Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Linh Sơn Đại Tạng › Bộ Bảo Tích
Đại Tập 42 · Bộ Bảo Tích I · Số 310 (Quyển 1–40)
- Dịch giả
- Thích Tịnh Hạnh
- Thông tin
- Ghi trên sách: Sa Môn Thích Tịnh HạnhHội Văn Hóa Giáo Dục Linh Sơn Đài Bắc, 2000
Số 310 - Kinh Đại Bảo Tích - Quyển 1 - Phẩm Hội 1: Ba Luật Nghi (Phần 1)
LINH SƠN PHÁP BẢO ĐẠI TẠNG KINH
TẬP 42
BỘ BẢO TÍCH
I
SỐ 310
(Quyển 1 -> 40)
HỘI VĂN HÓA GIÁO DỤC
LINH SƠN ĐÀI BẮC XUẤT BẢN
SỐ 310
KINH ĐẠI BẢO TÍCH
QUYỂN 1
Hán dịch: Đời Đại Đường, Tam tạng Pháp sư Bồ-đề-lưu-chí.
Pháp hội 1: BA LUẬT NGHI (Phần 1)
Tôi nghe như vầy:
Một thuở nọ Đức Phật ở núi Kỳ-xà-quật nơi thành Vương xá. Núi đó cao đẹp, cỏ cây hoa quả đều xanh tốt sum suê. Chúng Trời, Rồng, Dạ-xoa, Tỳ-xá-bà, Khẩn-na-la… thường ở nơi đó.
Trong núi lại có các loài như sư tử, cọp, sĩi, kỳ lân, voi, ngựa, gấu…
Núi này có đủ các loài như chim công, chim két, nhồng, sáo, le le, chim nhạn, chim uyên ương, chim cộng mạng…
Các loài chim muông trong núi nhờ oai thần của Phật nên tất cả đều không bị tham dục, sân, si làm não hại, chẳng giết hại ăn thịt nhau, thương yêu nhau như tình mẫu tử.
Những cây mộc hương, cây am-ma-la, cây chân-thúc-ca, cây ni-câu-đà, cây chiên-đàn, cây trầm thủy mọc rậm thành rừng.
Khắp núi đầy những hoa đẹp. Trên đất có những hoa như: a-đề-mục-đa, chiêm-bà, ba-tra, bà-sư-ca, tô-mạn-na, do-đề-ca. Dưới nước có những hoa sen xanh, hoa sen đỏ, hoa sen vàng, hoa sen trắng, hoa ca-la-sa, hoa ma-ha ca-la-sa. Màu hoa hương hoa xen nhau
làm cho núi Kỳ-xà-quật vừa đẹp, vừa thơm diệu kỳ.
Trên núi này, nửa đêm thường có mây bao phủ, văng vẳng tiếng sấm, lất phất mưa bay, nước tám loại công đức chảy thấm nhuần khắp núi. Trong chốc lát, mây mưa đều tan. Kế đó một cơn gió thoảng làm mát cả lòng người khiến thân tâm đều nhẹ nhàng thư thái.
Trong núi ấy, nơi ở của chúng sinh và các loại cây quý tươi sáng như vòng hoa đẹp, muôn màu muôn vẻ, nguồn nước trong vắt hơn nước suối nguồn, khiến màu sắc càng đẹp hơn gấp bội.
Trong núi này có loại cỏ dịu mềm đủ cả sắc lẫn hương, xanh mướt bóng láng như lông ức chim công, thơm như hoa bà-sư-ca, chạm đến mịn nhuyễn như bông đâu-la. Do đó mặt đất mềm dịu, làm êm chân người đi không bao giờ đau rát. Khi dẫm lên cỏ lún xuống, khi giở chân lên cỏ trở lại như cũ như tấm thảm xanh mướt.
Trong núi có nhiều ao, hồ, suối chảy. Giữa nước trong mát đủ các loại hoa sen màu xanh, vàng, đỏ, trắng, hồng, tía, màu pha lê, màu vàng lửa… lớn như bánh xe mọc lên hương sen ngào ngạt khắp núi.
Đỉnh núi có tòa sen báu lớn tốt đẹp, kim cương xanh làm cọng, lưu ly làm tua, vàng diêm-phù-đàn làm cánh rộng lớn, chiên-đàn làm gương, ngọc mã não làm nhụy. Tòa sen báu này to rộng mênh mông như biển lớn.
Mười ức A-tu-la vương thường cầm mười ức lưới báu ma-ni nhiều màu giăng che phía trên bảo tòa. Mười ức Long vương rưới mưa thơm. Mười ức Kim sí điểu vương miệng ngậm giải lụa màu. Mười ức Khẩn-na-la vương chí thành chiêm ngưỡng. Mười ức Ma-hầu-la-già vương cung kính cúi nhìn. Mười ức Càn-thát-bà vương ca ngâm khen ngợi. Mười ức trăm ngàn đại Thiên đế bủa mây lành, rải các thứ hương bột, hương đốt, y phục, các thứ hoa, cùng tràng phan bảo cái. Mười ức Phạm vương cúi mình kính ngưỡng. Mười ức trời Tịnh cư chắp tay đảnh lễ. Mười ức Chuyển luân vương mang theo bảy loại báu đến núi ấy. Mười ức Hải vương rời biển lớn đến kính lễ bảo tòa.
Tòa sen báu này lại có vô số châu báu như ý kết hợp trang
nghiêm, mười ức bảo châu Quang minh ma-ni chiếu sáng, mười ức bảo châu Tịnh phước ma-ni xinh đẹp, mười ức bảo châu Biến chiếu ma-ni trong sạch, mười ức bảo châu Diệu quang ma-ni chói rỡ, mười ức bảo châu Tạp sắc ma-ni chiếu khắp, mười ức bảo châu Diêm phù tràng ma-ni vững vàng, mười ức bảo châu Kim cang sư tử ma-ni trang nghiêm, mười ức bảo châu Nhật tạng ma-ni rộng lớn, mười ức bảo châu Bất tư nghì ma-ni ánh đủ màu, mười ức bảo châu Như ý trang nghiêm vô tận.
Bảo tòa liên hoa này từ nơi căn lành vô thượng của Đức Như Lai, là chỗ mà chí ý của Bồ-tát ái mộ khắp hiện các nơi.
Bảo tòa này cũng từ pháp như huyễn mà có, cũng từ nghiệp lành, từ pháp tánh vô tránh, pháp tánh như mộng mà có. Pháp vô hành dùng để ấn. Thuận với lý vô trước, nên cùng khắp mười phương tất cả pháp giới. Do công đức thuận với cảnh giới Phật mà tạo nên.
Giả sử trong vô lượng a-tăng-kỳ kiếp cũng không thể ca ngợi hết sắc tướng xinh đẹp và công đức trang nghiêm của tòa sen báu này được.
Bấy giờ, Đức Thế Tôn ngồi kết già trên bảo tòa ấy. Bên bảo tòa có tám ngàn vị đại Tỳ-kheo đều hội họp như Tôn giả Kiều-trần-như, Tôn giả A-tháp-bà, Tôn giả Ma-sử-ba và các Tôn giả Ma-ha-nam, Ưu-đà-di, Gia-xá, Phú-na, Vô Cấu, Thiện Tý, Kiều-phạm-ba-đề, Ưu-lâu-tần-loa Ca-diếp, Già-da Ca-diếp, Na-đề Ca-diếp, Ma-ha Ca-diếp, Xá-lợi-phất, Đại Mục-kiền-liên, A-na-luật, Tu-bồ-đề, Ly-bà-đa, Phú-lâu-na Di-đa-la-ni Tử, Ưu-ba-ly, La-hầu-la, Nan-đà…, các vị Tỳ-kheo hàng đầu này đều đã giác ngộ đế lý tự tánh, hiện chứng thật tế, nhập bản tánh pháp, ra khỏi biển ba cõi. Các vị đi trong hạnh hư không của Như Lai, đều dứt hẳn phiền não, đều trụ nơi vô trụ, thực hành pháp không tịch tĩnh, dứt hết nghi hoặc đối với Đức Như Lai. Các vị đã vào trong biển trí tuệ của Phật, là bạn đem lại lợi ích cho thế gian. Các vị luôn hộ vệ tất cả chúng sinh, làm bạn đi sát theo họ. Các vị đã thông đạt cảnh giới Phật pháp. Các vị thệ nguyện hộ trì chánh pháp của chư Phật, hiện tiền được sinh chủng tánh Như Lai có thể hướng đến Nhất thiết chủng trí.
Lại có tám ngàn vị Đại Bồ-tát đều hội họp. Đứng đầu là các vị: Bồ-tát Phổ Hiền, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi, Bồ-tát Tối Thượng Trí Trí, Bồ-tát Tối Thượng Bảo Trí, Bồ-tát Nhất Thiết Ngữ Ngôn Trí, Bồ-tát Vô Trước Trí, Bồ-tát Hoa Thượng Trí, Bồ-tát Nhật Thượng Trí, Bồ-tát Nguyệt Thượng Trí, Bồ-tát Vô Cấu Thượng Trí, Bồ-tát Kim Cang Trí, Bồ-tát Viễn Trần Trí, Bồ-tát Quang Tràng, Bồ-tát Diệu Cao Tràng, Bồ-tát Bảo Tràng, Bồ-tát Vô Ngại Tràng, Bồ-tát Hoa Tràng, Bồ-tát Tịnh Tràng, Bồ-tát Nhật Tràng, Bồ-tát Đoan Nghiêm Tràng, Bồ-tát Ly Cấu Tràng, Bồ-tát Biến Chiếu Tràng, Bồ-tát Đà-la-ni Oai Đức, Bồ-tát Bảo Oai Đức, Bồ-tát Đại Oai Đức, Bồ-tát Kim Cang Trí Oai Đức, Bồ-tát Vô Cấu Oai Đức, Bồ-tát Nhật Oai Đức, Bồ-tát Nguyệt Oai Đức, Bồ-tát Phước Sơn Oai Đức, Bồ-tát Trí Chiếu Oai Đức, Bồ-tát Phổ Thắng Oai Đức, Bồ-tát Địa Tạng, Bồ-tát Hư Không Tạng, Bồ-tát Liên Hoa Tạng, Bồ-tát Bảo Tạng, Bồ-tát Nhật Tạng, Bồ-tát Thanh Tịnh Công Đức Tạng, Bồ-tát Pháp Hải Tạng, Bồ-tát Biến Chiếu Tạng, Bồ-tát Tề Tạng, Bồ-tát Thắng Liên Hoa Tạng, Bồ-tát Nhật Nhãn, Bồ-tát Tịnh Nhãn, Bồ-tát Vô Cấu Nhãn, Bồ-tát Vô Ngại Nhãn, Bồ-tát Phổ Minh Nhãn, Bồ-tát Thiện Lợi Trí Nhãn, Bồ-tát Kim Cang Nhãn, Bồ-tát Bảo Nhãn, Bồ-tát Hư Không Nhãn, Bồ-tát Phổ Nhãn, Bồ-tát Thiên Quan, Bồ-tát Chiếu Pháp Giới Ma-ni Quan, Bồ-tát Diệu Bồ-đề Ma-ni Quang, Bồ-tát Chiếu Thập Phương Quan, Bồ-tát Xuất Hiện Nhất Thiết Phật Tạng Quan, Bồ-tát Siêu Nhất Thiết Thế gian Quan, Bồ-tát Phổ Chiếu Quan, Bồ-tát Vô Ánh Tể Quan, Bồ-tát Chấp Trì Như Lai Sư Tử Tòa Quan, Bồ-tát Phổ Chiếu Pháp Giới Hư Không Quan, Bồ-tát Phạm Vương Kế, Bồ-tát Long Vương Kế, Bồ-tát Nhất Thiết Phật Biến Hóa Ảnh Tượng Kế, Bồ-tát Diệu Bồ-đề Kế, Bồ-tát Nhất Thiết Nguyện Hải Âm Thanh Ma-ni Vương Kế, Bồ-tát Phóng Nhất Thiết Như Lai Viên Quang Ma-ni Bảo Lôi Thanh Kế, Bồ-tát Nhất Thiết Hư Không Vô Sai Biệt Biểu Thị Ma-ni Bảo Võng Phú Kế, Bồ-tát Nhất Thiết Như Lai Pháp Luân Thanh Kế, Bồ-tát Nhất Thiết Tam Thế Danh Luân Thanh Kế, Bồ-tát Đại Quang, Bồ-tát Vô Cấu Quang, Bồ-tát Bảo Quang, Bồ-tát Ly Trần Quang, Bồ-tát Pháp Quang, Bồ-tát Tịch Tĩnh Quang, Bồ-tát Nhật Quang, Bồ-tát Thần Biến Quang, Bồ-tát Thiên Quang, Bồ-tát Phước Quang, Bồ-tát Trí Quang,
Bồ-tát Pháp Quang Minh, Bồ-tát Thần Thông Quang, Bồ-tát Quang Chiếu, Bồ-tát Hoa Quang, Bồ-tát Giác Quang Minh, Bồ-tát Phạm Quang, Bồ-tát Phổ Chiếu Quang, Bồ-tát Phạm Âm, Bồ-tát Hải Âm, Bồ-tát Địa Hống Âm, Bồ-tát Thế Gian Vương Âm, Bồ-tát Sơn Vương Âm, Bồ-tát Sơn Vương Tướng Kích Âm, Bồ-tát Biến Pháp Giới Âm, Bồ-tát Nhất Thiết Pháp Hải Lôi Âm, Bồ-tát Tồi Phục Chư Ma Âm, Bồ-tát Đại Bi Lý Thú Vân Lôi Âm, Bồ-tát Biến Tức Nhất Thiết Thế Gian Khổ Não Âm, Bồ-tát Pháp Thắng Dũng, Bồ-tát Thù Thắng Dũng, Bồ-tát Trí Thắng Dũng, Bồ-tát Phước Tu-di Thắng Dũng, Bồ-tát Công Đức Tối Thắng Dũng, Bồ-tát Danh Văn Thắng Dũng, Bồ-tát Phổ Quang Thắng Dũng, Bồ-tát Đại Từ Thắng Dũng, Bồ-tát Trí Chiếu Thắng Dũng, Bồ-tát Như Lai Chủng tánh Thắng Dũng, Bồ-tát Quang Đức, Bồ-tát Thắng Đức, Bồ-tát Pháp Dũng Đức, Bồ-tát Biến Chiếu Đức, Bồ-tát Pháp Đức, Bồ-tát Nguyệt Đức, Bồ-tát Hư Không Đức, Bồ-tát Bảo Đức, Bồ-tát Thật Đức, Bồ-tát Quang Đức, Bồ-tát Trí Đức, Bồ-tát Bà-la-đế Vương, Bồ-tát Pháp Đế Vương, Bồ-tát Tượng Đế Vương, Bồ-tát Phạm Đế Vương, Bồ-tát Sơn Đế Vương, Bồ-tát Chúng Đế Vương, Bồ-tát Thiên Đế Vương, Bồ-tát Tịch Tịnh Đế Vương, Bồ-tát Bất Động Đế Vương, Bồ-tát Tối Thắng Đế Vương, Bồ-tát Bồ-đề Tịch Tĩnh Thanh, Bồ-tát Vô Trước Thanh, Bồ-tát Địa Thanh, Bồ-tát Đại Hải Thanh, Bồ-tát Âm Thanh, Bồ-tát Chiếu Pháp Thanh, Bồ-tát Hư Không Thanh, Bồ-tát Nhất Thiết Thanh, Bồ-tát Thiện Căn Lôi Thanh, Bồ-tát Phát Ngộ Bản Nguyện Thanh, Bồ-tát Tồi Nhất Thiết Ma Quân Thanh, Bồ-tát Trí Tu-di Giác, Bồ-tát Hư Không Giác, Bồ-tát Thanh Tịnh Giác, Bồ-tát Vô Ngại Giác, Bồ-tát Khai Ngộ Giác, Bồ-tát Chiếu Tam Thế Giác, Bồ-tát Bảo Giác, Bồ-tát Quảng Đại Giác, Bồ-tát Phổ Quang Giác, Bồ-tát Pháp Giới Lý Thú Chiếu Giác,… Các vị Đại Bồ-tát này đều an trụ hạnh nguyện Phổ Hiền, chỗ làm không trụ trước, vì biến khắp tất cả cõi Phật. Các vị biến hiện vô biên thân, vì gần gũi tất cả chư Phật. Các vị duyên cảnh giới thanh tịnh vô hạn, vì rõ biết tất cả thần biến của chư Phật. Các vị đến đi vô lượng, vì không ngớt qua đến chỗ chư Phật hiện thành Chánh đẳng giác. Các vị có ánh sáng lớn vô biên, vì trong biển thật tướng của tất cả pháp được trí ánh sáng vô biên. Các vị nói vô tận
công đức trong vô biên kiếp, vì biện tài thanh tịnh. Các vị đồng hư không, vì trí sở hành cảnh thanh tịnh. Các vị không tựa nương chỗ nào, vì tùy ý lạc thế gian mà hiện sắc thân. Các vị xa lìa được sự ràng buộc che lấp, vì rõ biết không có chúng sinh giới. Các vị trí tuệ như hư không, vì phóng lưới quang minh khắp pháp giới. Các vị rốt ráo tịch tĩnh, vì tâm rất tịch tĩnh. Các vị trụ cảnh giới tánh trí tất cả Tổng trì. Các vị dũng mãnh vô úy nơi chánh định. Các vị mắt thấy suốt ngằn mé pháp giới. Các vị trụ vô sở đắc đối với tất cả pháp, dạo đi nơi biển trí vô biên, đã qua đến bờ trí tuệ Bát-nhã ba-la-mật-đa, đến Ba-la-mật-đa của tất cả thế gian, được tự tại nơi chánh định Ba-la-mật-đa.
Lại có năm trăm vị Tỳ-kheo-ni cùng hội họp Tỳ-kheo-ni Ma-ha Ba-xà-ba-đề, Tỳ-kheo-ni Cù-đàm-di, Tỳ-kheo-ni An Ổn, Tỳ-kheo-ni Ưu-bát-la Hoa, Tỳ-kheo-ni Dũ-cù-đàm-di, Tỳ-kheo-ni Gia-du-đà-la… làm thượng thủ.
Lại có năm trăm vị Ưu-bà-tắc đều hội họp, hàng thượng thủ là các Ưu-bà-tắc: Thiện Oai Đức, Tuệ Quang, Thiên Oai Đức, Danh Xưng Oai Đức, Siêu Danh Xưng Oai Đức, Thiện Tuệ, Nguyệt Đức, Nguyệt Hoan Hỷ, Đại Hoan Hỷ, La Hầu Hiền, Đại Hiền…
Lại có năm trăm vị Ưu-bà-di đến hội, dẫn đầu là các vị Ưu-bà-di Đại Quang, Thiện Quang, Thiện Thân, Khả Lạc Thân, Hiền Đức, Nguyệt Quang, Quang Minh, Thắng Quang, Thiện Nhãn…
Và có vô lượng Trời, Rồng, tám bộ chúng cung kính hầu quanh Đức Phật.
Đức Phật vì đại chúng mà nói ba luật nghi, luật tạng của tất cả Như Lai, hiện bày công hạnh của tất cả Bồ-tát, chiếu rõ pháp giới đi vào các pháp môn, có thể trang nghiêm tất cả cõi Phật, dẹp các tà luận, hàng phục ma oán, làm cho chúng sinh vui mừng, chỉ bày tâm loạn trược của hữu tình, tùy theo ý chúng sinh mà tuyên thuyết, khai thị soi chiếu các của chúng sinh khiến họ được tỏ ngộ.
Lúc đó Tôn giả Đại Ca-diếp đứng dậy để hở vai áo bên phải, quỳ chắp tay bạch:
–Bạch Thế Tôn! Nếu chúng sinh muốn cầu được mười Trí lực, bốn Vô sở úy của Phật, thì phải thọ trì và tu hành pháp gì? Thọ trì
pháp gì để được tăng trưởng thành tựu đạo hạnh của Như Lai? Thọ trì pháp gì để được viên mãn công đức chứng Vô thượng Chánh giác?
Đức Phật bảo Đại Ca-diếp:
–Lành thay! Lành thay! Này Ca-diếp! Ông nay vì muốn làm an ổn, lợi ích cho thế gian trời và người nên mới có thể hỏi Phật việc như vậy. Ông lắng nghe kỹ và khéo suy nghĩ ghi nhớ. Ta sẽ vì ông mà phân biệt nói rõ.
Tôn giả Đại Ca-diếp và đại chúng vâng lời dạy lắng nghe. Đức Phật bảo Ca-diếp:
–Này Đại Ca-diếp! Nếu chúng sinh muốn cầu được Trí lực, Vô sở úy của Phật, những chúng sinh này, thật ra không có chút pháp gì để được, cũng không chỗ nương tựa để gieo căn lành.
Này Đại Ca-diếp! Lúc Bồ-tát cầu Vô thượng Chánh giác, nếu có chỗ được đều là chấp trước. Nếu chấp trước là chấp lấy hữu vi ngoài Phật pháp, ngoài hữu vi chấp lấy vô vi. Như thế là đối với Phật pháp sinh sự chấp trước mà cho là giải thoát. Lúc chấp lấy giải thoát thì nắm cứng lấy Phật pháp chẳng bỏ rời. Nên biết người như vậy chẳng gọi là hướng đến đạo Vô thượng. Vì sao? Vì người này ở trong Phật pháp chấp có ngã mà chuyên cần tu tập, đó là vì luôn tương ưng với ngã chấp mà không lìa bỏ được, cũng chính là năng phân biệt và sở phân biệt. Do năng phân biệt và sở phân biệt đó mà bị nó làm hại. Khi đã bị nó làm hại thì rong ruổi chạy theo sự phân biệt. Nếu theo sự phân biệt để duyên cảnh thì có lưu chuyển; đã có lưu chuyển thì có quán xuyên; đã có quán xuyên thì có vọng tưởng; có vọng tưởng thì có phân biệt, do phân biệt càng thêm vọng tưởng; đã thêm vọng tưởng thì nhiều chấp trước mà lìa xa tịch tĩnh; đã lìa tịch tĩnh thì chạy theo cảnh duyên; đã chạy theo cảnh duyên thì có rong ruổi loạn động; đã có rong ruổi loạn động thì có mất mát hư hoại. Thế nào là mất mát hư hoại? Đó là mất sự an ổn. Thế nào là an ổn? Đó là vô phân biệt. Đã mất sự an ổn thì thường vào cảnh duyên; đã thường vào cảnh duyên thì hay thân cận; đã thân cận thì có phiền não; đã có phiền não thì có tương tục, có thêm lớn tương tục, có cùng khắp tương tục. Do đây lời nói tất cuồng loạn, tất sai
lầm, liền có ưu não, có hối hận. Đã có hối hận thì nương tựa vô minh mà bị ưu não làm tổn hại. Nhưng thật ra trong đây không có chút pháp gì có thể nương tựa được. Dù vậy, do từ vọng tưởng sinh lưu trú mà bị vọng tưởng ràng buộc. Do sự ràng buộc này mà vọng tưởng tương tục, do đây nên gọi là vọng tưởng ràng buộc không có chân thật. Tất cả chỗ tham, sân, si đều hư vọng, là thêm phân biệt, là phân biệt khắp, là thêm chấp trước, là chấp trước khắp. Do đó không thể sớm được Vô thượng Bồ-đề.
Này Ca-diếp! Như trên đây gọi là ái xứ. Thế nào gọi là ái xứ? Không có pháp nhất định gọi đó là ái, gọi là ái giả, gọi là ái xứ sở. Tuy nhiên có ái chỉ do chấp trước quá bền chắc. Khi gọi là chấp trước quá bền chắc thì là hư không ái. Nếu hư không ái sinh chấp trước thì người đó sẽ sinh ái chấp trước, là ngã ái chấp trước, là chúng sinh ái chấp trước, là thiện bất thiện ái chấp trước.
Này Ca-diếp! Người như vậy, đối với tất cả pháp không mà phân biệt là chẳng phải không, đối với chẳng phải vật mà tưởng là vật. Thế nào là vật? Vật nói đây chính là Bồ-đề. Nếu cho Bồ-đề là vật, người đó do ngã tưởng mà có hữu ngã tưởng thì chẳng phải Bồ-tát. Sự chấp trong kia cũng là chẳng thể nắm bắt được, đây gọi là ngã chấp không chân thật, chỉ có danh từ ngã mà thôi.
Nếu có thể viên mãn hữu tình thì viên mãn Bồ-đề. Thế nào gọi là viên mãn Bồ-đề? Chính là như huyễn. Thế nào gọi là như huyễn? Như huyễn đây là nói đại ngã, đại mạng. Nếu đem tưởng nương nơi tưởng, thì khác nào chẳng phải tưởng nương nơi chẳng phải tưởng. Nếu đem chẳng phải tưởng nương với chẳng phải tưởng thì như cuồng, như say. Nếu cuồng say là đem khổ chạy theo khổ. Nếu đem khổ chạy theo khổ thì chư Phật nói đó đều là kẻ ở trong vòng cuồng ngôn rảo chạy. Vì sao gọi là kẻ cuồng ngôn rảo chạy? Vì kẻ này nhiều tác ý. Đã nhiều tác ý thì có cống cao. Đã có cống cao thì có ngôn thuyết. Đã có ngôn thuyết thì càng thêm ngôn thuyết. Vì thêm nhiều ngôn thuyết, nên Phật gọi là kẻ ngôn thuyết, kẻ giáo thọ, kẻ thọ trì. Do đây nên các pháp đều từ tác ý mà được sinh trưởng.
Này Đại Ca-diếp! Như trong hư không có mây nhóm giăng,
mây này chẳng từ mười phương đến. Biết rõ mây nhóm như vậy chẳng phải từ mười phương, Đức Như Lai nói đúng sự thật, nói đúng nghĩa, nói đúng lý. Vì nói đúng lý chân thật, nên Đức Như Lai gọi là Đấng Thật Ngữ.
Này Đại Ca-diếp! Nói mây nhóm, chính là chẳng phải nhóm mà gọi là mây nhóm. Do đâu gọi là mây nhóm? Vì mây kia mỗi loại đều kết thành tướng trạng riêng biệt. Thế nào gọi là mỗi loại đều kết thành tướng trạng riêng biệt? Các loại tướng trạng ấy đều do sự mê lầm thấy là rộng lớn, thật ra trong đó không có tướng nhỏ, tướng lớn thật. Ông nhìn xem mây nhóm thành tướng rộng lớn kia, chính là chẳng phải tướng. Đã chẳng phải tướng thì chẳng thật có mây nhóm.
Này Đại Ca-diếp! Như có kẻ bảo người khác rằng: “Nên cùng nhau qua chỗ râm mát mà ngồi.” Người trí bảo: ‘Tôi chẳng qua ngồi.” Kẻ kia nói: “Nay tôi chẳng nói như vậy, tôi chỉ nói là bóng râm mát.” Người trí lại bảo: “Anh nói râm mát chính nơi đó chẳng phải râm mát.”
Này Đại Ca-diếp! Ông xem người trí kia thuận theo thế tục mà còn có thể tỏ ngộ như vậy.
Này Đại Ca-diếp! Đức Như Lai đúng như thật biết rõ lý tánh chân thật của các pháp, rồi ở trong đại chúng tự tại tuyên thuyết.
Này Đại Ca-diếp! Đức Như Lai thích ở trong pháp tùy thuận mà trụ nơi chẳng tùy thuận. Nơi ngã chấp của chúng sinh, ở Như Lai là Đệ nhất nghĩa. Vì sao? Vì nay Đức Như Lai đã biết rõ ngã chấp kia, biết rõ sự chấp của chúng sinh là chẳng phải chấp. Đây là lời bí mật tối thắng của Đức Phật.
Hoặc có kẻ ngu sinh lòng ngang trái tranh cãi với Đức Như Lai, do đây Phật nói thế gian tranh cãi với Phật, Phật chẳng bao giờ tranh cãi với thế gian. Thế nào là thế gian? Chính là chúng sinh. Tại sao chúng sinh gọi là thế gian? Đức Như Lai biết rõ thế gian như vậy nên gọi chúng sinh là thế gian. Như kẻ ngu kia chỗ hiểu biết sai lầm, bị sự biết sai này làm tổn hại. Những kẻ này thường tin và ở mãi trong thế gian, theo mãi nơi thế tục, đây gọi là vô minh. Vì sao? Vì họ ở trong sự tối tăm lớn nên gọi là ở thế gian; Nếu ở thế gian thì có
tham; nếu đã có tham thì có sân; nếu đã có sân thì có si; nếu đã có si thì là bất tịnh; đã bất tịnh thì trái ngược. Trái ngược với ai? Trái với Như Lai và hàng Thanh văn. Đã trái ngược thì chống trả; đã chống trả thì thêm trái ngược. Thêm trái ngược thì thích hữu lậu; đã thích hữu lậu thì tâm mong cầu. Đã mong cầu hữu lậu thì mong cầu khắp; đã mong cầu khắp thì chẳng biết đủ; đã chẳng biết đủ thì nhiều gây tạo; đã nhiều gây tạo thì nhiều tham dục; đã nhiều tham dục thì kẻ đó chìm ngập trong ba cõi; đã tự chìm ngập trong ba cõi thì làm cho người khác cũng chìm ngập; đã làm người khác chìm ngập thì họ theo dòng và cũng trôi theo dòng; nếu theo dòng và trôi theo dòng thì thẳng đến chỗ chết; nếu thẳng đến chỗ chết thì chẳng đến được Niết-bàn; đã chẳng đến Niết-bàn thì đến chỗ lỗi quấy; đã đến chỗ lỗi quấy thì thẳng đến địa ngục.
Này Đại Ca-diếp! Do tương ưng với pháp chẳng lành như vậy nên tâm trở thành giận hờn độc hại và chẳng biết che đậy. Chẳng che đậy đây là nói chẳng quán ngã chấp. Vì chẳng quán sát nên chấp làm một hợp tướng, do đây không thể tiêu diệt được ngã và ngã sở.
Thế nào gọi là ngã chấp? Vì chấp trước chẳng đúng thật, ở nơi các thứ vọng tưởng tạo những nghiệp thế gian. Nơi đây họ chấp ngã tướng cho là ngã.
Thế nào là ngã sở? Chính do tham dục gọi là ngã sở. Do các cảnh dục hòa hợp với thân mà có tâm tham. Đã có tâm tham thì hư hoại giới tụ. Do đây sinh tâm chẳng lành đối với sở hữu của người khác. Do giận hờn mà khinh khi hủy báng lẫn nhau. Thâu lấy tài vật làm sở hữu của mình rồi ôm ấp giữ gìn, chính đây gọi là ngã sở.
Người có ngã sở thì có lưu chuyển; đã có lưu chuyển thì có mê lầm;. đã có mê lầm thì có phỉ báng; đã có phỉ báng thì có giận hờn; đã có giận hờn thì có giết hại; đã có hại nhau thì bị sự hại này đốt cháy; đã bị đốt cháy thì có khắp đốt cháy. Những lỗi trên đây đều do lòng tham dục nơi sở hữu, như nam nữ tưởng, mạng tưởng, nên gọi là ngã sở.
Do những nghĩa trên đây nên nói ngã sở thì đã là mắng nhiếc
thân mình. Tất cả kẻ ngu đều lấy chấp ngã làm pháp của mình, cho nên gọi đó là ngã sở.
Này Đại Ca-diếp! Nếu có chúng sinh chẳng nghe pháp này mà nói Bồ-đề và Bồ-tát hạnh tức là phi hạnh. Nên biết Bồ-tát hạnh thật không có chỗ thực hành mới chính là Bồ-tát hạnh.
Này Đại Ca-diếp! Nếu Bồ-tát công hạnh viên mãn không kém, không thiếu, thanh tịnh, rất thanh tịnh, khắp thanh tịnh, thì có thể tuyên thuyết Đại pháp này, gọi là bậc có thế lực, bậc dũng mãnh tinh tấn. Chỗ thuyết pháp của Bồ-tát này đồng với hư không, chẳng chứa đọng, chẳng trệ ngại.
Người làm đúng lý, người có công đức, người khéo tu hành, trọn chẳng bao giờ làm điều phi lý, không công đức, chẳng tu hành.
Các ông phải thọ trì pháp này. Ở trong pháp này chớ sinh lòng chấp trước. Vì sao? Vì pháp của Như Lai nói là đệ nhất. Vì là bậc căn tánh tối thượng thưa hỏi, nên ta đem Thắng pháp mà giải thuyết. Thế nào là Thắng pháp? Chính là không pháp chấp.
Này Đại Ca-diếp! Bồ-tát như vậy hộ trì đầy đủ tịnh giới ban đầu, tâm chẳng cống cao, chẳng tạo nghiệp vô gián, chẳng phạm Tỳ-kheo-ni, chẳng gần gũi thế tục, không sát sinh, không trộm cắp, không dâm dục, không nói dối, không nói lời thêu dệt, không nói hai lưỡi, không nói lời ác và lìa bỏ tham dục, sân hận, tà kiến. Bồ-tát này chẳng tự não hại cũng chẳng não hại người khác, chẳng chung cùng với cảnh dục cũng chẳng thọ dục, chẳng bài bạc cũng chẳng bảo người. Bồ-tát này trọn chẳng gần gũi kẻ hai căn, chẳng đến nhà dâm nữ, đàn bà góa, chỗ có người nữ, chẳng gần gũi vợ người cũng chẳng gần gũi kẻ lưới chim bắt cá, kẻ săn bắn và Chiên-đà-la, chẳng đấu tranh và chẳng nắm tay người uống rượu. Bồ-tát lìa xa những việc trên đây như tránh chó điên cùng kẻ sát nhân. Do có lòng Từ nên đối với tất cả chỗ xa lìa trên, Bồ-tát không bao giờ sinh một niệm ác.
Có hai mươi chỗ Bồ-tát phải xa lìa. Hai mươi chỗ đó là gì?
1. Đó là Bồ-tát xa lìa người nữ cũng chẳng cùng họ đùa cợt nói thô nói tục, chẳng cùng họ luận bàn cãi cọ.
2. Đối với cha mẹ và Tam-bảo, Bồ-tát tránh lỗi chẳng cung kính.
3. Chẳng thuyết pháp cho nhóm người nữ dưới số hai mươi, trừ khi có người nam.
4. Hoàn toàn chẳng đến hội thuyết pháp của chúng Tỳ-kheo-ni, cũng chẳng nên thăm hỏi các Tỳ-kheo-ni.
5. Chẳng viết thư từ cho người nữ.
6. Nếu vì người khác đem thư cho người nữ thì phải giao cho người chồng chớ trao cho vợ.
7. Thân tộc có mời riêng đều chẳng nhận không luận lúc nào.
8. Chẳng bao giờ có dục tâm ở trước người nữ dầu trong giây lát.
9. Lại cũng chẳng nên rời chỗ ở của mình đến chỗ khuất chuyện vãn với người nữ.
10. Chẳng cùng Tỳ-kheo-ni đi chung đường.
11. Chẳng lãnh y phục của Tỳ-kheo-ni bố thí, trừ lúc vì bốn chúng thuyết pháp.
12. Lúc được thí y, nên có quan niệm như mặt đất hứng chịu đồ vật rồi sau sẽ lãnh lấy y phục, chẳng nên nhìn riêng mặt của người bố thí.
13. Nếu nghe có Tỳ-kheo-ni khuyên người thí y phục thì chẳng nên nhận.
14. Nếu Tỳ-kheo-ni mời ăn uống, dù có bệnh cũng chẳng nhận huống là lúc không bệnh.
15. Nếu có đàn bà góa đến mời ăn, Tăng số chẳng đủ thì cũng chẳng thọ.
16. Cũng chẳng nên vào trong chúng Tỳ-kheo-ni.
17. Chẳng nên kêu Tỳ-kheo-ni đến.
18. Nếu Tỳ-kheo-ni đến kêu Bồ-tát, thì phải vòng tay ngước đầu quay lưng lại bỏ đi.
19. Lúc Bồ-tát thuyết pháp, nếu có Tỳ-kheo-ni đến đảnh lễ dưới chân, thì chớ động chân, mắt nên nhìn ngay hai bàn tay.
20. Bồ-tát chẳng nên chỉ nơi thân tu tập tinh tấn, mà tâm cũng phải siêng cần chánh niệm. Đối với tất cả cảnh duyên chớ sinh lòng tham, sân. Nên phát thệ nguyện vững chắc để cầu nhất thiết chủng
trí. Khi được nghe pháp này rồi phải có lòng tin và nên siêng tu học.
Này Đại Ca-diếp! Nếu có thiện nam hay thiện nữ muốn hướng đến Bồ-tát thừa, vừa nghe được pháp này nếu không có lòng tin thiết thực sâu chắc, thì hoàn toàn chẳng thể được Vô thượng Chánh giác. Vì sao? Vì do tu học mới chứng được quả Bồ-đề, chẳng phải không tu học mà có thể chứng được. Nếu không tu tập mà chứng được Bồ-đề, thì những loại mèo, thỏ… lẽ ra cũng được chứng. Tại sao? Phải có chánh hạnh mới chứng được Bồ-đề. Nếu không chánh hạnh mà vẫn được Bồ-đề, thì ngôn thuyết tiếng tăm lẽ ra cũng chứng được Bồ-đề. Ngôn thuyết ấy như vầy: “Ta sẽ là Phật! Ta sẽ là Phật!” Do lời nói ấy vô biên chúng sinh sẽ thành Chánh giác.
Này Đại Ca-diếp! Chúng sinh nào tu học được hạnh này thì đáng gọi là hy hữu. Bởi vì chuyên chú nhất tâm trong một ngày đêm còn không thể được, huống là suốt một kiếp cho đến ngàn kiếp, vì thế Đức Như Lai xuất hiện ra đời là việc rất khó. Giả sử tất cả chúng sinh trong đại thiên thế giới đồng vì một chúng sinh trải qua trăm ngàn kiếp mà bảo rằng: Ngươi nên làm Phật! Ngươi phải làm Phật! Rồi đồng vây quanh lên tiếng xướng rằng: “Sẽ được thành Phật! Sẽ được thành Phật!” Bảo và xướng luôn như vậy không xen hở vẫn không thể nên được tâm Bồ-đề ban đầu, huống là có thể chứng quả vị Giác ngộ. Trong thời kỳ mạt pháp, sau khi ta diệt độ, các ông cũng đã nhập Niết-bàn, chư Thiên lại chẳng tin, chẳng hộ trợ, lúc đó có nhiều chúng sinh nghe công đức của Phật mà phát tâm Bồ-đề. Hoặc có hàng Tỳ-kheo dù đã phát tâm Bồ-đề nhưng vẫn phạm hai mươi lỗi trên.
Này Đại Ca-diếp! Như hiện nay hàng đa văn Tỳ-kheo ở chỗ tịch tĩnh, hoặc ở xóm làng, siêng tu chánh pháp, thì đời mạt pháp sau này các Tỳ-kheo ở chỗ tịch tĩnh, hoặc ở xóm làng trái lại phạm lỗi cùng các Tỳ-kheo-ni hội họp luận bàn vấn đáp pháp nghĩa. Các Tỳ-kheo và Tỳ-kheo-ni này phần nhiều sinh nhiễm tâm, ít có người sinh pháp tâm.
Này Đại Ca-diếp! Ông quan sát hạng người đó được tên Bồ-tát mà sa vào chỗ rất nguy hiểm thẳng đến ác thú.
Trong thời kỳ mạt pháp đó, ban đầu họ vì pháp duyên mà gần
gũi nhau, do thường thấy nhau nên lửa dục nhen nhúm trong lòng, động nơi môi miệng để nêu bày niệm dục. Ban đầu họ gần nhau như đệ tử cung kính A-xà-lê. Từ đó về sau họ sai người hỏi han thăm viếng rồi lần lần hẹn gặp nhau ngoài đường ngoài ngõ, kế đến trong chùa đứng xa liếc ngó nhau. Trong lúc ra vào họ hỏi thăm nhau, kết làm anh em, chị em. Vì họ thường gặp nhau nên sinh nhiễm tâm, đã có nhiễm tâm nên cùng nhau làm sự ô uế. Đã làm sự ô uế nên dùng danh từ chẳng phải phạm hạnh để kêu gọi nhau. Do đây họ thoái thất tâm Bồ-đề, mất quả lành, xa Niết-bàn, bỏ Phật, trái Pháp, chán Tăng. Những người này ở chỗ khuất sinh những niệm tưởng tham dục, sân hận, não hại. Những người này không có thắng nghiệp của Bồ-tát và bốn hạnh thanh tịnh.
Như hiện nay, các Bồ-tát chuyên cần tu phạm hạnh, trái lại, đời mạt pháp sau này phần nhiều sinh lòng tham dục, sân khuể, não hại, trụ trong chủng loại ác hạnh, tặc hạnh, kiêu hạnh.
Này Đại Ca-diếp! Ông quan sát đời vị lai những người phá hủy cấm giới nghe kinh này liền sinh lòng phỉ báng. Nếu có người đã trụ nơi giới để hành bố thí, sinh hoan hỷ phát tâm Bồ-đề, lúc sau nghe kinh này trở lại sinh lòng hủy báng.
Này Đại Ca-diếp! Ông quan sát tướng mạo đó ở đời vị lai và nhớ thật kỹ. Nếu có người nghe kinh này mà sinh lòng hủy báng, có người trí ở trong chúng tu hành tịnh giới, thọ trì chánh pháp biết Tỳ-kheo ấy chẳng thực hành đúng pháp như trong kinh này đã nói, phải liền lánh xa. Vì hạng Tỳ-kheo này không có lòng mến ưa và kính trọng chánh pháp.
❧
Kinh Đại Bảo Tích - Quyển 2 - Phẩm Hội 1: Ba Luật Nghi (Phần 2)
KINH ĐẠI BẢO TÍCH
QUYỂN 2
Hán dịch: Đời Đại Đường, Tam tạng Pháp sư Bồ-đề-lưu-chí.
Pháp hội 1: BA LUẬT NGHI (Phần 2)
Này Đại Ca-diếp! Đời mạt pháp sau này có người dối bày tu hạnh Bồ-tát, sống phóng dật mà tự khoe khoang rằng hơn bậc Độc giác và A-la-hán. Những người này phi pháp, phi lý, không thể chữa trị được, họ sẽ đọa ác thú.
Này Đại Ca-diếp! Đời mạt pháp sau này có người thực hành tà nghiệp, vì thuyết pháp mà đi khắp nơi. Họ chỉ thực hành những hạnh gần giống với sáu pháp Ba-la-mật-đa. Nếu có người đúng như thật giảng nói kinh này thì bị họ ganh ghét bỏ rơi. Đối với kinh này, họ sinh tà kiến hủy báng. Những người ngu si này chẳng rõ biết kinh này mà quở trách phá giới. Lại nữa, họ đã chẳng giữ gìn lời nói mà còn chẳng giữ gìn ba nghiệp của mình.
Này Đại Ca-diếp! Đời mạt pháp sau này đều bị tặc hạnh làm ô uế, nên những người ngu si đây chẳng suy nghĩ lỗi quấy của mình, có thể phá hoại Vô thượng Bồ-đề. Do ôm ấp tội lỗi nên họ thẹn mà hủy báng quả vị Giác ngộ mà Đức Thế Tôn đã chứng.
Này Đại Ca-diếp! Đời vị lai sau này nhiều Tỳ-kheo chẳng tùy thuận Tăng chúng, chẳng biết báo ân, mà thực hành khai phát. Thế nào là khai phát? Đó là khai phát trên người bằng những lời như: “Như Lai nói điều này”, thường dùng lời khôn khéo dối gạt mọi người để được cúng dường. Họ chẳng giữ gìn lời nói, chê trách giới biệt giải thoát của Như Lai. Chẳng nhiếp oai nghi, ở chỗ bất tịnh, rồi vì những người ở chỗ bất tịnh mà giảng nói những pháp môn.
Này Đại Ca-diếp! Ta quan sát vào thời kỳ đó những pháp môn
sai quấy có đến số năm trăm. Những người chẳng tu hành sẽ thường tùy thuận theo. Do đây, năm trăm phiền não của họ không một chút giảm bớt. Những việc làm của họ không khác người thế tục. Lần lần hàng phụ nữ có nhiều người bỏ chồng vào chùa để nghe pháp. Các Tỳ-kheo vì họ mà giảng nói pháp tương tợ Niết-bàn. Thời kỳ đó có những sự rất đáng sợ như vậy, mà họ lại ở trong đó mong cầu được lợi ích.
Vì những cớ trên đây, nên người cầu đạo Bồ-đề chẳng nên gần gũi các Tỳ-kheo-ni, cũng chẳng nên làm những hạnh như vậy. Phải tránh tất cả sự giao du, bỏ các lợi dưỡng mà đi khất thực; bỏ y phục ưa thích mà mặc y phẩn tảo; bỏ tất cả lầu đài, phòng nhà, giường nệm chăn gối, mà ở bên khe suối, trong hang hóc, dưới bóng cây; xa y sĩ thuốc men mà dùng thuốc cũ mốc.
Rõ biết tất cả chúng sinh là thân thuộc đời trước của mình nên thật hành tâm đại Từ bi, thường phải cam chịu sự đánh đập mắng nhiếc, không bao giờ đánh đập mắng nhiếc người khác.
Tránh xa tất cả nhà quyến thuộc, nhà thí chủ thân hữu. Phải tùy thuận trí hạnh xuất gia, chẳng nên đồng với người thế tục. Thường phải tùy thuận phụng trì giáo pháp Ba-la-đề-mộc-xoa.
Này Đại Ca-diếp! Trong thế gian nếu có người sinh quan niệm trái với giới Biệt giải thoát, thì chính là móng lòng trái với Trí lực, Vô sở úy của Phật. Đã sinh lòng trái với Trí lực, Vô sở úy là sinh lòng trái với chư Phật ba đời. Do đây đời vị lai họ sẽ mang lấy quả báo khổ sở vô lượng. Khổ báo của họ trăm ngàn muôn ức lần cho đến ưu-ba-ni-sa-đà lần hơn sự đau khổ của tất cả chúng sinh của tam thiên đại thiên thế giới ở địa ngục.
Nếu muốn khỏi sự khổ não như vậy, thì phải tránh xa những hạng Tỳ-kheo ác hạnh ấy. Giả sử đã cách xa họ ngàn do-tuần cũng còn phải tránh xa thêm, huống là gần họ. Nếu nghe tên của họ còn phải quên bỏ, huống là thấy mặt nghe tiếng mà chẳng tránh xa, do vậy phải nên quen gần một pháp. Thế nào là một pháp? Chính là tất cả pháp đều không chỗ có. Nếu được trí nhẫn các pháp không chỗ có, thì chẳng cần gần gũi, tôn thờ cúng dường những Tỳ-kheo ác như vậy.
Lại phải thân cận hai pháp; là hai pháp nào? Một là cầu ngộ chứng các pháp vốn không chỗ có; hai là cầu ngộ chứng pháp tánh nhưng cũng chẳng nên sinh tâm mong cầu. Phải cầu thế nào? Như chỗ mong cầu đều chẳng thể nắm bắt được. Trong cái chẳng thể nắm bắt chẳng nên sinh tâm chẳng thể nắm bắt, như là chẳng sinh tà kiến. Được như vậy thì lìa được tất cả tâm trong ba cõi mà thuận Bồ-đề hạnh, lìa được tất cả tâm hữu tướng mà thuận Bồ-tát hạnh. Chính những điều đã nói trước kia là Bồ-tát hạnh. Do đây nên khi được nghe pháp này rồi cần phải xa lìa tà hạnh. Được như vậy thì sẽ được gần gũi phụng thờ Đức Phật Di-lặc vị lai. Người này tâm chẳng cống cao, cũng chẳng ty liệt, tự thấy sung sướng an vui được ra khỏi lưới ma và ác đạo.
Này Đại Ca-diếp! Đời sau nếu có người nghe kinh điển này mà chẳng sợ hãi và thấy thân mình tùy thuận theo những điều đã dạy trong đó, lại có thể phát tâm thọ trì, Phật thấy rõ người này quyết định sẽ hộ trì chánh pháp.
Này Đại Ca-diếp! Như ông trưởng giả giàu có lớn, con trai ông thấy những đồ vật trong nhà cho đến chậu đựng nước đều nghĩ là của cha mình. Về sau khi trưởng giả chết, tài sản hư hao, con trai ông tình cờ thấy chậu đựng nước, liền nhớ là vật của cha mình mà lấy cất hoặc đem theo.
Này Đại Ca-diếp! Đời sau này các Tỳ-kheo cũng như vậy. Họ được nghe kinh này, liền nghĩ rằng đây là những lời từ Phạm âm nhu nhuyến vi diệu của Đức Như Lai nói ra. Lại có Tỳ-kheo nghe xong liền phỉ báng. Tỳ-kheo trì pháp đính chính với hàng Tỳ-kheo hủy báng rằng kinh này quả thật là của Đức Như Lai nói. Tỳ-kheo trì pháp này chúng ít yếu thế nên đem kinh điển này cất giữ ngày đêm và bị nhiều người phỉ báng!
Này Đại Ca-diếp! Hạng Tỳ-kheo trì pháp đời sau này, ta thấy và biết rõ, ta đem họ giao phó cho Phật Di-lặc, và sẽ là những người bảo vệ chánh pháp của Như Lai trong thời kỳ cuối cùng, sau đó sẽ là bậc Đại thí chủ vô ngại.
Này Đại Ca-diếp! Nếu người nào được nghe pháp này, tùy theo trí tuệ của mình mà tu hành, làm cho chúng sinh có chánh kiến và
chánh tín thì đời vị lai được gặp Phật Di-lặc, trong pháp hội ban đầu đầy đủ phạm hạnh và cũng sẽ bảo vệ chánh pháp trong thời kỳ cuối cùng.
Này Đại Ca-diếp! Ta quan sát khắp tất cả không có người nào không gần gũi ta mà chẳng hủy báng và sau khi nghe kinh điển này lại thọ trì đọc tụng trong thời kỳ năm mươi năm ở đời sau này là điều không thể có được. Trong thời kỳ đó, nếu người nào được gặp thân ta và kính thờ cúng dường, trong năm mươi năm ở đời sau này, sẽ thọ trì đọc tụng được kinh điển đây. Những người này chẳng đợi ta tán thán công đức, họ sẽ tự thành tựu Nhất thiết chủng trí. Lúc đó những người này sẽ nhớ đến ta, lòng họ vui mừng tự nói: Rất lạ kỳ, rất hy hữu! Đức Phật Thích-ca Mâu-ni khéo nhiếp thọ, hộ niệm chúng tôi.
Này Đại Ca-diếp! Vì lẽ trên đây, các ông và mọi người phải học pháp này. Người học pháp này thời sự chứng được tất cả công đức, theo chỗ nguyện cầu đều không khó đối với họ.
Đại Ca-diếp bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn! Việc làm của con đã trọn, đã xong, không còn cầu mong gì khác. Đối với pháp này con thoái thất đạo Vô thượng Bồ-đề. Con rất biết đủ, trọn không thể thành Nhất thiết chủng trí.
Bạch Thế Tôn! Vô thượng Bồ-đề là sự quá hy hữu, hàng Thanh văn chúng con khó chứng được.
Phật bảo Đại Ca-diếp:
–Ta chẳng phải vì ông mà nói pháp này. Nhưng nay do ông hỏi nên ta vì người khác mà giảng nói. Đối với pháp này ông chớ sinh lòng nghi. Các ông cũng sẽ sớm chứng được Vô thượng Bồ-đề.
Này Đại Ca-diếp! Nếu có chúng sinh khao khát pháp này, mong cầu pháp này, lần lần đều sẽ chứng Vô thượng Bồ-đề. Khi đã chứng được liền vì dứt tất cả tâm mong cầu nên tuyên nói chánh pháp cho chúng sinh.
Này Đại Ca-diếp! Bồ-tát phải thành tựu bốn pháp và phát tâm tinh tấn.
Những gì là bốn pháp? Tinh tấn như thế nào? Nghĩa là chẳng cầu sắc, thọ, tưởng, hành, thức mà cầu pháp vô lậu, chính là không
địa, thủy, hỏa, phong giới chẳng nói địa, thủy, hỏa, phong giới. Bao nhiêu ngôn thuyết đều gọi là phương tiện biểu thị. Những pháp biểu thị này đều chẳng phải có thật. Bồ-tát chẳng nên cho pháp biểu thị là chân thật.
Đại Ca-diếp bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn! Đối với Như Lai chúng con thật sự không nghi ngờ. Nếu có người hỏi rằng pháp biểu thị đây nếu chẳng phải chân thật, thì âm thanh ngôn thuyết biểu thị của Phật cũng là hư vọng ư?
Bạch Thế Tôn! Nếu có người hỏi như vậy, thì phải đáp thế nào?
Đức Phật dạy:
–Này Đại Ca-diếp! Đời vị lai có hàng Tỳ-kheo chẳng tu thân, giới, tâm và tuệ, nhiều sân hận, lời nói thô xẵng, không thể thọ trì, đọc tụng kinh điển này. Vì sao? Vì họ ở nơi sắc, thọ, tưởng, hành, thức mà sinh tâm. Hạng Tỳ-kheo ấy trụ trong pháp biểu thị kinh điển này mà như trụ trong sắc, thọ, tưởng, hành, thức.
Lại có một hạng Tỳ-kheo trụ nơi pháp tại gia, không cầu mong thắng nghĩa. Như người mù lòa lấy tràng hoa bằng vàng đội lên đầu để trang sức mà họ chẳng tự thấy được. Đời sau này, hàng Tỳ-kheo này cũng như vậy. Họ nghe kinh điển đây còn chẳng thọ trì được văn tự ngôn thuyết, huống là có thể tu và chứng nhập thắng nghĩa!
Như bọn trẻ thơ bị người lớn la rầy quở mắng, lúc sau nghe đến tên người lớn, bọn trẻ thơ này đều sợ hãi. Hàng Tỳ-kheo sau này cũng như vậy, nghe trong kinh này cứ theo sự thật mà nói những điều lỗi lầm, họ đã chẳng ăn năn mà trở lại sợ hãi đối với kinh này.
Như cột con ễnh ương nơi tay khỉ, mà con khỉ này chẳng quay mặt ngó đến. Hàng Tỳ-kheo đời sau này cũng như vậy. Họ nghe kinh điển đây liền chống trái chẳng đoái hoài đến cũng chẳng chịu đứng ở trước.
Như chồn cáo bị chó đuổi chạy đến gò mả, vào hang sâu, xuống hầm sâu. Hàng Tỳ-kheo đời sau này cũng như vậy, họ nghe kinh điển đây bèn trốn tránh.
Trên đây nói chồn cáo chạy là nói phạm giới cấm rồi hủy báng
kinh này. Họ đã nghe kinh này mà bỏ đạo về nhà chạy theo cảnh dục, theo phụ nữ, theo đấu tranh, theo y thuật, theo xử đoán, rồi ở trong đó phạm nhiều cấm giới.
Ta nói những người này như chồn chạy vào gò mả. Những người này sau khi chết đọa ác đạo, như chồn chui xuống hang. Những người này sẽ sa địa ngục, như chồn rớt xuống hầm sâu. Những người này trọn nên pháp tắc của chồn cáo, không thể ngộ nhập kinh điển này, chỉ có thể hủy báng và ca ngợi những lỗi lầm. Sau khi chết họ sẽ đọa đại địa ngục.
Này Đại Ca-diếp! Như có người hỏi: “Nếu phương pháp biểu thị không phải chân thật, thì ngôn thuyết của Như Lai cũng chẳng chân thật. Còn nếu pháp biểu thị của Phật là chân thật, thì các pháp biểu thị cũng phải đều chân thật?” Người trí nên gạn lại họ rằng: “Nay Đại đức chấp lấy sự gì? Là chấp lấy không, hay chấp lấy pháp biểu thị?”
Nếu họ nói là họ chấp lấy pháp biểu thị, thì nên bảo họ rằng Đại đức là Phật. Vì sao? Vì Đại đức có ngôn thuyết biểu thị pháp.
Nếu họ nói là họ chấp lấy không, thì nên bảo họ chỉ rõ chấp lấy những không gì? Vì sao? Vì không thể lời nói gọi là không.
Nếu họ chấp lấy biểu thị cho là không, hoặc nơi ngã, ngã sở, chúng sinh, thọ giả, chẳng phải không mà chấp là không, thì hỏi họ có thích tất cả pháp không chăng? Nếu họ nói là chẳng thích, thì nên bảo họ rằng từ lâu ông đã quên mất bổn phận Sa-môn Thích tử. Vì sao? Vì Đức Phật dạy tất cả là không, là vô ngã. Đức Phật chẳng nói có ngã, chúng sinh, thọ giả, hữu tình.
Nếu họ nói rằng họ thích tất cả pháp không, thì nên bảo họ rằng lòng họ còn thích tất cả pháp không, huống là Đức Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Giác.
Lại nữa, này Tôn giả! Nhãn là Như Lai hay nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý là Như Lai? Nếu họ nói rằng: Nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý là Như Lai, thì nên bảo họ rằng: Nay người cũng là Như Lai.
Nếu họ nói nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý chẳng phải Như Lai, thì nên bảo họ rằng: Nhân giả! Người nói nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý biểu thị chẳng phải Như Lai, thế thì chẳng phải biểu thị chính là Như
Lai vậy. Lẽ nào tôi chẳng hiểu chỗ này sao?
Nếu họ nói nhãn, nhĩ… chẳng phải Như Lai, cũng chẳng phải rời nhãn, nhĩ… có Như Lai, thì nên bảo họ rằng: Đức Như Lai nói mười hai xứ: nhãn, nhĩ…; sắc, thanh,… đây chính là chúng sinh và là danh tự chúng sinh. Nay Nhân giả cho nhãn là Như Lai hay chẳng phải là Như Lai? Cho đến đến pháp là Như Lai hay chẳng phải là Như Lai?
Nếu họ nói nhãn là Như Lai, cho đến pháp là Như Lai, thì nên bảo họ rằng cứ như lời Nhân giả nói thì tất cả chúng sinh và núi, rừng, cây, đất lẽ ra là Như Lai cả.
Nếu họ nói nhãn chẳng phải là Như Lai, cho đến ý chẳng phải là Như Lai, thì nên bảo họ rằng cứ như lời Nhân giả thì Như Lai cũng chính là pháp và phi pháp?
Nếu họ lại nói sắc chẳng phải là Như Lai, cho đến pháp chẳng phải là Như Lai, thì nên bảo họ rằng nếu như vậy có lẽ cho phi pháp là Như Lai chăng?
Nếu họ nói cho rằng phi pháp là Như Lai, thì nên bảo họ rằng nếu như vậy thì những chúng sinh chẳng hiếu thảo với cha mẹ, chẳng kính trọng bậc Sa-môn, Bà-la-môn và Sư trưởng, những kẻ sát sinh, trộm cướp cho đến tà kiến… lẽ ra là Như Lai cả.
Nếu họ nói chẳng phải phi pháp là Như Lai, thì nên bảo họ rằng nếu chẳng phải phi pháp là Như Lai thì không có biểu thị. Nhân giả cho rằng cái không thể biểu thị là Như Lai ư?
Này Đại Ca-diếp! Nên vấn đáp như vậy để chiết phục kẻ ngu si.
Ta không thấy trong loài người hay cõi trời có ai đối luận được với người nói đúng pháp như vậy. Chỉ trừ hạng ngu si, sân hận không nhận lấy pháp đúng thật. Dù có vì họ mà khai thị, họ vẫn không có lòng tin, họ chê bai pháp Không mà bỏ đi.
Này Đại Ca-diếp! Các ông phải thọ trì kinh này. Đời vị lai sau này, có các Tỳ-kheo thọ trì kinh điển đây sẽ có ba danh từ để biểu thị, chính là nói đoạn diệt: không vật, không uẩn và không cung kính. Kinh điển này sẽ bị họ hủy báng.
Các ông xem vào thời kỳ đó, họ chẳng kính Phật, chẳng kính
pháp. Họ chỉ theo danh tự biểu thị. Họ luống mang danh từ là Tăng mà không có thật đức. Dù họ xưng niệm danh hiệu của Phật, có người khai thị, họ cũng chẳng hiểu được. Như thế thì làm sao phụng trì Như Lai được. Dù họ thuyết pháp, mà họ chẳng biết được ý thú của Như Lai. Như thế thì làm sao được gọi là thuyết pháp giới.
Cả bốn đôi tám chúng Thanh văn đệ tử Phật chỉ biết danh từ kia, mà chẳng biết thật nghĩa đối với công đức kia. Họ vì bốn sự cúng dường mà hủy báng chánh pháp.
Các Bồ-tát phải tinh tấn thọ trì, đọc tụng kinh điển này, hết lòng mến ưa tôn trọng, để làm người bảo hộ thành trì chánh pháp sau này.
Này Đại Ca-diếp! Ta nhớ thuở quá khứ cả chín mươi mốt kiếp, thời kỳ không có chánh pháp, kinh điển này không có lưu hành. Ta lại nhớ thuở quá khứ có Đức Phật Hưu Tức Nhiệt Não trụ thế tám muôn bốn ngàn kiếp giáo hóa Bồ-tát, lợi ích chúng sinh. Ta lại nhớ thuở quá khứ có Đức Vô Biên Lực Như Lai trụ thế hai mươi ức kiếp, thực hành Bồ-tát đạo hai mươi ức kiếp, rồi sau mới chứng Vô thượng Bồ-đề.
Này Đại Ca-diếp! Ông xem chư Phật tu tập biết bao nhiêu là công hạnh khó làm để lợi ích cho chúng sinh.
Này Đại Ca-diếp! Đời trược ác mạt thế này, chúng ta không nên khinh tiện thân mình. Vì sao? Vì trong đời trược ác, cho đến có một người có thể với ta mà tin hiểu pháp này thì là rất hy hữu. Tất cả chúng sinh không làm tổn hại ta cũng là hy hữu. Vì sao? Vì pháp này là pháp lành của bậc Trượng phu, nghĩa là đối với các hành pháp mà không chấp lấy hành pháp, đây là khó hiểu khó biết.
Nếu thấy có ngã kiến, chúng sinh kiến, thọ giả kiến, hữu tình kiến; nếu y theo các uẩn khởi thấy là có giới, có đa văn, có Phật, có Pháp, có Niết-bàn; nếu chấp có Niết-bàn thì Phật gọi đó là tà kiến. Vì sao? Vì chính Đức Phật đối với Niết-bàn vẫn không phân biệt và không có chỗ đắc. Do đây nếu có phân biệt cùng có chỗ đắc đối với Niết-bàn, Đức Phật đều gọi là tà kiến. Đã là tà kiến thì gọi là vô trí, đã là vô trí thì tổn hại, đã là tổn hại thì gọi là ngu phu, đã là ngu phu thì không ưa thích đại Bồ-đề và cũng xa lìa thắng đạo, cho đến xa lìa quả báo cõi trời.
Này Đại Ca-diếp! Đời vị lai, sẽ có các Tỳ-kheo vì già yếu mà trang nghiêm y phục. Dù họ cạo bỏ râu tóc mà hủy hoại oai nghi, không có oai quang, hướng đến tà pháp. Do ý tội che chướng nên hoặc dối hiện oai nghi, hoặc dối hiện tu trì phạm hạnh, hoặc tự xưng không ai bằng ta. Họ dùng ba điều trên để tỏ rằng họ đã có chứng đắc, họ sa vào lỗi tăng thượng mạn. Lúc lâm chung họ nghĩ gẫm những lỗi mà họ đã phạm, tự biết giải đãi không siêng tu hành, lòng họ ăn năn đau khổ, sau khi chết họ phải đọa địa ngục.
Này Đại Ca-diếp! Nay ta tuyên bố rõ ràng với các ông, Phật là Chân thiện tri thức của các ông, luôn thương mến muốn làm lợi ích cho các ông, không để các ông sau này phải chịu khổ nơi ba ác đạo.
Này Đại Ca-diếp! Đức Phật không bao giờ cho những kẻ chấp lấy ngã kiến, chúng sinh kiến, thọ mạng kiến, hữu tình kiến được xuất gia trong chánh pháp của Đức Phật. Đức Phật đã không cho mà vẫn cố xuất gia thì đều là kẻ giặc ăn nhờ tín thí và cũng không thành được Tỳ-kheo chân thật.
Này Đại Ca-diếp! Thà tuyệt thực chớ không nên đã được xuất gia trong chánh pháp ăn nhờ tín thí mà chấp lấy ngã, chúng sinh, thọ mạng, hữu tình cho đến chấp lấy Niết-bàn.
Do đây, các Bồ-tát phải phát tâm tinh tấn, chẳng nên có kiến chấp ngã, chúng sinh, thọ giả, hữu tình cùng chấp lấy Niết-bàn, phải thuyết pháp để dứt trừ tất cả kiến chấp.
Này Đại Ca-diếp! Kinh điển này, nay ta giao phó cho các Bồ-tát. Vì sao? Vì ý chí của các Bồ-tát đồng với Phật, là bạn lữ của Phật, có thể lãnh hội được sự giao phó của Đức Phật.
Lúc đó, Đức Phật nói kệ rằng:
Chúng sinh bị khổ bức
Không có ai cứu hộ
Chỉ trừ Đại Đạo Sư
Đấng không còn hý luận.
Chúng sinh chìm khổ não
Tu tà đạo kém hèn
Lần lần thêm dục tham
Do đó đọa ác đạo
Không ai dắt cứu hộ
Ở mãi nơi hiểm nguy
Thẳng đến trong tà đạo
Trọn không chỗ an ổn.
Ví như người cầm vốn
Muốn lợi đi đường xa
Giữa đường gặp giặc dữ
Cướp hết tiền, hàng hóa
Mất tiền của quay về
Tiếc của tiền đau xót
Mất luôn vốn mượn vay
Bị nợ càng thêm khổ.
Chúng sinh cũng như vậy.
Vì pháp nên xuất gia
Pháp tài xưa vâng giữ
Thiện nghiệp đều tiêu sạch
Chỉ cạo sạch râu tóc
Ngu rơi vào các kiến
Chấp ngã và chúng sinh
Thọ giả, hữu tình tưởng
Với Tỳ-kheo thuyết không
Chẳng chấp nhân và ngã
Họ khởi tâm hủy báng
Mau sa vào địa ngục.
Do nhân duyên sân hại
Nên tìm điều bài bác
Phạm lỗi sợ người hay
Vu khống người phạm tội,
Thân ác và miệng ác
Ý nghiệp nhiều ác tưởng
Điên đảo theo các kiến
Người này sinh ác đạo.
Đã tạo nhiều nghiệp ác
Hẳn mau đọa ba đường
Bị các khổ đốt thiêu
Không ai cứu vớt được.
Vị lai có Tỳ-kheo
Tán loạn nhiều giận hờn
Bức não người xuất gia
Phát tâm hướng Bồ-đề.
Đây là hạng đáng sợ
Bài bác kinh như vậy
Lại không lòng tín thọ
Giáo pháp Phật Thích-ca.
Họ giận hờn lẫn nhau
Cùng nhau đều chịu khổ
Rao bày lỗi lẫn nhau
Tiếng xấu truyền lan khắp,
Đem lỗi vu khống người
Lỗi của mình thì giấu
Người nhu hòa yếu thế
Ác chúng đông thế mạnh
Là biết chánh pháp suy
Người ác thêm thế lực.
Đệ tử quý của Phật
Chính là thiện Tỳ-kheo
Phải tìm đến nơi khác
Ở nơi chốn an ổn.
Giải thoát khỏi nơi ác
Với họ khởi tâm Bi
Kinh pháp Phật đã dạy
Phải tự mình gẫm suy,
Phật đã dạy như vậy
Phải vui ở nơi khác.
Khi chánh pháp hoại diệt
Với bậc Thiện khó gặp
Tập hợp cùng nhau đến
Như Lai khen nơi ấy
Nếu người bảo xứ đó
Nạn xứ không thể ở
Phải đến Bậc Đại Tiên
Được Bồ-đề vô thượng.
Có bậc Thiện chỉ bảo
Chính các Ngài khéo dạy
Nhiễu tháp cầu chân thật
Chính thật lời Phật dạy
Thiện Tỳ-kheo phải vui
Đến đạo tràng an ổn
Chẳng nên thường ở đấy
Chìm trong tà bức ngặt.
Tỳ-kheo phải đến đó
Vì Phật nên du hành
Thấy di tích của Phật
Chốn an chỉ thuở xưa
Nơi kinh hành, ngồi thiền
Hoặc nhiễu, hoặc thiền tư
Cùng nhau tụng, ca ngợi.
Nhớ Phật nên rơi lệ
Nói chỗ này Thế Tôn
Đã kinh hành, thọ thực
Xưa Phật từng ở đây
Chuyển pháp luân vô thượng
Hữu vi đều vô thường
Giờ đâu còn thấy được
Nhân và chúng Phi nhân,
Trời, Rồng cùng vân tập
Phật dạy khiến hoan hỷ
Nay sao lại quạnh hiu?
Nghĩ vậy cùng nhau đến
Đại Bồ-đề đạo tràng.
Đã đến vân tập rồi
Phải đúng lý suy tư
Chính chỗ này Đức Phật
Thành Vô thượng Bồ-đề
Bố dẹp ác ma quân
Như loài dã can dữ.
Đây là nơi đạo tràng
Đấng Đại Giác từng ngự
Quá khứ và vị lai
Tòa của tất cả Phật.
Bồ-đề đạo tràng này
Xưa chư Thiên kính lễ
Phật bảy ngày thiền tọa
Chỉ quán dưới cội này.
Nghỉ và cúng dường xong
Lại đến vườn Lộc uyển
Nơi Phật chuyển pháp luân
Văng vẳng nghe Phạm âm
Các thiện Tỳ-kheo ấy
Đều nghẹn ngào rơi lệ.
Vì muốn độ năm người
Đạo Sư đã đến đây
Năm người vừa thấy Phật
Đều khởi tâm sầu lo
Lập tức bàn với nhau,
Chúng ta chớ đứng dậy.
Lúc ấy Đức Đại Bi
Thương tưởng quần sinh loại
Vì họ tuyên diệu pháp
Quả cam lộ tựu thành.
Kính lễ nơi Chuyển pháp
Nghẹn ngào tâm sầu muộn
Đến chỗ Phật Niết-bàn
Nhớ nơi tối hậu thân
Dưới tàng đôi song thọ
Vì lợi ích chúng sinh
Bỏ thân phần chi tiết
Nơi đó Bát-niết-bàn
Hỡi ôi! Đức Thánh Tôn
Đấng Thích-ca tịch diệt
Nay chỉ còn nghe danh
Tiếc thay không còn thấy.
Ở đó Đại Đạo sư
Sau cùng độ Thiện Hiền
Dùng trí tiên tri bảo:
Đây, nhập diệt lần cuối
Khi tu tập mạng tận
Hay khởi ý mạng chung
Hoặc tự tu thân vong
Sẽ đều sinh cõi thiện.
Từ đây trở về sau
Ở trong pháp sinh tử
Những kẻ hủy phá giới
Đều sẽ được cúng dường
Nhận nhiều vật tín thí
Mau đọa vào ác đạo
Ông nhìn các Tỳ-kheo
Có sai biệt như thế
Bậc trí tu tuy sau
Mau được thân Trời, Người
Làm đèn soi thế gian
Thương xót người cõi thế.
Các Bồ-tát đại trí
Tâm Từ lợi chúng sinh
Thường tu tập hành sự
Phấn chấn tâm hoan hỷ
Sẽ thành Bậc Chánh giác
Cũng theo hầu Di-lặc
Cúng dường Đức Thế Tôn
Trong chúng được thọ ký
Tùy ý được ức niệm
Là bậc Đại oai thần.
Phật nói lời chân thật
An ổn chúng như vầy
Vị ấy không thấy Phật
Mà cũng như thấy Phật.
Ta xưa cầu Bồ-đề
Lễ kính các Đức Phật
Nếu các hàng nữ nhân
Hướng Vô thượng Bồ-đề
Ta và vô lượng Phật
Đều sẽ hiện sách tấn
Mau thành thân nam nhân
Được thấy Phật Di-lặc
Cúng dường Đức Phật ấy
Mong cầu đều theo ý.
Phải học theo người trí
Tịnh tín mà xuất gia
Quyết tâm lòng ưa thích
Học pháp và trì giới
Ở trước Phật Di-lặc
Được nhận lời thọ ký.
Cho nên nghe Chánh pháp
Tin tưởng tu thiện hiền
An trụ tâm kiên cố
Độ các loài chúng sinh
Ai trụ tâm như vậy
Cầu mà không thể được
Có tuệ và hạnh lành
Bồ-đề không khó chứng
Tu tập niệm Từ bi
Lìa bỏ tâm siểm khúc
Thường vui chốn không nhàn
Chính là Bồ-đề đạo.
Nếu người với pháp này
Thuyết không mà không hành
Nhưng được người kính lễ
Đó là giặc đáng sợ.
Nếu kẻ vì uống ăn
Và các việc lợi dưỡng
Thọ trì chánh pháp môn
Nhưng cùng nhau bài bác
Lời ác hại mạng người
Nói là không đời trước
Nơi đó bỏ thân người
Đọa ác thú chịu khổ
Hoặc ở trong pháp Phật
Giả danh làm Tỳ-kheo
Phỉ báng nơi khế kinh
Khéo nói cấm giải thoát
Tự đắc, ta hoằng pháp
Chỉ có lời nói suông
Tuy tà tướng Tỳ-kheo
Chết mất thân Trời, Người
Nếu hủy báng Trời, Người
Và hủy báng cả Phật
Kẻ hủy báng Pháp này
Tội còn hơn kẻ kia
Khéo phòng hộ ba nghiệp
Khiến không khởi các ác
Năng trừ ba ác hạnh
Tất sẽ được Niết-bàn.
Đức Phật bảo Đại Ca-diếp:
–Sau khi Như Lai diệt độ, các Tỳ-kheo ở nơi Phật trồng căn lành sâu cũng đã nhập Niết-bàn, những chúng sinh đủ thắng ý lạc cũng qua đời cả. Lúc thời kỳ chánh pháp dứt, năm trăm năm sau, sẽ có hàng Tỳ-kheo lòng đầy tham dục mê chấp, thích lời ly gián não hại người khác, nói năng cộc cằn hung ác, thường ở trong ba điều như nghề nghiệp thuốc men, buôn bán và gần phụ nữ. Do ở trong ba điều trên nên thoái thất bốn điều: Mất giới hạnh, mất thiện đạo, mất quả chứng và mất như thật thấy Phật.
Vì thoái thất bốn điều trên nên sinh ra bốn điều xí thạnh là tật đố hiềm ghét xí thạnh, giận dữ ác tâm hùng mạnh, tham đắm dòng họ hùng mạnh và tham đắm uống ăn chứa cất các thực phẩm, ưa thích y phục cất để đầy rương. Vì bốn điều xí thạnh trên đây nên họ không được pháp Sa-môn, cũng chẳng phát sinh quả chứng của Sa-môn. Họ nghe kinh này sẽ sa vào bốn điều: Một là hủy báng chánh pháp; hai là những điều Phật không cho phép họ lại đem giảng nói; ba là riêng vì hàng phụ nữ mà nói pháp yếu; bốn là hủy báng giới biệt giải thoát của Như Lai. Hàng Tỳ-kheo này nghe kinh điển đây càng thêm sinh lòng phá hoại chánh pháp, cùng nghiệp ác thêm lớn.
Này Đại Ca-diếp! Như lấy mật đắng nhỏ vào mũi chó dữ, con chó đó sẽ thế nào, nó có hung dữ thêm chăng?
Ca-diếp thưa:
–Bạch Thế Tôn! Chó dữ đó càng thêm hung dữ.
Đức Phật bảo Ca-diếp:
–Này Đại Ca-diếp! Những người ác đã nói trên kia cũng như chó dữ cùng quỷ Tỳ-xá-xà. Họ thấy có Tỳ-kheo chân tu giới hạnh thanh tịnh, thọ trì kinh pháp này, giảng thuyết kinh pháp này, thiểu dục tri túc và ca ngợi thiểu dục tri túc, họ không sinh hoan hỷ mà còn ganh ghét hờn giận nói rằng: “Chúng ta ở nơi phi thời nên bị người ta khinh rẻ hủy nhục.” Do đây nên khi nghe nói kinh pháp này, họ liền hủy báng cho là không phải của Phật nói. Bọn họ theo
duyên đó mà thêm tham dục, chẳng biết thiểu dục.
Này Đại Ca-diếp! Phật dùng nhiều từ ngữ để tán thán người thiểu dục tri túc, là người dễ nuôi, người dễ đầy, người sạch sẽ, người có hạnh Đầu-đà, người rất đoan nghiêm. Phật cũng tán thán người ở A-lan-nhã, người phát tâm tinh tấn, người sinh hoạt thanh tịnh.
Các ông chớ nên tụ tập học hỏi các thứ nhạc cụ như ống tiêu, ống sáo mà phải tu tập các pháp như trên. Các ông chớ nên như chụp chã đồng, chỉ luống có tiếng kêu, mà phải tùy thuận tu tập pháp của Như Lai dạy đây, cũng chẳng nên thêm lớn lòng sân hận cùng tham chấp sự vật, phải trụ nơi vô sự vô vật. Các ông chớ trụ trước nơi chỗ ở, mà phải vô sở trụ. Các ông chớ tự khoe, chớ nuôi loài bò, lừa… Các ông chớ sinh lòng biếng nhác trễ lười, mà phải phát tâm tinh tấn xa lìa pháp ác, tu tập pháp lành.
Này Đại Ca-diếp! Phật thường khen ngợi sự tịch tĩnh ở A-lan-nhã xa lìa ồn náo. Nay Phật nói rõ hạnh dứt trừ rất thanh tịnh.
Những kẻ không thực hành hạnh rất thanh tịnh, kẻ nhiều tham dục, kẻ tạo tội ác, tất sẽ hủy báng người có hạnh thanh tịnh.
Này Đại Ca-diếp! Như kẻ ngu kia, giữa tháng tư uống chất tô sinh khát liền đến người xin nước uống. Được người kia bảo: Anh vừa uống chất tô chớ uống nước, vì sẽ có thể nguy đến tánh mạng. Kẻ ngu giận dữ mắng nhiếc, không nghe lời khuyên của người, rồi uống nước mà chết.
Này Đại Ca-diếp! Cũng thế, đời vị lai, các Tỳ-kheo ưa chấp có, thích việc ác. Nếu có người thọ trì chánh pháp bảo họ, đây là việc nên làm, đây là việc chẳng nên làm. Họ sẽ giận dữ trách mắng và hủy báng kinh điển này.
Hiện tại đây còn có nhiều người cạnh tranh với Như Lai huống chi là đời vị lai. Như Tỳ-kheo Hiền Hộ chẳng hạn, Phật chế giới khiến các Tỳ-kheo thọ pháp một lần ngồi ăn, Hiền Hộ giận hờn trọn ba tháng hạ không chịu đến chỗ Phật.
Này Đại Ca-diếp! Hiện nay ở trước Phật còn có người khinh hủy phạm hạnh, huống là sau khi Phật diệt độ, những kẻ tham ăn, tham mặc, thuốc men ngủ nghỉ, thêm nhiều giận hờn. Những kẻ này
nghe kinh pháp đây còn chẳng kính trọng Đức Như Lai Đại Sư, huống là đối với Tỳ-kheo trì giới.
Này Đại Ca-diếp! Những người ấy gọi là bất thiện, cũng gọi là rất ác, Pháp bảo này sẽ ẩn mất.
Trong đời ác trược sau này, thời kỳ mà người lành rất khó có, nếu thiện nam hay thiện nữ nào muốn được sự lợi ích lớn, tin giáo pháp của Phật, nghe kinh pháp rất sâu này rồi, nên vì người đúng lý, người có lòng tin mà giảng nói, chớ chẳng nói với người không đúng lý, không tin. Hiện nay, Phật cũng chỉ giảng nói với những người đúng lý, với những người có lòng tin mà thôi.
Này Đại Ca-diếp! Như ngựa ác dở chẳng chịu mặc giáp, nếu bắt nó mặc giáp như ngựa hay, thời tất nó sẽ kinh sợ, huống là nghe tiếng loa, tiếng trống mà có thể chịu được.
Này Đại Ca-diếp! Cũng vậy, Tỳ-kheo phá giới không có lúc nào ưa thích pháp lành cho đến họ nghe nói các pháp vô ngã, vì chấp ngã nên họ liền sợ hãi bài bác, huống là nghe đến pháp lành. Nếu thực hành pháp lành thời có thể hàng phục trăm ức quân ma và trọn không có sự đấu tranh.
Các thiện Tỳ-kheo nên mặc giáp tinh tấn, chẳng hư công đức Đầu-đà, dứt sạch căn bản tham, sân, si, không tật đố, ly dục, thích nhàn tịnh, thường thức tỉnh. Trong mọi thời, mọi loài không khởi tâm tham dục. Nơi vật dụng không mong cầu. Trang bị áo giáp như thế chưa phải là pháp căn bản, nếu đã trang bị các loại giáp trên thì phải phát tâm Bồ-đề vô thượng, không nên chấp trước với tất cả xứ, huống là khởi ngã tưởng. Vì vậy không được chấp ngã, chúng sinh, thọ giả, hữu tình, không kiến chấp nam, nữ, địa, thủy, hỏa, phong, Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới, trì giới, phá giới, tánh không… Tóm lại, không nên có tất cả chấp, tất cả tưởng. Vì tất cả tưởng đều vô sở đắc.
Này Đại Ca-diếp! Nếu có tham, Tỳ-kheo phải biết rõ và liền dứt trừ tâm tham ái, chẳng phải cứ trụ một chỗ mà được vô trụ. Chỉ trừ kẻ vọng ngữ.
Do đây nên Như Lai hiệu là Đấng Thật Ngữ. Như Lai nói bao nhiêu tham ái đều là chẳng phải ngã. Các pháp như vậy là Sa-môn
pháp. Các Sa-môn pháp đều vô sở đắc.
Nếu người nào còn có tưởng chấp lấy pháp, thời là chấp ngã, chúng sinh… như núi Tu-di, mà thoái thất Thánh giáo. Nơi người này pháp Sa-môn không có được, cũng không thể trụ nơi Sa-môn pháp.
Pháp quảng đại tối thắng này chẳng nên giảng nói với những kẻ ngu si kia, dầu chỉ một ít. Vì sao? Vì nếu họ chấp trước thì tất sẽ phải chịu khổ ở địa ngục trọn một kiếp.
Này Đại Ca-diếp! Ông xem các Tỳ-kheo như Câu-ca-lợi, Đề-bà-đạt-đa, Khiên-đồ-đạt-la, Ca-lô-để-luân, Mẫu-đạt-đa-la, A-thấp-phiền, Bố-na-bà-tô, Tô-khí-đát-la, các Tỳ-kheo trên đây là những người thường ở gần bên Phật, nghe Phật thuyết pháp, thấy Phật kinh hành, thấy Phật đoan tọa, thấy Phật hiện thần thông đi đứng trên không gian, thấy Phật hàng phục hàng ngàn ngoại đạo, giữa đại chúng thấy Phật trừ dẹp tà pháp, mà họ còn chẳng có lòng tin mến đối với Phật. Vì họ luôn muốn hủy báng Phật nên càng ngày họ thêm lớn ác nghiệp.
Nếu có người nghe danh hiệu Phật có lòng tin chắc là thật, thì mọi người nên đem hoa hương như núi Tu-di, phan lọng trùm cả đại thiên để cúng dường, vì người này tin Phật vậy. Huống là người đã tin Phật rồi bỏ dục lạc xuất gia, không kiến chấp, tu các môn tĩnh lự.
Này Đại Ca-diếp! Người nào tin ưa kinh pháp này thì đáng gọi là hy hữu. Người này có thể khéo hộ trì giới cấm của Phật chế, có thể rõ biết pháp cam lồ này.
Ví như trong đại chúng dùng da thối cùng những vật hôi nhơ cùng nhau chế làm hình người, hoặc làm các thứ mặt nạ, rồi sơn vẽ trau tria rất xinh đẹp. Có người lấy những thứ ấy mang lên mặt, hoặc gói lại xách đi. Như thế lẽ nào vì tướng mạo mà gọi là tốt ư! Biết rõ là vật hôi nhơ thì sẽ nhàm bỏ.
Cũng vậy, với các ác Tỳ-kheo, phải dùng oai đức dung nghi của Như Lai để thẩm xét mới biết họ là cực ác. Do họ chấp ngã nhân mà sinh lòng tham ái.
Nếu người rõ biết ngã chấp không thật, thì khi nghe kinh này tất ưa thích vui mừng.
Nếu kẻ nào chấp trước thì nên biết là tà kiến. Đã có tà kiến thì
không tin ưa lời dạy chân chánh nơi kinh này. Vì sao? Vì người chấp ngã thì có giận hờn.
Nếu hàng bốn chúng nghe kinh pháp này mà giận ghét hủy báng thì không phải là Sa-môn. Dù họ có danh hiệu Sa-môn, nhưng không phải đệ tử Phật; ta cũng không phải Thầy của họ. Vì sao? Vì đệ tử Phật thì không nói dối; Phật không phải Thầy của kẻ hay nói dối.
Nên biết rằng Phật là Đấng Thật Ngữ, có thể nói đúng thật tất cả pháp không.
Này Đại Ca-diếp! Như Lai có thể phá ngã chấp, đấu tranh với nó. Nếu kẻ nào tranh cãi với Như Lai thì gọi là ác ma. Như Lai không cho ma chúng xuất gia thọ giới Cụ túc.
Ý ông nghĩ thế nào? Như có người nói chim Thanh tước sinh được rồng lớn. Lời này có đáng tin và có đồng loại chăng?
Ca-diếp bạch:
–Bạch Thế Tôn! Lời đó không đáng tin, cũng không phải đồng loại.
Đức Phật hỏi:
–Như có người nói Kim sí điểu sinh loài phi điểu. Ông nghĩ thế nào?
Ca-diếp bạch:
–Bạch Thế Tôn! Lời đó không đáng tin, cũng không đồng loại.
Đức Phật lại hỏi:
–Như có người nói con đom đóm mang núi Tu-di bay lên không gian. Ông nghĩ thế nào?
Ca-diếp bạch:
–Bạch Thế Tôn! Lời đó không đáng tin, cũng không phải đồng loại.
Đức Phật dạy:
–Này Đại Ca-diếp! Những kẻ ác trên kia chấp ngã cho đến chấp Niết-bàn kêu Phật bằng Thầy lại càng chẳng phải đồng loại.
Này Đại Ca-diếp! Như có Đế vương ở nước mình lãnh đạo nhân dân rất an lạc. Cạnh vua có các thị thần tuân hành chính hóa
của vua. Lúc đó có người không ai quen biết, người này vì danh lợi mà học cách làm quan, không lãnh lệnh vua, tự ý ở giữa bá quan dối tuyên lệnh vua, bảo mọi người rằng các ngài phải ở nơi đây, làm như vầy.
Cũng vậy, Đức Như Lai Pháp Vương quản trị cả đại thiên thế giới, nhiếp hóa tất cả tam thừa chúng sinh, đầy đủ mười Trí lực, viên mãn tất cả công đức, thực hành Phật sự vô biên an lạc. Có một hạng người đại chúng chưa từng quen biết, vì sinh sống mà nói tướng ngã, chúng sinh… cho đến Niết-bàn, chẳng tuân theo Thánh giáo vô ngã của Như Lai, vọng nói rằng Phật bảo việc này nên làm, việc này chẳng nên làm.
Trong đại chúng có những người tin thuận Phật pháp, nghe lời nói trên đây nhận là Bậc Phước Điền thanh tịnh, liền đem của cải cung kính dâng cúng mãi trong thời gian chưa rõ họ là sai quấy!
Kẻ ác này đồng với kẻ dối lệnh vua trong ví dụ kia. Sau khi ăn uống xong, họ ở chỗ đông người ngày ngày thường luận bàn việc vua, việc giặc, việc ăn mặc, việc dâm dật, việc phụ nữ, việc thuốc men, việc rượu trà, việc nhật thực, nguyệt thực, việc nhà vua đi về, việc dòng họ, việc ngày tốt xấu… Ngày đêm họ luôn suy tính luận bàn những việc như vậy, không có chánh niệm, chánh tuệ, hư mất oai nghi, ngủ mê lăn lộn miệng chảy nhớt dãi. Lúc thức tưởng nghĩ gì, lúc ngủ họ mơ thấy việc ấy. Đến lúc thức dậy, họ tụ nhau luận bàn chiêm bao tốt xấu. Họ đi đứng hành động không khác người thế tục. Họ nói không nhằm lúc, tâm niệm buông lung, thích đến xóm đông, đến nhà giàu sang. Họ không giữ được giới cấm của Phật. Họ riêng nói pháp cho phụ nữ, lúc nói pháp họ sinh nhiễm tâm, được cúng dường nhiều, tham trước luyến ái, chẳng biết hối hận. Họ được cúng thí tốt thì ca ngợi, trái lại thì chê trách. Lúc họ gặp nhau liền xem đồ được cúng của nhau. Họ hỏi nhau hôm nay thí chủ cúng món chi? Cho ai? Tiền bạc đồ dùng nhiều hay ít? Đây gọi là hạng chẳng tu hành, cũng gồm cả lỗi hủy báng chánh pháp.
Này Đại Ca-diếp! Với hạng người ngu ác trên đây, các ông phải có lòng xót thương họ. Vì sao? Vì họ sẽ phải bị quả báo rất khổ não.
Lúc ấy, Đức Thế tôn nói kệ rằng:
Kẻ ngu vì mạng sống
Theo học pháp vua quan
Sau đó đến nơi khác
Dối tuyên lời vua truyền
Đến kia bàn chuyện mật
Chớ để pháp vua trừng
Kẻ ngu ở nơi đó
Cũng vì nuôi dưỡng mạng.
Huống gì Đức Thế Tôn
Trong hơn trăm ngàn kiếp
Xả bỏ các thân phần
Làm các việc khó làm.
Kẻ trái pháp vương gia
Nô bộc bị trừng phạt
Chẳng cần hỏi kẻ ấy
Là làm hay không làm.
Cúng cho Tỳ-kheo ấy
Vật thực đủ món ngon
Và y phục quý giá
Tất cả đều cung kính
Cần khổ cầu tài vật
Cúng dường bậc Trì giới
Không vì lo tự thân
Cũng không lo cho con
Không như người trụ pháp
Ăn xong liền xả bỏ.
Khi cùng nhau tụ tập
Nói chuyện ăn khoái ý
Nơi chỗ tụ hội kia
Bàn chuyện giặc, chuyện vua
Việc đấu tranh, trấn ải
Và bàn việc uống ăn
Ngày đêm bàn suy tính
Việc vua đến hay đi,
Hoặc nói rồi sẽ thắng
Hoặc bảo sẽ bị bại
Những việc không đáng bàn
Luôn cùng nhau luận tính.
Ngủ trên giường cực diệu
Trầm mê say giấc nồng
Đêm đến nhà giàu sang
Cầu mong chỗ nhiều của
Nói kia cúng cũng nhiều
Nhưng chẳng phải tối thượng.
Suy tính việc ấy rồi
Ngồi rỗi bàn tán chuyện
Kẻ ngu không siêng tu
Như lừa luôn mang nặng.
Ngủ say trong giấc mộng
Thấy các tướng phân biệt
Thức rồi truyền gọi người
Đến cùng nhau luận thuyết
Nói chớ cười, chớ lo
Ông sẽ được an lạc
Việc ấy sẽ mau thành
Chớ sinh lòng lo nghĩ.
Siêng đến các thôn ấp
Đi đứng chẳng oai nghi
Giống như loài vượn khỉ
Đầu mắt ngó trước sau
Đi vào trong xóm làng
Thuyết pháp cho người nữ
Rời bỏ Phật khế kinh
Và giới thiện giải thoát
Từ nhà gia chủ ra
Ngó xem của nhiều ít
Ít thì mắng chửi họ
Cũng không chừa gia quyến.
Khi cùng nhau tụ tập
Bàn tán cùng hỏi nhau
Được món gì, vật gì
Hỏi đáp nhau các việc.
Lược nói việc như vậy
Trải qua cả trăm năm
Suy tính việc như thế
Vì nuôi sống bản thân
Tranh đấu vì rượu ngon
Và vì hương hoa thảy
Là dược liệu cho thân
Mong ít bệnh, ít não.
Giả sử trăm Đức Phật
Không thể cứu được nào
Quăng bỏ việc tu hành
Cùng tại gia nào khác.
Với thân sinh ái trọng
Không rời khỏi ngã, nhân
Tu hành như thế kia
Kẻ ấy đọa ác đạo.
Có người khinh chánh pháp
Thiêu đốt bị khổ thêm
Kẻ ngu không tuệ giác
Không khác người tại gia.
Các đệ tử Đức Phật
Thật tu hành Thanh văn
Không vì nuôi dưỡng mạng
Hủy phạm chút giới nhỏ.
Bậc trí không tham thực
Luôn sinh tưởng nhàm chán
Tâm tu quán bất tịnh
Để trả nợ thí chủ
Xả bỏ các dục lậu
Thấu rõ tất cả tưởng.
Ta nghe như thế ấy
Theo lời dạy xuất gia
Người trí không hủy báng
Với giáo pháp tánh không
Luôn ưa thích cần cầu
Sợ không thể thông hiểu.
Bậc Đại trí dũng mãnh
Thấu tỏ lý tánh không
Hay bố úy quân ma
Bậc ấy đáng cúng dường.
Nếu hay lìa tham nhiễm
Không hủy pháp tánh không
Con Phật bậc dũng kiện
Lưỡng Túc Tôn Ứng Cúng.
Chánh pháp không trụ lâu
Hiện đời nhiều ngu si
Ít Tỳ-kheo nhu hòa
Mong cầu không phóng dật
Người trí phải sinh lo
Không lâu tự diệt mất
Sau này suốt đêm ngày
Bàn tán về Thế Tôn:
Đời, không ai cứu hộ
Duy có Lưỡng Túc Tôn.
Người tu học như vậy
Rồi sẽ đều diệt ẩn
Kẻ không hiểu như vậy
Không hiểu lời mật ý
Sẽ không cung kính Phật
Và Chánh pháp Vô thượng.
Chánh pháp sẽ diệt tận
Nên mau phát tinh cần
Cho đến chút thời gian
Lắng nghe dù phút chốc.
Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.
