Diệu Pháp Liên Hoa Kinh Văn Cú

Quyển thứ 9

(Phần trên)

- Đại Chánh Tân Tu Đại Tạng Kinh quyển thứ 34. Thứ tự Kinh Văn 1718. - Thiên Thai Trí Giả Đại Sư giảng tiếng Hoa. - Sa Môn Thích Như Điển – Phương Trượng Chùa Viên Giác Hannover, Đức quốc, dịch từ chữ Hán sang tiếng Việt tại Tu Viện Viên Đứ c - Ravensburg ngày 27 tháng 9 năm 2010.

Không xa, không gần, câu văn ấy lại chia ra làm 3. Một là cảnh phiêu cảnh trí; hai là giải thích riêng và 3 là kết thành. Quán theo Trung Đạo là quán trí. Tất cả các pháp là cảnh của 10 pháp giới. Nếu luận về trí một cách đơn thuần thì trí không phải là chỗ để quán. Cho nên đưa ra tất cả để hiển thị tất cả chỗ không. Còn như thật là giải thích riêng biệt. Nhị biên, tam đế, không có một nào khác với cách gọi là như. Chẳng phải 7 phương tiện; cho nên có tên là thật. Dùng thật ấy để làm tướng; cho nên nói là như thật tướng. Chẳng điên đảo là không bát đảo vậy. Bất động là chẳng vì 2 việc chết mà động. Bất thoái là tâm tâm tịch diệt, nhập vào Tát Bà Nhược Hải (biển nhất thiết trí). Bất chuyển nghĩa là chẳng phải như phàm phu chuyển nơi sanh tử; chẳng như nhị thừa chuyển với phàm thánh. Như hư không nghĩa là tuy có tên gọi, mà chữ ấy chẳng thể được.

Trung Đạo quán trí lại hay có chữ, mà cầu lại chẳng được. Vô sở hữu tánh nghĩa là vô tự tha cùng với vô nhơn đẳng tánh. Tất cả ngôn ngữ đạo đoạn có nghĩa là bất khả tư nghì vậy. Bất sanh là cảm, trí, lý tất cả đều chẳng sanh. Bất xuất là Như Lai sở trị rốt ráo chẳng bộc phát trở lại. Bất khởi là các phương tiện đều tịch diệt. Vô danh nghĩa là tên ấy chẳng có thể là tên. Vô tướng nghĩa Diệu Pháp Liên Hoa Kinh Văn Cú - Quyển thứ 9 (Phần trên)

là tướng ấy chẳng thể là tướng. Vô sở hữu là vô nhị biên hữu. Vô lượng là phi số pháp. Vô biên là vô phương sở. Vô ngại vô chướng nghĩa là biến tất cả xứ, thường dùng nhơn duyên hữu là kết quả vậy.

Bên trên là thẳng vào chỗ sáng tỏ của Trung Đạo quán huệ. Nay làm rõ song chiếu nhị biên. Lý tánh cứu cánh thanh tịnh như bên trên đã nói; không giải thích, không hoặc, mà từ hoặc ấy là nhơn duyên sanh ra sanh tử. Từ giải ấy là nhơn duyên sanh ra Niết Bàn. Lại nữa nhơn duyên hữu, hữu ấy đối với Niết Bàn. Từ điên đảo sanh; nghĩa là sanh ở nơi sanh tử. Đây tức là làm hiển rõ cái ý của song chiếu vậy. Thường vui quán các pháp như thế nghĩa là 3 đế cùng với các pháp. Lại thường nhơn duyên hữu từ điên đảo sanh. Kết cuộc bất khả tư nghì tam đế cảnh; cho nên nói là bất tư nghì giáo vậy. Thường lạc quán nghĩa là kết bất tư nghì tam quán. Lại quán tất cả pháp, không như thật tướng. Tiên quán thể chẳng điên đảo, đến 9 câu giải thích về quán tướng. Chẳng vì nhị biên bát đảo mà động; gọi là chẳng phải đảo, chẳng phải động. Chẳng rơi vào nhị thừa phàm phu nhị địa; cho nên nói bất thoái, bất chuyển. Đây là 2 câu làm sáng tỏ trí dụng, lý phi vị lai; cho nên chẳng sanh.

Phi quá khứ cho nên chẳng xuất; phi hiện tại cho nên chẳng khởi.

Thích Luận quyển 51 nói rằng: Như hư không, không vào chẳng ra, vô trụ, tướng nhiếp Đại Thừa lại cũng như vậy. Vô vị lai nhập xứ. Vô quá khứ xuất xứ. Vô hiện tại trụ xứ. Quyển thứ 43 nói rằng: Nhơn biên chẳng khởi; nên gọi là chẳng xuất. Duyên biên chẳng khởi; nên gọi là chẳng sanh. Phàm có 19 câu. Câu đầu tiên là tổng quát và 18 câu sau là đối với Đại Phẩm 18 không. Như thật tướng tức là đệ nhứt nghĩa không. Bất điên đảo tức là nội không. Nội vô lục nhập, ngã, ngã sở. Bất điên đảo bất động tức là ngoại không. Ngoại chẳng vì 6 trần lưu động vậy. Bất thoái ấy tức là nội ngoại không. 12 nhập không; cho nên nói là bất thoái. Bất chuyển tức là không không. Không ấy phá các pháp. Các pháp là chỗ phá. Không ấy là có thể phá. Chẳng có các pháp; chỉ có ở không. Không nầy lại không; cho nên nói là không không. Không ấy liền không; cho nên chẳng thể hay chuyển. Cho nên nói là bất chuyển vậy. Như hư không tức là Đại không. Chấp vào phương kế để phá; cho nên nói là như hư không. Vô sở hữu tánh, tức là cứu cánh không. Các pháp không ngoại trừ; nên gọi là cứu cánh không. Dùng cứu cánh không; cho nên vô sở hữu tánh vậy. Tất cả ngôn ngữ đoạn đạo; tức là tất cả không. Tất cả không ấy chẳng thể nói; cho nên ngôn ngữ đạo đoạn.

Chẳng sanh tức là hữu vi không. Hữu vi là nhơn duyên hòa hợp. Liền chẳng hợp tức là chẳng sanh. Bất xuất tức là vô vi không. Vô ấy gọi là xuất ly. Xuất ly pháp không;

cho nên gọi là bất xuất. Bất khởi tức là vô thỉ không. Cầu nguyện sơ chẳng thể được; cho nên vô khởi. Vô danh tức là tánh không, có thể giải. Vô tướng tức là tướng không.

Thật vô sử hữu; tức là chẳng thể được không. Vô lượng tức là hữu pháp không. Hữu pháp tức là vô lượng. Hữu lượng lại không; cho nên nói là vô lượng. Vô biên tức là Diệu Pháp Liên Hoa Kinh Văn Cú - Quyển thứ 9 (Phần trên)

vô pháp không. Vô pháp tức là biên biểu. Nay không cho nên tức là vô biên. Vô ngại tức là hữu pháp vô pháp không. Hai ấy chẳng thể được; cho nên nói là vô ngại. Vô chướng tức là tán không. Phỏng chướng chẳng thể được; cho nên nói là vô chướng.

18 không ấy tất cả đều là Trung Đạo chánh huệ. Tất cả đều gọi là không. Tùy vào 18 loại cảnh cho nên nói là 18 vậy. Đại Kinh nói rằng: Như Lai thường tu 18 nghĩa không. Cho nên dùng 18 không; dùng để giải thích 18 câu vậy. Kệ ấy có 28 hàng; 3 câu chia làm 3. Hàng đầu tiên tụng về chương tiêu biểu. Kế đến 22 hàng, tụng về sự tu hành. 5 hàng sau 3 câu làm sáng tỏ sự hành thành. Trường hàng, hàng cận, biệt, giải thích. Trong kệ ấy hợp lại tụng. Chánh ngôn, ý đồng, khai hợp hỗ tương hiện ra.

Lược bớt chỗ rộng; lời giải như vậy lại có thể y cứ vào.

Hàng ở trên cận với 2 và câu văn ấy mỗi mỗi lại có 3.

Nay kệ ấy hợp tụng chẳng phải thứ tự. Đầu tiên nên vào hàng, dưới đó 14 hàng, tụng việc xa gần.

Bên trên có 10 loại viễn ly. Trong tụng ấy lược, chẳng theo thứ lớp. Ở nơi câu văn có thể thấy, lại là tụng về nhơn không, hành xứ. Thủ ý tức là kiêm luôn tụng về cận xứ 3 ý; cho nên câu kệ ấy nói điều nầy tức gọi là vi hành xứ cận xứ. Thường lìa quốc vương. Tỳ Kheo gần gũi vua chúa có 10 điều phi pháp. Một là âm mưu cùng mệnh lệnh của vua. Hai là vua giết Đại thần. Ba là điển tạng vong bảo. Bốn là cung nhơn mang thai. Năm là thân vua trúng độc. Sáu là Đại thần cạnh tranh. Bảy là 2 nước đánh nhau. Tám là theo cách của vua, chẳng giúp dân. Chín là kiểm kê vật chất của dân và mười là nhiều tật đố. Nghĩa là Tỳ Kheo thực hành thần chú có 10 sự việc. Một là tất cả thần dân nghĩa là Tỳ Kheo nầy sở tác, làm việc phỉ báng nầy với Tỳ Kheo; đồng nghĩa với phỉ báng Pháp và phỉ báng Phật. Cho nên Phật chẳng cho gần gũi vua chúa là vậy. Ngoại đạo Phạm Chí nghĩa là theo Kinh Ma Đăng Già nói: Người đầu tiên gọi là Phạm Thiên, tạo ra Vệ Đà (Kinh). Kế đó gọi là Bạch Tịnh, biến một thành ra bốn. Một gọi là tán tụng Vệ Đà; hai gọi là cúng tế; ba gọi là ca vịnh; bốn là cầu nguyện việc tai ách. Mỗi một loại như vậy có 30 vạn bài kệ. Hợp tất cả lại thành 128 vạn bài kệ; có 1.700 quyển. Kế đó tên là Phất Sa, có 25 người đệ tử. Mỗi mỗi đối với một Vệ Đà hay rộng biết phân biệt. Theo đó có 25 Vệ Đà. Kế tiếp có người tên là Oanh Vũ biến một Vệ Đà thành ra 18. Kế đó có người tên là Thiện Đạo, có 21 người đệ tử biến thành 21 Vệ Đà. Như vậy lần lượt biến thành 1.206 Vệ Đà. Tỳ Đà Luận gọi đây là Trí Luận. Bà Gia Tạo Luận. Phàm 4 loại. Một là tín lực Tỳ Đà, làm sáng tỏ việc lấy lửa để tiêu diệt tội lỗi. Hai là Già Thọ Tỳ Đà, làm sáng tỏ việc cúng dường Bà La Môn thì được phước. Ba là Sa Ma Tỳ Đà làm sáng tỏ sự hòa hợp giữa 2 nước với nhau. Bốn là A Đà Bà Tỳ Đà, làm sáng tỏ việc đấu tranh với nhau. Đọc tất cả 4 luận nầy tự xưng là tất cả những người trí.

Tỳ Ca La, tên nầy ghi lại luận. Bà Ni Ni tạo, làm sáng tỏ các loại kinh thơ cùng với các tạp ngữ. Vệ Thế Diệu Pháp Liên Hoa Kinh Văn Cú - Quyển thứ 9 (Phần trên)

Sư luận do Ưu Lưu Khư tạo. Ở đây dịch là Tối Thắng xuất thế. 800 năm làm sáng tỏ 6 chân lý. Ca Tỳ La ở đây dịch là Huỳnh Đầu, lại còn nói là thuộc loài rùa. Tạo luận tên là Tăng Khư. Tăng Khư ở đây gọi là Vô Đảnh. Nhơn người nầy gọi luận cho nên nói là Ca Tỳ La. Nói ra 25 chơn lý. Tiểu Thừa Tam Tạng học là khi Phật còn ở tại Ba La Nại. Đầu tiên có 5 người, nói khế kinh Tu Đa La tạng; khi Phật ở La Duyệt Kỳ, đầu tiên vì Tu Na Đề nói tạng Tỳ Ni. Phật ở Tỳ Xá Ly nơi hồ Di Hầu, đầu tiên vì Bạt Xà Tử nói Tạng A Tỳ Đàm. 500 vị La Hán đêm đầu tiên tập hội là Tạng A Tỳ Đàm và tiếp theo là kinh giải thoát. Đây là vì Tam Tạng học vậy.

Thâm trước ngũ dục, dục tướng là trong 4 thiên hạ người, rồng, tu luân, Tứ Thiên Vương tất cả đều có căn tướng. Đao Lợi Thiên lấy gió làm việc. Diệm Thiên tương cận làm việc. Đẩu Suất tương khiên làm việc. Tha Hóa Tự Tại Thiên tâm niệm làm việc. Những cõi trời bên trên đều lìa khỏi dục. Quả nữ xứ nữ là khi A Nan hỏi Phật rằng: Sau khi Như Lai diệt độ rồi thì thấy người nữ như thế nào ?

Phật bảo rằng: Chớ cùng gặp gỡ. Giả sử có thấy thì chớ cùng nói chuyện. Giả thử có cùng nói chuyện thì hãy chuyên tâm niệm Phật. Cùng với những kẻ bất nam thì tên kẻ gọi là Bàn Thác. Ở đây phiên âm là Huỳnh Môn.

Huỳnh Môn là có hình thù nam nữ mà chẳng thể là nam nữ.

Khi vào làng khất thực, theo Tạp A Hàm nói: Có một loại dê qua chỗ đống phân để ăn và sau đó trở lại trong bọn, cống cao ngã mạn bảo là được ăn ngon. Tỳ Kheo lại cũng như thế ấy, được tứ sự (cúng dường) rồi khởi lên sự nhiễm trước, dục tưởng, chẳng rõ biết chỗ căn bản. Giả sử chẳng được thì hằng sanh tưởng; giả thử được rồi thì hướng đến các Tỳ Kheo khác cống cao ngã mạn, mạ lỵ người khác. Cho rằng ta mới được, còn kẻ kia chẳng thể được. Đây là Tỳ Kheo dê đi khất thực vậy.

Khi Sư Tử vương gặp thú lớn liền ăn liền; chẳng vị, chẳng trước; còn được thú nhỏ cũng lại ăn nốt; chẳng bỏ, chẳng chê. Tỳ Kheo lại cũng như vậy, được tứ sự cúng dường chẳng khởi tâm nhiễm trước, chẳng có dục tưởng, tự rõ biết chỗ ra khỏi. Giả thử chẳng được sự lợi dưỡng, chẳng khởi loạn niệm, tâm không tăng giảm. Đây chính là Sư Tử Vương Tỳ Kheo khất thực. Khất thực hành dịch bịnh có 4 việc, mà trước sau 8 giờ, làm sáng tỏ 8 sự tinh tấn, 8 sự giải đãi. Khất thực trước, liền niệm rằng: Vì tu đạo, giúp cho đỡ đói bịnh.

Khất thực tuy chưa được, chẳng phế bỏ tâm thực hành. Khất thực đã được rồi, vì báo ân nhớ nghĩ đến đạo, chẳng có tự phụ. Trước sau 2 thời đều gia tâm tinh tấn.

Ngoài ra 3 việc, trước sau lại cũng như thế. Ngược lại với việc nầy gọi là lười biếng. Kinh Bảo Văn nói rõ về việc khất thực có 4 phần. Một phần là cung dưỡng cho kẻ phạm hạnh; một phần cho người bịnh; một phần thì thí cho quỷ thần và một phần khác để cho chính mình ăn.

Lại cũng để cho những người không đi được.

Phần thứ 2 gồm 8 hàng tụng về việc chẳng gần chẳng xa nơi xa nơi gần. Từ „nếu có Tỳ Kheo“ trở đi gồm Diệu Pháp Liên Hoa Kinh Văn Cú - Quyển thứ 9 (Phần trên)

35 hàng, 3 câu làm sáng tỏ chỗ thực hành, lại thành ra 3. Một hàng rưỡi đầu tiên là thành tựu mục tiêu đi. Sự thành, ngoại nghi chẳng mất. Lý thành nội tâm chẳng đọng lại; cho nên nói là chẳng khiếp nhược. Tiếp theo từ „Bồ Tát có lúc“ trở đi; phần thứ 2 có 3 hàng. Thực hành mà được an lạc. Sau đó một hàng một câu, tụng trường hàng tổng kết. Từ „Bồ Tát nhập tịnh thất“ trở đi là giải thích về nguyên nhơn an lạc. Nhơn tu thiền định, dừng lại việc sai ác, được người vô ngã, bên ngoài chẳng tổn hoại. Nhơn tu trí huệ, lìa các thủ trước, được pháp vô ngã, bên trong không điên đảo. Đây chính là tâm chẳng khiếp nhược. Chẳng khiếp nhược gọi là an lạc vậy.

Từ „Văn Thù“ trở đi; phần thứ 3 gồm một hàng và một câu. Tụng trường hàng tổng kết. Phần 2 là khẩu an lạc hạnh, lại trường hàng kệ tụng. Trường hàng lại chia ra làm 2. Một là tiêu đề của chương ấy; hai là giải thích về pháp hành. Tiêu chương như câu văn. Từ „nếu dùng miệng để tuyên nói“ trở đi thì giải thích về việc thực hành pháp lại có 2. Nghĩa là chỉ hành và quán hành. Chỉ hành lại có 4. Một là chẳng nói quá;

hai là chẳng khinh mạn; ba là chẳng ca ngợi việc hủy báng; bốn là chẳng giận giỗi nghi ngờ. Đầu tiên chẳng vui nói người kinh quá là người nghe có sai pháp và sai cái gì ? Bảy pháp phương tiện là Phật tùy theo kia ỷ ngữ nên gọi là bất liễu nghĩa. Nếu sai pháp nầy tức là não hại người nầy. Chẳng phải tướng của sự an lạc hạnh vậy.

Hai lại là chẳng khinh mạn. Chẳng ỷ vào việc hoàn hảo mà mạ lỵ việc méo. Trọng thật khinh quyền. Ba là chẳng nói người khác về dài ngắn. Đầu tiên là chẳng nói về tất cả người. Kế đến là riêng đưa ra việc Thanh Văn. Phàm là người ác, nghe việc thất thoát, cho nên chẳng đàm việc ngắn. Gặp đối mặt việc hủy báng; cho nên chẳng gọi là dài. Lại chẳng ước trương; nên nói là chạy theo dài. Chạy theo nghĩa là dùng cái dài kia để hủy báng cái ngắn nầy và nương vào kia để gá cho việc nầy. Lại chẳng được cho nên hướng theo và nói thêm lên, chạy theo ngắn. Chê bai hủy báng đối với kẻ kia, lại cũng sẽ phỉ báng đối với ta. Vì ý nghĩa nầy cho nên thiện ác đều dừng lại vậy. Lại chẳng nói dài ngắn như trong Nhựt Tạng phần thứ nhứt nói rằng: Đầu, giữa và sau đêm, giảm bớt việc ngủ nghỉ.

Tinh tấn tọa thiền, tụng kinh tu đạo. Xả bỏ sanh tử, hướng đến con đường Niết Bàn. Chẳng gọi kia là ngắn, chẳng nói đây là dài. Khiêm hạ chạy trốn, chẳng tự kiêu mạn cao ngạo. Nương vào việc ăn uống, tri túc, đầu đà tinh tấn chẳng làm việc buông lung. Hệ niệm tư duy, tâm chẳng tán loạn đối với tất cả chúng sanh; khởi tâm từ bi.

Lại nữa như Tu Đa La sở thuyết không hành. Tự đọc tụng và dạy người đọc tụng. Chẳng hủy báng kẻ khác, chẳng nói về kẻ khác sai trái, chẳng gọi cái nầy dài. Đối với người Thanh Văn, lại nữa căn tánh chẳng định. Nếu ca ngợi tán thán nhị thừa hoặc làm cho kia thoái Đại giữ lại Tiểu.; hoặc hủy báng Nhị Thừa; hoặc làm cho Đại, Tiểu nầy đều mất cả hai chẳng có chỗ giữ lấy vậy. Bốn là chẳng sanh tâm oán giận nghĩa là nếu người nầy phương hại đến pháp và đạo; tức là oán tâm. Nghĩa là đây, kia yếu kém tức là tâm nghi ngờ. Tâm ấy một tiếng động nói Diệu Pháp Liên Hoa Kinh Văn Cú - Quyển thứ 9 (Phần trên)

đến liền phát ra. Nói lấp khuất nguyên nhân của sự sai quấy cho nên chẳng sanh oán hiềm. Lành tu như vậy, hạ quán hạnh môn. Quán các pháp không, chẳng có chỗ thủ trước, tâm chẳng câu chấp; chẳng nghịch ý người; chẳng sai tướng của pháp. Tức là chẳng nói Tiểu Thừa pháp đáp. Hằng dùng Đại Thừa để đáp lại. Nếu thấy chẳng có cơ duyên lớn mà nói Tiểu, được phương tiện lợi ích. Nếu chẳng thấy không Đại mà nói Tiểu, phòng cho cơ duyên lớn nầy. Tất cả là chẳng thấy, mà nói Đại, không có lỗi. Kệ có 16 hàng rưỡi và chia ra làm 3. Hai hàng đầu tiên tụng về chương chính. Kế đến 9 hàng rưỡi tụng về tiền hành pháp. Sau đó 5 hàng làm sáng tỏ việc thực hành thành tựu. Đầu tiên 2 hàng tụng về Thượng Trụ An Lạc Hạnh. Bên trên tổng gọi là Ứng Trụ. Trong Tụng ấy có biệt xuất hành tướng. Hành tướng ấy lại có 3. Gồm an ổn thuyết pháp có nửa hàng. Muốn làm cho người trước được đạo an ổn và quả. Tức là cái nghĩa của việc nhập thất. Thanh tịnh địa gồm nửa hàng; tức là nghĩa của việc ngồi Thiền. Du đồ thân có một hàng; tức là ý nghĩa của việc mặc y áo. Ba pháp hướng dẫn khẩu nghiệp gọi đây là An Lạc Hạnh.

Từ „An xứ pháp tọa“ trở đi gồm có 9 hàng rưỡi.

Tụng về hạnh ấy có 2. Đầu tiên 5 hàng rưỡi tụng về chỉ hạnh. Kế đến 4 hàng tụng về quán hạnh. Chỉ hạnh bên trên lại có 4. Nay đều tụng. Đầu tiên tùy theo câu hỏi mà nói gồm nửa hàng, tụng về việc chẳng khinh mạn. Mạn ấy tức là chẳng thuận theo. Nếu có Tỳ Kheo đến, tùy theo nghĩa mà đáp. Hai là gồm 2 hàng rưỡi tụng về việc chẳng nói dài ngắn. Hay nương vào nghĩa; chẳng nói người tốt xấu. Nếu có hỏi khó, tùy theo nghĩa mà đáp lại có 2. Một là có thể đáp; hai là chẳng thể đáp. Hỏi đáp khó khăn, hỏi tướng trên dưới. Nếu thắng thua, liền tự rõ. Đây là lời của kẻ trí vậy. Đây là sự phóng tứ bạo dạn, có kẻ sai quấy mưu mô lấy lời của Vua. Dài, ngắn, có, không... tất cả đều chẳng rõ. Tuy đã rõ hơn rồi, thì đây chính là ngôn từ của kẻ ngu. Nhơn duyên, thí dụ, đến nơi nhập vào con đường của Phật. Ba là một hàng rưỡi, theo đó tụng về việc chẳng vui nói người sai pháp. Nếu nói người sai, sanh ra việc nhớ nghĩ ác độc với người. Nay chẳng nói việc sai quấy vậy. Giả sử phát tâm vào Phật đạo thì Phật đạo ấy từ sự hoan hỷ sanh ra. Trừ ra cái ý càn dỡ, ngu si. Bốn là một hàng tụng về việc chẳng giận ghét. Khi tâm oán giận nổi lên tức liền lười biếng, càn dỡ, lo lắng. Nay dùng tâm từ bi để nói pháp, không oán hận hiềm giận. Tinh tấn chẳng lo rầu. Trường hàng bên trên theo Ước (giáo) là dừng lại, nói việc thiện. Trong khi tụng, tất cả theo Ước (giáo) đều là hành thiện.

Từ „ngày đêm thường nghe nói vô thượng đạo giáo“ trở đi; phần thứ 2 có 4 hàng; tụng bên trên về quán môn. Bên trên nói thường dùng pháp Đại Thừa để đáp Tụng ấy nói về đạo vô thượng. Bên trên nói, làm cho được tất cả chủng trí. Tụng về việc nguyện thành Phật đạo. Từ „ta diệt độ“ trở đi; phần thứ 3 có 5 hàng kệ, làm sáng tỏ cho việc thành tựu của miệng về An Lạc Hạnh.

Kế đến từ „chẳng ghen ghét“ trở đi; phần thứ 2 gồm 2 hàng làm sáng tỏ việc bên trong chẳng sai; tức là bên Diệu Pháp Liên Hoa Kinh Văn Cú - Quyển thứ 9 (Phần trên)

ngoài khó có thể sanh được. Như không có vật hôi thối thì con rùa chẳng đến. Kế tiếp từ „kẻ trí như vậy“ trở đi; phần thứ 3 gồm 1 hàng làm sáng tỏ bên trong có thiện pháp; cho nên việc thực hành thành tựu. Như ta nói bên trên; nếu bên trong chẳng sai, như trong trường hàng nói. Nếu bên trong có việc lành, như trong kệ nói. Kế đến từ „người nầy công đức“ trở đi; phần thứ 4 gồm 1 hàng nói cách lượng công đức như câu văn.

Phần thứ 3 về ý An Lạc Hạnh, lại trường hàng kệ, tụng trường hàng lại có 3. Tiêu chương, thích hạnh và kết thành. Trông sự giải thích ấy trước là chỉ và sau là quán. Trong chỉ ấy lại có 4. Một là chẳng ghen ghét gièm pha; hai là chẳng khinh chê; ba là chẳng não loạn và bốn là chẳng cạnh tranh. Phàm là Nhị Thừa thì muốn mau ra khỏi sanh tử; trước tiên trừ tham dục. Bồ Tát thì trước tiên trừ sân, kiến, Ganh ghét là sân cấu; xiểm nịnh là kiến cấu. Sự ganh ghét ấy ghi đậm sự sai quấy nơi tâm từ bi; chẳng thể dạy pháp cho kia. Xiểm nịnh, cuồng loạn ấy trái ngược lại với con đường của trí tuệ. Chẳng thể là pháp tự làm được. Trí huệ mà bị chướng ngại thì làm sao có thể cầu bên trên được ? Từ bi mà bị cấu bẩn thì làm sao hạ hóa được ? An Lạc Hạnh Bồ Tát tối tu vậy. Lại từ „chớ khinh mạn“ trở đi, chẳng nên lấy viên hành ha biệt.

Rõ biết căn cơ có thể tích chứa, chẳng rõ chớ nên mạ lỵ.

Nội dung có ý nghĩa của cái gốc của việc thoái thiện.

Từ „Tỳ Kheo“ trở đi, chẳng nên dùng Viên Ha Thông. Điều căn bản nầy không có căn cơ lớn mạnh dùng Viên (giáo) để chửi mắng thì ngược lại với tâm, trở thành phiền não. Thông (giáo) liền bị chửi mắng (bởi) Viên (giáo) lại chưa giải được. Trước nghi, sau hối, Đại Tiểu đều mất hết. Đến đạo tới lui, gọi là xa lắm. Điều phiền não nầy riêng biệt người thực hành; lắng không, thủ chứng, gọi đây là chẳng được. Sự phiền não nầy theo Thông (giáo) thì chán sanh tử; gọi là giải đãi. Bi Hoa làm sáng tỏ Tiểu Thừa gọi là giải đãi. Khởi tâm đại bi, đến để làm sáng tỏ quán hạnh, lại có 4. Ước (giáo) như trước 4 ác mà khởi nơi thiện hạnh. Một đối với tất cả, khởi tâm đại bi, lìa nơi tật đố, xiểm nịnh. Hai là đối với Như Lai khởi tâm từ như cha, lìa sự khinh mạn. Phàm cầu Phật đạo tức là học nhơn. Cung kính sự học như Phật, chẳng thể khinh mạn. Những kẻ qua ba đời. Đây tức là Vị Lai Như Lai vậy. Ba là đối với Bồ Tát khởi tưởng như Đại Sư, lìa sự não loạn. Lý luận Tam Thừa, tất cả đều là Bồ Tát.

Có giáo hóa, khuyên dạy về đức và là Thầy của tất cả chúng sanh. Nên khởi tưởng về Thầy; chớ nói điều ngắn nầy. Bốn là bình đẳng thuyết pháp, lìa những sự tranh luận. Bình đẳng phá biên chấp, tranh luận vậy. Chẳng nhiều, chẳng ít lượng khí, lợi độn.

Từ „Văn Thù“ trở đi kết về hạnh thành ra 2. Một là do dừng sự ác, ác ấy chẳng thể tăng; cho nên nói là chẳng thể não loạn. Hai là do quán hạnh; cho nên hơn người, đến hợp lại; được bạn đồng học tốt. Kệ ấy có 6 hàng. 5 hàng đầu tụng bên trên phần chỉ quán; 2 hàng mỗi mỗi có 4 ý. Sau 1 hàng tụng về sự hành trì thành tựu. Phần thứ 4 là thệ nguyện An Lạc Hạnh lại có 2. Đầu tiên là Trường Hàng và kế đến là kệ tụng. Trường Hàng lại có 2. Đầu tiên làm sáng tỏ thực hành. Kế đến là tán Diệu Pháp Liên Hoa Kinh Văn Cú - Quyển thứ 9 (Phần trên)

thán kinh. Tựu chung việc thực hành pháp lại có 3. Tiêu chương, hành pháp và kết thành. Tiêu chương thì như câu văn. Hành pháp lại chia làm 3. Đầu tiên là tại gia rồi đến xuất gia, làm rõ mục tiêu thệ nguyện rồi. Hai là „từ ưng tác thị niệm“ trở đi làm sáng tỏ chỗ phát khởi lý do thệ nguyện. Ba là từ „ta được“ trở đi; chánh thức lập nên thệ nguyện. Đầu tiên làm sáng tỏ lời thệ nguyện từ bi rồi, trải qua phát tâm phương tiện, mà chưa ra khỏi tam giới; nên còn ở nhà. Đoạn trừ thông hoặc tận rồi, gọi đây là xuất gia. Điều nầy nhiếp được 2 loại Đại Thừa và 3 loại Bồ Tát. Khung cảnh nầy cũng đầy đủ vô minh. Lại nên là cảnh của đại bi. Hằng vì điều nầy mà tất cả cùng phát tâm. Cùng với tâm từ thệ nguyện tương ưng. Đầy đủ với sự tròn đủ của đạo quả và của niềm an lạc. Cho nên nói là sanh đại bi tâm. Cảnh của lòng từ bi ấy chẳng phải là người Bồ Tát. Thông (giáo) giữ sự chưa gặp được tâm phát ra phương tiện; gọi là phi Bồ Tát. Toàn thể chẳng quy hướng về phương tiện; huống là sự chơn thật. Bi cảnh nầy nhiếp được tất cả tam giới nội. Những điều nầy lại cũng đầy đủ sự an lạc. Riêng việc nầy lưu chuyển vô cùng. Chánh cùng với lời thệ nguyện tương ưng. Hay đánh bạt tội nhơn và tội quả. Cho nên nói là sanh tâm đại bi.

Từ „nên nghĩ như vậy“ trở đi, tùy theo đó mà thuyết pháp; tức là lý do khởi lên lòng từ. Do các niềm an lạc, chấp ít, Phật phương tiện lấy đó làm sự chơn thật. Chẳng cùng với Viên đạo; cho nên gọi là Đại thất.

Mất cái lớn là lý do của lời thệ nguyện. Từ „chẳng nghe, chẳng biết“ trở đi, là lý do của lời thệ nguyện từ bi. Do chưa phát, tâm biến khắp tròn đủ, chưa nghe biến khắp tròn đủ 2 đường. Cho nên dùng sự chẳng nghe, biến khắp các đường là vô văn huệ. Chẳng rõ vô tư huệ; chẳng biết vô tư huệ. Lại nữa vô viên tam huệ. Sao lại chẳng hỏi; cho nên lại chẳng nghe; chẳng tin cho nên chẳng rõ; chẳng giải cho nên chẳng tu. Biến viên tam huệ, quyền thật đều không. Thường hay thương xót, lý do để khởi tâm đại bi.

Từ „người nầy chỉ chẳng hỏi, chẳng tin kinh nầy“ trở đi, chánh thức phát lời thệ nguyện. Người kia tuy rằng chẳng hỏi,, chẳng tin, biến khắp đầy đủ nơi 2 đường. Bồ Tát chẳng Ước (giáo) biến khắp, phát lời thệ nguyện. Hằng muốn cùng viên đạo tam huệ nầy; cho nên nói là tuy chẳng hỏi, chẳng tin kinh nầy mà ta được tam Bồ Đề hướng dẫn, làm cho được vào (bên trong) vậy. Thệ nguyện bồ đề, trí tuệ thần thông. Tất cả theo Ước (giáo) là được hạnh An Lạc. Còn kẻ sâu quán nơi chỗ ngồi của Như Lai thì sao ? Cho nên được lực trí huệ, tứ biện trang nghiêm, hay dùng trí tuệ để mang lại vậy.

Sâu quán nơi ở của Như Lai và áo mặc của Như Lai, được lực to lớn an lành tịch tịnh. Chẳng khởi diệt định, hiện bày những oai nghi. Thần thông phước đức trang nghiêm; trước dùng định động vậy. Từ „Văn Thù“ trở đi, là kết lại việc thực hành thành tựu, chia ra làm ba. Đầu tiên là tổng kết việc không sai sót, tức là hạnh ấy thành tựu. Hành như thế nào thì thành? – Dùng điều nầy lập thệ nguyện lớn. Vào nhà của Như Lai là hành thành. Dùng điều nầy rõ biết tứ chúng, Diệu Pháp Liên Hoa Kinh Văn Cú - Quyển thứ 9 (Phần trên)

mất đi đạo hoàn hảo; tức là nơi chỗ ngồi của Như Lai, hạnh nầy thành; dùng điều nầy thệ nguyện chế ngự tâm nầy chẳng giải đãi vậy. Áo của Như Lai, hạnh ấy thành tựu. Ba hạnh đều lập; cho nên nói là hạnh thành. Chẳng có gì sai quấy cả. Từ bi thành tựu; cho nên không có sân hận và cấu uế mất. Như Lai nương vào sự thành tựu ấy; cho nên không giải đãi. Như Lai ngồi thành tựu; cho nên chẳng dối trá. Từ „thường vì các Tỳ Kheo“ trở đi; phần thứ 2 kết luận riêng biệt, từ bi hành thành. Dùng sự từ bi thành tựu ấy nhiếp được tứ chúng; người, trời cúng dường nghe pháp. Thệ nguyện thành tựu cho nên cảm Phật thần thông, chư thiên hộ trì. Như Lai ngồi thành tựu cho nên thính giả hoan nghinh. Từ „ sở dĩ“ trở đi; phần thứ 3 giải thích sự thệ nguyện thành tựu; ba đời chư Phật thường hộ trì; huống là chư thiên sao ?

Từ „Văn Thù đến Pháp Hoa nầy“ trở đi; phần thứ 2 là ca ngợi kinh khó nghe nầy và chia ra làm hai. Nói pháp và nói dụ. Nói pháp lại có 2. Một là từ xưa đến nay chưa từng hiển thuyết; cho nên xưa chưa được. Hai là ngày nay mới được. Nói về dụ lại có 2. Một là chẳng cùng thí dụ với châu báu. Dụ ấy từ xưa chưa từng hiển thuyết.

Hai là dụ cùng châu báu; nay lại được nghe. Hai dụ nầy mỗi mỗi có khai, hợp. Dụ chẳng cùng châu báu lại có 6.

Một là uy phục các nước; hai là vua nước nhỏ chẳng thuận; ba là khởi binh đến chinh phạt; bốn là có công hoan hỷ; năm là tùy theo công lao mà thưởng ban; sáu là chẳng cùng với châu báu. Luân Vương dụ cho Đức Như Lai ra đời để hóa độ. Hàng phục các nước dụ cho âm giới nhập vào các cảnh. Hai nước nhỏ dụ cho những phiền não v.v... Chưa được vô lậu điều phục; gọi là chẳng thuận với mệnh lệnh nầy. Ba là khởi lên đủ các loại binh. Ở đây dụ cho trong bảng hiền, phương pháp vì trước quân lính của Tu Đà (Hoàn), Tư Đà (Hàm); trong phương pháp ấy vì lần lượt các quân A Na (Hàm) và A La Hán; và trong phương pháp kia làm hậu quân. Chỗ phá là 3 độc cùng với 8 vạn 4 ngàn kẻ ăn cướp. Hay phá ấy là 84.000 pháp môn của quan, binh.

Từ „Vua thấy lính“ trở đi; phần thứ 4 có công hoan hỷ. „Tùy theo công lao mà thưởng“ trở đi; phần thứ 5 là tùy theo công lao mà ban thưởng. Đất đai ở đây tức là tam vị; nhà cửa ở đây là trí tuệ. Tụ lạc ở đây là sơ quả nhị quả; ấp ở đây tức là 3 quả; thành ở đây tức là Niết Bàn. Y phục tức là tàm quý, nhẫn nhục, pháp lành, dùng để nghiêm thân đầy đủ giúp cho các pháp lành của Đạo vậy. Đủ loại thất bảo tức là bảy giác chi. Voi, ngựa, xe cộ tức là Nhị Thừa; tận vô sanh trí vậy. Nô tỳ tức là thần thông, được thiện pháp hữu lậu như người dân.

Từ „chỉ giữa búi tóc“ trở đi; phần thứ 6 mà chẳng sánh cùng với châu báu; có xuất phần, hủy cơ, vì công trạng nhỏ; có xuất phần, biến dị của cơ (duyên) và vì công huân lớn. Kinh sợ là chưa có công lao lớn mà được ban cho châu báu trong búi tóc. Các thần đều kinh ngạc.

Dụ cho chúng sanh đại cơ chưa động, há nói kinh nầy thì Nhị Thừa nghi hoặc, Bồ Tát rúng động. Hợp 6 dụ ấy mỗi mỗi như câu văn. Diệu Pháp Liên Hoa Kinh Văn Cú - Quyển thứ 9 (Phần trên)

Từ „Văn Thù như Luân Vương“ trở di; cùng với châu báu, dụ ấy có 2. Một là có công lao lớn; hai là cùng với châu báu. Minh châu ấy là dụ cho sự trong sáng của Trung Đạo; trí viên mãn dụ cho nơi thường. Tại nơi đỉnh (đầu) là cái quả tối tân, Trong tóc ấy, thật vì quyền mà ẩn náu. Xủ tóc ra là khai quyền, cùng với châu báu tức là hiển thật. Hợp ấy lại có 2, có thể làm cho đến tất cả trí. Trí ấy tức là quả; gọi là hành nhất. Nói điều thứ nhất là lời dạy số một. Mật tạng là lý nhất, kiêm thêm việc được làm người là một. Kệ ấy có 14 hàng rưỡi và chia làm 2. Đầu tiên 4 hàng, tụng bên trên về hành pháp. Kế đến 10 hàng rưỡi tụng bên trên về việc ca ngợi kinh. Đầu tiên tụng về pháp hành lại có 2. Một hàng đầu tiên siêu tụng về sự thành quả của hành. Bên trên tổng quát làm sáng tỏ sự thành tựu của việc thực hành, nay tụng về biệt hiển. Thường hành nhẫn nhục, tụng về việc thành tựu trong việc mặc y áo. Thương xót cho tất cả, tụng về việc vào nhà, thành tựu việc thực hành. Lại hay diễn thuyết, tụng về sự thành tựu thực hành việc ngồi chỗ ngồi. Kế đến „sau đời vị lai“ trở đi; phần thứ 2 có 3 hàng;

tụng về phương pháp tu hành. Bên trên lại có 3 cảnh thệ nguyện v.v... Kệ ấy đầy đủ tụng. Kế tiếp „dụ như người có sức mạnh“ trở đi; phần thứ 2 có 10 hàng rưỡi. Tụng phần trên hoan hỷ tán thán về pháp khó nghe. Bên trên lại có pháp dụ hợp; nay hằng tụng dụ hợp. Tụng dụ ấy lại có 2. Ba hàng đầu tiên tụng về việc chẳng cùng với châu báu. Kế tiếp „như có người nam“ trở di; phần thứ 2 có một hàng, tụng về việc cùng châu báu. Kế đến „Như Lai cũng lại như vậy“ trở đi; phần thứ 2 hợp dụ; đầu tiên 3 hàng rưỡi, tụng về hợp, chẳng cùng châu báu. Kế đến từ „liền rõ chúng sanh“ trở đi; phần thứ 2 gồm 3 hàng, tụng về hợp cùng châu báu. Trong nầy có khai thêm những việc nhỏ v.v...

Từ „sau khi ta diệt độ“ trở đi gồm 23 hàng; phẩm nầy là phần tổng kết thứ 3 về thành tựu việc thực hành, cảm với tướng nhỏ nhiệm. Dùng sự khuyến khích tu hành, chia ra làm 3. Một hàng rưỡi đầu tiên kết khuyến 4 hàng. Kế đến 20 hàng rưỡi cùng với 3 báo dùng sự khuyến bảo lại gọi là tam chướng thanh tịnh. Sau đó một hàng là tổng kết. Tam chướng thanh tịnh, chuyển hiện sanh, hậu thế ác nghiệp hết. Tức là có hiện sanh hậu thắng báo vậy. Một hàng đầu tiên về vô ưu não. Đây là báo chướng chuyển chuyển hiện báo. Hai hàng rưỡi chẳng sanh tham cùng, là nghiệp chướng chuyển chuyển sanh báo vậy. Ba là „chúng sanh vui thấy“ gồm 19 hàng; phiền não chướng chuyển chuyển hậu báo vậy. Nay lần đầu đọc kinh nầy, một hàng diệt, hiện thế phiền não; tức là trừ khổ thọ báo. Điều chuyển hiện báo tâm nầy, chẳng đao bịnh tức là chuyển báo sắc vậy.

Từ „chẳng sanh tham cùng“ trở đi; phần thứ 2 có nửa hàng, chuyển ác nghiệp. Cái nhơn của ác nghiệp, cảm cái quả ác. Trải qua sức mạnh của nhơn chuyển ác, được quả tốt; tức là chuyển sanh báo vậy. Bất sanh tức là chẳng sanh nghiệp ác. Hiện tại trì kinh thì chẳng tạo ra nghiệp bần cùng, đời sau chẳng sanh ti tiện. Từ „chúng sanh vui thấy“ trở đi gồm có 19 hàng, làm sáng tỏ hậu báo chuyển; chuyển 3 phiền não chướng vậy. Chia làm 2.

Diệu Pháp Liên Hoa Kinh Văn Cú - Quyển thứ 9 (Phần trên)

Ba hàng đầu tiên riêng làm sáng tỏ 3 phiền não chướng chuyển. 26 hàng tổng cộng làm sáng tỏ tất cả chướng chuyển vậy. Đầu tiên ấy lại có 3. Từ „chúng sanh vui thấy“ trở đi gồm 1 hàng; riêng làm sáng tỏ tham chướng chuyển. Đa dục tức là người chợt ngã mạn. Lại nữa chướng ấy sanh Phạm Thiên. Dục chướng chuyển cho nên người được vui thấy. Thiên Đồng giúp sứ. „Dao, gậy chẳng thêm“ trở đi; phần thứ 2 có một hàng rưỡi; riêng làm sáng tỏ sân chướng chuyển. Xả bỏ sân si tức là trừ được nội đao tiễn. Vào trận, tức là dao bên ngoài chẳng bị thương. Từ „trí huệ quang minh“ trở đi gồm nửa hàng. Ba sự phân biệt làm sáng tỏ ngu si chướng chuyển.

Từ „nếu ở trong mộng, mộng thấy xe tốt“ trở đi;

phần thứ 2 có 16 hàng. Tổng cộng làm sáng tỏ tất cả phiền não chướng chuyển; lại là hậu báo chuyển. Trì kinh hiện cảm được tướng nầy. Nên rõ quá khứ lâu xa đã thành tựu rồi; nay nhờ tích chứa nhân duyên mà phát ra vậy. Lại nữa có thành Phật, nhơn quả đẳng tướng, cùng với hậu báo vậy. Đối với trong mộng, thấy tướng vị lai hậu báo; trăm ngàn vạn kiếp việc, ở trong một niệm.

Dùng sự biểu tượng của diệu pháp chẳng thể nghĩ bàn; một trong vô lượng; vô lượng trong một. Tướng nầy trước hiện, hậu sẽ khắc quả. Lại chia ra 6. Từ sơ tín tâm cho đến diệu giác 8 tướng thành Phật. Tất cả Như Lai trang nghiêm mà tự trang nghiêm; tức là báo nhẫn nhục. Ước (giáo) đầu tiên 3 hàng là mộng, vào 18 tín lại có 2. Đầu tiên 2 hàng rưỡi là báo của từ bi. Kế đến nửa hàng là chánh thấy chẳng si báo.

Kế đến „lại thấy chư Phật“ trở đi gồm 26 hàng rưỡi, mộng nhập vào 18 trụ. Kế đến „lại thấy tự thân tại...“ trở đi; gồm phần 3 có 3 câu mộng, tu thập hạnh. Kế đến „chứng các thật tướng“ trở đi; phần 4 có 1 câu mộng, ngộ thập hồi hướng. Kế đến là „thâm nhập thiền định“ trở đi; phần thứ 5 gồm nửa hàng, mộng nhập Thập Địa. Kế tiếp „chư Phật thân sắc vàng“ trở đi; phần thứ 5 có 5 hàng, mộng nhập vào Diệu Giác. Liền nói chứng bất thối chí, tức là vì thọ ký vậy. Nên rõ ràng: được nhập vào sơ trụ vô sanh, được ghi nhận nơi chốn vậy. Lại thấy tự thân ở tại núi rừng. Rõ biết đây là thập hạnh, tu tập pháp lành, chứng những thật tướng. Rõ biết 10 hồi hướng nầy; chánh quán Trung Đạo vị vậy. Thâm nhập thiền định tức là trong Thập Địa, không dơ tam vị. Nhập Kim Cang định, chư Phật đều hiện (tiền); Ma Danh Thọ Chức vậy. Mộng 8 tướng của Phật, dùng trí Diệu Giác. Trong nầy hoặc là Sơ Trụ, có thể là tướng của tám tướng thành Phật. Tuy nhiên trước những thứ vị, xuyên qua đàm Cực Giác. „Nếu sau đời ác“ gồm một hàng là tổng kết việc thực hành thành tựu.

Tín căn đối với Tam Bảo được niềm tin kiên cố. Tất cả chẳng thể làm hại. Tinh tấn căn được Tứ Chánh Cần.

Niệm căn được Tín Niệm Xứ quán. Cần phương tiện để điều phục việc tham ưu; định căn được Tứ Thiền. Huệ căn được giải Tứ Đế. Như thật trí vậy. Lại nữa tín căn đối với Như Lai, phát Bồ Đề tâm, chỗ được tâm tin thanh tịnh. Tinh tấn căn đối với Như Lai là chỗ phát tâm khởi lên sự siêng năng. Niệm căn đối với Như Lai là chỗ phát Diệu Pháp Liên Hoa Kinh Văn Cú - Quyển thứ 9 (Phần trên)

tâm, khởi lên sự nhớ nghĩ. Định căn đối với chỗ Như Lai, khởi lên Tam Muội. Huệ căn đối với chỗ Như Lai, khởi lên trí huệ. Bát Chánh là con đường Diệu Môn; lại là pháp của Sa môn, thành tựu tam sân, tất cả phiền não hết. Đây là nghĩa Sa Môn; Tứ quả là quả của Sa Môn. Mộng ấy là từ Tu Đà Hoàn đến Bích Chi Phật đều có mộng. Riêng Phật chẳng mộng, chẳng có nghi ngờ, chẳng có tập khí; cho nên chẳng mộng. Từ 5 việc cho nên có mộng, như kệ nói; dùng nghi tâm để phân biệt. Học tập nhơn hiện sự; chẳng phải người đến cùng với lời nói. Nhơn đây là 5 việc mộng. Lại nữa là chỗ nghe thấy cùng với nhưng sự xung khắc. Vì 7 việc cho nên có mộng. Hiện tại ý thức thường chẳng thấy sắc. Vì sao trong mộng ý địa thấy sắc ?

Đáp rằng: Tất cả đều là hội thấy, hội nghe; cho nên tưởng như vậy. Lại thấy việc tốt, việc chẳng tốt. Trong mộng không thông, không túc mệnh trí. Vì sao có thể thấy vị lai việc đời được ?

Đáp rằng: Điều nầy chẳng phải nguyện trí cảnh giới cùng với điều nầy nên rõ. Các người từng có như thế về mộng nầy và như quả nầy. Nay ở đây rõ điều nầy vậy.

Hỏi: Ai ngủ ?

Đáp: Năm đường và trung ấm, tất cả đều ngủ. Tại nơi bào thai, các căn đều ngủ; cho đến Phật lại cũng ngủ. Hỏi: Ngủ là ngu si, là che đậy sao ? Điều nầy gọi như thế nào cho thông ? Đáp: Phật khởi hiện tiền, muốn điều thân cho nên ngủ. Chẳng che đậy, chẳng phải ngủ là ngu vậy.

Giải thích

Phẩm Tòng Địa Dũng Xuất

Thầy nghiêm, trọng đạo, cúc cung hết mình phụng sự. Như Lai một đời bốn phương bôn ba dũng dược; cho nên nói về phẩm Tùng Địa Dũng Xuất là 3 đời hóa đạo, huệ lợi vô song. Một mặt trăng chiếu ra vạn ảnh, đều có thể suy nghĩ được như vậy. Đã qua một lần thị hiện, hoằng truyền kinh điển để làm ích lợi cho người; cho nên nói ra: Tùng Địa Dũng Xuất phẩm. Hư không trạm nhiên, không sớm chẳng tối; hoặc giả chấp vào Tích mà mờ tối nơi Bổn nầy. Giới thiệu ngày xưa để chỉ bày cho ngày nay, phá gần hiển xa; cho nên nói ra Tòng Địa Dũng Xuất phẩm. „Tịch trường thiếu phụ, tịch quang lão nhi“ nhằm chỉ cho sức mạnh của thuốc hay; hoặc làm cho được rõ biết; cho nên nói ra phẩm: Tòng

Địa Dũng Xuất.

Kinh rằng: Đây từ đâu mà đến ? Vì nhân duyên gì mà lại gặp nhau ? Nay dùng những nghĩa nầy để giải thích phẩm nầy. Dùng tứ tất đàn để hiển nhân duyên mà giải thích. Cho nên nói phẩm: Tòng Địa Dũng Xuất. Bên Diệu Pháp Liên Hoa Kinh Văn Cú - Quyển thứ 9 (Phần trên)

dưới là một đoạn lớn. Phần thứ 2 là mở bày Sư Môn của Cận Tích và hiển Phật địa làm Viễn Bổn. Câu văn nầy lại chia ra làm 3. Một là từ đây trở đi cho đến „các con tự sẽ là cái nhơn để nghe điều nầy“ là đoạn đầu của lời tựa. Hai là từ „lúc bấy giờ Đức Thích Ca bảo ngài Di Lặc“ trở đi, cho đến phẩm Phân Biệt Công Đức, Di Lặc nói gồm 19 hàng kệ. Đây là đoạn nói chánh vậy. Ba là từ „sau kệ 11 phẩm rưỡi“ là phần lưu thông v.v...

Lời tựa lại chia ra làm 2. Một là dõng xuất có 2 nghi vấn. Dũng xuất lại chia làm 3. Một là tha phương Bồ Tát thỉnh hoằng truyền kinh điển. Hai là Như Lai chẳng hứa khả. Ba là từ dưới đất vọt lên. Tha phương Bồ Tát nghe qua kinh, phước lớn. Cũng muốn phát nguyện ở lại nơi đây để hoằng truyền. Cho nên mới thỉnh. Như Lai dừng lại ở đây, phàm có 3 nghĩa. Các con mỗi mỗi tự có chỗ trụ. Nếu ở nơi nầy thì bỏ lợi ích của nơi kia. Lại nữa phương kia với đây việc kết duyên quá mỏng. Tuy muốn tuyên nói, tất chẳng được lợi ích cho cả 2. Lại nữa nếu hứa khả, tất chẳng được mời đến đây. Phương dưới nếu chẳng đến. Tích ấy chẳng được phá viễn, chẳng được hiển bày. Đây là 3 nghĩa vậy. Như Lai dừng lại, mời phương dưới đến lại có 3 nghĩa. Là đệ tử của ta muốn hoằng truyền giáo pháp của ta. Do duyên sâu rộng, có thể biến quốc độ nầy được lợi ích, biến hóa phân thân cho quốc độ được lợi ích. Biến quốc độ kia được lợi ích.

Lại nữa được khai cận, hiển viễn. Cho nên dừng lại kia mà mời phương dưới vậy. Từ „Phật nói lúc ấy“ trở đi là phần thứ 3 từ phương dưới vọt lên, chia làm 2. Một là trải qua nơi tướng của một nhà. Hai là làm sáng tỏ chỗ thăm hỏi. Hai đoạn ấy mỗi đoạn có 5. Năm phần một ấy là: Một là dõng xuất; hai là thân tướng; ba là trụ xứ; bốn là nghe mệnh lệnh và năm là quyến thuộc. Trụ xứ ấy là Thường Tịch Quang Độ. Thường ấy tức là thường đức. Tịch ấy là lạc đức. Quang ấy là tịnh ngã. Đây chính là 4 đức của Tạng bí mật.

Bên dưới là pháp tánh của vực sâu. Chỗ sâu xa; cho nên nói là phương dưới. Trụ ở phương dưới tức là chẳng thuộc nơi đây. Không trung cũng chẳng thuộc kia. Chẳng phải đây, chẳng phải kia; tức là Trung Đạo vậy. Ra khỏi đây chẳng ở bên trên, chẳng ở bên dưới; chẳng trên chẳng dưới tức là trụ giữa hư không; lại cũng là Trung Đạo vậy. Lý do để đến, vì nghe mệnh lệnh mà đến.

Hoằng pháp cho nên đến. Phá chấp cho nên đến; hiển Bổn cho nên đến. Tất cả đều như bên trên đã nói. Đều là những quyến thuộc với nhau cả. Nếu con người vì tình cảm mà qua; nghĩa là gồm 6 vạn, 5 vạn hằng sa là nhiều. Lãnh 3, 2 hay 1 người, gọi là ít. Riêng mỗi một mình là đơn lẻ. Nếu nương vào câu văn qua lại để truy tìm thì 6 vạn, 5 vạn là ít. Đơn lẻ ấy lại là nhiều. Câu văn nói đơn lẻ là độc xứ. Số nầy chuyển lên trên. Nếu nương vào pháp môn thì mỗi mỗi tất cả đều là cái đức của Đạo Sư; hay dẫn mọi người đi đến bảo sở. Phải rõ ràng một ấy chẳng phải là riêng, mà 6 vạn chẳng phải là nhiều.

Một ấy chính là một đạo thanh tịnh; hai ấy là định huệ;

ba ấy tức là giới, định, huệ. Bốn ấy là Tứ Đế. Năm là ngũ Diệu Pháp Liên Hoa Kinh Văn Cú - Quyển thứ 9 (Phần trên)

nhãn; sáu là lục độ. Mỗi một độ như vậy đầy đủ 10 pháp giới. Mỗi một giới như vậy đều có 10. Mười ấy tức là có hằng trăm; hằng trăm tức là 1.000. Thập thiện tức là hằng vạn. Một độ đầy đủ cả vạn. Lục độ tức là lục vạn pháp môn. Nhiều chẳng phải là nhiều, mà một chẳng phải là ít. Chẳng nhiều chẳng ít, mà nhiều mà ít v.v... Từ „đây là những Bồ Tát từ dưới đất vọt lên“ trở đi;

phần thứ 2 là thăm hỏi lại chia làm 5. Một là 3 nghiệp cúng dường; hai là ngôn từ thăm hỏi; ba là Phật đáp an lạc; bốn là kệ tụng tùy hỷ; năm là Như Lai thuật lại và tán thán. Tựu chung 3 việc cúng dường ở phần đầu, trải qua 50 Tiểu Kiếp, giống như trong nửa ngày. Tứ chúng chung quanh thấy. Đây chính là ẩn dài mà hiện ngắn.

Mượn thần lực nầy làm cho hẹp có thể thấy rộng được.

Tất cả đều là việc bất khả tư nghì. Lễ bái nhiêu là thân, tán thán pháp là miệng và chiêm ngưỡng là ý. 50 Tiểu Kiếp sánh với nửa ngày là một thời gian khó thể suy lường được. Chỗ thấy của Như Lai chẳng có 2 tướng.

Nên những Bồ Tát ở hạ phương thường gặp nhau và xưng dương. Như Lai mặc nhiên hay thọ nhận việc tán thán nầy. Giải ấy chính là ngắn mà dài. Nghĩa là 50 Tiểu Kiếp; hoặc ấy là dài mà ngắn; nghĩa là như nửa ngày. Riêng vì Bổn Tích mà tạo ra sự hướng dẫn. Như Lai chưa nói ám Bổn mà chấp vào Tích. Phật nếu khai hiển ngộ cận mà đạt viễn. Lại nên biết bất tư nghì là một. Tứ chúng đều thấy các Bồ Tát, lại cũng là việc bất tư nghì.

Phàm là nhục nhãn, thiên nhãn, chỗ thấy chẳng xa, mà nay chỗ thấy đầy đủ như hư không. Thấy mưa lớn thì rõ biết là có rồng lớn. Thấy hoa nhiều; rõ biết là ao sâu;

thấy đầy khắp hư không; tức là rõ biết chơn di pháp giới vậy. Đầu tiên chỉ cho 4 Đạo Sư; kế tiếp là ngôn từ thăm hỏi. Hỏi ấy lại có 2. Trường hàng kệ tụng. Trường hàng lại có 2. Một là hỏi Như Lai có an lạc không. Hai là hỏi chúng sanh có dễ độ chăng v.v... Hay đơn cử 4 người là muốn rộng khai thị ngộ nhập vào 40 vị vậy. Như Hoa Nghiêm thường đưa ra Pháp Huệ, Đức Lâm, Kim Tràng, Kim Tạng để nói về 40 ngôi vị. Ba là Như Lai đáp đầy đủ. An lạc dễ độ, cả 2 việc đều thành tựu. Dễ độ tức là an lạc. An lạc tức là dễ độ. Dễ độ lại có 2. Một là căn lợi, đức dày. Đời đời cho đến nay thường thọ nhận sự giáo hóa to lớn. Đầu tiên thấy thân ta tức là bẩm Hoa Nghiêm, nhập vào Như Lai huệ. Quả thục dễ lãnh. Là chúng sanh dễ độ. Hai là căn độn, đức mỏng; đời đời đến nay chẳng thọ sự giáo hóa to lớn. Vì người nầy cho nên liền khai đốn, nói tiệm. Ba là tạng Phương Đẳng, Bát Nhã mà điều phục. Lại làm cho người nầy nay nghe Pháp Hoa, nhập vào Phật huệ. Điều nầy trước tuy khó; đối với Phật thật là dễ. Phật rõ biết điều nầy nên chỉ bày phương tiện để được. Kẻ ít thấm nhuần, huệ ngộ giống nhau. Nay lược nói 10 ý ấy để giải thích vậy.

Một là xưa thấy, nay thấy; hai là khai hợp, chẳng khai hợp; ba là bề cao rộng, bền ngang lược bớt; bốn là nhứt Tích đa Tích cùng Bảo đơn chiếc; năm là nói thêm, chẳng nói thêm; sáu là biến thổ, chẳng biến thổ; bảy là nhiều nơi, chẳng nhiều nơi; tám là đuổi đoạt, chẳng đuổi Diệu Pháp Liên Hoa Kinh Văn Cú - Quyển thứ 9 (Phần trên)

đoạt; chín là trực hiển thật, khai quyền hiển thật; mười là lợi căn sơ thục, đốn căn hậu thục. Phần đầu tiên bắt đầu thấy, nay lại thấy; tức là lúc đầu thành đạo gọi là thấy đầu tiên. Dưới chỗ ngồi, Pháp Hoa lâu dài, sau chơn thật; gọi đây là nay thấy. Mặt trời chiếu trên núi cao tức là nói về những người đốn (hiểu liền). Chẳng khai, chẳng hợp, chẳng nhập là khai đốn, nói tiệm (nói xa xa). Ngũ vị điều phục làm cho dần dần quay về đốn. Đốn trực chiều cao, vào nơi pháp giới; cho nên nói là cao rộng. Chẳng trải qua phương tiện; cho nên nói là bề ngang lược bớt. Nay trải qua ngũ vị tức là bề ngang rộng, được vào Phật huệ, lại là bề cao rộng. Một chỗ cho nên Bản một. Một ngàn cho nên Tích nhiều. Tích cùng với mọi người trải qua giống nhau; cho nên nói cùng nhau. Bản cùng với chúng trải qua khác; cho nên nói là riêng biệt. Thêm 4 Bồ Tát nói 40 ngôi vị. Tự nói khai, thị, ngộ, nhập; chẳng thêm đối với kia. Hoa vương thế giới; cho nên nói là bất biến. Nhị biến thổ điền; cho nên nói là biến đất. Thất xứ bát hội là vì chỗ nhiều. Núi Kỳ Xà Quật ở xa với hư không, cho nên chẳng nhiều xứ.

Hóa thành mất đi, thay đổi khách làm; cho nên nói là đoạt đuổi. Chẳng có gì như việc nầy; cho nên nói là chẳng đuổi đoạt. Hành trực đạo nên gọi là ngay hiển thật. Quyết liễu pháp Thanh Văn; gọi quyền thật là hiển thật. Lợi căn duyên thục, đầu tiên vào trí huệ Phật. Căn độn sau mới thuần thục; nay được nhập vào Phật huệ. Duyên ấy tuyên nói chẳng giống nhau, lược bớt vì 10 điều khác nhau. Chủng trí pháp giới đẳng vô phân biệt;

cho nên câu văn nói rằng: Đầu tiên thấy thân ta, nghe chỗ ta nói; tức đều tin tưởng thọ nhận và nhập vào trí tuệ của Như Lai. Trừ kẻ trước đó tu tập và học theo Tiểu Thừa; nay đối với kinh nầy nhập vào nơi trí huệ của Phật, làm sáng tỏ câu văn tại chỗ thêm, chẳng đủ nghi. Các Thầy thấy nhơn duyên nầy khác biệt. Theo duyên khác biệt giải mê, chẳng rõ nghịch lại, làm cho đạo chuyển xa hơn. Nếu biết lý cùng với ngàn xe cùng triệt (dấu vết bánh xe) thì trí huệ Phật tức chẳng có đặc thù. Xưa nói rằng: Hoa Nghiêm liễu nghĩa, đầy chữ thường trụ. Pháp Hoa biết liễu nghĩa, chẳng đủ, chẳng thường. Nay dùng câu văn nầy. Nếu đầu tiên nhập vào liễu nghĩa nầy. Nay nhập vào bất liễu nghĩa thì đầu tiên nhập vào trí huệ Phật; nay lại chẳng vào trí huệ Phật.

Nếu trí huê Phật liền rõ nghĩa, lại cũng như thế. Đầy đủ chữ, thường là điều tất nhiên v.v...

Người ở cõi đất, gọi Hoa Nghiêm là Viên Tông; Pháp Hoa là bất chơn Tông. Nay lại dùng câu văn nầy sánh cùng. Phần 4 Bồ Tát lãnh giải tùy hỷ, hay hỏi, tức là trong Hoa Nghiêm có 4 Đại Sĩ. Trong Pháp Hoa Thân Tử (Xá Lợi Phất) 3 lần thỉnh, đều là có thể hỏi. Chỗ hỏi ấy tức là hỏi về trí huệ Phật vậy. Phần thứ 5 Như Lai thuật lại và ca ngợi, cùng hỏi thật khác. Hỏi nhà tùy hỷ có thể hỏi người; tất cả đều là Bồ Tát. Cùng với chỗ người hóa ấy nghe rồi tin làm, chúng ta tùy hỷ. Như Lai thuật lại ca ngợi, có thể hóa nhơn sanh ra tùy hỷ. Nghĩa nầy như thế nào ? mà kẻ hay hỏi đều là những vị Cổ Phật. Nhà ngươi có thể tùy hỷ tức là Như Lai. Bồ Tát tùy hỷ về Tích nầy.

Diệu Pháp Liên Hoa Kinh Văn Cú - Quyển thứ 9 (Phần trên)

Như Lai thuật lại, ca ngợi về Bản nầy. Điều nầy lại mật biểu việc thọ lượng v.v...

Từ „lúc ấy Ngài Di Lặc cùng với 8 vạn đại sĩ“ trở đi; phần thứ 2 nghi vấn nơi lời tựa. Tự yên lặng nay đã giáng rồi, nay ngồi ở tại nơi đây. Mười phương Đại Sĩ đến gặp chẳng ngớt. Tuy chẳng thể hạn định, ta dùng sự bổ xứ trí lực, tất thấy, tất rõ biết, mà đối với chúng nầy chẳng rõ biết một người. Rồi ta du hóa mười phương, gần gũi phụng sự chư Phật. Chư Phật mau rõ được chỗ của Đại Chúng. Cuối cùng chỗ bị che đậy lại chẳng rõ biết. Nếu đến, nếu đi như thế, thì tất cả chỗ cũng chẳng rõ biết. Lại nữa những bậc Đại Sĩ kia đã đến trước và đạt trước. Di Lặc đến sau, chưa hết học. Sau chẳng rõ trước;

cho nên chỗ ấy chẳng biết. Lại nữa những Đại Sĩ kia Bản thật tướng thấp, ứng hiện mười phương, riêng biệt giáo hóa; nơi có chơn ứng; chẳng phải cảnh giới Di Lặc; cho nên chẳng rõ. Lại nữa Phật yêu cầu hoằng truyền kinh điển; nên mới triệu tập các vị Đại Sĩ. Đại Sĩ nghe mệnh lệnh của Phật; cho nên đến và mật nghe thọ lượng.

Chẳng phải lúc nào cũng biết được, cho nên nói là chẳng rõ. Điều nầy theo Ước (giáo) Tứ Tất Đàn (thành tựu) giải thích những nghi vấn ở lời tựa v.v...

Nghi vấn ấy lại chia ra làm 2. Một là đất nầy Bồ Tát nghi; hai là đất kia Bồ Tát nghi. Đất nầy nghi lại có 2.

Đầu tiên trường hàng nghi về sự nhớ nghĩ. Kế đến kệ, gồm 19 hàng rưỡi kệ là chính thức hỏi. Lại chia ra làm 5.

Hàng đầu tiên một câu hỏi từ nơi nào đến ? Kế tiếp từ „do nhân duyên gì“ trở đi; phần thứ 2 có 1 hàng 3 câu, hỏi do nhân duyên gì mà đến ? Kế tiếp từ „mỗi mỗi chư Bồ Tát“ trở đi; phần thứ 3 có 9 hàng là nói về số lượng. Kế tiếp từ „các đại uy đức“ trở đi; phần thứ 4 có 2 hàng hỏi Thầy nầy là ai ? Kế tiếp từ „như thế các vị Bồ Tát thần thông“ trở đi; phần thứ 5 gồm 5 hàng rưỡi là cuối, lại việc thưa thỉnh, lại có 5. Hai câu đầu, kết lại sự ca ngợi. Kế đến từ „bốn phương địa“ trở đi; phần thứ 2 gồm 2 hàng, vì sự thỉnh đáp mà đến xứ nầy. Kế tiếp từ „ta đối với chúng nầy“ trở đi; phần thứ 3 có 1 hàng là thỉnh đáp nhân duyên đến. Kế tiếp từ „nay ở đây Đại Chúng“ trở đi; phần thứ 4 có 1 hàng rưỡi đại hội cùng thỉnh cầu. Kế tiếp từ „vô lượng đức“ trở đi; phần thứ 5 gồm 2 câu thỉnh đáp Đức Phật v.v... Hai là tha phương Bồ Tát nghi. Phân thân quyến thuộc ngang ở trong 10 phương cùng với Di Lặc đồng nghi. Hai quốc độ đều chẳng rõ bổn địa; muốn hiển thành đạo lâu xa. Mỗi mỗi sự nghi đã được Phật giải bày và Phật cùng tất cả đều chờ đợi nơi Ngài Di Lặc v.v...

Từ „lúc bấy giờ Đức Thích Ca Mâu Ni Phật bảo Ngài Di Lặc rằng“ trở đi; phần thứ 2 là chính thức nói; câu văn nầy chia làm 2. Đầu tiên là trường hàng và kế đến là kệ tụng, huấn dạy hứa khả. Sau đó chính thức nói trường hàng, trước thuật lại việc tán thán. Kế đến là răn dạy.

Răn dạy chớ loạn, chớ lười, chớ thối tâm. Kế đến là hứa cho quả trí tuệ. Quả trí ấy là Như Lai tri kiến, tri kiến diệu quả vậy. Kế tiếp là khai hóa, dạy dỗ, tuyên nói, chỉ bày, tự tại thần lực; quá khứ là vật lợi ích. Sư Tử phấn tấn -hiện tại phân thân trong 10 phương, đến tất cả các nơi.

Diệu Pháp Liên Hoa Kinh Văn Cú - Quyển thứ 9 (Phần trên)

Hoặc nói phấn tấn giống như tình trạng phía trước vậy. Đây là biểu thị cho vị lai thường trụ, cái tướng của việc lợi ích. Đại Thế uy mãnh là vị lai việc mạnh mẽ hữu ích; hoặc dùng điều nầy là vì hiện tại. Chấn động 10 phương, tùy theo người mà dụng ý vậy. Hân hạnh theo câu văn, lần lượt là tốt. Lại nữa có nghĩa riêng tư. Như Lai tự tại là ta vậy. Thần thông là niềm vui. Sư Tử Phấn Tấn. Phấn tấn là trừ cấu tịnh. Đại Thế uy mãnh. Vị lai ích vật tức là thường vậy. Điểm nầy là cái ý của tứ đức v.v...

Bốn hàng kệ gồm 3 câu đầu tụng về 3 lời răn dạy. Sau 3 hàng một câu tụng về việc hứa khả. Câu đầu tụng về mục tiêu của trí huệ quả. Kế đến 3 hàng tụng về 3 đời.

„Lúc bấy giờ Đức Thế Tôn“ trở đi; phần thứ 2 tức là chính thức nói đoạn nầy. Câu văn ấy chia làm 3. Điều nầy mãi cho đến phẩm Thọ Lượng. Chánh thức khai cận, hiển viễn. Hai là phẩm Phân Biệt phần đầu. Tổng quát về thọ nhận sự thọ ký về pháp thân. Ba là Ngài Di Lặc tổng thưa thỉnh lãnh hội và giải bày. Đầu tiên ấy là chia làm 2.

Trước tiên là lược khai cận, hiển viễn, động chấp sanh nghi. Kế đến là quảng khai cận, hiển viễn, đoạn hoặc sanh tín tâm. Lược ấy lại có 2. Một là lược khai; hai là nhơn việc nghi ngờ liền thỉnh cầu. Tựu chung việc lược khai lại có trường hàng kệ tụng. Trong nầy hằng đáp lại 2 vấn đề. Chẳng đáp về vì nhân duyên gì mà tập hội. Do chẳng đáp lại; cho nên thưa thỉnh thêm một lần nữa. Trường hàng cùng đáp cùng giải thích như câu văn. Giải thích ở phương dưới trụ ở không trung. Thích Luận làm sáng tỏ có sâu tán Tam Muội, nên làm bốn thuyết. Có là 3 cõi vậy. Đệ ấy là phi tưởng phi phi tưởng. Vì thâm thắng cho nên nói là đệ. Lại hữu ấy gọi là tướng, đệ ấy là không. Dùng không tịch cho nên là đệ (thấp, sâu). Lại nữa hữu ấy có 2 biên tục, đệ ấy là biên tế trí mãn; cho nên nói là đệ. Nay kinh dùng hạ phương không làm đệ. Chẳng phải là thượng giới, chẳng phải là hạ giới. Biểu thị cho Trung Đạo là đệ. Điều nầy theo Ước (giáo) phân biệt v.v... Đối với những kinh điển giải thích về chữ hạ là việc Thầy rõ Đệ Tử gồm trí đoạn lưỡng đức. Đầu tiên là cùng tu, trí đoạn; kế đến là cùng chứng, trí đoạn. Đối với kinh điển phân biệt là tu trí. Chánh thức nhớ nghĩ lại là tu đoạn. Chẳng vui ở chúng là chứng đoạn. Siêng hành tinh tấn là chứng trí. Từ đó chẳng nương vào người trời mà ở.

Đây là giải thích về xứ vậy. Người, trời là nhị biên; chẳng trụ, chẳng dính mắc. Trí sâu vô ngại là nương vào trí bất tư nghì (chẳng thể nghĩ bàn). Vui nơi Phật Pháp là vui với cảnh bất tư nghì. Cảnh trí ấy thật vi tế, chẳng gần hành

Bồ Tát.

Kệ 8 hàng rưỡi. Đầu tiên 5 hàng rưỡi tụng đáp cả 2 câu hỏi. Phía dưới 3 hàng tụng cả về việc giải thoát v.v...

Từ „lúc bấy giờ Ngải Di Lặc“ trở đi, nhơn nghi ngờ liền thỉnh; có trường hàng kệ tụng. Trường hàng lại chia làm 2. Một là nghi, hai là thỉnh. Nghe bên trên rằng: ở dưới gốc cây Bồ Đề cùng giáo hóa và nay tất cả trụ ở bất thoái. Lại nghe ta từ xưa đến nay giáo hóa họ như vậy.

Nghe 2 điều nầy rồi động chấp sanh nghi. Bạch Phật việc Diệu Pháp Liên Hoa Kinh Văn Cú - Quyển thứ 9 (Phần trên)

từ dưới nhảy lên nghi, nên lại thỉnh và chia làm 2. Một là pháp; hai là dụ. Pháp nói ấy có 3. Đầu tiên tức là bạch Phật trở đi. Một là nghi việc mới thành đạo mà chỗ giáo hóa thì nhiều. Chấp gần mà nghi xa vậy. Kế đến từ „Thế Tôn với các vị Bồ Tát nầy“ trở đi; phần thứ 2 là chỗ giáo hóa nhiều liền hành nhiều vị thâm diệu. Chấp xa mà nghi gần. Kế đến từ „Thế Tôn như việc nầy“ trở đi; phần thứ 3 cuối cùng là thưa thỉnh. Dụ nói có khai hợp. Khai ấy lại có 3. Tóc đen sắc đẹp dụ cho ý của việc thành đạo ở trên. Chỉ cho người trăm tuổi dụ cho ý chỗ hóa độ bên trên thật nhiều. Hoài Bắc quý Thầy dùng thí dụ để giải thích các dụ. Mắt của cha trở lại nhờ thuốc, dáng mạo giống như tuổi 25. Con chẳng dùng thuốc hình thù như trăm tuổi. Nếu rõ biết năng lực của thuốc chẳng nghi con, cha. Chẳng rõ điều nầy nên kinh sợ. Như Lai ngang qua dùng Thùy Tích làm thuốc, thị hiện nơi Già Gia khi bắt đầu sanh. Các Bồ Tát gặp luận về Bản Địa. Xa phát đạo tâm, nay trụ bất thối. Nếu Phật cùng Phật mau rõ biết việc nầy thì tự bên dưới chẳng thấu, chẳng được mà chẳng nghi. Việc nầy khó tin bên dưới nên kết về dụ nầy.

Đầu tiên hợp cận, dụ như câu văn. Từ „mà đại chúng nầy“ trở đi, hợp với dụ Xa. Quán sát điều nầy Bồ Tát từ lâu trồng các căn lành; chẳng phải dừng sự phát tâm ở Già Gia, lành nhập, xuất, trụ. Cửu thứ đệ định là thiện nhập. Sư Tử Phấn Tấn là thiện xuất. Siêu Việt là thiện trụ, ý của Thông (giáo) tạng vậy. Từ Sơ Địa đến Thập Địa gọi là Thiện Nhập. Thập Địa nhập vào trạng huyền môn; đến tu phạm hạnh phù sự gọi là Thiện xuất.

Diệu Giác biến mãn gọi là Thiện Trụ, đây là ý của Biệt (giáo) vậy. Cứu cánh pháp tánh Tam Muội gọi là Thiện Nhập. Thủ Lăng Nghiêm gọi là Thiện Xuất. Vương Tam Muội gọi là Thiện Trụ. Đây là ý của Viên (giáo) vậy. Lần lượt tập các pháp lành. Đưa ra nguyên nhơn làm Thiện Tập. Cuối cùng cái quả là Thiện Nhập v.v...

Lành đáp câu hỏi khó là đầy đủ 2 việc trang nghiêm. Bảy phương tiện là tôn quý; cho nên nói là bảo. Ngày nay Thế Tôn vì bên dưới thỉnh cầu mà đáp. Lại có 3. Từ ngày nay trở đi cùng với lời Phật. Từ chúng ta trở đi; phần thứ 2 làm rõ cái ý thưa thỉnh; thỉnh ý ấy lại có 2. Một là hiện tại, ta tuy chưa đạt được mà tin là đã vậy rồi. Rồi từ „các vị Bồ Tát“ trở đi; phần thứ 2 vì vị lai, ít thực hành, vui sanh phỉ báng. Tân phát ý là sự hủy báng ấy rơi vào đường ác. Bất thoái là tuy tin, chẳng hủy báng, chẳng thể làm tăng trưởng đạo. Nếu vì phân biệt mà báng ấy liền sinh ra niềm tin thì tin ấy tức là tăng trưởng của đạo v.v...

Từ „tuy nhiên“ trở đi; phần thứ 3 là thỉnh đáp. Thỉnh đáp lại có 2. Đầu tiên trừ cái nghi của chúng ta và vị lai trở đi; phần thứ 2 trừ cái nghi của vị lai. Kệ ấy có 14 hàng, tụng bên trên về pháp dụ. 5 hàng tụng về việc thuyết pháp, 9 hàng tụng về việc nói thí dụ. Trong thuyết pháp ấy có 3. Hàng đầu tiên tụng về chấp gần. Kế đến từ „chư Phật Tử“ trở đi; phần thứ 2 gồm 2 hàng 3 câu, tụng về nghi xa. Sau đó „nói những gì mà có thể“ trở đi; phần thứ 3 gồm 1 hàng 1 câu tụng hết lại phần thưa thỉnh.

Trong thí dụ về tụng ấy đầu tiên 2 hàng tụng về khai dụ. Sau đó Đức Thế Tôn là như thế trở đi gồm 7 hàng, tụng Diệu Pháp Liên Hoa Kinh Văn Cú - Quyển thứ 9 (Phần trên)

về hợp dụ. Lại có 3. Tựu chung 2 câu đầu tụng về hợp gần. Kế đến từ „là các Bồ Tát cùng chí nguyện“ trở đi; phần thứ 2 gồm 3 hàng rưỡi tụng về hợp viễn. Sau đó từ „chúng ta nghe từ Phật“ trở đi; phần thứ 3 gồm 3 hàng tụng về hợp, thỉnh, đáp, v.v...

Diệu Pháp Liên Hoa Kinh Văn Cú Hết quyển thứ 9 (Phần trên)

Dịch xong phần trên ngày 29 tháng 9 năm 2010 tại Tu Viện Viên Đức Ravensburg - Đức Quốc.