiêu hóa, hóa diệt tất cả chốn hành nơi tâm chí. Đó là việc thứ năm.

Bồ-tát nói kệ tụng:

Như mưa trừ diệt lửa

Có mưa hoại thủy tai,

Có mưa đoạn tuyệt gió,

Và mưa hủy núi báu.

Như Lai thị hiện đời

Diệt tất cả tham dục

Tích lũy các gốc đức

Trừ sáu hai tà kiến.

Mưa pháp khắp mười phương

Thành tựu tất cả tuệ

Hóa chí tánh chúng sinh

Khiến thuận theo Chánh giác

Không tham luyến bốn đại

Ba cõi không tự tánh

Tự nhiên từ vô lượng

Ba đạt không ngăn ngại.

Lại nữa, này Phật tử! Như nước mưa chỉ có một vị mà tưới nhuận vô hạn, thấm nhuần cùng khắp. Như Lai cũng vậy, dùng một tâm đại Bi mà mưa ra tất cả hồ nước pháp cùng khắp, tới tận vô biên, đạt đến Đại Thánh, cho nên gọi là Như Lai hiển hiện phân minh vô lượng pháp. Đó là việc thứ sáu. Bồ-tát lại nói kệ rằng:

Như nước mưa một vị

Mà thấm ướt cùng khắp

Như Lai cũng như vậy

Bình đẳng không nghiêng lệch.

Dùng một tâm đại Bi

Mưa xuống khắp mọi người

Pháp trạch thật vô biên

Đem hết về đạo lớn.

Lại nữa, này Phật tử! Cũng như lúc tam thiên thế giới hình thành, trước hết hoàn thành thân các Thiên tử và các cung điện của cõi Sắc, thứ đến hoàn thành con người và chỗ ở của cõi Dục, sau đó thành tựu các loài chúng sinh. Như Lai xuất hiện ở đời cũng vậy, trước hết thành tựu trí tuệ chư Bồ-tát, sau đó diễn bày tuệ hạnh Duyên giác, thứ nữa mới hiển thị chốn hành gốc đức của trí tuệ Thanh văn, sau cùng mới chỉ bày chỗ hành trí tuệ nhóm họp gốc thiện cho tất cả chúng sinh khác. Đạo pháp chỉ một vị mà tùy theo sở thích, chỗ hành gốc đức, chỗ ở nhà cửa, xứ sở cung điện của mỗi một chúng sinh mà hiện ra mỗi một loại hoặc hiện ra mặt trái của sự tiện dụng. Pháp vị của Như Lai cũng như vậy, tùy theo trình độ chúng sinh và chỗ gieo trồng gốc đức mà tự nhiên hiển bày tuệ hạnh. Đó là việc thứ bảy.

Bồ-tát lại nói kệ rằng:

Như trước lập thiên cung

Sắc giới, Vô sắc giới

Sau đó mới hình thành

Cung điện của dục giới

Sau mới thành mặt đất

Muôn dân và xứ sở

Tất cả loại chúng sinh

Các rồng, Kiền-đạp-hòa.

Mười Lực cũng như vậy

Vốn hợp với tự nhiên

Tu hành không bờ mé

Oai nghi từ Bồ-tát

Sau mới thật tịch nhiên

Nhân duyên mà được thành

Thứ đến được tự tại

Mới sống cùng chúng sinh.

Các giọt mưa rơi xuống

Không xanh cũng không vàng

Nước thì thấm vào đất

Do vô số duyên sinh.

Và nhờ đất mới thành

Sinh cây cỏ núi rừng

Nước ấy không những thế

Còn tạo nhiều địa chủng.

Đạo sư ở chân lý

Trí tuệ là Thánh đạt

Bi tuệ như hư không

Cầm nắm các phương tiện.

Như pháp Bậc Tối thắng

Vào đó tức cúng dường

Trí tuệ rời cấu nhiễm

Thân ấy không chỗ trụ.

Lại nữa, này Phật tử! Như lúc hưng khởi thủy tai ngang bằng với hư không, trong thế giới ba ngàn hiện ra hoa sen tên là Thành đức bảo, tự nhiên sinh vô số loại làm che lấp nạn thủy tai ấy và chiếu khắp thế gian. Giả sử lúc hoa sen tự nhiên xuất hiện có, Thiên tử Đại Tôn và trời Tịnh cư thấy được cũng hoa sen ấy thì biết trong kiếp ấy phải có bao nhiêu bậc Bình đẳng giác xuất hiện ở đời. Ở đó có gió tự nhiên tên là Hiển diệu, lúc thổi lên khắp cùng thì nhà cửa cung điện của Thiên tử nơi Dục giới được thành lập. Lại có ngọn gió tên là Tịnh hiển minh, nó làm an ổn, thanh khiết và thành lập nhà cửa cung điện của Thiên tử Dục hành. Lại có ngọn gió gọi là Nhất loại, không hủy hoại mà còn thành lập núi Đại thiết vi, núi Kim cang.

Lại có ngọn gió gọi là Đặc tôn, mỗi khi nó thổi lên thì thành lập núi chúa Tu-di sơn. Lại có ngọn gió tên là Trường lập, mỗi khi nó thổi lên thì thành lập bảy núi chúa Đại bảo. Đó là:

1.Âm-đồ-lợi.

2.Ý-thử-sơn-kỳ-lợi.

3.Trừ hại bảo.

4.Trừ-ưu-đà-la.

5.Thoát hóa Dân-tùy-la.

6. Mục-lân đại-mục-lân

7.Hương sơn băng sơn.

Lại có ngọn gió tên là Thiện trú, mỗi khi thổi lên thì thành lập đại địa; lại có ngọn gió tên là Nghiêm tịnh, thành lập nhà cửa cung điện của chư Thiên Du địa, Thiên, Long, Kiền-đạp-hòa; lại có ngọn gió tên là Vô tận ý, thành lập và lưu thông tất cả vực sâu đáy biển trong tam thiên thế giới; lại có ngọn gió tên là Chiếu minh tạng, thành lập Bảo châu như ý khắp thế gian, lại có ngọn gió gọi là Kiên cố căn, mỗi khi thổi lên sẽ thành lập vỏ thân cây. Như vậy thưa Đại sĩ! Nước cơn mưa ấy chỉ là một vị, nước kia không hề tưởng nghĩ là nó hình thành vô số các pháp tự nhiên, nhưng vì chỗ biết và gốc đức của chúng sinh nên thấy các pháp có sự sinh diệt. Như các gió ấy, dùng nhiều loại gió mà phân biệt biết rõ tam thiên thế giới. Đức Như Lai Chánh chân Đẳng Chánh Giác sở dĩ mang lại tất cả gốc đức, thành tựu trí tuệ vô thượng, vô cực của các pháp, là vì làm đầu mặt cho cõi đời không để cho đoạn mất. Tánh Như Lai sáng bày vô cực, ánh sáng oai thần chiếu khắp thế gian không một chỗ nào mà không soi thấu. Lúc thấy ánh sáng ấy mỗi một chúng sinh đều phải chí tâm quy hướng Như Lai. Lại nữa, Đại Thánh cùng chư Bồ-tát không hề ngăn ngại, mỗi một đều tự nghĩ: “Hôm nay chư Như Lai sở dĩ hưng hiển là vì giáo hóa chư Bồ-tát nên hiện thân ở đời. Các vị diễn thuyết phân minh, trí tuệ bình đẳng và tánh chư Phật thanh tịnh lìa cấu nên hưng khởi ánh sáng này”. Như Lai gồm đủ ánh sáng đạo tuệ vô lậu gọi là Phổ chiếu, ánh sáng này tỏ rõ chủng tánh Chánh giác, trí tuệ pháp giới chẳng thể nghĩ bàn của Như Lai. Lại có ánh sáng tên là Tổng trì mang đến oai lực bất động và sự hưng hiển không gì sánh kịp của Như Lai. Lại có ánh sáng gọi là Siêu việt nên mang lại trí tuệ vô úy và sự hưng hiển không có gì hơn của Như Lai. Lại có đạo ánh sáng gọi là Nhất thiết thông mang lại các thông tuệ không gì là không thuận theo sự giáo hóa ấy. Có đạo ánh sáng gọi là Hoại kiêu mạn, làm cho chúng Thanh văn thấy được gốc công đức, không chỗ hư vọng, không có khiếm khuyết và không hề dính mắt của chư Như Lai. Có tuệ ánh sáng gọi là Phổ đức làm cho tất cả chúng sinh lúc thấy được Phật đều phải quay về và được phước tuệ vô tận cũng như vậy. Có tuệ ánh sáng gọi là Viễn trung gian, tức Như Lai dùng trí tuệ thông diệu ấy để nhóm họp quy hướng tất cả đến

pháp đạo Tam bảo, không cho đoạn tuyệt. Có tuệ ánh sáng gọi là Nhược can chủng trang giáo nghiêm tịnh, tức là Như Lai dùng ba mươi hai tướng tốt tám mươi vẻ đẹp mang lại sự đầy đủ và vui sướng cho khắp tất cả chúng sinh. Lại có tuệ ánh sáng gọi là Vô đẳng luân, tức là Như Lai dùng ánh sáng ấy hóa độ tất cả bằng pháp điển, vào nơi cõi Phật, thọ mạng vô lượng ngang bằng hư không đến chỗ rốt ráo không cùng cực. Như vậy thưa Đại sĩ! Mưa pháp của Như Lai chỉ là một vị tuệ, Như Lai không chỗ tưởng nghĩ, chỉ bày Bồ-tát thành tựu pháp đạo, biết rõ căn tánh chúng sinh mà vì họ thuyết kinh pháp. Trí tuệ Như Lai bình đẳng tất cả, ánh sáng Thánh đạo không hề biện biệt, cho nên Như Lai xuất hiện ở đời.

Này Phật tử! Xem đó thì biết Như Lai đem đến một vị giải thoát, hiển hiện phân minh, công đức thanh tịnh không có hạn lượng, không thể nghĩ bàn, làm cho tất cả chúng sinh đều được thấu rõ, đó là chỗ kiến lập của các bậc Đại Thánh. Lại nữa, muốn cho “không chỗ kiến lập” của Như Lai hiển hiện pháp chưa từng có và muốn khuyến hóa ban bố cho một người đến chỗ vô thượng thì đó là sự hiển hiện đầy đủ gốc đức của Như Lai nếu có thể hiểu rõ và tưởng nghĩ về trí tuệ cùng công đức của Như Lai để được chứng đạt là điều chưa từng có. Thánh chỉ Như Lai siêu vượt các pháp nên vì chúng sinh mà phân biệt hiển hiện làm cho họ nhập vào nghĩa này, tỏ rõ pháp sáng không biết chán đủ. Như Lai không có các tưởng, không chỗ niệm khởi, không có sở đắc, cũng không mang đến, không chỗ tạo tác cũng không phải không tạo tác, không có tác giả cũng không từ đâu đến thì đấy mới là sự hưng hiển của Như Lai. Đó là việc thứ tám.

Bồ-tát lại nói kệ rằng:

Như hoa sen sinh ra

Biết Phật hiện ở đời

Chư Thiên đều hoan hỷ

Từng thấy Phật quá khứ.

Nhìn thấy nước ở đây

Cung điện đều sáng trong

Đời nay không lâu nữa

Đều sẽ có cõi nước

Ánh sáng Phật chân thiện

Ấy vốn là điềm lành

Chỗ niệm của Bồ-tát

Không gì không biết rõ

Tuệ thức ấy thanh tịnh

Thân tinh khiết không bẩn

Mười Lực cứu chúng sinh

Niệm hành các cõi Phật

Rõ tất cả trong đời

Chỗ tạo nghiệp vô lượng.

Như nương ở trên đất

Đất biểu hiện nơi nước

Đều ở tại hư không

Đó là đại cung điện

Lưỡng túc cùng Tứ túc

Chúng sinh cùng quy hướng

Tôn quý trong cõi người

Đã đạt ngôi Pháp vương

Vì tất cả mọi loài

Chúng sinh đều nương nhờ

Nhìn thấy hoặc được nghe

Đều tôn sùng hầu hạ

Phá tan trần ái dục

Chỗ nương nghiệp chúng sinh

Trên đến trời Phạm thiên

Đều không có bờ mé

Ai đã vì chúng sinh

Mà muốn an vạn loài

Không gặp sáng vì mê

Mà cầu nơi trí tuệ

Không thí dụ mà dụ

Nên Tối thắng thị hiện.

Lại nữa, này Phật tử! Ví như trong hư không tạo nên bốn thứ gió luôn nắm giữ nước. Những gì là bốn?

1.Trụ phong.

2.Khởi phong.

3.Ngự phong.

4.Kiên cố phong.

Đó là bốn loại gió nắm giữ nước trong hư không. Đất ở trên nước chẳng lay động, đó gọi là địa lực. Nước ở trong gió, gió khởi lập ở hư không, hư không thì không chỗ trú, vì không chỗ trú nên có tất cả các xứ sở ở khắp tam thiên thế giới. Giả sử Như Lai xuất hiện, kiến lập gồm đủ ở đời không hề ngăn ngại. Sự sáng suốt của trí tuệ gồm có bốn bộ, tuệ trường vô cực, nắm giữ tất cả gốc đức của chúng sinh. Những gì là bốn?

1.Dùng tuệ trường (cảnh giới của tuệ) vui thuận với chúng sinh.

2.Tuệ trường kiến lập các pháp nhân duyên.

3.Tuệ trường điều phục tất cả các việc và hộ trì các gốc đức.

4.Trú ở cảnh giới vô lậu mà thấy tuệ trường.

Đó là bốn tuệ trường.

Đem những điều ấy mà dạy dỗ tất cả chúng sinh, tâm đại Từ độ thoát quần mê, tâm đại Bi nắm giữ tiếng Sư tử. Vì có thể hưng lập đại Từ đại Bi này, phân biệt rõ ràng các chỗ hướng niệm của tất cả chúng sinh, trú ở phương tiện quyền xảo mà kiến lập hạnh từ, đó là hoài bảo xuất hiện của Như Lai được mãn nguyện. Lại nữa, Như Lai không chỗ ngăn ngại, sự sáng thông của Thánh đạt đều vô sở trú. Đó là việc thứ chín.

Bồ-tát lại nói kệ rằng:

Giống như hư không giới

Không hề có giới hạn

Thọ hữu sắc, vô sắc

Bao dung không giới hạn

Tám hướng cùng trên dưới

Cõi Phật, các sắc thân

Ba cõi không ra ngoài

Đó là hư không giới.

Như vậy các Thắng thân

Thị hiện ở cùng khắp

Quán sát khắp pháp giới

Ở chỗ có lẫn không

Tôn thể của Đại thánh

Tất cả không thể thấy

Nếu thấy các Đạo sư

Được khai hóa theo luật.

Lại nữa, này Phật tử! Giống như tam thiên thế giới rộng lớn vô hạn, có vô số hạnh của các loài chúng sinh, hoặc có phương tiện đều không lìa hư không, hoặc ở trên nước, hoặc ở trên đất, hoặc Phân địa lợi đều không thể lường xét, mỗi một đều hành phương tiện quyền biến; hoặc ở trong cung điện chư Thiên, cung trời Tự Tại, hoặc tại hư không, họ vì cái không mà tự buông thả. Như vậy thưa Đại sĩ! Giả sử Như Lai hiển hiện giáo hóa, tất cả chúng sinh thấy được đều kính ngưỡng. Nếu có kẻ kính cẩn, hoan hỷ, tùy thời buông xả thì được trú vào Giác lực. Kế đến huân tập giới cấm, vui thích nghiệp lớn của Hiền thánh độ đời, thần thông tự tại trí tuệ vô tướng, thuyết không ngăn ngại, đó là cửa Thánh đạt. Tu hành như vậy thì diễn thuyết sáng tỏ, tùy ý thành tựu mà không mất báo ứng, diễn giảng sáng tỏ, dẫn đạo các pháp, nhờ đó mà giáo hóa, không chỗ quên mất. Đó gọi là sự hiển hiện giáo hóa điều phục của Như Lai mà tất cả chúng sinh thảy đều kính ngưỡng, đó là pháp mười Lực.

Này Phật tử! Như Lai Chí Chân Đẳng Giác vì chư Bồ-tát mà thị hiện giảng thuyết kinh pháp, có chỗ quay về không hề giới hạn, không có buông lung, cũng không hý luận. Tâm ý thức ấy có chỗ hưng phát, chỗ về vô tướng, tự nhiên như không, biết rõ chúng sinh tất là tự nhiên không thấy ta mình, chẳng có bờ mé. Tất cả cõi Phật đều chẳng có cõi, các cõi đều không, chỗ về không thoái chuyển, chẳng hề đoạn mất. Vào đời vị lai đạt đến Thánh tuệ Như Lai không chỗ vui thích cũng không ai sánh cùng, chỗ về không hai. Các pháp hữu hình, vô hình, hữu vi, vô vi đều bình đẳng. Giả sử thông hiểu tất cả chúng sinh vâng tu đại đạo, nghiệp tự buông bỏ, ấy là sự khuyến giúp từ thuở xưa nên có thể đủ đầy sự kỳ đặc ấy. Này Phật tử! Các loại ngôn từ vô hạn, nhóm họp chỗ nói, mang lại sự hưng hiển đại đạo của Như Lai.

Bồ-tát lại nói kệ rằng:

Tất cả các chúng sinh

Nương nhờ ở cõi Phật

Đều nhờ hư không giới

Tức thuận theo giáo pháp.

Hoặc trong nước, trên đất

Hoặc ở cung điện trời

Quỷ thần cùng Long vương

Đều quy ngưỡng ở đó

Hư không không nghĩ vậy.

Nay ta tạo chỗ nào

Đã vì chỗ nào mất

Vì ai tạo hiện nghĩa.

Trên cõi người như vậy

Thân bày các duyên pháp

Theo tất cả mười phương

Mà tạo biết bao hạnh

Giới cấm tự vui thích

Việc lớn Thánh độ đời

Dùng tuệ sáng thần thông

Vì ai ích lợi nghĩa

Hiển thị pháp trong lắng

Rõ các kiến hữu vô

Chưa từng khởi tưởng nghĩ

Lợi ích nào nên đạo.

Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.