Đại Tập 40 · Bộ Hoa Nghiêm V · Số 286–292 & Số 293 (Q.1–22)

Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm, Quyển 7: Phẩm Nhập Bất Tư Nghì Giải Thoát Cảnh Giới Phổ Hiền Hạnh Nguyện (Phần 7)

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT

HOA NGHIÊM

QUYỂN 7

PHẨM NHẬP BẤT TƯ NGHÌ GIẢI THOÁT CẢNH GIỚI PHỔ

HIỀN HẠNH NGUYỆN (Phần 7)

Bấy giờ, từ tướng bạch hào, giữa chân mày của Tỳ-kheo Hải Tràng, xuất hiện vô lượng vua trời Đế Thích, nhiều như số cực vi trần, trong trăm ngàn cõi Phật; với oai đức của ánh sáng vượt hơn thiên chúng, làm dứt hẳn tất cả dục lạc của thế gian, tự tại nơi các cảnh giới; trên đỉnh buộc châu

ma-ni, ánh sáng trên thân che lấp cung điện của chư Thiên; làm chấn động khắp núi Tu-di, cảnh tỉnh những chư Thiên phóng dật, tán thán năng lực phước đức, thuyết giảng về năng lực trí tuệ, giúp họ phát sinh niềm vui, mang đến cho họ năng lực chí nguyện, phát huy những năng lực về ý niệm trong sáng của họ, giúp họ phát tâm Bồ-đề kiên cố, khen ngợi sự thích gặp Phật, giúp họ trừ bỏ dục lạc của thế gian, khen ngợi sự thích nghe giáo pháp, khiến họ nhàm chán thế gian, khen ngợi sự thích quán trí tuệ, làm cho họ dứt ô nhiễm ở đời; dừng cuộc chiến của A-tu-la; trừ phiền não tranh chấp, dập tắt tâm sợ chết, phát nguyện hàng phục ma, dựng núi Tu-di chánh pháp, hoàn thành sự nghiệp của tất cả chúng sinh, điều phục vô lượng chúng sinh trong từng niệm; sự biểu hiện như thế đầy khắp cả pháp giới.

Từ trán vị ấy, xuất hiện vô lượng Phạm vương, nhiều như số cực vi trần trong trăm ngàn a-tăng-kỳ cõi Phật; với tướng tốt đoan nghiêm, thế gian không ai sánh bằng, oai nghi tịch tĩnh, giọng nói thanh tao, thỉnh Phật chuyển bánh xe pháp, khen ngợi công đức của Phật, làm cho các Bồ-tát hoan hỷ, có khả năng hoàn thiện vô lượng sự nghiệp

của chúng sinh; sự biểu hiện như thế, đầy khắp cả mười phương pháp giới.

Từ đầu vị ấy, xuất hiện vô lượng chúng Bồ-tát, nhiều như cực vi trần trong trăm ngàn a-tăng-kỳ cõi Phật. Các vị ấy đều dùng tướng tốt để trang nghiêm thân mình. Những lỗ chân lông trên toàn thân của các vị Bồ-tát này, đều phóng ra ánh sáng lớn như mây, hiện rõ biển hạnh mà từ xưa các Đức Phật đã tu tập Bồ-tát và tuyên thuyết đầy đủ các hạnh của Bồ-tát, đó là:

–Tán dương, khen ngợi tất cả chư Phật; thuở xưa đã thực hiện Bố thí ba-la-mật, khắp các thế giới trong mười phương; người cho, người nhận, vật cho đều tương ưng với biển hạnh; hướng dẫn những chúng sinh keo kiệt, bỏ hẳn tâm ấy, để thành tự tâm hỷ xả; thường hành tuệ bố thí, giúp đỡ chúng sinh, để họ trụ vào bố thí độ Vô thượng, hiện rõ các công đức về tướng tốt của chư Phật, giúp họ có được thế giới trang nghiêm bằng các báu lấy đó làm chỗ nương dựa chân chánh để cho các chúng sinh thích thú tu tập.

Tán dương, khen ngợi tất cả chư Phật thuở xưa đã Trì giới ba-la-mật, khắp các thế giới trong mười phương; mọi tùy thuận đều tương ưng với biển hạnh, làm cho các chúng sinh càng nhàm chán cảnh ngủ dục, chuyên tâm cầu về cảnh giới của chư Phật; trừ bỏ những ý tưởng điên đảo, thường chánh tư duy, dứt hết những phân biệt sai lầm, tách rời các điều ác, niệm giới Bồ-tát, hộ trì chúng sinh, thể hiện tâm đại Từ bi, khen ngợi giải thoát, hộ trì giới phẩm tuyệt đối của Như Lai, làm cho các chúng sinh sống theo giới của Phật, giảng rõ về các pháp hữu vi đều như mộng, thông đạt tự tánh các pháp đều không, thuyết giảng về các dục lạc không có vị ngọt, làm cho các chúng sinh xa hẳn sự trói buộc của dục, ra khỏi cấu bẩn phiền não.

Tán dương, khen ngợi tất cả chư Phật, thuở xưa đã thực hiện Nhẫn nhục ba-la-mật, ở khắp các thế giới trong mười phương và việc tùy thuận tương ưng với biển hạnh; làm cho các chúng sinh đạt được pháp tự tại, tâm tự tại và đủ sức nhẫn nhục. Tán dương, khen ngợi, hạnh nghiệp về thân kim sắc, dứt cấu bẩn sân hận, phát sinh hạnh Từ bi, dừng tâm sát hại, cắt đứt đường súc sinh.

Tán dương, khen ngợi tất cả chư Phật, thuở xưa đã thực hành

Tinh tấn ba-la-mật, ở khắp các thế giới trong mười phương và sự tùy thuận tương ưng với biển hạnh, làm cho các Bồ-tát tinh tấn mạnh mẽ; Vì Nhất thiết trí mà chuyên dốc cầu chánh pháp, phụng sự cúng dường và cung kính khen ngợi hết thảy các Đức Như Lai không biết mỏi mệt; làm cho mọi người trong cả thế gian không còn buông lung; hóa độ chúng sinh, giúp họ tách rời khổ ấm, nhập vào biển trí viên mãn hoàn hảo của Phật.

Tán dương, khen ngợi tất cả chư Phật, thuở xưa đã Thiền định ba-la-mật, ở khắp các thế giới trong mười phương và việc tùy thuận tương ưng với biển hạnh, làm cho các chúng sinh tiêu hết bụi trần, bỏ hết kiêu mạn, không khởi tham sân, giăng mây mát mẻ, dứt sự nóng bức của phiền não, làm khô biển sinh tử, xô ngã núi nghiệp kết, dạy các chúng sinh an trụ vào diệu pháp, để tâm họ được tự tại hoàn toàn.

Tán dương, khen ngợi tất cả các Đức Phật, từ xưa đã tu tập Trí tuệ ba-la-mật, của chư Phật, khắp các thế giới trong mười phương và việc tùy thuận tương ưng với biển hạnh; chiếu khắp bằng điện sáng trí tuệ chánh kiến, làm cho chúng sinh bừng sáng bản tánh; gầm vang tiếng sấm diệu pháp thanh tịnh, giúp cho các chúng sinh tăng trưởng công đức, xô ngã những núi cao ngã mạn, nhổ bật những mũi tên độc tà kiến; lột bỏ tất cả mạc mắt nghi hoặc, giúp cho các chúng sinh được trí tự tại.

Tán dương, khen ngợi các Đức Phật thuở xưa đã tu tập Phương tiện ba-la-mật. Ở khắp các thế giới trong mười phương và sự tùy thuận tương ưng với biển hạnh; thể theo những việc làm khác nhau của thế gian, khiến cho các chúng sinh được thành thục trọn vẹn; tuy điều phục khắp cả chúng sinh nhưng không bị nhiễm chấp bởi chúng sinh; tuy chiếu sáng khắp chúng hội của các Đức Phật nhưng tâm không vướng mắc nơi chúng hội; tuy tách rời sinh tử nhưng tự tại thọ sinh nơi các đường; tuy xuất hiện ở thế gian nhưng tự tại ra vào nơi Niết-bàn; Tuy thông hiểu sinh tử và Niết-bàn là không hai không khác, nhưng thường khéo léo làm lợi ích chúng sinh để họ an trú tự tại và đầy đủ nơi Bồ-tát, vượt khỏi thế gian đến bờ giải thoát.

Tán dương, khen ngợi các Đức Phật thuở xưa đã thực hiện Hạnh nguyện Ba-la-mật, khắp các thế giới trong mười phương và sự tùy

thuận tương ưng với biển hạnh; làm cho các Bồ-tát cho đến tận đời vị lai, cỡi xe bốn đại nguyện, chạy trên đường chánh giác, đến khắp tất cả cõi biển, làm lợi lạc cho chúng sinh; lật núi vô minh, xé lưới ái dục, mở hết ràng buộc cho chúng sinh, thị hiện thần thông, biến hóa đủ loại, giúp các chúng sinh được tuổi thọ tự tại.

Tán dương, khen ngợi tất cả các Đức Phật, thuở xưa đã thành tựu Lực ba-la-mật, khắp mười phương thế giới và sự tùy thuận tương ưng với biển hạnh; diễn thuyết về năng lực đại Tổng trì của Bồ-tát, năng lực phương tiện đại biện tài bằng pháp âm, năng lực đại nguyện thành thục chúng sinh, năng lực trí tự tại đánh tan ma oán, năng lực tâm vô úy chế ngự các ngoại đạo, lực thân kiên cố như kim cương, có khả năng đập tan tất cả núi lớn Thiết vi, có khả năng đập tan các kiếp hỏa trong mười phương, có khả năng làm khô nước biển, có khả năng nuốt cuồng phong, có khả năng nâng hết tất cả các thế giới trong bàn tay mà thể lực không hao tổn; làm cho các chúng sinh yên ổn nơi định và tự tại thọ sinh khắp nơi.

Tán dương, khen ngợi các Đức Phật, từ xưa đã tu tập Trí ba-la-mật khắp mười phương và sự tùy thuận tương ưng với biển hạnh. Lại phân biệt diễn thuyết đủ các trí địa, đó là:

–Trí địa cụ túc, sinh ra mười Lực vô úy và tất cả công đức của chư Phật.

Trí địa cụ túc, làm viên mãn tất cả tướng tốt tự tại trang nghiêm của chư Phật.

Trí địa cụ túc, phát sinh tất cả đại nguyện của Bồ-tát.

Trí địa cụ túc, che chở khắp tất cả chúng sinh.

Trí địa cụ túc, hiện rõ vô ngã cho tất cả chúng sinh.

Trí địa cụ túc, quán sát khắp những ý nghĩ khác nhau, của tất cả chúng sinh.

Trí địa cụ túc, phân biệt những căn cơ khác nhau của tất cả chúng sinh.

Trí địa cụ túc, tùy thuận niềm tin khác nhau của tất cả chúng sinh.

Trí địa cụ túc, biết rõ biển nghiệp sâu xa, với vô lượng sự khác biệt của tất cả chúng sinh.

Trí địa cụ túc, nhập khắp vô lượng biển nguyện và sở thích khác nhau của tất cả chúng sinh.

Từ nơi nhục kế trên đỉnh đầu vị ấy, xuất hiện vô lượng thân Như Lai bằng vô số cực vi trần trong a-tăng-kỳ cõi Phật. Thân ấy thật tối thắng, trên đời không ai sánh bằng. Các vẻ đẹp trên thân trong sạch trang nghiêm, oai quang sáng rực như núi vàng, có vô lượng ánh sáng chiếu khắp mười phương, diễn nói toàn là âm vi diệu vang khắp pháp giới, hiện ra vô lượng sức đại thần thông, tuôn mưa chánh pháp khắp các thế gian, lợi ích cho từng chúng sinh có căn cơ khác nhau, đó là:

–Mưa đại mưa pháp, tên Trí bình đẳng hiện tiền, cho các Bồ-tát ngồi nơi Bồ-đề đạo tràng; mưa đại mưa pháp, tên Pháp giới phổ môn cho các Bồ-tát ở bậc Quán đỉnh; mưa đại mưa pháp tên Nhập chư Bồ-tát môn phổ trang nghiêm cho các Bồ-tát ở hàng Pháp vương tử; mưa đại mưa pháp tên Mây đại pháp trí trụ núi kiên cố, cho các Bồ-tát ở địa vị đồng chân; mưa đại mưa pháp tên Hải tạng bình đẳng trang nghiêm khắp nơi cho các Bồ-tát ở địa vị bất thoái; mưa đại mưa pháp tên Dùng trí kim cương chiếu khắp cảnh giới, cho các Bồ-tát ở địa vị thành tựu chánh tâm; mưa đại mưa pháp tên Môn tự tánh trang nghiêm bảo hộ toàn thể chúng sinh, cho các Bồ-tát ở địa vị phương tiện cụ túc; mưa đại mưa pháp tên Sự tùy thuận viên mãn thế gian của Như Lai, cho các Bồ-tát ở địa vị sinh quý; mưa đại mưa pháp tên Thương tưởng thế gian thuyết pháp bản tế, cho các Bồ-tát ở địa vị tu hành tương ưng; mưa đại mưa pháp tên Tích tập pháp tạng cho các Bồ-tát ở địa vị trị địa; mưa đại mưa pháp tên Bảo hộ khắp chúng sinh trang nghiêm bình đẳng, cho các Bồ-tát mới phát tâm; mưa đại mưa pháp tên Nguyện tạng của Như Lai giải thoát vô tận, cho các Bồ-tát có sức tin hiểu rộng lớn; mưa đại mưa pháp tên Vô tận tạng trí Phổ môn, cho chư Thiên cõi Vô sắc; mưa đại mưa pháp tên Tạng trí Phổ môn vô lượng âm thanh giáo pháp, cho chư Thiên trời Phạm thế; mưa đại mưa pháp tên Kho tàng vô tận có khả năng sinh những dụng cụ pháp lực, cho trời Tha hóa tự tại; mưa đại mưa pháp tên Chuyên cần cầu Nhất thiết trí bằng đủ loại cờ tâm, cho các chúng ma; mưa đại mưa pháp tên Trí báu tịnh niệm trụ vào những ách thiện, cho chư Thiên trời Hóa Lạc; mưa đại mưa pháp tên Nhiều loại cờ nguyện báu của Bồ-Tát phát tâm, cho chư

Thiên trời Đâu-suất; mưa đại mưa pháp tên Tịnh niệm theo tạng hoan hỷ của Như Lai, cho chư Thiên trời Dạ-ma; mưa đại mưa pháp tên là Nhanh chóng thấy tạng trang nghiêm, làm phát sinh sự mến mộ của Như Lai, cho chư Thiên trời Đao-lợi; mưa đại phát vũ tên là Phát sinh đủ loại thần biến như cờ hoan hỷ của Bồ-tát nhàm chán cảnh giới rồng, cho các Long vương; mưa đại mưa pháp tên là Thấy tạng thần biến Phật hoan hỷ khắp pháp giới của Như Lai, cho các Dạ-xoa vương; mưa đại mưa pháp tên Mây. Âm thanh tập pháp của các Đức Như Lai, cho các Càn-thát-bà vương; mưa đại mưa pháp tên Cảnh giới đại pháp xe kim cương trí, cho các A-tu-la vương; mưa đại mưa pháp tên Vô biên phương tiện phát sinh ánh sáng của các Đức Như Lai, cho các Ca-lâu-la vương; mưa đại mưa pháp tên Mây trí thù thắng làm lợi ích thế gian của các Đức Như Lai, cho các Khẩn-na-la vương; mưa đại mưa pháp tên Mong muốn pháp tăng trưởng nhanh chóng, cho các Ma-hầu-la-già vương; mưa đại mưa pháp tên Được pháp trí tuệ thù thắng của tất cả chúng sinh, cho các vị nhân vương; mưa đại mưa pháp tên Chánh niệm trang nghiêm nhờ vắng lặng các âm thanh, cho chúng sinh ở địa ngục; mưa đại mưa pháp tên Thuận theo kho tàng đầy đủ trí tuệ của Như Lai thì không có tiếng kêu của nghiệp ác, cho loài súc sinh; mưa đại mưa pháp tên Phát sinh âm thanh Ba-la-mật của Như Lai không bỏ chúng sinh ở cõi vua Diêm-la; mưa đại mưa pháp tên Khắp những nơi yên ổn vắng lặng âm thanh, đều cầu cho chúng sinh xa hẳn sầu khổ, được dự vào chúng hội của Hiền thánh, cho các chúng sinh ở nơi ách nạn. Việc làm như thế, đầy khắp pháp giới trong mười phương.

Mỗi lỗ chân lông trên toàn thân Tỳ-kheo Hải Tràng, đều phát ra vô lượng lưới ánh sáng lớn, bằng số cực vi trần trong a-tăng-kỳ cõi Phật. Mỗi ánh sáng, có đầy đủ a-tăng-kỳ sắc tướng. Mỗi sắc tướng có vô số cách trang nghiêm. Mỗi cách trang nghiêm hiện ra vô số cảnh giới. Mỗi cảnh giới đều hoàn thành vô số sự nghiệp. Khắp pháp giới trong mười phương đầy như thế.

Bấy giờ, từ tướng lưới ánh sáng lớn ấy, Đồng tử Thiện Tài trông thấy Tỳ-kheo Hải Tràng, thuở xưa đã tu hành Bố thí ba-la-mật, xả bỏ tất cả các vật sở hữu trong và ngoài thân, viên mãn sự bố thí giống

như sự tu tập của tất cả Bồ-tát trong ba đời. Thuở xưa đã tu hành Trì giới ba-la-mật, từ lúc mới phát tâm đến tận đời vị lai, thề bỏ thân mạng, chứ tâm không khởi một niệm nào hủy phạm, giống như sự tu hành của các Bồ-tát trong ba đời; thuở xưa đã tu tập Nhẫn nhục ba-la-mật gặp kẻ gây thương tổn, cắt đứt tay chân, đầu mắt, tứ chi, hủy nhục bằng lời ác, tất cả những việc ấy, đều có khả năng tiếp nhận mà không giao động, luôn nghỉ cách để tâm xả bỏ oán thù, quán sát thân của ta và người không có tướng ngã, sinh đại Từ bi, thành tựu Nhất thiết trí, vì nhân duyên ấy nên đạt được sắc thân tự tại, đầy đủ tướng tốt của Bồ-tát, hiện rõ tất cả thân ở khắp nơi, trải qua nhiều kiếp thọ các khổ nhưng vẫn chuyên cần cầu chánh pháp, làm lợi ích chúng sinh, không có một niệm nhàm chán thoái lui; dùng đủ loại thần biến để hiện các loại thân trước các chúng sinh như bóng theo hình, đầy khắp pháp giới, như sự tu tập của các Bồ-tát trong ba đời. Thuở xưa đã tu tập Tinh tấn ba-la-mật; đã học diệu hạnh dũng mãnh tinh tấn ly tướng của chư Phật và Bồ-tát trong ba đời; đã hiện đủ các thần thông biến hóa, làm chấn động các biển cả, nơi các thế giới trong mười phương, làm cho các chúng sinh chuyên cần không lười biếng, chán biển sinh tử, xa rời cảnh giới ma, tất cả ngoại đạo đều khiếp sợ, toàn thể quân ma đều bị đập nát, ánh sáng chiếu khắp tất cả pháp giới trong mười phương, giúp cho các Bồ-tát tu đủ các hạnh và các thần biến, lợi ích khắp các chúng sinh, giống như sự tu tập của tất cả Bồ-tát trong ba đời. Thuở xưa đã tu tập Thiền định ba-la-mật, hoặc thấy thọ thân sinh từ các quý tộc, hoặc từ các vua, hoặc gặp Thiện tri thức, được phát tâm Bồ-đề, rời bỏ quốc thành xuất gia học đạo, lập đại thệ nguyện, đầy đủ oai nghi, thọ trì giới cấm, thân tâm vắng lặng, chuyên tu các thiền định, giống như sự tu tập của tất cả Bồ-tát trong ba đời. Thuở xưa đã tu tập Trí tuệ ba-la-mật, vì muốn phát triển Nhất thiết trí, nên sinh tâm chánh kiến, chuyên dốc cầu Phật pháp; vì muốn cứu vớt chúng sinh, nên thờ Thiện tri thức, gần gũi phụng sự, trân trọng tôn kính, không trái ý, hết tâm tin tưởng, cúng dường lễ bái, tâm không mệt mỏi; vì cầu thỉnh một câu chánh pháp của Như Lai mà xả bỏ toàn bộ vật sở hữu trong và ngoài thân; đối với tài sản, thân mạng, tâm không tiếc rẻ, cho đến cầu thỉnh nhiều câu pháp cũng vậy. Như thế,

các việc tu hành trong từng niệm, cho đến tận đời vị lai, đều chính vì để giáo hóa chúng sinh và viên mãn hoàn toàn về sự nghiệp, trí tuệ giống tất cả các Bồ-tát trong ba đời, thuở xưa đã tu tập Phương tiện ba-la-mật tương ưng với sự tu tập của các Bồ-tát trong ba đời, có khả năng ở với tất cả các loại chúng sinh trong biển giới, hiện toàn thể sắc tướng của chúng sinh giống như những vừng mây thân, dùng đủ các oai nghi khéo léo, che chở và giúp cho tất cả chúng sinh được lợi ích lớn.

Từ xưa đã phát Nguyện ba-la-mật như sở cầu của các vị Bồ-tát trong ba đời. Đó là: Nguyện phụng thờ tất cả chư Phật, nguyện thành tựu tất cả chúng sinh, nguyện làm nghiêm tịnh tất cả cõi Phật. Đã phát những thệ nguyện như thế và tu hành viên mãn, đã thành tựu công đức và đầy đủ tướng tốt của các Đức Như Lai, tu các thiện pháp đối trị, diệt trừ tất cả tai họa sinh tử, làm lợi ích cho tất cả chúng sinh tận đời vị lai, nhưng thệ nguyện vẫn không tận.

Từ xưa đã tu Lực ba-la-mật, như các Bồ-tát đã tu hành trong ba đời, đó là: Lực phát sinh đại nguyện, lực cúng dường khắp chư Phật, lực làm thanh tịnh khắp cõi Phật, lực tu khắp các diệu hạnh, lực hóa độ khắp các chúng sinh.

Từ xưa đã tu hành Trí ba-la-mật, như các vị Bồ-tát đã tu trong ba đời; thường dùng năng lực trí viên mãn của tất cả cảnh giới vi tế đánh thức pháp giới vô minh ngủ say của tất cả chúng sinh được thức tỉnh và phát sinh hoàn toàn đạo Nhất thiết trí.

Từ đầu đến chân trong các lỗ chân lông, trên toàn thân của Tỳ-kheo Hải Tràng, những cảnh giới ấy đã hiện và Đồng tử Thiện Tài đã thầy rõ trong từng niệm.

Khi chăm chú quán sát Tỳ-kheo Hải Tràng, Thiện Tài càng tăng lòng ngưỡng mộ; nhớ lại định giải thoát bất tư nghì của vị ấy; tùy thuận định tự tại bất tư nghì của vị ấy, tư duy biển phương tiện thiện xảo, làm lợi ích chúng sinh bất tư nghì của vị ấy, thể nhập môn Phổ trang nghiêm diệu dụng không tạo tác bất tư nghì của vị ấy, thích quả cảnh giới thanh tịnh niềm tin sâu sắc bất tư nghì của vị ấy, quán sát trí thanh tịnh làm trang nghiêm pháp giới bất tư nghì của vị ấy, an trụ nơi trí gia trì cứu cánh được tiếp nhận bất tư nghì của vị ấy, phát sinh năng

lực tự tại bất tư nghì của Bồ-tát từ vị ấy, làm vững chắc năng lực đại nguyện bất tư nghì của Bồ-tát từ vị ấy, làm phát triển năng lực các hạnh bất tư nghì của Bồ-tát từ vị ấy. Đồng tử đứng tư duy quán sát như thế, trải qua một ngày đêm cho đến bảy ngày đêm, nửa tháng rồi một tháng, như thế cho đến sáu tháng sáu ngày. Sau thời gian ấy, Tỳ-kheo Hải Tràng xuất định.

Bấy giờ, Đồng tử Thiện Tài trải thân trên đất cung kính đảnh lễ, rồi đứng lên chắp tay phát lời khen ngợi việc chưa từng có:

–Bạch Thánh giả! Tam-muội ấy rất đặc biệt và hiếm có; môn Tam-muội ấy thật là sâu xa; môn Tam-muội ấy thật là rộng lớn; môn Tam-muội ấy cảnh giới vô lượng; môn Tam-muội ấy thần biến khó lường; môn Tam-muội ấy ánh sáng không gì bằng; môn Tam-muội ấy trang nghiêm hết mực; môn Tam-muội ấy khó có oai lực nào ngăn được; môn Tam-muội ấy cảnh giới bình đẳng, không động, không loạn, môn Tam-muội ấy chiếu khắp tất cả thế giới trong mười phương; môn Tam-muội ấy có vô lượng phương tiện và khả năng thù thắng. Vì sao? Vì Tam-muội ấy, có vô tận lợi ích; đã có công năng diệt trừ vô lượng khổ ấm cho chúng sinh, như: Có công năng đoạn trừ nghiệp bần cùng, cứu thoát khổ não nơi địa ngục, tránh khỏi cảnh giới súc sinh, cắt tuyệt nhân ngạ quỷ, đóng các cửa hoạn nạn, khai phóng đường nhân thiên, thân cận các pháp an lạc, phát sinh niềm vui thù thắng của trời người; làm cho họ yêu thích cảnh giới định, có công năng làm cho phát triển niềm vui hữu vi, có công năng làm hiện rõ pháp chuyên cần cầu xuất ly ba cõi, có khả năng làm phát tâm chuyên dốc cầu Vô thượng Bồ-đề, có khả năng làm cho tăng trưởng nhân phát sinh đại phước trí tụ, có khả năng làm cho tâm đại Bi sớm tăng trưởng rộng lớn, có khả năng làm phát sinh nguyện lực rộng lớn, có khả năng làm cho đạo trí tuệ của Bồ-tát chiếu sáng, có khả năng làm trang nghiêm đạo Ba-la-mật, có khả năng làm cho nhập vào Đại thừa tối thắng, có khả năng làm cho sáng rõ diệu hạnh của Phổ Hiền, có khả năng làm cho nhập vào ánh sáng trí của hàng Bồ-tát, có khả năng làm cho tích tập những thành tựu các hạnh nguyện của Bồ-tát, có khả năng làm cho an trụ cảnh giới trí Nhất thiết trí, có khả năng làm thanh tịnh năng lực biến hóa của Bồ-tát, có

khả năng làm cho họ chuyên cần cầu toàn bộ sức gia trì tự tại.

–Bạch Thánh giả! Môn Tam-muội này tên là gì?

Hải Tràng đáp:

–Thiện nam! Tên của môn Tam-muội ấy là: Phổ nhãn xả đắc, cũng gọi là cảnh giới thanh tịnh quang minh của Trí tuệ ba-la-mật, còn gọi là môn Phổ trang nghiêm thanh tịnh bình đẳng. Này thiện nam! Ta nhờ tu tập môn Phổ trang nghiêm thanh tịnh bình đẳng này, nên làm bậc dẫn đầu, đầy đủ trọn vẹn trăm vạn a-tăng-kỳ Tam-muội trên hết, hơn hết, không gì bằng.

Đồng tử Thiện Tài thưa:

–Bạch Thánh giả! Cảnh giới cứu cánh của môn Tam-muội này, chỉ có chừng ấy sao?

Hải Tràng đáp:

–Thiện nam! Cảnh giới của môn Tam-muội này, rộng lớn, sâu xa, không lường. Nếu có người tu tập mà thân tâm tịch tĩnh, thì khi nhập Tam-muội này, họ đếu biết rõ tất cả thế giới trong mười phương mà không bị chướng ngại; đến khắp các thế giới trong mười phương cũngø không bị chướng ngại; ra vào nơi tất cả thế giới trong mười phương mà không bị chướng ngại; làm trang nghiêm khắp tất cả thế giới trong mười phương mà không bị chướng ngại; cải tạo tất cả thế giới trong mười phương mà không bị chướng ngại; làm trang nghiêm và sạch đẹp tất cả các thế giới trong mười phương mà không bị chướng ngại; thấy tất cả chư Phật ở khắp mười phương mà không bị chướng ngại; quán oai đức rộng lớn của tất cả chư Phật mà không bị chướng ngại; biết sự thần thông diệu dụng của tất cả chư Phật mà không bị chướng ngại; chứng trí lực sâu xa của tất cả chư Phật mà không bị chướng ngại; nhập vào biển đại công đức của tất cả chư Phật mà không bị chướng ngại; giăng mây pháp vô thượng của tất cả chư Phật mà không bị chướng ngại; tiếp nhận vô lượng mưa pháp của tất cả chư Phật mà không bị chướng ngại; đối với việc tu tập diệu hạnh của các pháp Phật mà không bị chướng ngại; biết trí tánh bình đẳng, chuyển bánh xe diệu pháp của tất cả chư Phật mà không bị chướng ngại; hiện sức thần thông, nhập vào đại chúng đạo tràng của tất cả chư Phật mà không bị chướng ngại; thuận theo sự khởi diệu hạnh của tất

cả chư Phật trong mười phương mà không bị chướng ngại, quán sát tất cả chư Phật trong mười phương đang diễn thuyết diệu pháp mà không bị chướng ngại, nhập vào khắp tất cả cõi Phật trong mười phương đang vận thần thông mà không bị chướng ngại; đem đại Bi bảo hộ chúng sinh khắp mười phương, làm cho họ thoát khổ mà không bị chướng ngại, thường sinh tâm đại Từ trang trải niềm vui cho tất cả chúng sinh khắp mười phương mà không bị chướng ngại; thấy tất cả chư Phật khắp mười phương, tâm không biết chán mà không bị chướng ngại; nhập khắp các biển kiến giải của tất cả chúng sinh khắp mười phương mà không bị trở ngại; biết hết các loại biển căn tánh, của tất cả chúng sinh khắp mười phương mà không bị chướng ngại; biết hết các biển nghiệp khác nhau của tất cả chúng sinh khắp mười phương mà không bị chướng ngại.

Thiện nam! Ta chỉ biết pháp môn định ánh sáng thanh tịnh của Trí tuệ ba-la-mật này; còn như các vị Đại Bồ-tát đã nhập biển trí cứu cánh sâu xa, đã thanh tịnh cảnh giới của các pháp tối thắng, đã đạt pháp môn của tất cả chư Phật, đã đến khắp vô lượng cõi Phật trong mười phương có ánh sáng Tổng trì đại trí, đã trụ định tự tại viên mãn, đã hiện đủ loại thần thông thanh tịnh, đã có đủ biển lớn biện tài vô tận, đã được âm thanh tao vô úy, khéo léo tuyên thuyết công đức của các địa và có khả năng ủng hộ tất cả chúng sinh; thì làm sao ta có khả năng biết được diệu hạnh của vị ấy, tán thán nguyện lực của vị ấy, hiện ánh sáng của vị ấy, nhập môn hóa độ của vị ấy, đạt đến sở chứng của vị ấy, tích tập thắng nghiệp của vị ấy, hiểu rõ tuần tự về vị ấy, biết hết về vị ấy, trụ định của vị ấy, thấy được cảnh giới tâm của vị ấy, thuyết chánh đạo của vị ấy, biện thuyết về uy thế và đạt được trí tuệ bình đẳng của các vị ấy!

Này thiện nam! Từ đây qua phương Nam, đến xứ Hải triều, ở đó có một thành lớn, tên Viên mãn quang; thành này có vị vua tên là Diệu Viên Quang, phía Đông của thành ấy, có vườn cây tên Phổ trang nghiêm. Vua có một phu nhân tên Y-xá-na là Ưu-bà-di, đang ở khu vườn này, tu hạnh Bồ-tát. Ông hãy đến đó để thỉnh vấn: “Bồ-tát làm thế nào học hạnh Bồ-tát và tu đạo Bồ-tát? “.

Lúc ở chỗ của Tỳ-kheo Hải Tràng, Đồng tử Thiện Tài đã được

pháp tối thắng, thân được bảo vệ kiên cố, chứng cảnh giới Tam-muội, thấu triệt trọn vẹn về giải thoát thanh tịnh, ngộ sâu vào pháp giới; tâm thuận theo biển giáo hóa của chư Phật, ghi nhớ không quên các pháp môn, an trụ môn phổ trang nghiêm rộng lớn, ánh sáng trí tuệ chiếu đầy khắp mười phương; tâm vô cùng vui vẻ phấn khởi, chí thành đảnh lễ sát chân Hải Tràng, nhiễu quanh vô số vòng, rồi trở lại đảnh lễ, cung kính chiêm ngưỡng, quán sát tư duy; tưởng về dung nghi của thầy, trì danh hiệu của thầy, niệm công đức của thầy, quán hạnh nguyện của thầy, nhớ giọng nói của thầy, tư duy môn Tam-muội của thầy, tưởng lại khắp cảnh giới của thầy đã hành, tiếp nhận trí tuệ Tổng trì và ánh sáng thanh tịnh mà thầy đạt được, rồi bùi ngùi lưu luyến, từ giã đi đến phương Nam.

Bấy giờ, Đồng tử Thiện Tài, nhờ năng lực của Thiện tri thức, cho nên thân công đức và tín giải được viên mãn, chánh niệm tư duy theo sự hướng dẫn của Thiện tri thức, ghi nhớ lời dạy của Thiện tri thức để lần lược khai triển; so với hạnh của Thiện tri thức lại càng hổ thẹn nên càng cung kính mến mộ; được quán sát và khéo léo tiếp nhận trọn vẹn tâm của Thiện tri thức thì thật vui vẻ và vô cùng ích lợi. Đồng tử lại nghĩ: “Nhờ Thiện tri thức, nên ta được thấy hết tất cả chư Phật; nhờ Thiện tri thức nên ta được nghe giáo pháp nơi tất cả chư Phật. Thiện tri thức chính là bậc thầy mẫu mực của ta, hướng dẫn pháp Nhất thiết trí cho ta thấy được tất cả. Thiện tri thức chính là con mắt của ta, giúp ta thấy được khắp cảnh giới của chư Phật như thấy hư không. Thiện tri thức chính là dòng nước mạnh đưa ta vào hồ sen của các Đức Phật”. Đồng tử suy nghĩ như thế rồi từ từ đi về phương Nam, đến xứ Hải Triều, vào cửa Đông của thành ấy, trông thấy vườn Phổ trang nghiêm, có tường bằng các thứ báu bao bọc xung quanh, các hàng cây báu thẳng tắp trang nghiêm, như: Các cây có lá báu; cành lá nương nhau vươn thẳn sum xuê, tươi tốt, sáng ngời. Các cây có hoa báu, như hoa Câu-tô-ma báu đẹp tỏa ánh sáng hồng rơi khắp mặt đất. Các cây có hương quý, tỏa hương thơm như những đám mây múi hương ngạt ngào quyện khắp các thế giới của chư Phật trong mười phương. Các cây có vòng hoa báu thì những vòng hoa báu ấy rơi xuống khắp nơi làm thành rừng báu rất trang nghiêm. Cây ma-ni bảo vương lại mưa nhiều loại

ma-ni báu, trải đầy khắp nơi, tùy chỗ mà các báu này trng nghiêm hết thảy cõi trời này. Cây Kiếp-ba-y làm mưa nhiều loại tơ lụa đẹp và y phục đủ màu xuống khắp nơi, giăng trải trang sức thích ứng với mọi người. Cây âm nhạc báu, sinh các loại nhạc cụ đẹp, gió nhẹ thoảng qua, chúng phát ra âm thanh hòa nhã, âm thanh ấy mầu nhiệm và hay hơn cả nhạc trời. Các vật dụng báu riêng tư thì được cất giữ ở cây trang nghiêm; mà mỗi lần mưa là có rất nhiều đồ chơi báu lạ và đẹp rơi xuống các vật dụng ất rất trang nghiêm, được phân bố khắp nơi dùng để trang sức. Nơi đây, đất sạch sẽ, rộng rãi, bằng phẳng, không có gò đống, trang nghiêm đủ cách. Trong vườn có đến trăm vạn ngôi nhà làm bằng báu đại ma-ni, trăm vạn lầu đài, được thiết bị bằng vàng Diêm-phù-đàn; trăm vạn cung điện bằng ma-ni bảo vương Tỳ-lô-giá-na hòa lẫn trang nghiêm; mây giăng từng đoạn khúc quanh co trải dài khắp xa gần; mái nhà nối liền nhau trông như bay lượn; trăm vạn ao tắm kiến tạo bằng bảy báu, bờ làm bằng các loại báu đẹp, mặt đáy ao có trải lớp cát vàng mịn, thềm cấp đều đính bằng bảy báu, lan can xung quanh được tạo bằng ma-ni, bốn mặt đều trang nghiêm, quanh bờ cỏ quý chen nhau mọc thơm ngát, trong hồ nước hương Chiên-đàn đầy ắp; ấm; mát; vừa tùy theo sở thích của chúng sinh. Giữa những hàng cây báu, có phân ra bằng các hào nước; châu; thủy; thanh; báu xen lẫn khắp nơi, ngày đêm thường xuyên tuôn ra nước tám công đức. Trong hồ có nhiều loại chim như: Le le; nhạn; uyên ương, hạc trắng; khổng tước; Ca-lăng-tần-già, bồ câu… chúng có đủ các màu sắc, bay đến; bay đi; qua lại đùa giỡn; rỉa lông sửa cánh, bơi lặn dạo chơi, cất tiếng hót véo von, hòa nhã, thánh thót rất hay, giống như nhạc trời làm cho mọi người đều thích nghe. Hàng cây Đa-la báu, bao quanh ngay thẳng, được phủ bằng lưới báu, treo những chuông nhỏ vàng, gió nhẹ thoảng qua, thường phát ra tiếng; dựng lên vô số cờ báu bằng ma-ni, phướng báu bằng lụa và đủ các loại báu trang sức bốn mặt, ánh sáng chiếu khắp trăm ngàn do-tuần. Trong ấy, còn có trăm ngàn hồ chứa nước hương, đầy ắp, trong suốt, thơm lừng, loãng đọng tùy lúc, bùn hương chiên-đàn lắng xuống đáy hồ. Còn có các điều kỳ thú như: Các hoa sen báu nở xoè thơm ngát; hoa đại ma-ni màu sắc sáng rực. Trong vườn còn có cung điện rộng lớn, tên là Trang nghiêm tràng, nền lát

bằng hải tạng báu đẹp, hiện lên đủ loại hình ảnh, trụ làm bằng lưu ly, lưới báu bằng vàng Diêm-phù-đàn phủ bên trên trang nghiêm, lầu đài liên kết nhau, cao rộng nguy nga, giống như núi vàng, người xem đều vui thích; trang nghiêm bằng đủ các loại báu thù thắng ma-ni quang thường tỏa ánh sáng vi diệu chiếu khắp; trang sức bằng ma-ni bảo vương Tỳ-lô-giá-na tạng rất đẹp, ánh sáng rực rỡ. Các loại quý giá, như hương thơm vô giá, thường thỏang mùi thơm xông khắp nơi đó là: Hương quý đầy đủ những đặc tính thù thắng, múi thơm tỏa khắp như sương khói hòa quyện; hương quý như ý hiện khắp, mùi thơm thích hợp, tỏa khắp pháp giới, giác ngộ cho từng căn cơ; hương quý thượng hạng, ai ngửi đến thì các căn của họ đều được lợi ích và có khả năng chuyên cần với chánh pháp không biết mệt mỏi. Trong cung điện ấy, còn có vô lượng tòa sen báu, vây quanh, thẳng tắp như: Tòa sen báu bằng ma-ni diệu tạng, có ánh sáng chiếu khắp mười phương; tòa sen báu bằng ma-ni Như ý Tỳ-lô-giá-na; tòa sen báu bằng ma-ni Tạng vô cấu; tòa sen báu bằng ma-ni và trang nghiêm bằng các báu. Tòa sen báu trang nghiêm toàn bằng ma-ni; tòa sen báu bằng ma-ni tràn đầy ánh sáng trang nghiêm; tòa sen báu bằng ma-ni thanh tịnh; trang nghiêm; an trụ nơi hải tạng; tòa sen báu bằng ma-ni tỏa ánh sáng rực chiếu khắp; tòa sen báu bằng ma-ni và kim cương tạng sư tử; tòa sen báu bằng ma-ni; ánh sáng chiếu khắp thế gian. Có vô số tòa sen báu bằng ma-ni như thế. Mỗi tòa đều treo những dải lụa quý đẹp chẳng thể nghĩ bàn, rũ xuống bốn mặt, dùng màu sắc ngọc ma-ni bất tư nghì để trang sức; nơi cung điện ánh sáng của những hình màu sắc đan chéo nhau, tô thêm vẻ trang nghiêm cho cả không gian ở đó. Còn có vô lượng trướng báu như: Trướng y báu, trướng tóc báu, trướng hoa báu, trướng hương báu, trướng vàng Diêm-phù-đàn, trướng cành cây rủ báu, trướng ma-ni tạp báu, trướng anh lạc diệu báu, trướng kim cương ánh sáng hồng, trướng kỹ nhạc của chư Thiên, trướng thần biến Tượng vương, trướng thần biến mã vương, trướng báu bằng ma-ni chỗ Đế Thích ngồi. Đủ các loại trướng báu trang nghiêm như thế, treo khắp hư không. Còn có trăm vạn lưới báu giăng bên trên. Đó là: Lưới báu linh, lưới báu cái, lưới báu thân, lưới trân châu hải tạng, lưới báu bằng ma-ni và lưu ly xanh biếc, lưới báu bằng ma-ni Sư tử, lưới báu

bằng ma-ni nguyệt ái ánh sáng, lưới hương quý với đủ loại hình tượng của tất cả trời người, lưới mảo báu đủ tất cả màu sắc, lưới anh lạc đủ các thứ báu đẹp. Những lưới như thế, giăng khắp trên không, rũ xuống rất trang nghiêm. Còn có trăm vạn ánh sáng báu lớn tỏa chiếu. Đó là: Ánh sáng báu ma-ni Diệm quang, ánh sáng báu ma-ni Phật tạng, ánh sáng báu ma-ni Nguyệt tạng, ánh sáng báu ma-ni Hương diễm, ánh sáng báu ma-ni Cát tường diệm tạng, ánh sáng báu ma-ni Liên hoa diệm tạng, ánh sáng báu ma-ni Diệm tràng, ánh sáng báu ma-ni Đại diệm, ánh sáng báu ma-ni chiếu khắp mười phương, ánh sáng báu ma-ni hiện các vật dụng trang nghiêm bằng mây thơm. Tất cả chúng đều là những ánh sáng báu lớn chiếu sáng rực rỡ. Vả lại thường làm mưa với trăm vạn mây vật dụng trang nghiêm, để tùy ý sử dụng; trăm vạn mây hương Chiên-đàn trắng luôn tỏa hương thơm xông khắp đạo tràng; trăm vạn mây nhạc cụ của chư Thiên, mà âm thanh tuyệt diệu; trăm vạn mây hoa Mạn-đà-la rải khắp; trăm vạn vương miện của chư Thiên rơi xuống khắp nơi để nghiêm sức; trăm vạn mây vải lụa của chư Thiên rơi xuống khắp nơi để làm y phục; trăm vạn mây anh lạc báu hơn cả anh lạc cõi trời để trang nghiêm các lầu và rừng cây; trăm vạn Thiên tử ở cõi Dục, thích thú chiêm ngưỡng và cung kính lễ bái; trăm vạn chư Thiên và thể nữ cùng đến tu hành, thường xuyên chí thành lễ bái ở đây, thân cận phụng sự; trăm vạn Bồ-tát thường đến đạo tràng chăm chú nghe pháp. Y-xá-na ngồi tòa chân kim, đầy đủ tướng đại nhân, đội mão bằng lưới trân châu hải tạng, vượt hơn cả chiếc xuyến báu chân kim của chư Thiên, tóc xanh tỏa xuống, búi tóc trang nghiêm, được trang sức bằng ngọc ma-ni bảo vương cát tường diệm tạng, hoa tai bằng bảo châu ma-ni Sư tử khẩu, vòng anh lạc trang điểm nơi cổ vị ấy bằng ngọc đại như ý Ma-ni bảo vương, tấm khăn đội trên đầu bằng lưới ma-ni đại oanh đức đế thanh, khoát trên thân bằng lưới báu ma-ni với nhiều màu sắc, ánh sáng rực rỡ. Còn có trăm ngàn ức na-do-tha chúng sinh, nghiêng mình cung kính, thân cận cúng dường. Có vô lượng chúng sinh từ phương Đông đến chỗ vị ấy. Đó là: Trời Đại phạm; trời Phạm phụ, trời Phạm chúng cùng tất cả chư Thiên ở cõi Sắc giới. Ở cõi Dục có: Trời Tha hóa tự tại, trời Hóa lạc, trời Đâu-suất, trời Dạ-ma, trời Đao-lợi, các loài Long, Dạ-xoa, Càn-thát-

bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, Cưu-bàn-trà. Ở cõi Diêm-la vương thì có đại lực quỷ thần, cho đến loài người và phi nhân cùng chúng vương,…. Các phương Nam, Tây, Bắc và bốn góc trên dưới cũng thế. Những ai được gặp Ưu-bà-di này thì tất cả những bệnh tật về thân tâm, các loại trói buộc; như những tà kiến, những sự chướng ngại do chấp trước và có những khổ gì đều bị tiêu diệt, sớm xa lìa tất cả cấu bẩn phiền não, sớm nhổ hết những mũi tên độc, sớm phá toàn thể các núi chướng ngại để thể nhập vào cảnh giới thanh tịnh vô ngại, trồng những thiện căn viên mãn, vun bón những mầm căn thiện pháp, nhập vào các môn trí thanh tịnh, giữ gìn được tất cả môn Đà-la-ni, chứng ngộ khắp tất cả biển đại Tam-muội, thông đạt tất cả biển giáo pháp của chư Phật, mở thông tất cả cửa đại nguyện của chư Phật, tất cả đều hiện rõ sự tu tập diệu hạnh của Bồ-tát, các biển cả công đức của Như Lai đều thanh tịnh, tâm họ rộng rãi đầy đủ những thần thông tự tại, thân vô ngại đến khắp các nơi, đi khắp mười phương không bị trở ngại, tuần tự thành tựu tất cả pháp môn.

Khi ấy, Đồng tử Thiện Tài vào vườn Phổ trang nghiêm, quán sát khắp nơi, trông thất Ưu-bà-di Y-xá-na, đồng tử đến chỗ vị ấy, đảnh lễ sát chân, nhiễu quanh vô số vòng, rồi đứng thẳng chắp tay thưa:

–Bạch Thánh giả! Trước đây con đã phát tâm Bồ-đề vô thượng nhưng con chưa biết Bồ Tát làm thế nào để học hạnh Bồ-tát và làm thế nào để tu đạo Bồ-tát? Con được nghe Thánh giả khéo hướng dẫn cho các Bồ-tát, cúi xin ngài chỉ dạy cho con!

Ưu-bà-di Y-xá-na bảo Thiện Tài:

–Này thiện nam! Ta đạt được một môn giải thoát của Bồ-tát tu tập không gián đoạn; nếu chúng sinh nào, vừa thấy thân ta, thoáng nghe danh ta, hoặc được nghe giáo pháp nơi ta, hoặc nhớ đến ta, cùng sống với ta, thân cận phụng sự cung cấp cho ta, thì đều được lợi ích. Thiện nam! Chúng sinh nào, không trồng thiện căn, không được sự ủng hộ của bạn bè, không được chư Phật hộ niệm thì tuy ở bên ta, trải nhiều thời gian cùng sống với ta, nhưng họ hoàn toàn không được gặp. Thiện nam! Còn những xhúng sinh nào được gặp ta, thì đều không có thoái chuyển nơi đạo Vô thượng Bồ-đề.

Thiện nam! Ở phương Đông có các Đức Như Lai, đang thành

Chánh đẳng giác, thường đến ngồi nơi tòa Sư tử báu này, thuyết pháp cho ta. Các Đức Như Lai ở phương Nam, Tây, Bắc; bốn góc trên dưới cũng đều đến đây, ngồi trên bảo tòa thuyết giáo pháp cho ta.

Thiện nam! Ta luôn gần gũi chư Phật nghe pháp, cùng sống chung với các Bồ-tát, không rời Tam-muội giải thoát của Bồ-tát.

Thiện nam! Chúng hội sống với ta, ở trong vườn Phổ trang nghiêm, có đến tám vạn bốn ngàn ức na-do-tha người mà từ xưa đã cùng khắng khít với ta, tụ tập môn hạnh đồng loại của các Bồ-tát; tất cả đều đạt. Bất thoái chuyển nơi đạo Vô thượng Bồ-đề. Ngoài ra còn có những chúng sinh khác, sống trong vườn này, hoặc lâu, hoặc mới đều tu theo môn hạnh đồng loại của ta và đều đứng vào hàng bất thoái chuyển.

Thiện Tài thưa:

–Bạch, Thánh giả phát tâm Vô thượng Bồ-đề bao lâu rồi?

Đáp:

–Thiện nam! Ta nhớ, vào thời Đức Phật Nhiên Đăng, ta đã từng thân cận phụng sự, cung kính cúng dường, nghe pháp thọ trì, tu hành phạm hạnh. Đến thời Đức Phật Ly Cấu, ta xuất gia học đạo, thọ trì chánh pháp. Đến thời Đức Phật Tinh Tú Tràng, ta nghe pháp mà tu hành và hoan hỷ cúng dường. Rồi đến thời Đức Phật Diệu Thắng Cát Tường, Đức Phật Liên Hoa Đức Tạng, Đức Phật Tỳ-lô-giá-na, Đức Phật Phổ Nhãn, Đức Phật Phạm Thọ, Đức Phật Kim Cương Tế, Đức Phật Thủy Thiên…

Thiện nam! Ta còn nhớ, trong vô lượng đời, vô lượng kiếp về trước; ta đã từng thân cận với ba mươi sáu hằng sa Đức Phật, hết tâm thờ phụng, cung kính cúng dường, xuất gia học đạo, tiếp nhận chánh pháp, phát thệ nguyện, được nhập Tam-muội, chúng được giải thoát, tất cả các môn hạnh như thế ta đều ghi nhớ hết, tâm không bỏ sót. Còn trước thời gian ấy, thì chỉ có trí Phật mới biết, còn khả năng của ta không nhớ hết được.

Thiện nam! Nên biết Bồ-tát mới phát tâm, không có hạn lượng đầy khắp tất cả pháp giới. Cửa đại Bi của Bồ-tát không có hạn lượng dung nạp tất cả cảnh giới chúng sinh. Cửa đại nguyện của Bồ-tát không có hạn lượng để làm rốt ráo tất cả pháp giới trong mười

phương. Cửa đại Từ của Bồ-tát không có hạn lượng, để che chở tất cả cảnh giới chúng sinh. Sự tu hành của Bồ-tát, không có hạn lượng, ở trong tất cả kiếp, tất cả cõi thường luôn tụ tập. Sức Tam-muội của Bồ-tát, không có hạn lượng làm cho đạo Bồ-tát không còn thoái chuyển. Sức Tổng trì của Bồ-tát không có hạn lượng, để có thể thâu giữ biển giáo pháp thính ứng với thế gian. Sức trí sáng của Bồ-tát không có hạn lượng để có khả năng lãnh hội vào khéo léo hành theo giáo pháp của chư Phật trong ba đời. Sức thần thông của Bồ-tát không có hạn lượng, để có thể hiện khắp cõi lưới biển trong mười phương. Sức biện tài của Bồ-tát không có hạn lượng để một lời được nói ra làm cho các chúng sinh tùy loài đều thấu hiểu. Thân thanh tịnh của Bồ-tát không có hạn lượng để có thể hiện thân khắp các cõi của chư Phật.

Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm, Quyển 8: Phẩm Nhập Bất Tư Nghì Giải Thoát Cảnh Giới Phổ Hiền Hạnh Nguyện (Phần 8)

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT

HOA NGHIÊM

QUYỂN 8

PHẨM NHẬP BẤT TƯ NGHÌ GIẢI THOÁT CẢNH GIỚI PHỔ

HIỀN HẠNH NGUYỆN (Phần 8)

Bấy giờ, Đồng tử Thiện Tài thưa:

–Bạch Thánh giả! Còn bao lâu nữa thì chứng đắc Vô thượng Bồ-đề?

Đáp:

–Thiện nam! Bồ-tát không vì giáo hóa, điều phục một chúng sinh, mà phát tâm Bồ-đề; không vì giáo hóa, điều phục một trăm chúng sinh, mà phát tâm Bồ-đề; không vì giáo hóa, điều phục một trăm ngàn chúng sinh, mà phát tâm Bồ-đề cho đến không vì giáo hóa, điều phục không thể nói xoay vòng không thể nói sở chúng sinh, mà phát tâm Bồ-đề, không vì giáo hóa thành thục chúng sinh trong một thế giới, mà phát tâm Bồ-đề cho đến không vì giáo hóa thành thục chúng sinh trong khắp không thể nói xoay vòng không thể nói thế giới, mà phát tâm Bồ-đề; không vì giáo hóa thành thục chúng sinh như số cực vi trần thế giới trong một cõi Diêm-phù-đề, mà phát tâm Bồ-đề; không vì thành thục chúng sinh như số cực vi trần thế giới trong một tứ thiên hạ, mà phát tâm Bồ-đề; không vì thành thục chúng sinh như số cực vi trần thế giới trong một tiểu thiên thế giới, mà phát tâm Bồ-đề; không vì thành thục chúng sinh như số cực vi trần thế giới trong một trung thiên thế giới, mà phát tâm Bồ-đề; không vì thành thục chúng sinh như số cực vi trần thế giới trong Tam thiên đại thế giới, mà phát tâm Bồ-đề cho đến không vì giáo hóa thành thục chúng sinh như số cực vi trần thế giới trong không thể nói xoay vòng không

thể nói của tam thiên đại thế giới, mà phát tâm Bồ-đề. Hơn nữa, Bồ-tát không vì thân cận, cúng dường nơi một Đức Như Lai, mà phát tâm Bồ-đề cho đến không vì thân cận, cúng dường, cực vi trần Đức Như Lai trong khắp không thể nói rồi lại không thể nói cõi Phật, mà phát tâm Bồ-đề; không vì thân cận cúng dường, các Đức Như Lai tuần tự tại thế cho đến tận đời vị lai trong một thế giới, mà phát tâm Bồ-đề cho đến không vì thân cận cúng dường Đức Như Lai tuần tự tại thế cho đến tận vị lai trong khắp không thể nói thế giới, mà phát tâm Bồ-đề; không vì thân cận cúng dường các Đức Như Lai tuần tự ra đời cho đến tận vị lai kiếp trong số cực vi trần thế giới một cõi Phật, mà phát tâm Bồ-đề cho đến không vì thân cận cúng dường các Đức Như Lai tuần tự ra đời cho đến tận vị lai kiếp trong số cực vi trần thế giới không thể nói rồi lại không thể nói cõi Phật, mà phát tâm Bồ-đề. Hơn nữa, Bồ-tát không vì làm nghiêm tịnh một thế giới, mà phát tâm Bồ-đề cho đến không vì làm nghiêm tịnh khắp không thể nói rồi không thể nói thế giới, mà phát tâm Bồ-đề; không vì làm nghiêm tịnh trong một cõi Phật mà phát tâm Bồ-đề cho đến không vì làm nghiêm tịnh số cực vi trần thế giới khắp không thể nói rồi không thể nói cõi Phật, mà phát tâm Bồ-đề. Hơn nữa, Bồ-tát không vì thọ trì giáo pháp của một Đức Như Lai, mà phát tâm Bồ-đề cho đến không vì thọ trì giáo pháp của số cực vi trần Như Lai khắp không thể nói rồi không thể nói cõi Phật, mà phát tâm Bồ-đề. Hơn nữa, Bồ-tát không vì tu tập hạnh nguyện từ một Đức Như Lai mà phát tâm Bồ-đề cho đến không vì tu tập hạnh nguyện của số cực vi trần Như Lai khắp không thể nói rồi không thể nói cõi Phật, mà phát tâm Bồ-đề. Hơn nữa, Bồ-tát không vì đi đến một cõi Phật mà phát tâm Bồ-đề cho đến không vì đi đến số cực vi trần khắp không thể nói rồi không thể nói cõi Phật, mà phát tâm Bồ-đề. Hơn nữa, Bồ-tát không vì làm trang nghiêm chúng hội của một Đức Như Lai, mà phát tâm Bồ-đề cho đến không vì làm trang nghiêm chúng hội của số cực vi trần Đức Như Lai khắp không thể nói rồi không thể nói cõi Phật, mà phát tâm Bồ-đề. Hơn nữa, Bồ-tát không vì thọ trì việc chuyển xe diệu pháp của một đúc Phật thuyết giảng, mà phát tâm Bồ-đề cho đến không vì thọ trì việc chuyển xe diệu pháp của số cực vi trần Đức Như Lai thuyết giảng khắp không thể nói rồi không thể nói

cõi Phật, mà phát tâm Bồ-đề. Hơn nữa, Bồ-tát không vì trụ trì pháp để lại của một Đức Như Lai, mà phát tâm Bồ-đề cho đến không vì trụ trì pháp để lại của số cực vi trần Như Lai khắp không thể nói rồi không thể nói cõi Phật, mà phát tâm Bồ-đề không vì trụ trì pháp để lại của các Đức Như Lai, tuần tự xuất hiện trong một thế giới cho đến tận đời vị lai, mà phát tâm Bồ-đề cho đến không vì trụ trì pháp để lại của các Đức Như Lai, tuần tự xuất hiện trong cực vi trần thế giới khắp không thể nói rồi không thể nói cõi Phật, đến tận đời vị lai, mà phát tâm Bồ-đề; không vì trụ trì pháp để lại của các Đức Như Lai, tuần tự xuất hiện trong cực vi trần thế giới như cõi Diêm-phù-đề đến tận đời vị lai, mà phát tâm Bồ-đề; không vì trụ trì pháp để lại của các Đức Như Lai, tuần tự xuất hiện trong cực vi trần thế giới như một tứ thiên hạ (bốn đại châu) đến tận vị lai kiếp, mà phát tâm Bồ-đề cho đến không vì trụ trì pháp để lại của các Đức Như Lai, tuần tự ra đời trong số cực vi trần thế giới khắp không thể nói rồi không thể nói cõi Phật, đến tận đời vị lai, mà phát tâm Bồ-đề. Lược nói như vầy: Không vì hoàn tất thệ nguyện của một Đức Phật, không vì đi đến cõi của một Đức Phật, không vì gia nhập chúng hội của một Đức Phật, không vì thọ trì pháp nhãn của một Đức Phật, không vì truyền bá giáo pháp của một Đức Phật, không vì biết thứ tự các kiếp trong một thế giới, không vì biết đủ loại biển tâm nơi một chúng sinh, không vì biết đủ loại biển căn nơi một chúng sinh, không vì biết đủ loại biển nơi một chúng sinh, không vì biết đủ loại biển hạnh nơi một chúng sinh, không vì biết đủ loại biển phiền não nơi một chúng sinh, không vì biết đủ loại biển tập khí phiền não nơi một chúng sinh cho đến không vì biết đủ loại biển tập khí phiền não nơi số cực vi trần chúng sinh khắp không thể nói rồi không thể nói cõi Phật, mà phát tâm Bồ-đề. Vì sao? Vì Bồ-tát muốn giáo hóa điều phục hết tất cả chúng sinh, nên mới phát tâm Bồ-đề; muốn thân cận cúng dường tất cả chư Phật không bỏ sót nên phát tâm Bồ-đề; muốn làm nghiêm tịnh hết thảy cõi nước của tất cả chư Phật, nên phát tâm Bồ-đề; muốn thủ hộ hết thảy giáo pháp của tất cả chư Phật, nên phát tâm Bồ-đề; muốn thuận theo hết thảy những sự hành đạo, của tất cả Như Lai, nên phát tâm Bồ-đề; muốn thành tựu trọn vẹn hết thảy mọi thệ nguyện rộng lớn của tất cả Như Lai, nên phát tâm

Bồ-đề; muốn đến hết các cõi nước của tất cả chư Phật, nên phát tâm Bồ-đề; muốn gia nhập khắp những chúng hội của tất cả chư Phật, nên phát tâm Bồ-đề; muốn biết tuần tự hết thảy các kiếp, trong tất cả thế giới, nên phát tâm Bồ-đề; muốn biết hết thảy biển tâm của tất cả chúng sinh, nên phát tâm Bồ-đề; muốn biết hết thảy biển căn tánh của tất cả chúng sinh, nên phát tâm Bồ-đề; muốn biết hết thảy biển tâm của tất cả chúng sinh, nên phát tâm Bồ-đề; muốn biết hết thảy biển nghiệp của tất cả chúng sinh, nên phát tâm Bồ-đề; muốn biết hết thảy biển hạnh của tất cả chúng sinh, nên phát tâm Bồ-đề; muốn diệt hết các biển phiền não của tất cả chúng sinh, nên phát tâm Bồ-đề; muốn lấp hết biển tập khí phiền não của tất cả chúng sinh nên phát tâm Bồ-đề.

Thiện nam! Tóm lại, Bồ-tát dùng trăm vạn a-tăng-kỳ hạnh và phương tiện như vậy mà phát tâm Bồ-đề.

Thiện nam! Hạnh của Bồ-tát là có thể nhập khắp các pháp, đều được chứng; có thể nhập khắp tất cả cõi, đều nghiêm tịnh.

Thiện nam! Thế nên, làm nghiêm tịnh hết thảy tất cả thế giới, thì nguyện của ta mới tận; biết hết thứ tự các kiếp trong tất cả thế giới khắp mười phương, thì nguyện của ta mới tận; thành tựu hết thảy biển công đức của tất cả chư Phật khắp mười phương, thì nguyện của ta mới tận; làm trang nghiêm hết biển chúng hội của tất cả chư Phật khắp mười phương, thì nguyện của ta mới tận; thấy hết biển sở thích của tất cả chúng sinh khắp mười phương, thì nguyện của ta mới tận, biết hết biển khí căn của tất cả chúng sinh khắp mười phương, thì nguyện của ta mới tận, của tất cả chúng sinh khắp mười phương, thì nguyện của ta mới tận; quán chiếu hết những biển hạnh của tất cả chúng sinh khắp mười phương, thì nguyện của ta mới tận; làm khô hết biển hoặc nghiệp của tất cả chúng sinh khắp mười phương, thì nguyện của ta mới tận; diệt hết biển khổ của tất cả chúng sinh khắp mười phương, thì nguyện của ta mới tận; lấp hết biển tập khí của tất cả chúng sinh khắp mười phương, thì nguyện của ta mới tận.

Thiện nam! Như thế, cho đến trăm ngàn vạn ức a-tăng-tỳ hạnh môn của Bồ-tát đều viên mãn, thì nguyện của ta mới viên mãn. Vì thế, Bồ-tát muốn viên mãn Nhất thiết trí, muốn tùy thân hạnh Bồ-tát,

muốn làm nghiêm tịnh tất cả cõi, thì không được biếng lười, phải dũng mãnh dốc cầu đối với tất cả các pháp.

Thiện nam! Nên biết Bồ-tát phát tâm Bồ-đề thì việc đã tu hành hạnh nguyện và chí lạc phải rộng lớn như pháp giới, hoàn toàn như hư không, trọn vẹn vô cùng tận thì nguyện của ta cũng hoàn toàn vô cùng tận; pháp giới rộng lớn nên không ngằn mé, thì nguyện của ta cũng rộng lớn không ngằn mé; cảnh giới chúng sinh vĩnh viễn vô tận, thì nguyện của ta cũng vĩnh viễn vô tận.

Đồng tử Thiện Tài thưa:

–Bạch Thánh giả! Môn giải thoát này tên gì?

Ưu-bà-di Y-xá-na đáp:

–Thiện nam! Môn giải thoát này tên là Ly ưu an ổn tràng. Thiện nam! Ta chỉ biết một môn giải thoát ấy. Còn như các Đại Bồ-tát ý chí sâu rộng như biển cả dung chứa Phật pháp tâm biết đủ không chán; ý chí vững chãi như núi Tu-di tu tập chánh hạnh không bị khuynh động; việc làm hữu ích như thuốc Thiện kiến, có khả năng trừ trọng bệnh phiền não cho chúng sinh; thân tuệ vô ngại như mặt trời sáng rực, diệt trừ vô minh đen tối cho các chúng sinh; tâm thương cao cả vô tận giống như đại địa, làm chỗ nương dụa cho khắp tất cả chúng sinh; công đức phước trí giống như gió thuận, giúp cho các chúng sinh, làm đại lợi ích, chiếu khắp thế gian như đại đăng, có công năng sinh tất cả ánh sáng trí tuệ. Thân hiện khắp nơi giống như vừng mây lớn, có khả năng mưa pháp tịch diệt cho chúng sinh; ánh sáng phước đức như vầng trăng tròn, có khả năng làm cho người thấy đều được an lạc; oai đức tối thắng giống như Đế Thích, có khả năng bảo hộ tất cả chúng sinh nhưng ta làm sao có thể biết và nói hết biển pháp, giới định, vô biên và cong đức, hạnh nguyện khó lường của các Đại Bồ-tát ấy.

Thiện nam! Nơi phương Nam xứ Hải Triều này, có một nước tên Na-la-tố, ở đó có vị tiên nhân tên Đại Oai Mãnh Thanh. Ông đến đó thỉnh vấn: “Bồ-tát làm thế nào để học hạnh Bồ-tát và tu đạo Bồ-tát”.

Khi ấy, Đồng tử Thiện Tài đảnh lễ sát chân Ưu-bà-di Y-xá-na, đi nhiễu vô số vòng, chí thành chiêm ngưỡng, bùi ngùi rơi lệ nghĩ: “Bậc Thiện tri thức khó xuất hiện ở đời, ví như hoa Ưu-đàm; bậc

Thiện tri thức rất khó gặp gỡ; bậc Thiện tri thức khó được thân cận; bậc Thiện tri thức khó được phụng sự; bậc Thiện tri thức khó làm cho hoan hỷ”. Lại nghĩ tiếp: “Khó được Bồ-đề; khó được những thiện căn của Bồ-tát; khó làm cho các căn thanh tịnh như Bồ-tát; khó gặp bậc Thiện tri thức đồng hành; khó tích tập thiện căn rộng lớn của các Bồ-tát; khó làm cho cảnh giới rộng lớn tịch tĩnh như các Bồ-tát, khó quán sát đúng các hạnh nguyện của các Bồ-tát; khó tư duy theo mỗi giáo pháp của Bồ-tát; khó tu hành theo y diệu hạnh của Bồ-tát; khó ghi nhớ thiện tâm phát sinh của các Bồ-tát; khó nhanh chóng làm phát sinh phương tiện của các Bồ-tát; khó khéo léo làm phát triển ánh sáng pháp Nhất thiết trí”, suy nghĩ thế xong rồi từ giã ra đi.

Bấy giờ, Đồng tử Thiện Tài, nhớ lại lời dạy của Bồ-tát, nhớ lại tịnh hạnh của Bồ-tát liền phát sinh tâm nhanh chóng làm tăng trưởng pháp lực của các Bồ-tát; phát sinh tâm nhanh chóng thấy ánh sáng khắp nơi của chư Phật; phát sinh tâm nhanh chóng gìn giữ được tất cả tạng pháp; phát sinh tâm nhanh chóng làm tăng trưởng tất cả đại nguyện; phát sinh tâm nhanh chóng hiện thấy các pháp trong mười phương; phát sinh tâm nhanh chóng chiếu sáng bản tánh của các pháp; phát sinh tâm nhanh chóng dẹp tan tất cả chướng ngại; phát sinh tâm nhanh chóng quán sát pháp giới không tối tăm; phát sinh tâm nhanh chóng như kim cương, có khả năng hủy hoại nội cấu; phát sinh tâm nhanh chóng đánh gục quân ma vương phát sinh tâm nhanh chóng làm thanh tịnh trang nghiêm ý báu; tư duy như thế và từ từ đi đến nước Na-la-tố, tìm tiên Đại Oai Mãnh khắp nơi. Đồng tử gặp một khu rừng lớn, khu rừng này rất um tùm được trang trí bang vô số loại cây như: Các loại cây có lá, thì cành lá nương nhau vươn thẳng, lá xanh che kín um tùm; các loại cây có hoa, cành lá che phủ chen với nhiều hoa tươi đẹp; các loại cây ăn trái thì đua nhau chín rộ; các loại cây báu thì làm mưa quả ma-ni. Cây đại chiên-đàn đứng thẳng có ở khắp nơi. Các cây trầm thủy, thường tỏa hương thơm. Cây Diêm-phù-đàn, thường mưa trái ngọt; cây hương vừa ý có mùi thơm trang nhã. Cây Ba-trá-la, hoa của nó tươi tốt và xinh đẹp, hương thơm ngát cả bốn mặt; cây Ni-câu-đà thì thân cao vút, cành lá vươn dài xoay tròn như cái lọng; hoa sen xanh, hoa sen vàng, hoa sen đỏ

và hoa sen trắng nở đầy khắp nơi, tảo vẻ đẹp cho các hồ nước.

Lúc bước vào khu đại lâm này, Đồng tử Thiện Tài trông thấy cây Chiên-đàn to lớn, đứng thẳng, các cành vươn rộng, hoa lá dày kín, xếp thành bóng mát và vị tiên nhân ấy đang ở dưới cây này, búi tóc vấn cao, ngồi trên chiếu bằng cỏ thơm với mười ngàn tiên chúng vây quanh kín cả trước sau. Những vị tiên này, hoặc mặc y phục da nai, hoặc mặc y phục vỏ cây, hoặc mặc y phục đan bằng cỏ mịn, đủ các loại y phục, tóc quấn búi xõa xuống, đang đứng chiêm ngưỡng.

Thiện Tài thấy rồi, liền bước đến chỗ vị ấy, chí thành đảnh lễ, năm vóc sát đất, rồi thưa:

–Nay con được gặp chân Thiện tri thức! Thiết nghĩ: Bậc Thiện tri thức, chính là cánh cửa hướng đến Nhất thiết trí, giúp con nhập vào đạo chân thật. Bậc Thiện tri thức, chính là cỗ xe hướng đến Nhất thiết trí, giúp con đến được quả vị Như Lai. Bậc Thiện tri thức, chính là con thuyền hướng đến Nhất thiết trí giúp con đến đảo báu trí tuệ. Bậc Thiện tri thức, chính là ngọn đuốc hướng đến Nhất thiết trí, giúp con phát sinh ánh sáng mười Lực. Bậc Thiện tri thức, là con đường hướng đến Nhất thiết trí, giúp con sớm vào thành Niết-bàn. Bậc Thiện tri thức, chính là ngọn đèn hướng đến Nhất thiết trí, giúp con thông hiểu con đường tà và chánh. Bậc Thiện tri thức, chính là nhịp cầu hướng đến Nhất thiết trí, giúp con vượt qua dòng sinh tử. Bậc Thiện tri thức, chính là cây lọng hướng đến Nhất thiết trí, giúp con giữ được bóng mát từ bi. Bậc Thiện tri thức, chính là bến hướng đến Nhật thiết trí, giúp con sớm được đến bến bờ công đức. Bậc Thiện tri thức, chính là đôi mắt hướng đến Nhất thiết trí, giúp con thấy được cửa pháp tánh. Bậc Thiện tri thức, chính là cơn thủy triều hướng đến Nhất thiết trí, giúp con hiện được khả năng không hiện thời gian. Thưa như thế rồi, đồng tử đứng lên đi nhiễu vô số dòng, đến trước chắp tay thưa:

–Bạch Thánh giả! Trước đây, con đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề, nhưng chưa biết Bồ-tát làm thế nào để học hạnh Bồ-tát, Bồ-tát làm thế nào để tu đạo Bồ-tát? Con được nghe Thánh giả có khả năng khéo léo chỉ dạy, xin mở lòng chỉ dẫn.

Bấy giờ, vị Tiên ấy xoay người nhìn khắp tiên chúng, rồi nói với họ:

–Các vị nên biết! Vị đồng tử này đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề. Đồng tử muốn bố thí vô úy cho tất cả chúng sinh. Đồng tử muốn cho tất cả chúng sinh được lợi ích. Đồng tử muốn ban sự an lạc cho tất cả chúng sinh. Đồng tử muốn được che mây pháp của các Đức Như Lai. Đồng tử muốn dạo khắp biển giáo pháp của tất cả chư Phật. Đồng tử muốn thắp ngọn đèn bằng tất cả ánh sáng đại trí. Đồng tử muốn tuôn tất cả mây đại Từ bi. Đồng tử muốn uống hết nước pháp cam lồ. Đồng tử muốn mưa mưa pháp rộng lớn cho tất cả. Đồng tử muốn đem vầng trăng trí chiếu khắp thế gian. Đồng tử muốn dập tắt hơi nóng độc của phiền não cho chúng sinh. Đồng tử muốn ban thiện pháp mát mẻ cho thế gian. Đồng tử muốn làm tăng trưởng tất cả thiện căn cho hàm thức.

Khi nghe lời ấy rồi, các tiên chúng đều đem những loài hương hoa thượng hạng dâng lên Thiện Tài, rồi trải thân đảnh lễ, nhiễu quanh vô số vòng, tán dương khen ngợi và nói:

–Hôm nay đồng tử nhất định có khả năng cứu hộ tất cả chúng sinh, nhất định có khả năng diệt trừ các khổ địa ngục, nhất định có khả năng dứt hẳn các nẻo súc sinh, nhất định có khả năng tách xa cảnh giới Diêm-la vương, nhất định có khả năng đóng bít các cửa nạn xứ, nhất định có khả năng làm khô kiệt các biển ái dục, nhất định có khả năng làm khô kiệt biển ái dục, nhất định có khả năng dập tắt hết khổ ấm cho chúng sinh, nhất định có khả năng phá tan hắc ám vô minh, nhất định đem núi Đại luân vi phước đức, giúp đỡ khắp thế gian làm cho họ được an lạc, nhất định đem núi Tu-di trí tuệ báu, chỉ rõ công đức trí tụ cho thế gian, nhất định đem mặt trời trí thanh tịnh vô ngại, mở thông kho tàng pháp của tất cả thiện căn, nhất định giúp cho chúng sinh mở mắt trí sáng, cảnh tỉnh thế gian về đường chánh.

Bấy giờ, Đại Oanh Mãnh Thanh nói với chúng tiên:

–Này các vị! Người nào có thể phát tâm Vô thượng Bồ-đề, thì nhất định có khả năng dũng mãnh hành hạnh Bồ-tát, nhất định có khả năng làm lợi ích cho tất cả chúng sinh, nhất định cho chúng sinh đại lợi lạc, nhất định có khả năng thành tựu tất cả đạo trí. Vị Thiện nam này đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề, sẽ làm thanh tịnh đất công đức cho tất cả chư Phật.

Nói thế rồi vị ấy bảo Đồng tử Thiện Tài:

–Thiện nam! Ta được môn giải thoát Vô thắng tràng của Bồ-tát.

Thiện Tài thưa:

–Bạch Thánh giả! Cảnh giới của môn giải thoát này thế nào?

Vị Đại tiên này liền đưa cánh tay phải, xoa đầu Thiện Tài, nắm tay Thiện Tài. Ngay khi ấy, Thiện Tài tự thấy thân mình được đến khắp cực vi trần thế giới trong trăm ngàn cõi Phật khắp mười phương, đến chỗ cực vi trần các Đức Như Lai trong ngàn cõi Phật khắp mười phương; thất cõi Phật và chúng hội ấy có đủ cách trang nghiêm, thấy các Đức Phật ấy có đủ những tướng hảo, ánh sáng rực rỡ, lại được nghe Đức Phật ấy diễn thuyết giáo pháp thích ứng với tâm của chúng sinh, một câu, một kệ đều thông đạt, cùng tiếp nhận những giáo pháp khác của chư Phật cùng tiếp nhận, thọ ký và thông hiểu những nghĩa lý khác nhau, tuần tự trước sau, không có nhầm lẫn; biết Đức Phật ấy độ chúng sinh đủ các căn cơ, tùy theo căn tánh của họ mà mưa xuống những trận mưa pháp, làm cho họ đều được thành thục; biết các Đức Phật ấy từ xưa, đã dùng đủ các trí giải, làm thanh tịnh các biển nguyện, dùng nguyện thanh tịnh làm thành tựu các lực; cũng thấy Đức Phật kia, tùy theo tâm của chúng sinh mà hiện đủ những sắc thân sai biệt; thấy lưới ánh sáng lớn của Đức Phật kia, đủ các sắc tướng thanh tịnh viên mãn; cũng biết trí vô chướng ngại và chúng hội đạo tràng của Đức Phật ấy là thanh tịnh trang nghiêm; lại thấy thân mình ở khắp chỗ của các Đức Như Lai, thân cận cúng dường và thọ trì chánh pháp, hoặc ở nơi Đức Phật một ngày đêm, hoặc ở nơi Đức Phật bảy ngày đêm, hoặc trải qua nửa tháng, một tháng, một năm, mười năm, một trăm năm, một ngàn năm, hoặc trải qua một ức năm, rồi trăm ức, ngàn ức, trăm ngàn ức năm, hoặc triệu ức năm, hoặc mười vạn ức năm, hoặc trải qua nửa kiếp, hoặc trải qua một kiếp, trăm kiếp, ngàn kiếp hoặc trăm ngàn ức, triệu vạn ức kiếp cho đến vô lượng vô lượng cõi Phật cực vi trần kiếp. Tất cả như thế đều biết rõ và thông đạt hết.

Bấy giờ, Đồng tử Thiện Tài nhờ ánh sáng từ trí giải thoát Vô thắng tràng của Bồ-tát chiếu đến, cho nên đạt được ánh sáng Tam-muội Tỳ-lô-giá-na tạng; nhờ ánh sáng Tam-muội giải thoát trí vô tận

chiếu đến, cho nên đạt được ánh sáng Tổng trì, gồm thâu chung hết các phương và hiện thân các phương; nhờ ánh sáng Tổng trì kim cương luân chiếu đến, cho nên đạt được ánh sáng Tam-muội trí tuệ tụ cảnh giới thanh tịnh; nhờ ánh sáng Bát-nhã ba-la-mật tạng trang nghiêm giới hạn cảnh giới Phổ môn chiếu đến, cho nên được ánh sáng Tam-muội tạng hư không viên mãn của Đức Phật; nhờ ánh sáng Tam-muội pháp luân giới, định, tuệ của các Đức Phật chiếu đến, cho nên được ánh sáng Tam-muội trí viên mãn vô tận trong ba đời.

Khi ấy, vị tiên kia buông tay Thiện Tài ra, đồng tử chợt thấy thân mình vẫn nguyên chỗ cũ. Vị tiên nói:

–Thiện nam, ông có nhớ gì không?

Thiện Tài đáp:

–Duy chỉ có sức của Thánh giả Thiện tri thức mới giúp cho con nhớ lại rõ ràng mạch lạc.

Vị tiên nói:

–Thiện nam! Ta chỉ biết mỗi môn giải thoát Vô thắng tràng Bồ-tát này thôi. Còn như các Đại Bồ-tát thành tựu tất cả Tam-muội thù thắng, trong tất cả trời đềy được tự tại; trong một niệm, có khả năng phát sinh vô lượng cảnh giới trí tuệ vi diệu của chư Phật; dùng trí tuệ của Phật để trang nghiêm, chiếu khắp thế gian không bị chướng ngại. Chỉ trong một niệm vị ấy có khả năng nhập khắp cảnh giới ba đời, phân thân đến khắp cõi nước trong mười phương, trí thân nhập khắp tất cả pháp giới, tùy theo tâm của chúng sinh mà hiện ra trước họ, phóng ra ánh sáng thanh tịnh, làm cho họ quán chiếu lại căn hạnh của mình, để vượt an vui và lợi lạc; nhưng ta làm sao có thể biết và nói hết những công đức và những hạnh nguyện thù thắng ấy, cõi nước trang nghiêm ấy, cảnh giới trí ấy, việc nhập định ấy, thần thông biến hóa ấy, diệu dụng giải thoát ấy, thân tướng khác nhau ấy, âm thanh tịnh ấy, ánh sáng trí tuệ ấy, cảnh giới ba đời ấy, sắc thân đến khắp nơi ấy, trí thân chiếu khắp nơi ấy, tùy căn cơ hiện khắp ấy, tùy thời làm lợi ích ấy, tùy phong tục mà hướng dẫn ấy, thuyết giảng bằng viên âm ấy, diệu hạnh thanh tịnh ấy, chiếu lưới ánh sáng ấy!

Thiện nam! Ở phương Nam này có một xóm làng tên Y-sa-na,

nơi đó có một trụ xứ tên A-dã-đát-na và chính nơi đấy có vị Bà-la-môn tên là Thắng Nhiệt, ông nên đến chỗ vị ấy tham vấn: “Bồ-tát làm thế nào để học hạnh Bồ-tát và tu đạo Bồ-tát?”.

Lúc ấy, Đồng tử Thiện Tài vui mừng phấn khởi, đem tâm kính mến, đảnh lễ sát chân vị ấy, nhiễu quanh vô số vòng, thành tâm chiêm ngưỡng, rồi từ giã đến phương Nam.

Bấy giờ, Đồng tử Thiện Tài nhờ ánh sáng môn giải thoát Vô thắng tràng của Bồ-tát chiếu vào tâm; cho nên được trụ vào năng lực các loại thần thông nơi cảnh giới bất tư nghì của chư Phật, chứng trí các loại thần thông giải thoát bất tư nghì của Bồ-tát; được ánh sáng trí Tam-muội bất tư nghì của Bồ-tát; được ánh sáng trí của Tam-muội huân tập tất cả thời; được ánh sáng trí biết rõ khắp tất cả cảnh giới, đều nương vào tưởng mà trụ Tam-muội; được nhập vào ánh sáng trí cụ túc thù thắng của tất cả thế gian. Do được ánh sáng trí như thế, cho nên ở khắp nơi, đều tùy cảnh mà hiện thân, tùy theo từng thân hiện mà dùng trí cứu cánh, diễn nói pháp cưu cánh bình đẳng, pháp không hai, pháp không khác và pháp không phân biệt; dùng trí sáng suốt chiếu khắp cảnh giới. Người nào được nghe pháp tạng thanh tịnh giải thoát sâu xa, đều có thể tin hiểu thọ nhận và quyết định trong sạch để hiểu rõ hoàn toàn về tự tánh của các pháp, không có nghi hoặc, tâm không xả bỏ mà luôn thâu giữ tu tập diệu hạnh của các Bồ-tát, tinh tấn dũng mãnh hướng đến Nhất thiết trí, không bị thoái chuyển đạt được ánh sáng trí khác nhau của mười lực, thường mến mộ pháp sâu xa không biết nhàm chán; nhờ tu hành chân chánh, an trụ vào Nhất thiết trí, nên tâm vị ấy hướng thẳng đến và nhập cảnh giới Phật, phát sinh sự trang nghiêm rộng lớn của Bồ-tát và tròn đầy vô biên đại nguyện thanh tịnh; bằng trí vô chướng ngại, biết vô biên mạng lưới thế giới, dùng tâm không biếng trễ, độ vô biên biển chúng sinh; thông đạt vô biên cảnh giới các hạnh của Bồ tát; thấy khắp vô biên các loại khác nhau của tất cả thế gian; nhập vô biên thế giới rộng hẹp đẹp xấu; biết vô biên lưới tưởng khác nhau của tất cả thế giới; biết hết vô biên lập trường của tất cả thế giới; biết hết vô biên ngôn từ khen ngợi của tất cả thế giới; biết khắp vô biên sự tin hiểu khác nhau của tất cả chúng sinh; biết hết vô biên thời tiết thành thục của tất cả chúng sinh;

biết hết vô biên tư tưởng khác nhau của tất cả chúng sinh; thấy hết vô biên sắc tướng khác nhau của tất cả chúng sinh, tùy theo căn cơ của họ mà tạo phương tiện, Làm cho thuần thục và tưởng nhớ Thiện tri thức; tuần tự đi đến làng Y-sa-na. Đến nơi, đồng tử trông thấy vị Bà-la-môn Thắng Nhiệt tu các pháp khổ hạnh trong mặt trời đỏ rực, lửa cháy bốn phía giống ngọn núi lớn, bên trong có núi đao hết sức cao lớn. Người nào muốn chuyên cần cầu trí Nhất thiết trí thì leo lên núi đao ấy, nhảy vào lửa.

Đồng tử Thiện Tài đến chỗ vị ấy, đảnh lễ sát chân rồi chắp tay thưa:

–Bạch Thánh giả! Trước đây con đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề, nhưng con chưa biết Bồ-tát làm thế nào để học hạnh Bồ-tát, làm thế nào để tu đạo Bồ-tát. Con được nghe, Thánh giả có khả năng khéo léo dạy bảo, xin thuyết giảng cho con!

Vị Bà-la-môn nói:

–Thiện nam! Nếu hôm nay ông có can đảm leo lên núi đao này và gieo thân vào trong lửa, thì các hạnh Bồ-tát đều được thành tựu.

Lúc ấy, Đồng tử Thiện Tài suy nghĩ như vầy: “Được thân người là khó, thoát các nạn là khó, được không nạn là khó, xa pháp ác là khó, được pháp tịnh là khó, đầy đủ các căn là khó, được nghe chánh pháp là khó, gặp chân Thiện tri thức là khó, tiếp nhận chánh giáo đúng lý là khó, được đời sống chân chánh là khó, được tu hành theo chánh pháp là khó. Đây có phải ma không? Phải ma làm ra không? Hay chẳng phải ma, hoặc là do bè nhóm hiểm ác, giả làm tướng Bồ-tát Thiện tri thức để gây oán thù với các Bồ-tát nhưng lại muốn làm cho ta khó tạo thiện căn muốn sống cũng khó, muốn thực hiện phạm hạnh cũng khó, cản trở ta tu hành đạo Nhất thiết trí, dẫn dắt ta đi vào con đường tà ác, ngăn không cho ta chứng pháp môn giải thoát, ngăn sự cầu Phật pháp Vô thượng của ta”.

Khi đồng tử suy nghĩ như vậy, có mười ngàn Phạm thiên đứng trong không trung nói:

–Thiện nam! Đừng nghĩ như vậy, đừng nghĩ như vậy! Vị Thánh giả này đã được ánh sáng Tam-muội kim cương diệm, đã phát đại tinh tấn dũng mãnh bất thoái, đã nguyện vào sinh tử để độ các chúng sinh,

muốn làm khô tất cả các biển tham dục, muốn rọc nát tất cả các lưới tà kiến, muốn thiêu tất cả củi phiền não, muốn vận độ những sa mạc hiểm nạn, muốn đoạn trừ hết những kinh sợ về già, bệnh, chết; muốn thổi tan núi chướng vô minh, muốn hướng dẫn toàn thể ra khỏi rừng đầy những mê hoặc, muốn phóng ra ánh sáng của tất cả diệu pháp để xua đuổi hết những bóng tối ngu si trong ba đời.

–Thiện nam! Chúng ta là những Phạm thiên, chấp trước tà kiến, đều cho mình là bậc tự tại, là người có năng lực tạo tác, là bậc siêu việt hơn tất cả thế gian. Nhưng khi năm nhiệt đốt thân của vị Bà-la-môn này, ánh sánbg lửa ấy chiếu đến cung điện của ta, ta liền tỏ ngộ, không còn chấp vào chỗ ở và các cảnh giới Thiền định của mình, rồi cùng nhau đến chỗ vị ấy. Bấy giờ, vì chúng ta, vị Bà-la-môn ấy lập tức dùng sức thần thông hiện đại khổ hạnh, giúp chúng ta diệt trừ hết các tà kiến và thuyết pháp để chúng ta đoạn trừ hết tất cả kiêu mạn; rồi vì toàn thể chúng sinh trong thế gian mà an trụ đại Từ, thể hiện đại Bi, phát tâm rộng lớn, phát ý Bồ-đề, an trụ nguyện kiên cố, thích cầu giải thoát, thường thấy chư Phật, thường thuyết giáo pháp, tâm không chấp trước vào tất cả các nơi, có khả năng chuyển tất cả xe pháp viên mãn, giọng nói của bậc ấy vang vọng khắp nơi không bị ngăn ngại.

Lại còn có mười ngàn chúng thiên ma, đứng trên không trung, đem ma-ni báu của cõi trời, tung lên mình vị Bà-la-môn, rồi nói với Thiện Tài:

–Thiện nam! Khi năm nhiệt đốt thân vị Bà-la-môn này, ánh sáng từ nơi lửa ấy, che khuất những cung điện của chúng ta, cho đến thân, ngọc anh lạc và các vật để trang nghiêm của chúng ta cũng bị ánh sáng ấy làm mờ hẳn; khiến cho ta không đắm chấp vào nó, rồi ta cùng quyến thuộc đến chỗ vị ấy. Bấy giờ, vị ấy thuyết pháp, giúp cho ta cùng với vô lượng Thiên tử, Thiên nữ khác được bất thoái chuyển nơi Vô thượng Bồ-đề.

Lại có mười ngàn vua trời Tha hóa tự tại, ở trên không trung cùng tunh hoa trời rồi nói:

–Thiện nam! Khi năm nhiệt đốt thân vị Bà-la-môn này thì ánh sáng ấy, che khuất cả cung điện, ngọc anh lạc cho đến vật trang

nghiêm và thân của ta, tất cả đều bị ánh sáng ấy làm mờ hẳn; khiến cho ta không đắm chấp vào nó, rồi ta cùng quyến thuộc đến chỗ vị ấy. Bấy giờ, vị ấy thuyết pháp, giúp thân và tâm của ta đều được tự tại; ở trong phiền não mà vẫn được tự tại đối với các việc như: Thọ sinh, thọ mạng, nghiệp chướng, Tam-muội, vật dụng để trang nghiêm và tâm Bồ-đề cho đến các pháp Phật đều đạt được tự tại.

Lại còn có mười ngàn vua trời Hóa lạc, đứng trên không trung trổi nhạc trời và dùng âm thanh vi diệu cung kính cúng dường rồi nói:

–Thiện nam! Khi năm nhiệt đốt thân vị Bà-la-môn này, ánh sáng của lửa ấy chiếu đến cung điện của chúng ta, thì các thứ để trang nghiêm và các ánh sáng đều ẩn mất, làm cho thân ta với các thể nữ không đắm nhiễm vào năm dục, không thọ hưởng dục lạc, thân tâm mềm mại, rồi cùng các quyến thuộc đến chỗ vị ấy. Bấy giờ, vị ấy thuyết pháp, làm cho tâm của chúng ta đều được thanh tịnh, được sáng suốt, có bản lãnh, được thuần thiện, được nhu hòa, được hoan hỷ cho đến việc làm đầy đủ nơi trí thân thanh tịnh của mười lực, phát sinh vô lượng sắc thân thanh tịnh, phát ra vô lượng từ ngữ thanh tịnh, phát sinh vô lượng âm thanh của Như Lai, ngộ nhập vào tâm của vô lượng Đức Như Lai, đạt được trọn vẹn trí Nhất thiết trí.

Lại có mười ngàn vua trời Đâu-suất, Thiên tử, Thiên nữ và vô lượng quyến thuộc, ở trên không trung, giăng các mây hương, mưa các loại hương thơm, cung kính cúng dường rồi nói:

–Thiện nam! Khi năm nhiệt đốt thân Bà-la-môn này, ánh sáng ấy chiếu đến cung điện của chúng ta làm cho chư Thiên chúng ta và các quyến thuộc ở nơi cung điện của mình không sinh đắm nhiễm, không tham thú vui, đều cùng nhau đến chỗ vị ấy. Bấy giờ, Bà-la-môn đó thuyết pháp, giúp cho chúng ta đoạn trừ những ái nhiễm nơi năm dục, sống thiểu dục, tri túc, vui vẻ, vừa ý, phát sinh các thiện căn, phát triển các tâm Bồ-đề cho đến hoàn thiện tất cả pháp Phật.

Lại có mười ngàn vua trời Dạ-ma, các Thiên tử, các Thiên nữ, quyến thuộc của mình, vây quanh ở trên không trung, đem các loại hoa trời như Mạn-đà-la, Ma-ha mạn-đà-la và hoa Câu-tô-ma, tung lên thân của Bà-la-môn để cung kính cúng dường, rồi nói:

–Thiện nam! Khi năm nhiệt đốt thân Bà-la-môn này, ánh sáng ấy chiếu đến cung điện của chúng ta, nó có năng lực làm cho chúng ta khi hội họp không còn tham đắm các âm nhạc cõi trời, cũng không yêu thích tự thân và các quyến thuộc mà đến chỗ vị ấy, nghe thuyết pháp, xả bỏ các thứ dục lạc, quay về cầu xin tất cả pháp Phật.

Lại còn có mười ngàn chư Thiên trời Tam thập tam và các vua Đế Thích cùng các Thiên tử, các Thiên nữ, quyến thuộc của mình, vây quanh ở trên không trung, mưa xuống các loại y phục như: Thiên y, các anh lạc báu, các vật dụng để trang nghiêm và hoa Câu-tô-ma, thành kính cúng dường, rồi nói:

–Thiện nam! Khi năm nhiệt đốt thân Bà-la-môn này, thì ánh sáng ấy chiếu đến cung điện của chúng ta, làm cho chúng ta và các thiên chúng hoặc đang tập hợp nơi cung điện thù thắng của mình, hoặc dạo chơi ngoài vườn cây, hoặc nơi hý trường trổi các âm nhạc để vui đùa; bỗng nhiên không còn thích thú, đành phải cùng quyến thuộc đi đến chỗ vị ấy. Bấy giờ, vị ấy thuyết giảng cho chúng ta, tất cả các pháp đều vô thường, dời đổi, biến động, tiêu tan, hư hoại; giúp ta dứt trừ sự buông lung kiêu mạn, mến mộ đạo Vô thượng Bồ-đề. Thiện nam! Lúc ta gặp vị Bà-la-môn này thì đỉnh núi Tu-di chấn động sáu cách, chư Thiên chúng ta thấy tướng ấy rồi tâm hết sức kinh sợ và nhàm chán, cùng lúc ấy, đồng phát tâm Vô thượng Bồ-đề, cầu trí Nhất thiết trí.

Lại có mười ngàn đại Long vương, đó là Long vương Y-la-bát-na Long vương Nan-đà, Long vương Ưu-ba-nan-đà… ở trong không trung, giăng vầng mây hương lớn, từng lúc tuôn xuống vô lượng trận mưa hương chiên-đàn thơm ngào ngạt. Vô số long nữ hòa tấu nhạc trời, mưa hoa đẹp và nước đầy hương của cõi trời để cung kính cúng dường, rồi nói:

–Thiện nam! Khi năm nhiệt đốt thân của vị Bà-la-môn này, thì ánh sáng ấy chiếu đến cung điện của chúng ta, làm cho các long chúng dứt hết kinh sợ về cát nóng, về chim cánh vàng và trừ nhiệt sân hận. Tâm không còn nhiễm ô, thân được mát mẻ, an ổn thư thái; lại giảng thuyết hợp với căn cơ của chúng ta. Người nghe tin hiểu và chán ghét cảnh giới rồng, đem hết tâm lực, dứt trừ tất cả các nghiệp chướng

ác, cho đến phát tâm Vô thượng Bồ-đề, an trụ trọn vẹn vào trí Nhất thiết trí.

Lại có mười ngàn Dạ-xoa vương, ở trên không trung, đều đem các phẩm vật thượng hạng cúng dường vị Bà-la-môn ấy và Thiện Tài, rồi nói:

–Thiện nam! Khi năm loại nhiệt đốt thân vị Bà-la-môn này, có một năng lực làm cho chúng ta và quyến thuộc đều phát tâm thương tưởng đến các chúng sinh. Các La-sát và Cưu-bàn-trà… cũng phát tâm Từ, nhờ thế mà có khả năng ban sự an lạc cho các chúng sinh, không còn bị quấy nhiễu; tất cả đều dẫn quyến thuộc đến gặp chúng ta, rồi chúng ta cùng họ liền đi đến chỗ vị Bà-la-môn. Bấy giờ, vị ấy thuyết pháp, làm cho thân tâm của chúng ta đều được an lạc, oai lực tăng trưởng. Vả lại còn làm cho vô lượng Dạ-xoa, La-sát và Cưu-bàn-trà đều phát tâm Vô thượng Bồ-đề.