Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Pháp Bảo (VBeta)Trang 6/22

Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Linh Sơn Đại Tạng › Bộ Bảo Tích

Đại Tập 42 · Bộ Bảo Tích I · Số 310 (Quyển 1–40)

Dịch giả
Thích Tịnh Hạnh
Thông tin
Ghi trên sách: Sa Môn Thích Tịnh HạnhHội Văn Hóa Giáo Dục Linh Sơn Đài Bắc, 2000

Kinh Đại Bảo Tích - Quyển 11 - Pháp hội 3: Mật Tích Kim Cang Lực Sĩ (Phần 4)

KINH ĐẠI BẢO TÍCH

QUYỂN 11

Hán dịch: Đời Tây Tấn, Tam tạng Pháp sư Trúc

Pháp hội 3: MẬT TÍCH KIM CANG LỰC SĨ (Phần 4)

Mật Tích Kim Cang lực sĩ lại nói với Bồ-tát Tịch Ý:

–Thế nào là tâm bí yếu của Đức Như Lai?

Tâm Như Lai thanh tịnh. Do đâu mà biết như vậy?

Tất cả chư Thiên sinh ra do một thức tuệ mà sống tám muôn bốn ngàn kiếp. Lại nữa, thần thức của chư Thiên chẳng cải biến làm thức khác, cho đến tâm được định, lại được thọ mạng nữa. Từ thân đó chết rồi, nhân nơi hành nghiệp của họ thọ sinh thân khác.

Như vậy, thưa Bồ-tát Tịch Ý, Đức Như Lai từ đêm thành Phật đạo đến ngày diệt độ, trong khoảng thời gian ấy, Đức Như Lai không nghi, cũng không xoay chuyển lại, tâm không suy nghĩ, không duyên đi, tâm không có chẳng vững chắc, tâm không hợp nơi đâu, tâm không tán, không loạn, không dời, không đi, không gìn, không lặng, không lỗi thời, không mê, không cầu lý, không tối, không sinh, không vui mừng, không khiếp sợ, không dừng, không qua, không tưởng, không trông, không cầu tưởng, không tiêu diệt, tâm không xem, không biết, không chỗ trụ, tâm không xem tâm kẻ khác, mắt không thấy, tai không nghe, mũi không ngửi, lưỡi không nếm, thân không chạm, tâm không tưởng niệm, ý chẳng dựa nơi sắc, thanh, hương, vị, xúc đẹp tốt thơm ngon mịn trơn, tâm chẳng nương theo pháp, tâm không chỗ vui, tâm chẳng phải chẳng vui, tâm chẳng ở trong, chẳng ở ngoài, tâm chẳng vào nơi pháp, tâm chẳng vượt trí tuệ, tâm chẳng xem quá khứ, chẳng xem vị lai, chẳng xem hiện tại. Tâm của Như Lai là tâm Thánh thanh tịnh vòi vọi. Tâm Như Lai

chẳng tạo nghiệp tội phước. Với tất cả pháp, trí tuệ không chướng ngại mà thị hiện khắp. Tâm Phật thanh tịnh chẳng thấy tâm kẻ khác chẳng thanh tịnh. Chỗ được thấy ấy cũng không chỗ xem. Nếu là chỗ xem cũng không có vọng tưởng, không phóng dật, thấy chỗ được nhìn xem cũng không chạy theo, xem có được thấy trọn không có chỗ thấy.

Chỗ thấy của Đức Như Lai, chẳng phải Nhục nhãn thấy, chẳng phải Thiên nhãn thấy, chẳng phải Tuệ nhãn thấy, chẳng phải Pháp nhãn thấy, chẳng phải Phật nhãn thấy, chẳng khiến Thiên nhĩ nghe, chẳng khiến xem tâm kẻ khác, chẳng tạp niệm nhớ biết sự quá khứ, chẳng nương thần thông mà làm biến hóa, chẳng nương sở hữu.

Các phiền não đã hết, với tất cả pháp đều không hội hợp, không chỗ chướng ngại, không cát tường, không các nghiệp, vónh viễn không phan duyên.

Trí tuệ Như Lai chiếu sáng mà dường như không có, đều biết rõ tất cả tâm hành của chúng sinh, mười Trí lực, bốn Tuệ vô úy, mười tám pháp Bất cộng, đây cũng như vậy tiến thoái không có làm, xả bỏ tâm ý thức, không xa rời Như Lai Tam-muội chánh định, làm tất cả Phật sự, tất cả các pháp tuệ đều không ngăn ngại, đều không chấp trước.

Thưa Bồ-tát Tịch Ý! Đức Như Lai Chí Chân hóa làm tượng Như Lai. Hóa Như Lai ấy không có tâm ý thức, thân, khẩu, ý nghiệp, hành động thị hiện đều rốt ráo chân chánh, tùy thời có thể làm Phật sự. Hóa Như Lai không có suy tưởng, cũng không cầu nhớ.

Thưa Bồ-tát Tịch Ý! Đạo tâm cũng vậy, như Hóa Như Lai không khác. Biến hóa ấy chỗ tưởng niệm không tưởng niệm, không thân, khẩu, ý, nhân duyên tiến thoái, mắt nhìn thấy đó đều làm Phật sự, cũng không sở hữu. Gọi là biến hóa ấy thì đều không chỗ làm, các pháp như biến hóa.

Đức Như Lai biết được như biến hóa mà thành Bậc Tối Chánh Giác. Đã thành Bậc Chánh Giác rồi, trí tuệ của Đức Như Lai chẳng dừng ở năm ấm, mười hai nhập, cũng không mười tám giới, chẳng dừng ở trong ở ngoài, không thiện, không bất thiện, không hiện thế, không độ thế, không có phiền não, không có chẳng phiền não, không

chán trần lao tranh cãi, chẳng ở vô vi, có số không có số, không có ba thuở quá khứ, hiện tại, vị lai xoay quanh qua lại, chẳng ở hữu vi có chỗ quán sát, chẳng ở vô vi mà quán sát. Trí tuệ Như Lai cũng vậy không có chỗ dừng ở như vậy.

Đức Như Lai Chí Chân đối với chí tánh của tất cả chúng sinh hiển hiện trí tuệ nhân từ, không có tổn hại mà cứu tế nguy ách.

Bồ-tát Tịch Ý nên biết, Bí yếu của Đức Như Lai nếu có chỗ vào ban tuyên giáo hóa thì không đâu chẳng khắp thấu.

Lại nữa, bí yếu của Đức Như Lai không có hạn lượng, tuyên giáo bí mật không thể cùng tận.

Lúc Mật Tích Kim Cang nói phẩm Như Lai bí yếu, vô số thế giới chấn động sáu cách, ánh sáng lớn chiếu đến mười phương, thấy mười phương vô lượng cõi Phật. Trời mưa các thứ hoa, các nhạc khí chẳng đánh tự kêu. Vô ượng số người phát tâm Vô thượng Bồ-đề. Vô số Bồ-tát được Vô sinh pháp nhẫn. Vô hạn người được Nhu thuận pháp nhẫn. Vô số Bồ-tát được Nhất sinh bổ xứ. Công đức vang xa, do nhân duyên ấy nên các chúng Bồ-tát ở hiền kiếp trong tất cả Phật quốc mười phương đều là bậc tịnh tu phạm hạnh, vì cúng dường pháp nên đồng tung hoa dâng lên Mật Tích Kim Cang lực sĩ. Hoa được tung lên ấy hóa thành lọng hoa. Thừa oai thần của Đức Phật, tất cả lọng ấy đều đến chỗ Đức Phật, bay vòng quanh Đức Phật và Mật Tích Kim Cang lực sĩ ba vòng, che khắp chúng hội.

Các lọng hoa báu ấy lại dừng ở hư không ngay trên Đức Phật. Từ các lọng báu ấy vang ra âm thanh không gì so sánh được:

–Kính thưa Thế Tôn! Các Bồ-tát ở hiền kiếp sai chúng tôi đến cúng dường Đại Thánh và Mật Tích Kim Cang, dâng pháp cúng dường đã ban tuyên chỗ nói bí yếu chẳng thể nghĩ bàn của Đức Như Lai Chí Chân.

Đây là oai thần của Đức Như Lai làm ra cả.

Lúc ấy cả chúng hội nghe những lời trên đều rất vui mừng vòng tay đảnh lễ Mật Tích Kim Cang lực sĩ rồi cung kính nói:

–Bạch Thế Tôn! Chúng con được lợi lành, rất vui mừng được thấy Mật Tích Kim Cang, được nghe ngôn giáo bí yếu chẳng thể nghĩ bàn của Đức Như Lai.

Nếu có chúng sinh được nghe yếu nghĩa của kinh điển này mà tin ưa, bởi gần đạo nghiệp nên chẳng hồ nghi, chưa từng do dự vào lời huấn thị của Đức Như Lai thì phải xem những người ấy là chẳng thoái chuyển, sẽ đến đạo Vô thượng chánh chân.

Lúc ấy Đức Phật khen Mật Tích Kim Cang:

–Lành thay! Lành thay! Khéo nói những lời ấy.

Đức Phật lại bảo Bồ-tát Tịch Ý:

–Công huân của Như Lai rất là chí chân, đủ bốn Tuệ vô sở úy, đúng như Mật Tích Kim Cang đã ca ngợi.

Ai được nghe pháp này chẳng kinh chẳng sợ, hiểu được ý nghĩa, nếu có thể thọ trì, học tập, đọc tụng, vì người rộng giảng thuyết, thì chẳng lâu sẽ được thọ ký Vô thượng Bồ-đề, mau đạt đạo Vô thượng chánh chân, thành Bậc Tối Chánh Giác.

Bấy giờ nơi đất ở giữa chúng hội đạo tràng ấy, trước mặt Đức Thế Tôn liền nứt ra sâu sáu mươi tám trăm ngàn do-tuần, tự nhiên có vòi nước to bằng vành xe phun cao lên hư không đến cõi Phạm thiên rưới khắp cõi đại thiên.

Đức Phật bảo Bồ-tát Tịch Ý:

–Ông có thấy vòi nước lớn phun lên hư không rưới khắp cõi đại thiên chăng?

Bồ-tát Tịch Ý thưa:

–Bạch Thế Tôn! Con đã thấy. Xin Đấng Thiên Trung Thiên thương xót dạy cho biết là điềm lành gì?

Đức Phật bảo Bồ-tát Tịch Ý:

–Này Tịch Ý! Ông nên biết vòi nước ấy, đất không có tư tưởng, không có ý nứt rã, nước tự nhiên phun lên.

Các vị Pháp sư cũng vậy. Nếu thọ trì kinh pháp này, phụng hành đúng theo đây, thì đều sẽ làm nứt rã sáu mươi hai thứ tà kiến, sẽ được trí tuệ biện tài.

Các vị Chánh sĩ ấy vì chúng sinh mà giỏi nói chánh pháp, làm vui đẹp lòng đại chúng.

Lại nữa, này Tịch Ý! Người biết kinh điển như vầy đều thoát khỏi nạn trong ba đường ác đạo.

Lúc ấy Tôn giả Xá-lợi-phất tiến lên bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Nay các chúng Bồ-tát trong hiền kiếp ở tại thế giới chư Phật mười phương thanh tịnh tu phạm hạnh, sau khi các Bồ-tát ấy thành Phật, có phải vị Mật Tích Kim cang này sẽ đều tay cầm chày Kim cang hầu hạ phía sau chăng? Đức Phật nói:

–Thôi đi! Này Xá-lợi-phất! Việc ấy chẳng thể nghĩ bàn được. Chư Thiên và người đời nghe được lời ấy hoặc sẽ mê lầm việc làm của Bồ-tát, hoặc có thể chẳng tin.

Tôn giả Xá-lợi-phất thưa:

–Bạch Thế Tôn! Nếu người hữu học gieo trồng những gốc lành sẽ tin ưa đó. Chúng con đều sẽ lãnh thọ lời giảng dạy của Đức Như Lai.

Đức Phật dạy:

–Này Xá-lợi-phất! Ông có thấy Mật Tích Kim Cang ấy đứng hầu phía sau Đức Phật chăng?

Xá-lợi-phất thưa:

–Vâng, con đã thấy.

Đức Phật dạy:

–Đó là do thần thông lực bản nguyện nên ông ấy đứng hầu như vậy. Các chúng Bồ-tát trong hiền kiếp thành Phật, Mật Tích lực sĩ thường sẽ đứng hầu cũng như đứng hầu ta vậy. Đó là do thệ nguyện từ trước nên ông ấy có sức thần thông tự tại như vậy.

Này Xá-lợi-phất! Giả sử tất cả chúng sinh trong cõi đại thiên vị lai thành Phật, đều sẽ cần hầu hạ, lúc được thành Phật ông ấy cũng cầm chày Kim cang, tự mình thị hiện đều đứng hầu phía sau. Dầu biến hóa như vậy, nhưng oai đức thần thông của vị Chánh sĩ ấy chưa có tổn hao.

Này Xá-lợi-phất! Ông có thấy nay Mật Tích Kim Cang thường đứng hầu phía sau Bồ-tát Di-lặc chăng?

Xá-lợi-phất thưa:

–Bạch Thế Tôn! Con đã thấy. Nhờ Thánh chỉ của Đức Phật mà con được nghe việc từ nào tới giờ chưa được nghe.

Đức Phật nói:

–Này Xá-lợi-phất! Ông ấy thường hầu Bồ-tát Di-lặc mà các ông chẳng thấy thôi.

Lúc ấy, các Bồ-tát ở phương khác đến cùng Đế Thích, Phạm thiên và Tứ Thiên vương đều thấy Mật Tích Kim Cang đứng hầu phía sau Bồ-tát Di-lặc và hầu các Bồ-tát ở hiền kiếp.

Bồ-tát Di-lặc và các Bồ-tát trong hiền kiếp hóa làm ức trăm ngàn triệu chúng Bồ-tát khai thị cứu độ chúng sinh. Mật Tích Kim Cang lực sĩ đều đứng hầu phía sau các hóa Bồ-tát ấy.

Chánh sĩ Mật Tích này có oai đức chẳng thể nghĩ bàn, thần thông biến hóa vòi vọi dường ấy, sáu phép thần thông trí tuệ chẳng có hạn lượng.

Lúc ấy Bồ-tát Tịch Ý nói với Mật Tích Kim Cang:

–Có thể nào ngài vui lòng nói cho biết Đức Như Lai cần tu khổ hạnh, trang nghiêm đạo thọ hàng phục quân ma mà chuyển pháp luân gầy dựng Thánh đế.

Mật Tích Kim Cang nói:

–Thưa Bồ-tát Tịch Ý! Công đức của Đức Như Lai chẳng thể hạn lượng. Giả sử sống lâu một kiếp nói công đức ấy cũng không thể nói hết. Nay tôi theo oai thần của Đức Phật mà nói sơ lược những điều cốt yếu.

Thưa Bồ-tát Tịch Ý! chỗ làm của Bồ-tát chẳng vì một sự việc mà cần tu khổ hạnh.

Vì muốn cứu tế hàng dị học ngoại tà, từ nơi thân hành tùy nghi hiển thị oai nghi, nhân đó mà hóa độ được những chúng tà kiến ngoại học.

Bồ-tát hiện thân tối thắng tôn quý đệ nhất, siêng làm khổ hạnh không ai bằng được, thị hiện oai nghi lễ tiết mà tất cả hàng ngoại học tà dị không theo kịp được. Với hàng tà ngoại ấy, Bồ-tát ở một chương cú giảng giải vô lượng nghĩa. Hoặc hiện lên phương trên, hoặc hiện đi quanh qua lại mặt trời mặt trăng, hoặc hiện thần thông bay đến chỗ ở ẩn của các Tiên nhân, hoặc hiện là Quốc sư, Cư sĩ, hoặc hiện làm Thánh đế, Tứ Thiên vương, Đế Thích, Phạm vương,

Chuyển luân thánh vương, hoặc hiện thân khổ hạnh nằm trên gai góc, hoặc hiện nằm trên cỏ, trên trấu, trên đất, hoặc hiện chỗ nằm đáng sợ, không đáng sợ, hoặc hiện ăn trái, mặc áo rách, hoặc nằm trên nước lầy, hoặc hiện mặc áo đỏ, hoặc hiện cùng ở cùng đi với nhóm lõa thể, hoặc hiện ăn khổ hạnh như ăn đậu, ăn mè, ăn củ cải, ăn khoai, ăn rau, ăn gai, ăn lá bông trái, ăn táo, hoặc ngày ăn một lần, hoặc ăn hai lần, hoặc hiện thường ăn, hoặc hiện bảy ngày ăn một lần, hoặc mười lăm ngày ăn một lần, hoặc một tháng ăn một lần, hoặc ăn một giọt bơ, một giọt dầu, một giọt mật, hoặc uống một giọt nước, một giọt sữa, hoặc hiện chẳng ăn, hoặc hiện thường đứng, hoặc hiện thường ngồi, hoặc hiện nhiều cử chỉ khác không thể kể xiết. Đây là những khổ hạnh mà Bồ-tát thị hiện.

Bồ-tát hiện làm khổ hạnh đủ sáu năm, chẳng phải chỉ một hạnh khổ, mà thị hiện đầy đủ ngần ấy thứ, lại còn siêng tu tinh tấn vượt hơn cả khổ hạnh ấy.

Các chúng sinh chẳng thấy hết được oai nghi cử chỉ của Đức Như Lai, cũng chẳng biết được hành vi của Bồ-tát.

Nếu có chúng sinh hay hành đạo, đáng được hóa độ mới có thể thấy được oai nghi cử chỉ của Bồ-tát.

Bồ-tát hành động không có hư luống.

Đây là Bồ-tát siêng tu đầy đủ khổ hạnh khai hóa sáu mươi triệu người, ba trăm vạn chư Thiên và nhân dân đều được nhập đạo.

Lúc ấy Bồ-tát hành sự vi diệu, ngồi đài cao lầu báu mà thị hiện sinh không có các hoạn nạn trọn được an ổn; thường ở trong Tam-muội chánh định, mà lại hiện khổ hạnh sáu năm. Rồi lại thấy Bồ-tát đứng dậy đi.

Lúc ấy chư Thiên cầu pháp lạc chẳng mến thế tục, ở bên Bồ-tát chẳng mong gì khác chỉ mong được nghe pháp Đại thừa.

Lúc ấy có Bồ-tát tên là Pháp Chủng ưa thích Đại thừa nhập vào đại Bi.

Lại có pháp điển tên là Nhập bất tư nghì pháp môn, lại gọi là Phổ nhiếp, hàng phục các tà tất cả chúng ma, vào trong khổ nạn trọn được an lành.

Thưa Bồ-tát Tịch Ý! Bồ-tát siêng tu khổ hạnh đủ sáu năm rồi

thị hiện oai nghi tinh tấn. Bồ-tát rời chỗ ngồi đi đến bên bờ sông Ni-liên-thiền.

Vì thuận theo thế gian nên Bồ-tát cố ý đến sông Ni-liên-thiền tắm rửa sạch sẽ rồi rời sông đến đứng một mình ở chỗ khác.

Bấy giờ có nàng Di-ca tên là Thiện Ấm vắt sữa ngàn con bò cho trăm con bò uống. Vắt sữa trăm con bò này cho mười con bò uống. Vắt sữa mười con bò này cho một con bò uống. Nàng vắt lấy sữa con bò sau cùng này để nấu cháo sữa. Cháo sữa ấy sôi bắn lên cao vài mươi trượng. Nàng Di-ca lấy làm lạ. Có vị Phạm chí bàn rằng, người sắp thành Phật mới đáng ăn cháo sữa này.

Nàng Di-ca mang cháo sữa đến chỗ Bồ-tát. Cũng có sáu vạn chúng Trời, Rồng, Càn-thát-bà… đều mang theo thức ăn ngon ngọt đặt biệt khác lạ, đồng đến chỗ Bồ-tát. Tất cả đại chúng đều thưa bạch Bồ-tát:

–Xin Bồ-tát xót thương nhận đồ cúng dường.

Lúc ấy Bồ-tát nhận cháo sữa của nàng Di-ca Thiện Ấm rồi ăn. Bồ-tát cũng nhận lấy thức ăn của sáu vạn chúng chư Thiên, chư Thần và đều thị hiện ăn.

Những người dâng cúng thức ăn lên Bồ-tát, đều tự thấy Bồ-tát chỉ riêng nhận ăn đồ cúng dường của mình mà không thấy nhận của người khác.

Mỗi mỗi người đều tự nghĩ rằng Bồ-tát riêng nghĩ tưởng nhận ăn đồ của mình dâng cúng, Ngài sẽ thành tựu Vô thượng Bồ-đề, thành Bậc Đẳng Chánh Giác. Họ đều rất vui mừng và đều phát đạo tâm, được không thoái chuyển.

Đây gọi là nhận lấy thức ăn dâng cúng. Vì khai hóa chúng sinh nên thị hiện sáu năm siêng tu khổ hạnh.

Thưa Bồ-tát Tịch Ý! Đó là Bồ-tát tùy theo thế tục nhận đồ cúng dường mà ăn khiến thân thể khí lực đầy đủ an hòa rồi đi đến dưới cây.

Có Địa thần tên Thiện Địa thiên tử bảo chư Thiên tử khác và các Địa Hành Thiên thần giữ đất chẳng cho rúng động. Sau khi đến dưới cây, Bồ-tát dọn dẹp sạch sẽ.

Cõi đại thiên lúc ấy bỗng nhiên thanh tịnh, rưới hoa, thiêu hương, nước thơm tưới đất.

Trời Ca-lưu-tích cầm hoa rời Thiên cung ở trong hư không thấy Bồ-tát thì vui mừng mưa các thứ hoa.

Bốn vị Thiên vương cùng quyến thuộc bay đến bốn phương dùng màn lưới vàng tử kim che khắp cõi đại thiên để cúng dường.

Trong cõi đại thiên, chư Thiên vương cùng chư Thiên quyến thuộc trời Đao-lợi, trời Dạ ma, trời Đâu-suất, trời Hóa lạc, trời Tha hóa tự tại giăng màn báu cùng trân châu minh châu cúng dường.

Chúng Trời, Rồng, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-na, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già đều dùng thần thông sửa sang trang nghiêm tất cả cõi Dục.

Lúc ấy có vị Đại phạm Thiên vương tên Oai Thần Tự Tại, là chủ cõi đại thiên đến chỗ cây Bồ-đề. Đại phạm Thiên vương ấy bảo các Phạm thiên:

–Các vị phải biết, Bồ-tát Đại sĩ đây ở chỗ chư Phật quá khứ tu hành chánh hạnh, trồng các cội công đức, đảnh lễ quy mạng vô số chư Phật, nguyện lớn chí ý vững mạnh, đầy đủ Bồ-tát hạnh. Phụng tu các Ba-la-mật-đa đều được tự tại, chí tánh hòa nhã khéo tu thanh tịnh, vào hết căn tánh của tất cả chúng sinh, thông đạt tất cả bí yếu của Như Lai, vượt qua tất cả ma sự, đầy đủ công đức không kính ngưỡng nương tựa người khác, kiến lập đạo pháp Vô thượng, là Đại đạo sư cứu tế chúng sinh ban tuyên kinh điển, khiến tất cả chúng sinh hợp nhất dũng mãnh bạt trừ cảnh ma, vónh viễn không bị nghiệp ma làm nhiễu loạn đạo pháp, là đại y vương chữa lành bệnh chúng sinh, đội mão giải thoát làm đại pháp vương trí tuệ sáng suốt diễn Thánh đế vô thượng, chẳng bị tám pháp thế tục trói buộc, như hoa sen chẳng vấy bùn, nắm giữ các pháp chẳng sót quên như sông biển, trí chẳng hạn lượng như núi Tu-di chẳng động lay, rửa sạch tâm mình như nước rửa bụi. Không hề tự cao đại mà thường khiêm hạ, như châu minh nguyệt trừ tối và các thứ nhơ trược, với tất cả pháp được tự tại, chứa các cội công đức, dường như Phạm thiên là đệ nhất trên trời. Ngài đến dưới cây hàng phục quân ma, sẽ được đạo Vô thượng chánh chân thành Bậc Tối Chánh

Giác, đầy đủ mười thứ trí lực của chư Phật, bốn Vô sở úy, mười tám pháp Bất cộng, chuyển đại pháp luân, làm sư tử hống sung mãn tất cả, ban pháp thí đượm nhuần muốn làm thanh tịnh đạo nhãn cho tất cả chúng sinh, nhiếp lấy các pháp, dẹp trừ chín mươi sáu thứ ngoại tà, bản nguyện đầy đủ, thấy rõ cảnh giới chư Phật mười phương, là bậc Đại thánh oai đức tự tại, là bậc Độ sinh bậc nhất.

Phạm thiên các vị phải khiêm hạ cung kính Bồ-tát.

Lúc ấy Đại phạm Thiên vương ở trước chúng Phạm thiên nói kệ rằng:

Chánh hạnh thanh tịnh

Quyết pháp thượng diệu

Thương xót thế gian

Cũng thương chư Thiên.

Đấng Thiên trung Thiên

Tối tôn ở thế

Đại Thánh nay ở

Dưới cội Bồ-đề

Sẽ hàng phục ma

Cùng ma quyến thuộc

Được Vô thượng giác,

Thành Nhất Thiết Trí.

Hưởng thọ pháp lạc

Tối chánh giác rồi

Liền từ đó dậy

Chuyển chánh pháp luân.

Đại trí vô cùng

Tiếng đại sư tử

Vui đẹp tất cả

Tâm của chúng sinh.

Chỉ vì thanh tịnh

Pháp nhãn chúng sinh

Đạo sư đi đến

Dưới cội Bồ-đề

Hàng phục ma quân

Tiêu diệt dị học.

Vốn đã đầy đủ

Thệ nguyện thuở xưa

Chánh giác Pháp thân

Sở kiến vô ngại.

Chư Thiên khi ấy

Đến chỗ Phật nói:

Lành thay! Tất cả

Hãy cùng hòa đồng

Phải trang nghiêm khéo

Ba ngàn giới địa

Trang sức tốt đẹp

Từ cõi Dục này

Đến Sắc, Vô sắc

Đều đẹp như vậy.

Lành thay! Phạm thiên

Tâm ngài nhân hòa

Ba ngàn cõi này

Thảy đều nghiêm tịnh

Dục giới cũng thế

Do trong sạch đẹp

Nên nơi cúng dường

Hơn các nơi kia.

Danh hương, hương bột

Các hoa thuận nghĩa

Châu báu sáng rực

Trống cùng kỹ nhạc

Có người nào thấy

Không ai chẳng mừng

Và Phạm Thiên vương

Khắp ba ngàn cõi

Từ Phạm Thiên vương

Đến Ca-ni-tra

Cùng các Phạm thiên

Đều sinh thanh tịnh.

Ở trong hư không

Đệ nhất tôn thần

Bậc Thiên Trung Thiên

Bậc nhất thấy tịnh.

Sáu mươi ức triệu

Chư Thiên đều đến

Vì Đại Bồ-tát

Sắp Kim cang tràng

Rải các hoa trời

Cúng dường như mưa.

Các hương, thủy hương

Dùng làm sạch đất.

Giường tòa châu báu

Sắp xếp nhiều tòa

Trang hoàng nghiêm tịnh.

Phật tọa Bồ-đề

Chư Thiên chúng con

Thảy đều hò reo:

Tùy nơi yên ổn

Khiến cho thanh tịnh.

Lúc ấy Mật Tích Kim Cang nói với Bồ-tát Tịch Ý:

–Lúc Bồ-tát sắp đến ngồi dưới cội cây, từ lòng bàn chân nơi tướng thiên bức luân phóng ra ánh sáng chiếu khắp cả cõi đại thiên. Tất cả chúng sinh nơi địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh ngừng dứt sự khổ não.

Ánh sáng đại quang minh ấy soi chiếu đến địa ngục Hắc nhĩ. Lúc ấy địa ngục Hắc nhĩ nhờ ánh sáng của Đức Thế Tôn, chúng ở địa ngục này đều vui mừng hớn hở tập họp đông như mây.

Bấy giờ chư Thiên đều nói bài tụng rằng:

Ánh kim quang đỏ tía

Từ giữa mày phóng ra

Chiếu soi thân chúng con

Làm cho lòng vui mừng.

Con gặp Phật quá khứ

Thấy điềm tướng tốt ấy

Đại hùng, quyết không nghi

Nhất định Phật xuất thế.

Lành thay! Tạp hoa man

Hương hoa và hương xoa

Với tử bích ngọc châu

Tay phải mặc áo đẹp

Đánh trống trổi kỹ nhạc

Và treo các phan lọng

Cùng dựng cả phướn lớn

Cúng dường Đức Thế Tôn.

Người trong các địa ngục

Nhờ ánh sáng thanh tịnh

Được cúng dường Đức Phật

Cung kính theo Đại Thánh.

Khi ấy trong Hắc nhĩ đại địa ngục, vua và chúng trong cung đều hội họp, những người cùng đến hội họp này đều đem theo hoa hương, tạp hương, hương xoa, y phục, phướn, lọng, kỹ nhạc, ra khỏi cung bay lên hư không, hóa làm đám mây báu, mưa ra hạt châu minh nguyệt, danh hương, hương bột, hương chiên-đàn cùng hoa trân châu, nhờ chư Long đại thần thần túc biến hóa, đi đến chỗ Bồ-tát, cúi lạy chân Bồ-tát, đi quanh bên phải ba lần, đều đem tất cả những thứ cúng dường dâng lên Bồ-tát và trổi các kỹ nhạc để cúng dường, dùng kệ tụng khen ngợi Đức Thế Tôn rằng:

Giống như có bảo địa

Trang nghiêm thật phong phú

Bồ-đề hoa quả tốt

Được ngồi đạo tràng này

Như sông Định không chảy

Như trăng ở hư không

Thành Phật khắp tất cả

Hàng phục mọi ma quân.

Thế Tôn, Bậc Chúng Hựu

Như mặt trời rực sáng

Giống như trong sáu thông

Như vua ong hòa âm

Diễn nói tuệ quang minh.

Như bánh xe Phạm thiên

Đức Phật nay xuất thế

Như kho tàng không hạn.

Ánh sáng nhật nguyệt kia

Cùng ánh sáng Thích, Phạm

Ánh Năng Nhân vừa hiện

Che khuất tất cả sáng.

Chiếu khắp trong điện con

Biết Phật hiện ra đời

Điềm lành vui mừng

Biết nay Phật xuất hiện.

Thấy nghe Câu-lưu-tôn

Câu-na Mâu-ni Phật

Ca-diếp đến Bồ-đề

Vừa nghe tiếng ấy rồi

Thấy được Vô đẳng luân

Ứng điềm cùng kia đồng

Lòng sinh rất vui mừng

Nay ắt sẽ có Phật.

Thế Tôn, con thiện lợi

Được rộng cúng dường Phật

Lấy bốn sự thế quang

Phụng tín hành cung kính.

Phúc đức gom góp được

Toàn cúng Bậc mắt sáng

Đấng soi sáng cho đời

Thành Phật Vô Đẳng Luân.

Bấy giờ Bồ-tát đi đến vùng đất của Long vương Ca-lân ở. Long vương thấy Phật trong lòng rất vui mừng, liền tự ra khỏi cung điện, đến cội Bồ-đề, rồi đứng bên phải Phật.

Lại có một người tên là Cát An, ở đằng xa thấy Phật. Nhân đó chàng đi tìm cho được cỏ tốt cầm ở trên tay và tiến dần về cội Bồ-đề để ngắm nhìn Bồ-tát. Chàng thấy chư Thiên đang tuyên xướng những âm thanh rất dịu dàng vi diệu, cao siêu vời vợi và khả ý khoái lạc vô thượng để ca ngợi Bồ-tát. Chàng cứ đi quanh quẩn tiến dần đến chỗ Bồ-tát. Mùi thơm của cỏ xông ngào ngạt khắp nơi, màu cỏ đẹp đẽ tươi mát khác nào màu Thiên y. Chàng đem cỏ ấy dâng lên cúng cho Bồ-tát, rồi cúi đầu lễ chân Bồ-tát và đi nhiễu quanh Bồ-tát bảy lần để tỏ lòng ngưỡng mộ. Bởi tâm nhân hòa của chàng đã đến được chỗ không thoái chuyển, nên liền phát khởi được đạo Chánh chân chẳng thể nghĩ bàn. Tâm chàng tự nghĩ: “Chẳng nên làm những việc gì không nên làm, quán sát được như thế thì không có việc tốt lành gì mà không đến và sẽ được tốt lành.” Do lúc ấy dâng cúng cỏ lên cho Bồ-tát, nên chàng đã phát được đạo ý Vô thượng chánh chân. Sở dó vì sao? Vì nguyện xa xưa nên được như vậy. Tịch Ý nên biết, đây là bản nguyện đời trước của Cát An mà tôi nhớ nghĩ biết như thế.

Thưa Bồ-tát Tịch Ý! Tôi nhớ thuở quá khứ cách đây chín mươi mốt kiếp, lúc Đức Phật Duy Vệ xuất thế đủ mười đức hiệu, có ngàn vị Tỳ-kheo tu hạnh thanh tịnh được Phật Duy Vệ thọ ký sẽ thành Bậc Tối Chánh Giác ở hiền kiếp.

Trong pháp hội ấy có vị Trưởng giả tên Hữu Chí nghe sự thọ ký ấy cho Bồ-tát liền tự nghĩ: “Ở hiền kiếp, lúc các Bồ-tát sắp thành Phật, tôi sẽ cúng dường cỏ tốt để trải tòa sư tử trang nghiêm thanh tịnh an hòa nhu nhuyến. Nhân đó tôi được phát tâm Vô thượng Bồ-đề.”

Thưa Bồ-tát Tịch Ý! Trưởng giả Hữu Chí thuở trước đó, nay là Cát An. Vì bản nguyện mà vị ấy dâng cỏ tốt và phát đạo tâm. Sau

này vị ấy sẽ thành Phật hiệu là Bảo Tịnh Sư Tử Như Lai Chí Chân.

Lúc Bồ-tát nhận lấy cỏ trải dưới cội Bồ-đề, Thọ thần và một vạn Thiên nữ đều đem những túi đựng hoa trời, hương trời, cùng phan lọng đến lễ lạy cúng dường nghênh tiếp Bồ-tát và nói kệ khen ngợi Phật:

Không hãi, không chỗ sợ

Không khiếp, không sợ nạn

Bậc Kiến lập khó gặp

Không nhiễm, không si ác

Không tội dữ hiểm họa

Không ghen ghét, không ngu

Lìa dục được giải thoát

Cúi đầu lễ Thánh Tôn.

Lấy luật hóa độ người

Ngang ngược và tà hạnh

Khéo làm thầy thuốc giỏi

Trị liệu mọi khổ tật.

Thấy người không được cứu

Không đèn sáng để về

Nay Phật hiện ra đời

Cứu thoát cả ba đời.

Chư Thiên cùng đại chúng

Mang lòng vui hớn hở

Tất cả khắp mưa hoa

Bao nhiêu loại hoa ấy

Là chư Thiên cúng dường

Cả áo mặc tốt kia

Sẽ được thành Phật đạo

Đều phát tâm vui mừng.

Bởi ngồi dưới thọ vương

Tâm không hề sợ hãi

Dùng vị cam lộ này

Làm rách lưới trần lao,

Thấu suốt chỗ tĩnh lặng

Đến Phật đạo tối tôn

Như chư Phật quá khứ

Thấu suốt pháp tối thắng

Chỗ phụng hành cốt yếu

Tu số kiếp vô lượng

Tích góp bao khổ hạnh

Vì muốn độ chúng sinh.

Xưa nguyện đã được thành

Nay chính là thời đó

Sẽ được đạo bậc nhất

Xin thương xót giảng diễn.

Mật Tích Kim Cang lực sĩ nói với Bồ-tát Tịch Ý:

–Lúc đó Đức Phật mang cỏ đi đến cội Bồ-đề, trải dưới cội cây, cúi đầu lạy và đi nhiễu bảy vòng quanh cây. Ngay khi Đức Phật trải tòa xong, tám vạn bốn ngàn vị Thiên tử thấy Bồ-tát trải tòa tâm sinh vui mừng, liền sắp xếp tám vạn bốn ngàn tòa sư tử rất vi diệu đặc thù, vô cùng cao rộng do các loại báu làm thành. Dùng báu quý hiếm làm lan can, xung quanh dựng lên các hàng trướng dọc theo đường trang điểm bằng tử kim, dùng trân châu treo rủ xuống ở khoảng giữa. Các linh đều bằng các loại ngọc minh nguyệt dạ quang treo la liệt, khi cất tiếng kêu âm thanh rất hòa nhã thanh tao. Có vô số y trời phủ lên trên. Khi đó Bồ-tát tự biến thân mình hiện khắp tám vạn bốn ngàn tòa sư tử mà các Thiên tử không hề biết. Vị nào cũng tự nghĩ: “Bồ-tát ngồi ở tòa sư tử của ta thành Tối Chánh Giác.” Do đó tâm chư Thiên đều vui mừng hớn hở, được tâm không thoái chuyển.

Thưa Bồ-tát Tịch Ý! Lúc bấy giờ Bồ-tát dùng oai thần làm cho Ma vương hay biết.

Ma vương liền cùng quyến thuộc vô số ức trăm ngàn triệu quỷ thần đều mặc giáp, cầm vũ khí hiển thần thông thế lực đến chỗ Bồ-tát bao vây khắp ba trăm ba mươi sáu vạn dặm.

Ma vương Ba-tuần cùng quyến thuộc quỷ thần ấy, dung mạo

của họ đều khác nhau, đầu mặt chẳng giống nhau, tiếng kêu nói của chúng đều sai khác, chúng hiện chẳng biết bao nhiêu là hình tượng, binh khí nghiêm chỉnh, cảnh huống rất đáng sợ. Chúng chẳng thuận nhân nghĩa, làm chuyện rất quấy, chẳng theo đạo đức, chuyên việc tàn bạo, gầm thét kêu la vang động cả ba cõi. Giả sử người phàm chưa ly dục mà nghe âm thanh ấy, thì máu sẽ theo mũi miệng mà trào ra, hoặc kinh sợ mà chết.

Lúc ấy Bồ-tát không chút sợ sệt cũng không e ngại, lại phát lòng từ Bi. Những âm thanh hãi hùng ấy tự nhiên tiêu diệt, chẳng rõ về đâu. Vì sao? Vì tâm Bồ-tát thanh tịnh, muốn an ổn cho chúng sinh để họ không bị quấy nhiễu, không bị nguy hiểm hoạn hại nên khéo dùng phương tiện dù nghe âm thanh ấy mà thấu rõ vốn là hư trống, vốn là không có. Thấy ma chúng đến, ánh sáng từ nơi thân Bồ-tát càng chiếu ra rực rỡ. Bồ-tát bảo Ma vương Ba-tuần:

–Thôi đi Ba-tuần, chớ có hiện ra cảnh tượng vô ích ấy. Chớ có sinh lòng sân độc rồi tự chuốc lấy tai họa vào thân mà phải mãi mãi chẳng an. Vì sao? Này Ba-tuần, hôm nay Ba-tuần sinh tâm muốn hại Bồ-tát, nhưng Bồ-tát có đức Từ rộng, có dũng mãnh lớn, đại Bi vô tận, đại Từ vô cực hàng phục kẻ ác nghịch. Ba-tuần muốn làm loạn Bồ-tát, nhưng tâm Bồ-tát vốn thanh tịnh, trần lao cấu trược đã tiêu trừ, Ba-tuần chẳng những không hại được Bồ-tát, trái lại giúp thêm cho Bồ-tát. Ba-tuần muốn đem lửa đom đóm sánh với ánh sáng mặt trời, trùng thú nhỏ làm kinh sợ sư tử, chân bé gầy đạp ngã cổ thụ to, nước vũng chân trâu so với biển cả. Ba-tuần nên bỏ tâm oán hận mê lầm, chuyển quyến thuộc hung tàn thành bạn đạo pháp, bỏ phi pháp về Thánh đạo.

Ma vương Ba-tuần thấy Bồ-tát oai đức vòi vọi, nghe tiếng từ bi, lòng ma vui mừng kính ngưỡng hướng về chánh đạo.

Thưa Bồ-tát Tịch Ý! Lúc ấy Bồ-tát tự nghĩ: “Từ số kiếp chẳng thể tính kể được, ta chứa công đức, nhân hạnh thành tựu, đời đời phụng pháp tu hành, vì thương tưởng chúng sinh bị tai khổ trong ba cõi mà tu tập trí tuệ nhân từ, ai dám hủy hoại được, chỉ có đại địa chứng minh.”

Từ trong y Ca-sa, Bồ-tát đưa tay sắc vàng tử kim rờ khắp thân

mình. Chẳng bỏ đại Bi, muốn cứu độ chúng sinh, Bồ-tát cất tay hữu lên hướng về mười phương. Liền đó toàn cõi Đại Thiên sáu lần chấn động, có âm thanh tự nhiên phát ra. Âm thanh ấy vang suốt đến các cõi Phật mười phương.

Ma vương Ba-tuần cùng ma quyến thuộc ở trên hư không, nghe âm thanh ấy đều tự trách mình sái quấy mà ưa thích pháp lành.

Lúc ấy Bồ-tát ban bố vô úy đại Bi thương xót. Ma và quỷ thần hướng đến Bồ-tát, tự nhiên từ hư không đi xuống, tâm họ quy y phát tâm ủng hộ rồi ẩn mất không còn.

Đó là Bồ-tát thương xót chúng ma quỷ thần mà phóng đại quang minh. Họ đều được rời khỏi sự khủng bố sợ hãi mà đều trở về Thiên cung.

Lúc Bồ-tát thị hiện hàng phục Ma vương và ma quyến thuộc, có tám quỷ thần phát tâm Vô thượng Bồ-đề, chín mươi hai ức tải người được tâm nhân hòa không thoái chuyển, tám muôn bốn ngàn Thiên tử vì đã trồng cội công đức nên được Vô sinh pháp nhẫn.

Thưa Bồ-tát Tịch Ý! do Bồ-tát hàng phục chúng ma ấy, vô số trời người được lợi lành lớn. Dù vậy, nhưng tâm Bồ-tát không có phân biệt, cũng không có nạn ma, vì đã bỏ hẳn các tội hại. Chư Thiên và thế gian tùy theo căn lành của chính mình, đều được thấy Bồ-tát. Hoặc có người thấy Bồ-tát ngồi trên tòa Sư tử hoa sen báu, hoặc thấy ở dưới đất, hoặc thấy ở hư không, hoặc thấy ở dưới cội cây, hoặc thấy ở cung trời Đao-lợi ngồi dưới cây báu, hoặc thấy ngồi trên tòa sư tử cao bảy nhẫn, hoặc thấy ngồi trên tòa sư tử cao mười dặm, hoặc hai mươi dặm, hoặc bốn mươi dặm, hoặc có chư Thiên nhân thấy Bồ-tát ngồi trên tòa sư tử cao bốn vạn hai ngàn do-tuần dưới cội cây Bồ-đề cao tám vạn bốn ngàn do-tuần.

Thưa Bồ-tát Tịch Ý! cảnh giới của Bồ-tát chẳng có hạn lượng, chẳng thể nghĩ bàn, vì thế nên đạo tràng rất là thù đặc. Nếu có chúng sinh nào căn tánh thuần thục thì được thấy công hạnh của Bồ-tát, còn người căn tánh loạn động thì chẳng hay chẳng biết.

Bồ-tát lúc vừa mới thành tựu viên mãn Phật đạo, bảy ngày đêm an trụ trong pháp lạc nhìn cây Bồ-đề mắt chẳng nháy.

Bấy giờ có trăm ngàn ức chư Thiên đến ca ngợi cúng dường,

đặt bàn ngọc, dâng thức ăn, thấy Đức Như Lai đã thành Phật đạo, đều phát tâm Vô thượng Bồ-đề.

Tứ đại Thiên vương đều cầm bát đến dâng lên Đức Như Lai.

Như thế giới đại thiên này có trăm ức phương vực, mỗi phương vực có Tứ đại Thiên vương. Tất cả trăm ức Tứ đại Thiên vương đều cầm bát đến dâng lên, Đức Như Lai đều nhận lấy cả. Do oai thần của Đức Như Lai làm cho các vị đại Thiên vương đều chẳng thấy nhau, đều tự nghĩ rằng Đức Phật nhận lấy bát của mình sẽ dùng đựng thức ăn. Do đó các vị đại Thiên vương trong tâm vui mừng đều phát tâm Vô thượng Bồ-đề, đến chẳng thoái chuyển.

Trưởng giả Đề-vị, Ba-lợi cùng năm trăm thương gia ngồi xe đi ngang qua đạo tràng. Đức Phật muốn độ họ nên thị hiện oai thần, ngựa xe của đoàn thương gia ấy tự nhiên đứng dừng lại không tiến lên được. Trưởng giả cùng các thương gia đều lấy làm lạ chẳng rõ cớ.

Chư Thiên ở hư không bảo họ:

–Đức Phật đã xuất hiện thế gian, các người nên đến cúng dường.

Nghe tiếng chỉ bảo trên hư không, Trưởng giả và đoàn thương gia mừng rỡ, đều mang mật bún đề hồ đến dâng lên Đức Phật. Đồng thời tám mươi bốn ngàn chư Thiên cũng dâng thức ăn lên Đức Phật. Đức Phật đều nhận lãnh.

Những người và chư Thiên ấy, đời trước đã từng phát nguyện: Lúc Đức Như Lai thành đạo, tôi sẽ là người dâng cúng thức ăn đầu tiên. Muốn cho họ toại bản nguyện, nên oai thần của Đức Phật làm cho họ chẳng thấy nhau, chẳng biết nhau, mỗi người đều tự thấy chỉ có riêng mình cúng dường, do đó họ đều rất vui mừng được chẳng thoái chuyển Vô thượng Bồ-đề.

Kinh Đại Bảo Tích - Quyển 12 - Pháp hội 3: Mật Tích Kim Cang Lực Sĩ (Phần 5)

KINH ĐẠI BẢO TÍCH

QUYỂN 12

Hán dịch: Đời Tây Tấn, Tam tạng Pháp sư Trúc Pháp Hộ.

Pháp hội 3: MẬT TÍCH KIM CANG LỰC SĨ (Phần 5)

Mật Tích Kim Cang lực sĩ nói với Bồ-tát Tịch Ý:

–Bồ-tát đến dưới cội Bồ-đề để thành Phật đạo. Đức Như Lai Chí Chân chưa chuyển pháp luân khai đạo chúng sinh, mà đã hóa độ vô lượng chúng sinh nhiều hơn số chúng sinh được tế độ từ lúc mới phát đạo tâm đến khi ngồi dưới cội Bồ-đề.

Đức Như Lai Chí Chân vừa thành Phật đạo, bấy giờ Phạm Thiên vương Diệu Thức cùng sáu mươi tám vạn ức triệu trăm ngàn Phạm thiên quyến thuộc đến chỗ Đức Phật, đảnh lễ sát dưới chân, đi quanh bên hữu bảy vòng, trụ ở trước Đức Phật cung kính bạch rằng:

–Xin Đấng Đại Bi chuyển pháp luân tuyên bố đạo hóa. Có nhiều chúng sinh đáng được độ nghe Phật thuyết pháp có thể hiểu biết vâng làm.

Thưa Bồ-tát Tịch Ý! Phạm Thiên vương Diệu Thức đã ân cần khuyến thỉnh Đức Thế Tôn chuyển pháp luân, mười ức Phạm thiên, mười ức Thiên đế và mười ức trăm ngàn triệu các Bồ-tát cũng khuyến thỉnh Đức Thế Tôn chuyển pháp luân.

Lúc Đức Thế Tôn sắp chuyển pháp luân, Phạm Thiên vương Diệu Thức đến khu vườn Lộc uyển ở thành Ba-la-nại trần thiết tòa Sư tử báu đẹp trang nghiêm cao ba ngàn hai trăm tám mươi dặm.

Mười ức Phạm thiên, mười ức Thiên đế, mười ức trăm ngàn triệu các Bồ-tát cũng vì Đức Thế Tôn mà trần thiết tòa Sư tử cao rộng đều đồng nhau, ai cũng tự nghĩ: “Đức Như Lai sẽ ngồi trên tòa Sư tử của mình để chuyển pháp luân.”

Bấy giờ Đức Như Lai đến khu vườn Lộc uyển ở thành Ba-la-nại ngồi trên tòa Sư tử. Các vị Phạm, Thích và Bồ-tát đều tự nghĩ rằng: “Đức Như Lai riêng ngồi trên tòa Sư tử của mình.”

Lúc Đức Như Lai vừa ngồi xong, mười phương vô lượng cõi Phật độ chấn động sáu cách. Khi ấy Đức Như Lai nhập vô cực giới Tam-muội, tức thời toàn cõi đại thiên đều bằng phẳng như bàn tay. Tất cả chúng sinh ở địa ngục, súc sinh, ngạ quỷ, trên trời, trong loài người đều được an ổn, không dâm, nộ, si, tiêu bệnh ba độc, lòng họ thanh tịnh thương yêu nhau như cha, như mẹ, con cái, như anh em, chị em.

Vô số các Bồ-tát từ vô hạn Phật cõi ở mười phương đến nghe Đức Phật thuyết pháp.

Trong cõi Đại thiên, vô số chúng Trời, Rồng, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, Nhân phi nhân đồng đến chỗ Đức Phật muốn nghe kinh pháp.

Đại chúng đến dự hội đông đầy khắp cả cõi đại thiên không còn chỗ nào trống chừng sợi lông sợi tóc. Tất cả thính chúng đều nhất tâm khát khao đạo pháp.

Đức Thế Tôn thấy đại chúng đã nhóm họp đông đủ liền chuyển pháp luân, vì các hàng Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên, Ma vương, Đại phạm Thiên vương và người thế tục mà tuyên bố chánh pháp, tùy thời nghi, theo tâm chúng sinh, đều làm cho họ được hiểu biết tỏ ngộ tuân hành đạo pháp. Đức Như Lai Chí Chân vì họ mà phân biệt, tuyên nói pháp này:

–Câu-lân nên biết, nhãn căn vô thường, biết rõ nhãn căn vô thường thì theo luật giáo. Nhãn căn độc khổ, không có tôi ta, nhãn căn như huyễn, như hóa, như sóng nắng trên đường, như bóng trăng, như mộng, như ảnh, như vang, theo luật giáo này mới chịu phụng hành Không, Vô tướng, Vô nguyện. Nhãn căn vốn trống không, vắng lặng, đạm bạc theo duyên mà khởi.

Nhĩ, tỷ, thiệt, thân và ý căn cũng vậy. Tất cả đều vô thường. Do nghe nói vô thường thì hiểu là khổ, không có tôi ta, vắng lặng đạm bạc, Không, Vô tướng, Vô nguyện. Vì chẳng thấu tỏ nên theo duyên mà khởi.

Năm ấm vô thường, dù nói năm thứ nhưng đều vô thường, nghe nói năm ấm vô thường thì hiểu là rỗng không vậy. Sáu trần và bốn đại chủng cũng vậy.

Bốn Niệm xứ, bốn Chánh cần, bốn Thần túc, năm Căn, năm Lực, bảy Giác chi, tám Đạo hạnh. Do được nghe ba mươi bảy phẩm Trợ đạo mà hiểu vô thường, rỗng không, bèn theo luật giáo.

Người thích Thanh văn thì chẳng ưa Duyên giác. Người thích Duyên giác thì chẳng muốn Thanh văn. Nếu mộ hai thừa thì chẳng nói Đại thừa. Nếu tuyên Đại thừa, được nghe nghĩa thú ấy thì chẳng ham nghe lời nói về Thanh văn và Duyên giác.”

Thưa Bồ-tát Tịch Ý! Đức Như Lai tùy theo tâm sở thích của chúng sinh mà chuyển pháp luân đều làm cho họ được độ. Dù cho trí tuệ như Tôn giả Xá-lợi-phất trải qua trăm ngàn năm suy nghĩ chỗ sở nhập của bản hạnh đạo nghĩa cũng chẳng lường biết được, huống là người khác.

Lúc nói về Bồ-tát đến ngồi dưới cội Bồ-đề, hàng ma thành đạo và chuyển pháp luân, có tám muôn bốn ngàn người trong đại hội phát tâm Vô thượng Bồ-đề.

Lúc bấy giờ Mật Tích Kim Cang tiến đến bạch:

–Bạch Thế Tôn! Vừa rồi con tuyên nói bí yếu của Như Lai phải chăng không sai trái hủy báng Như Lai? Bí yếu của Như Lai rất là huyền diệu rộng lớn không ngằn mé, thế gian khó tin được. Dù nói bí yếu của Như Lai mà tâm con tự nhớ là trí tuệ của Như Lai nhập trong thân con, chớ chẳng phải là sức của con.

Đức Phật dạy:

–Đúng như vậy. Như lời của Mật Tích đã nói. Đạo tuệ của Như Lai nhập vào chỗ nào thì không ai là chẳng được an ổn. Hàng đệ tử Phật ban tuyên kinh điển, đều nương nhờ oai thần của Như Lai. Vì nhập vào thân không pháp đạo tuệ huyền diệu của Như Lai nên không ai là chẳng thông đạt. Nếu muốn bảo chúng sinh tự kiến lập Như Lai chánh pháp, tuyên nghĩa nhu thuận, thì chưa bao giờ có.

Nay ông suy gẫm Chân đế, nương đạo tuệ của Như Lai mà được sức vô úy diễn nói pháp ấy. Nói rằng Chân đế chính là pháp ấy. Vì sao? Chân đế ấy là đạo Vô thượng chánh chân mà chư Phật

quá khứ, chư Phật vị lai, chư Phật hiện tại đều tuân hành. Giả sử có ai ban tuyên kinh điển bí yếu này đúng pháp không sai thì đều sẽ thành Phật. Nếu có người nghe nói kinh này mà tin ưa, thì được tất cả thế gian đều kính mến tin tưởng.

Giả sử có người dùng đầu hoặc vai mang núi Tu-di đứng giữa hư không, việc này còn có thể được.

Người không có đức thì chẳng kham nhiệm được nghe kinh điển này. Hoặc đã được nghe cũng khó tin. Hoặc đã tin nhưng chẳng thể mến thích. Huống lại là thọ trì, đọc tụng, giảng thuyết.

Nếu có người nghe kinh này mà tin ưa thọï trì, đọc tụng, vì người khác giảng thuyết, người này đời trước đã từng cúng dường vô số ức trăm ngàn triệu ức chư Phật Thế Tôn. Đây là bậc Chánh sĩ vun trồng cội công đức, chí gìn giữ Đại thừa, quyết định được thọ ký. Huống là người chí thành hay phụng hành.

Lúc ấy Bồ-tát Tịch Ý tiến lên bạch:

–Bạch Thế Tôn! Thế nào là nghĩa vắng lặng đạm bạc?

Đức Phật bảo Bồ-tát Tịch Ý:

–Này thiện nam! Nghĩa vắng lặng đạm bạc là tiêu diệt trần lao và đạm bạc những ô nhiễm. Do tiêu trần lao nên mới gọi là trừ các tham dục vọng tưởng. Do trừ dục tưởng thì không tư lự. Do không tư lự thì chẳng chấp trước. Do chẳng chấp trước thì không hành nghiệp nhân duyên. Do không hành nghiệp nhân duyên thì không vô minh, ân ái. Do không vô minh, ân ái thì tiêu diệt tôi ta. Do tiêu diệt tôi ta thì không danh sắc. Do không danh sắc thì tiêu nghiệp chấp đoạn, chấp thường. Do không nghiệp đoạn diệt chấp thường thì tiêu tham thân.

Này thiện nam! Các nhân duyên quả báo tùy theo các nghiệp chấp kiến điên đảo mà thành trần lao, đều do tham thân mà thành họa hoạn ấy. Do không tham thân thì bỏ cả sáu mươi hai thứ chấp kiến. Do không tham thân thì vắng bặt các duyên. Do không tham thân thì tất cả tham dục tự nhiên đạm bạc. Do không tham thân thì các hy vọng vắng lặng tiêu diệt.

Ví như nhổ cây thì rễ, gốc, thân, nhánh, lá, hoa, trái đồng thời đều trừ, cây ấy vónh viễn không còn có.

Hành giả cũng vậy. Do tiêu tham thân thì không còn có những sáu mươi hai thứ kiến chấp. Do tiêu tham thân nên đều trừ tất cả các pháp sở thọ, họa hoạn trần lao, năm ấm, sáu nhập. Do không tham thân nên không có các họa hoạn trần lao năm ấm.

Bồ-tát Tịch Ý thưa:

–Bạch Thế Tôn! Vì chẳng dứt trừ tham thân nên có cái tôi cái ta?

Đức Phật dạy:

–Này thiện nam! Vì còn có cái tôi, cái ta nên chẳng dứt trừ tham thân. Vì còn có nhân, thọ mạng nên chẳng dứt tham trước.

Cái được thấy ấy chẳng ở trong, chẳng ở ngoài, không có nơi chỗ. Suy tìm tất cả chỗ đều không có cái được thấy. Vì không có cái được thấy nên không có phân biệt. Đây gọi là dứt được kiến chấp tham thân, tham thân đều rỗng không.

Do trí pháp nhẫn nhu thuận hay hiểu biết pháp không nên không còn các chấp kiến kia, thân mình không có tưởng đều không có chỗ làm, không có sinh, không có khởi. Đây mới gọi là pháp nhẫn nhu thuận chẳng còn các kiến chấp, là dứt tham thân.

Này thiện nam! Nếu chẳng tham thân thì giải thoát thân không có thân. Sao gọi là không có thân? Thân do bốn đại chủng hợp thành vốn không có tên. Do biết như vậy nên hiểu là hư ngụy, nên gọi là chẳng chân thật, là chẳng có được, đều do vọng tưởng mà có.

Nếu không cầu mong, chẳng vọng tưởng, chẳng mê chẳng lầm, chẳng làm chẳng ở, thì không tham sân. Vì không tham sân nên gọi là vắng lặng, là đạm bạc.

Tiêu diệt những gì mà gọi là vắng lặng? Tiêu các nhân duyên gọi là vắng lặng.

Vì sao? Vì từ các nhân duyên ấy mà làm cho tâm hừng hẫy. Do không nhân duyên thì tâm chẳng hừng hẫy.

Ví như do nhân duyên hai khúc gỗ cọ nhau nên có lửa hẫy hừng. Không gỗ, không lửa thì không hẫy hừng. Cũng vậy, do duyên đối kia làm cho tâm hừng hẫy. Do không duyên đối thì không hừng hẫy.

Lại nữa, này thiện nam! Bồ-tát Đại sĩ dùng sức phương tiện tùy thời tiêu diệt nhân duyên mà chẳng tiêu diệt những cội gốc công đức. Chẳng hưng khởi nhân duyên trần lao, hưng phát các công hạnh, các Ba-la-mật-đa. Vứt bỏ các sự ma, các nghiệp tà mà chẳng bỏ đạo hạnh nghiệp duyên của chư Phật. Bỏ nhân Niết-bàn mà chẳng bỏ ba mươi bảy phẩm Đạo nghiệp. Tâm chẳng ưa luyến Thanh văn, Duyên giác. Chẳng bỏ đạo tâm chí chân của Bồ-tát. Vì quán không vô mà khởi đại Bi. Xét các nhân duyên để không duyên theo tướng. Tuyên giảng chí đức, chẳng vì vọng tưởng mà mất đạo tâm. Vì không mong cầu nên nhàm các nhân đối đãi, các nạn trong ba cõi. Chỉ không có sinh duyên mà chẳng bỏ sở sinh. Không ngờ vực, tu các công đức, làm các đạo hạnh.

Đây là Bồ-tát quyền trí nhập định mà được tự tại.

Duyên vô thường ư? Chẳng nhàm sinh tử mà được tự do, vì không chỗ sợ.

Duyên có khổ ư? Kiến lập chúng sinh nơi Niết-bàn an ổn, vì đã được kiến lập.

Duyên vô ngã ư? Thương xót làm cho chúng sinh được an lạc, vì thực hành đại Bi.

Duyên hư vô ư? Vì tâm được Như Lai tám phần Thánh đạo.

Duyên dục hành ư? Vì làm thuốc thanh tịnh cho những bệnh tham ái.

Ban tuyên chánh pháp ư? Vì làm cho tâm họ an trụ vững chắc.

Duyên sân hận ư? Vì tuyên thuốc tâm Từ để chúng hết sân hận.

Duyên ngu si ư? Vì chúng ngu si mà ban cho thuốc mười hai nhân duyên để trị tâm bệnh cho họ chẳng di động.

Duyên đẳng phần ư? Với những chúng sinh đồng đều ba sự tham, sân, si, đem ba pháp giáo hóa trị tâm bệnh họ, giảng thuốc vô thường.

Duyên vô dục ư? Vì muốn khai hóa hàng Thanh văn.

Rời sân hận ư? Vì làm cho tâm họ được đứng vững nơi Duyên giác thừa.

Rời ngu si ư? Vì khai hóa tâm họ an lập nơi Đại thừa.

Duyên sắc tượng ư? Vì tâm ấy khắp an trụ đến được thân tượng của Như Lai.

Duyên âm thanh ư? Vì tâm được an trụ thanh âm của Như Lai.

Duyên các mùi hương ư? Vì tâm an lập giới hương của Như Lai.

Duyên các mùi vị ư? Vì tâm được an trụ đạo vị của Như Lai.

Duyên đại nhân tướng ư? Vì tâm an trụ được tướng hảo trang nghiêm.

Duyên mịn trơn ư? Vì tâm an trụ được tay chân nhu nhuyến của Như Lai.

Duyên Kinh pháp ư? Vì tâm an trụ đến được ý vô sinh của Như Lai.

Duyên Bố thí ư? Vì tâm an trụ tại đầy đủ những tướng hảo.

Duyên Trì giới ư? Vì tâm an trụ tại Phật độ nghiêm tịnh.

Duyên Nhẫn nhục ư? Vì tâm an trụ tại Phạm âm của Như Lai.

Duyên Tinh tấn ư? Vì tâm an trụ ở hóa độ chúng sinh.

Duyên Thiền định ư? Vì tâm an trụ ở hưng khởi thần thông.

Duyên Trí tuệ ư? Vì tâm an trụ ở dứt các tà kiến, dứt lưới sáu mươi hai điều nghi chấp.

Duyên Từ tâm ư? Vì với tất cả chúng sinh tâm bình đẳng chẳng mang lòng tổn hại.

Duyên xót thương Bi tâm ư? Vì lập tâm cứu tế chúng sinh.

Duyên Hỷ duyệt ư? Vì tâm an trụ tại ưa thích nghe pháp.

Duyên Xả ly ư? Vì lập tâm vứt bỏ các họa nguy ách của kết sử.

Duyên bốn ân ư? Vì giữ gìn tâm, khai hóa dìu dắt chúng sinh.

Duyên tham sân ư? Vì gầy dựng tất cả sở hữu để ban bố cho chúng sinh.

Duyên phạm ác ư? Vì tồn tâm an lập giới hạnh thanh tịnh của Như Lai.

Duyên tranh luận ư? Vì tâm an trụ tại trí biện của Như Lai.

Duyên oán hại ư? Vì tồn tâm an lập mười Trí lực và bốn Vô sở úy của Như Lai.

Duyên loạn động ư? Vì tâm an trụ được Tam-muội của Như Lai.

Duyên tà trí ư? Vì tâm an lập trí Ba-la-mật-đa vô ngại đầy đủ cho chúng sinh.

Duyên hạ thừa ư? Vì tâm an trụ ở chỗ tích chứa công đức, chí ở Đại thừa.

Duyên thuận ứng ư? Vì tồn tâm an hòa, chẳng phạm các điều ác phi pháp.

Duyên ác thú ư? Vì tâm an trụ ở chỗ cứu hộ tất cả chúng sinh ác thú, đọa bát nạn.

Duyên chư Thiên ư? Vì tồn tâm, hiểu rõ những hội hợp đều sẽ biệt ly.

Duyên chúng nhân ư? Vì tâm an trụ tại tất cả diệu thiện.

Duyên niệm Phật ư? Vì tập thấy chư Phật.

Duyên niệm Pháp ư? Vì tồn tâm phụng hành đạo pháp mà bỏ sự vô ích.

Duyên niệm Tăng ư? Vì gầy dựng pháp không thoái chuyển.

Duyên thí cho ư? Vì tâm an trụ chẳng rời bỏ chúng sinh.

Duyên cấm giới ư? Vì đầy đủ sở nguyện.

Duyên niệm thiên ư? Vì tồn tâm, an lập đủ trọn công đức Nhất sinh bổ xứ.

Duyên thân hành ư? Vì đến được Phật thân.

Duyên khẩu ngôn ư? Vì tâm an trụ các ngôn giáo kinh điển của Phật.

Duyên tâm ý ư? Vì tồn tâm được Phật ý.

Duyên hữu vi ư? Vì tâm an trụ tại tích chứa công đức, tự được đầy đủ.

Duyên vô vi ư? Vì tâm an trụ tại đầy đủ Thánh tuệ vậy.

Này thiện nam! Như vậy chẳng phải từ nơi không duyên, không hóa độ mà đến được đạo Đại thừa, đều do duyên tâm mà được đến Phật đạo, được đến Nhất thiết trí.

Nếu có Bồ-tát đều do nơi duyên hóa mà dẫn đạo Nhất thiết trí thì đó là thiện quyền phương tiện của Bồ-tát, đều do thấy các pháp, đều mang lòng dẫn đến đạo Nhất thiết trí.

Vì như cõi đại thiên chứa nhận tất cả đất đai, chúng sinh, cỏ cây, sông biển, không thứ gì chẳng bao gồm. Tất cả đều mong nhờ nơi đó mà được sinh hoạt.

Này thiện nam! Cũng vậy, tất cả các duyên đều do Bồ-tát thiện quyền phương tiện thực hành những công hạnh thù thắng Đệ nhất dẫn đến Nhất thiết trí.

Như các hình sắc đều có bốn đại chủng. Cũng vậy, Bồ-tát thiện quyền phương tiện tạo lập các duyên đều đến Phật đạo. Vì sao? Các chúng sinh hưng khởi tội nghiệt, đối với Bồ-tát chẳng những không báo đền mà Bồ-tát duyên nơi đây thực hành Bố thí ba-la-mật-đa liền có thể thành tựu đầy đủ Giới ba-la-mật-đa.

Nếu có người giận thù mang lòng độc hại, bấy giờ Bồ-tát thực hành Nhẫn ba-la-mật-đa liền đó sung mãn Tinh tấn ba-la-mật-đa.

Nếu thấy chúng sinh ở nơi ồn ào náo nhiệt, tâm họ không an ổn, duyên đây mà Bồ-tát hành Thiền ba-la-mật-đa, bỗng nhiên thành tựu Trí ba-la-mật-đa.

Nếu có chúng sinh che chướng tối tăm, Bồ-tát vì họ mà dứt trừ lưới kết phược chướng ngại.

Nếu có chúng sinh siêng tu tập, Bồ-tát bèn vì họ tiêu trừ tất cả chỗ chấp trước, cúi đầu khen ngợi chỉ thị cho họ tự quay về.

Với kẻ ưa chê bai hủy báng, Bồ-tát cũng tùy thuận ý của họ, làm cho họ chẳng sinh tâm hủy báng.

Nếu thấy người cần khổ bị vô số khổ não, Bồ-tát liền khởi đại Bi cứu họ khỏi khổ.

Nếu thấy người an lạc, Bồ-tát rất vui mừng mà nhiếp thọ họ.

Nếu thấy những loài cang cường khó hóa độ, Bồ-tát tùy thời dìu dắt huấn thị cho họ phát đạo tâm.

Thấy người nhân hòa, Bồ-tát ở nơi họ tu tập chí hạnh phát khởi đạo tâm cho họ.

Nếu có chúng sinh, kẻ có thế lực có duyên với Bồ-tát thì Bồ-tát tùy thuận hưng khởi khiến họ phát khởi đạo tâm.

Nếu có lực sĩ báo ứng nghiệp hạnh, Bồ-tát liền thuận nhiếp thủ dạy dỗ phát khởi đạo tâm.

Đây gọi là tùy duyên mà được tự tại. Bồ-tát tùy thuận thiện quyền phương tiện, biết rõ chúng sinh, đúng thời mà thuyết pháp theo chỗ báo ứng, chí nguyện ái mộ, giáo hóa khai thị phân giải, đều làm cho chúng sinh thản nhiên tinh tấn nơi đại đạo Thánh tuệ, vì họ mà luận nghĩa sâu xa vô thượng.

Bồ-tát để lòng Từ rộng lớn vì chúng sinh mà giải bày đạo chí chân, lần lượt vì họ mà ban tuyên chỉ dạy đạo nhân vô thượng ấy, giải thích phân biệt chương cú. Bồ-tát lấy một câu pháp mà diễn xướng bao nhiêu nghĩa.

Với người ưa vắng lặng, Bồ-tát vì họ phân biệt quán xét tất cả. Với người thích giác quán, Bồ-tát đem quán giải thoát Tam-muội giảng thuyết cấm giới, lại vì họ mà tuyên giảng địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh. Do nghe pháp ấy mà hiểu sự vô thường không cứu không hộ, khiến họ cầu đạo hộ.

Nếu người có chánh định, Bồ-tát vì họ mà luận Tuệ ba-la-mật-đa.

Với người hâm mộ ở chỗ nhàn nhã, Bồ-tát giáo hóa họ tịnh thân, miệng, ý.

Với người biết tri túc, Bồ-tát vì họ mà hiển phát hạnh nghiệp công đức của bậc Thánh hiền.

Với người có quan niệm tự đại ngu tối, Bồ-tát sẽ vì họ tuyên bố tinh tấn học rộng nghe nhiều.

Với người tham dục, Bồ-tát chỉ bảo cho họ biết họa hoạn bất tịnh vô ích.

Với người hay giận thù, Bồ-tát khuyên họ phát tâm Từ, chẳng mang lòng oán hại.

Với người ngu lầm, Bồ-tát dạy họ pháp mười hai nhân duyên phát khởi sinh tử.

Với người đẳng phần phiền não, Bồ-tát vì họ diễn nói vô thường, khổ, không, vô ngã.

Với người ham mê sắc dục, Bồ-tát giảng dạy sự bất tịnh.

Với người nhân từ đến nỗi ngu tối không hiểu biết, Bồ-tát vì họ chỉ bảo sự duyên khởi tội lỗi.

Với người tà kiến, Bồ-tát vì họ quyết rõ pháp không vô.

Với người mang lòng hy vọng, Bồ-tát diễn nói hạnh không vọng tưởng.

Với người cố chấp nơi thệ nguyện, Bồ-tát dạy họ không nguyện cầu.

Với người ưa nơi năm triền cái, Bồ-tát vì họ phân tích năm ấm như huyễn, như hóa hư ngụy không thật.

Với người tham chấp các đại chủng, Bồ-tát vì họ giải rõ bốn đại chủng, mười tám giới như bóng, do hình chiếu mà hiện.

Với người dựa theo các nhập, Bồ-tát giảng nói mười hai thứ nhập, trong sáu căn, ngoài sáu trần đều chẳng phải sở hữu của ta. Như cảnh chiêm bao lúc thức không còn có.

Với người nương cõi Dục, Bồ-tát vì họ giảng nói phân biệt tất cả vạn vật đều về nơi vô thường.

Với người chấp thủ cõi Sắc, Bồ-tát vì họ diễn nói tất cả hạnh nghiệp chúng sinh đều là gốc khổ não.

Giả sử có người coi trọng cõi Vô sắc, Bồ-tát tuyên bố tất cả các pháp đều không có cái tôi và cái ta.

Với người khó hóa độ, Bồ-tát bảo họ siêng tu tập pháp Thánh hiền.

Với người dễ hóa độ, Bồ-tát sẽ vì họ khai thị pháp Vô thượng chí chân.

Với người muốn sinh ở cõi trời, cõi người, Bồ-tát vì họ ca ngợi giới phẩm thanh tịnh.

Với người thích Thanh văn thừa, Bồ-tát giảng dạy chỉ rõ pháp bốn Đế: Khổ, Tập, Diệt, Đạo.

Với người mộ Duyên giác thừa, Bồ-tát khai thị mười hai nhân duyên lấy vô minh làm gốc.

Với người học hạnh Đại thừa, Bồ-tát nhân đó lưu bố sáu pháp Ba-la-mật-đa, bốn Đẳng, bốn Ân để dắt dẫn họ.

Với người mới phát tâm, Bồ-tát xem xét chí tánh của họ mà dạy dỗ.

Với người đủ các công hạnh chẳng nhàm sinh tử, Bồ-tát chỉ

dạy pháp không nạn để họ được chẳng thoái chuyển.

Với người không thoái chuyển, Bồ-tát nhân đó phân biệt nói Phật độ thanh tịnh.

Với bậc Bồ-tát đại nhân Nhất sinh bổ xứ, Bồ-tát hiển thị đạo tràng Bồ-đề chí chân.

Này thiện nam! Bồ-tát được tự tại theo duyên giáo hóa tuyên bố đạo pháp không có sai lầm, dùng ngôn từ khéo léo làm vui đẹp lợi ích chúng sinh.

Lúc Đức Thế Tôn nói lời trên đây, trong pháp hội có một vạn người phát tâm Vô thượng Bồ-đề, năm trăm Bồ-tát được Vô sinh pháp nhẫn.

Bấy giờ, trong chúng hội có các Bồ-tát thầm nghĩ: “Lực sĩ Mật Tích Kim Cang này bao giờ thành Phật? Lúc ông ấy thành Phật hiệu là gì? Quốc độ ấy tên gì? Công đức nghiêm tịnh thuộc về loại gì? Thành tựu chúng Bồ-tát thế nào?” Đức Thế Tôn biết tâm niệm của các Bồ-tát liền mỉm cười. Vô số ức trăm ngàn tia sáng từ miệng Đức Phật phóng ra chiếu thấu vô hạn thế giới mười phương, che cả ánh sáng của mặt trời mặt trăng, trùm cả cung điện của ma. Những tia sáng ấy trở về nhiễu vòng quanh Đức Phật vô số vòng rồi từ đỉnh đầu Đức Phật mà thâu vào.

Bồ-tát Tịch Ý liền đứng dậy để hở vai áo bên phải, chắp tay lễ Phật, nói kệ ca ngợi để hỏi ý cười của Đức Phật:

Cao vọi như núi vàng

Diệu quang sạch bụi trần

Tâm Phật vững vắng lặng

Như mặt trời trên không.

Tia sáng ấy rất sáng

Tiêu trừ các tối tăm

Cớ chi hiện như vậy?

Xin Thế Tôn giải bày.

Sạch sẽ như hoa sen

Mọc ở trong bùn sình

Gốc cọng ở trong nước

Lớn lên không cấu nhơ.

Công đức rất thơm tho

Ý niệm càng xa rộng

Cúi xin an nhiên nói

Cớ chi lại vui cười?

Tâm trí Phật an ổn

Vắng lặng và nhu hòa

Lòng Từ càng thêm lớn

Tiêu trừ những cấu uế.

Dùng ánh sáng trí tuệ

Trừ bỏ các tối tăm

An trụ như hoa sen

Vứt bỏ các hồ nghi.

Thêm thương tu đạo tràng

Phụng hành được tự tại

Miệng Phật phóng quang minh

Khô cạn các ái dục

Khai hóa các chúng sinh

Cho mắt họ sáng sạch.

An trụ tiêu nghịch tặc

Trừ bỏ những tội lỗi

Khắp tất cả chúng hội

Ngưỡng nhìn tướng mạo Phật

Cớ chi Phật vui cười?

Cúi xin phân biệt nói.

Đức Phật bảo Bồ-tát Tịch Ý:

–Ông có thấy Mật Tích Kim Cang ấy chăng?

Bồ-tát Tịch Ý thưa:

–Bạch Thế Tôn! Con đã thấy ông ấy.

Đức Phật dạy:

–Mật Tích Kim Cang đã và đang cúng dường chư Như Lai ở hiền kiếp, hộ trì chánh pháp, khai thị lợi ích vô lượng chúng sinh. Từ

thân ấy chết, ông ấy sẽ sinh về nước Diệu lạc của Đức Phật A-súc. Từ đó về sau gặp vô số chư Phật, tịnh tu phạm hạnh.

Qua khỏi số kiếp ấy, ông ấy chứa nhóm công đức sẽ thành Phật hiệu Kim Cang Bộ Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác. Cõi nước tên Phổ tịnh. Kiếp hiệu Nghiêm tịnh. Cõi nước Phổ tịnh hợp bảy báu là vàng, bạc, lưu ly, thủy tinh, xa cừ, mã não, san hô, trân châu làm thành, nhân dân giàu vui đông đảo như cung trời Đâu-suất. Cõi nước ấy không có ba ác đạo và tám nạn, trời và người chẳng riêng biệt, tất cả đều mến mộ Phật đạo vi diệu. Cõi ấy không có hai thừa, không có tên Thanh văn, Duyên giác, thuần là Bồ-tát.

Đức Kim Cang Bộ Như Lai tuyên thuyết pháp Đại thừa không thoái chuyển. Chúng Bồ-tát ở cõi Phổ tịnh đông chẳng thể tính đếm hạn lượng được. Cõi ấy không có người tánh ác ganh ghét phá giới tà kiến. Người cõi ấy đều đạt đến chỗ cứu cách mến thích Phật pháp, tâm tánh hiền hòa, đều đủ hai mươi tám tướng tốt trang nghiêm thân thể.

Đức Kim Cang Bộ Như Lai tại thế sống tám tiểu kiếp, thường vì chúng hội trời, người thuyết pháp, thân phóng quang minh chiếu khắp cõi nước. Các hàng trời, người được quang minh Phật chiếu đến đều được giải quyết các điều nghi khen ngợi chánh pháp, về theo Đức Phật. Mọi người đều nghĩ rằng tôi phải đến chỗ Phật để học hỏi kinh điển. Có người dùng thần thông của mình đi đến chỗ Phật. Có hàng hữu học nương oai thần của Phật mà đến.

Đức Phật Kim Cang Bộ ở trên hư không cách mặt đất trăm ngàn nhẫn tuyên cáo pháp âm khắp mười phương làm vui đẹp tất cả những người đến dự hội. Đức Phật chỉ tuyên pháp Đại thừa Vô thượng đại đạo cho các Bồ-tát.

Cõi nước Phổ tịnh ấy không một ai chống báng lời giáo huấn của Đức Phật. Cõi nước ấy không có vua chúa, chỉ có Đức Phật Thế Tôn là vị Pháp vương. Ở cõi nước ấy, tất cả nhân dân đều có trí tuệ, không chấp tôi ta, không có ngã sở, chẳng làm chủ nhà ruộng riêng.

Do lòng Từ xót thương của Đức Phật, chiều tối người cõi nước ấy thấy Đức Kim Cang Bộ Như Lai hiện thân tượng đắp y mang bát

đứng trước nhà mình, liền tự nghĩ Đức Như Lai thương con muốn đến nhà con thọ trai. Đêm ấy họ sắm sửa thức ăn, trần thiết ghế bàn. Sáng hôm sau đến giờ thọ trai, Đức Phật và Thánh chúng đến nhà họ thọ trai xong, sau khi rửa tay, Đức Phật vì người nhà thí chủ mà thuyết kinh pháp. Thí chủ ấy được pháp không thoái chuyển nơi đạo Vô thượng Chánh giác. Thuyết kinh xong Đức Phật trở về tinh xá như lúc Đức Phật ngồi yên nơi tịnh thất. Lúc bấy giờ các Bồ-tát cõi ấy đều theo bản hạnh nhập vào Tam-muội mà tự tu tập.

Này Tịch Ý! Cõi nước của Đức Phật Kim Cang Bộ có công đức trang nghiêm thanh tịnh đặc thù như vậy.

Lúc Đức Thế Tôn nói lời thọ ký cho Mật Tích Kim Cang lực sĩ, trong chúng hội có hai vạn người phát tâm Vô thượng Bồ-đề phát nguyện sinh về cõi nước ấy. Đức Phật thọ ký rằng lúc Đức Phật Kim Cang Bộ thành đạo, trong đại chúng đây ai nguyện được thấy thì đều sẽ được sinh về cõi Phổ tịnh ấy và sẽ được Đức Phật ấy thọ ký Vô thượng Bồ-đề.

Nghe Đức Phật thọ ký, Mật Tích Kim Cang vui mừng hớn hở dồi chày Kim cang đang cầm lên hư không. Liền đó khắp cõi đại thiên chấn động sáu cách, ánh sáng chiếu mười phương, hoa trời tuôn xuống như tuyết rơi, các thứ âm nhạc tự nhiên trổi lên. Tay mặt của tất cả mọi người trong pháp hội tự nhiên có nhiều thứ hoa hương phan lọng xinh đẹp, đều cầm lấy mà đi.

Bấy giờ Mật Tích Kim Cang cầm hoa hương, phan lọng đi vòng quanh Đức Phật nói kệ ca ngợi:

Pháp rộng khắp tự tại

Pháp tạng chẳng cùng tận

Thuyết pháp rất rành rẽ

Lợi ích cho chúng sinh.

Phật phó chúc cho con

Thường thích dùng pháp thí

Phụng hành đúng chánh pháp

Nguyện tự quy Phật đạo.

Trí tuệ hay thanh tịnh

Công hạnh đã sáng suốt

Danh hiệu thấu ba đời

Công đức trọn rốt ráo.

Trí Phật suốt ba chỗ

Thánh đức không chấp trước

Tự tại độ chúng sinh

Giáo hóa khỏi khổ ách.

Thanh tịnh như mặt trăng

Dung nhan rất sáng rỡ

Chiếu đến chỗ rất xa

Dường như mặt trời sáng.

Phật âm rất dịu hòa

Như tiếng trời Phạm thiên

Từ bi tuyên lời dạy

Kính lễ Đấng Chí Tôn.

Tự hiển hiện thân hình

Thị hiện có thọ mạng

Xin Phật tuyên pháp âm

Diễn nói các văn tự.

Dù diễn nói kinh pháp

Nhưng không niệm có pháp

Dù độ khắp chúng sinh

Nhưng không tưởng có nhân.

Thế Tôn thương giáo hóa

Ai báo được ân Phật

Giả sử tất cả chúng

Chứa đức vô lượng kiếp

Chỉ thưa hỏi Phật pháp

Chí chẳng ở nghiệp khác

Mình phụng hành Phật hạnh

Lại dạy bảo người khác.

Nhiễu Phật và chúng hội đủ bảy vòng xong, Mật Tích Kim Cang cầm các thứ hoa và lọng báu tung lên cúng dường Đức Phật. Vừa lúc tung hoa, khắp bốn thiên hạ tự nhiên hóa sinh bao nhiêu thứ

hoa trang nghiêm tám lớp đường sá, những ao nước tám vị công đức, nương oai thần của Phật, không đâu là chẳng khắp.

Lúc đó Bồ-tát Tịch Ý hỏi Mật Tích Kim Cang:

–Đức Như Lai đã thọ ký Phật đạo cho ngài?

Mật Tích Kim Cang đáp:

–Bồ-tát đã thấy Đức Phật thọ ký. Sự thọ ký ấy tự nhiên như chiêm bao. Hỏi:

–Ngài được thọ ký là đến chỗ nào?

Đáp:

–Chỗ được thọ ký ấy là không chỗ đến.

Hỏi:

–Chẳng đến chỗ nào? Đáp:

–Chẳng đến tôi ta, chẳng được nhân và thọ mạng, chẳng được năm ấm, sáu trần, bốn đại chủng, chẳng thấy công nghiệp độ đời hiện tại, chẳng đến các tội cùng chẳng tội, không có lậu và vô lậu, không có trần lao sân hận, không có hữu vi và vô vi, không có sinh tử và Niết bàn, tất cả đều chẳng đến mới gọi là thọ ký.

Hỏi:

–Nếu không chỗ đến thì ai được thọ ký?

Đáp:

–Không chỗ đến ấy mới gọi là đến.

Hỏi:

–Nếu không tôi ta thì ai được thọ ký?

Đáp:

–Người thọ ký và người được thọ ký đều bình đẳng, bản tế không có hai, không có khác. Hỏi:

–Nếu không bản tế, thì ai được thọ ký ấy?

Đáp:

–Bản tế không sinh, cũng không diệt, không có hai. Do bản tế ấy

mà ngày nay được thọ ký.

Hỏi:

–An trụ bản tế nào mà được thọ ký?

Đáp:

–An trụ nơi tự nhiên, bản tế không hai, bản tế không ngã, không nhân, không thọ mang, an trụ nơi tự nhiên mới gọi là được thọ ký. Hỏi:

–Tôi ta bản tế an trụ chỗ nào?

Đáp:

–An trụ chỗ Đức Như Lai an trụ.

Hỏi:

–Không chỗ hay biết là biết chỗ nào?

Đáp:

–Chỗ hay biết ấy, là không chỗ biết.

Hỏi:

–Nếu không chỗ bảo nói là không chỗ nói, giả sử không chỗ nói thì dạy những gì? Đáp:

–Dạy không chỗ dạy.

Hỏi:

–Thế nào là dạy không chỗ dạy?

Đáp:

–Tất cả các pháp đều không chỗ dạy.

Hỏi:

–Giả sử không chỗ dạy thì làm sao biết đó?

Đáp:

–Giả sử không chỗ dạy thì chỗ biết dường ấy.

Hỏi:

–Thế nào là dạy chỗ biết?

Đáp:

–Chẳng hỏi chỗ biết.

Hỏi:

–Thế nào là chẳng hỏi chỗ biết?

Đáp:

–Tâm không phóng dật.

Hỏi:

–Thế nào là tâm không phóng dật?

Đáp:

–Tự về nơi yếu nghĩa.

Hỏi:

–Thế nào là tự về nơi yếu nghĩa?

Đáp:

–Chẳng thấy vô nghĩa.

Hỏi:

–Sao gọi là chẳng thấy vô nghĩa?

Đáp:

–Chẳng lấy nơi nghĩa cũng chẳng phải vô nghĩa mới gọi là nghĩa.

Hỏi:

–Sao gọi là chẳng lấy nơi nghĩa cũng chẳng phải vô nghĩa mới gọi là nghĩa?

Đáp:

–Chẳng lấy nơi nghĩa cũng chẳng phải vô nghĩa ấy là đạo nghĩa.

Hỏi:

–Nếu lấy vô nghĩa thì chẳng thành pháp nghĩa ư?

Đáp:

–Pháp nghĩa ấy sao lại là nghĩa! Vì sao? Người xu hướng nơi nghĩa thì là phi pháp, chẳng thành là pháp.

Hỏi:

–Thế nào là pháp?

Đáp:

–Pháp không âm hưởng mới gọi là pháp.

Hỏi:

–Pháp không âm hưởng sao gọi là pháp?

Đáp:

–Nơi pháp ấy không có văn tự mới gọi là pháp. Pháp ấy không chỗ được. Pháp ấy không âm thanh, không ngôn từ.

Hỏi:

–Sao gọi là chỗ đến?

Đáp:

–Như chỗ đến được, đây mới gọi là tất cả không đến. Rời lìa nơi có được, nên gọi là tôi đến được Như Lai. Tu tập các pháp mới có thể đến được. Có thể dứt bặt tâm tôi ta. Tất cả chỗ tuyên bày là ánh sáng của trí tuệ. Nhân nơi văn tự ấy mà tuyên bày công nghiệp của Như Lai. Chẳng lấy không đến, chẳng lấy sẽ đến.

Hỏi:

–Chỗ đến ấy, chỗ nào chẳng được?

Đáp:

–Lời nói từ nơi miệng là chẳng được. Lời nói từ nơi miệng, trong tâm dựa theo văn tự là chẳng được.

Hỏi:

–Thế nào gọi là được?

Đáp:

–Không chỗ đến ấy, không chỗ dạy ấy. Không chỗ dạy ấy, biết thì là chẳng biết tự, chẳng biết tha. Chẳng biết tự, chẳng biết tha mới gọi là được.

Hỏi:

–Chẳng được thì cái gì làm căn bản nó. Còn được thì cái gì làm căn bản nó?

Đáp:

–Sở thọ là căn bản.

Hỏi:

–Cái gì làm căn bản của sở thọ?

Đáp:

–Chỗ dựa nhờ làm căn bản.

Hỏi:

–Cái gì làm căn bản của chỗ dựa?

Đáp:

–Hư ngụy vọng tưởng làm căn bản.

Hỏi:

–Cái gì làm căn bản của hư ngụy vọng tưởng?

Đáp:

–Trần lao làm căn bản của hư ngụy vọng tưởng.

Hỏi:

–Chỗ nào làm căn bản của hư ngụy vọng tưởng trần lao?

Đáp:

–Luyến trước làm căn bản.

Hỏi:

–Những gì làm căn bản của luyến trước?

Đáp:

–Sắc, thanh, hương, vị, xúc làm căn bản.

Hỏi:

–Chỗ gì là cội gốc luyến trước?

Đáp:

–Ân ái kết tập gọi là cội gốc luyến trước. Ở nơi những chỗ luyến trước ấy mà không luyến mộ thì gọi là không luyến trước.

Thưa Bồ-tát Tịch Ý! Ân ái kết tập ấy, tìm cầu chỗ luyến trước thì vónh viễn không có chỗ luyến trước.

Lúc Đức Phật Thế Tôn thọ ký cho Mật Tích Kim Cang và tuyên nói lại pháp ấy, trong chúng hội có năm trăm vị Tỳ-kheo được lậu tận ý giải, hai trăm vị Bồ-tát được Vô sinh pháp nhẫn.

Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.