Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Pháp Bảo (VBeta)Trang 12/22

Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Linh Sơn Đại Tạng › Bộ Bảo Tích

Đại Tập 42 · Bộ Bảo Tích I · Số 310 (Quyển 1–40)

Dịch giả
Thích Tịnh Hạnh
Thông tin
Ghi trên sách: Sa Môn Thích Tịnh HạnhHội Văn Hóa Giáo Dục Linh Sơn Đài Bắc, 2000

Kinh Đại Bảo Tích - Quyển 23 - Pháp hội 7: Mặc Áo Giáp Trang Nghiêm (Phần 3)

KINH ĐẠI BẢO TÍCH

QUYỂN 23

Hán dịch: Đời Đại Đường, Tam tạng Pháp sư Bồ-đề-lưu-chí.

Pháp hội 7: MẶC ÁO GIÁP TRANG NGHIÊM (Phần 3)

Đức Phật dạy tiếp:

–Này Vô Biên Tuệ! Các Đại Bồ-tát ở nơi cảnh giới vô biên giáp trụ, cảnh giới vô biên Đại thừa và cảnh giới vô biên đại đạo mà hướng đến. Vì sao? Vì có thể tùy nhập tất cả xứ vậy. Các Đại Bồ-tát vì muốn tùy nhập tất cả pháp nên mặc đại giáp trụ, vì muốn tùy nhập tất cả pháp nên ngồi nơi Đại thừa, vì muốn tùy nhập tất cả pháp nên an trụ đại đạo này, vì ở nơi tất cả pháp được bình đẳng mà hướng đến. Nhưng ở giáp trụ này chẳng có được chút ít pháp nào hoặc trong hoặc ngoài, hoặc thô hoặc tế, hoặc xa hoặc gần; hoặc quá khứ, hiện tại, vị lai; hoặc hữu vi, vô vi, hoặc trụ, hoặc chẳng trụ. Nơi tất cả pháp, nếu giáp trụ này chẳng chọn lọc được gì, chẳng giải quyết được gì, chẳng hiểu biết được tất cả, chẳng tùy thuận hòa nhập với chúng sinh, chẳng chứng đắc gì cả, chẳng vượt qua được các thứ bậc tu hành thì chẳng thể gọi là mặc Đại giáp trụ. Nơi tất cả pháp, nếu giáp trụ này chọn lọc được, giải quyết được, biết khắp được, tùy thuận gia nhập được, tác chứng được, vượt qua thứ bậc được thì mới được gọi là mặc đại giáp trụ.

Lại Đại thừa này không có chút pháp nào hoặc trong hoặc ngoài, cho đến hồi hướng Nhất thiết chủng trí, biết khắp, tùy thuận gia nhập, chứng đắc và vượt qua được nên gọi thừa này là Đại thừa, là pháp thiện xảo thừa, là Niết-bàn thừa, là Vô thượng thượng thừa, là Vô đẳng đẳng thừa.

Lại đại đạo này cũng không có chút pháp nào hoặc trong hoặc ngoài, cho đến có thể ở nơi tất cả pháp bình đẳng chân chánh đại đạo mà hướng đến.

Đạo bình đẳng chân chánh này không có chút pháp nào mà chẳng biết khắp, thế nên đạo này gọi là vô thượng đạo, vô số lượng đạo, vô đẳng đẳng đạo.

Này Vô Biên Tuệ! Các Đại Bồ-tát mặc đại giáp trụ, các vị có thể khắp tùy nhập trong hiện hành tâm và tâm sở của tất cả chúng sinh, có thể khắp làm sạch hết tạp nhiễm phiền não của tất cả chúng sinh. Các vị trụ nơi Đại thừa làm thêm lớn căn lành cho tất cả chúng sinh. Các vị an trụ đại đạo này khuyến hóa chúng sinh với tất cả pháp lành.

Này Vô Biên Tuệ! Vì mỗi mỗi chúng sinh, mỗi mỗi tâm hành cùng tận bờ sinh tử mãi mãi lưu chuyển, nên các Đại Bồ-tát cầu thuốc trí tuệ, chẳng rời bỏ giáp trụ mà có thể kiên cố mặc đại giáp trụ, mặc giáp trụ vô lượng, mặc giáp trụ khó nghĩ bàn, mặc giáp trụ thanh tịnh, mặc giáp trụ vô biên, mặc giáp trụ không chấp thủ, mặc giáp trụ biết tâm tưởng của chúng sinh, mặc giáp trụ biết không có chúng sinh, mặc giáp trụ biết không có ngã, mặc giáp trụ biết tự tánh của chúng sinh, mặc giáp trụ tùy giác tự tánh của chúng sinh, mặc giáp trụ biết tự tánh của ngã, mặc giáp trụ tùy giác tự tánh của ngã, mặc giáp trụ biết tự tánh bên trong, mặc giáp trụ tùy giác tự tánh bên trong, mặc giáp trụ biết tự tánh bên ngoài, mặc giáp trụ tùy giác tự tánh bên ngoài, mặc giáp trụ biết tự tánh trong ngoài, mặc giáp trụ tùy giác tự tánh trong ngoài, mặc giáp trụ biết tự tánh các pháp, mặc giáp trụ tùy giác tự tánh các pháp, mặc giáp trụ biết tất cả pháp vô sở đắc, mặc giáp trụ biết tự tánh các pháp vô sở đắc, mặc giáp trụ biết rõ tất cả pháp, mặc giáp trụ vô biên, mặc giáp trụ vô trung, mặc giáp trụ vô trung biên, mặc giáp trụ chẳng quá khứ, mặc giáp trụ chẳng vị lai, mặc giáp trụ chẳng hiện tại, mặc giáp trụ không tạo tác, mặc giáp trụ không có người tạo tác.

Này Vô Biên Tuệ! Với giáp trụ ấy, các Đại Bồ-tát cũng không có mặc, cũng chẳng tùy theo đó mà giác ngộ, cũng chẳng kết thúc, cũng chẳng rời bỏ, cũng chẳng hiện chứng. Vì không giáp trụ mà

mặc giáp trụ. Vì chẳng tùy theo đó giác ngộ mà có thể giác ngộ. Vì chẳng kết thúc mà có thể kết thúc. Vì chẳng rời bỏ mà có thể thoát khỏi. Vì chẳng chứng đắc mà có thể chứng đắc. Vì không có thừa mà trụ Đại thừa. Chẳng ở nơi Đại thừa mà có ra làm điều gì. Không chỗ ra làm mà ra làm tất cả. Nhưng ở nơi Đại thừa không có chút chi gọi là ra làm. Nếu có ra làm thì chẳng phải là ra làm nữa vì hành vi ra làm kia là không thể có được.

Vì là không thể có được nên cũng không có thừa, dùng thừa để an trụ, dùng vô sở đắc mà an trụ Đại thừa, rời xa hướng đến, chẳng tới cứu cánh, chẳng tới Niết-bàn.

Vì là không thể có được nên chẳng phải đạo làm đạo, hướng đến nơi đạo do vì bình chánh. Đạo bình đẳng chân chánh ấy không có chỗ ra làm, không có ai ra làm, không có chỗ làm, không từ đâu làm. Cũng không có tạo tác, không có ai là người tạo tác. Cũng chẳng phải hòa hợp, chẳng phải chẳng hòa hợp. Tất cả đều nhàm chán, tất cả đều chẳng cầu mong. Vì sao? Đạo bình đẳng chân chánh ấy với tất cả pháp chẳng đồng chẳng khác. Vì chẳng tương ưng nên chẳng sinh khởi có tưởng đối với các pháp, rời tất cả pháp, không nhơ không sạch. Tánh cuả các pháp cũng vậy không nhơ không sạch.

Vì thế nên đạo ấy gọi là đạo không ô nhiễm. Dùng cái không thể tiến mà tiến lên, dùng cái không thể nhiếp mà nhiếp thủ. Đạo ấy sâu xa, không sinh không khởi, không xuất không tác, không đắc không hành, không xứ không trụ, không chướng không sự. Nơi tất cả sự mà có thể hiển hiện rõ ràng. Nơi tất cả sự mà không sai biệt. Chẳng xoay chuyển theo sự, do vì vô sự mà đến chỗ vô thượng.

Này Vô Biên Tuệ! Nơi giáp trụ ấy, thừa ấy, đạo ấy, các Đại Bồ-tát phải biết như vậy. Nhưng giáp trụ ấy, thừa ấy và đạo ấy không chỗ thấy được, không chỗ biết được. Vì chẳng thể nắm bắt được vậy. Ai mặc giáp trụ, ai trụ thừa ấy, ai hành đạo ấy, cũng chẳng thấy được, cũng chẳng biết được, cũng chẳng thể được.

Này Vô Biên Tuệ! Nếu các Đại Bồ-tát nghe pháp ấy rồi mà chẳng kinh chẳng sợ, đọc tụng, tuyên nói, nơi pháp lý thể không có sai trái, tùy thuận tu hành mà sinh lòng ưa thích, nhập vào thắng

giải. Vì pháp ấy mà phải siêng năng tinh tấn.

Nếu ở nơi pháp ấy mà quyết định lý thể phương tiện khôn khéo có khả năng nhiếp thọ, thì là mặc giáp trụ ấy, trụ nơi thừa ấy, hành ở đạo ấy.

Vì ở nơi pháp vô sở đắc sâu xa ấy mà hướng đến, nên hết bờ sinh tử, là Bậc Chánh Giác, có thể dùng vô biên công đức trang nghiêm để xuất hiện ở thế gian.

Này Vô Biên Tuệ! Ở trong pháp ấy, các Đại Bồ-tát phải sinh lòng ưa thích phát khởi đại tinh tấn mà không phóng dật.

Ở nơi pháp sâu xa này, nếu có chúng sinh nào vừa sinh lòng ưa thích, ta bảo người ấy được lợi ích rất lớn. Huống là người có thể siêng năng tinh tấn chẳng phóng dật, giới hạnh thanh tịnh mà hướng đến.

Này Vô Biên Tuệ! Ông xem pháp ấy bao nhiêu là rộng lớn, bao nhiêu là thù thắng, bao nhiêu là thanh tịnh! Ta ở nơi pháp ấy ân cần khen ngợi muốn khiến chúng sinh phát lòng ưa thích, họ sẽ được mãi mãi an ổn, khoái lạc, lợi ích. Vì là nhàm chán, vì là tịch diệt, vì là rõ biết khắp.

Này Vô Biên Tuệ! Ông lại nên xem pháp ấy có thể trao cho đầy đủ sự an lạc thế gian và xuất thế gian. Có bao nhiêu chúng sinh thiếu thốn, vì họ ở nơi thâm pháp ấy mà thoái thất, nên họ rời xa tất cả sự đầy đủ an vui thế gian và xuất thế gian vậy.

Này Vô Biên Tuệ! Ông lại xem hiện tiền pháp báu thậm thâm của Đức Như Lai bao nhiêu là đầy đủ lợi ích, bao nhiêu là dễ được! Nay ở nơi pháp sâu xa ấy, ông phải siêng tu tập.

Lúc ta diễn nói pháp báu ấy, có những hạng ngu phu còn chẳng muốn nghe huống là có thể thọ trì.

Hiện tiền pháp báu của Đức Như Lai đầy đủ lợi ích, họ chẳng thích lắng nghe, chẳng muốn thưa hỏi.

Nếu ở thời kỳ mạt thế năm trăm năm sau, lúc chánh pháp diệt, Đức Phật và pháp báu cùng người trì pháp cả ba ngôi báu đều chẳng còn, họ làm sao có thể thích nghe muốn hỏi được.

Này Vô Biên Tuệ! Mặc dầu vậy nhưng lúc sau ấy, nếu người

được Đức Như Lai khéo gia trì, cũng làm cho họ được pháp báu thậm thâm kia.

Này Vô Biên Tuệ! Thời kỳ bố úy kia, pháp báu sâu xa ấy thật không có tổn giảm, cũng không diệt tận, chỉ vì ở nơi pháp ấy không có ai lắng nghe, không có ai thọ trì. Ngoại trừ những người ở trước Đức Phật khát ngưỡng lắng nghe, mặc giáp trụ. Đến thời kỳ ấy, họ sẽ có thể ưa thích lắng nghe thọ trì pháp báu ấy. Thời kỳ sau ấy, chúng sinh nào nghe pháp ấy rồi có thể sinh lòng tin thanh tịnh, ta bảo người ấy sẽ được thành tựu pháp báu quảng đại ấy. Huống là những người hiện nay ở trong pháp báu ấy mà có thể sinh lòng tin thanh tịnh siêng tu hành.

Này Vô Biên Tuệ! Lúc mặc giáp trụ vô thượng vô lượng tối đại, các Đại Bồ-tát phải nghĩ rằng: “Tôi vì tất cả chúng sinh thiếu thốn, đó là những kẻ thiếu giới, thiếu nghe, thiếu tuệ, thiếu giải thoát, thiếu giải thoát tri kiến, nên đem pháp báu lớn này để làm cho họ được đầy đủ.”

Do vì pháp báu lớn này làm cho đầy đủ, nên họ được thoát khỏi sự thiếu thốn. Làm cho họ được đầy đủ những tài sản giới, văn, tuệ, giải thoát, giải thoát tri kiến. Làm tắt hết những lửa tham, sân, si. Làm lành tất cả bệnh tật. Thuốc hay vô thượng đều khiến họ được uống. Nhờ uống thuốc ấy mà các bệnh đều tiêu trừ, được đại an lạc, rời hẳn hữu dư mà chứng thanh lương, tánh vô thượng Niết-bàn. Không còn thừa những tư duy quán sát, chẳng cầu tất cả hữu vi vô vi. Vì sao? Bởi Niết-bàn này là tối thượng an lạc, tất cả chỗ đáng cầu đều không còn thừa. Chỗ cầu đã thôi hẳn đã dứt hết.

Này Vô Biên Tuệ! Các Đại Bồ-tát mặc đại giáp trụ như vậy rồi lại vì thương xót nhiếp thủ tất cả các chúng sinh mà ngồi xe lớn (Đại thừa) ấy.

Với Đại thừa ấy, chư Phật quá khứ đã ngồi mà xuất ly, chư Phật vị lai sẽ ngồi mà xuất ly, chư Phật hiện tại hiện đang ngồi mà xuất ly. Không có người đi, cũng không có thừa, cũng không có xuất ly. Vì sao? Vì là Không, Vô tướng, Vô nguyện, không sinh, không tạo tác. Chẳng phải đã xuất ly, chẳng phải nay xuất ly, chẳng phải sẽ xuất ly.

Người ngồi thừa ấy để xuất ly như thế là khéo xuất ly mà không chấp trước, với tất cả pháp chẳng phải có hòa hợp, chẳng phải không hòa hợp, không đến, không đi. Lúc thừa ấy ở nơi đạo mà xuất ly cũng chẳng phải hòa hợp chẳng phải chẳng hòa hợp, không đến, không đi. Lúc thừa ấy, đạo ấy ở nơi đại giáp trụ mà xuất ly cũng chẳng phải hòa hợp, chẳng phải chẳng hòa hợp, không đến, không đi, vì tất cả đều chẳng thể nắm bắt được.

Này Vô Biên Tuệ! Các Đại Bồ-tát dùng giáp trụ ấy, thừa ấy và đạo ấy mà hướng đến Vô thượng Bồ-đề.

Lại lúc dùng giáp trụ ấy, thừa ấy, đạo ấy mà hướng đến, Đại Bồ-tát chẳng suy nghĩ: “Hoặc pháp phàm phu, hoặc pháp Thanh văn, hoặc pháp Duyên giác, hoặc pháp chư Phật, những pháp ấy đối với ta hoặc xa hoặc gần.” Đại Bồ-tát cũng chẳng nghĩ: “Hoặc pháp Không, hoặc pháp Vô tướng, hoặc pháp Vô nguyện, hoặc pháp không sinh khởi, hoặc pháp không tạo tác, những pháp ấy đối với ta hoặc xa hoặc gần.” Đại Bồ-tát cũng chẳng nghĩ: “Hoặc nhàm chán, hoặc xa lìa, hoặc diệt tận, cho đến Đại Bát-niết-bàn, những pháp ấy đối với ta hoặc xa hoặc gần.”

Này Vô Biên Tuệ! Đại giáp trụ ấy, thừa ấy và đạo ấy, tất cả Bồ-tát, tất cả Duyên giác, tất cả Thanh văn và tất cả chúng sinh chẳng làm động được mà hướng đến Vô thượng Bồ-đề.

Này Vô Biên Tuệ! Chư Phật Thế Tôn ở nơi giáp trụ ấy, thừa ấy và đạo ấy được bất động rồi các chư Phật Bát-niết-bàn. Vì sao? Vì tất cả các pháp chẳng thể động được. Vì tất cả pháp tánh, tướng của pháp tánh, tướng viễn ly, tướng thanh tịnh, khắp thanh tịnh. Chẳng thể dùng tướng mà làm quan sát, làm thắng quan sát, làm khắp quan sát. Tất cả pháp tướng, tánh của pháp tướng, chẳng thể dùng tánh mà làm quan sát, làm thắng quan sát, làm khắp quan sát. Tất cả các pháp không tánh, không tướng, chẳng hiển bày được, chẳng diễn nói được. Đây là tánh tướng chân thật của các pháp.

Này Vô Biên Tuệ! Cũng vậy, giáp trụ ấy, thừa ấy, đạo ấy, tướng chân thật của nó chẳng thể hiển bày, chẳng thể diễn nói được.

Vì khiến chúng sinh sẽ biết rõ, tăng trưởng ánh sáng tất cả

pháp, nên ở nơi giáp trụ ấy, thừa ấy, đạo ấy, ta mượn những điều đó mà sơ lược nói như vậy.

Nay nếu ông muốn ở nơi giáp trụ ấy, thừa ấy, đạo ấy theo nghĩa mà thực hành, ông chớ dùng những việc ra làm, chớ dùng hiển bày, chớ dùng nói năng, mà phải tùy theo nghĩa để thực hành. Theo nghĩa để thực hành ấy không có chút gì phải thực hành cũng không có chút gì tùy theo thực hành. Nếu là nghĩa quấy thì chẳng nên tùy theo thực hành. Nếu là nghĩa đúng thì phải tùy theo thực hành. Lúc tùy theo nghĩa thực hành, chẳng theo tiếng để thực hành, chẳng theo chữ để thực hành, chẳng theo lời để thực hành, chẳng theo hành giả, cũng chẳng theo nó mà chuyển.

Những gì là nghĩa? Đó là bí mật mà nói.

Ở nơi bí mật mà nói phải theo đó mà tỏ ngộ, phải dùng lòng tin mà thực hành. Dùng lòng tin thực hành thì ở trong nghĩa đúng không có phân biệt. Nơi vô phân biệt mới nên tùy theo thực hành. Nên tùy theo thực hành đây chính là chẳng thực hành cũng chẳng tùy theo thực hành.

Vì sao? Ở trong nghĩa đúng không có chút thực hành, không có chút tùy theo thực hành, không có chút khắp thực hành. Vì rời xa thực hành nên chẳng nên tùy theo thực hành. Chẳng tùy theo chỗ tương ưng với Bồ-đề mà thực hành, chẳng tùy theo chỗ tương ưng với lưu chuyển mà thực hành. Ở nơi tương ưng và chẳng tương ưng ấy đều chẳng phải tác ý, đều chẳng phải chánh niệm, vì niệm thanh tịnh vậy. Vì thế nên chẳng nên tùy theo thực hành.

Này Vô Biên Tuệ! Ở trong nghĩa đúng, ông nên tùy hành, chớ có tùy hành khác. Nếu tùy hành khác tức là quên mất mà theo dõi âm thanh, theo dõi văn tự, theo dõi ngôn ngữ. Nơi ngôn ngữ ấy chẳng rời bỏ được. Biết khắp âm thanh, vượt khỏi văn tự, giác ngộ ngôn ngữ thì chẳng theo nó mà hành, thì chẳng lưu chuyển. Ở trong nghĩa đúng, tùy hành như vậy, tùy nhập như vậy thì không có chút hành, vì hành đã dứt hết.

Này Vô Biên Tuệ! Lúc ở nơi nghĩa đúng mà hành thì chớ có lấy hành mà hành nơi nghĩa. Nếu chẳng lấy hành mà hành nơi nghĩa thì là chẳng đến cũng chẳng lui. Nếu được chẳng đến chẳng lui thì ở

nơi giáp trụ ấy, thừa ấy, đạo ấy được tùy thuận hướng đến Vô thượng Bồ-đề mà làm lợi ích lớn cho chúng sinh.

Này Vô Biên Tuệ! Nếu ở nơi pháp ấy nói như vậy, tùy theo nghĩa mà hành, có thể tùy nhập được thì tâm chẳng điên đảo không có nghi hoặc, thành tựu thắng giải. Ở nơi giáp trụ ấy, thừa ấy, đạo ấy, nếu chưa nhiếp thủ thì được nhiếp thủ chóng sẽ hướng đến. Nếu có ai chưa mặc giáp trụ ấy thì sẽ chóng được mặc. Nếu có ai chưa ngồi nơi thừa ấy thì sẽ chóng được ngồi. Nếu có ai chưa an trụ nơi đạo ấy thì sẽ chóng được an trụ.

Này Vô Biên Tuệ! Những chúng sinh ấy sẽ đạt được phước đức tư lương rộng lớn, được chư Phật Thế Tôn hộ niệm, với Pháp không sai trái, đồng hàng với chư Tăng.

Này Vô Biên Tuệ! Ông đã đạt được vô lượng căn lành, ở đời mạt pháp sau, ông sẽ dùng pháp ấy nhiếp hóa chúng sinh, ông sẽ vì chúng sinh mà gánh vác lấy gánh nặng, được phước đức vô lượng, khó nói kể được.

Lúc ấy Đức Thế Tôn nói kệ rằng:

Bồ-tát, bậc Vô úy

Lúc mặc giáp trụ ấy

Vì lợi ích chúng sinh

Mà mặc giáp vô biên.

Chúng sinh nếu nghèo thiếu

Khổ sở không pháp tài

Không giới, không đa văn

Không tuệ, không giải thoát

Mặc giáp vô biên ấy

Khiến pháp được đầy đủ.

Vì pháp được đầy đủ

Tất cả được an lạc

Vì bỏ những nghèo khổ

Diễn thuyết pháp vô thượng.

Người nghe đều sạch trần

Được ở đạo an lạc

Giới uẩn được sung túc

Đa văn như biển cả

Bèn được tuệ tối thượng

Do đây dứt trói buộc.

Giải thoát khắp chiếu sáng

Giải thoát Chánh tri kiến

Nếu người hiện chứng được

Tất cả được an lạc. Lửa lớn tham, sân, si

Thường đốt cháy hừng khắp

Do đó chúng sinh khổ

Tôi làm tắt lửa ấy

Trao thuốc cho chúng sinh

Trừ hết tất cả bệnh.

Nếu bệnh đã tiêu trừ

Đến được cõi Niết-bàn

Bỏ hẳn các dư thừa

Thẳng đến chỗ an lạc.

Từ trong an lạc ấy

Không có ai thoái lui

Tất cả vui hữu vi

Ở đó không còn cầu.

Đại an lạc vô thượng

Ở đó đều sẽ chứng

Dùng pháp không hý luận

Thành thục các chúng sinh.

Tất cả đều sẽ được

Đại an lạc cứu cánh

Người hướng đến như vậy

Thẳng qua không trở lại.

Ra khỏi nơi hướng đến

Thường được thắng an lạc

Ở trong đại an lạc

Ưa muốn hay chẳng muốn

Hướng đến hay chẳng hướng

Tất cả đều sẽ dứt.

Mặc giáp như vậy rồi

Sẽ ngồi nơi thừa ấy

Vì thương các chúng sinh

Đều nhiếp thủ tất cả.

Quá khứ Phật Thế Tôn

Thừa ấy đã xuất ly,

Vị lai Phật Thế Tôn

Thừa ấy sẽ xuất ly,

Hiện tại Phật Thế Tôn

Thừa ấy nay xuất ly,

Thế nên Đại thừa ấy

Không Phật nào chẳng ngồi.

Tất cả Đấng Tối Thắng

Nương tựa lớn của đời

Do thừa ấy xuất ly

Chẳng sinh ra thừa tưởng.

Chẳng phải thừa làm thừa

Chẳng phải đạo làm đạo

Chẳng phải xuất làm xuất

Xuất ly nên vô thượng.

Lúc thừa ấy xuất ly

Chưa có chút xuất ly

Vì rỗng không, vô tướng

Vì vô nguyện, vô tác

Chẳng thừa chẳng xuất ly

Mới gọi là Đại thừa.

Tất cả đều bình đẳng

Do đây mà hướng đến

Thừa ấy không hòa hợp

Cũng không không hòa hợp

Hướng đến đạo Vô thượng

Hiện chứng đại an lạc.

Thừa ấy không tương ưng

Cũng không chẳng tương ưng

Không xứ, không chỗ dựa

Do đây mà hướng tới.

Đạo ấy không có đến

Đạo ấy cũng không đi

Được chánh đạo ấy rồi

Tịch tĩnh mà hướng đến.

Ta nói nơi đạo ấy

Thừa ấy, giáp trụ ấy

Nơi pháp không chỗ dựa

Tịch tĩnh tối vô thượng.

Tất cả pháp phàm phu

Tất cả pháp Thanh văn

Tất cả pháp Duyên giác

Tất cả chẳng nắm bắt.

Nơi tất cả pháp Phật

Pháp ly cấu vô thượng

Chẳng xa cũng chẳng gần

Tất cả chẳng nắm bắt.

Pháp rỗng không, vô tướng

Pháp vô nguyện, vô tác

Chẳng xa cũng chẳng gần

Tất cả chẳng nắm bắt.

Các pháp yểm, ly, diệt

Pháp Niết-bàn tịch tĩnh

Chẳng xa cũng chẳng gần

Tất cả chẳng nắm bắt.

Thừa ấy, giáp trụ ấy

Đạo ấy vô sở thủ

Vô thượng không thể động

Rốt ráo chẳng nắm bắt.

Tự tánh tất cả pháp

Tướng chân thật hy hữu

Chẳng đem thi thiết được

Vì pháp tánh không vậy.

Thừa ấy, giáp trụ ấy

Đạo ấy không hiển bày

Như tự tánh các pháp

Tánh ấy cũng như vậy.

Trong tất cả các pháp

Tướng, tánh chẳng nắm bắt

Nơi pháp không tánh, tướng

Ta lược khai thị cho.

Trong tất cả các pháp

Tất cả tự tánh tướng

Nơi ta nói như vầy:

Rốt ráo vô sở hữu.

Thừa ấy và đạo ấy

Giáp ấy tự tánh tướng

Ở đó cầu ngôn thuyết

Rốt ráo cũng chẳng có.

Vì ngôn thuyết chẳng có

Đó là tướng hy hữu

Ở trong ngôn thuyết ấy

Lời lẽ cũng chẳng có.

Các pháp chẳng lường được

Vô thắng vô biên lượng

Tất cả chẳng thể lường

Thế nên pháp vô thượng.

Thừa ấy, giáp trụ ấy

Đạo ấy cũng như vậy

Ở trong vô tướng ấy

Phải tùy nhập như vậy.

Vì khiến các chúng sinh

Biết khắp siêng tu tập

Chóng được ánh sáng pháp

Nên ta nói như vầy:

Các pháp không ngôn ngữ

Tất cả chẳng nói được

Ở trong các pháp ấy

Tất cả phải tùy nhập.

Vì pháp không ngôn thuyết

Nơi ấy phải tùy hành

Hành không có chút hành

Tất cả pháp không hành.

Không cầu mà thích cầu

Không hành mà tùy hành

Người tùy hành như vậy

Chẳng quan sát nơi nghĩa.

Nay ông nơi thật nghĩa

Tất cả phải tùy hành

Âm thanh và ngôn ngữ

Nơi ấy chớ tùy chuyển.

Trong âm thanh ngôn ngữ

Nếu được chẳng tùy chuyển

Mới tùy hành nơi nghĩa

Đây là người cầu nghĩa.

Những gì gọi là nghĩa

Phải biết thuyết bí mật

Bởi tin vô phân biệt

Nghĩa ấy mới tùy hành.

Biết rõ nghĩa như vậy

Được nơi thuyết bí mật

Không trước, không chỗ chấp

Chẳng hành, chẳng tùy chuyển.

Nếu là có tùy hành

Tức là tùy chấp trước

Nếu là không tùy hành

Tất cả chẳng tùy chuyển.

Do đây chánh ức niệm

Rời xa nơi tùy chuyển

Bồ-đề và sinh tử

Chẳng tương ưng cả hai.

Nơi ấy cũng vô niệm

Vô niệm là chánh niệm

Vì nơi niệm thanh tịnh

Gọi là người thanh tịnh.

Nếu tu hành khác đây

Rời xa pháp vô thượng

Ông phải ở nghĩa ấy

Như lời mà tu tập

Nếu là tùy ngôn ngữ

Tức là tùy âm thanh.

Chẳng vượt quá nơi ấy

Đồng với pháp thế gian

Âm thanh và văn tự

Chẳng nên tùy nó chuyển.

Phải biết nghĩa chân thật

Không hành để tùy hành

Thật nghĩa không âm thanh

Cũng không có văn tự

Vì vượt qua ngôn ngữ

Mới gọi là thật nghĩa.

Nghĩa ấy nên tùy hành

Tùy hành vô sở hữu

Vì hành đã dừng dứt

Mới gọi là thật nghĩa.

Ở trong chân thật nghĩa

Chẳng hành dùng làm hành

Đây thời chẳng thoái chuyển

Chẳng rời bỏ giáp trụ.

Tùy thuận đại giáp trụ

Đại thừa và đại đạo

Hướng đến chỗ an lạc

Lợi ích các chúng sinh.

Những pháp an ổn ấy

Nay ta nói cho ông

Ông phải tùy nghĩa hành

Ông dứt được nghi hoặc.

Nếu người ngồi thừa ấy

Ngồi rồi sẽ hướng đến

Chóng đến đại Bồ-đề

Hiện chứng Vô thượng giác.

Nơi Tối thượng thừa ấy

Chẳng thừa là chóng thừa

Với đạo, với giáp trụ

Nghĩa ấy cũng như vậy.

Nơi pháp vô thượng ấy

Người siêng năng tu tập

Các chúng sinh như vậy

Được chư Phật hộ niệm.

Thời kỳ bố úy sau

Ông phải khai pháp ấy

Rộng vì các chúng sinh

Mà làm họ lợi ích.

Thời kỳ bố úy sau

Nếu khai được pháp ấy

Phát sinh phước vô thượng

Số ấy chẳng lường được.

Đức Phật dạy tiếp:

–Này Vô Biên Tuệ! Giáp trụ của Đại Bồ-tát mặc gọi là đại thắng, cũng gọi là vô biên thắng, cũng gọi là đại trang nghiêm.

Thừa của các vị ngồi gọi là Đại thừa, cũng gọi là vô biên quang, cũng gọi là diệu trang nghiêm. Đạo của các vị hành gọi là vô lượng trang nghiêm tư lương, cũng gọi là vô lượng phương tiện tư lương. Do nơi đạo ấy mà các Đại Bồ-tát hướng đến Vô thượng Bồ-đề.

Lại nữa, này Vô Biên Tuệ! Thuở xưa quá vô lượng kiếp, lại gấp bội số kiếp ấy, có Đức Phật xuất thế hiệu là Chiên-đàn Hương Quang Minh Như Lai Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Kiếp ấy tên là Điện Quang, cõi nước tên là Quang Minh.

Cõi nước ấy, mặt đất bằng phẳng không có những nhơ uế ngói sạn gai góc. Hoàng kim và bạch ngân làm cát, bày hàng ngăn ranh rất đẹp mắt.

Trong quốc độ ấy, mỗi châu trong bốn châu thiên hạ rộng hai ức do-tuần. Trong mỗi châu lại có bốn vạn tám ngàn thành lớn. Mỗi tòa thành ấy rộng mười do-tuần, dài hai mươi do-tuần, tường hào trang nghiêm tráng lệ rất cao. Trong mỗi thành có tám câu-chi người ở, chia ra mười ngàn tụ lạc, có một ngàn khu vườn bao vòng rất đẹp. Trong quốc độ ấy lại có nhiều thứ cây hoa, cây trái, cây hương, cây y phục, cây thượng vị và cây kim cang xen lẫn nghiêm sức. Những ao hồ ven bờ ngay thẳng, đầy nước bát công đức, đủ bốn màu hoa sen thường đua nở.

Đức Chiên-đàn Hương Quang Minh Như Lai ấy thọ sáu mươi tám câu-chi na-do-tha tuổi. Lại có sáu mươi câu-chi na-do-tha chúng Thanh văn làm quyến thuộc.

Thuở ấy, nhân dân trong nước Quang minh dung nhan xinh đẹp an ổn sung sướng, tham, sân, si nhẹ mỏng, dễ giáo hóa; dạy bảo chút ít họ liền biết rõ tánh tướng các pháp.

Này Vô Biên Tuệ! Thuở ấy có Chuyển luân thánh vương tên là Nhất Thiết Nghĩa Thành đầy đủ bảy báu, bốn phương thần phục.

Trong châu Diêm-phù-đề ấy có một tòa thành dài rộng bốn mươi do-tuần, nhân dân đông đúc, an ổn, giàu vui. Nội thành cung điện rộng năm do-tuần, dùng bảy báu để trang sức bên trong. Cây

đa-la đẹp treo những linh lạc, trùm với lưới bằng vàng ròng.

Chánh điện của nhà vua thuần bằng lưu ly biếc, rộng một do-tuần, bốn mặt có ngàn trụ. Trên cung điện ấy lại có ngàn tầng lầu cao lớn nghiêm đẹp, trang sức với những châu báu. Trước điện có ao nước thơm trong vắt, bên cạnh lại có mười sáu ao nhỏ thơm sáng làm bằng bảy báu. Trong mỗi mỗi ao nước chảy xao động vang ra âm thanh vi diệu như trổi nhạc. Mỗi mỗi ao nhỏ có tám bậc thềm, ao lớn có ba mươi hai bậc thềm. Mỗi mỗi bậc thềm thuần bằng vàng ròng. Cây báu bày hàng, lưới báu giăng che, mùi thơm thượng diệu lan khắp cả thành, nên gọi ao nước ấy là ao Hương quang.

Này Vô Biên Tuệ! Luân vương ấy có bốn phu nhân: Vị thứ nhất tên Vô Biên Âm, vị thứ hai tên là Hiền Thiện Âm, vị thứ ba tên là Chúng Diệu Âm, vị thứ tư tên là Nga Vương Âm.

Mỗi phu nhân đều riêng có hai con trai: Người thứ nhất tên Bất Không Thắng, người thứ hai tên Hiền Thắng, người thứ ba tên Long Thắng, người thứ tư tên Thắng Âm, người thứ năm tên Diệu Âm, người thứ sáu tên Phạm Âm, người thứ bảy tên Thắng Vân và người thứ tám tên Vân Âm.

Thể nữ có sáu ức người, con trai họ có mười ngàn người.

Thuở ấy, Luân vương Nhất Thiết Nghĩa Thành ở trong nội cung đang vui chơi với quyến thuộc, bỗng thấy trên hư không có một Đức Như Lai nhan sắc vi diệu xuất hiện bảo Luân vương:

–Đại vương nên mặc giáp trụ vô thượng, ngồi thừa vô thượng mà hướng đến Vô thượng Bồ-đề, trao thuốc trí tuệ cho các chúng sinh. Chớ nên say đắm nơi năm dục của hàng Trời, Người.

Đại giáp trụ ấy có thể nhiếp thọ vô thượng an lạc. Vô thượng thừa ấy có thể đưa vào vườn hoa vô thượng, đã vào trong ấy thì chẳng còn lui về.

Tất cả những thứ dục lạc của trời, của người đều là những pháp vô thường biến đổi hư hoại, thế của nó chẳng còn lâu, giây lát thì biến đổi tiêu diệt.

Luân vương Nhất Thiết Nghĩa Thành nghe lời trên đây rồi, bạch cùng Đức Như Lai hiện trên hư không:

–Ai là người chỉ dạy được đại giáp trụ ấy, như giáp trụ ấy mà

mặc vào? Ai là người chỉ dạy được Đại thừa ấy, như Đại thừa ấy mà ngồi ngự đó? Ai là người chỉ dạy được đại đạo ấy, như đại đạo ấy mà hướng đến vậy?

Đức Như Lai ấy bảo:

–Này Đại vương! Có Đức Chiên-đàn Hương Quang Minh Như Lai đang ngự nơi đạo tràng. Đại vương nên đến chỗ ấy. Đức Thế Tôn ấy sẽ vì Đại vương mà chỉ dạy cho pháp mặc đại giáp trụ, ngồi nơi Đại thừa, đến nơi đại đạo.

Dạy bảo xong, Đức Như Lai ấy bỗng nhiên chẳng còn hiện.

Này Vô Biên Tuệ! Thấy việc ấy rồi, Luân vương Nhất Thiết Nghĩa Thành kinh sợ, sửng sốt, phát tâm hy hữu chẳng còn thích các thứ dục lạc của trời, của người; nhàm bỏ tất cả các hành hữu vi mà cầu đại giáp trụ Đại thừa đại đạo.

Luân vương cùng tám vương tử, bốn phu nhân cùng các thể tử, các thể nữ đồng đi đến chỗ Đức Chiên-đàn Hương Quang Minh Như Lai.

Khi đã đến trước Đức Phật, Luân vương với quyến thuộc cung kính cúi lạy chân Đức Phật, đem một trăm hoa đẹp bằng bảy báu rải trên Đức Phật và đem vô lượng chi-bà-la dâng lên Đức Phật và chúng Thanh văn. Lại suốt mười ngàn năm dâng cúng tất cả đồ cần dùng.

Sau đó Luân vương rời bỏ ngôi vua, cùng các quyến thuộc xuất gia trong chánh pháp của Đức Chiên-đàn Hương Quang Minh Như Lai.

Này Vô Biên Tuệ! Lúc ấy Đức Chiên-đàn Hương Quang Minh Như Lai biết lòng chí thành ưa thích của Tỳ-kheo Nhất Thiết Nghĩa Thành và các quyến thuộc của vị ấy, liền vì họ mà khai thị giáp trụ trang nghiêm và Đại thừa trang nghiêm.

Tỳ-kheo ấy được nghe pháp rồi phát tâm kiên cố vì pháp thậm thâm mà trọn đời ngồi ngay ngắn để tư duy siêng năng chẳng thoái thất, thường gần gũi Đức Như Lai, với tất cả sự dục lạc thế gian được không động niệm.

Này Vô Biên Tuệ! Thuở ấy Đức Chiên-đàn Hương Quang Minh Như Lai hỏi Tỳ-kheo Nhất Thiết Nghĩa Thành:

–Này thiện nam! Nay ông mặc đại giáp trụ, ngồi ở Đại thừa hướng đến đạo ư? Do nơi đạo ấy có thể thành tựu Nhất thiết chủng trí, Vô đẳng đẳng trí. Ông phải tinh tấn siêng năng đúng theo lý mà tu tập. Tỳ-kheo ấy bạch:

–Bạch Thế Tôn! Nay con chẳng thấy có pháp gì gọi là giáp trụ, cũng chẳng thấy có ai mặc giáp trụ, cũng chẳng thấy từ đâu mặc giáp trụ, cũng chẳng thấy có chỗ mặc giáp trụ.

Bạch Thế Tôn! Nay con chẳng thấy có pháp gì gọi là thừa, cũng chẳng thấy có ai ngồi Đại thừa, cũng chẳng thấy từ đâu có Đại thừa, cũng chẳng thấy có chỗ ngồi Đại thừa.

Bạch Thế Tôn! Nay con chẳng thấy có pháp gì tên là đạo, cũng chẳng thấy có người do đạo này mà đã hướng đến hay nay hướng đến, cũng chẳng thấy từ đâu có đạo, cũng chẳng thấy có xứ sở của đạo.

Bạch Thế Tôn! Con đối với Vô thượng Bồ-đề, hoặc xa hoặc gần, hoặc quá khứ, vị lai, hiện tại đều không có được, không có thấy. Hiện nay lúc con quan sát như vậy, thật không có chút pháp nào để thân cận và chứng nhập.

Bạch Thế Tôn! Nếu con không chứng, có nên hỏi con rằng: “Ông mặc đại giáp trụ, ngồi Đại thừa và hướng đến đạo ư?” Thế Tôn là Đấng biết tất cả, là Đấng thấy tất cả. Vì thế chỗ con theo pháp tu hành, chỉ có Thế Tôn mới biết rõ được, mà chẳng phải là cảnh giới của hàng Thanh văn và Duyên giác.

Này Vô Biên Tuệ! Lúc ở trước Đức Như Lai kia bạch như vậy, Tỳ-kheo Nhất Thiết Nghĩa Thành và quyến thuộc của ông chứng được Vô sinh pháp nhẫn của Bồ-tát. Vì được Vô sinh pháp nhẫn nên đều được không thoái chuyển.

Đức Chiên-đàn Hương Quang Minh Như Lai đều thọ ký cho họ, quá năm trăm a-tăng-kỳ kiếp tất cả đều chứng Vô thượng Bồ-đề.

Họ nghe Đức Phật thọ ký vui mừng hớn hở bay vọt lên hư không, cao bằng bảy cây đa-la nói kệ ca ngợi Đức Phật rằng:

Tiếng tăm lớn vô lượng

Vững vàng như Tu-di

Đức Phật Nhất thiết trí

Hay diễn các công đức.

Phật nhãn đều thấy rõ

Dường như mặt trời sáng

Tôn nghiêm giữa đại hội

Con lạy chân Thế Tôn.

Vô lượng đức tư lương

Phật trí đã viên mãn

Chúng con cũng sẽ được

Thế Tôn Vô Thượng Trí.

Ánh sáng lớn vô thượng

Chiếu khắp cõi trời, người

Khai thị các Pháp tạng

Biển công đức vô biên.

Trí tuệ thường không mất

Chánh giác rời phiền não

Tuệ quang đại tinh tấn

Con lễ công đức sâu.

Đại long đại trang nghiêm

Tướng tốt để nghiêm thân

An trụ như Tu-di

Nhiếp chúng không ai sánh.

Làm Đạo Sư cho đời

Chói che hàng trời, người

Diễn thuyết không sợ hãi

Con lễ thắng Trượng phu.

Thế Tôn đại tịch mặc

Biển công đức vô biên

Khai Pháp nhãn cho con

Khiến con mặc giáp trụ.

Nhưng con tất cả thời

Là người ngồi Đại thừa

Thường ở nơi đạo này

Hướng đến không còn thừa.

Đức Mâu-ni dũng mãnh

Biết rõ tất cả pháp

Trong đời không ai hơn

Chúng con đều quy mạng.

Này Vô Biên Tuệ! Lúc Đức Chiên-đàn Hương Quang Minh Như Lai nói pháp ấy thành thục vô lượng, vô số chúng sinh. Từ đó về sau, Tỳ-kheo Nhất Thiết Nghĩa Thành và quyến thuộc cúng dường phụng thờ vô lượng, vô số chư Phật, quá năm trăm a-tăng-kỳ kiếp chứng Vô thượng Bồ-đề hiệu là Siêu Vô Biên Cảnh Giới Vương Như Lai. Quốc độ của Đức Phật ấy, từ công đức đến rộng lớn đều đồng với thế giới Quang minh của Đức Chiên-đàn Hương Quang Minh Như Lai. Chúng Thanh văn cũng số vô lượng.

Các phu nhân và các vương tử quyến thuộc cũng quá năm trăm a-tăng-kỳ kiếp chứng Vô thượng Bồ-đề.

Này Vô Biên Tuệ! Các Đại Bồ-tát mặc đại giáp trụ ngồi Đại thừa ở trong đạo ấy cầm đuốc đại pháp, làm ánh sáng đại pháp, phóng tia sáng đại pháp, dựng tràng đại pháp, đánh trống đại pháp, ngồi thuyền đại pháp để nhiếp đại pháp mà hướng đến, đi chỗ đi của Đại Bồ-tát, mưa pháp vũ để nhuần ướt chúng sinh đều làm cho vui mừng, dũng mãnh tinh tấn hướng đến Vô thượng Bồ-đề.

Này Vô Biên Tuệ! Lúc an trụ đạo ấy, Đại Bồ-tát được ánh sáng pháp. Do ánh sáng ấy nên thấy được duyên khởi của tất cả pháp tự tánh vốn không, tự tánh không có tướng, tự tánh không có khởi. Chẳng ở trong sắc mà thấy có sắc, chẳng ở trong thọ, tưởng, hành, thức mà thấy có thọ, tưởng, hành, thức. Chẳng ở trong thức mà thấy có thức khác với duyên khởi của thức. Biết rõ tướng của thức, tự tánh vốn không, tự tánh không có tướng, tự tánh không có khởi chỉ thuộc các duyên, thấy duyên hòa hợp, các duyên cũng là không, là vô tướng, là vô khởi.

Lúc thấy như vậy, chẳng ở trong nhãn căn mà thấy có nhãn căn. Tỷ, thiệt, thân và ý căn cũng vậy.

Chẳng ở trong ý căn thấy có ý căn khác với duyên khởi của ý căn. Biết rõ tướng của ý căn, tự tánh vốn không, tự tánh vô tướng, tự tánh vô khởi.

Cho đến địa giới, thủy giới, hỏa giới, phong giới, không giới, Dục giới, Sắc giới và Vô sắc giới không có người tạo tác, không có người thọ nhân. Chẳng ở chút pháp nào thấy có chút pháp khác với duyên mà sinh khởi. Đều thuộc các nhân duyên tự tánh không có tướng, tự tánh không có khởi. Tánh của nhân duyên cũng là không, là không tướng, là không khởi.

Này Vô Biên Tuệ! Đó là lúc an trụ nơi đạo ấy, các Đại Bồ-tát quan sát duyên khởi. Quán sát như vậy rồi có thể dùng trí tuệ ở trong duyên khởi chứng được chân thật tế. Do nơi ánh sáng tất cả pháp ấy mà mười Phật trí lực, bốn Vô sở úy, mười tám pháp Bất cộng, đại Từ, đại Bi, đại Hỷ, đại Xả, cho đến tất cả Phật pháp đều được viên mãn.

Bấy giờ Đức Thế Tôn nói kệ rằng:

Bồ-tát, bậc Vô úy

Hay an trụ như vậy

Làm ánh sáng đại pháp

Diệu trí để hướng đến

Dựng cao cờ đại pháp.

Cờ này không có trên

Trong tất cả Phật pháp

Chánh niệm để hướng đến.

Trí tuệ khéo du hý

Pháp thí cho chúng sinh

Tuôn trận mưa đại pháp

Vô úy để hướng đến.

Đem pháp nhuần chúng sinh

Đều làm cho vui mừng

Do đây các Bồ-tát

Diệu thiện để hướng đến.

Các Bồ-tát như vậy

Được ánh sáng đại pháp

Hay ở trong chánh pháp

Dũng mãnh khéo an trụ.

Do ánh sáng pháp này

Biết rõ tất cả pháp

Do các duyên sinh khởi

Tất cả không cứng chắc.

Các pháp tự tánh không

Tự tánh không có tướng

Tự tánh không có sinh

Tự tánh không có thể.

Các pháp do các duyên

Hòa hợp mà chung khởi

Vì các duyên hòa hợp

Tự tánh vô sở hữu.

Bồ-tát hay quan sát

Rõ các duyên cũng không

Các duyên tự tánh không

Tự tánh không có tướng

Cũng không có sinh khởi

Cũng chẳng có sở tác.

Người quan sát như vậy

Siêng tu tập nơi pháp

Vì duyên khởi vô thể

Các duyên chẳng phải duyên.

Đúng lý quán như vậy

Hay biết tất cả pháp

Quán những sắc, thọ, tưởng

Hành, thức cũng như vậy

Đều do các nhân duyên

Mà các uẩn sinh khởi.

Các uẩn không có thật

Vì tánh bản lai không.

Tánh không nên không tướng

Tất cả không có khởi

Các uẩn xa rời tướng

Rời tướng thì không sinh.

Không sinh thì không diệt

Tướng các uẩn như vậy

Không tướng vọng có tướng

Tướng ấy từ đâu có.

Vì các pháp vô thể

Uẩn ấy cũng không tánh

Giới và xứ cũng vậy

Tất cả do duyên khởi.

Tự tánh bản lai không

Không tướng, không có thể

Trong tất cả các pháp

Pháp thể chẳng thể được.

Biết rõ tất cả pháp

Người tư duy danh nghĩa

Cõi Dục, Sắc, Vô sắc

Tất cả do duyên khởi

Tự tánh bản lai không

Không tướng cũng không thể.

Xem trí năng quán ấy

Đâu biết được cảnh kia

Trí ấy và cảnh ấy

Thường xa rời tự tánh.

Sở khởi và các duyên

Hai thứ đều vô tác

Có thể biết như vậy

Đây là tướng chân thật.

Không tướng đem tướng nói

Bồ-tát do đây chứng

Mà cũng chẳng phân biệt

Là tướng hay vô tướng.

Người thiện trí như đây

Thấy được tướng chân thật

Ở trong các pháp giới

Chẳng thấy chút pháp tướng.

Các pháp và pháp giới

Cả hai đều vô tướng

Các pháp rời xa tướng

Gọi đó là pháp giới.

Nói tên là pháp giới

Không giới, không phi giới

Dù gọi là pháp giới

Nhưng chẳng thể nắm bắt.

Lúc tư duy nghĩa ấy

Không niệm chẳng nắm bắt

Vì rời các phân biệt

Được ánh sáng đại pháp.

Vì các pháp không tánh

Ánh sáng cũng không tánh

Vì quán sát như vậy

Lại được ánh sáng pháp.

Chẳng thấy trí năng quán

Cái thấy cũng chẳng thấy

Vì thấy pháp hư vọng

Gọi đó là chánh quán.

Ánh sáng chẳng nghĩ bàn

Vô biên và vô lượng

Thấy các pháp đều không

Gọi là chẳng phân biệt.

Nếu thấy pháp có tướng

Người thường không chứng nhập

Nghe tịnh pháp âm này

Phải sinh lòng mừng vui.

Nếu thấy pháp không sinh

Người thường không phân biệt

Nghe tịnh pháp âm này

Vắng lặng được an lạc.

Nếu trong đời mạt pháp

Được nghe pháp vô thượng

Nên biết chúng sinh ấy

Chứa công đức đã lâu.

Nếu trong đời mạt pháp

Được nghe pháp vô thượng

Phải ở trong pháp ấy

Mau chóng mà hướng đến.

❧

Kinh Đại Bảo Tích - Quyển 24 - Pháp hội 7: Mặc Áo Giáp Trang Nghiêm (Phần 4)

KINH ĐẠI BẢO TÍCH

QUYỂN 24

Hán dịch: Đời Đại Đường, Tam tạng Pháp sư Bồ-đề-lưu-chí.

Pháp hội 7: MẶC ÁO GIÁP TRANG NGHIÊM (Phần 4)

Lại nữa, này Vô Biên Tuệ! Lúc các Đại Bồ-tát quan sát tất cả pháp như vậy, thì ở nơi các pháp được ánh sáng pháp. Chẳng ở trong không mà thấy không, cũng chẳng rời ngoài không mà thấy không, chẳng thấy có chút pháp tương ưng với không. Nếu đã chẳng tương ưng, thì chẳng đem không để không, chẳng thấy không cũng chẳng thấy chẳng không, cũng chẳng dùng thấy để quan sát tất cả pháp.

Lúc thấy như vậy, thì chẳng ở vô tướng mà thấy vô tướng, chẳng ngoài vô tướng mà thấy vô tướng, cũng không có chút pháp cùng vô tướng hoặc tương ưng hoặc chẳng tương ưng. Chẳng ở vô tướng dùng vô tướng để thấy. Chẳng ở hữu tướng dùng hữu tướng để thấy. Chẳng phải hữu tướng để thấy, chẳng phải vô tướng để thấy.

Vô sinh và vô tác cũng như vậy. Chẳng ở trong tận mà thấy tận, cũng chẳng khác tận mà thấy tận. Chẳng thấy có chút pháp cùng với tận tương ưng hoặc chẳng tương ưng. Cũng chẳng ở nơi tận mà dùng tận để thấy. Cũng chẳng ở nơi tận mà dùng vô tận để thấy. Chẳng tận để thấy, chẳng phải vô tận để thấy. Lúc quan sát như vậy, các Đại Bồ-tát không có chút pháp hoặc thấy được, hoặc chẳng thấy được; hoặc hiển rõ được, hoặc chẳng hiển rõ được; hoặc hướng đến được, hoặc chẳng hướng đến được; hoặc biết rõ được, hoặc chẳng biết rõ được.

Này Vô Biên Tuệ! Đó là Đại Bồ-tát an trụ nơi ánh sáng đại pháp của đạo ấy. Vì ánh sáng đại pháp nên thấy tất cả pháp đều không có giới hạn, đối với ở bên, với ở giữa cũng không kiến chấp.

Vì không kiến chấp nên ở trong Phật pháp cần nên hướng đến Bồ-đề.

Bấy giờ Đức Thế Tôn nói kệ rằng:

Chẳng nơi Không thấy không

Chẳng khác Không thấy không

Người thấy được như vậy

Gọi đó là thấy Không.

Chẳng an trụ chút pháp

Cũng chẳng thấy chút pháp

Tương ưng với Không ấy

Hoặc là chẳng tương ưng.

Không do tự tánh không

Nơi Không, không chấp giữ

Do vì không chấp giữ

Biết được tất cả pháp.

Nơi thấy không chấp giữ

Nơi quán không chỗ chấp

Biết được thấy và quán

Cả hai đều chẳng thọ.

Nơi thấy đều thanh tịnh

Nơi quán chẳng nắm bắt

Quán các pháp như vậy

Rốt ráo không chỗ chấp.

Chẳng dùng Vô tướng thấy

Chẳng dùng Vô tướng quán

Cũng chẳng ở Vô tướng

Mà quán là Vô tướng.

Vô tướng, không hiển bày

Vô nguyện không thể đắc

Không có chút pháp thể

Để mà tu tập được.

Chẳng niệm nơi Vô tướng

Cũng chẳng niệm Vô nguyện

Không phân biệt như vậy

Hiển rõ tướng, vô tướng.

Chẳng hướng đến vô tướng

Cũng chẳng vào vô tướng

Không đến, không chỗ vào

Hiển rõ bình đẳng trụ.

Người trí chẳng thấy tướng

Cũng chẳng thấy vô tướng

Chẳng thấy, chẳng tư duy

Tất cả không hiển rõ.

Nếu người thường tư duy

Không tư duy, không hiển

Nơi tư duy, hiển rõ

Mà an trụ bình đẳng.

Như ở nơi vô tướng

Vô tác cũng như vậy

Dù hiển không chỗ hiển

Vì tư duy biết rõ.

Vô sinh cũng như vậy

Không có chút pháp sinh

Tự tánh không thật có

Hiển rõ mà không thể.

Hoặc sinh hoặc vô sinh

Hoặc tác hoặc vô tác

Cũng không chút chấp kiến

Người trí chẳng phân biệt.

Niệm tuệ không động lay

Hiển rõ không nghĩ chọn

Là có hay không thể

Bình đẳng rời các tánh.

Chẳng nơi tận thấy tận

Cũng chẳng thấy vô tận

Hiển rõ không chỗ thấy

Tận trí không gì trên.

Hoặc tận hoặc vô tận

Cả hai chẳng phân biệt

Do vì không phân biệt

Trụ vô niệm bình đẳng.

Nơi tận thấy vô tận

Cũng không thấy vô tận

Như vậy lúc thấy tận

Chẳng chấp tận, vô tận.

Nếu nơi tận, vô tận

Tất cả không chỗ chấp

Do vì không chỗ chấp

Nên tận trí thường tỏ.

Cảnh giới của tận trí

Sở đắc của vô úy

Vì hiển rõ pháp ấy

Bồ-tát khéo an trụ.

Lúc ấy trong đại chúng lại có Đại Bồ-tát tên là Thắng Tuệ từ chỗ ngồi đứng dậy để hở vai áo bên phải, gối phải chấm đất chắp tay hướng lên bạch Đức Phật:

–Bạch Thế Tôn! Các Đại Bồ-tát vì muốn nhiếp lấy Nhất thiết trí mà khởi công tu hành. Vì khởi công tu hành nên được ánh sáng đại pháp, ở nơi ánh sáng đại pháp không có chút pháp thấy được.

Vì ánh sáng pháp nên biết rõ tất cả pháp, nào là hữu vi, vô vi, thế gian, xuất thế gian, hoặc thuận hoặc nghịch, hoặc hý luận hoặc không hý luận.

Bạch Đức Thế Tôn! Ánh sáng pháp ấy, đâu phải các Đại Bồ-tát chẳng tu hành mà sẽ được.

Đức Phật dạy:

–Này Thắng Tuệ! Các Đại Bồ-tát không có chút tu hành, không có thắng tu hành, chẳng tùy tu hành, chẳng biến tu hành mà có thể được vô biên ánh sáng đại pháp.

Các Đại Bồ-tát còn chẳng thể nắm bắt, chẳng thể thấy, huống

là Bồ-tát hạnh mà sẽ có được sẽ thấy được ư? Thế sao lại thấy bao nhiêu kiếp tu hành có thể được ánh sáng đại pháp.

Tất cả hành tuệ của Đại Bồ-tát, sở hành thanh tịnh được ánh sáng pháp. Công hạnh của ánh sáng pháp chẳng phải công hạnh số lượng, chẳng phải công hạnh tùy tướng thì từ đâu mở bày tất cả các công hạnh. Nhưng chỗ tu hành dù chẳng phải mở bày công hạnh mà cũng chẳng rời lìa.

Này Thắng Tuệ! Lúc an trụ nơi hạnh ấy, các Đại Bồ-tát xả bỏ tất cả hạnh không chỗ chấp lấy. Người đủ công hạnh ấy, chẳng phải công hạnh số lượng, chẳng phải công hạnh tùy tướng, không có tướng không có hành mới có thể được ánh sáng đại pháp ấy.

Khi đó Đức Thế Tôn nói kệ rằng:

Bồ-tát không chỗ hành

Mà cũng không có hạnh

Được không có sở hành

Vô úy mà hướng đến.

Chưa từng có thắng hạnh

Cũng không có biến hạnh

Không hạnh, không thắng hạnh

Bình đẳng mà hướng đến.

Hạnh ấy không thị hiện

Cũng không có các tướng

Không có tướng, không hành

Đây là tướng của hành.

Bồ-tát vô tướng hành

Chẳng trụ ở các sự

Không hành, không chỗ trụ

Người trí mới thành tựu.

Không hành thì không động

Hạnh ấy là vô thượng

Làm được hạnh bất động

Dũng tiến mà hướng đến.

Bồ-tát chẳng nắm bắt

Hành cũng chẳng thể thấy

Cũng chẳng thấy sắc thân

Đây là người thiện thuận.

Không sắc, không hình tướng

Nên không tất cả hạnh

Nơi thấy không sở thủ

Đây là vô tỷ hạnh.

Bồ-tát vô thượng hạnh

Chẳng tùy theo thi thiết

Cũng không có dời đổi

Trong ấy không sở chấp.

Vì hạnh không thi thiết

Mới là hạnh vô thượng

Nếu được hạnh như vậy

Thì được ánh sáng pháp.

Bồ-tát chỗ tu hành

Không lời không kiếp lượng

Hay dùng vô lượng kiếp

Nói rõ các công hạnh.

Bồ-tát hạnh thanh tịnh

Thanh tịnh diệu an trụ

Xả bỏ tất cả hạnh

Không có người nhiếp thủ

Bồ-tát trụ nơi xả

Thủ hộ nơi các hạnh

Đã bỏ tất cả hạnh

Diệu an trụ nơi xả.

Bồ-tát vô biên hạnh

Rời biên và vô biên

Hạnh kia không bị động

Gọi là vô thượng hạnh.

Bồ-tát vô tướng hạnh

Hạnh ấy là vô thượng

Lúc tu hành hạnh ấy

Siêu việt các ma giới.

Bồ-tát vô tướng hạnh

Sáng tỏ nơi vô tướng

Hoặc tướng và vô tướng

Đều không có sở y.

Bồ-tát trụ trí ấy

Hạnh ấy khéo thành tựu

Không có chút sở hành

Gọi là người chẳng làm.

Bồ-tát thường thanh tịnh

Nơi hạnh không e sợ

Chánh niệm mà hướng đến

Đây là khéo an trụ.

Đại Bồ-tát Thắng Tuệ lại bạch:

–Bạch Thế Tôn! Các Đại Bồ-tát có bao nhiêu sự tu hành rất là thậm thâm, chẳng phải là chỗ tu hành của những kẻ ngu phu hữu tướng hữu vi mà có thể tu hành chút ít được.

Bạch Thế Tôn! Không có chút pháp vào trong hạnh ấy, nên hạnh ấy là hạnh bình đẳng của Đại Bồ-tát.

Công hạnh của Đại Bồ-tát chẳng phải số lượng biên tế mà lường được.

Đại Bồ-tát Thắng Tuệ nói kệ khen Đức Phật rằng:

Đấng Đại Hùng Chánh Giác

Vô Thượng Lưỡng Túc Tôn

Diễn thuyết hạnh thậm thâm

Lợi ích các Bồ-tát.

Thế Tôn diệu biện tài

Lượng ấy thật khó lường.

Đấng biện tài vô biên

Đại Trượng phu tối thắng

Pháp Vương dứt nghị luận

Đây do Chánh Biến Tri

Vì các Đại Bồ-tát

Nói hạnh vô thượng ấy.

Thế Tôn hay diễn thuyết

Về phương tiện diệt hành

Nơi hành đều vượt qua

Người trí sẽ hướng đến.

Đại Long chẳng nghĩ bàn

Cảnh giới trí vô biên

Chánh Giác Lưỡng Túc Tôn

Khéo khai diệu hạnh ấy.

Chỗ Thế Tôn khai thị

Hạnh bất động tịch mặc

Hạnh ấy không động được

Nên gọi hạnh vô tỷ.

Đại Hùng Đại Mâu-ni

Chỗ tu hành thuở xưa

Nói do nhiều kiếp hành

Không ai có thể đến.

Bồ-tát nghe pháp ấy

Dù ở tại thế gian

Mà ở nơi chủng trí

Chẳng bao lâu sẽ chứng.

Chúng con thương chúng sinh

Ở trong đời mạt pháp

Nơi pháp vô thượng kia

Hay làm người hộ trì.

Chúng con nghe pháp ấy

Ở trong đời mạt pháp

Vì tất cả chúng sinh

Mà hay làm hay nói.

Chúng con dùng ánh sáng

Ở trong đời mạt pháp

Vì các người cầu pháp

Mà làm lợi ích lớn.

Chúng con phát thệ nguyện

Ở trong đời mạt pháp

Vì tất cả chúng sinh

Hộ trì mà kiến lập.

Chúng con thường nghĩ nhớ

Ở trong đời mạt pháp

Cúng dường biển chư Phật

Nguyện trì pháp vô thượng.

Chúng con nơi Pháp tạng

Sẽ làm Thắng trượng phu

Nguyện trì pháp môn ấy

Thủ hộ khiến còn lâu.

Chúng con nơi nước pháp

Thệ nguyện đều uống hết

Mà với pháp môn ấy

Sẽ làm người thủ hộ.

Chúng con nghe pháp rồi

Ở trong đời mạt pháp

Nguyện làm đại Trượng phu

Thọ trì Phật chánh pháp.

Chúng con thà mất mạng

Chẳng bỏ pháp vô thượng

Nguyện ở trong pháp ấy

Mà làm người trì pháp.

Chúng con trì pháp ấy

Chưa từng mừng là đủ

Khát ngưỡng nghe pháp ấy

Những Khế kinh quyết định.

Chúng con ở mạt thế

Vì những người cầu pháp

Sẽ diễn chánh pháp ấy

Khiến họ đều hoan hỷ.

Pháp vương chẳng nghĩ bàn

Hay làm nương tựa lớn

Xin thương gia hộ con

Nhớ con người trì pháp.

Đức Thế Tôn dạy:

–Này Thắng Tuệ! Lành thay! Lành thay! Ông có thể ở trong đời mạt pháp sau này, vì muốn hộ trì các pháp ấy mà mặc đại giáp trụ. Cũng không khác thuở xưa các Đại Bồ-tát ở chỗ Đấng Tối Thắng cúng dường phụng thờ trồng các cội lành, lâu dài tu phạm hạnh, mặc đại giáp trụ, hộ trì chánh pháp của chư Phật Thế Tôn.

Bấy giờ Đức Thế Tôn nói kệ rằng:

Đời sợ hãi về sau

Ông sẽ trì pháp ấy

Vì lợi ích chúng sinh

Đem pháp ấy khai thị.

Đời mạt pháp về sau

Ông trì pháp tối thắng

Nếu ai nghe pháp này

Sẽ sinh lòng ưa thích.

Trong đời mạt sau này

Ông làm người trì pháp

Ta nói pháp thậm thâm

Ông sẽ đều thọ trì.

Khế kinh bí mật ấy

Ông nghe phải ghi nhớ

Ở trong lý thể ấy

Chớ có lại nghi hoặc.

Nghĩa quyết định thậm thâm

Ông nghe phải ghi nhớ

Lợi ích các chúng sinh

Làm người trì Pháp tạng.

Đem pháp thí tất cả

Khắp nhuần các chúng sinh

Nghe xong khiến mừng vui

Khắp thân tâm hoan hỷ.

Vì các đạo Bồ-tát

Những lý thể sở hành

Và Tu-đa-la ấy

Mà thọ trì trọn vẹn.

Ông sẽ rộng độ được

Vô lượng các chúng sinh

Trong tất cả thế gian

Chẳng có thể độ được.

Ông vì trì pháp ấy

Lợi ích các thế gian

Được những phước thù thắng

Do đây mà hướng đến.

Nay ta nói pháp ấy

Ông đều phải thọ trì

Trong đời mạt sau này

Vì người trí diễn nói.

Đời nay và đời sau

Người trì được pháp ấy

Thì có thể thọ trì

Chánh pháp của ngàn Phật.

Vì tất cả chúng sinh

Hộ trì pháp môn ấy

Ở đời mạt sau này

Mà làm lợi ích lớn.

Nếu người ở đời sau

Hộ trì được pháp ấy

Họ chẳng ở một Phật

Gần gũi và cúng dường.

Nếu người ở đời sau

Hộ trì được pháp ấy

Họ đã phụng thờ nhiều

Đấng khéo nói pháp ấy.

Được ở trong pháp ấy

Không có chút nghi hoặc

Mạt thế hộ trì pháp

Đây là người trí tuệ.

Mặc giáp lớn vô biên

Chiến đấu là thù thắng

Mà ở trong mạt thế

Mới trì được pháp ấy.

Họ ở nơi chánh pháp

Lưới nghi đều đã trừ

Nghe pháp không chỗ sợ

Mới trì được pháp ấy.

Đức Phật dạy tiếp:

–Này Thắng Tuệ! Vì thế nên nếu có thiện nam, thiện nữ, người siêng cầu công đức lớn tối thắng, ở trong thời kỳ mạt thế vì pháp thậm thâm, phải mặc giáp trụ, thọ trì, đọc tụng, giải thuyết nghĩa ấy.

Lại nữa, này Thắng Tuệ! Ta nhớ thuở xưa quá vô lượng kiếp, lại quá gấp bội số lượng kiếp ấy có Đức Phật xuất thế hiệu là Biến Chiếu Như Lai Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Kiếp ấy tên Siêu thắng. Cõi nước ấy tên Ly Cấu, mặt đất bằng phẳng rộng lớn trang nghiêm thanh tịnh do bảy báu tạo thành. Đại châu ấy rộng dài bảy muôn do-tuần. Trong đại châu ấy có sáu vạn thành lớn. Mỗi mỗi thành lớn ngang dọc đều mười sáu do-tuần, có tường hào bao bọc giáp vòng, lâu đài nghiêm sức, cửa cổng thù thắng, ai thấy cũng hoan hỷ. Cây đa-la đẹp bày hàng khắp nơi, có trăm ngàn khu vườn để trang nghiêm.

Trong các khu vườn ấy trưng bày nhiều đài ghế trang nghiêm, ao hồ đầy nước, bờ thềm bằng các chất báu vòng quanh bằng thẳng ra vào an ổn. Bên các bờ ao hồ, những cây thơm đẹp như trầm thủy, chiên-đàn và đa-ma-la rậm rạp ngay hàng.

Trong mỗi mỗi thành ấy, đều có mười ngàn câu-chi nhân dân. Vì tất cả nhân dân ấy đều đã thành tựu mười nghiệp lành nên tất cả đều hưởng thọ sự an lạc ấy.

Thuở ấy Đức Biến Chiếu Như Lai ban đầu từ sơ kiếp mà vượt quá hai trăm kiếp để xuất hiện trong ấy, vì thế nên kiếp ấy có tên là Siêu thắng.

Trong kiếp ấy có năm trăm Đức Như Lai lần lượt xuất hiện, mỗi mỗi cõi nước đều do bảy báu làm thành. Sau khi Đức Phật ấy diệt độ, chánh pháp trụ thế đều mười ngàn năm.

Năm trăm Đức Như Lai như vậy xuất hiện giáo hóa thế gian, có rất đông pháp hội Thanh văn và Bồ-tát.

Mỗi mỗi pháp hội đều có số câu-chi na-do-tha vô lượng Bồ-tát hướng đến đạo Nhất thừa, được Vô sinh pháp nhẫn.

Trong kiếp ấy có Chuyển luân vương tên là Dũng Mãnh Quân, có đầy đủ bảy báu, trị bốn châu thiên hạ. Ở châu Diêm-phù-đề có một tòa thành lớn rộng sáu mươi do-tuần, có tám mươi câu-chi nhân dân sống an ổn, sung sướng, giàu có đông đúc. Đại thành ấy có bảy lớp tường hào, bảy lớp hàng cây, bảy lớp đường sá, bảy lớp lâu đài, bảy lớp linh võng, một ngàn khu vườn trang nghiêm bao quanh đại thành.

Mỗi mỗi khu vườn ngang rộng hai mươi do-tuần, đều có bảy lớp tường rào, bảy lớp mành lưới, nhiều thứ trang nghiêm, tất cả đều xinh đẹp, những trân ngoạn châu báu như cung trời.

Mỗi khu vườn lại có một trăm ao hồ, bờ ao bằng báu Tỳ-lưu-ly, bậc thềm bằng ngọc mã não, trong ao nhiều hoa đẹp, trên ao cây báu bày hàng. Trong đại thành, chánh điện của Luân vương lớn bảy do-tuần, xây bằng hoàng kim và ngọc màu xanh, bao bọc bằng trụ báu, trang sức bằng ngọc lưu ly, dùng lưới ma-ni-châu che trùm. Những cây đa-la rậm rạp ngay thẳng. Trong ấy có hai mươi ao nước, đáy lót kim ròng, trên che lưới vàng, báu tạp lưu ly làm cầu, thềm đường thuần bằng hoàng kim, trong ao hoa sen bốn màu đua nở.

Chuyển luân vương Dũng Mãnh Quân có hai ngàn thể nữ, sáu vạn con trai.

Trong lúc cùng quyến thuộc hưởng vui năm dục nơi khu vườn ấy, Luân vương tự nghĩ: “Những dục lạc đều vô thường sẽ mau biến hoại. Ta phải quyết chí cầu Phật pháp. Nếu được nghe pháp rồi, ta sẽ y theo tu hành để được lợi ích an vui mãi mãi.”

Luân vương vừa suy nghĩ xong, trên hư không bỗng có Thiên tử hiện ra bảo:

–Lành thay! Này Chuyển luân vương! Hiện nay có Đức Biến Chiếu Như Lai xuất thế diễn thuyết chánh pháp, đoạn đầu, giữa, rốt sau đều lành. Đại vương nên đến chỗ Đức Như Lai ấy sẽ được nghe chánh pháp và sẽ mãi mãi được an lạc lợi ích, thành tựu trọn vẹn Phật pháp.

Nghe lời chỉ bảo của Thiên tử, Luân vương vui mừng hớn hở, liền đem quyến thuộc cùng đến chỗ Đức Biến Chiếu Như Lai đảnh lễ chân Phật mà bạch:

–Bạch Thế Tôn! Dùng những pháp gì có thể nhiếp được chư pháp thiện xảo phương tiện, có thể làm cho phạm hạnh được viên mãn, con sẽ tu hành.

Đức Như Lai Biến Chiếu vì Luân vương mà khai thị rộng rãi các pháp. Nghe pháp xong, Luân vương và quyến thuộc cung kính cúng dường Đức Phật và đại chúng suốt hai muôn năm. Sau đó Luân vương xuất gia trong chánh pháp của Đức Như Lai Biến Chiếu.

Do nghe pháp, Tỳ-kheo Dũng Mãnh Quân được căn lành thọ pháp, căn lành trì pháp, căn lành thuyết pháp, được nghe pháp gì đều ghi nhớ suy gẫm chẳng quên, siêng năng tu tập vô lượng công đức rồi phát nguyện rằng: “Nguyện thọ trì ba thời kỳ chánh pháp của Đức Như Lai, vì các hàng chúng sinh mà tuyên thuyết.”

Đối với chư Như Lai trong kiếp Siêu thắng, Tỳ-kheo Dũng Mãnh Quân đều thân cận cúng dường thờ phụng, đều có thể thọ trì hiện tiền chánh pháp, trung thời chánh pháp và hậu thời chánh pháp của chư Như Lai ấy, giáo hóa thành thục bốn muôn tám ngàn câu-chi na-do-tha chúng sinh hướng đến Vô thượng Bồ-đề, phương tiện điều phục vô lượng chúng sinh, an trụ Thanh văn thừa và Bích-chi-phật thừa.

Trong kiếp ấy, Đức Như Lai tối thắng hiệu là Điện Quang. Lúc

nghe Đức Như Lai Điện Quang thuyết pháp, Tỳ-kheo Dũng Mãnh Quân được Vô sinh nhẫn.

Như Lai Điện Quang thọ ký rằng: “Ở đời vị lai, ông Dũng Mãnh Quân cúng dường vô lượng ngàn Phật Thế Tôn, thọ trì ba thời chánh pháp của chư Như Lai, làm lợi ích vô lượng, vô số chúng sinh, an lập trăm ngàn câu-chi na-do-tha chúng sinh nơi Vô thượng Bồ-đề, vô lượng chúng sinh nơi Thanh văn thừa. Như vậy quá a-tăng-kỳ kiếp chứng Vô thượng Bồ-đề hiệu là Vô Biên Tinh Tấn Quang Minh Công Đức Siêu Thắng Vương Như Lai. Cõi nước của Đức Phật ấy chứa họp vô lượng công đức thanh tịnh, an ổn giàu vui, nhân dân đông nhiều, có đông chúng Thanh văn và Bồ-tát. Đức Phật ấy thọ đến năm tiểu kiếp. Chánh pháp trụ một tiểu kiếp, giáo pháp lưu truyền khắp nơi, được trời, người thọ trì. Xá -lợi, tháp miếu khắp các cõi nước.”

Này Thắng Tuệ! Thế nên các Đại Bồ-tát ở nơi pháp thanh tịnh thậm thâm ấy phải tôn trọng thọ trì tu tập, dùng pháp nghiêm cụ để trang nghiêm thân mình. Vì dùng pháp để trang nghiêm nên chứng được thân Na-la-diên kiên cố do kim cang tạo thành của Đức Như Lai. Giả sử khắp cõi đại thiên, tất cả chúng sinh tận lực muốn phá hoại thân kiên cố ấy cũng không thể xô ngã được. Ở trong chúng Trời, Người, A-tu-la diễn tả ánh sáng pháp, không có ai địch luận được.

Nếu có chúng sinh nào ở nơi pháp sâu xa ấy thọ trì, đọc tụng siêng năng tu tập, tùy theo ý thích của họ mà thọ sinh nơi nhà vọng tộc lớn thanh tịnh, cho đến ngồi dưới cội Bồ-đề, đầy đủ tiếng tăm, quốc độ đẹp lạ, chẳng xen dị đạo. Còn không có tên Phạm chí Giá-la-ca, huống là có bọn ác kiến cầu tà. Các điều bất thiện cũng chưa từng nghe, làm gì có người tu tập căn chẳng lành.

Có thể dùng ngón chân phóng ánh sáng lớn chiếu khắp vô biên tất cả thế giới. Các chúng sinh gặp ánh sáng ấy đều được an lạc sẽ chứng Vô thượng Bồ-đề.

Này Thắng Tuệ! Thế nên các Đại Bồ-tát nếu ở trong pháp của ta mà siêng tu hành thì sẽ được công đức thù thắng như vậy. Nếu ta nói cho đủ, dù cùng kiếp cũng chẳng nói hết được.

Đức Thế Tôn lại bảo Đại Bồ-tát Vô Biên Tuệ:

–Này Vô Biên Tuệ! Nếu có người an trụ nơi đạo Bồ-tát ấy, siêng tu pháp sâu xa thanh tịnh như vậy, tương ưng với không, tương ưng với tịch tĩnh, thì được ánh sáng pháp. Dùng ánh sáng pháp thấy tất cả pháp tự tánh không có khác.

Vì tánh không khác nên chỗ thấy thanh tịnh. Vì chỗ thấy thanh tịnh nên không có pháp kiến, cũng không có pháp rời lìa tự tánh thấy. Pháp kiến thanh tịnh, cũng không có thanh tịnh, không có người thanh tịnh, không có thời gian thanh tịnh. Có thể được cảnh giới thanh tịnh trí. Thấy các pháp giới chẳng phải giới, chẳng phải phi giới. Giới kiến thanh tịnh xa rời các thứ tánh tưởng của các giới.

Vì rời tánh tưởng nên ở nơi giới lý thể bí mật ngôn từ có thể hiểu rõ, lại có thể biết khắp các pháp phi giới. Vì thấy pháp giới không sai biệt, chẳng thể hoại, chẳng đổi khác nên được phương tiện thiện xảo nơi lý thể của tất cả pháp giới.

Do phương tiện thiện xảo biết khắp được lý thể của pháp giới. Dùng sức đẳng trì ở nơi lý thể sai biệt của các pháp giới tùy thuận thẳng vào.

Lúc an trụ công hạnh ấy, dùng phương tiện thiện xảo đối với tất cả pháp không trụ, không trước. Vì không đắm trước có thể ở nơi tất cả pháp giới lý thể, tùy chỗ thích ứng mà khai thị. Vì sức đẳng trì lại có thể sinh khởi những tĩnh lự, giải thoát, đẳng trì, đẳng chí, du hý thần thông biến một làm nhiều, biến nhiều làm một, với núi đá tường vách bay qua tự tại không chướng ngại.

Phương tiện thiện xảo biết được bốn giới hòa hợp, chẳng ở nơi giới mà biết tất cả giới hợp cùng không giới. Nơi không giới chẳng buộc ràng chẳng lệ thuộc. Do trí thiện xảo giới hòa hợp ấy mà ở nơi tất cả giới phương tiện tu tập. Do tu tập mà quyết liễu thủy giới. Có thể ở nơi thủy giới hoặc làm cho lên khói hoặc phát lửa. Hoặc ở trong ấy làm cho khói lửa cháy phừng, cho đến nhiều thứ biến hiện để làm lợi ích cho các chúng sinh.

Vì có thể an trụ pháp giới lý thể phương tiện khéo léo nên không lay động, tùy ý thích nơi cõi Phật nào đó, có thể ở nơi các cõi

chuyển hình thai tạng, thọ thân hóa sinh, thường thấy mười phương tất cả thế giới chư Phật Như Lai. Chư Như Lai ấy, danh hiệu như vậy, dòng họ như vậy, chúng hội như vậy, thuyết pháp như vậy đều biết rõ ràng.

Lúc đó, trong chúng hội lại có Đại Bồ-tát tên Vô Biên Thắng tiến lên bạch Đức Phật:

–Bạch Thế Tôn! Các Đại Bồ-tát an trụ pháp gì mà có thể được công đức tối thắng như Đức Thế Tôn vừa nói?

Đức Phật bảo Đại Bồ-tát Vô Biên Thắng:

–Này Vô Biên Thắng! Các Đại Bồ-tát đối với tất cả pháp không chỗ an trụ thì có thể được công đức tối thắng như ta đã nói.

Này Vô Biên Thắng! Các Đại Bồ-tát nếu an trụ nơi sắc, thọ, tưởng, hành, thức; nếu trụ nơi địa giới, thủy giới, hỏa giới, phong giới, không giới; nếu trụ nơi Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới, ở kinh này, ta chẳng nói được các công đức ấy. Nhưng các Đại Bồ-tát, ở nơi các pháp, không chỗ an trụ, chẳng vào chẳng ra, nên ta nói họ sẽ được biển lớn vô biên công đức.

Vì sao? Vì các Đại Bồ-tát không có chút pháp có thể được có thể trụ. Cũng không có chút pháp vào được ra được. Các vị khéo an trụ được nơi lý thể của các pháp mà không chỗ lay động.

Vì sao? Vì các Đại Bồ-tát không an trụ, không lay động. Vì không động lay nên không có cao, không có hạ. Vì không cao hạ nên rời xa nơi cao, chẳng an trụ nơi hạ. Vì chẳng an trụ nên gọi là khéo an trụ. Người khéo an trụ thì không có chỗ an trụ. Người không có chỗ an trụ thì chẳng an trụ nơi chỗ.

Các Đại Bồ-tát chẳng ở nơi chút pháp nào hoặc có an lập, hoặc có tích tập, không xứ không trụ, không khởi không tác.

Vì sao? Vì nơi chỗ chẳng thể nắm bắt. Vì không có nơi chỗ nên không có phân biệt. Vì không có phân biệt nên bất động xứ mà an trụ, như pháp giới mà an trụ. Không có xứ mà an trụ thì không có an trụ. Với xứ và không có xứ đều không có chấp trước. Gọi đó là thiện trụ.

Này Vô Biên Thắng! Các Đại Bồ-tát ở nơi pháp lý thể mà an trụ. An lập như vậy là an trụ nơi vô trụ, không có chỗ an trụ mà an

trụ, thấy tất cả pháp, không có phân biệt.

An trụ nơi hạnh không phân biệt như vậy, dùng hạnh như vậy thấy tất cả pháp không có chỗ động là an trụ nơi chân như lý, là tương ưng với chân như lý bất động, là tương ưng với chân như lý bất thủ.

Bấy giờ Đức Thế Tôn nói kệ rằng:

Bồ-tát chánh ức niệm

Nơi nghĩa khéo tư duy

Chẳng trụ trong các pháp

Gọi đó là người trí.

Chưa từng có chút pháp

Làm được chỗ an lập

Do vì không an lập

Vô úy mà hướng đến.

Chẳng an lập nơi sắc

Cũng chẳng lập nơi thọ

Nơi các tưởng, các hành

Và nơi thức cũng vậy.

Chẳng an trụ nơi uẩn

Các giới và các xứ

Hoặc xứ hoặc phi xứ

Cũng thường không chỗ trụ.

Chẳng an trụ địa giới

Cũng chẳng trụ thủy giới

Hỏa giới và phong giới

Cũng thường không chỗ trụ.

Chẳng an trụ Dục giới

Sắc giới, Vô sắc giới

Vì được không an lập

Nên chẳng trụ ba cõi

Và ở hư không giới

Nơi ấy không chỗ trụ.

Vì không có chỗ trụ

Bình đẳng mà hướng đến

Vẫn không có chút pháp

Trong ấy an trụ được.

Nếu được không chỗ trụ

Đây là người diệu trí.

Diệu trí không chỗ trụ

Không trụ là thiện trụ

Được an trụ như vậy

Thì trụ trong pháp giới.

Vì tương ưng vô trụ

Kia thường hay thiện trụ

Không trụ không y chỉ

Nơi pháp được an trụ.

Nếu được không y chỉ

Thì thường không sở động

Chẳng nhập cũng chẳng xuất

Bình đẳng khéo an trụ.

Nơi pháp trụ như vậy

Đó là Bậc dũng mãnh.

Tất cả pháp không cao

Tất cả pháp không thấp

Không sở động như vậy

Khéo an trụ pháp giới.

Vì an trụ chẳng động

Thì được vô thượng trụ

Chẳng trụ nơi tương ưng

Đấy là Bậc dũng mãnh.

Chẳng trụ ở trụ xứ

Nơi xứ không sở động

Thành tựu vô trụ xứ

Mà được thiện an trụ.

Hoặc xứ, hoặc phi xứ

Tất cả không sở động

Trụ ở bất động xứ

Mới gọi là bất động.

Nếu trụ bất động xứ

Tất cả không chỗ trụ

Chẳng niệm xứ, phi xứ

Thường trụ vô phân biệt.

Vì chẳng trụ nơi xứ

Thì không có sở động

Nơi xứ không sở động

Tất cả được vô trụ.

Nếu được vô trụ xứ

Xứ, phi xứ chẳng động.

Nếu nơi xứ chẳng động

Là thiện trụ nơi xứ.

Thiện trụ xứ an trụ

Thì trụ vô sở trụ

Hay thấy tất cả pháp

Trụ tương ưng trụ pháp.

Thấy các pháp như vậy

Các thứ vô sở trụ

Vô trụ không an trụ

Thiện xảo nơi pháp trụ.

Thường trụ ở các pháp

Mà không có phân biệt

Vì rời các phân biệt

Đấy là Bậc bất động.

Nếu hay trụ bất động

Nơi hành không phân biệt

Rời xa xứ, phi xứ

Đấy là Bậc quán sát.

Nếu hay quán bất động

Tất cả không chỗ động

Các pháp thường bình đẳng

Như vậy mà hướng đến.

Trụ tương ưng chân như

Chân như mà bất động

Người được vô động xứ

Thường trụ nơi vô xứ.

Đại Bồ-tát Vô Biên Thắng lại bạch:

–Bạch Thế Tôn! Rất là hy hữu! Thế Tôn có thể an lập các Đại Bồ-tát ở nơi pháp lý thể không có hư phược, không có giải thoát.

Bạch Thế Tôn! Các Đại Bồ-tát ở nơi pháp lý thể khéo an lập chẳng cùng với chút pháp hoặc tương ưng hoặc chẳng tương ưng, hoặc hòa hợp hoặc chẳng hòa hợp, hoặc nhiếp thủ hoặc chẳng nhiếp thủ, hoặc có chỗ quay về hoặc không chỗ quay về, hoặc tham hoặc ly tham, hoặc sân hoặc ly sân.

Bạch Thế Tôn! Các Đại Bồ-tát ở trong tất cả pháp lý thể thiện xảo an lập. Giả sử có chúng sinh cúng dường cung kính, Đại Bồ-tát ấy chẳng có lòng tham ái. Chúng sinh hủy nhục bức não, Đại Bồ-tát ấy cũng chẳng sân hận.

Các Đại Bồ-tát ấy không có các thứ tưởng, rời tất cả pháp, chẳng thấy có chút pháp, có thể cùng với chút pháp tương ưng hoặc chẳng tương ưng, vì vượt qua tương ưng và chẳng tương ưng.

Các vị rời xa tưởng tương ưng chẳng tương ưng, biết rõ tưởng tương ưng chẳng tương ưng, vượt khỏi sự biết rõ, chẳng ở nơi chút pháp hoặc tiến hoặc lui, hoặc có chỗ hướng đến hoặc không có chỗ hướng đến mà làm tương ưng.

Ở trong tất cả pháp lý thú, các vị không có vọng niệm cũng không có nắm giữ, dùng phương tiện khéo léo chẳng hoại pháp tánh.

Bạch Thế Tôn! Lúc an trụ nơi tất cả pháp như vậy, các Đại Bồ-tát có thể dùng thiện xảo tuyên nói tất cả pháp giới lý thú, tất cả Phật pháp mau được viên mãn.

Đức Thế Tôn bảo Đại Bồ-tát Vô Biên Tuệ:

–Này Vô Biên Tuệ! Ở trong Phật pháp, lúc các Đại Bồ-tát không chỗ an lập không chỗ an trụ thì thấy Phật pháp, không có an lập không có sở trụ, cũng không thắng trụ, cũng không biến trụ, thấy

Phật pháp trụ. Vì sao? Vì chẳng khuynh động, vì chẳng lưu chuyển, vì chẳng đổi khác. Tương ưng với tất cả pháp giới mà an trụ mới gọi là tất cả pháp giới lý thú thiện xảo an lập.

Này Vô Biên Tuệ! Ở trong Phật pháp, các Đại Bồ-tát không trụ, không chẳng trụ, không thắng trụ, không biến trụ, không xứ trụ, không phi xứ trụ, cũng không sở động, không phân biệt, không thắng phân biệt, không biến phân biệt, mới gọi là tất cả pháp giới lý thú thiện xảo an lập.

Này Vô Biên Tuệ! Các Đại Bồ-tát chẳng thấy chút pháp, có thể cùng chút pháp mà làm an lập, cũng chẳng thấy có tất cả pháp xứ làm thắng an lập, cũng không phân biệt, không thắng phân biệt, không biến phân biệt, mới gọi là tất cả pháp giới lý thú thiện xảo an lập.

Này Vô Biên Tuệ! Các Đại Bồ-tát chẳng thấy chút pháp hoặc ở hoặc đi, cũng không phân biệt, không thắng phân biệt, không biến phân biệt. Các vị thấy tất cả pháp như hư không trong sạch, ánh sáng chiếu suốt rời xa phiền não, vì ánh sáng chiếu tất cả pháp, nên mới gọi là được phương tiện khéo léo nơi tất cả pháp giới lý thú, chẳng dùng an lập để quán pháp giới. Vì sao? Vì chẳng ở nơi pháp giới có chút an lập vậy.

Ví như hư không và phong giới không có xứ sở cũng không thấy được, không chỗ an lập, không chỗ y chỉ, không hiện bày được.

Pháp giới cũng như vậy, không chỗ vào được, không chỗ thấy được, không chỗ an lập, không chỗ nương tựa, cũng không biết rõ, cũng không hiện bày. Các Đại Bồ-tát vì không hiện bày nên tương ưng với như như giới mà an trụ.

Này Vô Biên Tuệ! Tất cả pháp giới không sinh không mệnh, không già, không chết, không thăng không trầm, không cảnh giới hiện bày. Đó là pháp giới. Không có cảnh giới đổi khác chính là pháp giới mà pháp giới ấy khắp tất cả chỗ.

Này Vô Biên Tuệ! Pháp giới không đi đâu, cũng không có chỗ đi đâu. Vì không chỗ đi đâu nên mới gọi là tương ưng với pháp giới mà an trụ.

Trong pháp giới như như không có xứ cũng không có phi xứ. Vì

sao? Vì pháp giới như như, tự tánh như như không thật có vậy.

Này Vô Biên Tuệ! Các Đại Bồ-tát nghe ta nói đây thì ở nơi tất cả pháp giới lý thể được vô biên ánh sáng đại pháp. Do ánh sáng pháp được Vô sinh nhẫn, chóng viên mãn mười Lực, mười tám pháp Bất cộng của Đức Phật.

Vì muốn thành thục căn lành rộng lớn, tư lương thù thắng cho tất cả chúng sinh, vì muốn chủng tánh Như Lai không đoạn tuyệt nên mau đến đạo tràng chuyển pháp luân, che khuất cung ma, xô dẹp dị luận, làm đại Sư tử hống của bậc Thiện trượng phu mà vì chúng sinh diễn thuyết diệu pháp tùy theo sở thích của họ, tùy theo chí nguyện của họ, tùy theo chỗ hướng đến chánh giải thoát của họ, đều làm cho tất cả đồng đến Vô thượng Bồ-đề.

Khi ấy Đức Thế Tôn nói kệ rằng:

Tất cả Bồ-tát

Chẳng trụ các pháp

Ở trong Phật pháp

Không chỗ an lập.

Tất cả Bồ-tát

Vì không an lập

Ở trong Phật pháp

Vô úy hướng đến.

Tất cả Bồ-tát

Thấy các Phật pháp

Không trụ, không xứ

Diệu thiện an lập.

Tất cả Bồ-tát

Chẳng trụ nơi xứ

Hay thấy các pháp

Không trụ, không thoái.

Tất cả Bồ-tát

Thấy pháp không trụ

Phật pháp bất động

Chẳng cầu Phật pháp.

Tất cả Bồ-tát

Thấy pháp không khác

Phật pháp bất động

Cũng chẳng suy tìm.

Tất cả Bồ-tát

Thấy pháp như vậy

Nơi pháp khéo léo

Phương tiện an trụ.

Tất cả Bồ-tát

Thấy luôn bình đẳng

Chẳng trụ Phật pháp

Cũng không phi trụ,

Thường không trụ xứ

Cũng chẳng không xứ,

Thường không phân biệt

Chẳng không phân biệt.

Các loại phân biệt

Thường không thật có.

Tất cả Bồ-tát

Tương ưng vô trụ

Nơi những thời xứ

Mà không có động.

Tất cả Bồ-tát

Nơi pháp lý thú

Lúc trụ bình đẳng

Gọi là thiện trụ.

Tất cả Bồ-tát

Nơi pháp lý thú

Chẳng thấy chút pháp

Hay trụ bình đẳng.

Tất cả Bồ-tát

Hay thấy các pháp

Đều không xứ sở

Cũng chẳng rời xứ

Được không chốn động

Cũng chẳng thân cận.

Tất cả Bồ-tát

Nơi tất cả pháp

Lý thú thiện xảo

Phương tiện an trụ.

Trụ không chỗ trụ

Gọi là Bồ-tát.

Tất cả Bồ-tát

Chẳng ở chút pháp

Hoặc đến, hoặc đi

Phân biệt an trụ

Bấy giờ mới trụ

Các pháp lý thú.

Tất cả Bồ-tát

Nơi pháp lý thú

Cả thảy an trụ

Hay khởi vô biên

Ánh sáng đại pháp.

Do ánh sáng pháp

Trụ bình đẳng kiến

Thấy tất cả pháp

Và pháp lý thú

Như hư không tịnh

Như bóng, như tượng

Bình đẳng vô cấu.

Tất cả Bồ-tát

Biết rõ các kiến

Cũng không biết rõ

Lìa xa tự tánh.

Tất cả Bồ-tát

Quán sát như vậy

Với tất cả pháp

Lý thú mà trụ.

Hay ở pháp giới

Kiên cố siêng tu

Gọi là pháp giới

Lý thú phương tiện.

Tất cả Bồ-tát

Chẳng trụ pháp giới

Quán sát pháp giới

Rốt ráo chẳng có.

Tất cả Bồ-tát

Quyết rõ pháp giới

Thấy tất cả pháp

Như gió, hư không.

Dù không an lập

Mà tất cả chỗ

Pháp giới cũng vậy

Khắp ở các nơi.

Pháp giới khó suy

Không thể hiện bày

Với các Bậc trí

Chẳng làm thân cận.

Giới không thị hiện

Mới là pháp giới.

Không có trụ xứ

Gọi là an trụ.

Pháp giới vô sinh

Không mệnh, không già

Không tử, không trầm

Cũng không xuất ly.

Pháp giới khó suy

Không dến, không đi.

Pháp giới phi uẩn

Chẳng giới, chẳng xứ

Cũng chẳng rời xứ

Mà không bị động.

Pháp giới như như

Tự tánh chẳng có

Tất cả Bồ-tát

Biết rõ như vậy.

Pháp giới khó suy

Được ánh sáng pháp

Do đây hướng đến

Qua đến đạo tràng

Mà nơi các pháp

Không còn nghi hoặc.

Chẳng có bị động

Dùng ánh sáng pháp

Làm cho chúng sinh

Được đại an lạc.

Đức Thế Tôn dạy tiếp:

–Này Vô Biên Tuệ! Các Đại Bồ-tát có thể ở nơi pháp sâu xa như vậy mà siêng tu tập, thì được ánh sáng đại pháp như vậy, dùng trí tuệ ấy hướng đến Vô thượng Bồ-đề.

❧

Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.