Hiện Tượng Của Tử Sinh

Bắt đầu viết sách nầy vào ngày 21 tháng 3 năm 2014 nhằm ngày 21.2. Giáp Ngọ nhằm Lễ Vía Đức Đại Hạnh Phổ Hiền Bồ Tát tại Chùa Tam Bảo, Moss - Na Uy. Trình bày bìa : Đh. Quảng Tuệ Pháp Layout : Đh. Như Thân Đánh máy : Đh. Lương Hiền Sanh Sửa bản in : ĐĐ. Thích Hạnh Lý Lo việc in ấn : ĐĐ. Thích Hạnh Bổn

Mục Lục

Lời nói đầu 5-12

Chương Một Sống và Chết theo quan niệm của Phật Giáo

13-34 Chương Hai Con người và những động vật khác trước khi sinh ra

35-58 Chương Ba Hiện tượng trước khi chết 59-84

Chương Bốn Thân trung ấm 85-110 a) Chuẩn bị cho việc ra đi

- cho chính mình

- bởi người thân89 b) Thời gian hơi thở lìa thể xác - bản thân

- người thân trong gia đình95 c) Việc tẩn liệm, ma chay - tuần thất - làm phước, bố thí, cúng dường Mục lục4

Chương Năm Chương Sáu Chương Bảy Chương Tám Tâm thức của người mất sau 49 ngày.

Sống như thế nào và sau khi chết sẽ đi về đâu?

Hiện tượng của những hồn ma.

Cái chết có phải là việc đáng sợ không ?

111-132

133-152

153-180 181-202 Lời cuối sách 203-208 Phương danh ấn tống 209-212 Sách đã xuất bản cùng tác giả 213-216

LỜI NÓI ĐẦU

K

ể từ năm 1974, khi tôi còn ở tại Nhật Bản; cho đến nay năm 2014 đang ở tại Đức, đúng ra là 40 năm. Trong 40 năm ấy tôi đã sáng tác và dịch thuật tất cả là 63 tác phẩm. Đó là chưa kể những bản dịch của Đại Chánh Tân Tu Đại Tạng Kinh, quyển thứ 32 thuộc luận tập bộ toàn cũng có trên 3.000 trang đánh máy đã được đăng trên trang nhà Viên Giác, Quảng Đức và Hoa Vô Ưu. Ngoài ra cũng có trên 100 bài viết về đủ thể tài. Từ văn hóa đến giáo dục, từ Tôn giáo đến xã hội, từ tự truyện cho đến tường thuật v.v… kể ra cũng đầy đủ mọi đề tài. Như vậy chia ra cho mỗi năm trong 40 năm ấy, tôi sẽ có con số trung bình là một tác phẩm rưỡi của những tiêu đề trên. Có người hỏi rằng trong 63 tác phẩm ấy, tác phẩm nào Thầy thích nhất? thì đây là một câu hỏi khó trả lời. Vì lẽ nếu không thích, thì tôi đã không tạo ra một đứa con tinh thần cho mình như vậy. Cho nên mỗi quyển sách, mỗi tập truyện nó có một giá trị tinh thần đích thực của nó.

Năm 1974 lần đầu tiên tôi đặt bút dịch từ tiếng Việt sang tiếng Nhật quyển „Truyện cổ Việt Nam - tập I“ của ông Nguyễn Đổng Chi. Lý do để tôi dịch truyện nầy, vì ông Thầy dạy thêm phần tiếng Nhật tại Đại Học Teikyo lúc bấy giờ muốn tôi giới thiệu văn hóa Việt Nam cho ông ta đọc và đó cũng là cách để Lời nói đầu ông ta kiểm điểm khả năng Nhật ngữ của tôi khi đang học Giáo Dục tại Đại Học nầy từ Semester thứ nhất đến Semester thứ tư. Thế là việc tự nhiên đã đến; nghĩa là tôi trở thành người dịch truyện cổ. Các báo chí Nhật Bản lúc bấy giờ đã đăng tin và nhiều ký giả đã tìm đến chùa Honryuji ở Hachioji thuộc Tokyo để phỏng vấn lấy tin và đăng báo. Tôi tự nhiên trở thành như vậy và cứ cầm bút mãi cho đến ngày nay.

Nhiều người bảo tôi là văn sĩ. Tôi chối từ. Bảo tôi là người viết tiểu thuyết. Tôi cũng chưa chấp nhận. Có kẻ cho tôi là dịch giả. Tôi cũng chưa thuận ý, mà tôi chỉ đơn thuần là một Tu Sĩ Phật Giáo đi làm nhiệm vụ chuyên chở chữ nghĩa cũng như văn chương đến với mọi người ở nhiều hình thức khác nhau, nhằm cung cấp cho ai đó, thích đọc hay xem thử tư tưởng Phật Học có gì mới lạ không? Và biết đâu trong số những độc giả ấy sẽ có một vài người hiểu được điều mình muốn truyền đạt đến.

Thế là đủ rồi.

Có nhiều quyển sách nghiên cứu khó đọc, chứ chưa nói đến chuyện hiểu; cho nên nhiều người than: Tại sao lại phải như thế? Đời nay người ta chỉ muốn cái gì cho nhanh, gọn, mau hiểu. Còn cái gì đó bắt buộc phải suy nghĩ và tốn thì giờ; thôi thì cứ xếp sách để lại đó, lần sau sẽ tính. Đôi khi lần sau ấy, không bao giờ có dịp đến với người đọc khó tính kia nữa.

Cũng có lắm người đọc hết sách, nhưng sau khi gấp sách lại, hỏi rằng: Tác giả muốn nói gì trong sách ấy, lại trả lời chẳng thông. Có người đọc, chỉ để đọc mà thôi. Ngược lại cũng có lắm người thuộc lòng từng câu văn, từng lời đối đáp trong một quyển sách nào đó; khiến cho tác giả cũng chạnh lòng. Đa phần nhiều người than rằng: Sách dày quá lại khó hiểu.

Do vậy quyển sách này tôi cố gắng viết cô đọng lại và mỏng hơn, không làm phiền người đọc sách nữa. Nếu cách đây gần 100 năm nhà văn nhà thơ Tản Đà Nguyễn Khắc Hiếu than rằng:

Văn chương hạ giới rẻ như bèo; nên ông mới mang chữ nghĩa lên bán cho ông Trời và Trời cũng tự hỏi rằng:

Khách hà nhân giả Cớ làm sao suồng sả dám đưa thơ?

Chốn Thiên Cung ai kén rể bao giờ Chỉ những sự ngẩn ngơ mà giấy má Chức Nữ tảo tùng giai tế giá Hằng Nga bất nại bảo phu miên…

Còn ngày nay thì sao? có khác với 100 năm trước không?

Câu trả lời xin để dành lại cho độc giả vậy.

Theo Khổng Tử của Trung Quốc ngày xưa, đời người chia ra làm nhiều giai đoạn của mỗi 10 năm; đến 60 tuổi là „thuận nhĩ“. Nghĩa là mọi việc đều phải thuận theo tai mình nghe, mắt mình thấy, không cần phải đính chánh cũng không cần phải nông nổi để phê phán một vấn để gì. Năm nay tôi đã 65 tuổi tây và 66 tuổi ta, lại có 50 năm xuất gia hành đạo. Do vậy với tôi bây giờ không thương riêng ai mà cũng chẳng ghét riêng ai.

Không buồn, không lo, không hờn, không giận; không vui, chẳng khổ. Đây là những nguyên tắc sống của tôi lúc tuổi về chiều. Có thể có người cho rằng đây là bi quan; nhưng với tôi, đây là cách tốt nhất để cho tâm mình an ổn.

Quyển sách nầy nhan đề là „Hiện tượng của Tử sinh“. Sinh và tử vốn là một hiện tượng; chứ không phải là sự có thật.

Vì chết sống trong đời nầy chỉ là lần tiếp theo của những lần trước mà thôi. Chúng ta đã có không biết bao nhiêu lần chết đi và cũng đã có nhiều lần sống lại. Sống ở cõi nầy hay những cõi khác. Chết vốn là điều đáng nói, còn sống vốn là chuyện tự nhiên của cuộc đời. Khi được sinh ra đời, mọi vật đều phải Lời nói đầu sống. Có người sống đến 100 năm; nhưng cũng có nhiều người chết non khi mới vừa lọt lòng mẹ. Lại cũng có lắm kẻ phải sống cho qua một kiếp người. Vui, khổ, giàu, nghèo v.v… vốn đan tréo với nhau bởi nhiều mối dây ràng buộc của nhân quả, khó mà định nghĩa cho hết được.

Chết mới là sự bắt đầu; chứ không phải khi sinh ra là bắt đầu. Cũng giống như ngày chủ nhật mới là ngày đầu tuần; chứ đầu tuần không bắt đầu từ thứ hai. Trong các dân tộc ở Á Đông, người Nhật thể hiện rõ nét nhất về cách gọi của bảy ngày trong tuần như sau:

Nichijobi = ngày chủ nhật = ngày của mặt trời Getsujobi = ngày thứ hai = ngày của mặt trăng Kajobi = ngày thứ ba = ngày của lửa Suijobi = ngày thứ tư = ngày của nước Mokkujobi = ngày thứ năm = ngày của cây Kinjobi = ngày thứ sáu = ngày của vàng

Dozobi = ngày thứ bảy = ngày của đất Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ là ngũ hành vận chuyển trong trời đất này bởi âm dương là mặt trời và mặt trăng. Đây là cách ứng dụng rất tuyệt vời văn học của Trung Quốc vào nền văn hóa của Nhật Bản. Trong khi đó chữ Hán xuất phát từ Trung Hoa mà họ không ứng dụng hoàn hảo vào cuộc sống tài tình như người Nhật, Họ gọi các ngày trong tuần là:

Shinchiru = Tinh kỳ nhật = ngày chủ nhật Shinchii = Tinh kỳ nhất = ngày thứ hai Shinchie = Tinh kỳ nhị = ngày thứ ba Shinchisan = Tinh kỳ tam = ngày thứ tư Shinchisi = Tinh kỳ tứ = ngày thứ năm Shinchiu = Tinh kỳ ngũ = ngày thứ sáu Shinchiru = Tinh kỳ lục = ngày thứ bảy Thật ra cách gọi của Trung Hoa không rõ ràng bằng cách gọi của người Nhật. Từ đó chúng ta, người Việt Nam có thể tạo ra một cách riêng để gọi cho việc nầy, chắc cũng chẳng phải là điều quá đáng vậy.

Người Việt Nam chúng ta ngày xưa hay nhớ ngày giỗ kỵ của ông bà cha mẹ và những người thân thuộc trong gia đình nội ngoại kỹ càng hơn là ngày sinh ra của những thành viên trong gia đình. Vì lẽ người Việt Nam xem trọng cái chết, hơn là sự sống. Vì chết không phải là hết, mà chết mới chỉ là một sự bắt đầu. Do vậy những người con gái Việt Nam ngày xưa khi về nhà chồng, những điều căn bản nơi nhà chồng mà cô dâu cần phải biết; trong đó có vấn đề lo nhớ ngày giỗ quảy trong gia đình chồng. Có thể chính ngày sinh của cô dâu ấy và ngay cả cha mẹ sinh ra cô ta nữa, cô ta cũng chẳng nhớ; nhưng điều bắt buộc phải nhớ là những ngày giỗ của nhà chồng, chứ chẳng phải bên nhà cha mẹ sinh ra mình.

Ở Việt Nam thuở xa xưa, người ta không tổ chức ăn mừng sinh nhật, dầu cho người ấy có tuổi thọ là bao nhiêu đi chăng nữa, mà chỉ chú mục vào đám giỗ và đám tang của một người thân. Lý do như bên trên đã trình bày. Người Việt Nam chúng ta cũng có hai loại tuổi. Một loại tuổi Tây, tính theo ngày sinh, giống như Tây phương. Một loại tuổi khác, gọi là tuổi Ta. Tuổi nầy tính theo âm lịch. Cứ mỗi cái Tết âm lịch đến, đều tính một tuổi. Vì lẽ chín tháng mười ngày thai nhi được cưu mang trong bào thai của người mẹ cũng đã là một tuổi khởi đầu của cuộc sống mới rồi. Do vậy người Việt Nam gọi tuổi Ta là vậy. Tuổi nầy cũng là tuổi của Phật Giáo nữa. Vì lẽ một chúng sinh theo

Phật Giáo không phải được khởi sự chỉ lúc mới được sinh ra, mà chúng sanh ấy được bắt đầu qua sự tác ý của cha mẹ và sự Lời nói đầu hiện hữu của một tâm thức và việc hội đủ nhân duyên để cho một chúng sanh thành tựu. Do vậy sự sống manh nha từ tư tưởng hội ngộ của ba nguồn dữ liệu ấy. Nếu thiếu một trong hai hay trong ba điều kiện trên, thì một chúng sanh không thể thành hình.

Gió không từ đâu tới; gió cũng đã chẳng đi về đâu. Gió hiện hữu, rồi gió tan biến, xa lìa. Tử sinh cũng như thế. Tuy có đó, tuy mất đó; nhưng nó không thật. Vì sự sống chết chỉ là một hiện tượng. Đã là một hiện tượng thì thực tướng của nó là không và cái không nầy đã bị vô thường cũng như khổ chi phối. Ai hiểu được điều nầy thì sẽ hiểu được Đạo Phật. Giáo lý của Đức Phật không phải khó hiểu, để cho chúng ta phải đóng khung vào đó, rồi tự nhủ rằng: Mình không thể bước ra khỏi sự nhọc nhằn kia. Điều khác nhau giữa một con người tỉnh thức giác ngộ và một người chưa tỉnh thức là biết đúng thời, đúng lúc và chưa biết đúng sự thật mà thôi. Khi chúng ta nhìn thế gian nầy với con mắt nhị nguyên, thì rõ ràng rằng cái gì cũng có đấy chứ! nhưng khi nhìn kỹ lại thì cái có ấy bị chi phối bởi vô thường; nên căn bản của nó là không thật có. Đã không thật có thì đau khổ hay sầu muộn theo đó để làm gì?

Khi đã rõ lối đi về như vậy rồi thì người Phật Tử chúng ta không sợ chết nữa, mà chết chỉ là một khoảnh khắc để thay đổi chiếc áo nghiệp lực mà lâu nay chúng ta đã mặc vào, bây giờ chúng ta chỉ cần chọn một chiếc áo khác để thay đổi hành trình sanh tử của chúng ta mà thôi.

Nhiều người khi cha mẹ, anh chị em qua đời rất buồn khổ; nhưng họ quên rằng: Trong chính thân tâm ta cũng đang mang sự hiện hữu của cha mẹ và anh em cùng huyết thống mà. Trong bản thân hiện hữu của chúng ta, vẫn có sự tồn tại của cha mẹ.

Do đó ta đâu có mất cha hay mất mẹ. Tất cả chỉ là một sự luân lưu, một sự hoán chuyển; nhưng chúng ta chưa và không quán triệt đấy thôi.

Tôi mong rằng với tác phẩm nhỏ nầy sẽ giúp cho người Phật Tử chúng ta rõ được chốn đi về của tử sinh, để từ đó chúng ta không sợ chúng và chúng ta sẽ làm chủ những hiện tượng nầy, để cho cuộc đời của chúng ta bớt khổ và có ý nghĩa thực tiễn nhiều hơn.

Mong rằng tất cả chúng ta đều có được một ý niệm vững vàng như vậy để cuộc sống của ta mang theo được nhiều ý nghĩa hơn.

Tác giả: Thích Như Điển

Chương Một

SỐNG và CHẾT theo quan niệm của Phật Giáo

Trước khi đạo Phật ra đời, đã có nhiều đạo khác hiện hữu trên thế gian nầy. Ví dụ như Ấn Độ Giáo và Khổng Giáo chẳng hạn. Trước những Đạo nầy xuất hiện còn có Đạo thờ các Thần núi, Thần sông, Thần cây, Thần sấm sét v.v… Nghĩa là khi con người lúc còn sống đơn giản với thiên nhiên, với tư cách như là dân du mục, họ chưa có văn hóa nhiều và nền văn minh chưa phát triển; họ cũng phải sống và phải chết; nhưng họ cũng phải tìm nơi tinh thần để nương tựa vào một đấng tối cao nào đó, khiến họ mới an tâm. Vì lẽ sau họ, còn có không biết bao nhiêu người thân của họ cũng phải bước theo con đường ấy nữa.

Khi khả năng của con người còn giới hạn, chưa chinh phục được thiên nhiên qua khả năng tự có của mình, thì họ hay tin vào những điều gì có thể tin được, cốt để an ủi người thân hay chính họ khi bị đau yếu hoặc giả lâm chung. Đây là một đề tài rất lớn trong cuộc đời; nhưng nó cũng rất nhỏ so với cuộc sống đơn sơ của con người cách đây cả hằng triệu triệu năm về trước. Họ cũng đau khổ, cũng hy vọng, cũng muốn có một nơi Chương Một - Sống và chết theo quan niệm của Phật Giáo để nương tựa vào; nhưng thời gian ấy phải trải qua hằng nhiều năm tháng; chỉ đến khi con người có đời sống định cư hẳn hoi thì các Đạo giáo mới ổn định và từ đó các Tôn Giáo mới thiết lập tư tưởng của mình về hai sự kiện quan trọng trong cuộc đời. Đó là sống và chết.

Việc gần chúng ta nhất thì cũng đã trên dưới 5.000 năm rồi. Làm thế nào để chúng ta có thể tìm lại được quan niệm của việc sống chết nầy của con người vào một thuở xa xưa ấy? Nhưng cái chết có đáng sợ không? Ngày nay xem lại một số phim ảnh hoạt họa ghi lại đời sống của người tiền sử, chúng ta thấy họ vẫn có cách sống riêng của mình trong từng bộ tộc một và mỗi bộ tộc như thế đều có một cách riêng cho vấn đề nầy. Đến khi Ấn Độ Giáo có mặt tại Ấn Độ, Khổng Giáo có mặt tại Trung Hoa thì mọi lễ nghi, tư tưởng mới được hình thành một cách rõ ràng. Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, Giáo chủ của Phật Giáo. Người cũng đã từ những Đạo thờ Thần khác, chính thức bước ra khỏi những tư tưởng đương thời, để tìm cho mình và hậu thế một con đường mới và con đường ấy giờ nầy đã có mặt khắp nơi trên quả địa cầu nầy. Tuy cũng là một Đạo Phật ở Trung Quốc; Đạo Phật của Trung Quốc khác với Đạo Phật ở Việt Nam và Nhật Bản. Ngày nay Đạo Phật đã có mặt tại các xứ Âu Mỹ nầy lại càng khác xa Đạo Phật nguyên thủy có từ thời Đức Phật. Bởi lẽ trước khi Đạo Phật du nhập vào các xứ nầy; tại chính những bản địa ấy đã có những Đạo thờ ông bà, tổ tiên hay ngay cả Đạo Thiên Chúa hay Hồi Giáo. Do vậy Đạo Phật phải thích nghi để tồn tại và phát triển tại các xứ nầy; nên phải hội nhập như thế. Tại Tây Tạng có Đạo Bon, trước khi Phật Giáo được du nhập vào và ngày nay trong các buổi tế lễ cầu nguyện của Kim Cang Thừa, Phật Giáo Tây Tạng vẫn còn bị ảnh hưởng của Đạo Bon không ít. Ví dụ như thần Bổn Mạng của mỗi Đức Đạt Lai Lạt Ma. Mỗi khi có vấn đề trọng đại gì của quốc gia, các vị Đại Thần và các vị Đại Sư đều phải cầu nguyện với vị Thần bổn mạng nầy để được soi sáng những việc cần phải làm trong thời gian kế tiếp. Việc nầy nó tương tự như đồng cốt ở Việt Nam. Thế nhưng Đạo Phật tại đó vẫn còn có thể chấp nhận được. Vì lẽ trong cái nầy có cái kia và trong cái kia lại có cái nầy.

Ở Trung Quốc, khi Phật Giáo mới được du nhập vào, tại đây đã có Đạo Khổng, Đạo Lão; vốn là những nguồn đạo tôn trọng Tam Cương Ngũ Thường và Tam Tòng Tứ Đức. Cho nên nhiều vị Tổ Sư của Phật Giáo tại Trung Hoa đã không loại bỏ tư tưởng sống chung để tồn tại và phát triển đó. Ví dụ như Ngài Shantao (Thiện Đạo), Tổ thứ 3 của Tịnh Độ Tông của Trung Quốc đã cho vào một trong những điều kiện để được vãng sanh về Tịnh Độ là phải có hiếu với Cha Mẹ và Thầy Tổ. Việc nầy vốn dĩ trong kinh điển nguyên thủy hầu như ít thấy đề cập đến.

Hoặc giả ở Nhật Bản, Phật Giáo đã có mặt ở đây từ thế kỷ thứ sáu. Trước đó họ đã thờ Shinto (Thần Đạo) vốn là một đạo tôn sùng các bậc quân vương. Sau khi băng hà, những ông vua nầy trở thành Thần và vẫn ngự trị trong quốc gia của họ. Cho nên nhiều người Phật tử Nhật ngày nay khi vào chùa lẽ ra họ chỉ chắp tay đảnh lễ Phật và chư vị Bồ Tát là đủ. Thế nhưng nhiều người Phật tử vẫn vỗ vào hai tay mình 3 tiếng thật lớn, đoạn mới chắp hai tay lại và sau đó mới cầu nguyện. Hoặc giả họ hơ khói nhang đang cháy để áp vào bụng, vào đầu. Những tục lệ như thế trong Phật Giáo không có; nhưng ngày nay vẫn Chương Một - Sống và chết theo quan niệm của Phật Giáo còn tồn tại ở rất nhiều chùa Nhật Bản. Nhiều người Phật tử Nhật vẫn tin rằng: Phật là Thần, Thần là Phật.

Việt Nam chúng ta cũng không kém gì về phong tục của những nước đã nêu trên; nhất là những ngôi chùa ở miền Bắc. Trong chánh điện chùa vẫn thờ Phật và các vị Bồ Tát; nhưng gian bên cạnh đó hay một nơi biệt lập ở ngoài vườn chùa đều có những miếu để lên Đồng. Đồng cốt vốn là tín ngưỡng của dân gian, không phải của Phật Giáo; nhưng cả trên dưới 2.000 năm nay khi Phật Giáo đã có mặt tại Việt Nam, bản thân Phật Giáo cũng đã chẳng loại bỏ được hoàn toàn những tín ngưỡng nhân gian nầy. Vả chăng Phật Giáo yếu thế, hay Phật Giáo không muốn độc tôn? hoặc giả muốn „dĩ hòa vi quý“? Tất cả những câu trả lời đều có thể, không khẳng định mà cũng chẳng phủ định. Điều nầy không có gì lạ. Vì Phật Giáo vốn là một tôn giáo lấy sự Từ Bi, lợi tha làm bổn nguyện trong khi mang Đạo vào Đời. Do vậy hòa mình vào và hiện thân ở nhiều khía cạnh khác nhau trong đời thường; vốn dĩ cũng là hạnh nguyện của chư Phật và chư Bồ Tát khi vào đời để cứu khổ độ mê. Cho nên tâm Bồ Tát là tâm Bồ Đề và Bồ Đề ấy sẽ mang con người vào nền Đạo đến chỗ cao cả rốt ráo hơn. Có như thế Đạo Phật mới có thể tồn tại trong dòng sinh mệnh của dân tộc trong suốt cả mấy ngàn năm lịch sử được.

Rồi ngày nay Đạo Phật đã có mặt khắp nơi trên các xứ Âu Mỹ. Trước khi họ đến với Đạo Phật, các Phật tử nầy đã theo Cơ Đốc giáo hay Thông Thiên Học hoặc Chính Thống giáo. Những tôn giáo nầy vốn là những Tôn Giáo độc thần và tính mệnh của tín đồ của các Tôn giáo nầy đều sẵn sàn an bài dưới sự thưởng phạt của Đức Chúa duy nhất qua tội phước của mỗi người. Nếu họ có theo Đạo Phật, họ vẫn đứng trên nhân sinh quan của các Tôn Giáo nầy để nhận định Phật Giáo. Do vậy có một số các bậc Đại Sư như: Đức Đạt Lai Lạt Ma, Ngài Tuyên Hóa và Thiền Sư Nhất Hạnh, vì muốn cho Đạo Phật hiện hữu trên những phần đất của thế giới còn lại nầy; nên họ vô hình chung đã chấp nhận những người nầy vừa là Phật tử mà cũng vừa là một tín đồ ngoan đạo của họ đang theo. Dĩ nhiên khi đi xa hơn và sâu hơn vào Đạo Phật thì phải phát bồ đề tâm và thọ trì những giới cấm của Phật chế. Lúc ấy họ phải tự chọn con đường họ phải theo. Có lẽ lúc đó họ phải biết cái nào quan trọng với Đức Tin của họ nhiều hơn và có thể giúp cho họ thăng hoa vào cuộc sống tâm linh của mình, thì họ sẽ nương vào đối tượng ấy để tu tập và hành trì.

Sau đúng 50 năm (1964-2014) xuất gia hành đạo và 42 năm (1972-2014) sinh hoạt Phật sự tại ngoại quốc; từ Á sang Âu, từ Âu sang Mỹ, Úc và Phi Châu, riêng tôi có một nhận xét cũng như một cái nhìn hơi khác về sự tồn tại cũng như phát triển Phật Giáo tại các xứ nầy như sau:

Nếu ví Thiên Chúa giáo giống như một bông hoa hồng.

Tin Lành như một hoa cẩm chướng; Chính Thống giáo, Do Thái giáo và ngay cả Hồi Giáo là những bông hoa vạn thọ, hoa thược dược hay hoa bưởi v.v… thì Phật Giáo là hoa sen. Chúng ta sẽ trồng tất cả những cây hoa ấy vào trong một vườn hoa tâm linh tại đây. Vào một ngày nào đó, chúng sẽ được nở ra những bông hoa tươi thắm nhiệm mầu, hương thơm bay khắp đó đây. Như vậy há không đẹp mắt hay sao? Nếu trong một vườn hoa tâm linh chỉ có một loài hoa độc nhất trổ bông, thì trông ra cũng buồn thảm lắm. Cũng trong vườn hoa ấy nếu có nhiều loài hoa đang đua nhau khoe sắc thắm, phải chăng có đẹp đẽ hơn nhiều? Dĩ nhiên là hoa nào tự giữ gìn bản sắc loài hoa của mình và cùng nhau khoe sắc màu trong một khung cảnh tự do, tự tại thì Chương Một - Sống và chết theo quan niệm của Phật Giáo người ngoài nhìn vào sẽ thích thú hơn. Đây là chủ trương cá thể của tôi. Có nhiều người không đồng ý. Nhưng đây cũng chỉ là một cách nhìn trong nhiều cách nhìn khác trên cánh đồng tâm linh của mọi Tôn Giáo mà thôi.

Nếu hỏi ngày nay trên thế giới nầy có bao nhiêu Tôn Giáo đang tồn tại và bao nhiêu Tôn Giáo đã trôi vào dĩ vãng? Câu trả lời chắc khó khẳng định được. Tuy nhiên Tôn Giáo nào hợp với lòng người thì Tôn Giáo ấy sẽ tồn tại lâu hơn trên quả đất nầy. Thế giới ngày nay vẫn còn ngự trị của nhiều Tôn Giáo theo thời gian như sau:

1) Ấn Độ giáo có mặt tại Ấn Độ 5.000 năm 2) Khổng và Lão giáo có mặt tại Trung Hoa trên 2.600

năm 3) 4) Phật Giáo có mặt tại Ấn Độ gần 2.600 năm Do Thái giáo có mặt tại Israel trên 2.000 năm 5) Thiên Chúa giáo có mặt tại Âu Châu cũng trên dưới

2.000 năm lịch sử 6) Hồi Giáo có mặt tại Trung Đông 1.600 năm

Nếu chúng ta sắp theo thứ tự số tín đồ theo Tôn giáo ấy thì sẽ trở thành như sau:

1) Thiên Chúa giáo có trên 1 tỷ tín đồ.

2) Ấn Độ giáo gần 1 tỷ tín đồ.

3) Hồi Giáo gần 800.000.000 tín đồ.

4) Phật Giáo 600.000.000 tín đồ (chưa kể những tín đồ tại

Trung Hoa lục địa).

5) Do Thái giáo độ 300.000.000 tín đồ.

6) Khổng giáo và Lão giáo chỉ còn hiện hữu tại Trung Quốc và những nước có người Hoa sinh sống; nhưng vì Tôn gíáo nầy không có Tăng sĩ truyền thừa. Do vậy sự tồn tại và phát triển khó bề lý giải được.

Như vậy chúng ta sẽ căn cứ vào đâu để biết rằng: Tôn giáo ấy mạnh hay yếu? có hợp với Tín đồ hay không và còn hợp thời nữa không?

Nhìn vào quá khứ để biết hiện tại và tương lai. Có những Tôn giáo ra đời rất là đông đảo người theo; nhưng dần dà số tín đồ không còn bao nhiêu nữa. Vì tín lý không vững; do vậy đức tin của tín đồ bị bào mòn và khó tồn tại qua thời gian năm tháng được. Ngược lại có những Tôn giáo mới phát triển; nhưng có số tín đồ theo rất đông. Vì lẽ Tôn giáo nầy có nhiều phương tiện để triển khai niềm tin đi vào cuộc sống. Họ giúp nhau để tự tồn và thăng hoa cuộc sống tâm linh cũng như vật chất. Theo dõi, han hỏi, góp ý về nhiều lĩnh vực khác nhau, khiến cho Tín đồ của Tôn giáo ấy vững được và từ đó họ theo đạo cũng như phát triển đạo.

Ngược lại có một số Tôn giáo khác thiếu hẳn phần chăm sóc về tâm linh cho tín đồ; nên số người theo đạo càng ngày càng giảm đi và họ đã tìm đến những Tôn giáo khác hợp với cơ duyên của họ (xem sự phát triển Tôn giáo ở Đại Hàn thì rõ); nhằm giải quyết vấn đề thời gian, hoàn cảnh sống và ngay cả đức tin của những người nầy.

Nhưng thế nào là một tôn giáo?

Một Tôn giáo phải đầy đủ ba hay nhiều hơn những điều kiện như sau:

1) Giáo chủ 2) Giáo lý 3) Giáo hội Chương Một - Sống và chết theo quan niệm của Phật Giáo

Nếu một Tôn giáo không còn đầy đủ 3 yếu tố nầy, thì không còn gọi là một Tôn giáo nữa. Bây giờ thì chúng ta đã yên tâm chỉ để đi vào lãnh vực sống và chết theo quan niệm của Phật Giáo mà thôi.

Tục ngữ Âu Châu có câu: “Khi tôi sinh ra trong cuộc đời nầy bằng những tiếng khóc chào đời, thì mọi người chung quanh tôi đều cười để đón mừng sự ra đời của tôi. Rồi suốt trong khoảng thời gian tôi sống trên cõi đời nầy, có thể là 30, 50 hay những đến 100 năm đi nữa, tôi phải làm một cái gì đó cho thật có ý nghĩa, để rồi một ngày nào đó tôi phải ra đi, mỉm cười buông xuôi hai tay về nơi chín suối, để mọi người chung quanh tôi đều khóc”. Cuộc đời bắt đầu bằng tiếng khóc và nụ cười và kết quả cũng bằng nụ cười và tiếng khóc. Nếu có khác chăng, chỉ là nhân vật chính trong câu chuyện bị đổi vai mà thôi. Nguyễn Công Trứ ngày xưa đã có viết trong bài “Chữ Nhàn”

rằng: … Thoạt sinh ra thì đà khóc chóe Trần có vui sao chẳng cười khì Khi hỷ lạc, khi ái dục, khi sầu bi Chứa chi lắm một bầu nhân dục Tri túc, tiện túc, đãi túc, hà thời túc Tri nhàn, tiện nhàn, đãi nhàn, hà thời nhàn . . . Đó là quan niệm của Nho gia vào một thuở xa xưa trên quê hương đất Việt mình. Còn Phật Giáo thì sao ?

… Ba vạn sáu ngàn ngày là mấy

Kiếp phù sanh trông thấy mà đau…

Đạo Khổng thì cho rằng:

“Nhân sinh thất thập cổ lai hy”

Như vậy thì đúng, sai hay tốt xấu theo quan niệm của từng Tôn giáo một, vẫn là những điều cần phải đề cập đến nhiều hơn, để làm rõ cho vấn đề sống chết cho mỗi tự thân của chúng ta. Sống là một động từ dùng để chỉ cho con người, động vật và những sự vật còn chuyển động; nghĩa là chưa chết. Con người còn hơi thở ra vào, còn đi, còn đứng, còn trò chuyện, còn hiểu biết… đấy gọi là sống. Còn chết có nghĩa là tim ngừng đập, mũi không còn hít thở không khí của đất trời nữa. Mọi sự đều ngưng đọng; nhưng tâm thức vẫn hoạt động. Con người khi còn sống làm đủ nghề nghiệp để nuôi thân, thực hiện nhiều động tác khác nhau để bảo vệ cho sự sống của mình. Khi hơi thở không còn vào ra ở buồng phổi nữa. Điều ấy có nghĩa là sự chết đã gọi mời.

Cây cỏ sống thì xanh tươi, hấp thụ phân, nước và không khí để tồn tại. Rồi một ngày nào đó cây cỏ cũng phải chết qua cái nóng thiêu đốt của mùa hè hay cái băng giá của đông sang;

nhưng trong sự chết ấy cũng tồn tại những sự sống khác nữa.

Đó là những nhân tố, mầm mống, hạt giống của cỏ cây khi còn sống đã để lại. Điều nầy cũng giống như con cá Hồi sau khi đẻ trứng xong, lại tự mình lội ngược dòng nước để chết, như là một sự về nguồn của loài thủy tộc nầy.

Con bò, con heo, con kiến, con vi trùng v.v… mỗi loại, cũng đều có sự sống riêng của nó và mỗi con khi chết cũng có mỗi hoàn cảnh khác nhau; chứ không hẳn đã giống nhau. Ví dụ con cọp, beo, cá mập, cá sấu. Chúng sống vì ăn thịt những loài động vật khác. Chắc chắn một điều là những động vật khác rất khổ sở với những loài răng nhọn nầy. Khi chúng chết, hầu như ít có loài động vật nào giết nó, ngoại trừ con người, hầu như nó tự biết; rồi cái chết ấy sẽ chết dần theo nhiều sự chết khác để cho các động vật và những thực vật ấy càng ngày càng khan Chương Một - Sống và chết theo quan niệm của Phật Giáo hiếm hơn trên quả địa cầu nầy; trong khi đó loài người càng sanh ra nhiều hơn và thực phẩm càng trở nên khan hiếm trầm trọng. Mỗi ngày trên quả địa cầu nầy có cả hàng vạn đứa trẻ được sinh ra và cũng có hàng ngàn trẻ em đã thiếu dinh dưỡng như thực phẩm; nên đã đi vào chỗ chết chóc, kết liễu sinh mạng của mình khi tuổi đời còn quá nhỏ.

Nhà Bác học Pascal há đã chẳng nói: “Con người là một cây sậy; nhưng cây sậy có lý tưởng”. Hay nói chính xác hơn: “Con người là một động vật; nhưng động vật nầy có tánh linh cao hơn những động vật khác”. Điều ấy hẳn đúng, không cần phải chối cãi vào đâu được. Vì con người tạo ra cái ách để đeo vào cổ bò để con bò đi cày; chứ con bò không tạo ra cái ách cho con người được. Từ cỗ xe bò đơn sơ ấy, con người đã tạo ra xe kéo, rồi xe máy, rồi máy bay, rồi phản lực v.v… Không biết rồi đây trong tương lai sẽ còn gì nữa; nhưng vấn đề căn bản vẫn là sự thăng hoa của ý thức. Nhờ đó mà con người càng ngày càng có nhiều phương tiện hơn; đồng thời con người cũng tự giết lại mình nhiều hơn khi trên quả đất nầy có quá nhiều khí thải CO2 (Oxy Carbonic). O2 (Oxy) càng ngày càng thiếu, quả đất này sẽ trở nên bệnh hoạn. Bầu trời xám xịt nhiều hơn, không còn màu xanh như những thuở xa xưa nữa. Quả là khổ; nhưng con người đã bị cái khổ và cái sung sướng tiện nghi vật chất kia nó trói buộc bằng nhiều sợi dây vô hình, chưa có khả năng thoát xác được.

Tục ngữ Việt Nam có câu: “Hùm chết để da, người ta chết để tiếng”. Câu nầy có thể hiểu cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng.

Nghĩa là da hùm beo rất tốt, sau khi chết vẫn còn dùng được và con người khi chết đi, tiếng tốt xấu vẫn còn truyền lại nơi đời.

Cho nên làm gì thì làm, chúng ta phải xem trọng chữ tín và đức tin vào một Tôn giáo, để cho tiếng tốt hay ngay cả tiếng xấu; nó chỉ là một chuyện bình thường trên thế gian nầy; chứ không phải là chuyện thị phi của nhân thế, để sau khi chết, vẫn còn là đề tài cho thiên hạ luận bàn. Mọi việc, mọi vật trong đời nầy cũng sẽ chìm sâu vào dĩ vãng. Nó cũng giống như những thành phố bị các trận đại hồng thủy của những thời kỳ xa xưa cũ, nhấn chìm vào lòng đại dương. Chúng cũng giống như những ngọn núi lửa; tuy trong hiện tại đang ngưng hoạt động; nhưng bên trong vẫn còn đang sôi sùng sục để chờ ngày tái hoạt động ở một hình thức khác. Quả thật cuộc đời nầy, có nhiều mặt và muôn vạn lối đi về; chứ không phải chỉ có hai lối sống riêng biệt của bên phải hay bên trái mà thôi. Rồi đây sẽ có xe hơi tự động bay lên cao đế tránh việc xe bị ùn tắt. Ăn uống sẽ được Robot gọi mời. Cung trăng đang chờ ta dừng bước và xa hơn nữa, ở những cõi xa xăm khác đang chờ đợi gọi mời.

Tôi không sợ chết; nhưng vừa rồi cũng đã đi ra Chưởng Khế để chứng nhận cho những nguyện vọng của mình và sau đó những di chúc kia được niêm phong tại Tòa án Hannover, để một ngày nào đó nhất định, tôi cũng phải ra đi, các đệ tử hãy y cứ vào đó thực hành thì có thể tránh những phiền não cho người sống cũng như kẻ chết về sau nầy. Ngày xưa các vị Tổ Sư từ Ấn Độ đến Trung Hoa rồi sang Việt Nam, Đại Hàn và Nhật Bản các Ngài chỉ truyền có một tâm. Đó là mạng mạch của Phật Pháp. Còn ngày nay qua hơn mấy ngàn năm của lịch sử, Phật giáo đã biến thiên quá nhiều nên tôi đã thể hiện bằng nhiều việc sau đây. Di Chúc thứ nhất về bản thân của tôi khi bịnh hoạn. Nếu những ngày cuối đời mà Bác sĩ hay Hội đồng y khoa bảo rằng: người nầy nếu muốn sống phải nương vào ống chuyền hơi thở cũng như thức ăn ký sinh, thì lúc ấy tôi sẽ tự quyết định sự sống Chương Một - Sống và chết theo quan niệm của Phật Giáo của mình, theo Di chúc đã ký tên sẵn, để cho đệ tử xuất gia cũng như tại gia không khó xử về sau nầy.

Di Chúc thứ hai liên quan về vấn đề tài sản, tiền bạc của cải. Tất cả những bảo hiểm và của cải của tôi đang có, đều là của Tam Bảo; gia đình, thân nhân và ngay cả đệ tử của tôi không được chia phần, mà hãy làm theo di chúc như đã được niêm phong tại Tòa án Hannover.

Cả hai phần di chúc nầy đều có sự quan hoài của Chưởng

Khế và Tòa án. Riêng phần di chúc thứ ba có liên quan đến vấn đề tinh thần. Đó là việc truyền thừa Trụ Trì của Tổ Đình Viên Giác thì luật sư và tòa án chỉ ghi nhận những gì mà tôi đã ghi rõ trong di chúc; chứ họ không có quyền trong lãnh vực nầy. Đây là những điều căn bản mà nội dung của những bản di chúc đã được chính tay tôi viết và được Chưởng Khế thừa nhận cũng như Tòa án

Hannover lưu giữ.

Tại sao tôi phải làm điều nầy? Vì lẽ tôi đang ở Đức; cho nên phải sống theo luật pháp của Đức và ứng dụng luật pháp của Đức vào đời sống của mình; nên tôi đã chấp nhận những việc làm trên như là một sự tự nhiên và không ai có quyền ép buộc cá nhân cũng như những tư duy của tôi cả.

Sống suốt gần nửa thế kỷ ở ngoại quốc, tôi đã dõi theo không biết bao nhiêu cái chết ở trong cũng như ngoài nuớc; cả người trong Đạo lẫn kẻ ngoài Đời, tôi nhận thấy cần phải làm việc nầy để cho người kế thừa khỏi gặp khó khăn về vấn đề hành chánh; còn người mất đã vui khi tử sinh không có gì để chi phối được nữa, thì có gì để phải lo cho nhọc nhằn. Trời có lúc nắng, lúc mưa, lúc đẹp, lúc xấu và tâm con người cũng có lắm lúc đổi thay. Mới ngày nào đó là bạn thân chí thiết; nhưng bỗng dưng đã trở thành lạnh nhạt khó lường, cũng chỉ vì một quyền lợi nào đó mà thôi. Thầy trò, tử đệ là những người có nhân duyên với nhau trong nhiều đời, nhiều kiếp; nên bây giờ mới trở thành Sư Phụ và Đệ Tử. Sự sinh hoạt nhịp nhàng ấy tưởng chừng như chúng có thể kéo dài đến vô tận; nhưng bỗng một hôm có tin sét đánh là người Đệ Tử ấy không muốn tiếp tục con đường tu. Lúc ấy Sư Phụ sẽ ra sao? Nếu tất cả đều hy vọng vào người Đệ Tử cho một tương lai gần kề?

Vợ chồng, hai người đầu ấp tay gối với nhau cho đến khi tóc bạc răng long; bỗng một hôm người chồng nhận được đơn xin ly dị từ tòa án gởi về nhà, chỉ vì tiếng ngáy to của chồng, mà người vợ chẳng ngủ được.

Có nhiều câu chuyện rất đơn giản; nhưng những cái chấp thủ của mỗi người quá nguyên tắc; nên đã phải ly dị nhau, chỉ vì một sự việc vô cớ. Mới đây ở Đài Loan có một cặp vợ chồng sống với nhau hằng mấy chục năm rất hạnh phúc; nhưng đã đưa đơn ra tòa ly dị; chỉ vì một lý do đơn giản về một quả táo. Chồng bảo rằng: Ngày nay táo bị thuốc hóa học rất nhiều, hãy gọt bỏ vỏ trước khi ăn. Vợ cãi lại: Chính vỏ táo mới chứa sinh tố C, ăn vào mới bổ dưỡng cho cơ thể. Tại sao lại bỏ đi.

Câu chuyện chỉ có thế và có không biết bao nhiêu phương pháp để có thể giải quyết, mà cả chồng và vợ đều có thể ăn được quả táo kia theo ý nghĩ của mình. Ở đây thì ngược lại, họ đã cố tình ly dị. Vì giọt nước cuối cùng đã đầy ly; khiến cho tình nghĩa vợ chồng đã trở thành người dưng nước lã; đôi khi lại còn trở thành kẻ thù không đội trời chung.

Từ Vua quan, Thủ tướng, Tổng thống, Chủ tịch cho đến thứ dân. Mỗi một tầng lớp trong xã hội lại có một hay nhiều vấn đề khác nhau; chẳng ai giống ai cả. Cuối cùng rồi chỉ vì cái Chương Một - Sống và chết theo quan niệm của Phật Giáo chấp thủ của mỗi người mà thôi; nhưng trên thực tế cái nầy nó không hiện hữu.Nó giống như một loại quyền lực của Thành Cát Tư Hãn, của Hitler, của những ông hoàng Ả Rập, bà chúa Âu Châu. Nó có đó rồi mất đó, đâu có ai mang nó theo nơi huyệt mộ để biện minh giúp mình khi đối diện với Diêm Vương ở cõi vô hình đâu?

Nếu đời là thật; cuộc sống nầy trường cửu thì đã không có những trận Harican tầy trời, đã không có những trận Tsunami cuốn hút đi không biết bao nhiêu vạn sinh linh tại Nhật Bản vào ngày 11.3.2011 vừa qua, cũng như bạo lực đã xảy ra tại New York vào ngày 11.9.2001. Hoặc giả nước nầy thôn tính nước kia cũng chỉ vì một mối lợi. Rồi máy bay mất tích, con người lo âu, sợ hãi vô cớ cho mọi vấn đề trong cuộc sống hằng ngày.

Vậy ở đâu là chốn an bình trong khi sống hay lúc chết? Đây là một câu hỏi rất lớn, đại diện cho sinh tử, chỉ có các Tôn giáo mới có thể trả lời một cách dứt khoát mà thôi.

Có nhiều bạn trẻ bây giờ nói rằng: Tôi không cần đến Tôn giáo nào cả. Điều ấy hẳn cũng đúng mà cũng sai. Có người nào đó khi mạnh khỏe lại bị hỏi rằng: Anh có cần nhà thương hay thuốc Aspirin chăng? Chắc chắn sẽ được anh ta trả lời rằng:

KHÔNG. Vì lẽ anh ta đâu có đau đầu mà uống thuốc Aspirin.

Vả lại đang lúc mạnh khỏe thì cần nhà thương để làm gì?

Nhưng trong chúng ta mấy ai lại dám nói rằng: Chúng ta sẽ không bao giờ cần đến những thứ nầy.

Tôn giáo sẽ giúp cho bạn có một niềm tin, một sự sống thật là tràn đầy ý nghĩa, để đến khi chết, bạn sẽ không ân hận là tại sao cuộc sống nó thiếu ý nghĩa. Trên thực tế, mỗi cuộc đời của chúng ta có những nốt nhạc tuyệt vời như một cung đàn với sự biến thiên của Đồ Rê La Xôn Đa Xí Đố. Có thể là như thế, nhưng tùy theo cách sắp xếp của nhạc sĩ và vần điệu mà bản nhạc ấy trở thành bất hủ. Cũng như vậy, ngôn ngữ là những vần điệu ghép ráp lại với nhau từ 24 chữ cái; nhưng lại có kẻ nghịch đời hỏi ta rằng: Chữ nào của tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Đức, tiếng Nhật, tiếng Tàu, tiếng Việt làm cho con người khi đọc lên, thấy dễ chịu nhất? Sau một hồi thử nghiệm và phân tích các dân tộc trên đều có cùng một kết luận là chữ:

Mother theo tiếng Anh Mutter theo tiếng Đức Mère theo tiếng Pháp Hahaoya theo tiếng Nhật Mushin theo tiếng Tàu

Mẹ theo tiếng Việt…

là gần gũi, thân thương và khi người ta đọc đến dễ có cái cảm nhận nhẹ nhàng, dễ chịu. Từ hình ảnh con người, đến hình ảnh con thú, lúc nào Mẹ cũng là một điệp khúc khiến cho ta dễ tin tưởng và dễ dàng bày tỏ nỗi niềm hơn. Dĩ nhiên cũng có nhiều loài động vật khi đẻ ra không nuôi con mình như rùa, ba ba…

nhưng lắm loài, dầu độc ác đến đâu như hùm, beo, sư tử con mẹ đều chăm sóc cho con mình một cách chu đáo. Đôi khi sư tử đực ganh ghét với con, qua sự chăm sóc của sư tử cái; nên sư tử đực đã giết con mình; nhưng đa phần loài có vú và đẻ trứng, con nào cũng có tình thương mẫu tử như con người vậy.

Một hôm tại một Thánh Đường có một sinh viên bước vào để cầu nguyện. Chàng ta trông lên hàng ghế đầu, thấy nhà Bác học Ampère, cha đẻ của điện năng, đang cầu nguyện một cách chí thành. Sau khi cầu nguyện, nhà Bác học trở về lại phòng nghiên cứu của mình tại đại học. Chàng sinh viên ấy vẫn dõi bước theo vị Bác học nầy. Đến nơi, chàng sinh viên gõ cửa xin vào và thưa.

- Thưa nhà Bác học, em muốn hỏi một điều - Em cứ tự nhiên – nhà Bác học trả lời và tiếp: Chương Một - Sống và chết theo quan niệm của Phật Giáo

- Em cần ta giúp gì? Có phải muốn giải dùm cho em một phương trình toán học?

- Thưa Ngài: Không !

- Hay em cần ta chứng minh cho một định đề vật lý? - Thưa Thầy: Không ! Em là sinh viên của khoa ngôn ngữ, chứ không phải phân khoa toán học, thưa Thầy.

- Vậy em cần gì nơi ta? - Em xin hỏi Thầy rằng: Có khi nào người ta vừa là một con chiên ngoan đạo dưới chân của Chúa và vừa là một nhà Bác học vĩ đại không?

- Ồ! Em lầm rồi! Chính khi người ta cầu nguyện, người ta mới vĩ đại; chứ nhà Bác học không phải là vĩ đại.

Đọc xong mẩu đối thoại trên, ta thấy được gì? Trong kinh Hoa Nghiêm, Đức Phật dạy rằng: “Tín vi đạo nguyên công đức mẫu”. Nghĩa là niềm tin chính là Mẹ của các công đức. Chính niềm tin vào một Tôn giáo, công đức sẽ được phát sanh. Cũng như thế ấy; nhờ niềm tin, mới có một nhà Bác học vĩ đại như ông Ampère; chứ không phải nhờ Bác học mà có thể sinh ra niềm tin được.

Vào ngày 8 tháng 8 năm 2013 vừa qua, Hòa Thượng Thích Minh Tâm, Chủ tịch Hội Đồng Điều Hành Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất Âu Châu, kiêm Viện chủ Chùa Khánh Anh tại Pháp đã thuận thế vô thường và ra đi một cách an nhiên tại bệnh viện Turku ở Phần Lan, sau khóa tu học Phật Pháp Âu Châu kỳ thứ 26 tổ chức tại đó. Ngài có tuổi thọ 75.

Mặc dầu Ngài sinh năm 1940 như trong Sổ Thông Hành ghi;

nhưng kể theo Dương Lịch thì Ngài mới hơn 73 tuổi rưỡi; còn Âm Lịch thì Ngài sinh vào cuối tháng 11; nên vẫn là tuổi thọ 75. Một cuộc đời, trên hai vai tự mình mang theo trách nhiệm của Giáo Hội vào, rồi cũng đang khi thi hành trách nhiệm ấy, lại ra đi một cách nhẹ nhàng, khiến cho nhiều nỗi tiếc thương, kính nhớ được bày tỏ qua thơ văn đã được đăng trên báo Viên Giác số 197 tháng 10 năm 2013 và Kỷ Yếu viết về Ngài nhân lễ Đại Tường của năm 2015 sắp đến.

Cuộc đời nầy vốn dĩ thản nhiên với mọi việc như thế. Bên nầy dòng sông có kẻ sinh ra và người mất đi. Ở bên kia rặng núi ấy có người đã tự tử và gia đình đang tang tóc. Ở dưới kia có cặp vợ chồng đang hạnh phúc bước đi bên nhau và ở phía ấy có những người già cô đơn đang trách móc con cái. Cuối dòng sông kia có những người làm biển khổ cực với công việc của mình. Ở tận trên lầu cao kia là chỗ làm việc của một ông giám đốc. Ở đây họ cãi cọ với nhau nhiều quá. Đằng kia có những Thiền sinh đang thực tập thiền. Tại đây có tai nạn máy bay, xe hơi, xe lửa. Ở đàng xa kia có những người băng qua đường bị xe cán chết. Tại đó có những đứa bé đi ăn xin. Ở đây có những sinh viên ưu tú đang chờ đón lễ tốt nghiệp v.v… và v.v…. Cả hằng trăm, hằng ngàn, hằng vạn sự kiện như vậy xảy ra trong từng sát na trên quả địa cầu nầy với hơn 6 tỷ con người. Ai ngồi đó mà tính, mà đong, mà xét, mà đoán, mà luận tội, mà tranh tài ? Vả chăng nghiệp lực và tạo hóa cứ mãi xoay vần để cho con người và mọi vật phải đến, đi, còn, mất. Rồi vào ra ba cõi, xuống lên sáu đường, đã chẳng dừng nghỉ một chút nào cả. Cho nên trong kinh nói rằng: Trùng trùng duyên khởi, trùng trùng biến hiện là vậy. Đọc kinh Trường A Hàm, Trung A Hàm và Tạp A Hàm xong, tôi thấy Đức Phật, Ngài quá vĩ đại. Vĩ đại nhất trong những cái bình thường của một con người; nhưng lại trên tất cả những con người bình thường khác. Chuyện kể lại rằng:

Chương Một - Sống và chết theo quan niệm của Phật Giáo

Một hôm, Ngài đi trì bình khất thực như thường lệ, đến trước cửa nhà của một người Bà La Môn, Ngài dừng chân tại đó, có ý hóa duyên. Thế nhưng chủ nhà đi vắng, chỉ có con chó chạy ra sủa vang rền một hồi rồi đứng đó. Đức Phật nhìn con chó rồi bảo:

Mầy bị làm thân súc vật không biết xấu hổ mà còn sủa cái gì?

Con chó dường như hiểu được tiếng người. Nó cụp đuôi xuống, chạy vào nhà rồi leo lên giường nằm im thim thíp. Mãi cho đến khi chủ nó về, nó cũng chẳng nhảy xuống mừng rỡ như mọi khi. Người chủ thấy vậy mới hỏi gia nhân tại sao như vậy và người nhà thuật lại chuyện Đức Phật đã nói với con chó sáng nay như thế. Đoạn người chủ nhà ấy chạy thẳng đến nơi Đức Phật cư ngụ và hỏi Ngài rằng:

- Tại sao ông lại mắng con chó cưng của tôi như vậy?

- Không biết là ông có muốn hiểu sự thật không? Đức Phật từ tốn trả lời bằng câu hỏi như thế.

- Dĩ nhiên là muốn - Con chó ấy chính là cha của ngươi đó.

- Tại sao lại như vậy? Cồ Đàm hãy giải thích đi.

- Trước khi chết, cha của ngươi có chôn 4 hũ vàng tại 4 chân giường ngủ; nhưng chưa cho ai hay biết cả, đã vội ra đi.

Vì tiếc của; nên ông phải đầu thai làm con chó để giữ của. Nếu ngươi không tin, về nhà cho gia nhân đào dưới 4 chân giường lên, sẽ thấy 4 hũ vàng còn chôn cất tại đó. Tiếp đến, người Bà La Môn vội vã chạy về nhà và thực hiện lời chỉ bảo của Đức Phật; quả thật đã thấy được 4 hũ vàng.

Cuối cùng người Bà La Môn ấy hối hận đã đến trước Đức Phật cầu xin sám hối và từ đó Đức Phật đã kể lại chuyện trên cho đại chúng nghe. Cho nên trong Đại Tạng Kinh Nam Truyền mới chép lại nguyên bằng tiếng Pali như vậy.

Đọc câu chuyện nầy chúng ta thấy được gì ?

Thấy sự tái sanh không nhất thiết phải là con người ở kiếp kế tục, mà ông Bà La Môn nầy đã trở thành con chó. Vì cận tử nghiệp của ông chứa chấp lòng tham của và của ai chưa ai được biết; nên chỉ tựa vào nghiệp của con chó và sinh ra làm chó mới có thể giữ nhà được, tiện thể giữ của luôn. Bây giờ con ông đã biết qua lời dạy của Đức Phật là của ấy đã chôn cất ở đâu. Thế là con chó ấy đã mãn nguyện và hóa kiếp.

Cũng câu chuyện nầy cho chúng ta thấy rằng: Chết không phải là hết, mà chết chỉ là sự bắt đầu của một kiếp sống khác. Kiếp sống sau liên hệ với kiếp sống trước, tiếp tục trong việc đầu thai để làm con nầy hay con kia trong ba nẻo sáu đường của cõi dục giới hay cao hơn nữa sẽ được sanh vào cõi sắc và cõi vô sắc. Ở những cõi nầy tuổi thọ sẽ được dài lâu hơn; nhưng khi hưởng hết phước rồi, cũng có thể sanh lại làm người hay làm lừa cũng không chừng. Đó là nhân và quả luôn luôn tương hợp nhau để phối thành một hoạt cảnh của tử sanh là như vậy.

Từ đó ta có thể ví dụ rằng: Sự sống của một kiếp nhân sinh, nó giống như một dòng điện. Còn thân thể con ngườì hay con vật, giống như một bóng điện. Những bóng điện ấy dầu tốt đến bao nhiên đi chăng nữa, chúng cũng sẽ có một ngày bị cháy, bị hư và bị hủy hoại. Thế nhưng dòng điện ấy vẫn còn.

Làm sao để chúng ta biết được việc ấy? Vì lẽ nếu chúng ta thay một bóng điện khác có công suất tốt hay sáng hơn thì bóng điện kia sẽ mờ hay tỏ. Điều nầy chứng minh rằng dòng điện ấy vẫn còn. Vậy chết không phải là hết, mà chết chỉ là sự bắt đầu của một kiếp sống khác mà thôi. Dòng điện ấy có thể ở thể cao, thấp, nóng, lạnh v.v… tất cả đều do con người tạo ra, mà dòng điện vẫn là dòng điện. Tự thể của nó thì chẳng cao hay chẳng thấp; nhưng do con người biến chế nó thế nào, thì dòng điện kia sẽ thuận theo như vậy. Chương Một - Sống và chết theo quan niệm của Phật Giáo

Ở đây tâm thức của con người cũng giống như một người thợ giỏi, thợ khéo như trong kinh Pháp Cú đã có dạy. Tâm ấy sẽ tạo nên thiên đường hay địa ngục; tâm ấy làm chủ, tâm ấy tạo tác. Con người, chư thiên, Bồ Tát, A La Hán, con thú v.v… tất cả chỉ đều theo sự biến hóa của tâm mà thôi. Khi làm chư thiên thì tâm ấy nương theo thần lực của chư thiên để đi mây về gió. Tâm ấy trở thành ngạ quỷ, tâm ấy sẽ mang ta vào cõi địa ngục của sự tham sân. Nếu tâm ấy là của vị A La Hán hay Bồ Tát thì sẽ thể hiện lòng từ bi và trí tuệ cao vời. Cũng với tâm nầy, con người sẽ thành Phật. Cho nên một vị Thiền sư người Nhật đã dạy rằng:

Ki no naka ni hana ga aru

Ishi no naka ni hi ga aru

Nghĩa: Trong cây có hoa

Trong đá có lửa Hoa và lửa tượng trưng cho Phật tánh hay tâm thức của mỗi chúng sanh. Hoa chỉ nở khi nhân duyên hội đủ vào mùa xuân, khi có khí trời ấm áp. Lửa chỉ xuất hiện, khi chúng ta cọ sát hai hòn đá lại với nhau. Tất cả đều phải có điều kiện và chủ nhân của nó là tâm nầy. Nếu chúng ta không có hành động cọ sát thì chắc chắn lửa sẽ không được phát sinh.

Từ những điểm trên đây, chúng ta là người Phật tử, chúng ta không sợ chết và cũng chẳng có gì để phải lo âu. Vì chính ngay từ giờ phút nầy ta đã rõ biết là sẽ đi về đâu, sau khi cuộc sống nầy của chúng ta chấm dứt. Điều quan trọng là chúng ta muốn đi đâu mà thôi. Chúng ta có cần đến trợ lực của chư Phật và chư vị Bồ Tát? Hay chúng ta vẫn muốn trở lại cõi Ta Bà nầy để tiếp tực thực hiện lại những lời thệ nguyện khi xưa vốn chưa làm tròn? Có thể làm người mà cũng có thể làm con chó như câu chuyện vừa được dẫn chứng bên trên ? Đây là một câu hỏi mà mỗi chúng ta đều có đầy đủ khả năng và có thể tự trả lời cho mình rồi. Cuộc đời nầy vốn dĩ ngắn ngủi lắm. Hãy bắt tay ngay vào việc thực hành giáo pháp của Đức Phật cũng chưa muộn lắm đâu.-

Chương Hai

Con người và những động vật khác trước khi sinh ra

T

rong kinh Trường A Hàm, Đức Phật dạy rằng: Con người vốn xuất thân từ cõi Trời Quang Âm Thiên đến đây. Cõi nầy vốn nằm trong cõi dục; nhưng chúng sanh ở đó có thần thông, diệu dụng và khi đến đây cũng dùng những thần lực ấy để sinh trưởng tại đây.

Con người đầu tiên bay được và khi đến quả địa cầu, nơi chúng ta đang ở tại Cõi Nam Diên Phù Đề nầy. Lúc ấy đất đai rất màu mỡ, tươi ngon. Con người không cần phải nấu ăn một ngày ba bữa như bây giờ, mà ngũ cốc cũng tự sinh sản và đặc biệt là chất đất rất ngon ngọt; loài người chỉ cần lấy ngón tay chấm xuống mặt đất, đoạn bỏ vào miệng. Thế là một thức ăn toàn hảo tự hòa tan vào cơ thể của con người để nuôi lấy bản thân nầy.

Dần dà con người cảm thấy cần phải lấy thức ăn để dành cho ngày hôm sau và hôm sau nữa; nên mới phân chia ranh giới ruộng đất, hoa mầu. Lòng tham đã bắt đầu manh động. Từ đó Chương Hai – Con người & những động vật trước khi sinh ra có sự tranh đấu và cãi cọ với nhau, để rồi ruộng ai nấy giữ và người nào càng giành được nhiều ruộng thì kẻ ấy trở thành điền chủ và thủ lãnh. Kẻ nào đến sau phải đi làm thuê ruộng đất cho người đi trước có nhiều đất đai, tài sản hơn. Thế là chủ nghĩa chủ tớ tự nhiên hình thành. Tiếp tục như vậy, các ông Ấp trưởng, Thôn trưởng, Xã trưởng, Quận trưởng của những bộ tộc từ từ thành tựu. Bộ tộc nầy chiến đấu với bộ tộc kia. Họ vào rừng săn thú, đốn củi, tạo thành lửa từ đá hay hai thanh cây cọ sát lại với nhau. Chế độ gia đình và bộ tộc hình thành bắt đầu từ trong vô thỉ ấy; cho đến nay chẳng biết thời gian là bao lâu. Con người càng cạnh tranh với nhau nhiều hơn và lòng tham cũng trổi dậy không ngớt; nên con người trở nên xấu xí cũng như tàn bạo thêm. Họ không phải chỉ giết chết sinh vật để làm thức ăn, mà họ còn giết hại lẫn nhau giữa con người và con người để giành phần thắng về mình; cho nên con người càng ngày càng xấu tệ. Thời gian vô cùng, không thể tính đếm được. Vì lẽ nếu con người càng ngày càng làm ác nhiều hơn, thì quả đất nầy sẽ chóng lụi tàn, không còn ngũ cốc cũng như không khí trở nên nguy hiểm và con người lại tự hủy diệt bởi chính mình. Cũng chính trong kinh Trường A Hàm, Trung A Hàm hay luận A Tỳ Đàm về việc thành lập thế giới nầy, Đức Phật đã nói rõ điều ấy. Đến một ngày kia, con người chỉ còn có 6 tháng tuổi, đã biết thương yêu nhau và sanh con đẻ cái và tuổi thọ của con người thuở ấy là 10 tuổi và thức ăn của con người chỉ toàn bằng hạt cỏ. Tuyệt nhiên những loại ngũ cốc không còn có mặt trên thế gian nầy nữa và đồ mặc là những loại vỏ cây, loài người lấy đó để che thân; nhưng con người phải trải qua 3 giai đoạn của Tiểu Tam Tai và 3 giai đoạn của Đại Tam Tai như sau: Giai đoạn Tiểu Tam Tai.

Đầu tiên là đói khát, kế đến là dịch bệnh và giai đoạn thứ ba là chiến tranh tàn phá con người cũng như quả đất nầy. Ngay trong hiện tại ở thế kỷ thứ 21 nầy chúng ta cũng đã, đang và sẽ chứng kiến các giai đoạn tuần tự như thế. Hằng ngày trên quả đất nầy có hằng ngàn trẻ em bị chết vì đói và bệnh dịch. Người lớn thì chết bằng tai nạn giao thông như đường thủy, đường bộ và hàng không. Rồi chiến tranh xảy ra khắp nơi trên quả địa cầu nầy; máu chảy, thây phơi… có nhiều nơi xác chôn không kịp. Rồi động đất, sóng thần… đã chôn vùi không biết bao nhiêu là sinh linh vô tội. Thật ra đâu có người nào muốn chết, khi người ta đang sống hạnh phúc trên cõi đời nầy và cũng chẳng có con vật nào mà không ham sống, sợ chết. Thế nhưng con người và thiên nhiên đã tự hủy hoại mình; cho nên mới ra nông nỗi ấy.

Giai đoạn Đại Tam Tai.

Sau thời kỳ Tiểu Tam Tai là Đại Tam Tai. Đó là ba giai đoạn nguy kịch nhất mà loài người phải hứng chịu. Đó là những trận đại hồng thủy, nước sẽ dâng cao lên; không phải như Tsunami chừng 50 hay 60 mét, mà nước dâng cao ngất hết cả những cõi trong dục giới nầy như: Trời, người, A Tu La, địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, Nam Thiệm Bộ Châu, Bắc Cu Lô Châu, Đông Thắng Thần Châu, Tây Ngưu Hóa Châu. Sau đó là những cõi có đời sống cao hơn trong cõi Dục là: Dạ Ma, Đẩu Suất, Đao Lợi, Tứ Thiên Vương, Hóa Lạc, Tha Hóa Tự Tại Thiên. Mười lăm cõi ấy bị tràn đầy nước. Lúc ấy các vị Thiên Tử trên cõi Sắc Giới mới hỏi Vua Trời rằng: Nước sẽ còn dâng lên đến đâu nữa? Vua Trời trả lời rằng: Nước sẽ dừng ở hết cõi Dục, chứ không dâng lên đến cõi Sắc Giới.

Chương Hai – Con người & những động vật trước khi sinh ra

Khi nước dâng lên cao thì loài người cũng theo đó mà chết. Chỉ còn lại duy nhất 10.000 người. Rồi trong 10.000 người ấy chỉ có một người biết tu thân, tích đức, sau đó gọi mời những người khác cùng giữ giới như: Ngũ giới, thập thiện, lánh dữ làm lành. Thế là một thế giới khác sẽ được tiếp tục hình thành và con người sẽ tiếp tục xuất hiện ở quả địa cầu kia. Trước khi nước dâng lên cao thì lửa trong lòng quả đất nầy cũng nung nấu cao độ, làm cho quả địa cầu nầy vỡ tan tành, trở thành những mảnh nham thạch vụn rơi tứ tung, chẳng khác nào những mảnh vỡ của một chiếc máy bay phản lực bị tai nạn, tan tành và từng mảnh một của thân phi cơ rơi vào đại dương có nơi sâu đến 10 cây số. Thế là cát bụi lại trả về cho cát bụi.

Gió sẽ thổi mạnh. Không phải là những trận Harican cuồng phong như đã xảy ra ở Mỹ hay Úc, mà là những trận gió kinh thiên động địa làm cho nước càng ngày càng dâng cao thêm và xô đẩy con người đi vào chỗ chết. Nhiều hồn oan vất vưởng phải tìm cách nương tựa nơi những người có đời sống tâm linh cao hơn, nhằm làm vơi đi những nhọc nhằn của nhân thế.

Đó là tóm lược những gì trong kinh Phật nói mà chính tôi đã được đọc qua hay cũng có những bản kinh tự mình dịch từ chữ Hán sang tiếng Việt, cũng như đọc được những bản kinh dịch từ chữ Pali sang tiếng Việt. Đây là những bộ kinh có nguồn gốc đáng tin cậy nhiều hơn. Tuy nhiên độ tin cậy như thế nào, cao hay thấp là tự nơi khả năng thẩm định của mỗi con người. Dĩ nhiên là Phật không hù dọa ai; Phật cũng không phạt vạ ai và Đức Phật chỉ dùng trí tuệ để soi sáng cho con người.

Con người có tin hay không, việc ấy không bắt buộc.

Đức Phật không phải chỉ nhìn thấy một thế giới đang được thành lập hay băng hoại, mà Ngài khi nhập diệt tận định, Ngài có thể quán chiếu thấy thế gian nầy gấp cả trăm lần như thế. Nghĩa là ở đây có thế giới nầy sinh thì ở kia có thế giới khác diệt. Nghĩa là chúng không mất, dầu cho đó là những ước lệ của vật chất. Chúng chỉ hoán đổi vị trí mà thôi. Chúng giống như gió thổi, mây bay. Thoạt thấy chỗ nầy hiện và bỗng chốc lại bay đi, tan vào trong hư không cô quạnh; nhưng gió và mây chẳng mất; khi có đủ nhân duyên thì gió và mây sẽ hiện hữu.

Đức Phật cũng dạy rằng: Tuy nhiên quả địa cầu nầy sẽ có tuổi thọ dài lâu hơn; nếu con người thực hiện được những điều sau đây:

- Con người có còn tin tưởng vào ngôi Tam Bảo không? - Con người có còn hiếu thảo với cha mẹ hay không?

- Con người có tôn trọng Sư trưởng và hòa thuận với huynh đệ hay không?

- Con người có còn lòng thương đối với chúng sanh chung quanh mình hay không?

Bây giờ chúng ta thử đi vào từng vấn đề một và phân tích ra từng sự kiện để xem sự thể nghiệm nầy như thế nào? Đối với Tam Bảo; tức là ba ngôi báu trên thế gian nầy;

con người có còn trân quý không? Đó là Phật bảo, Pháp bảo và

Tăng bảo.

Tại sao gọi là Bảo? Vì lẽ trong đời nầy ít có và khó có gì sánh bằng; nên mới gọi là quý hiếm. Vàng bạc, đá quý rất hiếm, nhưng có tiền người ta có thể mua sắm được. Còn ba việc trên, chúng ta không thể đổi bằng tiền, mà phải đánh đổi bằng năng lực tự có của chúng ta. Đức Phật há đã chẳng dạy chúng ta rằng: “Ta là Phật đã thành, các ngươi là Phật sẽ thành”. Đây là một lời tuyên dương pháp ngữ cao thượng nhất của một bậc giáo chủ của Đạo Phật.

Chương Hai – Con người & những động vật trước khi sinh ra

Vì sao vậy? Nếu ai cũng cố gắng hành trì, tu tập thì Phật quả sẽ đi đến gần kề. Ngược lại, ai xa lánh sự tu tập và sự siêng năng thì quả vị giác ngộ ấy càng ngày càng xa dần. Kẻ làm việc thiện lương, chẳng khác nào người ấy đi từ miền ánh sáng nầy đến miền ánh sáng khác. Nếu chẳng may sa vào con đường tội lỗi, chẳng khác nào một kẻ đi từ vùng tối tăm nguy hiểm nầy đến chỗ tối tăm nguy hiểm khác. Do vậy chúng ta luôn phải cần đến những thiện hữu trí thức là vậy.

Đức Phật cũng dạy rằng: Ở thời mạt Pháp, Phật và Tăng sẽ không còn hiện hữu trên thế gian nầy nữa; nhưng Pháp thì luôn còn tồn tại. Chính Pháp là mẹ sinh ra chư Phật; chứ chư Phật không sinh ra Pháp. Pháp giải thoát ấy hiện có khắp thế gian. Chỉ khi Phật và các vị Bồ Tát ra đời, lúc ấy các Ngài chỉ tuyên lại giáo pháp kia, chứ không phải sáng tạo hay phát hiện ra một giáo pháp khác nữa; mà bao giờ và ở đâu “Tứ Diệu Đế” cũng như 37 phẩm trợ đạo vốn là căn bản của tất cả Tông Phái của Phật Giáo vốn tự có xưa nay.

Đức Phật cũng đã từng dạy trong kinh Hiếu Tử rằng: Kẻ nào biết kính thờ cha mẹ, kẻ ấy cũng sẽ biết kính thờ Phật.

Trong kinh Lục Phương hay kinh Thiện Sanh, Đức Phật cũng đã dạy rõ ràng từng bổn phận của từng cặp đôi với nhau như:

Cha mẹ đối với con cái có năm điều Con cái đối với cha mẹ cũng có năm điều Chồng đối với vợ có năm điều Vợ đối với chồng cũng có năm điều Chủ đối với tớ có năm điều Tớ đối với chủ cũng có năm điều Thầy đối vớì trò có năm điều Trò đối với Thầy cũng có năm điều …

Như vậy thiết nghĩ rằng Đức Phật đã chẳng phải chỉ lo riêng cho người xuất gia, mà chính người tại gia, Đức Phật cũng vẫn hằng quan tâm đến. Nếu ai đó trong chúng ta vâng lời Phật dạy biết kính trọng, vâng lời cha mẹ, biết báo ân, báo hiếu, làm lành, lánh dữ … thì quả đất nầy sẽ được lợi lạc biết bao. Chư Thiên chư Bồ Tát và chư Phật sẽ hoan hỷ biết là dường nào!

Thầy trò vốn là nhân duyên, huynh đệ trong một gia đình cũng vậy. Nếu chúng ta không có duyên với nhau thì đã không thành tình nghĩa Thầy trò và nếu trong quá khứ không có sự ràng buộc thì kiếp nầy sẽ không trở thành huynh đệ với nhau được. Ân đức ấy, nghĩa tình nầy, nếu con người biết trân quý thì giá trị đạo đức sẽ luôn được thể hiện, dẫu cho thời gian hay không gian có biến đổi. Điều ấy không có gì quan trọng đối với những con người biết trọng nhân nghĩa và lấy đó làm kim chỉ nam cho cuộc sống của mình.

Điều sau cùng là con người có còn thương chúng sanh tồn tại trên quả địa cầu nầy không? Chúng sanh ở đây có nhiều loại, nhưng tựu chung có hai loại lớn. Đó là hữu tình chúng sanh và vô tình chúng sanh. Loại chúng sanh hữu tình là loài biết sống, sợ chết. Loài chúng sanh vô tình như cây cỏ, không thể đầu thai được làm người; nhưng chúng cũng sẽ bị đau xót khi mình hành hạ chúng. Do vậy, nếu con người chỉ biết bảo vệ sự sống của mình; trong khi đó không tôn trọng sự sống của kẻ khác; chỉ biết lo giết hại, tàn phá thì quả đất nầy sẽ bị thảm họa lây. Đây là một định luật nhân quả, không ai và không một vật gì có thể lọt ra ngoài lưới võng nầy được.

Chương Hai – Con người & những động vật trước khi sinh ra

Nếu bốn điều căn bản vừa nêu trên, con người thể hiện trọn vẹn, không khiếm khuyết một điều nào, thì đoán chắc rằng: tuổi thọ của quả địa cầu nầy càng ngày càng dài lâu hơn nữa. Bằng ngược lại những điều trên, sau Tiểu Tam Tai thì Đại Tam Tai sẽ đến gần kề.

Chẳng ai muốn làm người thiếu phước đức; nhưng khi sinh ra, có người sẽ làm Vua, làm Công chúa, Thái tử. Có người sẽ làm quan, làm nhà Bác học; nhưng cũng có lắm người sinh ra lại cụt tay, mất chân, nghèo khó đủ điều. Cơm không đủ ăn, áo không đủ mặc. Lỗi ấy tại ai? Có phải do cha mẹ hay do ta tự gây tạo từ nhiều đời?

Trong kinh dạy rằng:

“Dục tri tiền thế nhơn Kim sanh thọ giả thị Dục tri lai thế quả

Kim sanh tác giả thị”.

Nghĩa:

Muốn biết nhơn đời trước Hãy xem quả hiện tại Muốn biết quả tương lai

Hãy xem nhân hiện tại.

Nhân và quả; quả và nhân là những dây mắc xích. Chúng gắn liền với nhau ở nhiều nơi, nhiều chốn. Cái nầy có, cái kia sẽ có. Cái nầy sinh, cái kia sẽ mất. Nghĩa là sự tồn tại của cái nầy luôn có sự tồn tại của cái kia là vậy. Nếu ta tự biết phước báu của mình và cảm nhận được những gì chúng ta đang có được. Đó là điều hạnh phúc vô song. Bằng ngược lại, chúng ta chỉ có khổ và khổ, không bao giờ tìm ra được lối thoát của sanh tử trong 6 nẻo luân hồi nầy. Thấy kẻ khác có phước báu, mình ganh tị, đố kỵ. Nhưng chẳng ai nghĩ rằng: tại sao kiếp trước ta chẳng khéo tu nhân, để kiếp nầy được như vậy. Vì đa phần chúng sanh chỉ sợ kết quả; chứ ít ai lo liệu ngay từ chỗ gây nhân. Cho nên mới ra nông nỗi ấy.

Có người sinh ra thiếu tay, cụt chân; mắt, tai, mũi, lưỡi chẳng đầy đủ. Đây chính là cái nhân của quá khứ đã gây ra nhiều việc bất thiện liên hệ đến các việc: Sát sinh, trộm cướp, tà dâm, nói dối, uống rượu v.v… Nếu người ấy biết dừng lại và sám hối tội lỗi trong quá khứ thì hiện tại không tạo thành những kết quả như trên. Nếu hiện tại kết quả như vậy mà vẫn mãi tạo ra những ác nghiệp, thì tương lai lại càng đen tối biết là dường nào.

Phật Giáo Nam Tông luôn khuyên người làm phước, bố thí, cúng dường và cái quả chính là ở chốn nhơn thiên. Nếu kiếp sau sinh trở lại làm người sẽ được giàu có, an vui, sung túc.

Đây là cái nhân để sinh lên các cõi trời, khi người thế gian biết làm những việc thiện.

Phật Giáo Bắc Tông cũng hướng dẫn cho Phật tử của mình tạo phước báu như: Cúng dường xây chùa, đúc tượng, tô chuông, giúp người nghèo, xây trường học, cầu cống v.v… cái quả ở cõi Tây Phương Tịnh Độ ít nhất cũng là hạ phẩm Trung Sanh. Khi sanh về đó, sẽ được nghe Pháp âm và thấy Pháp tướng của hai vị Bồ Tát Quan Thế Âm và Đại Thế Chí. Điều nầy kinh Quán Vô Lượng Thọ, Đức Phật đã dạy rõ ràng như thế. Chương Hai – Con người & những động vật trước khi sinh ra

Trong kinh Tạp A Hàm, Đức Phật có thuật lại một câu chuyện có liên quan về phước báu đời trước như sau:

Có một lão ăn mày, chẳng mong được gì hơn là làm Tăng Sĩ chỉ một ngày thôi. Thế là lão ta quyết định đi đến Tịnh Xá nơi Đức Phật cư ngụ để quyết định xin cạo đầu làm Tăng Sĩ. Sau khi Ngài Xá Lợi Phất và Ngài Mục Kiền Liên quán nhân duyên của lão ăn mày nầy lùi vào 80 kiếp của quá khứ; nhưng cả hai vị đều thấy rằng: Lão ăn mày này chẳng có nhân duyên gì với Phật Pháp cả. Bây giờ làm sao xuất gia được. Do vậy hai vị đã đuổi ông lão ăn mày đi khỏi Tịnh Xá.

Ngày hôm sau, kỳ lạ thay! Hai vị Thánh Tăng Đệ tử của Đức Phật lại trông thấy lão ăn mày ngày hôm qua không được mình cho phép xuất gia; nay đã trở thành một vị Tu sĩ y áo trang nghiêm đang ngồi đó. Hỏi ra mới biết rằng: Đức Phật đã độ cho ông ta xuất gia. Vì lẽ Phật đã quán sâu hơn 80 kiếp xa xưa của ông lão ăn mày nầy là một người đốn củi; khi vào rừng bị cọp rượt, lão ta trèo lên cây cao và trong khi hoảng sợ ấy, cửa miệng buột ra ba tiếng là: Nam Mô Phật. Chỉ nhờ có thế mà nhân duyên đã đến và Phật đã cho ông ta xuất gia chỉ trong một ngày đêm thôi! Điều nầy chính lão ta muốn như vậy và Đức Phật dùng trí tuệ quán sát và Ngài đã thuận tình. Nhân duyên là như vậy. Nó biến hiện trùng trùng. Chỉ có những bậc đại nhân mới thấu rõ được lẽ tồn vong của trời đất;

còn con người bình thường, sự hiểu biết chỉ bị giới hạn nơi não bộ mà thôi.

Bây giờ ngồi xem truyền hình, đôi khi thấy người ta chiếu lại những hình ảnh giả lập về người tiền sử và các loài động vật cả hằng nhiều triệu năm về trước; nhưng cho đến nay hầu như tất cả các nhà Bác học đều chưa đi đến một điểm chung nào cả. Vì lẽ càng tìm hiểu quá khứ, quá khứ của quá khứ lại cứ mãi hiện ra. Bây giờ không còn là không gian của một chiều, hai chiều, ba chiều hay bốn chiều, mà là không gian của nhiều chiều đang chiếu dọi tương phản với nhau cả về quá khứ cho đến hiện tại và lẫn với tươg lai về sau nữa. Cho nên nhà Bác học Stefan Haukin của Anh trong hiện tại đã chứng minh cho chúng ta thấy rằng thời gian không có cái bắt đầu và cũng không có cái cuối cùng. Điều nầy không khác gì lời dạy của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni cách đây hơn 2.500 năm về trước.

Nhà Bác học Albert Einstein người Đức gốc Do Thái cũng như thế. Ông ta là cha đẻ của thuyết tương đối ở thế kỷ thứ 20 và cũng trong thế kỷ ấy người ta bình bầu ông là người đại diện cho hơn 6 tỷ người trên quả địa cầu nầy và ông ta đã dõng dạc tuyên bố rằng: - Ông ta là người không theo Tôn giáo nào; nhưng nếu ông chọn một tôn giáo để theo, thì đó là Phật Giáo.

- Một Tôn giáo có sức cuốn hút rất mạnh, kể từ thế kỷ thứ

21 trở đi. Đó là Phật Giáo.

- Đạo Phật không cần thẩm định lại giá trị khoa học của mình nữa. Vì tất cả những lời dạy của Đức Phật đã vượt lên khỏi khoa học rồi.

Một nhà Bác học, một bậc nhân tài của vật lý, một cha đẻ của thuyết tương đối, sanh ra tại Neu-Ulm thuộc miền Nam nước Đức; ngày nay ai nhắc đến tên ông, cũng không bao giờ quên được những lời tuyên bố của ông như trên.

Như vậy khoa học dầu cho có tiến bộ đến đâu đi chăng nữa, thì cũng không thể khám phá được cái tận cùng của vũ trụ nầy và những hành tinh khác đang hiện hữu chung quanh nơi ta đang sống. Cho nên một lần nữa ta lại vững tin rằng: Giáo lý Chương Hai – Con người & những động vật trước khi sinh ra của Đạo Phật rất là khoa học và vượt ra ngoài sự đối đãi cũng như sự tính toán của khoa học ngày nay.

Những con vật tiền sử như: Khủng long, voi chúa, trâu rừng hay những loài thủy tộc khác, thấy to lớn gấp trăm, gấp ngàn lần hơn bây giờ. Cũng có nhiều nhà khoa học sinh vật ngày nay cho rằng những con cá sấu, rùa, ba ba, hến, sò v.v… là những biến thể của những con khủng long ngày trước. Những con trâu rừng tự nó giết chết với nhau và hóa hiện ra những loài trâu nước trong hiện tại. Những con khỉ, con vượn, con giả nhân, con đười ươi v.v… đều có một quá trình thay đổi của từng chủng loại, trải qua hằng nhiều triệu năm khác nhau và vì thế chúng ta có thể đoán chắc rằng hằng trăm, hàng ngàn, hằng vạn năm hay hằng triệu năm sau nữa, những con vật đang hiện hữu bây giờ, nó sẽ thay đổi khác thường, như con người phải tự thay đổi cách sống của mình để hợp với môi trường sống vốn đầy khí thải ô nhiễm nầy để được tồn tại và phát triển. Nhờ khảo cổ học mà người ta tìm được xác chết của người tiền sử và chính cũng nhờ vào khảo cổ mà người ta đã tìm ra được những bộ xương của những con khủng long đã hóa thạch vốn đã có thời kỳ sống trên quả đất nầy cả hằng triệu năm về trước. Có nhiều khoa học gia thấy thế mới tin rằng: Con người không phải chỉ mới bắt đầu có mấy triệu năm nay trên quả địa cầu nầy, mà xa hơn về quá khứ, con người đã hiện hữu bằng nhiều hình thức khác nhau.

Có nhiều người bảo rằng: Cái gì họ thấy được, họ mới tin.

Còn cái gì không thấy được thì họ không có tin. Nhưng nếu có ai đó hỏi lại rằng: - Thế thì không khí anh có thấy chăng?

- Không. - Nhưng bạn có tin rằng nếu không có không khí thì bạn sẽ chết không? - Tin chứ.

Quả thật cũng là vô lý. Trên đây thì đòi thấy mới tin. Bây giờ việc không thấy cũng phải tin như thường.

- Có bao giờ bạn thấy hình của Tổ tiên nhà anh chăng? - Chưa bao giờ thấy.

- Nhưng bạn có tin rằng nếu không có họ thì bạn sẽ không có mặt nơi cõi đời nầy chăng?

- Tin chứ.

Cả hai điều bên trên gần như là vô lý đối với những người chỉ muốn thấy để chứng minh là đúng; nhưng cả hai đều không thấy, sau khi hỏi đáp, vẫn thấy rằng những điều không thấy vẫn đúng như thường.

Còn Tôn giáo thì sao?

Dĩ nhiên mỗi Tôn giáo có một cách riêng để hướng dẫn cho tín đồ của mình về phạm trù tâm linh nầy, nhưng riêng Phật Giáo, Đức Phật đã từng dạy rằng: Tin ta mà không hiểu ta, tức là hủy báng ta. Vậy thì chúng ta cần phải hiểu lời dạy của Ngài để hành trì; chứ tuyệt nhiên không phải để thấy rồi mới tin. Vì cái thấy ấy chắc rằng đã đúng? Có một câu chuyện kể lại về “Nồi cơm của Nhan Hồi” học trò của Đức Khổng Tử như sau: Đức Khổng Tử bắt võng nằm đọc sách, trong khi Nhan Hồi đang thổi cơm, còn Tử Lộ cùng những người học trò khác đi hái rau. Khi Nhan Hồi nấu cơm thì Khổng Tử vừa đọc sách, vừa quan sát những hành động của Nhan Hồi. Đoạn Khổng Tử gấp sách lại và chăm chú nhìn thì thấy rằng: Sau khi cơm chín tới, Nhan Hồi đã mở nắp vung và xới cơm. Kế tiếp Nhan Hồi cho vào miệng mình mấy hạt cơm bên trên đã được xới lên ấy.

Chương Hai – Con người & những động vật trước khi sinh ra

Tử Lộ đem rau về luộc. Thế là Thầy trò Khổng Tử có một bữa cơm rau đạm bạc sau khi từ nước Tề chạy sang tỵ nạn tại nước Sở nầy. Khi Thầy trò Khổng Tử ngồi vào bàn ăn. Khổng Tử vội bảo Nhan Hồi rằng:

- Nầy con! Thầy trò chúng ta sở dĩ hôm nay được an ổn ở chốn nầy là do âm đức của Tổ tiên, ông bà, cha mẹ ta mà có được. Vậy Nhan Hồi hãy đơm ba bát cơm để cúng ông bà tổ tiên, cha mẹ ta trước, các con có tán đồng không?

- Thưa Thầy! nên ạ !

Cả những trò hiện diện đều biểu đồng tình như thế. Riêng Nhan Hồi từ tốn trả lời rằng:

- Thưa Thầy không nên ạ !

- Tại sao không nên ? Khổng Tử hỏi.

- Vì con đã lỡ ăn trước rồi ạ !

- Nhưng vì sao lại ăn trước ?

- Khi con dở vung ra xới cơm; những lọ bù hóng từ trên trần nhà rớt xuống, đọng lại trên mặt cơm vừa xới. Con sợ Thầy và các bạn ăn vào sẽ bị bịnh; nên con đã gạt lớp bù hóng ấy đi và đã dùng trước rồi; nên xin đừng đơm cơm ấy cúng Tổ Tiên hóa ra vô phép và con xin phép Thầy cùng các bạn cứ dùng. Còn con, con đã dùng rồi. Đoạn Khổng Tử ngửa mặt lên trời than rằng:

- May chứ không thì ta đã hại một người hiền !!!

Lời than ấy đã cho ta thấy sự thức tỉnh của Khổng Tử.

Ông ta là một nhà hiền triết của Trung Hoa và được người đời phong cho “Vạn thế sư biểu”; chính mắt ông ta thấy Nhan Hồi đã làm gì và chính tai ông ta nghe nắp vung khẽ mở rồi khẽ đậy lại. Thế mà sự thật đâu có phải như Khổng Tử tưởng tượng trong đầu mình.

Từ câu chuyện nầy, chúng ta phải thật là thận trọng trong những việc xét người và xem đời. Vì trong cuộc đời nầy không phải chỉ dùng những cái thấy, nghe để phán đoán sự việc, mà cần phải tư duy, chiêm nghiệm. Có như thế mới hoàn hảo được.

Trong kinh Tạp A Hàm có chép lại câu chuyện “Gà ấp trứng” mà Đức Phật đã dạy cho các Đệ tử như sau:

Đức Phật hỏi các vị xuất gia rằng: Tại sao gà ấp trứng mà có trứng nở thành con và có trứng lại hư?

Mỗi vị trả lời một cách khác nhau và cuối cùng Đức Phật dạy rằng:

Sở dĩ các trứng không được nở ra thành con, vì gà mẹ trở trứng không đều; cho nên không đủ hơi ấm để trứng được nở. Như vậy hơi ấm là sự quyết định tối hậu. Từ đó Đức Phật dạy rằng: Vậy các ông đã ấp ủ hơi ấm cho 37 phẩm trợ đạo có đều chăng? Từ Tứ niệm xứ, Tứ chánh cần, Tứ như ý túc cho đến Ngũ căn, Ngũ lực, Thất bồ đề phần và Bát thánh đạo phần ?

Các vị Đệ tử chợt ngộ ra Đức Phật muốn khuyên cho mọi người về công năng tu tập; chứ không phải chỉ đơn thuần là những cái trứng gà.

Tiếp đó Đức Phật dạy:

- Nhưng các ngươi thấy khi gà con sinh ra, chúng tự bóc mình khỏi vỏ rồi chui ra khỏi trứng, hay gà mẹ bóc vỏ cho gà con ?

Bạch Thế Tôn! Chính những con gà con đã tự mình mổ lớp vỏ bên ngoài và chui ra khỏi vỏ ấy. - Cũng thế ấy! Giáo lý ta dạy chỉ là phương tiện. Còn chính các ông phải tự lột được lớp vỏ của vô minh phiền não ấy và tự bước ra khỏi luân hồi sanh tử, chứ chẳng ai có thể giúp gì được cho các ông; ngoại trừ các ông phải tự chứng thực về điều nầy. Chương Hai – Con người & những động vật trước khi sinh ra

- Dạ! Bạch Đức Thế Tôn. Dạ! Bạch Đức Thiện Thệ! Chúng con đã hiểu.

Có nhiều người cho rằng con vật sinh ra, cốt để nuôi dưỡng và phụng sự cho con người; chứ tuyệt nhiên con người không có bổn phận phải phụng sự cho con vật. Nói như vậy thì không đúng hoàn toàn, nếu con vật mà nói tiếng người được, thì những con vật kia nó sẽ kiện người và chắc chắn chúng sẽ thành công. Vì lẽ con người không có tình thương khi đối xử với loài vật.

Nếu bảo rằng vật dưỡng nhơn thì tại sao không vào sở thú nộp thân cho cọp, beo, sư tử, để xem thử có đúng như vậy không? mà chính ra những con vật nầy cũng ít ai giết được chúng; nhưng theo định luật của thành, trụ, hoại, diệt chúng cũng tự phải chết, khi sự sống không còn nữa. Con người cũng như thế! đâu có ai giết con người; chỉ tự mình giết hại nhau qua chiến tranh, bom đạn và con người vẫn tồn tại và sinh sôi nảy nở; rồi con người phải tự chết; chẳng có ai có khả năng tạo nên sự diệt chủng, thế mà con người vẫn tồn tại để được sống, được hít thở khí trời, rồi tự mình hủy diệt mà thôi; trong khi đó con người lại tự đi hủy diệt sự sống của những loài chúng sanh khác, để mình được hưởng nhiều lợi lạc hơn. Quả là điều bất công của cuộc sống.

Một mảnh đất bình thường; nơi ấy chúng ta gieo đủ hạt giống khác nhau và bón phân đều nhau; nhưng khi cây lên mầm, trổ đọt, thành cây, rồi ra hoa, ra trái… Cây chanh sẽ cho quả chua, cây quít sẽ cho trái ngọt. Cây bưởi, cây hồng, cây táo, cây đào, cây mận, cây me v.v… mỗi cây sẽ cho một loại quả có hương vị khác nhau; chẳng có loại nào khác với hạt giống nguyên thủy của nó cả. Do đó có nhiều người cho rằng: Nhân nào ra quả đó là vậy. Nhưng điều cần lưu ý ở đây là cũng chỉ chung trong một mảnh đất, chung một loài phân bón, cùng một cách săn sóc; nhưng kết quả lại khác nhau.

Cũng như thế ấy, vườn tâm của con người cũng được ươm nhiều hạt giống thiện, ác, vô ký khác nhau. Cho nên khi hoa nghiệp bắt đầu trổ, sau đó thành quả thì chắc rằng quả thiện ngọt ngào hơn quả ác. Quả vô ký vừa chua vừa chát và cũng vừa ngọt nữa. Chỉ điều khác nhau là sự tạo tác; còn tâm nầy vốn là tâm nguyên thủy của nó.

Có nhiều loại cây sống trong rừng có cả hằng ngàn tuổi thọ; trong khi đó, tuổi thọ của loài người nơi cõi Ta Bà nầy đâu có mấy ai được 100 tuổi. Cho nên người xưa nói rằng:

“Sơn trung tự hữu thiên niên thọ Thế thượng nan lưu bá tuế nhơn”.

Hoặc giả ca dao xứ Huế cũng có bài như:

“Trăm năm trước thì ta chẳng có

Trăm năm sau có cũng như không Cuộc đời sắc sắc không không

Trăm năm còn lại tấm lòng từ bi”

Chỉ có lòng thương con người thể hiện cho người đồng loại, cho thú vật, cho cỏ cây thì luôn luôn tồn tại. Còn tuổi thọ của đời người, dầu cho có là bao, một ngày nào đó rồi thân cát bụi của chúng ta cũng sẽ trả về cho cát bụi. Như vậy sự vô thường đã và sẽ chi phối chúng ta suốt trên đoạn đường sanh tử và của 6 nẻo luân hồi nầy.

Cây sống nhiều ngàn năm cũng trở thành thần; hoặc cũng có nhiều vị Thần không có chỗ nương nhờ; nên đi đâu thì đi, lúc về lại nhà không có nơi nương tựa; nên đã gá nghĩa vào cây. Chương Hai – Con người & những động vật trước khi sinh ra

Nên nhiều người gọi là cây thần. Những vị Thần nầy cũng linh thiêng đáo để; nên người xưa đã bảo rằng: “Đất có Thổ công, sông có Hà Bá” là vậy.

Đức Phật đã không cho phép những vị Tỳ Kheo vô cớ đốn cây. Vì lẽ cây cũng có sự sống. Tuy là loại thực vật, không có tâm thức như động vật, kể cả loài người; nhưng cây cũng biết buồn vui và tâm sự khi ta chăm sóc và có cảm tình với chúng. Nhựa của cây, chính là máu mủ của chúng. Ta chặt, cắt chúng cũng có nghĩa là ta giết đi sự sống của những loài thực vật nầy. Dĩ nhiên, nếu chúng bị cắt đi, chúng sẽ nứt hay mọc ra nhiều nhành lá khác; nhưng chúng cũng biết đau đớn cảm nhận như động vật. Cho nên thường thường sau mỗi bài kinh, chư Tăng, Ni tại chùa thường hồi hướng cầu nguyện cho mọi loài rằng:

“Tình dữ vô tình, đồng viên chủng trí”

nghĩa là: Loài có tình và loài vô tình đều trọn thành Phật quả.

Hằng ngày chư Tăng, Ni dùng quá đường hay có tụng pháp: Tam đề, Ngũ quán. Hàm ý của pháp quán ầy là trừ bỏ các việc ác, nguyện làm các việc lành và cầu nguyện cho chúng sanh được vào con đường của Phật.

Ngồi vào bàn ăn, trước khi ăn cơm chúng ta phải tưởng nhớ đến do đâu mà ta có miếng ăn nầy. Kế tiếp hãy tự xem mình có đủ đức hạnh để nhận của tín thí nầy chăng. Điều thứ ba là đề phòng tâm tham lam của mỗi người và phải xem những thức ăn ấy là một vị thuốc hay để chữa bịnh gầy và cuối cùng phải phát nguyện dõng mãnh là vì muốn thành đạo nghiệp; nên mới dùng đến món cơm nầy. Đó là thực vật chay tịnh, không có máu huyết mà người xuất gia khi ăn uống còn phải tưởng niệm như vậy; huống chi là những động vật có đờì sống cao hơn. Thế mà con người nỡ nào nhẫn tâm giết hại nó? Khi chết nó đau đớn biết là dường nào?

Ngày nay nhân loại văn minh bậc nhất. Cái gì cũng nhanh, cũng lẹ, cũng tạo ra thành quả nhiều gấp 5, gấp 10 lần ngày xưa. Họ làm sao cho gà đẻ mỗi ngày 2 quả trứng, bằng cách cho thức ăn gia cầm thật nhiều và hối thúc chúng trong vấn đề sinh sản. Bò làm sao lấy sữa cho được chất lượng cao, bằng cách họ cho bò ăn những loại thực phẩm pha trộn những lương thực khác béo bổ. Heo nuôi làm sao cho mau cho thịt. Nếu ai đó có dịp xem những Vidéo về các lò sát sanh thì cũng hoảng kinh hồn vía. Vì lẽ con vật bị con người đày đọa, bóc lột, bất công. Nếu chúng có pháp lý, chúng sẽ đi kiện và loài người sẽ bị thua. Tôi đã thấy có những con bò sữa, chẳng may sinh con. Con bê con tìm đến vú mẹ để bú. Thế là bị những người chăn nuôi vì muốn có sữa để bán ở thị trường; cho nên dùng búa đập đầu cho con bò con chết; trong khi lưỡi của con bò con, còn ngậm vú mẹ nó. Quả thật, nếu chúng ta có uống sữa, một phần nào đó cũng đã giành bớt sự sống của bò con; nên có nhiều người không uống sữa; mặc dầu sữa cũng là một loại chay. Vì ở đó không sinh ra sinh mạng nào tiếp tục nữa từ sữa nầy. Thế nhưhg nếu ai có lòng từ khi xem đến những loạt phim nầy cũng phải khiếp vía và đem lòng thương đến với những loài vật nầy.

Ở nước Đức ngày nay kỹ nghệ về chế tạo thực phẩm chay từ đậu nành quá thịnh hành. Mới đây đài truyền hình Đức đã chính thức công bố là có 9% dân Đức ăn chay trường. Họ không ăn thịt động vật. Dĩ nhiên họ không phải hoàn toàn là Phật tử Đại Thừa; nhưng họ là những người không muốn thấy cảnh chết chóc của động vật nữa; nên họ đã ăn chay. Một dân tộc có 85 triệu người; trong đó có gần 8 triệu người ăn chay, quả là một điều tuyệt diệu. Họ không phải theo Ấn Độ giáo như Ấn Độ, mà họ là những người đang thể hiện lòng từ bi đến với muôn vật và muôn loài. Chương Hai – Con người & những động vật trước khi sinh ra

Ngày nay nếu có ai đó đi vào bất cứ một siêu thị bán thực phẩm nào ở trên khắp nước Đức, kể từ Nam đến Bắc; từ Đông sang Tây. Ở thành phố lớn như Berlin, Hannover, Stuttgart, München hay ở những làng quê hẻo lánh v.v… đâu đâu cũng có bày bán những thực phẩm làm từ đậu nành, trên ấy có in nhãn hiệu là Veggie hay Tofu. Người tiêu thụ khỏi tốn công chọn lựa. Vì tất cả đều được chế biến ở một trình độ công nghệ cao, hợp vệ sinh v.v…

Chẳng bù lại ngày xưa, cách đây gần 40 năm về trước; lúc mới đến Đức; nếu muốn mua một hũ chao, tôi phải đi từ Hannover đến Hamburg hơn 150 cây số mới có tiệm Á Châu bày bán thứ nầy. Còn muốn mua đậu hủ số nhiều cho lễ Phật Đản hay Vu Lan thì phải lái xe đến tận Aachen mới có; nghĩa là cách Hannover khoảng 350 cây số. Ngược lại ngày nay, bất cứ ở đâu trong tiệm thực phẩm Đức, không phải chỉ riêng có tiệm thực phẩm Việt Nam mới bày bán những loại thực phẩm làm bằng Tofu nầy. Nhưng có một điều lạ là đậu hủ do người Á Châu chúng ta sản xuất, dầu bằng tay hay bằng máy thì cách đây 40 năm hay ngay cả ngày nay, nó cũng chỉ là những miếng đậu hủ trắng không hơn không kém. Trong khi đó những nhà nghiên cứu thực phẩm chay của Đức, cũng từ đậu hủ, họ chế biến ra không biết bao nhiêu là thức ăn chay ngon miệng lạ thường. Có loại ăn vói bánh mì. Có loại dùng để kho, có loại dùng để chiên, để hầm, để nấu và mùi vị thì cũng đủ loại sắc màu. Đúng như vậy! cũng là hạt gạo từ Á Châu, nhưng khi được sản xuất ở Đức thì gạo ấy biến thể ra nhiều hình thức khác nhau. Đậu nành đến từ Trung Hoa, Ấn Độ, Mỹ, Mễ Tây Cơ, Ba

Tây… nhưng đậu nành sau khi đến Đức đã được bào chế thành những món ăn chay thật là tuyệt vời, ngon miệng.

Bạn là người ăn chay trường ở Đức, ngày nay không còn bận tâm nhiều nữa. Vì bất cứ ở đâu như trên xe lửa, ở máy bay v.v… đều có nhiều món đồ chay cho bạn chọn mà chẳng sợ lầm. Trong khi đó các nước lân cận nước Đức tại Âu Châu nầy chưa có được kỹ nghệ đồ chay tân tiến như vậy.

Nếu bạn đi máy bay vào đúng ngày chay định kỳ, hay bạn là người ăn chay trường cũng khỏi cần lo. Trước 24 tiếng đồng hồ lên máy bay hay khi mua vé, bạn cho biết là bạn ăn chay theo loại nào. Ví dụ như Tây Phương, Á Châu, Ấn Độ, Ả Rập v.v… thì bạn sẽ được toại nguyện; không nhất thiết là máy bay Đức, mà bất cứ loại máy bay gì của quốc gia nào trên thế giới, bạn cũng đều có thể chọn cho mình những món ăn chay như bạn thích. Nếu bạn đi máy bay Ấn Độ thì ngược lại. Họ mang ra hầu như là đồ chay. Nếu bạn muốn ăn mặn, bạn phải đặt riêng mới có. Trong nhà hàng ở Ấn Độ cũng vậy. Nếu nhà hàng ấy có 100 ghế ngồi, thì 80 ghế dành cho người ăn chay; chỉ có khoảng 20 ghế ngồi dành cho người ăn thịt, cá. Vì Ấn Độ giáo đa phần không dùng đến sinh mạng của động vật. Nếu vào tiệm tại Ấn Độ mà kêu thịt cá, hình như được cung cấp chậm hơn là đồ chay. Vì thịt cá không có sẵn. Còn đồ chay lúc nào cũng có sẵn đấy. Ngay cả những hàng quán bày bán ngoài chợ trời cũng vậy. Thỉnh thoảng lắm mới thấy một hàng bán thịt hay một hàng bán cá; còn 80 đến 90% họ bán rau, quả, hạt đậu, mè v.v… quả thật là một xứ an bình.

Ở xứ Đức nầy nếu bạn đi xe lửa tốc hành ICE chạy trên 250 cây số giờ, đến giờ cơm, bạn có thể tự nhiên tìm đến toa nhà hàng trên xe lửa để ăn trưa. Trên thực đơn cả sáng, trưa, chiều, tối đều có sẵn cho bạn chọn. Ví dụ trong 12 món đồ ăn đã có 4 món chay rồi. Do vậy, bạn đi đâu xa cũng không cần phải lo mang đồ ăn chay theo cho thêm nặng hành lý. Chỉ có một điều là thức ăn được bày bán trên xe lửa đắt hơn thức ăn bày bán bình thường nơi siêu thị mà thôi.

Chương Hai – Con người & những động vật trước khi sinh ra

Ngày nay các nhà khoa học đã phân tích rất rõ ràng về kết quả cũng như sát xuất của việc sản xuất đậu nành với việc nuôi một con heo để lấy thịt. Người ta cho rằng: Nếu lấy tiền vốn để nuôi chỉ một con heo trong vòng 3 đến 6 tháng để lấy thịt thì số tiền ấy có thể gieo hạt cho cả một mẫu đậu nành. Sau khi gặt hái đậu nành, số lượng thu hoạch gấp 6 lần số thịt heo có được. Trong khi thịt của một con heo kia chỉ cung cấp nhiều lắm cho một người ăn trong vòng 3 tháng; còn trọng lượng của số đậu nành thâu thập được có thể dùng để tiêu thụ cho 6 người cũng trong vòng từ 3 đến 6 tháng. Vả lại khi sản xuất đậu nành, cây đậu và phân bón đậu không tạo ra khí thải xấu của CO2 nhiều. Trong khi đó nuôi một con heo, chất thải CO2 gấp 10 lần hơn ra ngoài không khí, khiến cho môi sinh càng ngày càng tồi tệ hơn. Có người bảo rằng ăn chay thiếu chất bổ dưỡng. Điều ấy hẳn sai. Ngày nay người ta phân tích lượng protein trong 1 kg thịt bò và trong 1 kg đậu hủ đều giống nhau; ít có sự sai biệt.

Duy chỉ có điều là khi dùng chay trường, thân thể của người ăn chay hay thiếu chất bạch đản (Eisweiß) mà chất nầy chỉ có trong lòng trắng trứng gà và nơi dầu cá thu. Nếu bạn là Cư sĩ, ăn chay trường cũng có thể phương tiện dùng thêm hai loại trên cho đầy đủ sức khỏe mà đi làm việc. Còn nếu quý vị là người xuất gia, muốn để thể hiện lòng từ một cách trọn vẹn chắc không cần phải dùng đến hai loại vừa nêu trên.

Là những cây cỏ dại mọc lên thấp bé hai bên lề đường, đôi khi còn trổ được những cành hoa đẹp đẽ, hương thơm lan tỏa cả một vùng, làm cho thiên nhiên càng tươi thắm hơn. Phàm là con người, nếu chúng ta chưa làm lợi lạc nhiều được cho cuộc đời, thì cũng không nên làm hại tấm lòng từ bi đối với người đồng loại hay với những động vật khác và ngay cả những loài thực vật đi nữa, chúng ta nên có lòng từ bi đối với chúng. Tuy là vô tình nhưng sự cảm ứng giữa người và cỏ cây không phải là không có.

Trước khi ta sinh ra, ta chẳng biết mặt mũi của mình như thế nào, nhưng ta biết chắc một điều rằng: Khi đã được sinh ra làm người rồi, chính ngay những giờ phút nầy trong kiếp sống của hiện tại, chúng ta có thể tu tạo phước đức, để một ngày nào đó chúng ta có ra đi, chúng ta sẽ gặt hái được những phước phần nhất định khi chúng ta đã cố gắng bỏ dữ làm lành. Tương lai là những gì chưa đến, quá khứ là những gì đã qua rồi. Chỉ có hiện tại mới là điều đáng nói vậy.

Còn thực vật, động vật tuy chúng không có đời sống tâm thức như con người; nhưng chúng cũng trợ duyên cho con người thành tựu đạo nghiệp cao thượng. Do vậy, ta phải trân quý chúng và nghĩ về chúng như là những thiện hữu tri thức của mình. Vì nếu trên quả địa cầu nầy chỉ có một loại chúng sanh đơn độc là con người, thì còn gì vô vị bằng. Phải có nhiều chủng tộc, nhiều loại cỏ cây cùng chung khoe sắc thắm thì vũ trụ nầy có ý nghĩa biết là dường bao.

Viết xong hai chương trên vào ngày 25 tháng 3 năm 2014 tại chùa Tam Bảo, Moss, Na Uy.

Hiên tượng tử sinh – Thích Như Điển 59