Chư Tôn Thiện Đức & Cư Sĩ Hữu Công Phật Giáo Thuận Hóa - Tập 2

Hòa Thượng Minh Tuệ (1931 – 2008) Chùa Già Lam – Tp.Hồ Chí Minh

Hòa thượng Minh Tuệ (1931 – 2008)

Chùa Già Lam – Tp.Hồ Chí Minh

Hòa thượng họ Nguyễn, húy Hữu Lý (tên khai sinh là Nguyễn Minh Tuyền), sinh ngày 19 tháng 02 năm 1931 (Tân Mùi) tại làng Mỹ Duyệt Hạ, xã Thanh Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình. Thân phụ là cụ ông Nguyễn Hữu Nghĩa, thân mẫu là cụ bà Nguyễn Thị Loan, Pháp danh Lệ Phụng, tự Cung Kỉnh. Gia đình Hòa thượng đời đời tín kính Tam Bảo, Hòa thượng là người con trai trưởng trong gia đình có năm anh em.

Vốn đã có nhiều túc duyên đối với Phật Pháp, năm 14 tuổi Hòa thượng đã xuất gia với Hòa thượng Thích Thiền Hòa tại chùa Vĩnh Phước, xã Thanh Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình.

Năm 18 tuổi, Ngài được Bổn sư cho thọ Sa-di giới và cho Pháp danh là Lệ Hoằng, Pháp tự là Trí Hải. Cũng trong năm này, Ngài được Bổn sư gởi vào học tại Phật học đường Báo Quốc - Huế.

Năm 1955, Ngài được Bổn sư cho thọ Đại giới Tỳ-kheo và ban cho hiệu là Minh Tuệ.

Năm 1956, Ngài được Hội Phật giáo Trung phần cử vào tỉnh hội Phật giáo Quảng Ngãi, với chức vụ Giảng sư trợ giúp việc Hoằng pháp cho Hội trưởng Phật giáo tỉnh này.

Năm 1960, Ngài được Hội điều vào tu học tại Tăng Học Đường Nha Trang, tức Phật học viện Trung phần.

Năm 1962, sau khi Ngài tốt nghiệp văn bằng Tú Tài II, Ngài được Hòa thượng Mật Nguyện, Phó hội trưởng Hội Phật giáo tại Trung phần mời đảm nhiệm chức vụ giảng sư tỉnh hội Phật giáo Tuyên Đức tại Đà Lạt. Trong thời gian này Ngài tốt nghiệp Cử nhân Đại học Văn Khoa Sài Gòn và Tu viện Quảng Hương Già Lam là nơi ở của Ngài khi vào Sài gòn thi cử hoặc làm công tác Phật sự.

Năm 1964-1974, Ngài được Viện Hóa Đạo công cử đảm nhiệm chức vụ Chánh Đại diện Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống Nhất tỉnh Tuyên Đức (Lâm Đồng) kiêm Hiệu trưởng trường Trung học tư thục Bồ-đề, Đà-Lạt.

Năm 1965-1967, Ngài được Ban Đại diện Phật giáo tỉnh Khánh Hòa mời giữ chức vụ Hiệu trưởng trường Trung - Tiểu học tư thục Bồ-đề, Nha Trang.

Năm 1974, Ngài về Sài gòn trú tại Tu viện Quảng Hương Già Lam và được Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất mời giữ chức Phó Tổng thư ký Viện Hóa Đạo.

Năm 1976, Ngài được cung thỉnh làm giáo thọ tại trường Cao, Trung Phật học tại thành phố Hồ Chí Minh và phụ trách giảng dạy cho đến năm 1998.

Năm 1981, Ngài được Hòa thượng Thích Trí Thủ, Giám Viện Tu Viện Quảng Hương Già Lam mời Ngài giữ chức vụ Giám học Tu viện Quảng Hương Già Lam và, đảm trách việc giảng dạy môn

Lịch sử Phật giáo Việt nam. Cũng trong thời gian này, Ngài được Hòa thượng Thích Minh Châu, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phật học mời giữ chức Phó trưởng ban Phật giáo chuyên môn cho đến năm 1998.

Vì bản hồi thượng cầu hạ hóa, Hòa thượng đã nỗ lực vừa giảng dạy vừa dành thời gian để viết lại những điều Ngài đã tâm đắc trong lúc nghiên cứu-giảng dạy thành những tác phẩm để làm tài liệu học tập cho các Tăng Ni sinh hậu bối như: - Lược sử Các Tổ Thiền Tông Ấn – Hoa. -Phật và Mười vị Đệ tử . -Chư Tổ Thiền Ấn- Hoa.-Lược sử Phật giáp Việt Nam

Ngòai ra còn một số bản thảo chưa xuất bản.

Năm 1998, dù tâm niệm lúc nào cũng muốn gần gũi và trao truyền lại những kiến thức có được của mình cho giới Tăng Ni trẻ; nhưng do tuổi cao sức yếu, không thể đứng trên bục giảng truyền lại những kinh nghiệm nghiên cứu học hỏi của mình cho các hàng hậu tấn nữa, cho nên Ngài đã từ nhiệm việc giảng dạy và xin được nghỉ các công tác Phật sự để có thời gian tu tập và nghiên cứu sách vở.

Năm 1996, Ngài mua một khoảnh đất ở huyện Bình Tân Tp. Hồ Chí Minh, xây một tịnh thất nhỏ để di dưỡng tinh thần trong lúc về già. Ở đây Ngài sống thanh đạm qua ngày; cho mãi đến những ngày gần đây, chúng đệ tử của Ngài thấy sức khỏe của Thầy kém dần, nên đã thỉnh Ngài về Tu Viện Quảng Hương Già lam để gần gũi Tăng chúng.

Sau một thời gian tịnh dưỡng tại Tu Viện Quảng Hương Già Lam, vào lúc 18 giờ ngày 28 tháng 06 Mậu Tý (nhằm ngày 30.07.2008), Ngài an nhiên thâu thần viên tịch. Trụ thế 77 năm, 53 Hoằng đạo.

Hòa Thượng Phước Thành (1948 - 2008) Chùa Châu Lâm - Huế

Hòa thượng Phước Thành (1948 - 2008)

Chùa Châu Lâm - Huế

Hòa thượng họ Nguyễn, húy Thành, Pháp danh Nguyên Minh, tự Phước Thành, thuộc dòng Lâm tế đời thứ 44; sinh ngày 18 tháng 06 năm Mậu Tý (1948) tại làng Triều Sơn Tây, xã Hương Sơ, quận Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên (nay là phường An Hòa, thành phố Huế).

Thân sinh là cụ ông Nguyễn Hải, Pháp danh Nguyên Trước và cụ bà Lê Thị Nương, Pháp danh Nguyên Ngân, gia đình nhiều đời tin Phật và đều thọ tại gia Bồ-tát giới. Gia đình có năm chị em, Hòa thượng là con thứ ba và hai người em kế của Hòa thượng cũng xuất gia là Thượng tọa Huệ Chúc và Thượng tọa Thiện Đức.

Năm 16 tuổi, được sự chấp thuận của song thân, Hòa thượng đến đảnh lễ Hòa thượng Tâm Ấn, tự Vĩnh Thừa, hiệu Viên Quang, vị Tổ khai sơn chùa Châu Lâm cầu xin pháp yếu và được Hòa thượng cho Pháp danh là Nguyên Minh (ngày 15 tháng 7 năm Đinh Mùi – 20.08.1967).

Trải qua những năm tháng hành Điệu cần mẫn, chăm học, với bản chất đôn hậu, chất trực và cầu tiến nên Hòa thượng được thọ giới Sa-di với Pháp tự Phước Thành tại Tổ đình Tây Thiên ngày 19 tháng 6 năm Kỷ Dậu (01.08.1969). Sau khi thọ giới, Hòa thượng lại càng tinh tấn hơn, thỉnh chuông hôm sớm, hai thời công phu đều đặn và chăm lo hầu hạ Bổn sư chu đáo và để tâm nghiên tầm các bộ Kinh, Luật, Luận.

Năm Quý Sửu (1973), Hòa thượng thọ Cụ túc giới tại Đại giới đàn Phước Huệ do Hòa thượng Thích Phước Hộ làm Đàn đầu, tổ chức tại thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa.

Sau khi nước nhà thống nhất, ngày 14 tháng giêng năm Bính Thìn (13.02.1976), Bổn sư viên tịch, Hòa thượng phải gánh vác trọng nhiệm Trú trì, kế thừa sự nghiệp tục diệm truyền đăng tại Châu Lâm mà Bổn sư giao phó.

Trong vai trò mới, với tuổi trẻ đang lên, với chí nguyện thiết tha “tiếp dẫn hậu lại, báo ân Phật Tổ”, Hòa thượng đã ra sức tiếp Tăng độ chúng, duy trì và phát triển chốn Già Lam xán lạn, xây dựng kinh tế nông thiền phù hợp với đời sống của Tăng Ni trong giai đoạn kinh tế tự túc, tự lực tự cường, từng bước ổn định và phát triển quê hương, xứ sở. Do vậy, Hòa thượng đã nhận được những tấm lòng mến mộ của Tăng Ni pháp lữ, Phật tử gần xa.

Năm 1986, Hòa thượng đảm nhận chức Phó Ban kinh tế nhà chùa và Từ thiện xã hội, đến năm 1989, Hòa thượng cho thành lập tổ hợp Tín Thành ở phường Trường An và làm Tổ trưởng Tổ Mây Tre xuất khẩu, giải quyết công ăn việc làm cho một lượng người khá đông.

Năm 1992, Đại hội Phật giáo tỉnh lần thứ 2, với tâm nguyện góp phần trong sự nghiệp hoằng dương chánh pháp, xây dựng ngôi nhà Giáo hội vững mạnh, Hòa thượng đã tham gia Ban Trị sự Phật giáo

tỉnh với cương vị Trưởng Ban Kinh tế. Trong nhiệm vụ của mình, Hòa thượng rất hăng say với công tác Phật sự chung của Giáo hội, luôn là người tiên phong không ngại gian lao, không quản khó nhọc.

Năm 1995, Hòa thượng đã cùng chư Tôn đức trong Giáo hội đứng ra thành lập Tuệ Tĩnh đường Diệu Đế. Song chỉ ít năm sau, do bệnh duyên, Hòa thượng đã dừng lại mọi công việc Giáo hội, lui về dạy dỗ đồ chúng, chuyên sâu kỹ năng viết Thư pháp.

Năm 1996, Hòa thượng hợp tác với Hòa thượng Tịnh Hạnh ở Đài Loan tổ chức các lớp dịch thuật Đại tạng và giảng dạy giới luật cho một số Tăng Ni tại chùa, xây dựng mới cổng Tam quan, trùng tu Bảo tháp của Hòa thượng Bổn sư năm 1997. Cơn lũ lịch sử năm 1999, Hòa thượng đã tích cực trong việc cứu trợ nạn nhân bão lụt, đồng thời Hòa thượng còn đề xuất và thực hiện chương trình hỗ trợ vốn làm ăn cho hàng trăm đồng bào Phật tử, cho những người nghèo khó.

Tháng 4 năm 1999, nhân kỷ niệm 990 năm ngày vua Lý Thái Tổ ra chiếu dời đô từ Hoa Lư về Thăng Long, Hòa thượng đã vinh dự được mời tham gia triển lãm thư pháp nhân Tuần Văn hóa Huế tại Thủ đô Hà Nội.

Năm 2000, Hòa thượng tham gia sinh hoạt Festival Huế. Bằng những bức thư pháp nghệ thuật rất độc đáo được trưng bày trong lễ hội đầu tiên ở Huế này, Hòa thượng được mời làm thành viên thư pháp của Unessco tại Việt Nam.

Tháng 8 năm 2001, Hội thân hữu Phật tử Châu Âu và chùa Khuông Việt tại Paris Pháp quốc mời Hòa thượng sang thăm và chữa mắt, trong dịp này Hòa thượng được bà Họa sĩ người Pháp gốc Nga mời thực hiện một cuộc triển lãm thư pháp tại quận 13 thành phố Pairs với chủ đề “Bút Khí”, sau đó thăm viếng các chùa ở Đức và Bỉ.

Tháng 7 năm 2005, Hòa thượng được Phật học viện Viên Quang, Trung Lịch – Đài Bắc mời tham dự hội thảo giao lưu văn hóa và dự lễ tốt nghiệp, cấp phát văn bằng Cao học niên khóa 2002-2005. Với đức hạnh khả kính, Hòa thượng được cung thỉnh thuyết giảng cho lớp học Tăng Ni tại Khai Thành Thiền tự, huyện Nghi Lan. Khi viếng thăm Phật Quang Sơn với tư cách là nhà thư pháp, Hòa thượng được mời phóng bút, hiện nay bút tích này vẫn còn lưu giữ một cách trang trọng trong bộ sưu tập thư pháp của thư viện.

Năm 2007, Hòa thượng trùng kiến hai nhà Đông-Tây của chùa.

Đời Hòa thượng là một đời sống bình dị, chơn chất, trực tánh, trách nhiệm với công việc, luôn sát cánh cùng huynh đệ pháp lữ trong môn pháp Tường Vân với tâm nguyện “Tổ ấn trùng quang”. Đối với đạo hữu Phật tử, Hòa thượng rất ân cần, nhiệt tình chăm lo và hỗ trợ tinh thần lẫn vật chất, đáp ứng nhu cầu nghi lễ khi hữu sự. Đối với hàng đệ tử, Hòa thượng rất mực quan tâm dạy dỗ, nhờ đó, các vị đệ tử từng bước dễ dàng trưởng thành trên con đường học vấn và du hóa như Thượng tọa Thiện Phước, Đại đức Thiện Niệm, Thiện Tâm, Thiện Quang, Thiện Ngộ…

Đầu xuân năm Mậu Tý (2008), trong dịp húy nhật Hòa thượng Bổn sư, Hòa thượng đã tổ chức đặt viên đá khởi công đại trùng tu ngôi chánh điện.

Công việc đang tiến hành thuận lợi thì Hòa thượng lâm bệnh, mặc dù được các Y Bác sĩ khoa cấp cứu hồi sức bệnh viện Trung ương Huế cùng các đệ tử chăm sóc tận tình chu đáo, nhưng hóa duyên đã mãn, thân tứ đại trở về với tứ đại, tất cả các pháp hữu vi sanh diệt, diệt sanh, Hòa thượng đã nhẹ nhàng xả báo thân vào lúc 14g15 ngày 08 tháng 08 năm 2008, tức ngày 8 tháng 7 năm Mậu Tý, thọ 60 tuổi đời và 35 Hoằng đạo

Thượng Tọa Chơn Hướng (1954 – 2008) Chùa Phật Quốc ( Đơn Dương)-Lâm Đồng

Thượng tọa Chơn Hướng (1954 – 2008)

Chùa Phật Quốc – Đơn Dương

Thượng tọa tên thật là Võ Văn Phúc, sinh năm 1954 (Giáp ngọ) tại thôn Công Lương, xã Thủy Vân, huyện Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên. Thượng tọa là con út trong một gia đình có 8 anh chị em. Thân phụ là cụ ông Võ Văn Lai và thân mẫu là cụ bà Nguyễn Thị Cháu.

Thượng tọa lớn lên trong một gia đình tín ngưỡng Phậ giáo. Năm 13 tuổi (1966) nhân duyên hội đủ, Thượng tọa đã xin phép song thân xuất gia tại chùa Tường Vân. Hòa thượng Tịnh Khiết bấy giờ là Trú trì chùa Tường Vân đã cho phép Thượng tọa xuất gia tại đây.

Trãi qua thời gian thử thách 3 năm : Hành điệu, công phu bái sám, chấp tác, hầu hạ Bổn sư… đến năm 1969, Thượng tọa được Bổn sư cho thọ Sa-di giới và cho Pháp tự là Chơn Hướng.

Sau ngày Bổn sư viên tịch (1974), Thượng tọa đã xin phép quý Hòa thượng, Thượng tọa Đại đức trong Tổ đình vào huyện Đơn

Dương thuộc tỉnh Lâm Đồng để y chí với Hòa thượng Chơn Kim để tiếp tục tu học.

Năm 1980, Thượng tọa xin phép Sư huynh y chỉ là Hòa thượng Chơn Kim đến Giới đàn Ấn Quang Thành phố Hồ Chí Minh để thọ Cụ túc giới.

Năm 1995, Thượng tọa xin phép Sư huynh Chơn Kim rời chùa Tường Vân ở Đơn Dương để lên khai sơn một ngôi chùa mới tại đèo Đ’Rang để lập ngôi chùa mới. Sau khi đã có chùa, Thượng tọa đã đích thân về Sài gòn đảnh lễ xin Đại lão Hòa thượng Trí Quang cho hiệu chùa. Đại lão đã cho hiệu chùa tên là Phật Quốc tự. Từ đó ngôi chùa Phật Quốc tự đã có mặt tại Đơn Dương – giữa đèo Đ’Rang.

Năm 2005, Ban Trị sự tỉnh hội Phật giáo tỉnh Lâm Đồng đã quyết định cử Thượng tọa giữ chức Phó Trưởng ban Tăng sự Phật giáo tỉnh Lâm Đồng.

Năm 2008, Đại hội Phật giáo tỉnh Lâm Đồng nhiệm kỳ VII, Thượng tọa được suy cử vào chức vụ Ủy viên Ban Trị sự kiêm Chánh Đại diện Phật giáo huyện Đơn Dương.

Cũng năm 2008 này, trên đường đi công tác Phật sự để lo Đại lễ Phật đản thì Thượng tọa bị tai nạn và qua đời lúc 17 giờ ngày 9 tháng 4 năm Mậu Tý, Trụ thế 55 và hạ lạp 28. Tháp của Thượng tọa được xây dựng trong khuôn viên của chùa.

Hòa Thượng Huyền Quang (1920 - 2008) Tu Viện Nguyên Thiều – Bình Định

Hòa thượng Huyền Quang (1920 - 2008)

Tu viện Nguyên Thiều – Bình Định

Hòa thượng Huyền Quang thế danh là Lê Đình Nhàn, sinh ngày 19-9-1920 (tức ngày mồng 8 tháng 8 năm Canh Thân), quê thôn Háo Đức, xã Nhơn An, huyện An Nhơn, tỉnh Bình Định. Thân phụ là cụ ông Lê Vỵ pháp danh Như Hương, thân mẫu là cụ bà Ngô Thị Tư pháp danh Như Tâm cùng ở làng Háo Đức.

Ngài vốn xuất thân từ một gia đình có truyền thống Nho học. Ông nội và thân phụ của Ngài cũng là người Nho gia nổi tiếng trong vùng. Nhờ vậy, từ lúc còn bé Ngài đã theo Ông nội và thân phụ học chữ Nho, tuổi còn nhỏ nhưng học đâu nhớ đó và Ngài được nổi tiếng là thông minh có trí nhớ siêu việt.

Năm 1934, vì thấy tư chất thông minh của Hồ thượng, cụ thân sinh cho Ngài đến chùa Vĩnh Khánh học thuốc Đông y với Hòa thượng Chơn Đạo, hiệu Chí Tâm, là một vị Đông y nổi tiếng. Hòa thượng thấy Ngài có khả năng chữ Nho giỏi lại viết chữ đẹp, thông tuệ khác thường nên không dạy nghề thuốc lại dạy Kinh Luật, rồi

cho Ngài xuất gia quy y Tam Bảo.

Năm 1935, Ngài đầu giáo với Hòa thượng Chơn Đạo và được Hòa thượng ban Pháp danh là Như An, Pháp tự Giải Hòa, và cho thọ Sa-di giới tại Đại giới đàn năm 1935 và Ngài đậu thủ khoa trong tập chúng; cũng trong năm này, Bổn sư của Ngài viên tịch (ngày 30-9-1935).

Năm 1937, Ngài đầu giáo với Hòa thượng Chơn Giám, hiệu Trí Hải, trụ trì chùa Bích Liên làm Bổn sư và được phú Pháp hiệu Huyền Quang, Pháp danh Ngọc Tân, Pháp tự Tịnh Bạch. Ngài được Bổn sư cho thọ giới Cụ túc tại Giới đàn chùa Hưng Khánh thuộc huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định, do Hòa thượng Chơn Hương, hiệu Chí Bảo làm Đường đầu. Lúc này Ngài chưa đủ tuổi để thọ giới nhưng vì tư chất thông minh đặc biệt nên ban kiến đàn đã cho đặc cách miễn tuổi để Ngài được thọ Cụ túc giới và Bồ-tát giới. Kỳ khảo hạch giới tử lần này Ngài cũng đứng đầu trong chúng (đậu thủ khoa). Bắt đầu từ đó Ngài lấy pháp hiệu Thích Huyền Quang làm danh xưng phổ thông.

Từ năm 1938-1945, Ngài theo học tại Phật học đường Lưỡng Xuyên, tỉnh Trà Vinh. Sau khi học xong, Ngài ra Huế tiếp tục học với Hòa thượng Trí Độ tại Phật Học Đường Chùa Báo Quốc, đồng học với Ngài có quý Hòa thượng Thiện Hoa, Thiện Hòa, Thiện Siêu, Trí Quang, Thiện Minh, v.v… Vào mùa hè năm 1945, Ngài về quê nghỉ hè, định sau rằm tháng 7 ra học lại, nhưng bị kẹt chiến tranh, lúc đó Nhật đổ bộ đe dọa tại Sa Huỳnh, nên không đi được. Vậy là chuyến ra Huế học của Ngài bị hỗn lại.

Tháng 8-1945 Ngài tham gia cuộc kháng chiến chống Pháp và thành lập Phật giáo Cứu Quốc Liên khu 5, giữ chức vụ Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký.

Năm 1955, Ngài hướng dẫn đồn Tăng sinh Bình Định vào Phật học đường Chùa Long Sơn, Nha Trang, gồm 12 vị đó là quý Hòa thượng Đồng Thiện, Đổng Minh, Đổng Quán, Đồng Từ, Tâm Hiện, Liễu Không, Nguyên Trạch, Đổng Tánh, Từ Hạnh, Thiện Nhơn, Thiện Duyên và Tâm Lâm. Cũng từ năm 1955 đến 1957, Ngài được thỉnh cứ làm Giám đốc Phật học đường này thay thế vị tiền nhiệm là ngài Thích Định Tuệ. Do sự phát triển, từ năm 1957, Phật học đường Long Sơn - Nha Trang và Phật học đường Báo Quốc - Huế hợp nhất thành Phật Học Viện Trung phần Hải Đức - Nha Trang, nơi đào tạo Tăng tài cho cả nước.

Năm 1958, cùng với chư Tăng Bình Định, Ngài khai sơn Tu viện Nguyên Thiều và thành lập Phật học viện Nguyên Thiều. Từ đó, Ngài giữ vai trò Giám Viện cho đến cuối đời.

Năm 1962, Ngài làm phó Hội Trưởng Hội Phật Học Trung Phần kiêm Hội Trưởng Hội Phật giáo Thừa Thiên, Huế.

Năm 1963, Ngài tham gia cuộc vận động cho quyền bình đẳng tôn giáo dưới chế độ của tổng thống Ngô Đình Diệm và đòi hỏi yêu sách xóa bỏ Dụ số 10 (Dụ số 10 quy Phật giáo là một hiệp hội như thế tục). Lúc bấy giờ Ủy ban Liên Phái Bảo Vệ Phật giáo ra đời, lãnh đạo tối cao của cuộc vận động này là Đức Đệ Nhất Tăng Thống Thích Tịnh Khiết, Hòa thượng Thích Tâm Châu làm Chủ Tịch, Cố Hòa thượng Thích Thiện Minh làm phó chủ tịch và Ngài làm Tổng Thư Ký kiêm trưởng khối soạn tài liệu đấu tranh phổ biến ra tồn quốc. Chính quyền của tổng thống Ngô Đình Diệm vì muốn dập tắt cuộc vận động nên đã tấn công vào các chùa chiền và bắt hầu hết Tăng, Ni trong đêm ngày 20-08-1963. Ngài cũng bị bắt trong biến cố này, mãi đến ngày 01-11-1963 Ngài mới được thả tự do.

Ngày 31-12-1963 đến ngày 04-01-1964 Đại Hội Phật giáo tồn quốc tổ chức tại thành phố Sài Gòn, qua đại hội này GHPGVNTN ra

đời. Ngài được cung thỉnh vào chức vụ Tổng Thư Ký Viện Hóa Đạo kiêm Tổng Vụ Trưởng Tổng Vụ Cư Sĩ.

Năm 1964: Ngài đến thủ đô Thái Lan để thăm viếng và tiếp xúc một số Chùa Việt Nam nhân chuyến hành hương các thánh tích, thắng cảnh của Phật giáo Thái Lan.

Năm 1970: Ngài đại diện Viện Hóa Đạo tham dự Đại Hội Các Tôn Giáo Thế Giới vì hòa bình lần thứ nhất tại Nhật Bản.

Năm 1971: Ngài hành hương Ấn Độ, chiêm bái các Phật tích.

Năm 1972: Ngài tham dự Đại hội Hội Đồng Tôn Giáo Thế Giới tại Genève, Thụy Sỹ.

Năm 1973: Ngài đi Thái Lan gặp đại diện GHPGVNTN hải ngoại để bàn các việc tái thiết Việt Nam sau khi hòa bình.

Đại hội kỳ 6 của GHPGVNTN, tổ chức vào ngày 27-12-1974, Ngài được cung thỉnh vào chức vụ Phó Viện Trưởng Viện Hóa Đạo.

Từ năm 1975-2008, Ngài đã nhiều lần gởi thư cho các cấp Chính quyền Trung ương nêu lên quan điểm của Ngài đòi phục hồi GHPGVNTN nhưng chưa được giải quyết.

Năm 1983-1995, Ngài chí thành đọc tồn bộ Đại Tạng Kinh, tính trước sau trong vòng 16 năm, vì trước đó, lúc còn ở Sài Gòn, Ngài đã bắt đầu đọc và nghiên cứu Đại Tạng Kinh. Năm 1994, trong thời gian ở Chùa Quang Phước, huyện Nghĩa Hành, Ngài đã soạn hồn tất bộ Pháp Sự Khoa Nghi và dịch một số kinh khác nữa.

Tại Tu viện Nguyên Thiều thời gian cuối đời, tuy tuổi già sức yếu nhưng lúc nào Ngài cũng thao thức cho tiền đồ Phật giáo, nên Ngài đã vận động Chư Sơn thành lập ban trích lục Đại Tạng Kinh để làm công tác phiên dịch và dự định xây một trường Đại học Phật giáo tại Tu viện Nguyên Thiều, nhưng vì điều kiện hòan cảnh

nên trong thời điểm này bản nguyện của Ngài không thực hiện được.

Ngày 29 tháng 9 năm 2006, Ngài bị suy tim, nên chư Tăng tại Tu Viện Nguyên Thiều đã đưa Ngài vào bệnh viện Chợ Rẫy, Sài Gòn để chữa bệnh. Ngày 16 tháng 10 năm 2006, bệnh tình có phần thuyên giảm, nên Ngài xuất viện. Chư Tăng đã đưa Ngài về an tịnh tại Chùa Giác Hoa. Không bao lâu sau đó Ngài đã trở về lại Tu viện Nguyên Thiều.

Kể từ sau khi trở về lại Tu viện Nguyên Thiều, mỗi ngày hai thời, Ngài lên tháp chuông của Tu viện để thỉnh chung cầu nguyện quốc thái dân an và chúng sinh tỉnh ngộ.

Ngày 27 tháng 5 năm 2008, vì bệnh tim tái phát, lại trong phổi có nước, nên Ngài đã được đưa vào Bệnh viện Đa Khoa Quy Nhơn, tỉnh Bình Định, để điều trị. Dù chư tôn đức Tăng, Ni của Viện Hóa Đạo và Tu viện Nguyên Thiều, cũng như các bác sĩ tại bệnh viện đã hết lòng chăm sóc và chữa trị, nhưng như cỗ xe đã già cỗi, thân tứ đại suy kiệt vì tuổi đời đã cao, bệnh hoạn thường xuyên, cho nên sức khỏe của Ngài không thể bình phục.

Biết trước không tránh khỏi cơn vô thường, Ngài đã tỏ ý muốn về lại Tu Viện Nguyên Thiều để an tịnh. Chư Tăng cùng môn đồ pháp quyến đã cung đón Ngài về lại Tu viện Nguyên Thiều.

Đến 1 giờ 15 phút chiều ngày 5 tháng 7 năm 2008, Ngài đã an nhiên thâu thầu thị tịch tại Phương Trượng Tu viện Nguyên Thiều. Ngài trụ thế 88 năm và 71 Hoằng pháp

Dù bận rộn Phật sự của Giáo hội, Ngài vẫn không quên thường xuyên thực hiện hai tâm nguyện mà Ngài xem là trọng đại trong sự nghiệp hoằng truyền chánh pháp để cứu khổ sinh dân. Đó là mở trường lớp để dạy dỗ Tăng, Ni hầu ươm mầm tương lai cho đạo

pháp, và phiên dịch trước tác Kinh Luật Luận và giáo nghĩa Phật học để truyền bá giáo lý thậm thâm vi diệu của đức Thế Tôn.

Chính vì tâm nguyện đó, mà Ngài đã tinh cần tụng đọc tồn bộ Đại Tạng Kinh trong suốt mười mấy năm. Đồng thời Ngài đã phiên dịch và trước tác nhiều tác phẩm như:

- Thiền Môn Chánh Độ, - Sư tăng và Thế nhơn,

- Nghi cúng chư Tổ và Chư vị Cao Tăng, - Đạo Tràng Công Văn Tân Soạn, - Thiếu Thất Lục Môn, - Phật Pháp Hàm Thụ, - Pháp Sự Khoa Nghi, - Nghi Thức Cúng Giao Thừa, - Phật Pháp Áp Dụng Trong Đời Sống Hằng ngày, v,v…

Hòa Thượng Chánh Liêm (1938 – 2008) Chùa Tỉnh Hội Phật Học Quảng Trị

Hòa thượng Chánh Liêm (1938 – 2008)

Chùa Tỉnh hội Phật học Quảng Trị

Hòa thượng họ Nguyễn, húy Văn Trú (tức Triết), sinh năm Mậu Dần (1938), tại làng Đạo Đầu, xã Triệu Trung, huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị. Thân phụ là cụ ông Nguyễn Diên Đình, thân mẫu là cụ bà Hồng Thị Lịch, kế mẫu là cụ bà Phan Thị Lan. Hòa thượng là người con thứ tư trong gia đình có 8 anh chị em. Thân mẫu mất sớm, Hòa thượng lớn lên trong sự đùm bọc thương yêu của thân phụ, kế mẫu và các anh chị.

Từ nhỏ, Hòa thượng đã sớm kết duyên lành với chốn thiền môn qua những đêm theo thân phụ và dân làng lên chùa lễ Phật tụng kinh, lớn lên lại có cơ duyên gần gũi với những bậc Cao Tăng thạc đức khi các ngài về đây vân du hóa đạo. Nhờ đó, tâm Bồ-đề càng được tô bồi theo từng lời kinh tiếng kệ, chí xuất trần càng được hun đúc vững bền qua từng năm tháng.

Năm 21 tuổi (1958), Hòa thượng xin phép thân phụ, giả từ cuộc sống gia đình vào Thuận Hóa tầm sư học đạo. Cơ duyên hội

ngộ, Hòa thượng gặp được cố Đại lão Hòa thượng Phước Huệ, tổ khai sơn Tổ đình Hải Đức - Huế mở rộng cửa thiền, thâu làm đệ tử.

Với tư chất mẫn tiệp, bản tính nhu hòa, chỉ sau hai năm hành điệu, Hòa thượng được Bổn sư thế độ trở thành Sa-di, với Pháp danh Chơn An, tự Chánh Liêm. Kể từ đó, Hòa thượng được Bổn sư gửi về nội trú tại Phật học viện Báo Quốc.

Năm 1965, chốn Tổ Từ Hiếu khai Đại giới đàn Vạn Hạnh, do Hòa thượng Thích Giác Nhiên làm đàn đầu, Hòa thượng đã được Bổn sư thọ Cụ túc giới.

Năm 1967, tức chỉ sau hai năm thọ Đại giới, Hòa thượng được Giáo hội cử về Quảng Trị đảm nhiệm chức vụ Đặc ủy thanh niên, kiêm nhiệm giảng dạy giáo lý tại trường Bồ-Đề thị xã Quảng Trị.

Năm 1969, Hòa thượng được Ban Đại diện Phật giáo Quảng Trị bổ nhiệm Trú trì chùa Tỉnh Hội Phật học Quảng Trị.

Năm 1972, chiến tranh ác liệt lại xảy ra trên mảnh đất này, cũng như bao nhà dân tại thị xã Quảng Trị, chùa Tỉnh Hội và trường Bồ Đề đều bị đổ nát, Hòa thượng phải cùng bà con Phật tử đi sơ tán. Nhưng chỉ một thời gian ngắn, theo chân Hòa thượng Chánh Trực, Hòa thượng lại quay về Quảng Trị “bám đất giữ làng”, dựng am tranh trên vùng đất Chiêu linh đài ở tạm, đợi ngày bà con Phật tử trở về.

Năm 1975, Hòa thượng được Giáo hội cử về Trú trì chùa Châu Quang (Đông Hà). Và kể từ đây, hưởng ứng lời kêu gọi của Hòa thượng Chánh Trực, Chánh Đại diện Phật giáo tỉnh Quảng Trị, Hòa thượng đã tích cực tham gia Ban vận động tái thiết chùa Tỉnh hội Phật học Quảng Trị.

Năm 1981, Giáo hội Phật giáo Việt Nam ra đời, Hòa thượng được Ban Trị sự Phật giáo tỉnh Bình-Trị-Thiên cử giữ chức vụ Phó

Đại diện Phật giáo huyện Triệu Hải, phụ trách công tác Phật sự tại các vùng Gio Linh, Cam Lộ, Hướng Hóa và thị xã Đông Hà.

Năm 1990, Ban Trị sự Phật giáo tỉnh Quảng Trị thành lập, Hòa thượng được cung cử giữ chức vụ Phó Trưởng ban thường trực Ban Trị sự Phật giáo tỉnh Quảng Trị.

Năm 1992, tại Đại hội Đại biểu Phật giáo tồn quốc lần thứ IV, Hòa thượng được Đại hội tấn phong giáo phẩm Thượng tọa.

Năm 1996, Hòa thượng được Trung ương Giáo hội cung cử vào Ủy viên Hội Đồng Trị Sự, và đảm nhiệm chức vụ Trưởng Ban Trị sự Phật giáo tỉnh Quảng Trị kể từ năm 1996 đến nay.

Năm 1997, tại Đại hội Đại biểu Phật giáo tồn quốc lần thứ V, Hòa thượng được Đại hội chính thức suy tôn lên hàng giáo phẩm Hòa thượng. Và cũng trong năm này, theo lời thỉnh nguyện của Tăng Ni, Phật tử đồng hương Quảng Trị, Hòa thượng đã đảm nhiệm chức vụ Trưởng Ban tái thiết Tổ đình Sắc Tứ Tịnh Quang, một ngôi cổ tự đã ghi dấu sự hiện diện đầu tiên của Phật giáo trên quê hương Quảng Trị.

Hòa thượng còn là Đại biểu Hội đồng Nhân dân tỉnh, thành viên Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh, ủy viên Ban chấp hành Hội khuyến học tỉnh Quảng Trị trong suốt nhiều nhiệm kỳ.

Năm 1988, Hòa thượng sáng lập Hải Đức Sơn Tự tại phường Đông Lương, thị xã Đông Hà.

Năm 2004, Hòa thượng đã cho khởi công xây dựng “Vạn Phật Tháp”, một ngôi tháp bảy tầng thờ Phật trên một quả đồi gần đó, tạo nên một cảnh quan thiêng liêng, hài hòa giữa vùng núi đồi ở phía Tây Nam thị xã Đông Hà.

Năm 1990, Hòa thượng đã mua lại nương rẫy của một Phật tử tại làng Đại An để làm nơi canh tác, nhằm đảm bảo lương thực cho việc tiếp tăng độ chúng, và đã cho dựng tại đây một ngôi thảo am nhỏ thờ Phật.

Ngôi thảo am này chính là tiền thân của chùa Đại An hiện nay, một ngôi phạm vũ uy nghi vừa được Hòa thượng cho khởi công xây dựng vào năm 2007, hiện tọa lạc trên đường Hùng Vương (nối dài), thuộc phường 5, Thị xã Đông Hà. Chùa Đại An là tâm nguyện một đời của Hòa thượng. Ngôi chùa đã hồn thành. Và Hòa thượng đã mỉm cười nhẹ gót ra đi.

Khi thấy tình hình sức khỏe đã giảm sút, biết ngày thuận thế vô thường còn không xa, Hòa thượng đã trở về chốn tổ tại Tổ đình Hải Đức (Huế) ở lại gần một tháng trời, để hôm sớm được thân cận, lễ bái bên linh ảnh cố Hòa thượng Bổn sư.

Hòa thượng còn về dâng hương đỉnh lễ chư tổ tại Tổ đình Báo Quốc, nơi Hòa thượng đã từng gắn bó trong suốt những năm tháng học đạo; đến Tổ đình Từ Đàm dâng hương lễ bái cố Hòa thượng Thích Thiện Siêu, vị thạch trụ tùng lâm của đất Thuận Hóa mà ngài đã thọ ân giáo giáo dưỡng; lên chùa Lam Sơn hầu thăm Hòa thượng Đức Phương, Trưởng Ban trị sự và là vị thầy giảng dạy giáo lý trong những năm Hòa thượng còn theo học tại trường Bồ Đề Hàm Long; vấn an Ni trưởng Cát Tường tại Tịnh thất Hồng Mai.

Và chỉ một hôm trước ngày viên tịch, mặc dù sức khỏe đã yếu nhưng Hòa thượng vẫn cùng các đệ tử trở về thăm quê hương lần cuối tại làng Đạo Đầu, ân cần khuyến tấn bà con Phật tử, thắp hương trước mộ phần của song thân.

Trước lúc viên tịch, Hòa thượng luôn dặn dò các đệ tử: “Sau

khi thầy đi rồi các con phải tôn kính và nương tựa vào các bậc tôn túc, anh em phải gắng bảo ban nhau để cùng tu tập”.

22 giờ ngày 11 tháng 11 năm Mậu Tý (tức nhằm ngày 7 tháng 12 năm 2008), sau khi đàm đạo cùng môn đồ và các Phật tử, Hòa thượng trở về thiền thất và đã an nhiên thu thần thị tịch, trụ thế 71 năm, với 44 hạ lạp.

Hòa Thượng Quảng Liên (1926 – 2009) Tu Viện Quảng Đức(Thủ Đức) – Tp. Hồ Chí Minh

Hòa thượng Quảng Liên (1926 – 2009)

Tu viện Quảng Đức(Thủ Đức) – Tp. Hồ Chí Minh

Hòa thượng Pháp danh Quảng Liên, tự Bi Hoa, hiệu Trí Hải, thế danh Nguyễn Văn Chính, sinh năm 1926 tại Sông Cầu, Tỉnh Phú Yên, trong một gia đình túc nho, tiểu thương, giàu lòng kính tin Tam bảo.

Hòa thượng là con thứ 8 trong gia đình với 9 anh chị em được thân phụ là Cụ ông Nguyễn Văn Phân, Pháp danh Nhựt Minh và Thân mẫu là cụ bà Võ Thị Dưỡng, Pháp danh Nhựt Sanh.

Ấu thời, Hòa thượng được song thân cho học ở trường tiểu học Quận, vốn sẵn tính thông minh, thiện nết, được thầy bạn thương yêu, ngài dốc lòng học tập mở rộng kiến thức. Sau một thời gian, ngài được gởi đi học trường Pháp Việt tỉnh lỵ Sông Cầu, đây là cơ duyên để thăng tiến tự thân, cũng chính thời gian này Hòa thượng tham gia Đồn Đồng Ấu Phật Tử, thường lui tới viếng thăm, tu học tại Tỉnh Hội Phật học Phú Yên, khuôn Tịnh Độ địa phương. Chí nguyện xuất trần thượng sĩ cũng bén rễ từ đây, khơi dậy trong ngài chủng tử thiện lành từ vô lượng kiếp.

Túc duyên sẵn có, năm 1940 tại chùa Vĩnh Long, Ngài được hội kiến với Cố Đại lão Hòa thượng thượng Vĩnh hạ Thọ, Hòa thượng được Ngài Vĩnh Thọ trao truyền Tam quy ngũ giới với Pháp danh là Quảng Liên và nhân cơ duyên hạnh ngộ này Hòa thượng đã trình bày tâm nguyện xuất gia của mình được Ân sư hứa khả, nhưng song thân không cho phép nên sở nguyện của Ngài chưa được thành tựu. Trước tinh thần cầu đạo giải thốt, tâm nguyện tha thiết được trở thành trưởng tử Như Lai của Ngài, đến năm 1941 Hòa thượng Vĩnh Thọ hoan hỷ cử hành nghi thức thế phát cho Ngài, nhưng không cạo tóc để chờ sự cho phép của song thân. Và Hòa thượng được Bổn sư ban cho Pháp hiệu là Trí Hải, Tự là Bi Hoa.

Thế rồi thắng duyên lại đến, mùa trăng tròn giữa thu năm 1942, khi Chư Tăng Tỉnh Phú Yên do Ngài Quảng Đạt hướng dẫn vào nam tu học, thì Hòa thượng cũng chính thức xuống tóc và theo đồn khất sĩ lên đường thực hiện hạnh nguyện của mình. Với hình ảnh những chàng thanh niên hiếu học, sống thiện lành, phát tâm dấn thân cầu đạo giải thốt đã làm xúc động lòng người, Ông Tỉnh Trưởng, và Bố Chánh Tỉnh Phú Yên mở tiệc chia tay và cũng nói lên lòng quý mến. Dòng Tam Giang êm đềm trôi chảy mang theo tâm nguyện của ngài, ánh trăng giữa thu soi rọi con đường tìm chân lý mà Hòa thượng đã phát tâm lập nguyện từ thuở ấu thời nay thành tựu.

Bước vân du của Ngài từ Ga Chí Thạnh, đến Nha Trang, Phan Thiết, Sài Gòn và cuối cùng là Phật học đường Lưỡng Xuyên với 4 năm dày công tu học, hành trì. Trong thời gian này, Ngài được truyền Sa Di Giới.

Năm 1947, Ngài về trụ tại Chùa Phật Quang, Trà Ôn vài tháng sau đó về tu học tại Phật học đường Liên Hải – Chợ Lớn, Ngài phát tâm đảm nhiệm công việc phụ trách tài chánh, chăm lo kinh tế cho

Phật học viện. Đến giữa năm 1947, nhận thấy thời thế không yên nên Ngài cùng với Hòa thượng Trí Minh kết nghĩa, cùng nhau lên đường ra Huế học Bậc Cao Đẳng Phật học tại Báo Quốc – Huế.

Năm 1951, Phật giáo Việt Nam hồ mình cùng Phật giáo Thế giới, Ngài được Tổng Trị Sự Phật Giáo Việt Nam cử đại diện cho Hội Phật học Nam Việt cùng với 2 ngài Hòa thượng Minh Châu – Đại diện cho Hội Phật Giáo Trung Việt, Hòa thượng Quảng Độ – Đại diện cho Phật Giáo Bắc Việt đi du học tại Trường Phật Giáo Thế Giới Colombo – Tích Lan, Trường Đại học Quốc Gia KanDy, Tích Lan và Ngài tốt nghiệp Cử nhân năm 1956.

Cuối năm 1956, Hòa thượng nhận được học bổng của Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ liên kết với Cơ quan văn hố Hoa Kỳ tiếp tục xuất ngoại học tại Đại học Yale, một trường Đại học danh tiếng của Mỹ Quốc. Đến năm 1960, Hòa thượng trình luận án tốt nghiệp chuyên ngành nghiên cứu về vấn đề kinh tế, xã hội, văn hố, . . . Đông Nam Á, và được công nhận học vị Tiến Sĩ.

Năm 1950, Ngài cùng với Cố Hòa thượng Thiện Hồ, Hòa thượng Quảng Minh, Ngài Huyền Dung, Ngài Trí Huệ thành lập Phật học đường Nam Việt, và Hòa thượng cùng với Cụ Chánh Trí – Mai Thọ Truyền, thành lập Hội Phật học Nam Việt, Ngài được cử làm Trưởng Ban Hoằng Pháp đầu tiên của Hội. Đến năm 1951, Giáo Hội Tăng Già Nam Việt ra đời cũng ghi nhận công đức sáng lập của Hòa thượng. Đây là những hội Phật học đầu tiên tại Miền Nam được tổ chức quy cũ, thực hiện công cuộc Chấn Hưng Phật Giáo.

Sau khi Hòa thượng trở về Việt Nam tiếp tục công hạnh hoằng dương chánh pháp, với tinh thần “nhiêu ích hữu tình, lợi lạc quần sanh”, trong giai đoạn 1960 – 1975 ngài được mời giữ chức vụ Cố Vấn cho Ủy ban Văn hố Châu Á, Giáo sư Đại học Văn Khoa.

Năm 1963, Mùa Pháp Nạn của Phật giáo Việt Nam, Hòa thượng tham gia Ủy ban Liên phái Bảo vệ Phật Giáo trong vai trò Ủy viên Dân Sự thực hiện nhiệm vụ tổ chức nam nữ thanh niên, Sinh viên, học sinh để tranh đấu chống lại bạo quyền nhà Ngô để bảo vệ Phật Pháp, Hòa thượng bị bắt từ đêm 20/08 đến ngày 24/10/1963 mới được về Chùa.

Cuối năm 1963, đầu năm 1964 Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất ra đời, Ngài giữ chức vụ Tổng Vụ Trưởng Tổng Vụ Pháp Sự (Văn Hố – Giáo dục – Xã hội), ngài sáng lập và xây dựng hệ thống Trường Bồ Đề trên cả nước và giữ nhiệm vụ Hiệu Trưởng Giám Đốc Trung học Bồ Đề Sài Gòn – Chợ Lớn (nay là Trường Đồng Khởi)

Năm 1965, Hòa thượng đại diện Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất tham dự Đại hội thành lập Giáo Hội Tăng Già Thế Giới tại Colombo (Tích Lan) và được cử làm Ủy viên Giáo dục Phật Giáo Thế Giới. Đến năm 1970 ngài tham dự Hội nghị thành lập Hiệp Hội Phật Giáo Thế Giới tổ chức tại Hàn Quốc, Hòa thượng được mời giữ chức vụ Ủy viên Giáo dục. Cùng năm đó, Hòa thượng dự Hội nghị Giáo sư tự do Thế giới tại Colombo (Tích Lan), và được nhận chứng chỉ Giáo sư Quốc tế.

Từ năm 1964 đến năm 1975 tròn một thập niên ngài đóng góp nhiều cho sự nghiệp giáo dục trong nhiều vai trò như: Cố vấn Hội Việt Mỹ, Chủ tịch Hội đồng tư thục Việt Nam, Ủy viên Hội đồng cải tổ cập nhật hố chương trình giáo dục, Đại học Văn Khoa Sài Gòn, giáo thọ sư tại các giảng đường Phật học.

Sau ngày đất nước hồn tồn giải phóng, vì tuổi cao sức yếu ngài lui về an trú tại Tổ đình Tu viện Quảng Đức và tiếp tục công hạnh của mình bằng việc trước tác,

biên phiên dịch Tam tạng kinh điển, hoằng truyền Giáo pháp Thích tôn, trong giai đoạn này Ngài được cung thỉnh Chứng minh Ban Trị sự Thành hội Phật giáo Thành phố Hồ Chí Minh, Chứng minh Ban Đại diện Phật giáo Quận Thủ Đức, Quận 2, Quận 9.

Giai đoạn từ năm 1998 đến năm 2003 là giai đoạn mà Ngài thực hiện những chuyến hành hương, chiêm bái, và Hoằng pháp tại các nước Châu Á, Châu Âu. Đây là thời điểm mà Pháp âm của Ngài đồng vọng trên khắp năm Châu.

Suốt hơn 70 năm tu học và hành đạo ngài đã thực hiện thành tựu công đức truyền trao giới pháp.

Năm 1962, Ngài về đất Thủ Đức khai sơn chùa Liên Hải làm nơi để tịnh tu.

Năm 1967 ngài khai sơn Tổ đình Tu viện Quảng Đức làm cơ sở đào tạo Tăng tài, hoằng dương Chánh pháp, trải qua nhiều giai đoạn trùng tu đến nay Tổ đình là ngôi Tam Bảo trang nghiêm, là thắng tích được Tăng, Ni, Phật tử trong ngồi nước biết đến.

Dù nhiều Phật sự, tuổi cao sức yếu nhưng ngài không bao giờ xao lãng việc trùng hưng các ngôi Tam bảo như: Trùng tu Chùa Quảng Đạt – Phú Yên, khai sơn Tịnh xá Quảng Liên, trùng tu các Tự viện trực thuộc Tổ đình. Đặc biệt là góp phần trùng tu, xây dựng chốn Tổ Trà Cú, Chùa Hoa Yên, Thắng tích Yên Tử.

Ngồi công việc trùng tu, ngài còn phiên dịch Tam Tạng Kinh điển là Phật sự mà suốt cuộc đời Ngài lưu tâm, thực hiện góp phần lưu truyền chánh pháp, với các tác phẩm: - Kinh Dược Sư, - Kinh Viên Giác, - Kinh Nhật Tụng (Nghĩa), - Kinh Vu Lan – Báo Hiếu, - Tu bát quan trai giới, - Đại Thừa Khởi Tín Luận, - Phật Giáo hiện đại, - Tư tưởng Phật giáo, - Bổn phận người Phật tử, - Hai bài thuyết pháp Phật giáo Anh Việt, - Phật Giáo và triết học Tây

Phương, - Sử cương triết học Ấn Độ, - Duy thức học, - Trung Quán Luận.

Ngồi ra hiện nay còn nhiều tác phẩm, nhiều công trình chưa xuất bản đã nói lên công hạnh của Ngài đối với Đạo Pháp – Dân tộc.

Theo định luật vô thường, thân tứ đại của Ngài theo ngày tháng cũng bị chi phối, pháp thể khiếm an vì bệnh duyên, tuổi cao sức yếu nhưng Hòa thượng vẫn an nhiên, hoan hỷ sách tấn thất chúng đệ tử tu học, tiếp tục con đường của Ngài.

Vào ngày 19 tháng 3 năm Kỷ Sửu Hòa thượng mộng thấy Trời Đế Thích cung thỉnh ngài thuyết pháp, sau đó ngày 20/3, Hòa thượng nhuốm bệnh và phải nhập viện vì tứ đại khiếm an. Sau thời gian điều trị, Hòa thượng nhận biết cơ duyên hóa độ nơi cõi Ta bà sắp mãn, Ngài dạy chúng đệ tử đưa ngài về Tu Viện để tịnh dưỡng.

Tối ngày 23/3 Hòa thượng phó chúc Phật sự, khuyến tấn tu trì đệ tử xuất gia. Sau đó ngài dạy thất chúng đồng nhiếp tâm niệm Phật, và kể từ lúc 00 giờ 00 ngày 24/3 ngài không dùng thuốc, không thở bằng bình oxy, nhiếp tâm niệm danh hiệu Phật A Di Đà cầu vãng sanh Tịnh Độ.

Thuận thế vô thường, Hòa thượng an nhiên thu thần thị tịch vào lúc 12 giờ 15 ngày 05 tháng 5 năm Kỷ Sửu (nhằm ngày 28 tháng 05 năm 2009), trụ thế 84 năm, hạ lạp 60 năm.

Môn đồ pháp quyến phụng soạn

Hòa Thượng Chí Mậu (1948 – 2009) Chùa Từ Hiếu – Huế

Hòa thượng Chí Mậu (1948 – 2009)

Chùa Từ Hiếu – Huế

Hòa thượng Chí Mậu tên thật là Phạm Trí sinh ngày 12.3 năm Mậu Tý (1948) tại làng Thanh Dương, xã Phú Diên, huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên Huế.

Hòa thượng là con kế út trong gia đình có 13 anh chị em. Gia đình có truyền thống tin Phật lâu đời. Thân phụ của là cụ ông Phạm Tăng Khế, Pháp danh Trừng Cơ ;thân mẫu là cụ bà Nguyễn Thị Biểu, Pháp danh Nguyên Phong.

Năm lên 18 tuổi,Hòa thượng từ giã song thân, đến chùa Từ Hiếu xin xuất gia và làm đệ tử với Hòa thượng Chân Thiệt. Năm 20 tuổi Hòa thượng được truyền Sa di giới, nhưng tiếc thay Bổn sư viên tịch trước đó . Do vậy, Hòa thượng thọ Sa-di giới trước linh đài của Bổn sư dưới sự hướng dẫn của Hòa thượng Chí Niệm và được Pháp huynh cho đặt Pháp danh là Trừng Tuệ, tự Chí Mậu

Năm 1970 Hòa thượng thọ Cụ túc, Bồ-tát giới tại giới đàn Vĩnh Gia, Phật học viện Phổ Đà-Đà Nẵng, do Hòa thượng Thích

Giác Nhiên làm Đàn đầu Hòa thượng, Hòa thượng Thích Viên Quang, làm Yết-ma; Hòa thượng Thích Thiện Hòa và Hòa thượng Thích Mật Hiển, làm GIáo thọ. Từ đó, giới đức thành tựu, lấy pháp thân thanh tịnh làm kim chỉ nam trong cuộc đời hành hóa của mình sau này.

Hòa thượng là một trong những người đệ tử xuất gia của mình sau này.

Hòa thượng là một trong những người đệ tử xuất gia của Hòa thượng Chân Thiệt.

Từ năm 1972 đến 1975 Hòa thượng tu học tại Phật học viện Phổ Đà và sau đó ngài trở về lại tu học tại bổn tự.

Đến năm 1979, Hòa thượng Chí Niệm, trú trì chùa Từ Hiếu viên tịch. Hòa thượng được tông môn ủy cử lên đảm trách điều hành Phật sự của chùa và tiếp Tăng độ Chúng. Hòa thượng cũng chú tâm đén việc tu tạo những công trình, cảnh quang của chùa, từ đó chùa Từ Hiếu ngày càng trở nên xán lạn hơn, góp phần tô thêm vẻ đẹp đặc trưng của ngôi chùa Huế.

Sinh thời Hòa thượng đã từng làm bậc Tôn chứng sư cho các giới đàn được tổ chức tại Tổ đình Quốc Ân và Tổ đình Từ Hiếu Đặc biệt, trong thời gian Hòa thượng điều hành Phật sự , Hòa thượng đã thế độ cho hơn 50 đệ tử xuất gia, với hai thế hệ mang Pháp tự là Từ và Mãn.

Năm 1994 Hòa thượng đã cùng với chư Tôn túc ở Thừa Thiên- Huế mở Phật học viện tại Tổ đình Từ Hiếu để đào tạo học Tăng cho hơn 4 khóa, mỗi khóa 5 năm. Những thế hệ Học Tăng này giờ đã trưởng thành và đang hành hóa Phật sự khắp nơi.

Ngoài việc điều hành phật sự tại chùa, dạy bảo đồ chúng, Hòa thượng còn miên mật hành trình hai thời công phu. Trong mấy mươi năm hành đạo của mình, Hòa thượng luôn được các đệ tử kính trọng bởi tấm lòng cuộc sống hàng ngày và

Hòa thượng đã được Hòa thượng Thích Nhất Hạnh truyền đăng phó pháp với bài kệ :

Công phu Chí cả nuôi từ quán

Nẻo về thịnh Mậu núi Dương xuân

Quyết tâm nuôi lớn tình huynh đệ

Đất thiêng rạng rỡ bước siêu trần.

Đến thượng tuần tháng 6 năm 2009 Hòa thượng có bệnh duyên. Mặc dù được môn đồ pháp quyến và các y bác sỹ chăm sóc tận tình, chu đáo. Nhưng tiếc thay bệnh của ngài vẫn không thuyên giảm.

Sau những năm tháng ứng hiện độ sinh, Hòa thượng đã thuận theo lẽ vô thường của trời đất, xả bỏ báo thân vào lúc 15 giờ 15 phútm ngày 08-08-2009, tức ngày 18 tháng 06 năm Kỷ Sửu, trụ thế 62 tuổi đời, 40 Hạ lạp. Sự ra đi của Hòa thượng đã để lại trong lòng đệ tử, Tăng Ni, Phật tử và thế quyến niềm kính tiếc vô cùng.

Trăng nghiêng về đỉnh đồi Tây

Thầy đi chùa cũ cỏ cây rủ hồn

Hàng thông gió lặng mênh mông

Dương Xuân suối chảy lệ buồn tiễn đưa.

Hòa Thượng Nhật Liên (1923 – 2010) Chùa Long Thọ – Đồng Nai

Hòa thượng Nhật Liên (1923 – 2010)

Chùa Long Thọ – Đồng Nai

Hòa thượng thế danh Diệp Quang Tiền, Pháp danh Tâm Khai, tự Thiện Giác, hiệu Trí Ấn Nhật Liên. Ngài sanh ngày 13 tháng 10 năm Quý Hợi (1923) tại thôn Xuân Yên, xã Triệu Thượng, huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị, trong một gia đình thâm tín Phật giáo. Thân phụ là cụ Diệp Chí Hoan; thân mẫu là cụ bà Phan Thị Đường. Hai cụ sinh hạ được 5 người con : 4 nam, 1 nữ - Ngài là con thứ trong gia đình.

Năm lên 6 tuổi (1928), thân sinh Ngài đã rước thầy Đồ Nho danh tiếng về nhà để dạy chữ Hán cho hai con.

Năm lên 10 tuổi (1932), Ngài theo học Việt văn tại thôn Diên Sanh.

Năm 13 tuổi (1935) Ngài cùng anh trưởng, được sự đồng ý của song thân xin xuất gia với Hòa thượng Giác Nguyên, Trụ trì Chùa Tây Thiên Di Đà tại Huế. Hai anh em Ngài được Hòa thượng truyền thọ Tam quy Ngũ giới, đồng thời làm lễ thế độ xuất gia và

cho Ngài Pháp danh: Tâm Khai, tự Thiện Giác.

Cùng năm 1935 này, phong trào chấn hưng Phật giáo đang lên cao. Tại miền Nam, có Hội Nam kỳ nghiên cứu Phật học, thành lập năm 1930, trụ sở đặt tại Chùa Linh Sơn - Sài gòn, và xuất bản tạp chí Từ Bi Âm. Tại Huế có Hội An Nam Phật học (sau này đổi tên là Hội Việt Nam Phật học), thành lập năm 1932, xuất bản nguyệt san Viên Âm, và mở trường Sơ đẳng Phật học tại Chùa Trúc Lâm, sau dời về Chùa Báo Quốc, Huế. Tại miền Bắc, có Bắc Kỳ Phật giáo hội , thành lập năm 1934, trụ sở đặt tại Chùa Quán Sứ, Hà Nội và xuất bản báo Đuốc Tuệ. Được xuất gia trong phong trào lịch sử đó, nên chỉ sau một thời gian ngắn nhập đạo, Ngài đã được Hòa thượng Bổn sư cho tòng học tại Sơ đẳng Phật học đường, do Hòa thượng Trí Độ làm Đốc giáo.

Năm 18 tuổi (1940), Ngài theo học tại Phật học đường Tây Thiên do Sơn môn Tăng-già Thừa Thiên Huế thành lập. Cùng năm Ngài được Hòa thượng Bổn sư cũng là Hòa thượng Đường đầu, truyền thọ giới Sa-di tại Chùa Tây Thiên.

Năm Ngài 22 tuổi (1944) sau khi tốt nghiệp tại Phật học đường Tây Thiên, Ngài được cử vào giảng dạy tại Thích học đường của Hội Lưỡng Xuyên Phật học tại tỉnh Trà Vinh.

Năm 24 tuổi (1946) Ngài trở về trú tại Chùa Long An thuộc liên thôn Xuân Yên–Nhan Biều, huyện Triệu Phong là ngôi Chùa của gia tộc. Ở đây, Ngài nhận lời mời của Tỉnh Hội Phật giáo Quảng Trị làm Giảng sư của Tỉnh hội. Đồng thời, Ngài cùng các vị trong Sơn môn Tăng-già Quảng Trị thành lập Phật học đường Quảng Trị đặt tại Chùa Long An.

Đầu năm 1947, vì chiến sự, Ngài phải về ẩn cư tại Chùa Diên Thọ, huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị. Tại đây Ngài hoạt động đả

phá Tổ chức Phật giáo Thiền Lữ, và cùng Huynh trưởng là thầy Thiện Liên hoạt động phục hồi Sơn môn Tăng-già Quảng Trị trước sự tổ chức rầm rộ, ồ ạt của phái Thiền Lữ.

Năm 28 tuổi (1950), Ngài rời Quảng Trị vào Huế ở tại Chùa Tây Thiên hầu cận Bổn sư, sau qua Chùa Linh Mụ giúp việc cho Hòa thượng Sư thúc, trông nom sinh hoạt của Chùa, vì Hòa thượng thường xuyên đi giảng dạy các trường Phật học tại miền Trung.

Trong lúc đó, Phật sự Phật giáo ở miền Nam đang bước đầu phát triển. Cuối năm, Ngài được phép của Bổn sư rời Huế vào Sài gòn hợp tác với quý Thầy ở Phật học đường Nam Việt. Ban đầu trụ sở đặt tại Chùa Sùng Đức – Chợ Lớn, sau dời về Chùa Ấn Quang - Sài gòn.

Nguyên ngôi Chùa Ấn Quang tên cũ là Ứng Quang do Hòa thượng Trí Hữu sáng lập và Hòa thượng đã phát nguyện cúng cho Quý Thầy ở 3 Phật học đường là Liên Hải –Mai Sơn –Ứng Quang và sau đó đổi tên Chùa Ứng Quang thành Ấn Quang theo ý nghĩa Tổ Ấn Trùng Quang.

Trong thời gian này, Ngài nhận làm Giáo thọ Phật học đường, các học Tăng do Ngài hướng dẫn lúc bấy giờ là các Hòa thượng : Từ Thông, Huyền Vi, Thiền Định, Thanh Từ ….

Cũng trong thời gian này, Ngài tham gia Hội Phật học Nam Việt (Chùa Xá Lợi) làm Cố vấn Ban Quản trị Trung Ương hội, kiêm chủ biên Tạp chí Từ Quang, cơ quan Hoằng pháp của Hội trong buổi đầu.

Năm 29 tuổi (1951), Hội nghị thống nhất Phật giáo Việt Nam họp tại Chùa Từ Đàm - Huế để thành lập Tổng hội Phật giáo Việt Nam. Ngài là một trong số 51 vị Đại biểu Phật giáo tồn quốc và là một trong 7 thành viên của Phái đồn Phật giáo Nam Việt.

Cùng năm đó, Ngài vận động thành lập Giáo hội Tăng-già Nam Việt và giữ chức vụ Tổng thư ký sáng lập Hội, trụ sở đặt tại Chùa Hưng Long, sau đó dời về Chùa Ấn Quang.

Năm 30 tuổi (1952) Ngài thọ Cụ túc giới, tại Giới đàn Chùa Ấn Quang, do Hòa thượng Đôn Hậu làm Đường đầu. Các Giới tử đồng thọ giới với Ngài lúc bấy giờ là Thầy Nhất Hạnh, Thầy Thiện Tấn (bào huynh của Thầy Nhất Hạnh), v. v…

Năm 31 tuổi (1953) Ngài vận động tổ chức Đại hội Tăng già Nam Việt; Đại hội được mở tại Chùa Ấn Quang, và lần đầu tiên có hơn 500 Tăng Ni và đông đảo đồng bào Phật tử khắp miền Nam tham dự. Đại hội suy tôn Hòa thượng Huệ Quang, nguyên Tổng lý Hội Lưỡng Xuyên Phật học Trà Vinh lên ngôi Pháp Chủ Phật giáo Nam Việt.

Năm 32 tuổi (1954) Ngài nghỉ việc tại Phật học đường Nam Việt; hai lần vân du sang Cao Miên, mở lớp bồi dưỡng Giáo lý và mở Khóa Huấn luyện Trú trì cho Tăng-già Việt kiều tại Chùa Kim Chương ở Nam Vang.

Năm 33 tuổi (1955) do thỉnh nguyện thư của vị Hội trưởng Vientiane Phật giáo hội (Hội Phật giáo Việt kiều) tại thủ đô nước Lào, ông Trịnh Văn Phú và Đại Đức Trú trì lâm thời Chùa Bàng Long –Vientiane vận động thu hồi ngôi Chùa Bàng Long đã bị người bản xứ chiếm 1945, gởi Giáo hội Tăng Già Trung Việt tại Huế, thỉnh cầu Giáo hội cử cho một vị Tăng-già đức độ đảm nhiệm Phật sự Phật giáo Việt Nam tại Lào. Ngài đã được Giáo hội cung cử ủy nhiệm đảm trách Phật sự quan trọng ấy. Tại Lào, Ngài được tồn thể Chư Tăng và Phật tử Việt kiều suy tôn lên ngôi Đạo Thống Phật giáo Việt Nam tại Lào, kiêm Trú trì Chùa Bàng Long.

Năm 38 tuổi (1960) với sự hợp lực của Hòa thượng Trung Quán, Ngài phát nguyện sùng tạo Chùa Bàng Long với quy mô rộng lớn, thành lập Phật học viện Huyền Quang, Ni bộ Đại thừa Phật giáo Việt Nam tại Chùa Bàng Long.

Do những hoạt động Phật sự của hệ thống Phật giáo Việt Nam tại Lào phát triển mạnh mẽ. Do những xung đột giữa nhiều thế lực thù địch và tình hình chiến tranh cục bộ đương thời, Ngài bị tình nghi là khuynh Cộng, hoạt động cho Cộng sản Việt Nam, nên Ngài đã bị chính quyền Lào trục xuất về Việt Nam với lý do an ninh quốc gia Lào, ngày 19/9/1969.

Tại Sài gòn, trong thời gian làm thủ tục hồi hương, thì ông Mai Thọ Truyền, Hội trưởng Hội Phật học Nam Việt mời Ngài về lưu trú tại Chùa Xá Lợi.

Năm 48 tuổi (1970) Ngài đảm nhiệm ngôi Chùa cổ Văn Thánh tại Thị Nghè- Gia Định, do Hòa thượng Tuệ Đăng chuyển cúng. Ngôi Chùa được thành lập năm 1906 . Ngài trú tại đây, rồi ra công chỉnh trang, tu sửa, thay đổi cách bài trí, biến nơi đây thành ngôi Già Lam thanh tịnh trang nghiêm.

Năm 53 tuổi (1975), Tỉnh Giáo hội Long Khánh, Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống Nhất, gởi văn thư lên Viện Hố Đạo, nhờ giới thiệu cho một vị về làm Trú trì Chùa Tỉnh Giáo hội. Viện đã quyết định cử Ngài đảm nhiệm chức vụ Chứng minh kiêm phụ trách Chùa Tỉnh Giáo hội Long Khánh ngày 15/01/1975.

Năm 1979, Ngài trở về Tổ đình Chùa Tây Thiên ở Huế để cư tang Hòa thượng Bổn sư. Sau tang lễ, Hội đồng môn phái đã họp cử Ngài làm Trụ trì Tổ đình Tây Thiên Huế. Song Ngài giao lại cho Pháp điệt coi sóc, rồi trở vào Long Khánh tiếp tục hoằng hố độ sinh.

Năm 1992, Ngài trở về Cố đô Huế để hầu hạ Sư thúc và cũng là Thúc phụ, là Hòa thượng Đôn Hậu, Trú trì Chùa Linh Mụ Huế, lâm trọng bệnh cho đến khi Viên tịch.

Sau lễ tang, Ngài trở vào Chùa Long Thọ thì bị đột quỵ bởi cơn tai biến mạch máu não. Nhờ sự tận tâm cứu chữa của bệnh viện và sự ân cần chăm sóc của Môn đồ và Chư Tăng, Ni, Phật tử nên bệnh tình của Ngài dần dần thuyên giảm.

Ngài 71 tuổi (1993), Ngài cố gắng vận động tổ chức Lễ đặt đá, xây dựng Ngôi Tam bảo, nhằm ngày Vía Đức Bồ-tát Quán Thế Âm.

Từ sau 73 đến 77 tuổi (1995 - 1999), Ngài tiếp tục tiến hành xây đúc tiền sảnh và hai lầu chuông trống của Chùa mở rộng và chỉnh trang sân chùa, di dời 3 pho tượng Tây phương Tam Thánh (A Di Đà - Quán Thế Âm - Đại Thế Chí). Năm (1998) Ngài về Sài gòn, tu sửa Chùa Văn Thánh và tái chỉnh sự Thờ tự trong Chùa và vận động đúc Đại Hồng Chung, làm Pháp Bảo thường trụ, và để kỷ niệm nơi Già Lam thắng địa. Lễ rót đồng được tổ chức trọng thể ngày 16/10 năm Kỷ Mão nhằm ngày 23/11/1999. Hồng Chung cao 2,20m nặng 1.400 kg.

Năm 78 tuổi, Ngài giao công việc Chùa cho Ban Quản trị và Ban Hộ trì Tam Bảo, rồi chuyên tâm nghiêm mật hành trì Thần Chú Đại Bi và Niệm Phật Tam Muội.

Những ngày tháng cuối đời 1972, Ngài trở về thăm ngôi Chùa của gia tộc, và mẹ già đang bị bệnh lập Đàn Dược Sư 108 ngày bái sám để cầu nguyện cho mẹ được bình phục.

Những tưởng Ngài mãi là ngọn hải đăng chiếu soi, để dẫn dắt hàng đệ tử tấn tu trên con đường phụng sự đạo pháp, hóa độ chúng sanh, nào ngờ, duyên trần đã mãn, Ngài an nhiên niệm Phật đi vào cõi tĩnh lặng Niết Bàn vào lúc : 17.00 giờ, ngày 08

tháng 01 năm 2010 (nhằm ngày 24/11/ Kỷ Sửu) tại Chùa Long Thọ, tỉnh Đồng Nai.

Ngài trụ thế 87 tuổi, 59 Hạ lạp, Tháp của Ngài được tôn trí trong khuôn viên chùa Long Thọ.