Diệu Pháp Liên Hoa Kinh Văn Cú

Quyển thứ 10

(Phần trước)

- Thiên Thai Trí Giả Đại Sư giảng - Sa Môn Thích Như Điển, Phương Trượng Chùa Viên Giác Hannover, dịch từ chữ Hán sang tiếng Việt ngày 6 tháng 10 năm 2010 tại Tu Viện Viên Đức – Ravensburg.

Từ „ngoài ra việc đánh mất tâm“ trở đi; bên trên dụ cho phi diệt hiện diệt. Bên trên lại có 2. Một là chết chẳng lâu dài; dụ bên trên cho phi diệt hiện diệt. Thứ hai là các con tỉnh ngộ. Dụ bên trên là nói việc diệt độ lợi ích. Lại nói lý do của sự chết, do các con chẳng chịu uống thuốc. Dụ bên trên chỉ cho những kẻ kém đức, thấy Phật ở đời, mà hay sanh tâm kiêu tứ (kiêu mạn và tự hào). Bên trên trong hiện diệt ấy lại có 2. Một là Bản thật chẳng diệt; hai là phi diệt nói là diệt. Lý do chẳng xuất hiện sự nhập diệt. Lại xướng rằng nhập diệt là lợi ích. Nay thí dụ chẳng dụ phần thứ nhất, mà làm sáng tỏ lý do của sự hiện diệt. Chính là do chúng sanh đức kém, thấy Phật mà chẳng tu hành; tức là chẳng chịu uống thuốc vậy.

Từ „Ta nay giả thử“ trở đi; chính thức nói lên việc ra đi. Dụ cho phi diệt mà nói là diệt. Ở trong nầy làm sáng tỏ sự buồn khổ, già nua; lại chia ra làm 2. Một là đưa ra lời nói về sự lưu trụ trong quá khứ. Dụ bên trên việc ở ấy có sự tổn hoại (nên) diệt có lợi ích. Hai tức là tạo ra lời nói nầy và xướng lên sự chết. Chính thức dụ cho hiện diệt và việc hóa độ đã xong. Giờ chết đã đến, sẽ vào Niết Bàn. Lưu truyền kinh điển và những lời dạy lại; cho nên nói là thuốc chữa tốt; nay lưu lại ở cõi nầy.

Diệu Pháp Liên Hoa Kinh Văn Cú – Quyển thứ 10 (Phần trước)

Lại đến nước khác tức là ở nơi đây hiện diệt mà ở phương khác thì hiện sanh. Câu văn trên lại nói rằng: Nguyện ở phương kia đưa mắt nhìn và gìn giữ; tức là ý nghĩa nầy. Di sử có nghĩa là giữ lấy trong Niết Bàn mà nói lớn tiếng cho mọi người, làm sứ giả. Hoặc dùng thần thông; hoặc dùng xá lợi; hoặc dùng kinh dạy mà làm người sứ. Nay dùng sự 4 nương tựa nơi Bồ Tát để nói với chúng sanh là Phật đã diệt độ rồi. Hằng lưu giữ pháp nầy, ta nay tuyên nói hoằng dương; ngươi nên thọ lãnh hành trì. Sau nầy chúng sanh nếu chẳng theo 4 việc nương tựa để truyền thuật kinh pháp thì há có thể tự biết được rằng Phật đã diệt độ rồi chăng? Cho nên phải dùng 4 nơi nương tựa như là một sứ giả.

Thứ 2 là „lúc ấy các con“ trở đi! Các con tỉnh ngộ, dụ cho hiện diệt lợi ích. Câu văn trên lại chia làm 2. Một là làm sáng tỏ sự tổn hoại và sự lợi ích; hai là giải thích sự tổn hoại và sự lợi ích. Nay bằng thí dụ cho việc được lợi ích. Trong nầy có „tự suy nghĩ riêng lẻ“ trở đi; làm sáng tỏ việc được lợi ích sau khi diệt độ. Như Ưu Ba Cấp Đa đã giáo hóa lưu truyền. Lại chia ra làm 2. Một là hiện diệt lợi ích; hai là vị lai cơ cảm. Lý do tốt là sau khi diệt độ, chúng sanh tỉnh ngộ chịu uống thuốc, tu hành, dùng đó để tạo tác nhơn duyên, có thể cảm được vị lai để ứng, hóa. Như (Kinh) Di Giáo nói rằng: Kẻ chưa độ thì sẽ tạo ra nhân duyên để được độ. Lại có hiện được, cảm thấy.

Phổ Hiền Quán nói rằng: Tinh tấn cần khổ cho đến được gặp Thích Ca phân thân, Đa Bảo ở Đông Phương, đức lành ấy cùng với 7 vị Phật Thế Tôn.

Phần thứ 3 là người cha nầy khi nghe các con, tất nhiên đã có sự thể đắc khác nhau. Tức là sức mạnh của vị lai về ích vật uy mãnh. Người cha nghe các con khác nhau nghĩa là căn cơ hoặc khiến cho thấy; tức là khởi lên việc ứng, hóa của vị lai. Rồi mới cùng hình hài, âm thanh cả 2 đều lợi ích như câu văn.

Từ „chư thiện nam tử! Vì sao vậy“ trở đi. Lời nói ấy chẳng hư dối dụ cho việc làm sáng tỏ 3 đời làm lợi ích việc chẳng hư vọng vậy. Từ Phật nói „ta lại cũng như vậy“ đã làm sáng tỏ cho hợp dụ nầy. Thành Phật tới nay, từ vô lượng kiếp nghĩa là hợp với đời quá khứ. Phương tiện lực nói sẽ diệt độ. Hợp với đời hiện tại. Câu văn lược bớt, chẳng hợp với vị lai. Lại không thể nói: ta hư vọng.

Hợp với sự lợi ích chẳng hư vọng vậy. Kệ có 25 hàng rưỡi; tụng bên trên về pháp dụ. Hai mươi hàng rưỡi hàng đầu tụng về thuyết pháp. Kế đến 5 hàng tụng về thí dụ việc nói. Bên trên thuyết pháp lại có 2. Nay tụng ấy lại có 2. Đầu tiên 19 hàng rưỡi tụng về sự ích vật trong 3 đời. Kế đến một hàng, tụng về tất cả sự thật, chẳng hư ngụy. Đầu tiên 4 hàng tụng về đời quá khứ làm lợi ích vật lại chia ra làm 3. Một hàng đầu tiên tụng về việc bên trên thành đạo đã lâu xa rồi.

Kế đến từ „thường thuyết pháp“ trở đi; phần thứ 2 gồm một hàng,tụng bên trên và ở giữa sự ích vật. Kế đến „vì độ chúng sanh“; phần thứ 3 gồm 2 hàng, tụng phần bên trên về trụ xứ. Kế đến „chúng thấy ta“ trở đi;

phần thứ 2 gồm 5 hàng tụng về hiện tại. Câu văn bên trên lại có 2. Hai hàng rưỡi đầu tiên tụng về phi sanh Diệu Pháp Liên Hoa Kinh Văn Cú – Quyển thứ 10 (Phần trước)

hiện sanh. Kế đến „lúc ấy ta nói“ trở đi; phần thứ 2 gồm 2 hàng rưỡi tụng về phi diệt hiện diệt. Tiếp theo „ta thấy họ“ trở đi; phần thứ 3 gồm 10 hàng rưỡi; tụng bên trên phần vị lai. Bên trên hay dùng: thường trụ bất diệt gồm 4 chữ. Nay liền tụng rộng ra. Câu văn nầy lại chia làm 4. Đầu tiên „ta thấy“ trở đi gồm 1 hàng rưỡi, làm sáng tỏ vị lai cơ ứng.

Kế đến „thần thông lực như vậy“ trở đi; phần thứ 2 gồm 4 hàng; tụng bên trên về thường trụ bất diệt.

Thường tại núi Linh Thứu. Đây có nghĩa là Thật Báo Độ vậy. Ngoài ra các trụ xứ nghĩa là phương tiện hữu dư độ; tức là bên trên nghĩa nói về các nước khác. Trời, người sung mãn nghĩa là 30 tâm của con người. Thập Địa là trời, đánh trống trời tức là vô vấn tự thuyết vậy. Mạn Đà La hoa là nói địa vị của Hiền Thánh. Kế đến „Tịnh Độ ta“ trở đi; phần thứ 3 gồm 2 hàng; làm sáng tỏ việc chẳng gặp nhơn duyên. Kế tiếp „Họ có tu công đức“ trở đi; phần thứ 4 gồm 3 hàng, làm sáng tỏ được gặp nhơn duyên.

Kế tiếp „các con có trí“ trở đi; phần thứ 2 gồm 1 hàng, tụng về sự lợi ích chẳng hư dối bên trên. Kế đến 5 hàng, dụ ấy lại chia ra làm 2. Một hàng tụng về khai dụ, lại chia làm 3. Một câu đầu, tụng về quá khứ. Vì tự hạ gồm 2 câu tụng về hiện tại. Chẳng tụng về vị lai. „Vô năng thuyết“ trở đi; phần thứ 3 gồm 1 câu tụng về việc chẳng hư ngụy. „Sau ta lại làm“ trở đi; phần thứ 2 gồm 4 hàng, tụng về hợp dụ. Trong phần hợp bên trên, gốc ấy chẳng hợp với vị lai. Nay nửa hàng đầu tụng hợp về quá khứ.

Kế đến „phàm phu“ trở đi; phần thứ 2 gồm 2 hàng rưỡi, tụng về hợp hiện tại. Sau đó „mỗi tự làm“ trở đi phần thứ 3 gồm 1 hàng; tụng về hợp, chẳng hư ngụy. Khai 3 hiển 1, khai gần hiển xa là muốn làm cho chúng sanh mau vào Phật đạo. Việc nầy tất được, chẳng hư vọng vậy.

Giải thích về phẩm

Phân Biệt Công Đức

Phật nói Thọ Lượng 2 đời đệ tử được các loại lợi ích; cho nên nói là công đức ấy cạn sâu chẳng giống nhau. Từ đó nói phẩm Phân Biệt vậy. Câu văn nầy là Bổn Môn, phân đoạn thứ 2 về thọ ký. Luận phân câu văn nầy có pháp lực và tu hành lực. Pháp lực lại có 5. Một là chứng. Hai là tín. Ba là cúng dường tất cả như phẩm nầy. Bốn là nghe như phẩm Tùy Hỷ. Năm là đọc, tụng, giảng, nói. Đọc tụng như phẩm Pháp Sư công đức. Trì là theo lời chỉ dạy của Pháp Sư, như phẩm An Lạc Hạnh và phẩm khuyến trì gồm 3 phẩm. Nói (pháp) đây giống như phẩm thần lực, chúc lũy. Tu hành lực nghĩa là lực khổ hạnh như Dược Vương; giáo hóa như Diệu Âm. Giúp đỡ khó khăn như Quan Âm Đà La Ni; chỉ bày công đức như Diệu Trang Nghiêm Vương. Hộ Pháp như phẩm

Phổ Hiền v.v...

Quang Trạch nói rằng: Một theo Ước (giáo) công đức môn, ghi nhận việc nầy, tiến đến hiện tại tu nhơn.

Diệu Pháp Liên Hoa Kinh Văn Cú – Quyển thứ 10 (Phần trước)

Hai theo Ước (giáo) trí huệ môn, ghi nhận sự tồn sanh nầy và vị lai được quả. Ba là làm sáng tỏ ngoại phàm phát tâm. Phàm là thọ ký, thông nhơn quả. Ba thông nầy là thọ ký vậy.

Bên dưới là 8 thế giới phát tâm, ở tại thí dụ đầu. Dùng ngoại phàm nghe kinh phát tâm, trụ ở 30 tâm. 30 tâm ấy nghe kinh, bắt đầu ra khỏi bên trong, để chứng nơi Sơ Địa, được vô sanh nhẫn. Sơ địa nghe kinh rồi tiến nhập vào Nhị Địa, được nghe liền giữ. Nhị Địa nghe kinh được vào Tam Địa; gọi đây là vui nói biện tài. Tam Địa nghe kinh nhập vào Tứ Địa, được vô lượng toàn. Tứ Địa nghe kinh, nhập vào Ngũ Địa; gọi đây là bất thối. Ngũ Địa nhập Lục Địa; gọi đây là thanh tịnh luân. Ngàn năm trôi qua theo Ước (giáo) thì Tổn Sanh Môn được thọ ký.

Thất Địa đã đoạn vô minh hoặc; hoặc có 3 phẩm; hay vì 9 lần sanh, tạo tác nhơn duyên. Từ Thất Địa trở lên, quả báo chẳng có kỳ hạn; khó có thể được phê phán. Thường đoạn trừ 9 phẩm phiền não là lời nói. Phiền não phẩm số trăm ngàn vạn loại. Nay theo Ước (giáo) thì một loại 9 phẩm tạo nghĩa. Thất Địa đã đoạn, tạo hạ, thượng gồm 2 phẩm. Cho đến Thập Địa sở đoạn; lại tạo thượng, hạ 2 phẩm. Kim Cang tâm sở đoạn, tạo một phẩm. Lục Địa nghe kinh, chứng Thất Địa hạ nhẫn đoạn một phẩm.

Ngoài ra Bát phẩm ở tại bát sanh tạo ra nguyên nhơn.

Cho nên nói bát sanh sẽ được Bồ Đề. Thất Địa thượng nhẫn lại đoạn nhất phẩm. Tức là tổn nhị phẩm sanh.

Ngoài 7 phẩm là 7 sanh làm nguyên nhân. Bảy sanh sẽ được Bồ Đề. Các phẩm thí dụ có thượng hạ. Một phẩm hết tổn thì một sanh. Câu văn lược bớt. Cho nên từ Bát địa đến Tứ sanh; ngoài ra có 1 sanh; tức là tâm Kim Cang đoạn pháp vậy.

Pháp Hoa Luận nói rằng: Được Vô Sanh Nhẫn nghĩa là nhập vào Sơ Địa, chứng trí. Nên biết rằng từ bát sanh cho đến nhứt sanh được Bồ Đề. Nghĩa là phàm phu quyết định sẽ được chứng Sơ Địa, tùy phần sanh và nhứt sanh, liền chứng Bồ Đề. Bồ Đề là lìa 3 cõi phần đoạn sanh tử. Tùy phần mà thấy chơn như Phật tánh; gọi là được Bồ Đề. Chẳng phải là cứu cánh đầy đủ Bồ Đề. Nay nghĩa là luận việc phía trước sâu, phía sau cạn. Quang Trạch thì trước cạn, sau sâu. Hai tướng kia cứ thế thục phán vậy.

Phàm là vô sanh Pháp nhẫn thì kinh luận lại chẳng giống nhau. Ca Chiên Diên Tử làm sáng tỏ 5 pháp thành tựu, liền được bất thối chuyển. Lục độ Bồ Tát vị. Tu Đà Hoàn. Nhược trí, nhược đoạn là Bồ Đề vô sanh Pháp nhẫn. Tam Thừa cộng vị là chứng Sơ Địa được Vô Sanh Nhẫn. Biệt Bồ Tát vị. chứng Sơ Trụ, được vô sanh pháp nhẫn. Viên Bồ Tát vị, tất cả Thánh Giáo làm sáng tỏ câu văn chẳng thể tham lam. Lại nữa Tịnh Danh gọi là gần với vô đẳng đẳng, được vô sanh nhẫn. Nhơn Vương nói rằng: Đến Kinh Cương Đảnh, tất cả gọi là Phục Nhẫn. Lại gọi là tịch diệt nhẫn. Cái thị biệt viên địa địa. Thông (giáo) thì ý đồ chẳng thể định dụng. Liền đó Quang Trạch dùng sự phát tâm làm nội phàm 30 tâm vị, vì vô sanh nhẫn. Là Sơ Địa. Tất cả những nhà Biệt giáo gọi sự dạy dỗ ấy là chẳng thông (giáo) gia môn hộ. Từ Sơ Địa cho đến Lục Địa gọi là phước đức môn. Đại kinh xưng là Diệu Pháp Liên Hoa Kinh Văn Cú – Quyển thứ 10 (Phần trước)

hữu vi vô lậu, gọi là Thanh Văn Tăng; tức là ý của Thông giáo vậy.

Thất Địa trở lên đoạn 9 phẩm sanh nhơn. Tiểu Thừa, Đại Thừa được nhập vị nhơn. Ai chưa đoạn hoặc, chưa đủ định để nói. Nếu nói Thất Địa đoạn vô minh thì chẳng phải Thông (giáo) mà cũng chẳng phải Biệt (giáo). Thế mà Biệt lại tiếp với ý của Thông (giáo) vậy. Quang Trạch nổi trôi chẳng gặp kinh nầy. Thiên Thân (Thế Thân) dùng sự phát tâm làm vô sanh nhẫn. Từ bát sanh cho đến nhứt sanh, Phàm phu quyết định đoạn quả báo, sanh tận, được nhập vào sơ địa, được vô sanh pháp nhẫn. Chuyên cứ nghĩa riêng, lại chẳng gặp với kinh. Nay phần câu văn ấy lại chia 3. Một là các nhà chú kinh tổng nói ở phần địa. Hai là Như Lai phân biệt. Ba là lúc chúng cúng dường. Tổng tự như câu văn. Phân biệt là lời Phật viên diệu khó thể dùng để quyền lập và giải thích kinh. Cho nên câu văn bên trên khai, thị, ngộ, nhập, Phật tri kiến.

Nay Bổn Môn tăng đạo tổn sanh, tất cả Ước (giáo) viên vị giải thích. Dưới 8 thế giới phát tâm, người sáu căn thanh tịnh. Đầu tiên nhập vào Thập Tín vị. Cho nên Nhơn Vương nói: Thập Thiện Bồ Tát phát tâm lớn. Trường biệt 3 cõi khổ luân hải; tức là ở ý nghĩa nầy. Được vô sanh pháp nhẫn, nhập vào Thập Trụ vị. Cho nên Hoa Nghiêm nói: Sơ phát tâm trụ nhất, phát nhứt thiết pháp. Được

Như Lai một thân vô lượng thân. Thanh tịnh diệu pháp thân thậm nhiên ứng nhứt thiết. Tức là ý nghĩa nầy vậy.

Được nghe Trì Đà La Ni nhập vào Thập Hạnh vị, được vui nói biện tài, nhập vào Thập Hồi Hướng vị, được vô lượng Toàn Đà La Ni. Nhập Sơ Địa, được bất thoái. Nhập nhị địa được thanh tịnh; nhập tam địa bát sanh; nhập trí địa thất sanh; nhập ngũ địa. Lục sanh nhập lục địa. Ngũ sanh nhập thất địa. Tứ sanh nhập bát địa. Tam sanh nhập cửu địa. Nhị sanh nhập thập địa. Nhứt sanh nhập Đẳng Giác Kim Cang tâm. Nếu hiện tăng đạo, tổn sanh; chẳng như Quang Trạch đoạn nhơn sanh của sanh. Chẳng như Thiên Thân đoạn sự sanh của quả báo. Hằng Ước (giáo) trí đức luận tăng. Ước (giáo) đoạn đức luận tổn. Ước (giáo) pháp thân luận sanh. Ước (giáo) vô minh luận diệt. Ví như Đại Kinh Nguyệt Dụ. Từ ngày đầu tiên đến ngày thứ 15 ánh sáng dần tăng lên. Từ ngày 16 đến ngày thứ 30 ánh sáng dần giảm. Ước (giáo) theo thể của một tháng mà luận về sự tăng, giảm. Dụ ấy Ước (giáo)

pháp thân mà luận trí đoạn; hoặc có thể một người, một lúc có 8 lần tăng (giảm); hoặc có thể một đời hoặc 8 đời; hoặc vô lượng đời; hoặc có thể một niệm; hoặc có thể 8 niệm; hoặc vô lượng niệm; hoặc có thể nhiều vi trần số người, lại cũng như thế. Cho nên chẳng thể dùng nguyên nhơn sanh hay quả sanh làm bố cục. Chẳng thể lìa tướng trí đoạn, giải thích; mà Bổn Môn được đạo số gấp bội tụng các kinh. Chẳng phải hằng số nhiều, lại huân tu ngày tháng dài lâu. Gốc ấy là Bản Thùy Tích xứ xứ khai dẫn. Trung gian tương trực, số số thành thục. Nay thì ngũ vị mỗi mỗi điều phục. Thu La kết toát trở về Pháp Hoa; giống như đất của gia đình mùa xuân thì sanh, mùa hạ trưởng thành cùng các loại cỏ để giữ gìn. Mùa thu thì thu hoạch; mùa đông khựng lại một thời gian rồi gặt cắt. Diệu Pháp Liên Hoa Kinh Văn Cú – Quyển thứ 10 (Phần trước)

Chính sau Pháp Hoa có được đạo như nhặt nhạnh được vậy.

Ba thời chúng cúng dường là lúc nghe pháp sâu xa, được đại nhiêu ích; muốn báo ân Phật mà thiết lễ cúng dường. Lại là việc ghé qua dùng làm biểu tượng của sự thọ nhận. Bên trên Tích Môn Bồ Tát lại ngộ, mà đại sự chưa xong; cho nên chẳng bày đặt. Bản Môn lại xong, Di Lặc đã lãnh bày tất cả sự thưa thỉnh, làm sáng tỏ các vị Bồ Tát cầm giữ tràng phan, bảo cái, lần lượt kéo đến cả Phạm Thiên. Phan ấy chính là nghĩa của chuyển. Cái ấy là nghĩa của sự che khuất. Địa ấy là nghĩa bắt đầu. Phạm ấy là Tịnh. Trí đoạn phiên phiên chuyển. Từ bi phiên phiên phúc (Từ bi lần lượt che khuất). Cao thấp, sâu cạn chẳng mất, lần lượt kéo đến Phạm Thiên. Biểu hiện chư vị Bồ Tát tăng đạo, tổn sanh, lân vu Diệu Giác, cực ư cực tịnh. Nếu tạo theo sự giải thích của Thiên Thân thì chỉ được Sơ Địa một lúc, há được cùng với câu văn nầy gặp nhau sao? Kệ có 19 hàng, phân ra làm 3. Hai hàng đầu tụng lúc chúng được giải thích. Kế tiếp 9 hàng tụng về Như Lai phân biệt. Sau đó 8 hàng tụng lúc chúng cúng dường, được vô lượng vô lậu thanh tịnh quả báo. Chỉ khác với Nhị Thừa có lượng; cho nên nói là vô lượng.

Diệu nhơn sở cảm; cho nên nói là thanh tịnh. Đất chẳng chướng ngại; cho nên nói quả báo; khác với Nhị Thừa không báo. Nghe Phật thọ vô lượng. Câu văn nầy định phán về vô lượng. Sao được dùng để giải như xưa là có lượng sao? Thầy Nam từ sau bài kệ trường hàng trở đi, thuộc về đoạn lưu thông, dẫn thượng Tích Môn. Văn Thù hiện tại lại là lưu thông. Thầy Bắc thì dùng 4 tín đệ tử, hiện tại nghe kinh, bảo rằng chúc chánh thuyết. Từ „lại nữa Như Lai sau khi tịch diệt“ trở đi, cũng là phần lưu thông. Hai nhà (Nam, Bắc) cùng có thể tận dùng. Nay lại nương vào Nam phương. Từ sau bài kệ, phàm 11 phẩm rưỡi, phân làm 2. Một là từ dưới qua khỏi phẩm Bất Khinh làm sáng tỏ việc hoằng kinh công đức sâu xa, khuyên lưu thông. Hai là từ „phẩm Thần Lực đến dưới 8 phẩm“ là phó chúc lưu thông, mỗi mỗi lại có 2. Nửa phẩm nầy cùng với phẩm Tùy Hỷ làm sáng tỏ phẩm đầu là cái nhơn công đức, khuyến lưu thông. Hai là từ (phẩm) Pháp Sư công đức làm sáng tỏ cái quả công đức của phẩm đầu, khuyên lưu thông. Phẩm (Thường) Bất Khinh dẫn chứng niềm tin, hủy báng, tội phước; chứng khuyến lưu thông.

Sau 3 lần Thần Lực Chúc Lũy. Chúc Lũy lưu thông.

Từ hạ phẩm Dược Vương Ước (giáo) hóa tha; khuyến lưu thông. Phổ Hiền Ước (giáo) tự hành, khuyến lưu thông. Sanh khởi là hiện tại nghe kinh được chơn tợ cả hai giải đáp và lợi ích như bên trên đã nói. Nếu nghe thẳng một câu mà sanh tùy hỷ. Như hiện tại 4 niềm tin, cách kỳ công đức. Ở đời vị lai chẳng có vị Phật nào mà sợ người nghi về phước ít cả. Nói sau khi diệt 5 phẩm công đức.

Nhơn công đức vi mật. Chưa được quả công đức làm sáng tỏ. Cho nên nói phẩm Pháp Sư công đức. Nhơn quả cùng chưa đưa ra; nếu dẫn chứng rõ ràng; cho nên nói là Bất Khinh. Tuy đưa ra người chưa đến, nếu hiện biến;

cho nên nói thần lực. Tuy thị hiện thần lực mà chưa được Diệu Pháp Liên Hoa Kinh Văn Cú – Quyển thứ 10 (Phần trước)

xoa đầu phó chúc. Cho nên nói là Chúc Lũy. Tuy thông đồ chúc lũy, mà chưa thị hiện yếu thuật thí thân để giữ đạo; cho nên nói Dược Vương. Tuy răn dạy giáo hóa chưa xong, mà khuyên răn chỗ giáo hóa. Tùy nơi nghe pháp, nên sanh tâm tưởng đến Phật; cho nên nói Diệu Âm Quan Âm. Nếu sơ tâm hoằng truyền kinh điển, lại vô thần lực, mà nên nương vào sự chỉ bên trong; cho nên nói Đà La Ni, đầy đủ ngoại hộ; cho nên nói Nghiêm Vương Phổ Hiền. Hớn hở mừng vui khiến đại pháp hoằng thông vậy. Tựu chung sau kệ trường hàng lại có 2. Một là hiện tại tứ tín; hai là diệt hậu uyên phẩm.

Sao gọi là Tứ Tín? Nói lược là 3 người, nói rộng 2 người, quán thành một người. Tín ấy qua 4 người cho nên nói Tứ Tín. Tứ Tín là mỗi một niệm tín giải chưa thể diễn nói; hai là lược giải nói ra; ba là rộng vì kia nói; bốn là thâm tín quán thành. Đầu tiên là niệm tín giải, có trường hàng kệ tụng. Trường hàng lại có 3. Một là đưa ra người nầy; hai là làm sáng tỏ công đức. Ba là vị hạnh chẳng thoái. Nay giải thích về một niệm tín giải. Nghĩa là tùy theo chỗ nghe, khai thông và làm sáng tỏ. Tùy theo lời nói mà nhập vào vô hữu quái ngại. Tin tất cả pháp; tất cả là Phật pháp. Lại tin rằng Phật pháp chẳng ngăn cách bởi tất cả pháp. Chẳng được Phật pháp, chẳng được tất cả pháp, mà gặp được tất cả pháp. Lại thấy được Phật pháp tức là một mà ba; tức ba mà một. Lại là hành nơi phi đạo mà thông đạt được Phật đạo. Hành nơi Phật đạo, thông đạt tất cả đạo. Chẳng được Phật đạo tất cả đạo, mà thông đạt Phật đạo, tất cả đạo. Chẳng sở hữu mà lại có, mà lại có vô sở hữu. Phi sở hữu, phi vô sở hữu. Như trước cửa có con đường chạy qua, tất cả đông, tây, nam, bắc đều thuận lợi, chẳng trở ngại. Mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý. Phàm có chỗ đối lại, tức cũng như vậy. Chẳng nghi nói về tín, làm sáng tỏ nói về giải. Đây là một niệm tâm tín giải. Nếu ngồi tư duy; tùy theo chỗ suy nghĩ mà được thông thoáng khai ngộ. Thông đạt tam đế lại cũng như thế. Như vậy tín giải có tên là thiết luân vị. Lại nữa một giải, chưa gọi là đầy đủ thiết luân; cho đến thập tín là sơ tâm. Người nầy chưa được 6 căn thanh tịnh; cho nên chẳng phải là thiết luân chánh vị.

Kế tiếp là cách lượng. Trước tiên tổng luận về vô lượng; kế tiếp là cách lượng nhiều ít, lại chia làm 2. Đầu tiên đưa ra 5 độ làm cách lượng bổn. Bát Nhã tức là ngay đây là chánh huệ. Cho nên nói là trừ bát nhã.

Hỏi: Lìa Bát Nhã tức là 5 chưa gọi là độ?

Đáp: Tất cả đều vì cầu Phật huệ, tận thí giới biên.

Lại được gọi là độ. Che khuất lần lượt ý vậy.

Từ „dùng công đức nầy“ trở đi; phần thứ 2 chánh cách nhiều ít. Từ „Nếu thiện nam tử“ trở đi; phần thứ 3 làm sáng tỏ vị hành chẳng thoái. Riêng 6 tâm, dụ thoái;

7 tâm dụ cho bất thoái. Viên sơ trụ tâm tức là bất thoái.

Nghe Thọ Lượng công đức, tự ngoại nhi tư. Viên ấy thuận với tín giải, tự nội mà huân; cho nên chẳng thoái.

Đại Phẩm nói rằng: Có Bồ Tát thoái, có vị chẳng thoái.

Có ma, không ma; tất cả đều ở nghĩa nầy.

Kệ có 19 hàng rưỡi. Đầu tiên 12 hàng. Trước tiên tụng về cách lượng nhiều ít. Kế đến 2 hàng tụng về Diệu Pháp Liên Hoa Kinh Văn Cú – Quyển thứ 10 (Phần trước)

tướng người; sau đó 5 hàng rưỡi, tụng về hành vị bất thoái. Vô lượng kiếp hành đạo là dài lâu tu các độ. „Nguyện con nơi vị lai“ tức là khởi nguyện từ bi. Tích chứa dài lâu hạnh nguyện nghe kinh, tín giải. Nay ở phẩm đầu nghe kinh nầy, một niệm tín giải. Công ấy sánh với sự hành trì lâu dài, lại là thời gian đã trôi qua. Lại nữa A Dật Đa nghe Phật thọ mạng lâu dài, thuộc phẩm thứ 2. Trước tiên hằng tín giải mà chưa thể nói rộng. Nói từng bước gọi là số tu thiện phương ngôn. Nay phẩm nầy đầy đủ; cho nên nói vì kẻ khác mà giải nói.

Từ „thắng thọ danh, danh phẩm đệ nhứt“ dùng sức để nói; cho nên có thể khởi tự, tha vô thượng huệ. Câu văn nầy trước tiên làm mục tiêu cho tướng của con người. Kế đến là cách lượng. Hà huống nghe rộng kinh nầy như sau. Phần phẩm thứ 1 rộng nghe, rộng giải. Rộng vì người khác nói; rộng tu cúng dường. Cúng dường là vật bên ngoài, làm cho trí bên trong biết tật mà nhập vào và sanh ra tất cả chủng trí. Đầu tiên thể hiện nơi tướng người. Kế đến là cách lượng. Từ „A Dật Đa“ trở đi. Phần thứ 4 – con người sẵn sàng, phẩm thứ 3 bên trên là gia tu quán hạnh. Nhập thiền, dùng trí tuệ tưởng thành, tưởng khởi. Hay thấy hữu dư thật báo, cả tướng mạo của 2 cảnh giới. Thấy Phật cùng các Tỳ Kheo Tăng thường tại núi Kỳ Xà Quật.

Tướng của phương tiện hữu dư độ. Lại gặp Ta Bà toàn các Bồ Tát; thật báo tướng. Hai phẩm đầu là văn huệ vị, rộng nghe rộng nói là tư huệ vị. Quán hạnh tưởng thành là tu huệ vị. Từ cạn đến sâu, thành 6 căn thanh tịnh, thập tín vị.

Lại nữa „sau khi Như Lai diệt độ“ trở đi; làm sáng tỏ 5 phẩm. Câu văn ấy lại chia làm 2. Đầu tiên liệt 5 phẩm là cách lượng; 4 phẩm là công đức. Sau đó phẩm tùy hỷ cách lượng, phẩm đầu công đức.

Hỏi: Vì sao vậy ? Đáp: Bốn phẩm thô cách lượng. Phẩm đầu quảng cách lượng. Quảng cách lượng đã hằng ra khỏi tốt đẹp, có thể đắc ý. Phật chẳng phiền, câu văn xảo nói như việc nầy.

Ngũ phẩm - Một là trực khỏi tâm tùy hỷ; hai là thêm tự thọ trì đọc tụng; ba là thêm khuyến khích kia thọ trì đọc tụng; bốn là thêm kiêm hạnh lục độ; năm là thêm chánh hạnh lục độ. Năm người nầy là thông luận, tất cả tự hành hóa tha.

Câu văn bên dưới nói rằng: 50 người triển chuyển tương giáo. Tất cả liền có tự hạnh, thông xương đệ tử. Tất cả có hóa tha thông xưng pháp sư. Biệt luận 2 người hằng tự hành. Ba người đều hóa tha; tác pháp sư; gọi là vãng; tại 3 chẳng tại 5. Tự hành đã thông qua; cho nên tất cả gọi là đệ tử. Phẩm đầu làm mục tiêu cho người.

Cách lượng thì nói ở phần sau.

Từ „hà huống“ trở đi; phẩm thứ 2. Luống xuất hay thọ trì đọc tụng là đây. Người là mục tiêu có thể rõ. Từ „người nầy đảnh tải, chẳng là cách lượng“; kẻ sơ tâm sợ duyên vào chỗ phấn động, phỏng tu chánh nghiệp, ngay Diệu Pháp Liên Hoa Kinh Văn Cú – Quyển thứ 10 (Phần trước)

đó chuyên trì kinh nầy. Tức là bên trên cúng dường, bỏ việc tồn lý, chỗ làm lợi ích hoằng pháp nhiều hơn. Sau đó dùng tâm lý quán để cho thành thục. Vượt khỏi bên ngoài và chẳng làm hại bên trong. Việc ấy ở nơi đạo; như dầu nhiều thì lửa mạnh. Nếu chảy thuận thì buồm căng. Lại gia thêm công lực. Sức mạnh nầy chuyển đổi bệnh hoạn. Nơi kinh văn thì pháp thân xá lợi chẳng được an, sanh thân xá lợi. Câu văn chú giải; nơi chú giải, có thể chú giải là tháp, chẳng phải là việc của tháp. Câu văn kinh ấy có thể dung chứa ý nghĩa thứ nhất về Tăng; chẳng phải theo tướng từ Tăng.

Hỏi: Nếu như vậy thì việc trì kinh; tức là đệ nhứt nghĩa giới. Vì sao lại nói hay trì giới? Đáp: Điều nầy làm sáng tỏ ý của phần đầu; chẳng nên dùng phẩm sau, tạo ra khó khăn. Nếu muốn giải thích, trì kinh tức là thuận lý giới, lại là nhiệm vận trì, được một biến, hai biến. Nay nói hay trì giới là đây vậy. Trước tiên „phiêu nhơn từ khởi lập“ trở đi là cách lượng. „Huống nữa có người“ trở đi; phẩm thứ 4 hay cùng với hành lục độ là đây vậy. Đầu tiên tiêu nhơn, từ “đức nầy tối thắng” trở đi là cách lượng. „Nếu có người đọc tụng“ trở đi; phẩm thứ 5 lại là chánh hạnh lục độ vậy. Trước tiêu nhơn từ „nếu ta sau khi diệt“ trở đi là cách lượng. Kết cuộc của 5 phẩm nầy trước 3 người là văn huệ vị. Cùng với hành lục độ tư huệ vị. Chánh hạnh lục độ là tu huệ vị. Cả 2 đều là trước thập tín vậy.

Hoặc nói về phần đầu của phẩm Tùy Hỷ. Đây là nhập tín tâm vị. Phần một phẩm là 2 tâm. Ngũ phẩm là thập tín tâm; tức là thiết luân lục căn thanh tịnh vị. Kệ có 19 hàng rưỡi. Năm hàng rưỡi đầu tụng phần phẩm thứ 2. Kế đến „nếu hay trì“ trở đi 3 hàng; tụng phần phẩm thứ 3. „Nếu có tín giải“ trở đi gồm 4 hàng; tụng phẩm thứ 4. Kế đến „cung kính“ trở đi gồm 7 hàng; tụng phẩm thứ 5; sanh tâm như Phật tưởng; đầu tiên nương vào người, hiệu là Như Lai. Chẳng dài lâu, ngồi nơi đạo thọ. Vị trí nầy tại thiết luân; chẳng bao lâu được nhập vào đồng luân, hay 8 tướng làm Phật. Nơi đạo tràng nầy là hành xứ. Tam Bồ Đề là cận xứ. Phẩm thứ 5 nầy cùng với Tín thứ tư giống nhau; chính là tu huệ vị. Nếu luận nhập vị giống nhau là 6 căn thanh tịnh vị; mà còn hiện (tại) vị (lai) Phật ở đời, sau khi tịch diệt là kết quả vậy.

Giải thích phẩm

Tùy Hỷ Công Đức

Tùy là tùy thuận, sự lý chẳng hai, không phân biệt. Hỷ là vui, là người đã trải qua việc vui. Nghe sâu ý nghĩa giáo pháp, thuận lý, có thật là nhiều công đức. Thuận sự có quyền công đức. Khánh nầy là có trí huệ. Người hoan hỷ có từ bi, quyền thật trí đoạn, hợp lại mà nói. Cho nên nói là phẩm Tùy Hỷ Công Đức. Lại nữa thuận theo lý là nghe Phật bản địa, thật xa, thật xa, tin thuận chẳng nghịch. Chẳng có một mảy may nào nghi ngờ cả. Thuận sự là nghe Phật 3 đời làm lợi ích quần sanh, cao thấp, ngang dọc hằng nói pháp khắp các mọi nơi, lại chẳng có một mảy may nào nghi ngờ. Tức là ở nơi rộng ấy đạt được cái lý sâu xa. Tức là lý sâu mà đạt được việc rộng. Chẳng hai mà hai; chẳng biệt mà biệt. Tuy 2, tuy biệt mà chẳng 2 chẳng biệt. Như sự tín giải nầy gọi là Tùy. Như Lai ra đời hơn 40 năm chẳng hiển chân thật. (Dùng) bảy phương tiện, con người chẳng ngộ thánh đế, vui với ta và người; dùng tâm phàm Diệu Pháp Liên Hoa Kinh Văn Cú – Quyển thứ 10 (Phần trước)

phu để biết nơi Phật; dùng mắt sanh ra để thấy giống Như Lai. Như đây là tri kiến cứu cánh, pháp giới rộng khắp, chẳng có bờ mé, cao thấp. Chẳng thể sánh, chẳng thể sánh cùng, lại cũng chẳng không trên. Phật nay nói điều nầy, ta được nghe điều nầy; cho nên gọi là phẩm Tùy Hỷ Công Đức.

Phần 50 người là phần đầu của phẩm. Đầu tiên hằng có một niệm lý giải. Hằng có một niệm vui mừng đây và vui mừng kia. Chưa có việc làm, suy nghĩ chẳng cùng với người. Chỗ rộng công đức, Như Lai xảo dụ, công ấy che những kẻ vô học. Hơn nữa là tối sợ để gặp mà nghe. Huống là 2, 3, 4, 5 phẩm. Huống là nhập vào vị cũ Thập Trụ, Thập Hạnh cho đến tâm sau. Ai nghe những công đức thâm diệu như thế mà chẳng mến mộ.

Như Lai nói điều nầy làm cho vật trên hết; cho nên nói là phẩm Tùy Hỷ Công Đức. Ngày xưa gọi hay hơn là trì kinh công đức. Nay thì chúng hàm ý nghĩa là vào chơn nhơn vị; cho đến cái đức ở nơi sơ tâm, sơ khởi tưởng tượng yếu kém. Bỗng nhiên nghe nơi tốt lành, mầm ấy như hằng trăm Vi Trần Già ở tại chỗ nghe tốt đẹp mà các loài chim hy hữu đặc biệt nhẹ nhàng giải thích điều nghi. Cho nên nói là phẩm Tùy Hỷ Công Đức.

Ngoại đạo được ngũ thông hay dời núi lấp biển mà chẳng phục, thấy thương. Chẳng cùng với người noãn pháp. Nhị Thừa vô học, tử quả đều thoát. Giống như Niết

Bàn kia bị ràng buộc; chẳng rõ nhơn quả nầy đều là quyền. Thông giáo, người tu nguyên nhân tuy là xảo, mà phát tâm chẳng rõ là 500 do tuần, được quả chỉ trừ tứ trụ. Biệt (giáo) nhơn tuy hơn Nhị Thừa; tu nhơn liền biến môn nầy. Lại nữa khuất phục chẳng tán thán nơi Phật. Tất cả chẳng cùng với người mới tùy hỷ. Phật nay đưa ra A dùng về sau khi trà tỳ thì hơn cả các giáo lý khác. Cho nên nói là phẩm Tùy Hỷ Công Đức vậy.

Hỏi: Điều nầy cùng với Đại Phẩm Tùy Hỷ như thế nào ?

Đáp: Pháp nầy, người kia, pháp và người cùng hỗ tương với nhau. Câu văn ấy có hỏi đáp, mỗi mỗi có trường hàng kệ tụng. Phẩm trước về cách nầy 4 người chẳng nói là đầu. Di Lặc thừa cơ hỏi, mới ra nghĩa câu văn như vầy.

Phật đáp có làm 2. Đáp đầu tiên là về người có nội tâm tùy hỷ. Phần thứ 2 là trực tiếp làm sáng tỏ cho người bên ngoài khi nghe pháp. Đầu tiên ấy lại chia ra làm 5. Một là triển chuyển tương giáo. Hai là cách lượng bổn. Ba là vấn. Bốn là đáp và năm là chánh cách lượng.

Nam phương giải 50 người ấy chia ra làm 3. Một là triển chuyển thắng. Hai là triển chuyển bình. Ba là triển chuyển biệt. Thắng là khó được. Bình là có hy vọng. Liệt chính là điều nầy.

Cách, biệt, huống, xuất, bình, thắng. Người phương Bắc giải rằng: Tối sơ Diệu Giác là nói về người ở Thập Địa. Người ở Thập Địa vì người ở đệ cửu địa mà nói. Như thế triển chuyển cho đến Thập Tín. Cách hậu huống sơ.

Nay nghĩa chẳng phải như vậy. Phật làm sáng tỏ lời nói ở phẩm đầu đối với việc trong khi gặp nhau, truyền truyền Diệu Pháp Liên Hoa Kinh Văn Cú – Quyển thứ 10 (Phần trước)

tương giáo, triển chuyển 50 cách, hậu huống sơ (sau so sánh với đầu). Sau ấy chẳng phải bắt đầu bằng Thập Tín. Đầu ấy chẳng phải kết thúc bằng Diệu Giác. Phải dùng sự giải thích nầy ra sao ? Sự giải nầy cùng thâm, chẳng cùng với ý chỉ của kinh. Nay lại có 2. Một ngang theo Ước (giáo) là những lời dạy cho tứ chúng. Hai là chẳng theo Ước (giáo) Viên giáo là số lượng. Tam Tạng có 4 cửa. Mỗi một cửa có 4 chúng. Lại khai mở cho Sa Di, Sa Di Ni; hợp lại thành 6 người. 4 cửa thì có 24 người. Ước (giáo) tin hành và pháp hành; tức là có 48 người. Cả đầu lẫn cuối hợp chung lại thành 50 người. Thông, Biệt 4 cửa lại cũng như vậy. Ngay cả Viên môn, số ấy, pháp số có 7 nhỏ và 7 lớn. 7 lớn lại có 7 nhân 7 bằng 49. Tất cả là Thầy trò đều tự hành hóa tha là cái đức. Cuối cùng một người hằng là tự giải vô số với các đức khác; cho nên cách bên dưới, dùng hiển bên trên.

Trong cách lượng, trước tiên cùng với đời vui, mang đến quả khổ. Sau cùng với Niết Bàn vui, mang đến sanh tử khổ. Đây là lược, cùng với phước của Phạm (Thiên).

Nay lại nói rộng ra. Đầy Diêm Phù Đề, phước của con người; chẳng sánh với Tây Cù Già Nị, phước của một người. Đầy Tây Cù nhơn phước; chẳng sánh với Đông Phất Bà Đề, phước của một người. Đầy dưới 3 cõi trời với phước của người. Chẳng sánh với Bắc Uất Đan Việt, phước của một người. Đầy tứ thiên hạ, phước của một người; chẳng sánh với một Tứ Thiên Vương. Tứ Thiên Vương chẳng sánh với một Đế Thích. Cho đến lục (dục)

thiên chẳng sánh với phước của một Phạm (Thiên). Phước của Phạm có định, tán. Tán ấy vào nơi không có tháp thì tạo ra tháp. Tháp hoại thì gìn giữ. Hòa hợp Tăng chúng, thỉnh chuyển pháp luân. Chúng tan rồi hợp; chính là 4 phước nầy. Cùng sánh với Phạm Thiên; cho nên nói là Phạm Phước. Còn Thánh Phước nghĩa là A La Hán trụ thân sau cùng, được hữu dư Niết Bàn là đây vậy. Lại nữa có thể Pháp, người tam thừa. Đồng học, vô sanh, đoạn trừ hết phiền não; như đốt gỗ thành than vậy.

Lại nữa Tát Đỏa Thánh phước là tự hành hóa tha.

Dùng đó không lời, giảng đạo; đoạn phiền não, nhập Vô Dư. Lại nữa phước tát đỏa nghĩa là từ khi mới phát tâm, lần lượt giáo hóa người, vào Đại Niết Bàn. Như cách lượng Phạm phước nầy chẳng thể sánh với Thánh phước vậy. Thánh phước lại chẳng thể sánh với Thể Thánh phước. Thể Thánh phước chẳng thể sánh với Tiểu Tát Đỏa phước. Tiểu Tát Đỏa phước chẳng thể sánh với Đại Tát Đỏa phước. Đại Tát Đỏa phước chẳng thể sánh với việc nghe kinh Pháp Hoa với phước tùy hỷ đầu tiên. Vì sao vậy ? Việc kia chẳng phải Phật pháp cho nên phi thật; cho nên phi viên. Tuy trụ ở quả sau, chẳng thể sánh với sơ tâm của tôi. Ý nghĩa nầy là như vậy. Tôi ở đây nghĩa là khuyên người nghe pháp. Từ „cùng với Đà La Ni Bồ Tát cùng sanh một chỗ; cho đến tướng người đầy đủ“ hợp lại có 50 công đức, cùng với công đức mắt của người, lại thành 50. Hằng trên 50 luận bên trong, giải tùy hỷ. Nay tuy luận việc bên ngoài, làm khác đi vậy.

Diệu Pháp Liên Hoa Kinh Văn Cú – Quyển thứ 10 (Phần trước)

Lại nữa câu văn nầy có 6 căn công đức. Lợi căn trí tuệ là ý công đức. Chẳng câm ngọng là lưỡi công đức. Mũi cao, ngay thẳng là tỉ công đức. Thấy Phật là nhãn công đức. Nghe pháp là nhĩ công đức. Ngoài ra là thân công đức. Trước là tương tợ vị công đức. Nay là tương trợ vị tiền công đức. Nghe kinh văn lại có 4. Một là tự đến; hai là phân chia chỗ ngồi; ba là khuyên kẻ kia; bốn là đều cùng nghe và tu hành v.v... Kệ ấy có 18 hàng và chia làm 2. 9 hàng đầu là tụng về tùy hỷ. Kế đến „nếu có khuyên chỉ“ trở đi; phần thứ 2 có 9 hàng, tụng về việc nghe kinh tùy hỷ có 3. Trước gồm một hàng rưỡi, tụng về 50 người. Kế đến „cuối cùng“ trở đi; phần thứ 2 gồm 5 hàng rưỡi, tụng về cách lượng bổn. Kế tiếp cuối cùng, phần thứ 3 gồm 2 hàng, tụng về cách lượng, lược bớt chẳng tụng về phước thật nhiều. Sau cùng 9 hàng tụng về việc nghe kinh. Nhỏ ấy chẳng lần lượt lại có 4. 5 hàng đầu tiên tụng về khuyến khích nghe kinh. Kế đến „nếu có đến“ trở đi; phần thứ 2 gồm 2 hàng, tiếp theo tụng về việc tự đến. Kế tiếp „nếu đối với việc giảng Pháp Hoa“ trở đi; phần thứ 3 có 1 hàng, tụng về việc phân chia chỗ ngồi. Kế tiếp „hà huống“ trở đi; phần thứ 4 gồm 1 hàng, tụng về sự tu hành v.v...

Giải thích phẩm

Pháp Sư Công Đức

Pháp Sư nghĩa như trên đã nói. Còn công đức, nghĩa như phần công đức đầu tiên của phẩm đầu. Nay từ 5 phẩm trở lên. Nghĩa là 6 căn thanh tịnh. Nội ngoại trang nghiêm 5 căn thanh tịnh gọi là ngoại trang nghiêm. Ý căn thanh tịnh gọi là nội trang nghiêm. Lại nữa từ địa ngục cho đến Phật rồi trở lại, tất cả sắc tượng tất cả đều hiện trong thân. Gọi đây là nội trang nghiêm. Từ địa ngục trở lên Phật rồi trở lại, tất cả sắc tượng dùng phổ hiện Tam Muội mà ngoại hóa. Gọi đây là ngoại trang nghiêm. Thân căn lại cũng như vậy; ngoài ngũ căn lại cũng như thế. Đọc tụng lại cũng như vậy, 4 loại lại cũng như thế. Phẩm đầu cũng như vậy và 4 phẩm sau thêm vào. Tương tựa như vậy phân chia rõ gấp đôi lên. Hành giả nghe nói công đức nầy lợi lạc, vui chẳng tự thắng mình, cần cầu chẳng yên, niềm tin tăng gấp bội, tăng sự sáng tỏ về ý thức Đại Thừa, có thế lực lớn, quyết chẳng nghi, tương tợ lời giải đầu tiên vậy. Qua khỏi Nhị Diệu Pháp Liên Hoa Kinh Văn Cú – Quyển thứ 10 (Phần trước)

Thừa cực gấp trăm ngàn vạn lần. Chỉ cho ban đầu, hiển phần cuối cùng, siêng giải cứu cánh nghĩa đế đệ nhất, bất khả tư nghì. Nơi phẩm nầy làm sáng tỏ đầy đủ 4 ý; cho nên nói là phẩm Pháp Sư công đức vậy.

Sáu căn công đức theo Quang Trạch nói là: Tam Thừa cùng với Thập Thiện. Mỗi thiện đầy đủ 10 là 100. Tự hành hóa tha, tùy hỷ tán thán, hợp chung lại thành 400. Ước (giáo) có 5 loại Pháp Sư và chia làm 2.000. Phân ra 3 phẩm tức là 6.000 công đức. Ở đất nước nầy 3 căn dùng yếu, đoạt lời nói của 800. Ba căn dùng mạnh cùng nói với 1.200 cùng đoạt, hợp với luận, trở lại thành 6.000. Có người làm sáng tỏ số ấy với Quang Trạch giống nhau. Phẩm hạ 800, trung 1.000. Phẩm thượng 1.200. Các sự biên giải chưa gặp nhau ở kinh nầy. Nay lại chẳng giống nhau ở số lượng dạy dỗ.

Đại Phẩm nói rằng: Sắc tịnh cho nên Bát Nhã tịnh.

Bát Nhã tịnh cho nên sắc tịnh. Sắc tịnh thì ngũ căn tịnh.

Bát Nhã tịnh nên ý căn tịnh. Nếu 6 căn nầy phê phán và nói gì về thượng, trung, hạ, dùng mạnh, yếu ra sao? Nếu một mạnh, một chẳng mạnh; một tịnh, một chẳng tịnh;

một thượng phẩm, ngoài ra là phi thượng phẩm v.v... Chánh Pháp Hoa hoàn chỉnh, đầy đủ là 6.000 công đức. Bất luận là thượng, trung, hạ v.v... Pháp Hoa luận nói rằng: Người phàm dùng lực của kinh cho nên được thắng căn dụng. Tuy chưa nhập vào Sơ Địa, dùng cha mẹ, nơi sinh ra nhục nhãn, thấy đại thiên trong ngoài.

Đại Kinh nói rằng: Như Lai mỗi căn liền có thể thấy sắc, nghe âm thinh, ngửi mùi thơn; biệt vị rõ biết riêng về pháp. Nay kinh nói 6 căn thanh tịnh cùng Đại Phẩm giống nhau. Dùng công đức nầy để trang nghiêm 6 căn, cùng với chánh Pháp Hoa giống nhau. Mũi, thấy sắc, nghe âm thanh, rõ biết cùng Niết Bàn giống nhau. Mắt thường, thiên nhãn, huệ pháp, Phật nhãn cùng dùng sánh với luận giống nhau. Nghĩa của câu văn như đây chẳng thể dùng biên kiến mà đè nén chánh kinh. Nay sẽ nói. Quang Trạch số ấy chỉnh đốn đầy đủ căn, chẳng nương vào câu văn. Nay đặt để 3 nghiệp ở An Lạc Hạnh; tức là có 10 điều lành. Một thiện có 10; tức là 100 thiên. Trong một thiện lại có 10 như; tức là 1.000 thiện. Tựu chung giáo hóa kẻ khác làm thành 2.000. Ước (giáo) nói về nhà cửa Như Lai, y của Như Lai và tòa ngồi của Như Lai; tức thành 6.000. Năm loại Pháp Sư tất đầy đủ 6 căn thanh tnịh. Mỗi một căn đều có 1.000 công đức. Lại nữa trong mỗi tâm, lại có 10 pháp giới; mỗi một pháp giới lại có 10 như thế. Tức là thành 100. Mỗi căn thông qua 6 trần. Tức là có 600. Ước (giáo) định, tuệ 2 trang nghiêm; tức là 1.200. Căn căn đều dụng định tuệ trang nghiêm cùng với 1.200.

Nếu luận về 6 căn thanh tịnh thì thanh tịnh ấy tức là chẳng nói công đức; hoặc ít, hoặc nhiều; hoặc nói trang nghiêm có thể đầy đủ, có thể thiếu sót, có thể so sánh trang nghiêm căn căn 6.000. Nếu nói 1.200 hiển thị điều nầy có thể đầy đủ. Nếu nói 800 hiển thị điều nầy có thể thiếu. Nếu nói thanh tịnh thì không đủ, không thiếu, chẳng so sánh. 6 căn hỗ tương, dụng căn tự tại, bất khả tư nghì. Nếu phê phán một bên tức là sai tông chỉ; tương Diệu Pháp Liên Hoa Kinh Văn Cú – Quyển thứ 10 (Phần trước)

tợ như vị vậy. Nếu nương vào tứ luân; tức là thiết luân vị. Nếu nương vào 52 vị; tức là thập tín tâm. Nếu nương vào Nhân Vương; tức là thập thiện đại tâm. Nay đối với thường tinh tấn; tức là 10 tín của tâm thứ 3. Các kinh gọi từng loại tuy khác; nhưng giống ở Viên giáo tương tợ vị vậy. Câu văn lại chia ra làm 2. Đầu tiên là tổng liệt 6 căn đầy đủ, thiếu sót số công đức. Kế đến riêng tạo 6 chương để giải thích. Mỗi mỗi có trường hàng kệ tụng. Chương nhãn căn làm sáng tỏ chỗ cha mẹ sanh; gọi là nhục nhãn mà chỗ thấy qua khỏi nơi thiên nhãn. Quả báo Phạm Vương sẽ được Thiên nhãn. Tại thế giới nầy biến thấy khắp đại thiên. Ngoài Đại Thiên có phong luân và tạo chướng ngại cho mắt; nên chẳng thể thấy bên ngoài được. Nếu ở thế giới khác; tức chẳng thể thấy Đại Thiên. Chẳng phải chỗ thống hợp. Tiểu La Hán thấy được Tiểu Thiên. Đại La Hán thấy được Đại Thiên. Bích Chi Phật thấy được thế giới của hằng trăm vị Phật; chẳng bị phong luân làm chướng ngại. Lại chẳng bị thế giới nầy, kia làm ngăn cách. Nay kinh luận về mắt, có thể thấy Đại Thiên trong ngoài, ứng với Thiên Nhãn. Kia gọi là nhục nhãn. Đây là giống như vị của Viên giáo. Lực của Đại Kinh có dùng thắng kinh. Lại chưa phát ra chơn thật; nên chẳng được gọi là Thiên Nhãn. Dụ như nhục nhãn, lại giống như Tiểu Thừa phương tiện chưa được thần thông, liền chẳng gọi là Thiên Nhãn vậy. Giống như thân của từng phần; cho nên nói là chỗ cha mẹ sinh ra. Tuy gọi là nhục nhãn mà đầy đủ dùng ngũ căn. Thấy trong ngoài Đại Thiên là dùng Thiên Nhãn. Thấy tất cả chúng sanh và nghiệp nhơn viên thì dùng Pháp nhãn. Mắt nầy thật thanh tịnh dùng đến huệ nhãn. Một lúc thấy được trong ngoài Đại Thiên, thấy nghiệp, thấy tịnh. Lại nữa Viên phục pháp giới thượng hoặc, dùng Phật nhãn.

Đại Kinh nói rằng: Tuy có nhục nhãn mà gọi là Phật nhãn. Phật Nhãn cho nên thanh tịnh. Đầy đủ ngũ nhãn cho nên nói là trang nghiêm. Có thể đầy đủ, thiếu sót, dùng đến thắng căn. Nói căn là tự tại, há có thể chỉ tạo ra 800.200 giải sao?

Chương về nhĩ căn, trùm khắp sự nghe đến trong ngoài Đại Thiên và âm thanh của 10 pháp giới. Nghe lục thông, tức là nhục, thiên (nhĩ) gồm 2 loại nhĩ. Nghe Nhị Thừa tức là huệ nhĩ. Nghe Bồ Tát tức là Pháp nhĩ. Nghe Phật tức là Phật nhĩ. Lại nữa chỗ cha mẹ sanh nhục nhĩ có thể nghe trong ngoài; tức là Thiên nhĩ vậy. Sự nghe ấy chẳng dính mắc; gọi là huệ nhĩ. Chẳng ngoa tức là pháp nhĩ. Một lúc cùng nghe, tức là Phật nhĩ; dùng tai ấy để thí dụ về mắt thì mắt lại cũng như vậy. Thấy người, trời là 2 mắt. Thấy của Nhị Thừa là huệ nhãn. Thấy của Bồ Tát là Pháp nhãn. Thấy của Phật gọi là Phật nhãn v.v...

Chương về tỉ căn lại cũng như vậy. Chỗ cha mẹ sinh ra tức là nhục tỉ. Trong ngoài Đại Thiên tức là Thiên tỉ.

Chẳng nhiễm, chẳng dính mắc, tức là huệ tỉ. Phân biệt chẳng dối; tức là pháp tỉ. Một lúc cùng dùng tới là Phật tỉ. Diệu Pháp Liên Hoa Kinh Văn Cú – Quyển thứ 10 (Phần trước)

Chương nầy làm sáng tỏ sự tác dụng hỗ tương nhau. Mũi rõ biết tốt xấu, riêng biết quý trọng, hèn kém. Thấy cả thiên cung trang nghiêm; tức là mũi ấy dùng như con mắt. Đọc kinh, thuyết pháp, nghe mùi được rõ biết. Mũi ấy lại có công dụng như con mắt. Các cây 2 trái, hoa quả thật và tô du, hương khí; mũi ấy có công dụng như lưỡi. Nhập thiền, xuất thiền; thiền có 8 xúc. Ngũ dục vui đùa lại là xúc pháp. Tỉ ấy lại có công dụng như thân. Tâm nhiễm dục ngu si lại rõ tu điều lành. Tỉ ấy lại có công dụng như ý. Tỉ căn tự tại thắng dụng lại thêm lên. Ví dụ ngũ căn cũng lại như thế.

Chương về lưỡi lại cũng như vậy. Chỗ cha mẹ sinh ra tức là nhục thiệt. Hay tạo tác 10 pháp giới ngữ. Ước (giáo) nói đây tức là làm sáng tỏ ý nghĩa của 5 lưỡi vậy.

Hay tạo tác 10 pháp giới ngữ tức là Thiên thiệt. Chẳng hoại tức là huệ thiệt. Chẳng nói xằng bậy tức là pháp thiệt. Một lúc có thể dùng được; tức là Phật thiệt v.v...

Hỏi rằng mùi đắng, vị xấu đến được lưỡi thì lại biến thành vị ngon sao?

Các màu sắc cho đến mắt, sao lại chẳng biến thành những màu đẹp? Xưa chẳng có thí dụ. Vị ấy có tổn ích.

Tổn ấy là biến; bất tổn là chẳng biến. Các màu sắc ấy chẳng hoại mắt; cho nên chẳng thí dụ. Nay giải chẳng phải như vậy. Tất cả sắc giống như sắc của Phật. Tất cả thinh giống như tiếng nói của Phật. Sánh với tất cả sự thanh tịnh thí dụ; tức chẳng có sai. Rõ khắp tất cả sắc pháp, thinh pháp. Không loạn, không sai quấy, phân biệt; lại chẳng sai. Tự tại ở căn nào tạo ra tham ngại có thể giải đáp được sao?

Chương về thân căn lại cũng như thế. Cái có nơi thế gian tất cả đều ở thân, hiện dùng bằng nhục thân. Bên trên cho đến (cõi trời) Hữu Đảnh với thân nầy hiện dùng thiên thân. Trong thân Nhị Thừa thì thân hiện tại dùng huệ thân. Bồ Tát đối với thân trong hiện tại, dùng Pháp thân. Đối với thân Phật trong hiện tại, dùng phát tâm. Đối với thân Phật trong hiện tại, dùng Phật thân. Một thời hiện viên mãn, một thời dùng sự hỗ tương. Một lúc chẳng xằng bậy; một lúc chẳng dính mắc v.v...

Chương ý căn lại cũng như vậy. Thế gian sinh sống nghề nghiệp tất cả đều thuận theo chánh pháp; người, ý thanh tịnh. Tâm trời sở hành; động tác chỗ trời, tất rõ, thiên ý thanh tịnh. Tháng tư tức là Tứ Đế. Một tuổi gồm 12 tháng. Đây là 12 nhơn duyên, cùng với thật tướng chẳng sai khác vậy. Tức là huệ ý thanh tịnh. Một tháng tức là Nhứt Thừa Bồ Tát ý thanh tịnh. Có chỗ tư lượng;

tất cả đều là trước đó kinh Phật đã nói; tức là ý Phật tịnh vậy. Một thời tròn sáng; một thời tròn đầy hỗ tương; một thời không nhiễm; một thời chẳng xằng bậy. Căn dùng tự tại hay đầy đủ, hay thiếu sót, hay cùng, hay thanh tịnh v.v...

Giải thích

Phẩm Thường Bất Khinh Bồ Tát

Giải về sự nội hoài bất khinh và cảnh bên ngoài thì bên ngoài cung kính, chẳng khinh mạn. Khi đi thì thân lập chẳng khinh khi. Khi tuyên bày lời nói thì chẳng khinh nơi miệng. Người làm, dưới mắt mình, chẳng khinh. Lời giải về việc chẳng khinh nầy Pháp Hoa luận rằng: Bồ Tát nầy rõ biết chúng sanh có Phật tánh, chẳng khinh chê. Phật tánh ấy có 5. Chánh nhơn Phật tánh thông qua cái gốc. Duyên liễu Phật tánh trồng vào gốc có, không, thích đương với nay. Quả tánh, quả quả tánh, định sẽ được. Quyết chẳng hư ngụy. Đây gọi là việc giải thích về bất khinh. Sẽ giải thích dùng việc của người nầy, kia lại cũng như vậy. Đây gọi là cảnh bên ngoài của việc cung kính chẳng khinh mạn. Cung kính cảnh nầy, cho nên gọi là việc làm chẳng khinh. Tuyên nói lời nầy; cho nên nói là chẳng khinh. Xưa kẻ hủy báng, dùng mắt người nầy. Nay những nhà giải thích kinh dùng làm phẩm nầy. Thấy thật tam muội; nên nói rằng: Phật Diệu Pháp Liên Hoa Kinh Văn Cú – Quyển thứ 10 (Phần trước)

vì Phụ vương mà nói tất cả là Phật. Vua hỏi, tất cả chúng sanh tức là Phật sao ?

Phật đáp: Nếu như thật thấy chúng sanh. Đối với việc nầy tức là Phật. Cảnh riêng, lời nói nầy, nếu chẳng như thật thấy Phật. Đối với điều nầy tức chẳng phải là Thánh. Ví dụ như người mới học bắn tên thì đích ấy ít lúc bắn đúng. Dùng địa vì mục đích, chẳng đến, chẳng dính mắc. Nếu phân biệt hiền thánh, đôn thị, đôn phi. Như thật quán tức là Phật vậy. Đầu tiên là giải thích về nhơn duyên; sau đó giải thích về Viên giáo v.v...

Phẩm nầy dẫn con người làm chứng. Chứng 5 phẩm công đức sâu dày và lục căn báo trọng. Ta xưa tùy hỷ, làm cho đời nầy hậu báo. Dùng đó làm chỗ lưu thông.

Văn ấy có trường hàng kệ tụng. Trường hàng ấy chia làm 3. Một cặp chỉ phía trước về tội phước; hai cặp khai cho bây giờ phẩm tin, hủy. Ba cặp sau đó khuyên 2 việc nghịch, thuận. Cặp chỉ là trước chỉ tội, như phẩm Pháp Sư đã nói. Kế đến chỉ phước; như phẩm công đức nói.

Như câu văn, phần 2 song khai về niềm tin và sự hủy báng. Có sự bổn, bổn sự. Sự bổn có thời tiết; gọi hiệu là kiếp quốc thuyết pháp. Giống như câu văn. Phần thứ 2 từ tối sơ Uy Âm Vương cho đến phía dưới, làm sáng tỏ bản sự, lại chia làm 3. Đầu tiên làm sáng tỏ thời tiết. Hai là đối với thời tượng pháp trở đi. Song phiêu cả 2 người là tên gọi. Còn hủy đây là nguyên nhơn, gọi tăng thượng mạn. Tin ấy là nguyên nhơn và gọi là Thường Bất Khinh.

Kế đến phần thứ 3 được thế lực lớn trở đi, cặp ấy làm sáng tỏ chỗ được, mất. Được, mất lại có 2. Đầu tiên là đều tin, luận được; được chánh nói hoành tông (tông to tát, rộng rãi) được lưu thông diệu ích. Gọi Thường Bất Khinh là một người. Phàm có chỗ thấy là một lý. Đều lễ bái cả thảy là một. Rồi tạo ra lời nói nầy. Đây là một. Đây là khai quyền hiển thật, là 4 loại 1.

Từ „cho đến từ xa“ trở đi; đây là một lý; cho nên liền lễ bái là một hạnh, rồi tạo ra lời nói, và đây là một lời dạy chính; ít có người nào có thể giải được điều nầy. Đây là khai gần hiển xa, là một trong bốn ấy.

Câu văn lại nói rằng: Chẳng chuyên đọc tụng kinh điển mà hay làm việc lễ bái. Đây là vị của người mới bắt đầu tùy hỷ. Tùy hỷ tất cả pháp, tất có tánh an lạc; tất cả là một thực tướng. Tùy hỷ tất cả người tất cả có 3 Phật tánh. Đọc tụng kinh điển tức là liễu nhơn tánh. Tất cả hành Bồ Tát đạo là nhơn duyên tánh chẳng hề khinh mạn mà lại thâm kính; tức là chánh nhơn tánh. Kính nhơn, kính pháp; chẳng khởi lên sự cạnh tranh; tức là ý tùy hỷ vậy. Chẳng kinh, thâm kính là ngồi tòa Như Lai.

Dùng tâm từ bi, thường hành chẳng tranh tức là ở trong nhà của Như Lai. Nhẫn với việc bị đánh đập, mạ lỵ là mặc y Như Lai. Dùng tâm từ bi, thường hành chẳng tranh tức là ở trong nhà của Như Lai. Lại nữa thâm kính là ý nghiệp. Nói chẳng khinh là khẩu nghiệp. Rồi đến lễ bái, là thân nghiệp. Ba điều nầy đều từ bi cả thảy. Tức là thệ nguyện an lạc hạnh. Như 3, 4 nầy há chẳng phải sự lợi ích lưu thông mà ý nghĩa là gì vậy ?

Từ „trong tứ chúng“ trở đi; phần thứ 2 làm sáng tỏ sự hủy báng là mất đi. Sanh tâm sân si, chẳng thanh Diệu Pháp Liên Hoa Kinh Văn Cú – Quyển thứ 10 (Phần trước)

tịnh. Chẳng thọ 1 trong 4 ấy. Nói lời mạ lỵ vô trí, vô tri đối với cái lý. Nghĩa là nói, không có trí, chẳng thọ nhận một lý vậy. Tỳ Kheo tức là một trong người chẳng thọ nhận.

Từ „Từ đâu đến, chẳng thọ nhận là một việc làm“. Hư vọng thọ ký, chẳng nhận lấy một lời giáo huấn. Trải qua nhiều năm thường bị mạ lỵ. Kết quả là chẳng thọ nhận việc khai quyền hiển thật một trong 4 ấy. Bỏ chạy đi xa và cất cao tiếng lên nói, lại chẳng thọ nhận. Sự chẳng thọ nhận nầy là khai cận hiển viễn bổn địa của 1 trong 4. Thường tạo ra lời nói nầy. Kết quả là người có lòng tin, tin sâu chẳng dừng nghỉ. Tứ chúng vì làm việc ấy; nên đặt cho là bất khinh. Kết quả của sự hủy báng nầy là việc hủy báng chẳng dừng lại. Hỏi: Đức Thích Ca ra đời do dự chẳng nói, Thường Bất Khinh thấy một, lần lượt tạo ra mà nói cái gì ?

Đáp: Bản thân kẻ ấy có điều thiện; cho nên Đức Thích Ca dùng Nhỏ mà hỗ trợ. Bản vị có thiện, Bất Khinh dùng Đại mà cường độc v.v...

Từ „Khi phước hết thì“ trở đi, cả 2 làm sáng tỏ lòng tin về quả báo của sự hủy báng. Câu văn đầu lại có chia ra làm 2. Thứ nhất là làm sáng tỏ về quả báo. Hai là kết hợp cổ kim. Sự tin ấy luận về 3 quả báo. Hiện đời được 6 căn thanh tịnh. Sanh ra gặp ngay được ánh sáng của Phật. Sau đó gặp 2.000 ức Phật. Thần thông lực là thân nghiệp nầy thanh tịnh. Vui nói biện lực là khẩu nghiệp thanh tịnh. Thiện tịch lực là ý nghiệp thanh tịnh v.v... Sự gặp gỡ ấy có 2. Đầu tiên gặp gỡ ấy như câu văn. Từ „Nếu ta ở đời trước“ trở đi; phần thứ 2 là đưa ra niềm tin mà khuyến cho thuận theo, như câu văn. Từ „lúc ấy tứ chúng“ trở đi; làm sáng tỏ kẻ hủy báng bị quả báo. Lại chia ra làm 2. Trước tiên làm sáng tỏ được quả. Sau đó kết hợp xưa nay. Kẻ hủy báng được lành, ác cả 2 quả. Chê bai cho nên rơi vào đường ác. Nghe nói về Phật tánh lại tạo ra lời thô ác, mà nhận được quả báo lành. Kết quả xưa nay lại có 2. Kết quả đầu và xưa nay. Từ „nên rõ“ trở đi; đưa ra việc nghịch lại và dùng hiển để thuận theo. Khuyến Trì dùng làm chận lại sự hủy báng.

Trải qua có lực lớn, cuối cùng cảm được quả lớn. Việc nầy sẽ cần thực tập 5 loại hành động. Kệ có 19 hàng rưỡi. Đầu tiên 15 hàng rưỡi hay tụng về niềm tin về nhơn quả của sự hủy báng. Sau đó 4 hàng tụng về Khuyến Trì.

Ở câu văn có thể thấy, chẳng chia nhỏ ra.

Kẻ trước pháp là pháp ấy chẳng thể chỉ ra. Nếu định nghĩa là có; tức là trước pháp. Cho đến định vị là phi hữu, phi vô, lại có tên là trước pháp. Phật Tạng bảo rằng: Đao Luân hại người (Diêm) Phù Đề; việc nầy mất, dụ cho ít. Có chỗ được tâm nói Đại Thừa. Tội nầy qua khỏi kia v.v... Đại Luận nói rằng: Chấp có cùng chẳng tranh; cho đến chấp không có, không không cùng với có, không tranh luận. Như da trâu, rồng, rùa đều là việc chẳng có thật. Diệu Pháp Liên Hoa Kinh Văn Cú – Quyển thứ 10 (Phần trước)

Trung Luận lại nói rằng: Chư Phật nói pháp không. Căn bản là vì hóa độ đối với việc có. Nếu có dính trước vào không, thì chư Phật chẳng giáo hóa. Nếu nhất định nói các pháp phi hữu phi vô thì đây gọi là luận ngu si. Hay mất đi cái ý của Tứ Tất Đàn (thành tựu). Tự hành hóa tha, tất cả gọi là trước pháp. Hoặc được ý của Tứ Tất Đàn. Tự, tha đều chẳng dính mắc vậy.

Diệu Pháp Liên Hoa Kinh Văn Cú Quyển thứ 10 (Hết phần trên)

Dịch xong phần trên vào ngày 10 tháng 10 năm 2010 tại Tu Viện Viên Đức – Ravensburg, Đức Quốc. Kỷ niệm ngày lễ Quốc Khánh lần thứ 99 của Trung Hoa Dân Quốc Đài Loan.