Đại Tập 44 · Bộ Bảo Tích III · Số 310 (Q. 91–120) & Số 311–312

Kinh Đại Bảo Tích - Quyển 107- Pháp Hội 38: Đại Thừa Phương Tiện (Phần 2)

KINH ĐẠI BẢO TÍCH

QUYỂN 107

Hán dịch: Đời Đông Tấn, Cư sĩ Trúc-nan-đề, người xứ Thiên Trúc.

Pháp hội 38: ĐẠI THỪA PHƯƠNG TIỆN (Phần 2)

Bấy giờ, Tôn giả A-nan bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Ví như núi Tu-di, nếu các vật tạp sắc đến bên núi thì đồng một sắc vàng ròng. Nếu có chúng sinh đến bên Bồ-tát, hoặc tâm dục tâm sân hoặc tịnh tâm, tất cả đều đồng một tâm Nhất thiết trí. Từ nay với các Bồ-tát, con sinh lòng tôn trọng, xem như núi Tu-di vậy.

Bạch Thế Tôn! Ví như thuốc Dược vương tên là Tất kiến. Người sân tâm, người tịnh tâm nếu uống thuốc ấy đều được lành cả, thuốc ấy hay trừ tất cả độc. Cũng vậy, người sân tâm, người tịnh tâm đến chỗ Bồ-tát đều có thể được trừ sạch tất cả bệnh tham, sân, si.

Đức Thế Tôn khen:

–Lành thay, lành thay! Này A-nan! Đúng như lời ông nói!

Tôn giả Ma-ha Ca-diếp bạch:

–Bạch Thế Tôn! Thật chưa từng có, bậc Đại Bồ-tát tối tôn đệ nhất, nếu các Đại Bồ-tát tu tập thiền định, tu thiền định xong trở vào Dục giới giáo hóa chúng sinh. Dù Bồ-tát thực hành không, vô tướng, vô tác, dùng đó để giáo hóa chúng sinh khiến họ thành Thanh văn, Duyên giác, mà do đại Từ bi nên tự mình trọn chẳng rời Nhất thiết trí tâm. Bạch Thế Tôn! Đại Bồ-tát hành phương tiện chẳng thể nghĩ bàn, dù thọ, sắc, thanh, hương, vị, xúc mà không ái trước trong ấy. Nay con dùng lạc thuyết biện tài nói chút phần công đức của Bồ-tát.

–Bạch Thế Tôn! Ví như chầm hoang đói rộng lớn, có tường cao đến cõi Vô sắc, chỉ có một cửa ngõ, trong chầm ấy có nhiều chúng

sinh. Cách chầm chẳng xa, có một thành lớn giàu có vui sướng tịnh diệu trang nghiêm, nếu có ai vào trong thành ấy thì sẽ không còn già, bệnh, chết. Con đường từ chầm hoang vào thành ngay thẳng chỉ rộng một thước. Chúng nhân trong chầm có một người trí thông thái bỗng khởi tâm đại Từ bi, muốn lợi ích an lạc tất cả chúng sinh, liền ở giữa chầm to tiếng xướng rằng: Mọi người nên biết! Cách đây không xa có một thành lớn, giàu vui an ổn, các hàng trời, người ở trong thành ấy, nếu ai được vào trong thành, thì sẽ không còn già, bệnh, chết và cũng hay nói pháp lìa già, bệnh, chết. Mọi người nên cùng đi đến thành ấy, tôi sẽ là người dẫn đường.

Trong chầm hoang ấy, có những chúng sinh hạ liệt sinh lòng hy vọng, muốn được tìm hiểu, họ nói rằng:

–Nếu có thể khiến tôi ở trong chầm này tôi sẽ chấp nhận lời khuyến giáo, còn muốn khiến tôi ra khỏi chầm này thời tôi chẳng chấp nhận.

Có những chúng sinh hạng thượng nói:

–Tôi sẽ cùng ngài đến thành ấy. Có những chúng sinh bạc phước nghe lời xướng trên chẳng tin nên chẳng theo người trí.

Bạch Thế Tôn! Bấy giờ người trí ra khỏi tường chầm, trông bốn phía thấy chỉ có một con đường thẳng rộng một thước, quá nhỏ hẹp, hai bên là hố lớn sâu trăm ngàn thước. Người trí dùng ván be hai bên đường, người đi phải bò mà tiến chẳng ngó hai bên, kẻ oán tặc khủng bố phía sau, người bò đi cũng chẳng ngoái nhìn lại, lòng họ kiên định dũng mãnh chẳng còn sợ hãi, lần lần qua được đường hẹp, thấy thành lớn. Đã thấy thành rồi, không còn lo sợ, liền đi vào thành. Sau khi vào thành rồi không còn già, bệnh, chết, cũng làm lợi ích lớn cho vô lượng chúng sinh, vì họ mà nói pháp lìa già, bệnh, chết.

Bạch Thế Tôn! Chầm lớn hoang đói ấy là sinh tử. Tường cao lớn đến cõi Vô sắc ấy là vô minh hữu ái. Nhiều chúng sinh ở trong chầm ấy là tất cả phàm phu sinh tử. Đường thẳng hẹp dẫn đến thành chỉ rộng một thước ấy là nhất chi đạo. Người trí trong chầm ấy là Đại Bồ-tát. Chúng sinh hạ liệt, hy vọng muốn biết nhưng ở yên bất động, ấy là Thanh văn, Duyên giác. Những chúng sinh hạng thượng

nói sẽ cùng đi đến đại thành ấy là các Bồ-tát khác. Những chúng sinh bạc phước chẳng tin ấy là tất cả ngoại đạo tà kiến và các đệ tử của họ vậy. Ra khỏi chầm hoang ấy là siêng tu tâm Nhất thiết trí. Đường chật hẹp một xích ấy là môn pháp tánh. Hai bên đường có hố lớn sâu trăm ngàn thước, ấy là Nhị thừa Thanh văn và Duyên giác. Lấy ván be hai bên đường hẹp ấy là trí tuệ phương tiện vậy. Bò mà đi tới ấy là Bồ-tát dùng bốn Nhiếp pháp nhiếp lấy chúng sinh. Phía sau có oán tặc theo khủng bố ấy là ma và ma dân, chúng sinh khởi sáu mươi hai kiến chấp và kẻ khinh báng Bồ-tát. Chẳng ngoái ngó lại phía sau ấy là Nhẫn nhục ba-la-mật-đa, chuyên tâm trọn vẹn. Chẳng nhìn hai bên ấy là chẳng khen Nhị thừa. Thành lớn ấy là tâm Nhất thiết trí. Lần lần qua khỏi thấy thành lớn lòng không bố úy ấy là Bồ-tát thấy Phật và những gì Phật làm, nhất tâm kính ngưỡng trí tuệ oai đức của Phật, khéo học Bát-nhã ba-la-mật-đa phương tiện, lần lần tùy nghi gần gũi tất cả chúng sinh không có nghi nan. Vào trong thành rồi không già, bệnh, chết ấy là Bồ-tát lợi ích vô lượng chúng sinh lìa già, bệnh, chết. Người thuyết pháp ấy là Đức Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác.

Bạch Thế Tôn! Nay tôi kính lễ tất cả Bồ-tát.

Tôn giả Ma-ha Ca-diếp nói lời này rồi, có mười ngàn trời, người phát tâm Vô thượng Bồ-đề.

Đức Thế Tôn khen:

–Lành thay, lành thay! Này Ma-ha Ca-diếp! Ông hay khuyến phát các Đại Bồ-tát, ông hay thành tựu vô lượng công đức.

Nếu là việc làm hay tự hại và hại người thì Đại Bồ-tát trọn chẳng làm. Hoặc lời nói có thể tự hại mình hại người, Đại Bồ-tát cũng hoàn toàn chẳng nói.

Bấy giờ Bồ-tát Đức Tăng bạch:

–Bạch Thế Tôn! Nếu là việc làm hay lời nói có thể tự hại mình hại người, tất cả Bồ-tát đều trọn chẳng làm, thì tại sao xưa kia, thời Đức Phật Ca-diếp, Đức Thế Tôn còn làm Bồ-tát Đại thừa một đời làm đại Phạm chí tên Thọ Đề nói:

–Đạo Bồ-đề rất là khó được, đâu có kẻ ô trược mà làm nên việc ấy, tôi chẳng muốn thấy.

Bạch Thế Tôn! Thuở xưa Phạm chí Thọ Đề nói như vậy là có nghĩa gì?

Đức Phật dạy:

–Này Đức Tăng! Đối với Như Lai và Bồ-tát ông chớ nên nghi ngờ. Vì Phật và Bồ-tát thành tựu phương tiện chẳng thể nghĩ bàn. Phật và Bồ-tát an trụ các thứ phương tiện giáo hóa chúng sinh.

Này Đức Tăng! Ông nên lắng nghe khéo suy nghĩ, có kinh tên Phương Tiện Ba-la-mật-đa, ta sẽ nói cho ông. Bồ-tát từ thuở Phật Nhiên Đăng đến nay lần lần học phương tiện, nay cũng sẽ vì ông mà khai thị phân biệt một phần nhỏ.

Này Đức Tăng! Lúc Đại Bồ-tát thấy Phật Nhiên Đăng liền được Vô sinh pháp nhẫn, từ đó đến nay không có sai lầm chơi cười mất chánh niệm, cũng không có tâm bất định, trí tuệ chẳng tổn giảm.

Này Đức Tăng! Đại Bồ-tát như bản nguyện của mình được Vô sinh nhẫn, sau bảy ngày thì có thể được thành Vô thượng Bồ-đề, nếu muốn trăm kiếp cũng có thể được thành. Vì chúng sinh mà Đại Bồ-tát thọ tất cả thân, tùy ở chỗ nào, mà dùng năng lực trí tuệ và tùy theo sự mong cầu đều được trọn sở nguyện, rồi sau mới thành Vô thượng Bồ-đề.

Này Đức Tăng! Đại Bồ-tát dùng sức phương tiện trong vô lượng kiếp ở các thế giới cũng không ưu sầu vì chẳng chán lìa. Đây gọi là Bồ-tát hành phương tiện.

Lại nữa, này Đức Tăng! Bao nhiêu thiền định nếu người Thanh văn nhập thân tâm bất động bèn tự cho là đã nhập Niết-bàn, còn Bồ-tát nhập thì thân tâm tinh tấn không có giải đãi, dùng bốn nhiếp pháp nhiếp lấy chúng sinh, do đại Bi nên dùng sáu pháp Ba-la-mật-đa giáo hóa chúng sinh. Đây gọi là Đại Bồ-tát hành phương tiện.

Lại nữa, này Đức Tăng! Như bản nguyện mình, Bồ-tát ở cung trời Đâu-suất mà có thể được Vô thượng Bồ-đề chuyển đại pháp luân, chẳng phải là không được. Nhưng Bồ-tát ở cung trời Đâu-suất suy nghĩ rằng: “Người Diêm-phù-đề không thể lên Thiên cung để nghe lãnh giáo pháp, còn chư Thiên Đâu-suất có thể xuống Diêm-

phù-đề nghe pháp.” Do đây Đại Bồ-tát rời cung trời Đâu-suất mà ở Diêm-phù-đề thành Phật. Đây gọi là Đại Bồ-tát hành phương tiện.

Lại nữa, này Đức Tăng! Như bản nguyện của mình, Đại Bồ-tát từ Đâu-suất xuống cõi Diêm-phù-đề chẳng vào thai mẹ cũng có thể thành Phật. Nhưng nếu không vào thai mẹ sẽ có các chúng sinh nghi rằng: Bồ-tát này từ đâu đến là Trời, là Rồng, là Quỷ Thần, là Càn-thát-bà hay biến hóa ra? Nếu họ nghi ngờ thì họ chẳng thể nghe lãnh giáo pháp, chẳng thể tu hành để dứt phiền não. Thế nên Đại Bồ-tát chẳng phải chẳng vào thai mẹ mà thành Phật. Đây gọi là Đại Bồ-tát hành phương tiện.

Này Đức Tăng! Chớ nghĩ rằng Bồ-tát thực ở thai mẹ. Vì sao? Vì Đại Bồ-tát thực chẳng ở thai mẹ. Vì sao? Vì Đại Bồ-tát nhập vô cấu định, chẳng xuất định ấy mà rời Đâu-suất thiên xuống Diêm-phù-đề, cho đến ngồi cội Bồ-đề. Chư Thiên Đâu-suất cho rằng Bồ-tát đã mạng chung chẳng còn trở lại đây. Nhưng lúc ấy Bồ-tát ở Đâu-suất thiên tự bất động mà hiện vào thai, thọ năm dục, hoặc xuất gia và khổ hạnh. Tất cả chúng sinh cho đó là thực, nhưng với Bồ-tát đều là sự biến hóa cả. Bồ-tát biến hóa vào thai, thọ năm dục, hiện tự vui thú, xuất gia khổ hạnh, tất cả đều là Bồ-tát biến hóa làm ra. Vì sao? Vì Bồ-tát bấy giờ sở hành thanh tịnh chẳng còn nhập thai, vì từ lâu đã chán lìa. Đây gọi là Đại Bồ-tát hành phương tiện.

Này Đức Tăng! Do duyên cớ gì mà hiện thân tợ voi trắng sáu ngà vào thai mẹ?

Này Đức Tăng! Trong tam thiên đại thiên thế giới này, Bồ-tát tối tôn nhất, vì đã thành tựu pháp bạch tịnh nên hiện tợ bạch tượng vương vào thai mẹ, không có Trời, Rồng, Quỷ Thần nào làm như vậy mà nhập thai mẹ. Đây gọi là Đại Bồ-tát hành phương tiện.

Này Đức Tăng! Do duyên cớ gì mà Bồ-tát ở thai mẹ đủ mười tháng rồi sau mới xuất thai? Vì có các chúng sinh hoặc cho rằng chẳng đủ mười tháng thì thân đồng tử chẳng đầy đủ. Vì thế nên Bồ-tát hiện ở trong thai đủ mười tháng, từ lúc mới vào đến mãn mười tháng, thời gian giữa ấy thường có chư Thiên đến bên mẹ lễ kính đi vòng quanh, bấy giờ chư Thiên thấy thân Bồ-tát ở lầu cao bảy báu trang nghiêm hơn cả cung trời. Thấy cảnh tốt ấy, có hai vạn bốn

ngàn Thiên tử phát tâm Vô thượng Bồ-đề. Đây gọi là Đại Bồ-tát hành phương tiện.

Này Đức Tăng! Do duyên cớ gì mà Bồ-tát từ hông bên phải của mẹ mà nhập thai? Hoặc có chúng sinh nghi rằng Bồ-tát do tinh huyết cha mẹ mà sinh. Vì dứt sự nghi ấy và hiện hóa sinh nên từ hông bên phải mà vào. Đã từ hông mẹ vào rồi không có vết vào và Ma Gia Phu Nhân thân tâm khoái lạc từ trước chưa từng có. Đây gọi là Bồ-tát hành phương tiện.

Này Đức Tăng! Do duyên cớ gì mà Bồ-tát khi sinh ra ở tại vườn vắng vẻ chớ chẳng sinh tại trong nhà và trong thành? Từ trước đến giờ Bồ-tát thường ưa thích chỗ vắng vẻ và tán thán chỗ vắng vẻ, tán thán chỗ núi rừng nhàn tĩnh và hành pháp tịch diệt. Nếu Bồ-tát sinh tại trong nhà thì Trời, Rồng, Quỷ Thần, Càn-thát-bà chẳng mang hoa hương kỹ nhạc đến cúng dường. Nhân dân thành Ca-tỳ-la-vệ hoang mê phóng dật tự cao chẳng có thể cúng dường Bồ-tát. Vì thế nên Bồ-tát sinh tại chỗ vắng vẻ mà chẳng ở nhà và trong thành. Đây gọi là Đại Bồ-tát hành phương tiện.

Này Đức Tăng! Do duyên cớ gì mà mẹ Bồ-tát ngước vịn cành cây Vô-ưu mà sinh Bồ-tát? Hoặc có chúng sinh nghi lúc sinh Bồ-tát, phu nhân Ma-gia cũng đau đớn khổ não như các nữ nhân khác, nên thị hiện thọ khoái lạc lúc sinh Bồ-tát, vì thế mà phu nhân Ma-gia ngước vịn cành cây Vô-ưu mà sinh Bồ-tát. Đây gọi là Đại Bồ-tát hành phương tiện.

Này Đức Tăng! Do duyên cớ gì mà lúc sinh, Bồ-tát từ hông bên phải của mẹ chánh niệm xuất hiện mà chẳng từ thân phần khác? Trong tam thiên đại thiên thế giới, Bồ-tát tối tôn tối thắng, chẳng nhân nữ căn trụ, chẳng nhân nữ căn xuất. Đây là Nhất sinh bổ xứ Bồ-tát thị hiện như vậy, chẳng phải các người phạm hạnh khác. Vì thế mà Bồ-tát từ hông bên phải xuất hiện, khi ra rồi, không còn dấu vết, trước sau như vậy. Đây gọi là Đại Bồ-tát hành phương tiện.

Này Đức Tăng! Do duyên cớ gì mà Bồ-tát lúc sơ sinh được vị trời Thích Đề-hoàn Nhân dùng y báu hứng lấy mà chẳng phải trời, người khác? Thích Đề-hoàn Nhân khi xưa phát nguyện này: Bồ-tát

lúc sơ sinh tôi sẽ dùng y báu hứng lấy.” Do Bồ-tát thiện căn vi diệu làm tăng lợi ích chư Thiên, tin kính cúng dường. Đây gọi là Đại Bồ-tát hành phương tiện.

Này Đức Tăng! Do duyên cớ gì lúc vừa sinh ra Bồ-tát đi bảy bước mà chẳng sáu chẳng tám? Quyết định Bồ-tát có đại thần lực, siêng năng tinh tấn và tướng đại trượng phu, muốn thị hiện cho chúng sinh mà người khác chẳng thị hiện được như vậy. Nếu do bảy bước lợi ích chúng sinh thì Bồ-tát đi sáu bước, nếu do tám bước lợi ích chúng sinh thì Bồ-tát đi bảy bước. Vì thế nên không ai đỡ dắt Bồ-tát tự đi bảy bước chẳng phải sáu chẳng phải tám. Đây gọi là Đại Bồ-tát hành phương tiện.

Này Đức Tăng! Do duyên cớ gì Bồ-tát đi bảy bước rồi xướng lời như vầy: “Ở trong thế giới, ta tối tôn tối thắng lìa già, bệnh, chết.” Lúc bấy giờ trong chúng hàng Đế Thích, Phạm vương, chư Thiên và chư Thiên tử có lòng kiêu mạn tự cho mình là tôn quý nhất trong thế giới, rồi họ cao ngạo không lòng cung kính. Bồ-tát nghĩ rằng các Thiên tử này có tâm kiêu mạn, do kiêu mạn họ sẽ mãi mãi chịu khổ đọa ba ác đạo. Vì thế nên Bồ-tát phát lời nói trên: “Trong thế giới, ta tối tôn tối thắng, lìa già, bệnh, chết.” Lúc Bồ-tát xướng như vậy, âm thanh vang khắp tam thiên đại thiên thế giới. Hoặc có chư Thiên, Bồ-tát chưa tập họp nghe tiếng xướng ấy đều vân tập đến. Lúc ấy chư Thiên cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô sắc chắp tay cung kính hướng Bồ-tát mà hành lễ, đều bảo nhau: “Chưa từng có”.

Đây gọi là Đại Bồ-tát hành phương tiện.

Này Đức Tăng! Do duyên cớ gì mà Bồ-tát đi bảy bước rồi cười lớn? Bồ-tát chẳng do ham muốn mà cười, chẳng do khinh mạn mà cười. Bấy giờ Bồ-tát suy nghĩ: “Các chúng sinh này trước kia có tham, sân, si và các phiền não nay cũng có như vậy. Trước kia ta đã khuyên họ phát tâm Bồ-đề, nay ta đã thành mà các chúng sinh ấy biếng lười nên vẫn ở trong sinh tử khổ não chưa dứt được phiền não. Các chúng sinh này xưa cùng ta đồng thời phát tâm Bồ-đề, nay ta đã thành Vô thượng Bồ-đề mà các chúng sinh này vì biếng lười nên còn ở trong sinh tử khổ não. Các chúng sinh hạ liệt này vì lợi dưỡng mà

chẳng siêng tu tinh tấn cầu Nhất thiết trí. Các chúng sinh này nay còn cung kính lễ bái cúng dường ta. Thuở ấy ta sinh tâm đại Bi nay ta đã mãn sở nguyện.” Do duyên cớ này mà Bồ-tát cười lớn. Đây gọi là Đại Bồ-tát hành phương tiện.

Này Đức Tăng! Do duyên cớ gì mà lúc sơ sinh thân thể Bồ-tát sạch sẽ không cấu uế, mà Đế Thích và Phạm vương còn tắm rửa Bồ-tát? Vì muốn cho Đế Thích, Phạm vương và chư Thiên dâng cúng dường và cũng do thế pháp anh nhi sơ sinh phải tắm rửa nên dù thân sạch sẽ không dơ mà Bồ-tát khiến Thích, Phạm tắm rửa. Đây gọi là Đại Bồ-tát hành phương tiện.

Này Đức Tăng! Do duyên cớ gì mà lúc ở chỗ không nhàn, Bồ-tát chẳng liền đến đạo tràng mà trở lại vào cung? Vì Bồ-tát muốn các căn đầy đủ nên hiện ở cung điện tự vui năm dục rồi sau đó bỏ thiên hạ mà đi xuất gia. Lại muốn khuyến hóa người rời bỏ năm dục cạo râu tóc mặc pháp phục xuất gia nên thị hiện trở về cung điện mà chẳng ở chỗ không nhàn liền đến đạo tràng. Đây gọi là Đại Bồ-tát hành phương tiện.

Này Đức Tăng! Do duyên cớ gì mà Bồ-tát vừa sinh được bảy ngày, phu nhân Ma-gia mạng chung? Đây là thọ mạng của phu nhân hết chẳng phải lỗi nơi Bồ-tát. Trước kia lúc ở cung trời Đâu-suất, Bồ-tát dùng Thiên nhãn thấy phu nhân Ma-gia mạng căn mãn mười tháng rồi còn lại bảy ngày, Bồ-tát bèn rời cung trời Đâu-suất. Bồ-tát dùng phương tiện biết mạng căn phu nhân sắp hết nên đến hạ sinh, chẳng phải lỗi Bồ-tát. Đây gọi là Đại Bồ-tát hành phương tiện.

Này Đức Tăng! Do duyên cớ gì mà Bồ-tát học các kỹ nghệ sách luận, bắn cung, cỡi ngựa hành quân mưu lược? Vì học thế pháp vậy. Trong tam thiên đại thiên thế giới không một sự việc gì mà Bồ-tát chẳng biết. Hoặc thi kệ, hoặc từ biện, ứng biện, hoặc chú thuật, hoặc hý tiếu, hoặc ca vũ đánh nhạc, hoặc công xảo, lúc sinh ra Bồ-tát đã biết giỏi tất cả. Đây gọi là Đại Bồ-tát hành phương tiện.

Này Đức Tăng! Do duyên cớ gì mà Bồ-tát nạp vương phi thể nữ quyến thuộc? Bồ-tát chẳng vì lý do ái dục. Vì sao? Vì Bồ-tát là

bậc trượng phu ly dục. Lúc ấy nếu chẳng thị hiện có vợ con, thì có chúng sinh sẽ bảo Bồ-tát chẳng phải nam tử trượng phu, nếu nghi như vậy thì chúng sinh sẽ mắc vô lượng tội. Vì muốn dứt sự nghi ấy nên cưới Thích chủng nữ thị hiện có La-hầu-la. Chớ cho rằng La-hầu-la là cha mẹ hòa hợp sinh ra. Chính La-hầu-la từ Thiên cung mạng chung xuống nhập thai chẳng phải do cha mẹ hòa hợp. Lại do vì La-hầu-la có bản nguyện làm con trai của Nhất sinh bổ xứ Bồ-tát. Còn nàng Cù-di thì thuở Phật Nhiên Đăng lúc trao bảy cành hoa sen cho Phạm chí có nguyện rằng:

–Từ đây về sau, cho đến Nhất sinh bổ xứ, Phạm chí này sẽ luôn là chồng tôi, tôi là vợ của y.

Phạm chí nhận bảy cành hoa sen ấy rồi nói rằng:

–Dù tôi chẳng nhận mà nay nên thỏa mãn sở nguyện của thiện nữ này.

Nguyện như vậy rồi chẳng lìa thiện căn bảy hoa sen, vì thế nên Bồ-tát nạp nàng Cù-di làm vợ. Lại Nhất sinh Bồ-tát thành tựu thị hiện ở trong cung điện thể nữ. Lúc ấy Bồ-tát thành tựu diệu sắc, chư Thiên cúng dường, thành tựu xuất gia. Thích chủng nữ đều thấy các sự đầy đủ như vậy tâm nàng chuyên nhất lập nguyện phát Bồ-đề tâm, nguyện tôi có đủ các sự vi diệu như vậy. Vì khiến Cù-di phát tâm nguyện ấy mà Bồ-tát nạp nàng làm vợ. Lại còn có đại tâm chúng sinh cư gia thọ năm dục lạc cùng các quyến thuộc. Vì khiến họ xả năm dục xuất gia nên Bồ-tát thị hiện ở cung điện giàu sang thọ năm dục lạc rồi bỏ quyến thuộc đi xuất gia. Chúng sinh ấy thấy vậy nghĩ rằng: “Bồ-tát thọ năm dục tối diệu vô thượng mà còn có thể bỏ được đi xuất gia, huống là chúng ta mà chẳng đi xuất gia.”

Lại nữa, vợ con quyến thuộc ấy vốn đều là lúc Bồ-tát hành đạo dùng thiện pháp hóa độ họ, mà họ cũng từng phát nguyện thường làm quyến thuộc của Bồ-tát cho đến Nhất sinh bổ xứ. Vì muốn tăng ích pháp bạch tịnh cho các người ấy nên Bồ-tát thị hiện cùng họ làm quyến thuộc. Lại nữa, vì muốn giáo hóa bốn vạn hai ngàn thể nữ cho họ phát tâm Bồ-đề và cũng làm cho nhiều kẻ khác chẳng đọa ác đạo mà Bồ-tát thị hiện ở cung điện với quyến thuộc. Lại nữa, tất cả nữ

nhân đều bị lửa dục thiêu đốt, nếu họ thấy Bồ-tát liền lìa dâm dục. Lại nữa, Bồ-tát biến hóa nhiều thân nhan mạo như nhau. Các nữ nhân kia cùng vui với Hóa Bồ-tát mà đều tưởng là thực Bồ-tát. Lúc ấy Bồ-tát thường tại thiền định tu an lạc hạnh. Như Hóa Bồ-tát thọ năm dục không có tưởng dục, thực Bồ-tát cũng vậy từ thuở Phật Nhiên Đăng đến nhất sinh đã rời lìa dâm dục. Đây gọi là Đại Bồ-tát hành phương tiện Xa-nặc và Kiền-trắc bản nguyện cũng như vậy.

Này Đức Tăng! Do duyên cớ gì mà Bồ-tát ngồi dưới cội cây Diêm-phù-đề tư duy? Đó là vì muốn hóa độ bảy ức chư Thiên. Lại cũng muốn cha mẹ biết Bồ-tát tất định cạo bỏ râu tóc, mặc pháp phục xuất gia. Lại cũng muốn thị hiện tăng ích trí tuệ, bóng cây Diêm-phù-đề theo che mát là vì muốn cho thiện căn chúng sinh tăng ích. Do những cớ ấy mà Bồ-tát ngồi thiền tư duy dưới cây Diêm-phù-đề. Đây gọi là Đại Bồ-tát hành phương tiện.

Này Đức Tăng! Do duyên cớ gì mà Bồ-tát chẳng thích năm dục xuất thành dạo xem? Vì Bồ-tát muốn thị hiện thấy người già bệnh chết vậy. Vì khiến quyến thuộc biết Bồ-tát do sợ già bệnh chết mà xuất gia học đạo, chẳng phải vì cống cao tổn giảm quyến thuộc mà xuất gia, chính vì muốn lợi ích quyến thuộc mà Bồ-tát xuất gia, Bồ-tát thấy lỗi họa tại gia nên xuất gia. Nhưng Bồ-tát vì hiển bày nỗi khổ già bệnh chết của tất cả chúng sinh nên thị hiện chẳng ưa năm dục xuất thành dạo xem. Đây gọi là Đại Bồ-tát hành phương tiện.

Này Đức Tăng! Do duyên cớ gì mà giữa đêm Bồ-tát vượt thành xuất gia? Vì muốn lợi ích thiện căn cho chúng sinh, Bồ-tát tùy ở chỗ nào đều tăng ích thiện căn cho chúng sinh. Cũng vì pháp bạch tịnh nên xa lìa năm dục chẳng bảo quyến thuộc mà đi xuất gia, rời lìa những hoan lạc mà trọn chẳng lìa pháp bạch tịnh, vì các lẽ trên đây mà Bồ-tát nữa đêm vượt thành xuất gia. Đây gọi là Đại Bồ-tát hành phương tiện.

Này Đức Tăng! Do duyên cớ gì mà Bồ-tát dùng giấc ngủ trùm che cung nhân thể nữ rồi mới đi xuất gia? Vì muốn mọi người đổ lỗi xuất gia cho chư Thiên. Bồ-tát nghĩ rằng: “Sau khi ta đi xuất gia,

trong hàng thân thuộc hoặc có người sinh lòng sân hận, họ sẽ gây tội đọa ác đạo nên muốn họ tưởng do chư Thiên khiến cung nhân thể nữ ngủ say rồi mở cửa thành dẫn đường bay trên không mà đi, do đây đối với Bồ-tát họ càng sinh lòng kính tin.” Vì thế mà Bồ-tát thị hiện dùng giấc ngủ che trùm cung nhân thể nữ rồi đi xuất gia. Đây gọi là Đại Bồ-tát hành phương tiện.

Này Đức Tăng! Do duyên cớ gì mà Bồ-tát sai Xa-nặc dắt ngựa trắng mang y báu anh lạc đưa về cung? Vì muốn quyến thuộc biết Bồ-tát chẳng tham tại gia danh y thượng phục và những châu ngọc anh lạc. Bồ-tát cũng muốn người khác học theo bỏ rời những sở hữu mà xuất gia trong Phật pháp, trì hạnh bốn Thánh chủng, duy chẳng được đi xuất gia nếu cha mẹ chẳng cho phép. Đây gọi là Đại Bồ-tát hành phương tiện.

Này Đức Tăng! Do duyên cớ gì mà Bồ-tát lấy dao tự cắt tóc? Trong tam thiên đại thiên thế giới không có Trời, Rồng, Quỷ Thần, Càn-thát-bà, Nhân phi nhân nào có thể đương cận oai đức của Bồ-tát huống là có thể kham cắt tóc của Bồ-tát. Lại muốn cho chúng sinh thâm tín rằng vì muốn xuất gia mà Bồ-tát tự cầm dao cắt tóc mình. Lại vì hộ niệm cho Tịnh Phạn vương: “Vua Tịnh Phạn sinh ác tâm tự thị oai quyền mà truyền rằng ai cạo tóc Thái tử con trai ta sẽ bị tru lục.” Lúc vua nghe tin Thái tử tự cầm dao cắt tóc mình, ác tâm của vua liền dứt. Đây gọi là Đại Bồ-tát hành phương tiện.

Này Đức Tăng! Ông nên lắng nghe! Do duyên cớ gì mà Bồ-tát khổ hạnh sáu năm? Đây chẳng phải do túc nghiệp dư báo mà Bồ-tát chịu khổ ấy. Vì muốn cho các chúng sinh ở trong tất cả ác nghiệp báo hay sinh lòng lo sợ mà quy hướng Bồ-tát. Lại thuở Phật Ca-diếp, Bồ-tát có thốt lời như vầy: “Tôi chẳng muốn thấy đạo nhân đầu trọc ấy, đâu có người trọc mà có thể được Bồ-đề, đạo Bồ-đề sâu xa khó được. Việc này cũng là phương tiện của Bồ-tát nên biết ý nghĩa của nó. Do duyên cớ gì mà Bồ-tát phát lời thô ác ấy?”

Này Đức Tăng! Thuở Phật Ca-diếp xuất thế, có Bà-la-môn Tử tên Thọ Đề có năm thân hữu đều là con trai của đại Bà-la-môn trước đã học Đại thừa rồi vì lâu ngày thân cận ác tri thức mà mất tâm Bồ-

đề. Năm người này phụng sự ngoại đạo chẳng tin Phật pháp, hiểu ngoại đạo ngữ chẳng hiểu Phật ngữ, hiểu ngoại đạo pháp chẳng hiểu Phật pháp. Ngoại đạo sư, thầy của năm người này được năm người phụng sự, tự nói ta là Phật Thế Tôn là Nhất thiết trí, ta cũng có đạo Bồ-đề. Lúc ấy Bà-la-môn Tử Thọ Đề muốn dùng phương tiện dẫn dụ năm thân hữu trở lại thành bảo khí chuyển đổi tà tâm ngoại đạo của họ, nên đến nhà ngõa sư nói:

–Nay tôi muốn thấy đạo nhân đầu trọc, đâu có người trọc mà có thể được Bồ-đề, đạo Bồ-đề sâu xa khó được. Ít lúc sau, Thọ Đề cùng năm thân hữu cùng ở chỗ vắng, ngõa sư đến hướng Thọ Đề tán thán Phật Ca-diếp Như Lai Ứng Chánh Biến Tri và bảo Thọ Đề cùng đến chỗ Phật. Thọ Đề suy nghĩ rằng năm thân hữu này thiện căn chưa thuần thục, nếu tôi khen Phật mà chê ngoại đạo sư thì họ sẽ nghi ngờ, vậy chưa nên đến chỗ Phật. Suy nghĩ rồi Thọ Đề vì tự hộ bản nguyện, vì Bát-nhã ba-la-mật-đa báo hành phương tiện nên nói với ngõa sư rằng:

–Tôi chẳng muốn thấy đạo nhân đầu trọc ấy, đâu có người trọc mà có thể được Bồ-đề, đạo Bồ-đề sâu xa khó được.

Này Đức Tăng! Thế nào là Bồ-tát thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa báo?

Bồ-tát hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, không có niệm tưởng Bồ-đề không có niệm tưởng Phật, bấy giờ chẳng thấy Phật chẳng thấy Bồ-đề, cũng chẳng ở trong thấy Bồ-đề cũng chẳng ở ngoài thấy Bồ-đề, cũng chẳng ở trong ngoài thấy Bồ-đề, như vậy biết rằng Bồ-đề là không, không có pháp. Vì Thọ Đề biết tất cả pháp không có vì hành phương tiện nên nói:

–Tôi chẳng muốn thấy đạo nhân đầu trọc, đâu có người trọc mà có thể được Bồ-đề, đạo Bồ-đề sâu xa khó được.

Này Đức Tăng! Lúc khác, Thọ Đề cùng năm người đến bên sông, do thần lực của Phật để hóa độ năm người nên ngõa sư đến Thọ Đề nói:

–Ông nên cùng tôi đồng đến chỗ Phật cúng dường lễ bái tôn trọng tán thán, Phật xuất thế rất là khó gặp.

Thọ Đề nghe vị ngõa sư tán thán nên chẳng chịu đi. Ngõa sư

liền nắm tóc Thọ Đề kéo đi theo mình thẳng đến chỗ Phật. Năm thân hữu thấy vậy nghĩ rằng: “Theo quốc pháp nếu ai bị người nắm tóc kéo mà cáo quan thì người nắm tóc kéo bị tử tội. Nay Đức Phật ấy có công đức gì mà khiến ngõa sư chẳng kể tử tội, nắm tóc Thọ Đề kéo đến chỗ Phật lễ bái cúng dường cung kính tôn trọng và tán thán.” Vì suy nghĩ như vậy, nên năm người khuynh tâm đi theo đến chỗ Phật Ca-diếp, đã thấy Phật rồi bản nguyện liền phát, sinh lòng kính tin? Sinh lòng kính tin rồi liền ở trước Phật trách Thọ Đề:

–Đức Thế Tôn đây có oai đức như vậy, trước anh đã nghe sao chẳng có lòng kính tin.

Năm người ấy thấy oai Đức Phật, lại nghe thuyết pháp, nên trở lại phát tâm Vô thượng Bồ-đề. Phật Ca-diếp thấy năm người ấy tâm ý chuyên nhất, vì họ mà trình tự nói Bồ-tát tạng không thoái chuyển luân Đà-la-ni Kim cang cú Vô sinh pháp nhẫn. Năm người ấy nghe pháp liền được vô sinh pháp nhẫn.

Này Đức Tăng! Thuở ấy nếu Thọ Đề tán thán Phật Ca-diếp mà chẳng tán thán ngoại đạo sư thì năm người ấy sẽ chẳng chịu đến gặp Phật huống là sinh lòng kính tin.

Này Đức Tăng! Vì giáo hóa năm người ấy cho họ học Đại thừa nên Thọ Đề dùng Bát-nhã ba-la-mật-đa quả báo thực hành phương tiện mà nói:

–Tôi chẳng muốn thấy đạo nhân đầu trọc, đâu có người trọc mà có thể được Bồ-đề, đạo Bồ-đề rất sâu khó được.

Này Đức Tăng! Bất thoái Bồ-tát đối với Phật không nghi, đối với Bồ-đề không nghi, đối với Phật pháp không nghi. Đây gọi là Đại Bồ-tát hành phương tiện.

Lại nữa, Bồ-tát vì giáo hóa năm người và tự hiển thị nghiệp báo do nghiệp chướng nên hiện khổ hạnh sáu năm. Chẳng phải như những chúng sinh khác chẳng thấy chẳng biết đối với Sa-môn, Bà-la-môn trì giới nói lên lời ác ngôn như vậy. Hoặc biết, chẳng biết, hoặc hiểu chẳng hiểu, những chúng sinh ấy mãi mãi thọ khổ chẳng được lợi ích, phải đọa ba ác đạo. Vì những chúng sinh ấy tự hiện tạo nghiệp cũng tự hiện chịu báo, nên Đức Như Lai thị hiện chịu báo ấy.

Này Đức Tăng! Đại Bồ-tát không có tất cả chướng ngại nghiệp báo. Do vì có chúng sinh chê bai các Sa-môn, Bà-la-môn trì giới mà phải ưu não che lấp tâm chẳng được giải thoát, chẳng đắc đạo quả, muốn trừ lòng ưu não của họ nên Bồ-tát thị hiện thọ nghiệp báo như vậy. Chúng sinh thấy rồi họ sẽ nghĩ rằng: “Bậc Nhất sinh bổ xứ Bồ-tát phỉ báng Phật Ca-diếp mà còn được giải thoát đắc quả, huống là ta chẳng biết mà nói ác ngôn, nay ta nên tự hối quá, chẳng còn tạo ác nghiệp nữa.”

Này Đức Tăng! Lại vì hàng phục ngoại đạo mà Bồ-tát khổ hạnh sáu năm chớ chẳng phải nghiệp báo chướng ngại. Vì sao? Vì ở thế gian có các Sa-môn, Bà-la-môn mỗi ngày họ ăn một hạt mè một hạt gạo, họ tự cho được thanh tịnh giải thoát. Vì điều phục họ mà Bồ-tát thị hiện mỗi ngày ăn một hạt mè, một hạt gạo. Nếu Bồ-tát ăn vật thực thô rít còn chẳng thể được Thánh đạo huống là thanh tịnh giải thoát. Vì thế nên Bồ-tát nói tôi chẳng muốn thấy đạo nhân đầu trọc, đâu có người trọc mà có thể được Bồ-đề, đạo Bồ-đề rất sâu khó được. Do duyên cớ này mà Bồ-tát hiện sáu năm khổ hạnh để điều phục năm mươi hai trăm ngàn thô hạnh chư Thiên và ngoại đạo thần tiên, các thô hạnh Bồ-tát. Đây gọi là Đại Bồ-tát hành phương tiện.

❧

Kinh Đại Bảo Tích - Quyển 108- Pháp Hội 38: Đại Thừa Phương Tiện (Phần 3)

KINH ĐẠI BẢO TÍCH

QUYỂN 108

Hán dịch: Đời Đông Tấn, Cư sĩ Trúc-nan-đề, người nước Thiên Trúc.

Pháp hội 38: ĐẠI THỪA PHƯƠNG TIỆN (Phần 3)

Này Đức Tăng! Do duyên cớ gì mà Bồ-tát sau khi ăn món thượng diệu rồi khí lực sung túc đến cây Bồ-đề mà chẳng để thân gầy ốm đến cây Bồ-đề?

Này Đức Tăng! Bồ-tát có thể chẳng ăn uống, thân thể gầy ốm mà thành Vô thượng Bồ-đề huống là có ăn mè ăn gạo. Lúc ấy vì thương các chúng sinh vị lai mà Bồ-tát ăn món thượng diệu ấy. Vì sao? Vì các chúng sinh thiện căn chưa thuần thục, không ăn uống mà muốn cầu đạo, bởi các chúng sinh ấy còn bị khổ đói khát chẳng thể được trí tuệ, nếu hạnh an lạc thì được trí tuệ chiếu rõ các pháp chớ chẳng phải khổ hạnh. Vì thế nên Bồ-tát khai thị cho chúng sinh hành an lạc hạnh mà được trí tuệ, cũng vì thương chúng sinh vị lai muốn khiến chúng sinh bắt chước ta ăn món thượng diệu ấy, do các cớ ấy mà Bồ-tát hiện ăn món thượng diệu của nàng Tu-xá-khư rồi thành tựu ba mươi bảy pháp trợ Bồ-đề, được Vô thượng Chính đẳng Chánh giác. Cô gái thí thực cũng thành tựu pháp trợ Bồ-đề. Lại nên biết Bồ-tát ở trong một thiền định sinh tâm hoan hỷ suốt trăm ngàn kiếp chẳng ăn uống vẫn có thể an trụ. Đây gọi là Đại Bồ-tát hành phương tiện.

Này Đức Tăng! Do duyên cớ gì mà Bồ-tát xin cỏ nơi Thiên tử Cát An trải chỗ ngồi? Vì chư Phật quá khứ trải tòa giải thoát chẳng dùng vật tốt lụa là và cũng vì muốn Thiên tử Cát An thành tựu pháp trợ Bồ-đề. Lúc Cát An trao cỏ cho Bồ-tát rồi phát tâm Vô thượng Bồ-đề. Này Đức Tăng! Nay ta thọ ký cho Thiên tử Cát An ấy ở đời vị lai sẽ được thành Phật hiệu Vô Cấu Như Lai Ứng Chánh Biến Tri.

Đây gọi là Đại Bồ-tát hành phương tiện.

Này Đức Tăng! Do duyên cớ gì mà Bồ-tát ngồi dưới cây Bồ-đề khiến ác ma Ba-tuần đến chẳng muốn Bồ-tát liền thành Vô thượng Bồ-đề?

Này Đức Tăng! Ma vốn chẳng thể tự đến dưới cây Bồ-đề nếu Bồ-tát chẳng nghĩ đến. Lúc ấy Bồ-tát ngồi dưới cây Bồ-đề suy nghĩ như vầy: “Trong bốn thiên hạ ai là Bậc chí tôn nhất, bốn thiên hạ này hiện nay thuộc về ai?” Bồ-tát liền biết: “Ác ma Ba-tuần là tối tôn trong Dục giới, nay ta đấu với ma, nếu ma chẳng bằng ta thì tất cả chúng sinh trong Dục giới đều chẳng bằng.” Bấy giờ sẽ có chư Thiên đại chúng hòa hợp đến dưới cây Bồ-đề, họ đến rồi sẽ ắt sinh lòng tin. Ma chúng, Trời, Rồng, Quỷ Thần, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, tất cả đại chúng như vậy đến vây quanh cây Bồ-đề, thấy Bồ-tát Sư Tử du hý hoặc phát tâm Vô thượng Bồ-đề, hoặc phát tâm Thanh văn, Duyên giác, hoặc sinh tín tâm, cho đến thấy Bồ-tát, do nhân duyên này thảy đều được giải thoát.

Này Đức Tăng! Suy nghĩ như vậy rồi, Bồ-tát phóng ánh sáng nơi tướng lông trắng giữa lông mày làm cho cung điện Ba-tuần tối đen. Bấy giờ do ánh sáng bạch hào chiếu khắp nên cả tam thiên đại thiên thế giới đều rất sáng. Trong ánh sáng ấy phát ra tiếng như vầy:

–Con trai dòng Thích-ca ấy xuất gia học đạo nay sẽ thành Vô thượng Bồ-đề quá cảnh giới ma, thắng chúng ma, giảm tổn tất cả ma chúng đương lai, nay Bồ-tát ấy chiến đấu với ma. Nghe âm thanh này Ba-tuần rất ưu sầu như bị tên bắn vào tim. Ma Ba-tuần nghiêm bị bốn chủng binh chật ba mươi sáu do-tuần đến bao cây Bồ-đề muốn hại Bồ-tát. Bấy giờ Bồ-tát trụ đại Từ, đại Bi trí tuệ, dùng tay kim sắc báo thân của trí tuệ chỉ xuống đất, tất cả ma chúng liền tan rã, tám vạn bốn ngàn ức Trời, Rồng, Quỷ Thần, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, Cưu-bàn-trà thấy Bồ-tát oai đức thân thể đẹp lạ dung nhan đoan nghiêm, oai lực dũng kiện, đều phát tâm Vô thượng Bồ-đề. Đây gọi là Đại Bồ-tát hành phương tiện.

Này Đức Tăng! Do duyên cớ gì mà Như Lai trong bảy ngày,

bảy đêm chẳng xả kiết già ngồi xem cây Bồ-đề mắt chẳng nháy? Này Đức Tăng! Lúc ấy có chư Thiên Sắc giới tu hạnh tịch diệt. Chư Thiên này thấy Như Lai ngồi kiết già, họ sinh lòng hoan hỷ và nghĩ rằng: Nay chúng ta tìm coi tâm của Sa-môn Cù-đàm y cứ nơi đâu. Suốt bảy ngày bảy đêm chư Thiên ấy tìm xem mà chẳng tìm được chỗ y cứ của một tâm niệm của Như Lai. Chư Thiên ấy càng vui đẹp hơn, có ba vạn hai ngàn Thiên tử phát tâm Vô thượng Bồ-đề nguyện rằng: “Đời vị lai chúng tôi cũng sẽ được hạnh tịch diệt nhìn cây Bồ-đề như vậy. Vì thế nên khi thành Phật đạo rồi Như Lai suốt bảy ngày bảy đêm ngồi kiết già nhìn cây Bồ-đề mắt chẳng nháy.” Đây gọi là phương tiện của Như Lai.

Này Đức Tăng! Lúc hành Bồ-tát đạo trong vô lượng a-tăng-kỳ kiếp nguyện ban vui giải thoát cho tất cả chúng sinh, mà do duyên cớ gì sau khi thành Phật đạo chờ Phạm vương thỉnh rồi Như Lai mới thuyết pháp?

Này Đức Tăng! Như Lai biết có số đông chư Thiên quy y và tôn trọng Phạm vương, họ nhận rằng Phạm Thiên vương hóa sinh chúng sinh, là tối tôn trong thế giới, ngoài Phạm Thiên vương không ai có thể tạo được thế giới. Vì muốn chư Thiên chúng sinh lòng chánh tín nên Như Lai chờ Phạm Thiên vương đến thỉnh thuyết pháp. Một khi Phạm vương cúi đầu thì chư Thiên đã quy y Phạm vương đều quy y Phật và họ cùng nhau nói:

–Phạm vương khuyến thỉnh Như Lai thuyết pháp.

Này Đức Tăng! Như Lai có đại oai đức nên Phạm vương đến chỗ Phật thỉnh chuyển pháp luân. Này Đức Tăng! Nếu Như Lai không dùng thần lực thì Phạm Thiên vương ấy không thể có tâm thỉnh Phật chuyển pháp luân được. Do vì có các chúng sinh quy y Phạm vương, Đức Như Lai muốn các chúng sinh ấy rời Phạm vương nên chờ Phạm vương đến khuyến thỉnh thuyết pháp để lấy Phạm vương chứng minh vậy.

Này Đức Tăng! Lúc Phạm Thiên vương thỉnh Phật chuyển pháp luân, có sáu mươi tám trăm ngàn Phạm thiên phát tâm Vô thượng Bồ-đề nói:

–Đây thật là Phật ở trong chúng sinh là tối tôn tối thắng,

nguyện tôi đời sau được trí tuệ oai đức như vậy. Đây gọi là Như Lai phương tiện.

Này Đức Tăng! Trước kia ta thuyết pháp thị hiện chúng sinh mười nghiệp đạo nhân duyên, hoặc là Bồ-tát, hoặc là Như Lai, trong mười nghiệp ấy thị hiện phương tiện chỉ có hàng trí giả mới biết nghĩa ấy.

Này Đức Tăng! Ông chớ nên nghĩ rằng Bồ-tát còn có tội nghiệp vi tế. Nếu Bồ-tát còn có pháp bất thiện vi tế thì không bao giờ có sự ngồi đạo tràng thành Vô thượng Bồ-đề. Vì sao? Vì Như Lai thành tựu tất cả thiện pháp, dứt tất cả pháp bất thiện, không có tập khí nghiệp báo sinh tử, không bao giờ còn có sót thừa chẳng dứt diệt, huống là có nghiệp báo chướng ngại.

Này Đức Tăng! Nếu có các chúng sinh cho rằng không nghiệp báo, họ chẳng tin nghiệp báo, thì vì chúng sinh ấy mà Như Lai thị hiện nhân duyên nghiệp báo. Như Lai thực không có nghiệp báo. Ta là Pháp Vương còn chịu nghiệp báo huống là các chúng sinh khác mà chẳng chịu. Vì chúng sinh ấy mà thị hiện như vậy. Thế nên Như Lai tự hiện nghiệp duyên.

Này Đức Tăng! Như Lai không có tất cả nghiệp chướng. Ví như thư sư học giỏi thư luận, dạy các tuổi thơ tùy theo các tuổi thơ mà khen các thư chương, chẳng phải thư sư ấy có chướng ngại nơi các thư chương. Thư sư ấy nghĩ rằng, các ấu đồng đây theo học với tôi, tôi nên xướng như vậy cho chúng nó học theo. Thư sư ấy chẳng phải vì chẳng thông đạt mà xướng như vậy.

Này Đức Tăng! Cũng vậy, Như Lai học giỏi nơi tất cả pháp rồi nói như vậy, thị hiện như vậy để khiến các chúng sinh hành nghiệp thanh tịnh.

Này Đức Tăng! Ví như đại y sư giỏi trị lành được tất cả các bệnh, tự mình không bệnh mà ở trước bệnh nhân tự uống thuốc đắng, các bệnh nhân thấy vậy bắt chước uống thuốc đều được lành bệnh.

Này Đức Tăng! Cũng vậy, Như Lai tự trừ tất cả bệnh phiền não rồi, với tất cả pháp không có chướng ngại hay thị hiện tất cả pháp, do nghiệp bất thiện như vậy mắc báo như vậy, hiện nhân duyên như

vậy để khiến chúng sinh trừ bỏ nghiệp chướng thân, khẩu, ý mà tu hành tịnh hạnh.

Này Đức Tăng! Ví như con trai nhỏ của trưởng giả hay cư sĩ, cha mẹ thương yêu giao nó cho nhũ mẫu, bấy giờ nhũ mẫu không có bệnh mà vì đứa trẻ nên tự uống thuốc đắng để cho sữa được tốt.

Này Đức Tăng! Cũng vậy, Như Lai là cha lành của tất cả thế giới tự mình không bệnh mà vì chúng sinh thị hiện có bệnh. Như Lai vì giáo hóa các chúng sinh chẳng biết nghiệp báo nên thị hiện do nghiệp như vậy nên mắc báo như vậy. Chúng sinh nghe biết rồi lòng họ kinh sợ trừ bỏ ác nghiệp chẳng làm ác duyên.

Bấy giờ Đức Phật lại bảo Trí Thắng Bồ-tát:

–Này Trí Thắng! Thuở quá khứ thời kỳ ta gặp Phật Nhiên Đăng xuất thế có năm trăm khách buôn vì tìm châu báu mà vào biển lớn. Trong bọn có một ác nhân nhiều gian ngụy thường làm ác nghiệp không hề ăn năn. Người này giỏi võ hằng làm giặc cướp, đoạt tài sản người khác, gây dựng sự nghiệp, nay giả làm khách buôn cùng đi chung một thuyền. Lúc được nhiều châu báu trở về, người ác này muốn giết tất cả năm trăm khách buôn trên thuyền để cướp tất cả châu báu làm của riêng mình. Bấy giờ hướng Đạo sư trong đoàn khách buôn tên Đại Bi chiêm bao thấy thần biển đến mách rằng: “Trong đoàn của ông có tên ấy là ác nhân hằng làm giặc cướp đoạt của người, nay nó sinh ác tâm muốn giết cả năm trăm người để lấy trọn châu báu. Nếu để nó giết cả năm trăm người này thì nó gây thành nghiệp đại nghịch. Vì sao? Vì năm trăm người này là Bồ-tát không thoái chuyển hướng Vô thượng Bồ-đề, nếu ác nhân ấy giết họ mắc tội đại nghịch thì trong thời gian mỗi người này từ lúc mới phát tâm đến thành Phật, ác nhân ấy phải thường ở tại địa ngục. Ông là Đạo Sư phải có phương tiện gì khiến ác nhân ấy chẳng phạm tội đọa địa ngục, mà năm trăm Bồ-tát này cũng được toàn thân mạng.” Sau khi được thần biển mách, Đạo sư Đại Bi suy nghĩ: “Ta phải dùng phương tiện gì làm cho ác nhân ấy khỏi đọa địa ngục mà năm trăm khách buôn cũng được toàn thân mạng?” Suy nghĩ như vậy rồi, Đạo sư giữ kín không nói sự ấy với một ai.

Bấy giờ thuyền chờ gió bảy ngày sau sẽ trở về Diêm-phù-đề.

Bảy ngày đã qua, Đạo sư tự nghĩ không còn có phương tiện nào khác ngoài việc phải trừ tên ác nhân ấy mới cứu thoát đoàn khách buôn năm trăm người này. Nếu ta nói sự này cho người khác biết thì năm trăm khách buôn này sẽ sinh ác tâm giết tên ác nhân ấy và họ sẽ phải đọa ác đạo. Nay ta nên tự mình giết ác nhân ấy, dù do cớ giết này mà ta phải đọa địa ngục chịu khổ ta có thể nhẫn thọ được, chớ nên để ác nhân ấy gây nghiệp đại nghịch hại năm trăm Bồ-tát mà nó phải đọa địa ngục mãi mãi chịu khổ.

Này Trí Thắng! Khi suy nghĩ như vậy rồi, Đạo sư Đại Bi sinh lòng thương xót rằng: “Tôi hộ mạng năm trăm người và cam chịu khổ địa ngục thế cho ác nhân mà hại tên ác nhân ấy.” Đạo sư liền cầm mâu nhọn đâm chết ác nhân khiến đoàn khách buôn an ổn về đến Diêm-phù-đề.

Này Trí Thắng! Ông chớ có nghi, thuở ấy, Đạo sư Đại Bi chính là thân ta, năm trăm khách buôn là năm trăm Bồ-tát tại Hiền kiếp này và sẽ thành Phật cũng tại kiếp này.

Này Trí Thắng! Thuở ấy vì ta hành đại Bi phương tiện nên được siêu việt trăm ngàn kiếp nạn sinh tử. Còn ác nhân ấy, sau khi chết, sinh lên cõi trời.

Này Trí Thắng! Ông nên biết! Chớ có nghĩ rằng Bồ-tát có nghiệp báo chướng ngại như vậy mà được siêu việt trăm ngàn kiếp nạn sinh tử. Sự việc thuở ấy chính là sức phương tiện của Bồ-tát.

Này Trí Thắng! Vì hóa độ tất cả chúng sinh mà Như Lai sử dụng phương tiện thị hiện cho cây giáo vàng đâm vào chân mình. Đó là do thần lực của Phật khiến giáo đâm vào chân. Vì sao? Vì thân Kim cương của Như Lai không gì làm lủng đứt được.

Này Trí Thắng! Ngày trước trong thành Xá-vệ có hai mươi người đều là bậc tối hậu thân. Hai mươi người này lại có hai mươi kẻ thù đều nghĩ, tôi sẽ làm thân hữu đến nhà nó, để thừa dịp giết nó chẳng cho ai biết. Do thần lực của Phật, cả bốn mươi người đều đến chỗ Phật. Vì muốn điều phục bốn mươi người ấy, nên Phật ở giữa đại chúng bảo Tôn giả Đại Mục-kiền-liên:

–Này Đại Mục-kiền-liên! Nay trong chỗ đất này có cây giáo vàng muốn đâm vào chân phải của ta.

Cây giáo vàng liền từ đất trồi lên độ một cánh tay. Tôn giả Đại Mục-kiền-liên bạch rằng:

–Bạch Thế Tôn! Nay tôi sẽ lấy cây giáo này ném nó qua thế giới phương khác.

Đức Phật dạy:

–Này Đại Mục-kiền-liên! Chẳng phải khả năng của ông. Nay cây giáo này còn cắm trong đất sức ông không thể nhổ lên được.

Tôn giả Đại Mục-kiền-liên dùng đại thần lực đến nhổ cây giáo ấy, cả tam thiên đại thiên thế giới đều đại chấn động mà chẳng lay động được cây giáo ấy. Bấy giờ Như Lai dùng sức thần thông thăng lên trời Tứ Thiên vương, cây giáo vàng ấy cũng bay theo Phật. Đức Phật thăng lên trời Đao-lợi, trời Dạ-ma, trời Đâu-suất, trời Hóa lạc, trời Tha hóa tự tại cho đến trời Phạm thiên, cây giáo vàng ấy cũng vẫn bay theo Phật. Phật lại từ Phạm thiên trở xuống Diêm-phù-đề trong thành Xá-vệ, nơi chỗ ngồi trước, cây giáo ấy cũng trở về chỗ đất cũ dựng đứng hướng mũi về phía Phật. Phật dùng tay mặt nắm lấy cây giáo, tay trái đặt trên đất rồi lấy chân phải đạp lên mũi giáo. Cả tam thiên đại thiên thế giới đều chấn động mạnh.

Tôn giả A-nan đứng dậy để hở vai áo bên phải tác lễ bạch:

–Bạch Thế Tôn! Thuở xưa Như Lai tạo nghiệp gì mà nay chịu báo này?

Đức Phật dạy:

–Này A-nan! Vì đời quá khứ trong lúc đi thuyền vào biển ta cầm mâu đâm chết người. Do nghiệp duyên ấy mà bị báo này.

Thuật đến đây, Đức Phật bảo Bồ-tát Trí Thắng:

–Lúc ta nói nghiệp báo nhân duyên như vậy, hai mươi người thù ác kia tự nghĩ rằng Đức Như Lai Pháp Vương còn mắc báo ác nghiệp như vậy huống là bọn ta chẳng chịu ác báo, hai mươi người này liền đảnh lễ Phật bạch: “Nay chúng con hướng Phật hối quá chẳng dám che giấu. Bạch Thế Tôn! Con trước có ác tâm muốn giết hại những người ấy, nay con lại hối quá chẳng dám che giấu.”

Này Trí Thắng! Lúc ấy Đức Phật vì hai mươi người đó mà nói

về tạo tác nghiệp duyên và tận diệt nghiệp duyên. Nghe pháp xong, hai mươi người đó được chánh giải và trong đại chúng lúc ấy cũng có bốn vạn người được chánh giải. Ví cớ sự ấy mà Như Lai thị hiện cây giáo vàng đâm vào chân phải. Đây gọi là Như Lai phương tiện.

Này Trí Thắng! Do duyên cớ gì mà Như Lai vốn không bệnh lại cầu hoa sen xanh nơi thần y Kỳ Vức để ngửi để xổ? Lúc ấy Như Lai chế giới giải thoát chưa bao lâu có năm trăm Tỳ-kheo là bậc tối hậu thân thường ở trong các khu rừng tu tập. Các Tỳ-kheo ấy bị bệnh, thuốc cũ hư mục không chữa trị được. Các Tỳ-kheo ấy kính thuận giới Phật chế, chẳng tìm thuốc khác, chẳng uống thuốc khác. Như Lai liền nghĩ: “Làm cách nào để các Tỳ-kheo nghe theo mà uống các thuốc khác. Nếu ta thuận theo thì các Tỳ-kheo kia sẽ tìm và uống các loại thuốc. Vì sao? Nếu ta không thuận theo thì những người đời sau sẽ phạm Thánh pháp, biết như vậy nên hành phương tiện cầu hoa Ưu-bát-la nơi thần y Kỳ Vức để ngửi cho xổ.”

Bấy giờ Tịnh cư thiên đến chỗ các Tỳ-kheo bệnh mà bảo:

–Các Đại đức nên tìm thuốc khác chớ giữ bệnh mà chết.

Các Tỳ-kheo đáp:

–Chúng tôi chẳng dám trái lời dạy của Đức Thế Tôn. Chúng tôi chưa được tự tại, chúng tôi thà chết chớ chẳng trái lời Phật, chúng tôi chẳng tìm thuốc tốt đầy dư.

Tịnh cư thiên nói:

–Này các Đại đức! Đức Như Lai Pháp Vương tìm thuốc tốt khác mà bỏ thuốc cũ hư, vậy các Đại đức nên tìm thuốc khác.

Các Tỳ-kheo nghe xong hết nghi nên tìm thuốc khác, uống thuốc khác sau đó được lành bệnh. Được lành bệnh rồi, không quá bảy ngày chứng quả A-la-hán.

Này Trí Thắng! Nếu Đức Như Lai chẳng tìm thuốc khác thì các Tỳ-kheo bệnh ấy cũng chẳng tìm thuốc khác. Nếu họ chẳng tìm và uống thuốc khác thì chẳng bao giờ hết bệnh và chứng quả A-la-hán. Đây gọi là Như Lai phương tiện.

Này Trí Thắng! Do duyên cớ gì mà Đức Như Lai vào thành khất thực mang bát không trở ra?

Này Trí Thắng! Đức Như Lai không có nghiệp chướng. Lúc ấy Đức Như Lai thương xót các Tỳ-kheo đương lai hoặc có người vào thành ấp khất thực vì kém phước đức mà khất thực chẳng được, họ sẽ nghĩ rằng: Như Lai Thế Tôn công đức thành tựu vào thành khất thực còn mang bát không trở ra huống là chúng ta thiện căn kém mỏng. Chúng ta chẳng nên vì khất thực chẳng được mà sinh phiền muộn, do vì thương người sau như vậy nên Đức Như Lai thị hiện vào thành khất thực mang bát không trở ra.

Này Trí Thắng! Ông chớ cho rằng ác ma Ba-tuần có thể che đậy tâm của các trưởng giả, cư sĩ, Bà-la-môn trong thành khiến họ chẳng bố thí thực phẩm. Vì sao? Vì ác ma Ba-tuần không có khả năng đoạn tuyệt thực phẩm của Như Lai. Đó là do thần lực của Phật khiến Ba-tuần che đậy tâm các trưởng giả cư sĩ chớ chẳng phải năng lực ác ma làm được. Phật cũng hoàn toàn không có nghiệp chướng, vì hóa độ chúng sinh mà Phật thị hiện bát không trở ra. Lúc ấy Phật và các vị Tỳ-kheo chẳng được ăn, tất cả Thiên ma và chư Thiên khác nghĩ: “Phật và chúng Tăng chẳng được ăn chừng đó ưu sầu chăng?” Đêm ấy họ thấy Phật và chúng Tăng chẳng có một niệm ưu não, tâm cũng chẳng thay đổi trước sau, vẫn bình đẳng. Thấy vậy, có bảy ngàn Thiên tử đối với Như Lai sinh lòng kính tin. Phật vì họ thuyết pháp, tất cả đều được Pháp nhãn tịnh.

Này Trí Thắng! Sau đó trong thành các trưởng giả, cư sĩ liền đến chỗ Phật đảnh lễ sám hối. Phật vì họ thuyết pháp bốn Thánh đế, có hai vạn người nơi tất cả pháp được Pháp nhãn tịnh. Đây gọi là Như Lai phương tiện.

Này Trí Thắng! Do duyên cớ gì mà cô gái Bà-la-môn Chiên-già dùng chậu gỗ cột nơi bụng phỉ báng Như Lai rằng: “Do Sa-môn Cù-đàm làm cho tôi có thai phải cung cấp tôi áo chăn ăn uống?”

Này Trí Thắng! Trong sự việc ấy Như Lai không có nghiệp chướng. Nếu có, Như Lai có thể ném nàng ấy ra ngoài hằng hà sa thế giới. Do phương tiện mà Như Lai thị hiện nghiệp chướng ấy để hóa độ các chúng sinh chẳng hiểu biết. Vì sao? Vì đời đương lai sẽ có các Tỳ-kheo xuất gia học đạo trong Phật pháp, hoặc có người bị kẻ khác phỉ báng rồi sinh lòng hổ thẹn chán nản mà xả giới hoàn

tục. Do vì Như Lai đã thị hiện duyên sự ấy, các Tỳ-kheo đời sau nếu có bị phỉ báng họ nên nghĩ rằng: “Đức Như Lai thành tựu tất cả thiện pháp đủ đại oai đức mà còn bị phỉ báng huống là chúng ta.” Do suy nghĩ như vậy, họ sẽ không hổ thẹn chán nản và sẽ tu tập tịnh diệu phạm hạnh.

Này Trí Thắng! Cô gái Bà-la-môn Chiên-già ấy thường bị ác nghiệp che chướng nên nhiều bất tín, nay nàng ấy ở trong Phật pháp chẳng điều phục, luôn bị ác nghiệp che chướng, cho đến trong giấc mộng cũng sinh lòng phỉ báng lúc thức dậy vui mừng, nàng ấy mạng chung sẽ đọa địa ngục.

Này Trí Thắng! Ta có thể dùng phương tiện khác trừ các nghiệp bất thiện của nàng ấy cứu nàng khỏi sinh tử. Hoặc có lúc Như Lai chẳng cứu người khác. Vì sao? Vì Như Lai đối với tất cả chúng sinh không có tâm thiên lệch. Đây gọi là Như Lai phương tiện.

Này Trí Thắng! Do duyên cớ gì mà các Bà-la-môn giết cô gái Bà-la-môn Tôn-đà-lợi rồi chôn trong hào vườn Kỳ hoàn?

Này Trí Thắng! Lúc ấy Như Lai biết rõ sự việc trên mà bỏ chẳng nói. Như Lai thành tựu Nhất thiết trí, tâm không chướng ngại, có thể dùng thần lực làm cho lưỡi dao ấy chẳng phạm vào thân cô gái. Như Lai biết cô gái Tôn-đà-lợi mạng căn sắp hết tất bị người giết, do đó phương tiện khiến các ngoại đạo lộ bày nghiệp ác và đọa vào chỗ khổ não. Sự việc như vậy duy có Phật biết, an trụ sự ấy, khiến nhiều chúng sinh phát tâm thanh tịnh thêm lớn thiện căn.

Lúc ấy trong bảy ngày Như Lai chẳng vào thành Xá-vệ, thời gian này Như Lai điều phục sáu mươi ức chư Thiên.

Quá bảy ngày chư Thiên và mọi người cùng tụ họp đến chỗ Phật. Như Lai vì họ thuyết pháp. Nghe pháp rồi có tám vạn bốn ngàn người nơi tất cả pháp được Pháp nhãn tịnh. Đây gọi là Như Lai phương tiện.

Này Trí Thắng! Do duyên cớ gì mà Như Lai và chúng Tăng trong ba tháng tại tụ lạc của Bà-la-môn Tỳ-lan-nhã ăn lúa ngựa? Lúc ấy ta biết trước Bà-la-môn đó tất sẽ quên bỏ sự thỉnh Phật và Tăng mà chẳng cung cấp uống ăn nhưng ta vẫn cố ý thọ thỉnh. Vì sao? Vì muốn độ năm trăm ngựa vậy. Bầy ngựa ấy đời trước đã từng học

Bồ-tát thừa rồi, đã từng cúng dường chư Phật quá khứ, do gần ác tri thức tạo ác nghiệp nên đọa súc sinh. Trong bầy có một ngựa lớn tên Nhật Tạng, là Đại Bồ-tát. Đời quá khứ, Bồ-tát Nhật Tạng ở trong nhân đạo đã từng khuyến hóa năm trăm người, nay là năm trăm ngựa nhỏ, phát tâm Bồ-đề, nay vì muốn độ năm trăm ngựa nhỏ nên thị hiện sinh trong loài ngựa. Do oai đức của ngựa lớn khiến năm trăm ngựa nhỏ tự biết túc mạng và trở lại được bản tâm nguyện đã từng mất.

Này Trí Thắng! Vì ta thương năm trăm Bồ-tát đọa trong loài ngựa muốn chúng được thoát ly súc sinh nên Như Lai biết trước mà vẫn nhận thỉnh.

Này Trí Thắng! Trong ba tháng, giảm nửa phần lúa ăn mỗi ngày của năm trăm ngựa nhỏ cúng dường chúng Tăng, giảm nửa phần lúa ăn mỗi ngày của ngựa lớn cúng dường Như Lai. Ngựa lớn, Bồ-tát Nhật Tạng, dùng tiếng loài ngựa thuyết pháp cho năm trăm ngựa nhỏ, cũng dạy sám hối lễ Phật và Tỳ-kheo-tăng cùng phát tâm cúng dường nửa phần ăn cho chúng Tăng. Năm trăm ngựa nhỏ sám hối rồi sinh lòng tịnh tín đối với Phật, Pháp, Tăng. Sau đó chẳng lâu bầy ngựa chết sinh cung trời Đâu-suất. Năm trăm Thiên tử này liền từ Thiên cung đến chỗ Phật tác lễ cúng dường nghe Phật thuyết pháp, nghe rồi chắc chắn đều được không thoái chuyển nơi Vô thượng Bồ-đề. Lúc ấy, năm trăm con ngựa khéo đều điều phục tâm ý, đời sau sẽ thành Bích-chi-phật. Bồ-tát Nhật Tạng đời sau sẽ cúng dường vô lượng chư Phật và sẽ thành tựu pháp trợ Bồ-đề sẽ được thành Phật hiệu Thiện Điều Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Tri.

Này Trí Thắng! Trong thế gian này không có thượng phẩm mỹ vị nào mà Như Lai chẳng được. Trong tam thiên đại thiên thế giới không có mỹ vị nào giống được mỹ vị của Như Lai đã ăn. Vì sao? Vì Như Lai được tướng đại nhân tên là Vị trung thượng vị. Dù là món ăn cực thô để vào miệng Như Lai liền thành thượng vị hơn cả diệu thực của chư Thiên. Do đây nên biết món ăn của Như Lai tối thắng tối diệu.

Này Trí Thắng! Lúc ấy A-nan lòng buồn phiền nghĩ rằng dòng

Chuyển luân vương xuất gia học đạo mà như kẻ hạ tiện ăn gạo lúa ngựa này. Ta biết tâm niệm A-nan liền trao cho A-nan một hạt bảo rằng: “Ông nếm hạt cơm này xem mùi vị nó thế nào?” A-nan nếm xong sinh lòng hy hữu bạch rằng:

–Bạch Thế Tôn! Tôi sinh trong vương gia lớn lên trong vương gia mà chưa từng được nếm mùi vị thượng diệu này. Ăn hạt cơm ấy xong, trọn bảy ngày bảy đêm A-nan chẳng ăn chẳng uống mà không thấy đói khát. Do đây mà biết rằng sự việc trên là phương tiện của Như Lai chớ chẳng phải nghiệp chướng.

Này Trí Thắng! Có Sa-môn, Bà-la-môn trì giới thọ người thỉnh như ta rồi biết thỉnh chủ hoang mê chẳng thể cung cấp hoặc họ chẳng chịu ở. Do cớ ấy mà Như Lai đã có chỗ hứa khả thị hiện thọ thỉnh đến ở và đồng thời thị hiện nghiệp báo nhân duyên.

Này Trí Thắng! Ông nên biết thường pháp của Như Lai là dù nhận người thỉnh rồi chẳng được cung cấp cũng chẳng để cho thỉnh chủ mang tội đọa ác đạo.

Này Trí Thắng! Lại vì trong năm trăm Tỳ-kheo cùng Như Lai an cư ăn gạo lúa ngựa ấy có bốn trăm Tỳ-kheo hễ thấy ngon tốt thì sinh lòng tham dục. Các Tỳ-kheo này nếu ăn ngon thì thêm lòng dục. Nếu ăn đồ thô xấu thì chẳng sinh lòng dục. Quá ba tháng an cư ấy rồi, bốn trăm Tỳ-kheo rời lìa tâm dâm dục chứng quả A-la-hán.

Này Trí Thắng! Vì điều phục năm trăm Tỳ-kheo và độ năm trăm Bồ-tát mắc báo súc sinh mà Đức Như Lai dùng sức phương tiện nhận ba tháng ăn gạo lúa ngựa chớ chẳng phải là nghiệp báo. Đây gọi là Như Lai phương tiện.

Này Trí Thắng! Do duyên cớ gì mà ngày thứ mười lăm lúc thuyết giới, Như Lai bảo Trưởng lão Ma-ha Ca-diếp: “Hôm nay ta đau lưng, ông nói bảy pháp Giác phần?”

Này Trí Thắng! Ngày ấy có tám ngàn Thiên tử do pháp Thanh văn mà tự điều phục hòa hợp cùng ngồi trong chúng. Chư Thiên tử này thuở quá khứ được Đại Ca-diếp giáo hóa kính tin Phật, Pháp, Tăng không còn buông lung, nhiều lần nghe Tỳ-kheo Đại Ca-diếp giảng bảy pháp giác phần.

Này Trí Thắng! Trừ Ma-ha Ca-diếp, dù có trăm ngàn Đức Phật

thuyết pháp cũng không làm cho tám ngàn Thiên tử này hiểu được.

Lúc ấy Đại Ca-diếp tuân lời Phật thuyết pháp, tám ngàn Thiên tử ấy nghe rộng nghĩa bảy pháp Giác phần liền ở nơi tất cả pháp được Pháp nhãn tịnh.

Này Trí Thắng! Nếu có chúng sinh thân mắc bệnh khổ không đến chỗ thuyết pháp được để cung kính nghe pháp. Họ nên nghĩ rằng: “Đức Phật là Pháp Vương, còn nghe thuyết bảy pháp Giác phần mà lành bệnh, huống là chúng ta mà chẳng đến nghe pháp, chẳng cung kính pháp.”

Này Trí Thắng! Vì điều phục chư Thiên và trừ bệnh khổ cho người cũng hiển bày kính trọng nơi pháp nên Như Lai bảo Đại Ca-diếp: Hôm nay ta đau lưng, ông nên thuyết bảy pháp Giác phần.” Vì sao? Vì tôn trọng pháp, nên biết Như Lai không có thân tứ đại thô trọng, huống là có bệnh hoạn. Đây gọi là Như Lai phương tiện.

Này Trí Thắng! Do duyên cớ gì lúc dòng Thích-ca bị phá, Đức Như Lai tự nói đau đầu?

Này Trí Thắng! Hoặc có chúng sinh nói: “Thế Tôn chẳng thể lợi ích thân tộc, cũng chẳng thương xót, chẳng muốn an ổn, xuất gia rồi dứt ý tưởng dòng họ, chẳng muốn cứu hộ.” Vì chẳng biết mà họ nói như vậy.

Này Trí Thắng! Như Lai đã sạch hết gốc khổ. Vì biết tâm niệm của các chúng sinh ấy nên Như Lai ngồi dưới cây xá gia tự nói đau đầu.

Này Trí Thắng! Hôm ấy ta nói với A-nan là ta đau đầu. Bấy giờ có ba ngàn Thiên tử đoạn kiến, lại có vô lượng chúng sinh hiếu sát cùng tập họp chỗ Phật. Vì họ mà ta thị hiện nghiệp chướng nói rằng: “Ta do thấy người khác sát sinh mà có lòng tùy hỷ nên mắc báo đau đầu.” Nghe lời này, có bảy ngàn trời và người được điều phục. Đây gọi là Như Lai phương tiện.

Này Trí Thắng! Do duyên cớ gì mà Bà-la-môn Phả-la-đọa dùng năm trăm cách chửi mắng Phật, Phật nghe mà vẫn nhẫn nhịn?

Này Trí Thắng! Đức Như Lai có thể dùng thần lực ném Bà-la-môn ấy để ở thế giới khác cũng có thể dùng thần lực khiến Bà-la-môn ấy chẳng thốt được một lời.

Này Trí Thắng! Lúc ấy có số đông người và trời thấy Đức Như Lai hay nhẫn được lời chửi mắng mà chẳng nói chẳng đáp, luôn an trụ nơi tâm xả, tâm bình đẳng, tâm lợi ích, tâm kham nhẫn, trước như sau sau như trước. Lúc ấy, có bốn ngàn trời, người phát tâm Vô thượng Bồ-đề. Như Lai thấy được sự kiện này. Còn Bà-la-môn Phả-la-đọa dùng đủ lời mắng chửi, thấy Thế Tôn không một lời đáp trả mà còn khởi tâm buông xả, thấy vậy, cũng sinh lòng kính tin, quy y Phật, Pháp, Tăng, gieo giống giải thoát. Đây gọi là Như Lai phương tiện.

Này Trí Thắng! Đề-bà-đạt-đa cùng Bồ-tát đời đời chung sinh một chỗ, đây cũng là phương tiện của Như Lai. Vì sao? Vì nhân nơi Đề-bà-đạt-đa mà ta được đầy đủ sáu pháp Ba-la-mật-đa cũng lợi ích vô lượng chúng sinh. Làm thế nào biết như vậy? Này Trí Thắng! Thuở nọ các chúng sinh hưởng thọ sung sướng chẳng biết làm việc bố thí, Bồ-tát hiện làm Chuyển luân vương muốn dạy họ làm việc bố thí, bấy giờ Đề-bà-đạt-đa hiện làm Phạm chí sinh tâm ganh ghét, đi đến chỗ Bồ-tát cầu xin quốc thành, vợ con và đầu mắt, tay chân, Bồ-tát đều hoan hỷ bố thí cả. Vô lượng chúng sinh thấy vậy tin hiểu việc bố thí mà nói rằng như Bồ-tát bố thí, tôi cũng bố thí như vậy, nguyện thành Bồ-đề.

Này Trí Thắng! Đề-bà-đạt-đa hoặc thấy Bồ-tát trì giới thanh tịnh muốn phá giới của Bồ-tát thọ trì, Bồ-tát vẫn chẳng hủy phạm tịnh giới. Vô lượng chúng sinh thấy Bồ-tát trì giới cũng bắt chước trì giới Bồ-tát.

Này Trí Thắng! Đề-bà-đạt-đa thấy Bồ-tát tu nhẫn nhục hoặc khinh chê mắng chửi, Bồ-tát vẫn chẳng sinh ác tâm mà đầy đủ Sằn-đề ba-la-mật-đa. Vô lượng chúng sinh thấy Bồ-tát dùng nhẫn nhục điều tâm cũng bắt chước tu nhẫn nhục.

Này Trí Thắng! Nên biết Đề-bà-đạt-đa làm lợi ích lớn cho Bồ-tát.

Như nay Đề-bà-đạt-đa thả voi lớn say muốn hại Như Lai cũng như ở núi Kỳ-xà-quật xô đá lớn, đều là phương tiện của Như Lai thị hiện chẳng phải tội nghiệp báo. Vì sao? Vì do phương tiện ấy mà lợi ích vô lượng chúng sinh.

Này Trí Thắng! Như Lai tổng nói nhân duyên mười nghiệp đều là Như Lai phương tiện thị hiện chẳng phải là nghiệp báo. Vì sao? Vì chúng sinh chẳng rõ nghiệp nhân cảm vời quả báo, nên vì chúng sinh mà Như Lai thị hiện nghiệp báo như vậy. Tạo nghiệp ấy rồi mắc báo như vậy. Nghiệp kia được tạo rồi mắc báo như vậy. Chúng sinh nghe xong họ lìa nghiệp ấy mà tạo nghiệp kia: họ lìa ác nghiệp mà tu tập thiện nghiệp.

Này Trí Thắng! Nay Đức Như Lai nói phương tiện rồi thị hiện phương tiện rồi, các phương tiện này phải giữ chặt cất kín chẳng nên nói với hạng người hạ liệt thiện căn kém mỏng. Vì sao? Vì kinh này chẳng phải chỗ hành của hàng Thanh văn, Bích-chi-phật huống là phàm phu hạ liệt mà có thể tin hiểu được. Kinh phương tiện này chẳng phải chỗ dùng của họ, chẳng phải các phàm khí thọ trì được. Chỉ có Bồ-tát là hay thuyết hay học kinh phương tiện này.

Này Trí Thắng! Ví như đêm tối thắp đèn sáng lớn thấy được tất cả đồ vật trong nhà. Cũng vậy, Bồ-tát nghe kinh này rồi thì thấy được tất cả đạo sở hành của Bồ-tát, trong tất cả pháp này là những pháp mà mình phải học. Đối với tất cả sở hành của Như Lai của Bồ-tát đều đã đến bờ giải thoát. Người giỏi hành đạo Bồ-tát chẳng lấy đó làm khó.

Này Trí Thắng! Nay ta sẽ nói về người muốn được đạo Bồ-đề và các thiện pháp, nghĩa là các thiện nam, thiện nữ nghe tin quá trăm ngàn do-tuần có chỗ giảng thuyết kinh phương tiện này thì nên đến đó để nghe. Vì sao? Vì nếu Bồ-tát được nghe kinh phương tiện này thì được ánh sáng hạnh, ở trong tất cả pháp trừ hết tâm nghi hối.

Lúc nói kinh này bốn chúng và các trời, người đều thành bảo khí đều nghe đều biết, kẻ chẳng phải bảo khí dù ở tại hội cũng chẳng nghe chẳng biết. Đối với trong kinh này tai còn chẳng nghe huống là miệng nói được, vì chẳng phải bảo khí, chẳng nhờ thần lực của Phật.

Lúc nói kinh này, có bảy vạn hai ngàn người phát tâm Vô thượng Bồ-đề.

Bấy giờ Tôn giả A-nan bạch Phật:

–Bạch Tôn! Kinh này tên gì, phụng trì thế nào?

Đức Phật dạy:

–Này A-nan! Kinh này tên là Phương Tiện Ba-la-mật-đa, cũng tên là Chuyển Phương Tiện Phẩm, cũng tên là Thuyết Phương Tiện Điều Phục, các ông nên phụng trì như vậy.

Đức Phật nói kinh này rồi, trí Thắng Bồ-tát lòng sinh vui mừng, cùng những hàng học Thanh văn thừa, học Bích-chi-phật thừa, học Bồ-tát thừa, Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di và Trời, Rồng, Quỷ Thần, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, Nhân phi nhân tất cả đại chúng nghe Phật nói như thế rồi, khen rằng:

–Lành thay, lành thay! Nay Phật đã nói xong kinh Đại thừa phương tiện.

❧