Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Pháp Bảo (VBeta)Trang 1/27

Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Linh Sơn Đại Tạng › Bộ Bảo Tích

Đại Tập 44 · Bộ Bảo Tích III · Số 310 (Q. 91–120) & Số 311–312

Dịch giả
Thích Tịnh Hạnh
Thông tin
Ghi trên sách: Sa Môn Thích Tịnh HạnhHội Văn Hóa Giáo Dục Linh Sơn Đài Bắc, 2000

Số 310 (tt) Kinh Đại Bảo Tích - Quyển 91 - Pháp Hội 25: Phát Thắng Chí Lạc (Phần 1)

LINH SƠN PHÁP BẢO ĐẠI TẠNG KINH

TẬP 44

BỘ BẢO TÍCH

3

SỐ 310 (Q.91 ->120)

&

SỐ 311 -> 312

HỘI VĂN HÓA GIÁO DỤC

LINH SƠN ĐÀI BẮC XUẤT BẢN

SỐ 310 (tt)

KINH ĐẠI BẢO TÍCH

QUYỂN 91

Hán dịch: Đời Đại Đường, Tam tạng Pháp sư Bồ-đề-lưu-chí.

Pháp hội 25: PHÁT THẮNG CHÍ LẠC (Phần 1)

Tôi nghe như vầy:

Một thời Đức Phật ở thành Ba-la-nại, chỗ Tiên nhân ở trong vườn Thí lộc cùng chúng đại Tỳ-kheo một ngàn người và năm trăm Bồ-tát.

Lúc ấy trong chúng có nhiều Bồ-tát nghiệp chướng sâu nặng, các căn ám độn, thiện pháp kém ít, ưa thích nơi ồn ào luận nói việc đời, thích ngủ nghỉ, nhiều hý luận, rộng lo nhiều việc, tham trước các thứ, làm những sự chẳng nên làm, quên mất chánh niệm tu tập tà tuệ, cần mẫn với việc hạ liệt, làm sự mê hoặc.

Bồ-tát Di-lặc ở trong pháp hội thấy các Bồ-tát như vậy liền nghĩ rằng: “Các Bồ-tát ấy đều đã thoái chuyển nơi đạo phần viên mãn Vô thượng Bồ-đề. Nay ta nên làm cho họ giác ngộ, mở tỏ sinh lòng vui mừng.” Suy nghĩ như vậy xong, lúc sáng sớm từ thiền định dậy, Bồ-tát Di-lặc đến chỗ các Bồ-tát ấy thăm hỏi rồi dùng lời dịu dàng mà nói pháp yếu cho họ vui mừng. Nhân đó Bồ-tát Di-lặc bảo họ rằng:

–Các ông ở nơi đạo phần viên mãn Vô thượng Bồ-đề được tăng trưởng mà chẳng thoái chuyển chăng?

Các Bồ-tát ấy đồng bạch:

–Bạch Tôn giả! Nơi đạo phần viên mãn Vô thượng Bồ-đề chúng tôi chẳng tăng trưởng chỉ có thoái chuyển. Vì sao? Vì tâm chúng tôi thường bị nghi hoặc che ngăn nên nơi Vô thượng Bồ-đề, chẳng hiểu biết được. Thế nào là chúng tôi sẽ làm Phật hay chẳng làm Phật ư? Nơi pháp đọa lạc, chúng tôi cũng chẳng rõ được. Thế nào là chúng tôi sẽ đọa lạc hay chẳng đọa lạc ư? Vì những lẽ ấy nên thiện pháp muốn sinh, thường bị nghi hoặc làm rối mờ.

Bồ-tát Di-lặc bảo:

–Các ông nên cùng tôi đến trước Đức Như Lai Ứng Chánh Biến Tri. Đức Như Lai là Đấng biết tất cả, thấy tất cả, thành tựu đầy đủ trí vô ngại, tri kiến giải thoát. Đức Phật dùng sức phương tiện biết rõ sở hành của tất cả chúng sinh, sẽ vì các ông theo căn tánh mỗi người mà nói pháp cho.

Trong chúng năm trăm người, có sáu mươi Bồ-tát cùng Bồ-tát Di-lặc đến chỗ Phật cùng quỳ lạy dưới chân Phật, buồn cảm rơi lệ chẳng dậy được. Bồ-tát Di-lặc kính lễ Phật xong lui qua một bên.

Đức Phật dạy:

–Các thiện nam nên đứng dậy, chớ có buồn khóc sinh nhiệt não nhiều. Thuở xưa các ông gây tạo nghiệp ác, đối với các chúng sinh các ông ưa thích giận mắng hủy nhục chướng não tổn hại, tùy ý mình mà phân biệt, chẳng biết được nghiệp báo sai khác, thế nên nay các ông bị nghiệp chướng ràng buộc ngăn che, mà ở nơi thiện pháp chẳng tu hành được.

Nghe lời Đức Phật dạy, các Bồ-tát ấy đứng dậy trịch áo, vai phải gối phải chấm đất, chắp tay cung kính bạch rằng:

–Bạch Thế Tôn! Xin Như Lai vì chúng mà nói nghiệp chướng ấy. Chúng con biết tội sẽ tự điều phục. Từ nay chúng chẳng dám tái phạm.

Đức Phật dạy:

–Này các thiện nam! Thuở xưa trong pháp của Đức Như Lai Câu-lưu-tôn , các ông từng xuất gia tu hành, các ông tự thị đa văn tu trì tịnh giới, thường có lòng kiêu mạn phóng dật. Các ông lại tu hành Đầu-đà thiểu dục tri túc, ở trong công đức này lại sinh chấp trước. Bấy

giờ có hai Tỳ-kheo thuyết pháp, có nhiều thân hữu danh tiếng lợi dưỡng. Với hai Pháp sư ấy, vì lòng tham ganh mà các ông vọng ngôn gièm chê là làm việc dâm dục. Các thân hữu của hai Pháp sư, ấy bị các ngươi ly gián, nói phạm trọng tội, nên mọi người đều nghi hoặc chẳng còn lòng tín thọ. Các người ấy đối với hai Pháp sư không lòng tùy thuận dứt mất căn lành. Do ác nghiệp ấy, các ông đã phải đọa địa ngục A-tỳ trong sáu mươi trăm ngàn năm, ác nghiệp chưa hết lại đã đọa địa ngục Đẳng hoạt bốn mươi trăm ngàn năm, kế đọa địa ngục Hắc thằng hai mươi trăm ngàn năm, kế đọa địa ngục Thiêu nhiệt sáu mươi trăm ngàn năm, rời khỏi địa ngục được thân người trong năm trăm đời, sinh làm người đui mù, vì nghiệp tàn dư nên đời đời nhiều ngu độn quên mất chánh niệm, che chướng căn lành phước đức kém ít, hình dung thô xấu thiếu khuyết chẳng ai thích nhìn, thường bị chê bai khinh tiện cợt đùa khi ghét, luôn luôn sinh tại biên địa bần cùng hạ tiện, tài vật hao mất, sinh sống gian nan. Từ thân hiện nay chết, thời kỳ pháp sắp diệt đời mạt thế năm trăm năm sau lại sinh làm người tại biên địa hạ liệt, thiếu thốn lạnh đói bị người khinh chê quên mất chánh niệm, chẳng tu pháp lành, dù có tu hành cũng bị nhiều ương nạn, dù tạm thời phát khởi ánh sáng trí tuệ, nhưng vì nghiệp chướng nên liền ẩn mất. Sau năm trăm năm mạt thế ấy, các nghiệp chướng mới tiêu diệt, sau đó các ông sẽ được sinh về thế giới Cực lạc, Đức Phật A-di-đà sẽ vì các ông mà thọ ký Vô thượng Bồ-đề.

Nghe lời Đức Phật dạy, các Bồ-tát ấy cả mình lông dựng lên rất hối hận, bèn tự gạt lệ bạch rằng:

–Bạch Thế Tôn! Nay con phát lộ sám hối tội lỗi. Chúng con thường đối với người hành Bồ-tát thừa, khinh mạn ganh ghét và các nghiệp chướng khác, nay đối trước Phật sám hối tội lỗi. Chúng con ở trước Thế Tôn phát hoằng thệ nguyện:

Bạch Thế Tôn! Từ ngày nay đến tận đời vị lai, nếu chúng con đối với người hành Bồ-tát thừa, thấy có trái phạm mà nêu bày lỗi người, là khi dối Đức Như Lai.

Bạch Thế Tôn! Từ ngày nay đến tận đời vị lai, nếu chúng con đối với người hành Bồ-tát thừa, mà cợt đùa chê ghét khủng bố khinh tiện, là khi dối Đức Như Lai.

Bạch Thế Tôn! Từ ngày nay đến tận đời vị lai, nếu chúng con đối với Bồ-tát tại gia, Bồ-tát xuất gia dùng năm dục lạc vui hưởng, chúng con hoàn toàn chẳng rình tìm lỗi họ, mà thường kính tin tưởng họ là những bậc thầy dạy dỗ, nếu chẳng như vậy là khi dối Như Lai.

Bạch Thế Tôn! Từ ngày nay đến tận đời vị lai, đối với người hành Bồ-tát thừa, nếu chúng con bỏn sẻn mà thân hữu và các lợi dưỡng đem đến não nhiễu thân tâm cho họ khổ sở, là khi dối Như Lai.

Bạch Thế Tôn! Từ ngày nay đến tận đời vị lai, với người hành Bồ-tát thừa, nếu chúng con dùng một lời thô làm cho họ chẳng vui, là khi dối Như Lai.

Bạch Thế Tôn! Từ ngày nay đến tận đời vị lai, với người hành Bồ-tát thừa, nếu chúng con ngày đêm sáu thời chẳng siêng lễ kính họ, là khi dối Như Lai.

Bạch Thế Tôn! Từ ngày nay đến tận đời vị lai, vì bảo hộ những hoằng thệ này nên chúng con chẳng tiếc thân mạng, nếu chẳng như vậy là khi dối Như Lai.

Bạch Thế Tôn! Từ ngày nay đến tận đời vị lai, với hàng Thanh văn và Bích-chi-phật nếu chúng con dùng lòng khinh mạn bảo họ chẳng hơn con, là khi dối Như Lai.

Bạch Thế Tôn! Từ ngày nay đến tận đời vị lai, nếu chúng con chẳng khéo điều phục thân mình, tưởng là hạ liệt như hạng Chiên-đà-la và như loài chó, là khi dối Như Lai.

Bạch Thế Tôn! Từ ngày nay đến tận đời vị lai, nếu chúng con tự khen và chê người, là khi dối Như Lai.

Bạch Thế Tôn! Từ ngày nay đến tận đời vị lai, nếu chúng con chẳng ghê sợ chỗ đấu tranh, liền đi tránh xa trăm do-tuần mau như gió thổi mạnh là khi dối Như Lai.

Bạch Thế Tôn! Từ ngày nay đến tận đời vị lai, ở nơi những công đức trì giới đa văn, tu hạnh Đầu-đà thiểu dục tri túc, nếu chúng con tự khoe khoang là khi dối Như Lai.

Bạch Thế Tôn! Từ ngày nay đến tận đời vị lai, tu pháp lành, chúng con chẳng tự kiêu căng, phạm tội nghiệp mà chẳng biết hổ thẹn phát lộ như vậy, là khi dối Như Lai.

Đức Phật khen:

–Lành thay, lành thay! Các thiện nam khéo nói pháp giác ngộ như vậy, khéo phát thệ nguyện rộng lớn như vậy. Hay dùng tâm quyết định như vậy, để an trụ trong ấy, thì tất cả nghiệp chướng đều tiêu diệt, vô lượng căn lành cũng sẽ tăng trưởng.

Phật lại bảo Đại Bồ-tát Di-lặc:

–Này Di-lặc! Nếu có Bồ-tát muốn tịnh trừ các nghiệp chướng nên phát thệ nguyện rộng lớn như vậy.

Bồ-tát Di-lặc bạch:

–Bạch Thế Tôn! Có thiện nam, thiện nữ nhân hộ trì và thệ nguyện ấy sẽ được viên mãn quả vị không thoái chuyển chăng?

Đức Phật dạy:

–Này Di-lặc! Nếu có thiện nam, thiện nữ hành đạo Bồ-tát, hộ trì thệ nguyện ấy, thì họ thà bỏ thân mạng chớ trọn không để kém khuyết thoái chuyển.

Bồ-tát Di-lặc lại bạch:

–Bạch Thế Tôn! Đời mạt thế năm trăm năm sau, lúc pháp sắp diệt, Bồ-tát hành bao nhiêu pháp để an ổn không não nhiễu, mà được giải thoát?

Đức Phật dạy:

–Này Di-lặc! Đời mạt thế năm trăm năm sau, lúc pháp sắp diệt, Bồ-tát thành tựu bốn pháp, thì an ổn không nhiễu não, mà được giải thoát:

Đối với các chúng sinh, chẳng tìm lỗi họ.

Thấy các Bồ-tát có chỗ trái phạm, hoàn toàn chẳng nêu lên

Nơi nhà thân hữu và thí chủ chẳng chấp trước

Dứt hẳn lời thô lỗ, cộc cằn.

Đức Thế Tôn muốn tuyên lại nghĩa ấy liền nói kệ rằng:

Chẳng tìm lỗi lầm người

Cũng chẳng nêu tội người

Rời thô lỗ bỏn sẻn

Người này được giải thoát.

Này Di-lặc! Lúc pháp sắp diệt, Bồ-tát nên thành tựu bốn pháp

thì được an ổn không não nhiễu mà được giải thoát:

Chẳng nên thân cận người giải đãi.

Bỏ rời tất cả chúng ồn náo, riêng ở chốn nhàn tịnh.

Thường tu tinh tấn.

Dùng phương tiện khéo để điều phục thân mình.

Đức Thế Tôn muốn tuyên lại nghĩa ấy mà nói kệ rằng:

Nên rời bỏ giải đãi

Xa lìa những ồn náo

Tịch tĩnh thường tri túc

Người này sẽ giải thoát.

Nói kệ xong Đức Thế Tôn bảo Bồ-tát Di-lặc:

–Này Di-lặc! Vì thế nên thuở mạt thế năm trăm năm sau, Bồ-tát muốn tự mình không nhiễu não được giải thoát, người muốn trừ diệt tất cả các nghiệp chướng, phải nên rời bỏ chỗ ồn náo ở trong rừng tịch tĩnh A-lan-nhã, đối với cái chẳng nên tu mà tu hành, cùng với những người thuộc về lười nhác biếng trễ, đều nên xa lìa, chỉ tự xét mình chẳng tìm lỗi người, thích điềm tĩnh nín lặng, siêng tu công hạnh tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật-đa, đối với các chúng sinh nếu muốn thương xót làm lợi ích nhiều cho họ, thì phải dùng tâm không hy vọng thuyết pháp thanh tịnh.

Lại nữa, này Di-lặc! Nếu lúc Bồ-tát dùng tâm không hy vọng, mà hành pháp thí, chẳng đắm trước tiếng khen lợi dưỡng quả báo, lấy sự lợi ích khác làm trên hết, thường vì chúng sinh mà rộng tuyên chánh pháp, thì sẽ được thành tựu hai mươi thứ lợi ích, đó là chánh niệm thành tựu, trí tuệ đầy đủ, có sức kiên trì, tu hạnh thanh tịnh, sinh tâm giác ngộ, được trí xuất thế, chẳng tạo cơ hội thuận lợi cho các ma, ít tham dục, không có sân hận, cũng chẳng ngu si, được chư Phật ghi nhớ, phi nhân thủ hộ, vô lượng chư Thiên giúp thêm oai đức, quyến thuộc thân hữu không ai ngăn phá được, lời nói ra người đều tín thọ, chẳng bị oan gia rình tìm dịp thuận tiện, được vô sở úy nhiều sự khoái lạc, được các người trí khen ngợi, giỏi thuyết pháp mọi người kính ngưỡng.

Bồ-tát như vậy, lại được thành tựu hai mươi thứ lợi ích, đó là

biện tài chưa sinh mà được sinh, biện tài đã sinh hoàn toàn không quên mất, thường siêng tu tập, được Đà-la-ni, dùng ít công dụng khéo hay, lợi ích vô lượng chúng sinh, dùng ít công dụng khiến các chúng sinh khởi tâm tăng thượng cung kính tôn trọng, được thân, khẩu, ý thanh tịnh luật nghi, siêu quá tất cả ác đạo bố úy, lúc mạng chung tâm được hoan hỷ, hiển dương chánh pháp, xô dẹp dị luận, tất cả hào quý oai đức tôn nghiêm còn chẳng thể rình tìm được, huống là các chúng sinh ít phước hạ liệt, các căn thành tựu không ai biết được, đầy đủ nhiếp thọ ý lạc thù thắng, được Xa-ma-tha, Tỳ-bát-xá-na, các hạnh khó làm đều được viên mãn, phát khởi tinh tấn, hộ trì toàn diện chánh pháp, mau được quả vị không thoái chuyển, trong tất cả công hạnh tùy thuận an trụ.

Lại nữa, này Di-lặc! Ông quan sát đời mạt thế năm trăm năm sau, có các Bồ-tát rất vô trí, lúc họ hành pháp thí, nếu được lợi dưỡng thì sinh lòng vui mừng, lúc chẳng được lợi dưỡng thì chẳng vui. Lúc họ vì người thuyết pháp, họ nghĩ rằng làm sao khiến các thân hữu đàn-việt quy thuộc tôi. Họ lại nghĩ làm sao khiến các Bồ-tát tại gia, xuất gia, đối với tôi họ sinh lòng tịnh tín, cung kính cúng dường y phục, ẩm thực, ngọa cụ, thuốc thang. Các Bồ-tát này vì tài lợi, mà vì người thuyết pháp, nếu không được lợi dưỡng thì họ chán nản.

Này Di-lặc! Ví như có người tâm thích sạch sẽ, hoặc bị đem thây rắn chết chó chết, người chết sình thối mủ máu đeo vào cổ, người này khổ não rất gớm nhàm mê muội chẳng an. Cũng vậy, người thuyết pháp đời mạt thế năm trăm năm sau, nơi chỗ không lợi dưỡng không thuận lòng họ không có thú vị, họ sinh lòng chán mỏi bỏ đi mà nghĩ rằng ở nơi đây ta thuyết pháp vô ích. Vì sao? Vì các người nơi đây đối với bốn việc cần dùng của tôi họ chẳng lo đến, ở đây nói pháp làm gì cho nhọc mệt uổng công. Các Pháp sư này tự cầu cúng dường, cung cấp tôn trọng mà nhiếp thọ chúng xuất gia và tại gia chớ chẳng vì pháp và sự lợi ích cho người mà nhiếp thọ. Các Pháp sư này tự cầu bốn việc lợi dưỡng, mà dối hiện tướng khác là vào vương thành, quốc ấp, thôn xóm, chớ chẳng vì lợi ích thành thục chúng sinh mà làm pháp thí.

Này Di-lặc! Đức Phật chẳng nói người có mong cầu là làm pháp thí thanh tịnh. Vì sao? Vì lòng có mong cầu thì pháp không bình đẳng. Đức Phật chẳng nói người tâm tham cầu mà hay thành thục được chúng sinh. Vì sao? Vì tự mình chưa thành thục mà có thể thành thục người là việc không bao giờ có.

Đức Phật chẳng nói người tôn trọng, cúng dường an lạc tự thân, tham nhiếp vật bất tịnh mà làm sự lợi ích. Vì sao? Vì người cầu tự thân an ổn đầy đủ vui sướng, mà nhiếp thọ chúng hội thì chẳng thể khiến người an trụ chánh tín.

Đức Phật chẳng nói người dối trá là ở A-lan-nhã tịch tĩnh, người phước đức mỏng ít là thiểu dục, người tham vị ngon là tri túc, cầu nhiều thức ăn ngon là khất thực.

Đức Phật chẳng nói người khất cầu các thứ y phục đẹp là trì phấn tảo y.

Đức Phật chẳng nói người mà hàng tại gia, xuất gia không ai quen biết là người lìa ồn náo.

Đức Phật chẳng nói người siểm nịnh gặp Phật ra đời mà tìm lỗi dở của người là tu hành đúng lý, người làm nhiều sự tổn hại là giới tụ thanh tịnh, người tăng thượng mạn là Đa văn đệ nhất.

Đức Phật chẳng nói người ưa bè đảng là trụ Luật nghi, người tâm cống cao là tôn kính Pháp sư, người ỷ ngữ khinh đùa là thuyết pháp giỏi, người cùng thế tục giao tạp là có thể ở trong Tăng chúng, mà rời lìa các lỗi lầm.

Đức Phật chẳng nói bỏ bớt thắng phước điền, là bố thí chẳng mong báo, người cầu báo ân là nhiếp các sự việc tốt, người cầu cung kính lợi dưỡng là chí thích thanh tịnh, người nhiều vọng chấp là xuất gia.

Đức Phật chẳng nói người phân biệt ta người là ưa trì giới; người chẳng tôn kính và nghe pháp; người ưa thích sách thế tục, chú ếm ngôn luận là yêu chánh pháp.

Đức Phật chẳng nói người ở nơi tánh không, chẳng có thắng giải là có thể xa lìa sinh tử; người nhiều chấp trước là rời lìa các hành.

Đức Phật chẳng nói người ở nơi Bồ-đề phần, an trụ phương tiện khéo léo là chứng trí.

Đức Phật chẳng nói người không thế lực là thành tựu nhẫn nhục; người không bị quấy nhiễu là mặc giáp nhẫn nhục; người ít phiền não là luật nghi thanh tịnh, người hành phương tiện tà là tu hành đúng pháp.

Đức Phật chẳng nói người thích luận đàm là an trụ nhất tâm; người ưa kinh doanh sự đời là chẳng tổn chánh pháp; người chí nguyện thanh tịnh là đọa các ác đạo; người tu tập trí tuệ là làm hạnh ồn náo.

Đức Phật chẳng nói phương tiện tương ưng là siểm nịnh; chẳng cầu lợi dưỡng là vọng ngữ; không chấp trước là hủy báng chánh pháp; người hộ chánh pháp mà tiếc thân mạng; việc làm hạ liệt là không thắng mạn.

Này Di-lặc! Đời mạt thế sau sẽ có Bồ-tát độn căn tiểu trí siểm nịnh hư cuống an trụ nơi tặc hạnh, ông phải nên thủ hộ họ.

Bồ-tát Di-lặc bạch:

–Bạch Thế Tôn! Đời mạt thế trong năm trăm năm sau, chỉ có sáu mươi Bồ-tát này bị nghiệp chướng trói buộc, hay là còn các Bồ-tát khác.

Đức Phật dạy:

–Này Di-lặc! Đời mạt thế năm trăm năm sau có các Bồ-tát phần nhiều bị nghiệp chướng trói buộc. Các nghiệp chướng ấy hoặc có tiêu diệt hoặc lại tăng trưởng.

Này Di-lặc! Trong hàng năm trăm Bồ-tát đây, có hai mươi Bồ-tát nghiệp chướng kém ít, năm trăm năm sau sẽ sinh lại nơi thành ấp, thôn xóm chợ phố núi đồng này, dòng giống hào quý có oai đức lớn, thông minh trí tuệ phương tiện khéo hay, tâm ý điều nhu, thường có lòng từ mẫn làm nhiều lợi ích, dung mạo đoan nghiêm, biện tài xuất chúng, số thuật công xảo đều giỏi, tự ẩn giấu tài đức mình mà an trụ hạnh Đầu-đà công đức, sinh chỗ nào đều bỏ nhà vì đạo, đã ở trong vô lượng a-tăng-kỳ câu-chi kiếp tích tập Vô thượng Bồ-đề, hộ trì chánh pháp chẳng tiếc thân mạng, ở A-lan-nhã trong rừng tịnh vắng, thường siêng tu tinh tấn chẳng cầu lợi dưỡng, khéo hòa nhập vào tâm hành của tất cả chúng sinh, chú thuật ngôn luận đều biết rõ cả, đối với các nghĩa lý nghe ít hiểu nhiều, biện

tài trí tuệ đều đầy đủ. Đối với pháp này, các Bồ-tát ấy siêng năng tu tập, được Đà-la-ni vô ngại biện tài, ở trong hàng bốn chúng tuyên nói chánh pháp, do sức oai đức gia bị của Phật nên ở nơi pháp của Phật, nói mười hai bộ kinh, đều được thông thạo biện tài tự tại. Hai mươi Bồ-tát tài giỏi ấy ở nơi Hòa thượng A-xà-lê được nghe vô lượng trăm ngàn Khế kinh đều có thể thọ trì, sẽ nói thế này: “Pháp môn này của tôi là tôi đích thân nghe thọ với Hòa thượng A-xà-lê ấy không có nghi hoặc.”

Này Di-lặc! Vào thời kỳ ấy, có hàng Bồ-tát tại gia, Bồ-tát xuất gia vì không có trí tuệ phương tiện khéo léo, nên đối với pháp được nói bởi Bồ-tát thọ trì chánh pháp này, họ chê cười khinh hủy phỉ báng rằng: Pháp như vậy là do các người dùng lời khôn khéo tùy ý chế tạo ra, thực chẳng phải của Như Lai tuyên nói, chúng tôi đối với pháp ấy chẳng thể tin ưa mà phát tâm hy hữu. Do đây nên có vô lượng chúng sinh đối với các Pháp sư này đều sinh lòng phỉ báng, bỏ đi mà bảo nhau rằng: “Các Tỳ-kheo ấy không có hủy phạm nhiều tà thuyết, chẳng y cứ Khế kinh, chẳng y cứ vào Giới luật, như tuồng ca hát xướng, mọi người chớ nên tin ưa phát tâm hy hữu, chẳng phải là chánh pháp vậy.”

Này Di-lặc! Những người ngu ấy bị ma nó nhiếp trì, đối với pháp này họ chẳng hiểu được mà cho là chẳng phải của Như Lai nói, với các Tỳ-kheo trì pháp, họ phỉ báng tạo nghiệp hoại pháp, do đây họ sẽ đọa ác đạo.

Này Di-lặc! Vì lẽ ấy nên các Bồ-tát có trí tuệ thiện xảo, muốn hộ chánh pháp phải ẩn tài đức mình, với các chúng sinh nhiều phân biệt, phải cần hộ niệm chớ để họ sinh lòng ác, bất thiện.

Bồ-tát Di-lặc bạch:

–Bạch Thế Tôn! Đời mạt thế năm trăm năm sau, có các Bồ-tát rất vô trí ở trong đại chúng, phỉ báng chánh pháp và người trì pháp, nơi trong ấy sẽ có biện tài và Đà-la-ni mà họ chẳng tín thọ được.

Bạch Thế Tôn! Ví như có người khát nước đi đến suối ao để uống, trước đó người ấy đã đem phân nhơ đổ xuống ao này rồi, lúc sắp uống họ ngửi nước ao nghe mùi hôi thối nên chẳng uống. Đây là họ tự làm ô uế mà lại đổ lỗi tại nước, đến đỗi bảo rằng, rất lạ sao

nước này quá hôi thối. Họ chẳng biết lỗi tại họ, mà trở lại oán trách nước ao.

Bạch Thế Tôn! Như nước ao, là ví dụ cho các Tỳ-kheo trì pháp, được thần lực Phật mà khéo giải thuyết trong Pháp nhãn này. Còn người ngu si đem phân nhơ đổ xuống ao rồi, không nhớ biết, sau đó muốn uống, lại trách nước hôi, là dụ cho các Bồ-tát vô trí trong đời mạt thế năm trăm năm sau, đối với chánh pháp và người trì pháp sinh lòng phỉ báng, rồi sau đó lại đến người trì pháp nghe thuyết chánh pháp, họ chẳng tự biết lỗi, vì nghi hoặc ô nhiễm ý căn, nên họ khi dể chê cười Pháp sư, khinh hủy chánh pháp, tìm tòi chỗ dở, nói lời ô nhục nhàm chán bỏ đi.

Đức Thế Tôn khen:

–Lành thay, lành thay! Di-lặc khéo nói ví dụ như vậy. Này Di-lặc! Nên biết có bốn biện tài, mà tất cả chư Phật đều tuyên nói; lại có bốn biện tài, mà tất cả chư Phật đều cấm ngăn.

Những gì là bốn biện tài được chư Phật tuyên nói? Đó là tương ưng với lợi ích, chẳng phải tương ưng với bất lợi, tương ưng với chánh pháp, chẳng phải tương ưng pháp, tương ưng với phiền não diệt tận, chẳng phải tương ưng với phiền não tăng trưởng, tương ưng với Niết-bàn công đức chẳng phải tương ưng sinh tử rất lậu hoặc, đây là bốn biện tài được chư Phật tuyên nói. Nếu các Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di, người muốn thuyết pháp nên an trụ nơi biện tài này. Các thiện nam, thiện nữ có lòng tín thuận, đối với người như vậy nên sinh ý tưởng như Phật, coi là giáo sư và thính thọ chánh pháp nơi người ấy. Vì sao? Vì những gì được người ấy nói, chính là những gì được Như Lai tuyên thuyết, là lời thành thật của tất cả chư Phật vậy.

Này Di-lặc! Nếu có ai phỉ báng bốn biện tài này cho rằng chẳng phải Phật nói, chẳng có lòng cung kính tôn trọng, người này do lòng oán ghét, nên đối với bốn biện tài của tất cả chư Phật Như Lai đã nói, sinh lòng phỉ báng, họ phỉ báng pháp rồi gây nghiệp hoại pháp, tạo nghiệp hoại pháp rồi họ phải đọa ác đạo.

Vì thế, nên này Di-lặc! Nếu có thiện nam tịnh tín, vì muốn thoát khỏi tội nghiệp phỉ báng chánh pháp, nên chẳng vì ghét bỏ người

mà ghét bỏ chánh pháp, chẳng vì người có lỗi, mà quy lỗi nơi chánh pháp, chẳng vì oán người mà oán cả chánh pháp.

Này Di-lặc! Thế nào là bốn thứ biện tài mà tất cả Như Lai ngăn cấm; đó là tương ưng với phi lợi ích mà chẳng tương ưng với lợi ích; tương ưng với phi pháp mà chẳng tương ưng với pháp; tương ưng với phiền não mà chẳng tương ưng với phiền não diệt tận; tương ưng với sinh tử mà chẳng tương ưng với công đức Niết-bàn.

Bồ-tát Di-lặc bạch:

–Bạch Thế Tôn! Như lời Phật đã dạy, nếu có biện tài tăng trưởng sinh tử, thì chẳng phải là những gì được Như Lai tuyên thuyết, tại sao Phật nói các phiền não hay làm sự lợi ích của Bồ-tát, Phật lại khen ngợi nhiếp thủ sinh tử mà hay viên mãn pháp Bồ-đề phần, những biện thuyết ấy há chẳng phải là những gì được Như Lai tuyên thuyết ư?

Đức Phật dạy:

–Này Di-lặc! Nay Phật hỏi ông tùy ý ông đáp. Nếu có lời nói rằng Bồ-tát vì viên mãn thành tựu Bồ-đề phần, mà nhiếp thủ sinh tử, lại nói dùng các phiền não làm sự lợi ích. Lợi nói trên đây là tương ưng với lợi ích hay với phi lợi ích, là tương ưng với pháp hay với phi pháp?

Bồ-tát Di-lặc bạch:

–Bạch Thế Tôn! Nếu là chính thuyết thì tương ưng với lợi ích và pháp, vì hay làm cho pháp phần Bồ-đề của Bồ-tát được viên mãn.

Đức Phật dạy:

–Này Di-lặc! Nếu có Bồ-tát vì viên mãn pháp phần Bồ-đề, mà nhiếp thủ sinh tử, lại nói các phiền não hay làm sự lợi ích của Bồ-tát, biện thuyết như vậy là những gì được Như Lai tuyên thuyết. Tại sao? Này Di-lặc! Các Bồ-tát ấy được pháp tự tại các phiền não được phát khởi không có lầm lỗi, đây là phương tiện khéo léo của Bồ-tát, chẳng phải là cảnh giới của Thanh văn, Duyên giác.

Này Di-lặc! Nếu có phiền não chẳng làm lợi ích được cho người, chẳng hay làm viên mãn Bồ-đề phần chẳng tương ưng với lợi ích, chẳng tương ưng với pháp, lúc nó phát khởi chỉ làm nhân duyên cho thiện căn hạ liệt, trong trường hợp này, Bồ-tát thà bỏ thân mạng

chớ chẳng tùy theo các phiền não ấy mà thực hành.

Này Di-lặc! Có Bồ-tát khác, vì được trí lực nên đối với các phiền não hiện có phan duyên, có Bồ-tát khác vì không trí lực, nên đối với các phiền não tăng trưởng chấp trước.

Bồ-tát Di-lặc bạch:

–Bạch Thế Tôn! Như tôi hiểu nghĩa của Phật nói, nếu các Bồ-tát ở đời mạt thế năm trăm năm sau, muốn lìa sự trói buộc của các nghiệp chướng, tự không tổn hại mà được giải thoát, người này sẽ sinh tín giải sâu ở trong hạnh Bồ-tát, vì lỗi lầm của người chẳng sinh phân biệt, chí cầu công đức chân thật của Như Lai.

Đức Phật dạy:

–Đúng vậy! Này Di-lặc! Vì thế nên phải sinh tín giải sâu ở trong phương tiện hạnh của các Bồ-tát. Vì sao? Vì phương tiện hạnh của tuệ hành Bồ-tát rất khó tín giải vậy.

Này Di-lặc! Ví như vị Tu-đà-hoàn thị hiện hạnh Phàm phu. Hàng Phàm phu với Tu-đà-hoàn ngôi vị đều sai biệt. Người Phàm phu vì bị sự trói buộc của tham, sân, si mà đọa ác đạo, mà người Tu-đà-hoàn hay khéo liễu đạt tham, sân, si, hoàn toàn chẳng bị sa đọa ba đường ác.

Tuệ hành Bồ-tát cũng vậy, ở nơi tập khí tham, sân, si chưa dứt mà cũng khác với sơ nghiệp Bồ-tát. Vì sao? Vì tâm của tuệ hành Bồ-tát chẳng bị phiền não che lấp, chẳng đồng với các sơ nghiệp Bồ-tát.

Độn hành Bồ-tát không có thiện xảo, đồng với phàm phu chẳng xuất ly được.

Này Di-lặc! Tất cả trọng tội, tuệ hành Bồ-tát dùng sức trí tuệ đều tiêu diệt, cũng chẳng vì nó mà đọa ác đạo. Ví như có người đem củi gỗ ném vào khối lửa lớn, luôn luôn thêm củi, do đó ngọn lửa càng thêm sáng không hề tắt. Cũng vậy, này Di-lặc! Tuệ hành Bồ-tát dùng lửa trí tuệ, đốt củi phiền não luôn luôn thêm củi gỗ phiền não, do đó khối lửa trí tuệ thêm sáng mãi không hề tắt.

Này Di-lặc! Đúng vậy! Sức trí tuệ phương tiện khéo léo của tuệ hành Bồ-tát rất khó biết rõ.

Kinh Đại Bảo Tích - Quyển 92- Pháp Hội 25: Phát Thắng Chí Lạc (Phần 2)

KINH ĐẠI BẢO TÍCH

QUYỂN 92

Hán dịch: Đời Đại Đường, Tam tạng Pháp sư Bồ-đề-lưu-chí.

Pháp hội 25: PHÁT THẮNG CHÍ LẠC (Phần 2)

Khi ấy Bồ-tát Di-lặc bạch:

–Bạch Thế Tôn! Hàng Bồ-tát sơ nghiệp đã xuất gia rồi, mà chưa được sức trí tuệ, nay muốn được thì nên xả bỏ pháp gì nên tu pháp gì, để cho tuệ lực, chưa sinh thì được sinh, tuệ lực đã sinh thì tăng trưởng?

Đức Phật dạy:

–Này Di-lặc! Hàng Bồ-tát sơ nghiệp đã xuất gia rồi, muốn tuệ lực được tăng trưởng, nên đối với lợi dưỡng biết rõ tội lỗi của nó và cần xả ly. Với những lỗi thích ồn náo nói chuyện thế tục, ưa ngủ nghỉ làm nhiều công việc, thích hý luận đều phải xa rời. Phải bỏ lợi dưỡng mà tập thiểu dục, bỏ nơi ồn náo mà thích vắng lặng, bỏ chuyện đời mà quán thật nghĩa, đầu hôm cuối đêm phải xa rời ngủ nghỉ, để quán sát tư duy tùy hành tu tập, xả bỏ các việc chúng và các hý luận mà tu đạo xuất thế, thương nhớ chúng sinh.

Này Di-lặc! Hàng Bồ-tát sơ nghiệp đã xuất gia rồi, chưa được tuệ lực mà muốn được, thì phải bỏ và tu như vậy. Vì sao? Vì chẳng bỏ lợi dưỡng, để tu thiểu dục mà muốn sinh tuệ lực, chưa sinh muốn tăng trưởng tuệ lực đã sinh, thì chẳng bao giờ có. Chẳng bỏ ồn náo chẳng thích ở vắng lặng chẳng bỏ chuyện đời chẳng quán thật nghĩa, mà muốn sinh vào trưởng tuệ lực, cũng chẳng bao giờ có. Đầu hôm cuối đêm ham thích ngủ nghỉ chẳng giác ngộ nhiếp niệm tư duy, chẳng bỏ việc chúng, thích hý luận, chẳng tu đạo xuất thế, với chúng sinh chẳng thương nhớ, mà muốn sinh tuệ lực chưa sinh và trưởng tuệ lực đã sinh, cũng đều chẳng bao giờ có. Vì sao? Vì trí Bồ-tát lực từ nhân duyên sinh, nếu không nhân duyên thì trọn chẳng sinh được.

Nhân duyên hòa hợp mới được sinh sức trí tuệ.

Bồ-tát Di-lặc bạch:

–Bạch Thế Tôn! Thế nào là lỗi của lợi dưỡng, nếu lúc quán sát hay khiến các Bồ-tát thích xa lìa chẳng phát sinh nhiệt não?

Đức Phật dạy:

–Này Di-lặc! Hàng Bồ-tát sơ nghiệp nên quan sát lợi dưỡng vì sinh tham dục; nên quan sát lợi dưỡng, vì lợi dưỡng làm hư mất chánh niệm sinh giận tức; nên quan sát lợi dưỡng, vì quan niệm được mất sinh ngu si; nên quan sát lợi dưỡng, vì hay sinh tâm cao thấp tật đố; nên quan sát lợi dưỡng vì ở nơi nhà thân hữu bỏn sẻn, ham thích sinh cuống hoặc; nên quan sát lợi dưỡng vìø gây nên ưa thích sinh siểm nịnh; nên quan sát lợi dưỡng vì bỏ bốn Thánh chủng, không tàm quý; nên quan sát lợi dưỡng vì tất cả chư Phật chẳng cho phép, quen phóng dật sinh cao mạn; nên quan sát lợi dưỡng, vì bỏ thắng phước điền, khởi khinh mạn làm ma đảng; nên quan sát lợi dưỡng vì là căn bản các điều ác, mà phá hư các điều lành; nên quan sát lợi dưỡng vì nhiều sự tham trước như sương tuyết; nên quan sát lợi dưỡng vì ở nơi nhà thân hữu, xem chờ nhan sắc sinh ưu não; nên quan sát lợi dưỡng, vì yêu mến đồ vật tổn hoại, bị lòng lo rầu nhiễu loạn; nên quan sát lợi dưỡng, vì đối với bốn Niệm xứ nhiều quên mất làm kém hao bạch pháp; nên quan sát lợi dưỡng, vì đối với bốn Chánh cần có nhiều sự thoái thất, hay khiến tất cả luận ngoại đạo thắng thế; nên quan sát lợi dưỡng, vì tự khoe nói đã được thần thông trí tuệ, sinh sự sai quấy; nên quan sát lợi dưỡng, vì trước sau mất lòng tin sinh lòng oán ghét; nên quan sát lợi dưỡng, vì giận ghét nhau nói lỗi lầm nhiều giác quán; nên quan sát lợi dưỡng vì lo sinh sống mà kinh doanh nghiệp đời, so tính suy tư giảm mất sự an lạc; nên quan sát lợi dưỡng vì với những căn lành, cho đến thiền định giải thoát Tam-muội Tam-ma-bát-đề, lòng như dâm nữ hay thoái thất; nên quan sát lợi dưỡng, vì bỏ rời trí đức đoạn đức, đọa vào các ác đạo địa ngục, súc sinh, ngạ quỷ; nên quan sát lợi dưỡng, vì cùng Đề-bà-đạt-đa và Ô-đà-lạc-ca đồng pháp đồng trụ, phải đọa ác đạo.

Này Di-lặc! Hàng Bồ-tát sơ nghiệp quan sát tội lỗi của lợi dưỡng như vậy rồi, thích ưa thiểu dục chẳng sinh nhiệt não. Vì sao?

Vì Bồ-tát thiểu dục, thì chẳng sinh tất cả tội lỗi, có thể làm pháp khí thanh tịnh của Phật, chẳng liên quan tại gia hay xuất gia, an trụ ý nguyện chân thật tối thắng, chẳng làm ty hạ, cũng chẳng kinh sợ, vì rời lìa sự lo sợ đọa lạc ác đạo vậy, không gì che lấp được, vì bỏ sự say đắm, vì được thoát khỏi các cảnh giới ma, được tất cả chư Phật ngợi khen, chư Thiên và mọi người cũng sẽ kính mến, với các thiền định cũng chẳng nhiễm trước, vì an trụ biên tế vậy, lòng dạ chất trực không siểm nịnh, ở trong năm dục chẳng phóng dật vì thấy lỗi của nó, tu hành đúng pháp hay an trụ Thánh chủng, người đồng phạm hạnh cũng sẽ mến ưa.

Này Di-lặc! Nếu có trí Bồ-tát tuệ thông sáng ở nơi công đức này có thể biết như vậy, do ý nguyện thù thắng nên bỏ lợi dưỡng, do ý nguyện thù thắng an trụ thiểu dục, vì dứt tham ái mà phát khởi vậy.

Bồ-tát Di-lặc bạch:

–Bạch Thế Tôn! Thế nào gọi là lỗi ở trong ồn náo, lúc quan sát, Bồ-tát ở riêng vắng lặng chẳng sinh nhiệt não.

Đức Phật dạy:

–Này Di-lặc! Hàng Bồ-tát sơ nghiệp nên quán sát lỗi của ồn náo có hai mươi thứ, lúc quán sát hay khiến Bồ-tát ở riêng vắng lặng chẳng sinh nhiệt não.

Thế nào thích nơi ồn náo có hai mươi điều lỗi?

1. Chẳng hộ thân nghiệp.

2. Chẳng hộ khẩu nghiệp.

3. Chẳng hộ ý nghiệp.

4. Nhiều tham dục.

5. Thêm ngu si.

6. Ưa nói chuyện đời.

7. Rời lìa xuất thế.

8. Với phi pháp tôn trọng tu tập.

9. Bỏ lìa chánh pháp.

10. Thiên ma được dịp tiện.

11. Nơi hạnh bất phóng dật chưa từng tu tập.

12. Nơi hạnh phóng dật thường có lòng nhiễm trước.

13. Nhiều giác quán.

14. Tổn giảm đa văn.

15. Chẳng được thiền định.

16. Không có trí tuệ.

17. Mau chóng được các phi phạm hạnh.

18. Chẳng mến Phật.

19. Chẳng mến Pháp.

20. Chẳng mến Tăng.

Đức Thế Tôn muốn tuyên lại nghĩa ấy nói kệ rằng:

Bỏ rời những tham, sân

Chẳng ở nơi ồn náo

Nếu có chuyện ở đó

Là lỗi chẳng nên làm.

Kiêu mạn và giác quán

Đều do ồn náo sinh

Người không giới không hạnh

Khen tặng nơi ồn náo.

Kẻ ngu thích thế luận

Thoái thất Đệ nhất nghĩa

Phóng dật nhiều giác quán

Lỗi này chẳng nên làm.

Tỳ-kheo bỏ Đa văn

Ngôn luận chẳng đúng lý

Tổn giảm các Thiền định

Thường tư duy thế gian.

Người ham ưa tư duy

Làm sao được tịch tĩnh

Lòng họ thường phóng dật

Lìa hẳn các Chỉ quán.

Mau được phi phạm hạnh

Ồn ào không Luật nghi

Họ chẳng mến nơi Phật

Cũng chẳng mến Thánh chúng.

Vất bỏ pháp lìa dục

Say mê lời phi pháp

Ta thường bỏ ngàn thân

Tay chân và đầu mắt.

Vì cầu đạo Vô thượng

Nghe pháp không chán đủ

Các người phi pháp này

Nghe chút ít liền bỏ.

Xưa ta làm quốc vương

Vì cầu bốn câu kệ

Cả vợ con của báu

Đều hay đem bố thí.

Nào có bậc Trí giả

Mà chẳng siêng nghe pháp

Ta thường bỏ tất cả

Những hý luận phi pháp.

Vì trong trăm ngàn kiếp

Khó được giải thoát vậy

Các ông nên ưa thích

Chí cầu pháp vi diệu.

Nếu người ưa giải thoát

Các công đức tối thắng

Những sự nghiệp thế gian

Đều chẳng nên hỏi đến.

Áo cơm không lợi tốt

Cũng chẳng chứng Niết-bàn

Nên ngợi khen tối thắng

Thiện lai, Tỳ-kheo!

Phải trải tòa mời ngồi

Cùng nhau nói pháp yếu

Thân người rất khó được

Tùy phần tu bạch pháp,

Đọc tụng và thiền định

Ông phải hỏi như vậy

Đức Phật nhập Niết-bàn

Chánh pháp sẽ hoại diệt.

Tỳ-kheo nhiều phóng dật

Ưa đông bỏ nhàn tịnh

Vì uống ăn lợi dưỡng

Ngày đêm luận sự đời.

Người ngu ở trong mộng

Kinh sợ và trôi đắm

Tự biết phạm tội nhiều

Sẽ đọa ba đường ác.

Nên sinh lòng hoan hỷ

Ở riêng chốn thanh nhàn

Hoặc ở A-lan-nhã

Chí cầu đạo Vô thượng.

Chẳng nên thấy lỗi người

Tự khoe tôn thắng nhất

Kiêu căng gốc phóng dật

Chớ khinh kẻ hạ liệt,

Họ ở trong chánh pháp

Lần lượt sẽ giải thoát.

Tỳ-kheo tuy phá giới

Mà sâu tin Tam bảo

Đây là nhân giải thoát

Chẳng nên lấy lỗi họ.

Khó dẹp phục tham, sân

Chớ kinh sợ phóng dật

Thói quen nên phải vậy

Vì thế chẳng nên nói.

Nếu Tỳ-kheo thanh tịnh

Rình tìm lỗi của người

Rất là chẳng chân thật

Chẳng gọi tu chánh pháp

Người tu hành đúng pháp

Phải nên tự quan sát.

Chúng Tỳ-kheo cầu đạo

Bỏ rời ngôn luận ác

Thường dùng tâm hoan hỷ

Ở riêng chốn thanh nhàn.

Bồ-tát Di-lặc bạch:

–Bạch Thế Tôn! Ham thích ồn ào, bèn có vô lượng tội lỗi như vậy, thoái thất công đức không được lợi ích, thêm lớn phiền não, sa đọa ác đạo, rời lìa bạch pháp. Nào có Bồ-tát cầu pháp lành được nghe tội lỗi này mà chẳng thích ở riêng chốn thanh nhàn.

Bạch Thế Tôn! Thế nào gọi là lỗi của sự nói chuyện đời, nếu lúc quan sát, Bồ-tát nên an trụ nghĩa quyết định, do quán sát nghĩa ấy mà chẳng sinh nhiệt não?

Đức Phật dạy:

–Này Di-lặc! Hàng Bồ-tát sơ nghiệp phải nên quán sát nói chuyện đời có hai mươi điều lỗi, lúc quán sát có thể làm cho Bồ-tát an trụ quyết định nghĩa, do quán nghĩa ấy mà chẳng sinh nhiệt não.

Những gì gọi là ưa nói chuyện đời có hai mươi điều lỗi?

1. Lòng sinh ngạo mạn, chẳng kính đa văn.

2. Ở nơi các tranh luận sinh nhiều chấp trước. 3. Mất chánh niệm tác ý đúng lý. 4. Làm chỗ chẳng nên làm thân nhiều tháo động.

5. Tâm cao hạ nhanh chóng thất thường tổn hoại pháp nhẫn.

6. Tâm thường cương cường chẳng huân tu thiền định trí tuệ.

7. Nói phi thời bị ngôn luận ràng buộc.

8. Chẳng thể kiên cố chứng Thánh trí.

9. Chẳng được Thiên Long cung kính.

10. Bị người biện tài thường có lòng khinh rẻ.

11. Bị người thân chứng quở trách.

12. Chẳng an trụ chính tín thường có lòng hối hận.

13. Lòng nhiều nghi hoặc dao động chẳng an.

14. Như hàng xướng kỹ âm thanh khéo.

15. Nhiễm trước các dục lạc theo cảnh lưu chuyển.

16. Chẳng quan sát chân thật, phỉ báng chánh pháp.

17. Có mong cầu điều chi, thường chẳng được toại nguyện.

18. Tâm chẳng điều thuận bị người chê bỏ.

19. Chẳng biết pháp giới tùy thuận ác hữu.

20. Chẳng rõ các căn hệ thuộc phiền não.

Này Di-lặc! Đây là hai mươi điều lỗi do ưa nói chuyện đời mà Bồ-tát nên quán sát.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn muốn tuyên lại nghĩa ấy mà nói kệ rằng:

Kiêu ngạo nơi đa văn

Chấp trước các tranh luận

Mất niệm, chẳng chánh biết

Đây là lỗi chuyện đời.

Xa rời chánh tư duy

Thân tâm chẳng tịch tĩnh

Thoái thất nơi pháp nhẫn

Đây là lỗi chuyện đời.

Tâm họ chẳng điều thuận

Xa rời Xa-ma-tha

Và Tỳ-bát-xá-na

Đây là lỗi chuyện đời.

Chẳng tôn kính Sư trưởng

Ưa thích các thế luận

Trí tuệ chẳng kiên cố

Đây là lỗi chuyện đời.

Chư Thiên chẳng cung kính

Long thần cũng như vậy

Thoái thất nơi biện tài

Đây là lỗi chuyện đời.

Bậc Thánh thường quở trách

Các người đam mê ấy

Luống uổng thọ mạng mình

Đây là lỗi chuyện đời.

Các hành đều khuyết giảm

Xa lìa đại Bồ-đề

Mạng chung sinh ưu não

Đây là lỗi chuyện đời.

Nghi hoặc tâm dao động

Như gió thổi động cỏ

Trí tuệ chẳng kiên cố

Đây là lỗi chuyện đời.

Ví như người ca xướng

Khen nói là dũng kiện

Người ấy cũng như vậy

Đây là lỗi chuyện đời.

Chạy theo ngữ ngôn đời

Nhiễm trước các cảnh dục

Thường làm những tà đạo

Đây là lỗi chuyện đời.

Mong cầu lòng chẳng toại

Siểm nịnh nhiều tranh luận

Xa rời các Thánh hạnh

Đây là lỗi chuyện đời.

Người ngu được chút lợi

Lòng họ thường dao động

Như khỉ vượn tháo nhiễu

Đây là lỗi chuyện đời.

Nhiều thoái thất trí tuệ

Không có lòng giác ngộ

Bị kẻ ngu nhiếp trì

Đây là lỗi chuyện đời.

Mê hoặc nơi mắt, tai

Cho đến ý cũng vậy

Thường cùng phiền não chung

Đây là lỗi chuyện đời.

Kẻ ngu ưa chuyện đời

Trọn đời thường uổng phí

Chẳng bằng suy một nghĩa

Được lợi ích vô biên.

Ví như vị ngọt mía

Dù chẳng rời vỏ đốt

Mà được vị ngọt ngon

Vỏ đốt như nói chuyện,

nghĩa lý như vị ngọt

Vì thế bỏ hư ngôn

Suy gẫm nơi thật nghĩa

Trí tuệ của Bồ-tát

Hay biết lỗi chuyện đời

Nên thường thích suy gẫm

Công đức Đệ nhất nghĩa.

Pháp vị và nghĩa vị

Giải thoát vị đệ nhất

Ai là người có trí?

Mà lòng chẳng ưa thích .

Vì thế nên phải bỏ

Các ngôn luận vô lợi

Thường ưa siêng suy gẫm

Đệ nhất nghĩa thù thắng.

Pháp đệ nhất như vậy

Được chư Phật ngợi khen

Vì thế người trí sáng

Nên vui siêng tu tập.

Bồ-tát Di-lặc bạch:

–Bạch Thế Tôn! Như Lai khéo hay nói lỗi của chuyện thế gian

công đức lợi ích suy gẫm nghĩa thù thắng, nào có Bồ-tát chí cầu trí tuệ chân thật của Phật mà lại còn ưa chuyện trò sự đời hư cuống.

Bạch Thế Tôn! Thế nào là lỗi của ngủ nghỉ, nếu lúc quán sát, Bồ-tát phải phát khởi tinh tấn chẳng sinh nhiệt não như thế nào?

Đức Phật dạy:

–Này Di-lặc! Hàng Bồ-tát sơ nghiệp nên quán sát ngủ nghỉ, có hai mươi điều lỗi, lúc quán sát có thể làm cho Bồ-tát phát khởi tinh tấn ý nguyện chẳng mỏi. Này Di-lặc! Những gì là hai mươi điều lỗi do ham ngủ nghỉ?

1. Giải đãi lười nhác.

2. Thân thể trầm trọng.

3. Nhan sắc tiều tụy.

4. Thêm tật bệnh.

5. Hơi nóng ấm kém yếu.

6. Ăn chẳng tiêu hóa.

7. Thân thể sinh mụn ghẻ.

8. Chẳng siêng tu tập.

9. Thêm lớn ngu si.

10. Trí tuệ yếu kém.

11. Da dẻ đen đủi.

12. Phi nhân chẳng kính.

13. Việc làm ngu độn.

14. Phiền não ràng buộc.

15. Phiền não che lấp tâm trí.

16. Chẳng thích pháp lành.

17. Bạch pháp tổn giảm.

18. Làm việc hạ tiện.

19. Ghét ganh tinh tấn.

20. Bị người khinh rẻ.

Này Di-lặc! Đây là hai mươi điều do lỗi ngủ nghỉ do Bồ-tát quán sát.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn nói kệ rằng:

Không kiềm chế được mình

Giải đãi ít kham nhận

Nhan sắc không tươi sáng

Là lỗi ưa ngủ nghỉ.

Người ấy nhiều bệnh não

Tích tập nhiều phong nhiệt

Bốn đại ngược trái nhau

Là lỗi ưa ngủ nghỉ.

Ăn uống không tiêu hóa

Thân thể không sáng đẹp

Tiếng nói chẳng trong suốt

Là lỗi ưa ngủ nghỉ.

Thân họ sinh ghẻ chốc

Ngày đêm thường say ngủ

Các trùng độc nảy sinh

Là lỗi ưa ngủ nghỉ.

Thoái thất hạnh tinh tấn

Thiếu hụt các của báu

Nhiều mộng không giác ngộ

Là lỗi ưa ngủ nghỉ.

Lưới si mê thêm lớn

Thích ưa các kiến chấp

Lửa mạnh khó đối trị

Là lỗi ưa ngủ nghỉ.

Tổn giảm các trí tuệ

Thêm lớn các ngu si

Chí ý thường hạ liệt

Là lỗi ưa ngủ nghỉ.

Họ ở A-lan-nhã

Mà lòng thường biếng lười

Quỷ thần được tiện lợi

Là lỗi ưa ngủ nghỉ.

Mù mờ mất chánh niệm

Phúng tụng chẳng thông thuộc

Thuyết pháp nhiều lãng quên

Là lỗi ưa ngủ nghỉ.

Do si sinh mê lầm

An trụ trong phiền não

Lòng họ chẳng an vui

Là lỗi ưa ngủ nghỉ.

Công đức đều tổn giảm

Thường sinh lòng lo buồn

Thêm lớn các phiền não

Là lỗi ưa ngủ nghỉ.

Xa rời các bạn lành

Cũng chẳng cầu chánh pháp

Thường đi trong phi pháp

Là lỗi ưa ngủ nghỉ.

Chẳng mong cầu pháp lạc

Tổn giảm các công đức

Xa rời các bạch pháp

Là lỗi ưa ngủ nghỉ.

Tâm người ấy khiếp nhược

Ít khi có hoan hỷ

Tay chân thường ốm gầy

Là lỗi ưa ngủ nghỉ.

Tự biết mình giải đãi

Ghét ganh người tinh tấn

Thích rao nói lỗi người

Là lỗi ưa ngủ nghỉ.

Người trí hiểu lỗi ấy

Thường xa rời ngủ nghỉ

Kẻ ngu thêm kiến chấp

Vô ích tổn công đức.

Người trí thường tinh tấn

Siêng tu đạo thanh tịnh

Thoát khổ được an lạc

Chư Phật thường ngợi khen.

Các kỹ nghệ thế gian

Và công xảo xuất thế

Đều do sức tinh tấn

Người trí phải tu tập.

Nếu người hướng Bồ-đề

Biết rõ lỗi ngủ nghỉ

An trụ sức tinh tấn

Giác ngộ sinh hổ thẹn.

Vì thế những người trí

Thường sinh lòng tinh tấn

Bỏ rời sự ngủ nghỉ

Gìn giữ giống Bồ-đề.

Bồ-tát Di-lặc bạch:

–Bạch Thế Tôn! Kẻ ưa ngủ nghỉ có vô lượng lỗi lầm như vậy. Nếu người nào được nghe mà chẳng sinh lòng lo lắng nhàm lìa, để phát khởi tinh tấn, nên biết rằng người này rất ngu si.

Nếu Bồ-tát có chí cầu Vô thượng Bồ-đề, nghe nói cú nghĩa chân thật công đức lợi ích như vậy, mà đối với pháp lành chẳng phát khởi tinh tấn an trụ các phần Bồ-đề, lại sinh lòng giải đãi, thì không bao giờ có.

Bạch Thế Tôn! Thế nào là lỗi trong các công việc mà lúc quan sát khiến các Bồ-tát chẳng kinh doanh nó?

Đức Phật dạy:

–Này Di-lặc! Hàng Bồ-tát sơ nghiệp phải nên quan sát người thích công việc kinh doanh, có hai mươi điều lỗi, lúc quan sát như vậy có thể làm cho Bồ-tát chẳng kinh doanh nó, mà siêng tu tập Phật đạo.

Những gì là hai mươi lỗi về công việc kinh doanh?

1. Ham thích nghiệp hạ liệt thế gian.

2. Bị các Tỳ-kheo chuyên đọc tụng tu hành khinh rẻ.

3. Bị các Tỳ-kheo siêng tu thiền định quở trách.

4. Tâm thường phát khởi nghiệp sinh tử lưu chuyển từ vô thỉ.

5. Luống thọ sự cúng thí của các cư sĩ có tín tâm.

6. Lòng tham ưa tài vật.

7. Thường ưa rộng mở sự vụ thế gian.

8. Tưởng nhớ gia nghiệp mà lòng thường lo lắng.

9. Tánh tình hung dữ phát ngôn thô lỗ.

10. Lòng thường tưởng nhớ gia nghiệp.

11. Ham thích món ngon thêm lớn tham dục.

12. Các nơi không lợi dưỡng thì chẳng sinh lòng hoan hỷ.

13. Hay sinh nghiệp não hại chướng ngại.

14. Thường ưa thân cận các Ưu-bà-tắc và Ưu-bà-di.

15. Chỉ nhớ ăn mặc, để cho ngày đêm luống qua vô ích.

16. Luôn hỏi việc làm ăn thế gian.

17. Thường ưa nói lời phi pháp.

18. Cậy mình làm công việc kinh doanh mà sinh kiêu mạn.

19. Chỉ tìm lỗi người, mà chẳng tự quan sát mình.

20. Đối với người thuyết pháp, ôm lòng khinh rẻ.

Này Di-lặc! Đây là hai mươi lỗi về việc thích kinh doanh mà Bồ-tát nên quán sát.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn nói kệ rằng:

An trụ nghiệp hạ liệt

Rời xa hạnh thù thắng

Thoái thất lợi ích lớn

Ấy là lỗi các việc.

Bị các đại Tỳ-kheo

Tụng kinh và tham thiền

Khinh khi và quở trách

Ấy là lỗi các việc.

Thường tạo nghiệp sinh tử

Xa rời nhân giải thoát

Nhận tín thí uổng phí

Ấy là lỗi các việc.

Thích nhận các của báu

Chẳng được thì lo khổ

An trụ hạnh hạ liệt

Ấy là lỗi các việc.

Người ấy nhiều ái nhiễm

Qua lại nhà dâm nữ

Như chim chui vào lồng

Ấy là lỗi các việc.

Thường lo rầu gia nghiệp

Luôn ôm lòng nóng khổ

Lời nói người chẳng tin

Ấy là lỗi các việc.

Chẳng thích nghe Thầy dạy

Chống trả lại khinh tiện

Hủy phạm giới thanh tịnh

Ấy là lỗi các việc.

Lòng họ nhiều nhớ tưởng

Siêng toan lo nghiệp đời

Chẳng thể tu định tuệ

Ấy là lỗi các việc.

Lòng tham thường hẫy hừng

Thích ưa những ngon đẹp

Không hề biết tri túc

Ấy là lỗi các việc.

Được lợi lòng vui mừng

Mất lợi lòng buồn lo

Tham lẫn không Từ tâm

Ấy là lỗi các việc.

Hại người không xót thương

Thêm lớn những nghiệp ác

Dây ái cột chặt nhau

Ấy là lỗi các việc.

Xa rời các Sư trưởng

Gần gũi các bạn dữ

Chê đuổi người trì giới

Ấy là lỗi các việc.

Ngày đêm không tưởng khác

Chỉ nhớ đến ăn mặc

Chẳng thích các công đức

Ấy là lỗi các việc.

Thường hỏi chuyện thế gian

Chẳng ưa lời xuất thế

Say mê các tà thuyết

Ấy là lỗi các việc.

Tự thị biết công việc

Khinh mạn các Tỳ-kheo

Chẳng khác kẻ cuồng say

Ấy là lỗi các việc.

Thường rình tìm lỗi người

Chẳng thấy lỗi của mình

Khinh chê người có đức

Ấy là lỗi các việc.

Người ngu si như vậy

Không có phương tiện hay

Khinh mạn người thuyết pháp

Ấy là lỗi các việc.

Sự nghiệp hạ liệt ấy

Có đủ những lỗi lầm

Đâu có người trí tuệ

Lại ưa học tập nó.

Nghiệp thanh tịnh thù thắng

Đầy đủ các công đức

Đây là chỗ người trí

Ưa thích thường học tập.

Nếu kẻ ưa sự đời

Người trí nên quở trách

Như người bỏ bảy báu

Tham lấy những sỏi đá.

Thế nên người trí sáng

Nên bỏ sự nghiệp đời

Phải cầu pháp thắng thượng

Chư Phật thường khen ngợi.

Bồ-tát Di-lặc bạch:

–Bạch Thế Tôn! Các Bồ-tát ấy bỏ rời hạnh nghiệp tinh tấn thù thắng, mà phát khởi công việc hạ liệt của thế gian, nên biết họ là kẻ kém trí, giác tuệ cạn kém.

Đức Phật dạy:

–Này Di-lặc! Nay ta bảo thật ông: Nếu có Bồ-tát chẳng tu công hạnh, chẳng dứt phiền não, chẳng tập thiền tụng kinh, chẳng cầu Đa văn, ta gọi người ấy chẳng phải người xuất gia.

Này Di-lặc! Nếu có người siêng tu công hạnh trí đoạn, trí xuất sinh, trí thành tựu, chẳng làm các nghiệp thế gian, ta gọi người này an trụ trong lời dạy Như Lai. Nếu là Bồ-tát thì chẳng nên ưa làm mọi việc thế gian. Nếu ưa làm thì ta gọi là kẻ an trụ sinh tử. Vì thế nên các Bồ-tát phải rời xa.

Này Di-lặc! Nếu có Bồ-tát kinh doanh nhiều công việc, xây tạo tháp bảy báu khắp cõi đại thiên cũng chẳng làm cho ta hoan hỷ, cũng chẳng phải cung kính cúng dường ta.

Này Di-lặc! Nếu có Bồ-tát ở nơi pháp tương ưng với Ba-la-mật-đa, cho đến thọ trì một bài kệ bốn câu, rồi đọc tụng tu hành giảng nói cho người, đây nói là cung kính cúng dường ta. Vì sao? Vì chư Phật Bồ-đề, từ Đa văn mà xuất sinh chớ chẳng phải từ các việc thế gian.

Này Di-lặc! Nếu Bồ-tát kinh doanh nhiều công việc khiến các Bồ-tát trì tụng tu hành giảng thuyết công việc đồng kinh doanh, nên biết đó là tăng trưởng nghiệp chướng không có phước lợi. Vì sao? Vì ba thứ phước nghiệp đã được nói, đều từ trí tuệ mà phát sinh. Vì thế nên Bồ-tát công việc kinh doanh, đối với các Bồ-tát trì tụng tu hành diễn thuyết, chẳng nên làm chướng ngại. Các Bồ-tát trì tụng diễn thuyết đối với các Bồ-tát tu thiền định chẳng nên làm chướng ngại lưu nạn.

Này Di-lặc! Công việc kinh doanh của các Bồ-tát trong Diêm-phù-đề nên cúng dường thân cận thừa sự một Bồ-tát đọc tụng tu hành diễn thuyết. Các Bồ-tát trong Diêm-phù-đề đọc tụng tu hành diễn thuyết nên thân cận thừa sự cúng dường một Bồ-tát chuyên cần tu thiền định. Thiện nghiệp như vậy được Như Lai tùy hỷ, được Như Lai cho phép. Nếu thừa sự cúng dường Bồ-tát siêng tu trí tuệ sẽ được phước đức vô lượng. Vì sao? Vì nghiệp trí tuệ là vô thượng tối thắng siêu hơn tất cả hành nghiệp trong ba cõi. Vì thế nên có Bồ-tát nào phát khởi tinh tấn thì nên siêng tu tập trí tuệ.

Bồ-tát Di-lặc bạch:

–Bạch Thế Tôn! Đức Như Lai đã khéo nói những lỗi lầm của hàng Bồ-tát sơ nghiệp thích ồn ào, nói chuyện thế gian, ngủ nghỉ và nhiều công việc.

Bạch Thế Tôn! Thế nào là lỗi của hý luận, mà khi quan sát khiến các Bồ-tát sẽ an trụ tịch tĩnh, không có những tranh luận.

Đức Phật dạy:

–Này Di-lặc! Hàng Bồ-tát sơ nghiệp hý luận có vô lượng, vô biên lỗi lầm, nay ta lược nói hai mươi lỗi. Những gì là hai mươi lỗi?

1. Hiện tại sinh nhiều khổ não.

2. Tăng trưởng sân khuể thoái thất nhẫn nhục.

3. Bị kẻ oán thù làm hại.

4. Ma và dân ma đều vui mừng.

5. Căn lành chưa sinh đều chẳng sinh.

6. Căn lành đã sinh hay bị thoái thất.

7. Thêm lòng oán ghét đấu tranh.

8. Gây nghiệp địa ngục ác thú.

9. Sẽ mắc quả xấu ác.

10. Lưỡi chẳng dịu mềm nói năng cộc cằn.

11. Giáo pháp được thọ chẳng thể ghi nhớ.

12. Với kinh chưa từng nghe khi nghe không hiểu được.

13. Bị chư Thiện tri thức bỏ rời.

14. Mau gặp các ác tri thức.

15. Tu hành đạo hạnh khó được xuất ly.

16. Thường phải nghe lời không vừa ý.

17. Sinh vào chỗ nào cũng nhiều nghi lầm.

18. Thường sinh chỗ nạn chẳng được nghe chánh pháp.

19. Tu hành bạch pháp thì bị chướng ngại.

20. Chỗ thọ dụng bị nhiều oán ghét.

Này Di-lặc! Bồ-tát ham hý luận có hai mươi lỗi như vậy.

Đức Thế Tôn lại nói kệ rằng:

Hiện đời thường khổ não

Mất nhẫn nhiều sân hận

Oán thù sinh lòng hại

Là lỗi ưa hý luận.

Ma và quyến thuộc ma

Đều sinh lòng hoan hỷ

Hư mất các pháp lành

Là lỗi ưa hý luận.

Lành chưa sinh chẳng sinh

Thường ở trong đấu tranh

Gây tạo nghiệp ác đạo

Là lỗi ưa hý luận.

Thân hình nhiều thô xấu

Sinh vào nhà hạ liệt

Phát ngôn lời bừa bãi

Là lỗi ưa hý luận.

Nghe pháp chẳng nhớ được

Hoặc nghe chẳng lọt tai

Thường xa rời bạn lành

Là lỗi ưa hý luận.

Gặp gỡ các bạn ác

Tu hành khó ra khỏi

Thường nghe lời trái ý

Là lỗi ưa hý luận.

Tùy họ sinh chỗ nào

Thường ôm lòng nghi lầm

Chẳng hiểu được giáo pháp

Là lỗi thích hý luận.

Thường sinh trong tám nạn

Xa rời chỗ không nạn

Có đủ sự vô ích

Là lỗi ưa hý luận.

Pháp lành nhiều chướng ngại

Hư mất chánh tư duy

Thọ dụng bị oán ghét

Là lỗi ưa hý luận.

Các lỗi lầm như vậy

Đều do nơi hý luận

Vì thế nên người trí

Phải mau xa rời nó.

Những người ưa hý luận

Khó chứng đại Bồ-đề

Vì thế nên người trí

Cũng chẳng nên thân cận.

Chỗ hý luận tranh cãi

Phát sinh nhiều phiền não

Người trí phải xa rời

Cách xa trăm do-tuần,

Cũng chẳng cất nhà ở

Gần những chỗ hý luận

Vì thế người xuất gia

Chẳng ở nơi tranh luận.

Xuất gia không ruộng nhà

Vợ con và tôi tớ

Cũng không có chức vị

Cớ chi sinh tranh luận?

Xuất gia ở tịch tĩnh

Thân mặc toàn Pháp phục

Tiên thần đều kính thờ

Phải tu tâm nhẫn nhục

Những người ưa hý luận

Thêm lớn lòng độc hại

Sẽ phải đọa ác thú

Vì thế phải nhẫn nhục.

Giam cầm và xiềng xích

Hình phạt và đánh khảo

Các sự khổ như vậy

Đều do nơi tranh luận.

Những người ưa hý luận

Thường gặp ác tri thức

Danh tiếng bị hư mất

Luôn không lòng hoan hỷ.

Nếu người bỏ tranh luận

Không ai rình gặp dịp

Quyến thuộc chẳng trái lìa

Thường được gặp bạn lành.

Nơi đạo được thanh tịnh

Nghiệp chứng hết không thừa

Xô dẹp các quân ma

Siêng tu hạnh nhẫn nhục.

Tranh luận nhiều tội lỗi

Không tranh nhiều công đức

Nếu là người tu hành

Phải an trụ nhẫn nhục.

Bồ-tát Di-lặc bạch:

–Hy hữu thay! Bạch Thế Tôn! Có thể khéo nói lỗi lầm hý luận như vậy, khiến các Bồ-tát sinh lòng giác ngộ.

Bạch Thế Tôn! Đời mạt thế sau trong năm trăm năm, có Bồ-tát nghe nói lỗi hý luận như vậy, thường sinh lòng ưu hối rời lìa phiền não chăng?

Đức Phật dạy:

–Này Di-lặc! Đời mạt thế sau trong năm trăm năm, ít có Bồ-tát hay sinh ưu hối lìa phiền não, có nhiều Bồ-tát tâm cang cường chẳng tôn kính nhau, ôm lòng tăng thượng mạn, phải trái lẫn nhau, họ nghe nói nghĩa lý sâu xa công đức thù thắng như vậy, dù họ thọ trì đọc tụng diễn thuyết, nhưng vì nghiệp chướng sâu nặng nên chẳng sinh được công đức thù thắng, nên họ chẳng tin, nghi hoặc kinh điển này rồi, chẳng còn thọ trì diễn thuyết. Bấy giờ, ma Ba-tuần thấy sự ấy, muốn gạt gẫm liền hiện hình Tỳ-kheo đến chỗ họ bảo rằng: “Các kinh điển ấy là do người thế tục giỏi văn từ chế tạo ra, chẳng phải do Như Lai tuyên nói. Vì sao? Vì công đức lợi ích trong kinh ấy nói các vị đều chẳng được. Do lời gạt gẫm của ma Ba-tuần mà họ sinh lòng nghi hoặc đối với Khế kinh sâu xa, tương ưng với nghĩa lợi tánh không này rồi, phát khởi tranh luận chẳng còn thọ trì, đọc tụng, diễn thuyết.

Này Di-lặc! Các người ngu si ấy chẳng biết được rằng, do nghiệp chướng của họ nên chẳng được công đức thù thắng, lúc nghiệp chướng tiêu rồi họ quyết định sẽ được.

Bồ-tát Di-lặc bạch:

–Bạch Thế Tôn! Như Phật đã nói công đức lợi ích của Đức Phật A-di-đà và thế giới Cực lạc. Nếu có chúng sinh phát mười tâm nguyện, tùy mỗi tâm nguyện niệm A-di-đà Phật, khi mạng chung người ấy sẽ được vãng sinh thế giới Cực lạc.

Bạch Thế Tôn! Những gì là phát mười tâm nguyện, do tâm ấy niệm Phật A-di-đà mà sẽ được vãng sinh thế giới Cực lạc của Đức Phật ấy?

Đức Phật dạy:

–Này Di-lặc! Mười tâm nguyện như vậy chẳng phải kẻ phàm phu bất thiện đủ phiền não mà phát được.

Những gì là mười tâm nguyện?

1. Đối với tất cả chúng sinh phát khởi tâm đại Từ không làm tổn hại.

2. Đối với tất cả chúng sinh phát khởi tâm đại Bi không làm bức não.

3. Đối với chánh pháp của Phật phát khởi tâm ưa thích thủ hộ chẳng tiếc thân mạng.

4. Đối với tất cả pháp phát sinh thắng nhẫn không có tâm chấp trước.

5. Phát tâm nguyện thanh tịnh cung kính tôn trọng chẳng tham lợi dưỡng.

6. Phát tâm cầu Phật Nhất thiết chủng trí không hề quên mất bất luận thời gian nào.

7. Đối với tất cả chúng sinh phát tâm tôn trọng cung kính không hạ liệt.

8. Chẳng ham thế luận đối với Bồ-đề phần sinh tâm quyết định.

9. Tâm thanh tịnh trồng các căn lành không tạp nhiễm.

10. Đối với chư Phật Như Lai rời bỏ các tướng phát khởi tâm tùy niệm.

Này Di-lặc! Đây là mười tâm nguyện. Do phát mười tâm nguyện ấy mà Bồ-tát sẽ được vãng sinh thế giới Cực lạc của Đức Phật A-di-đà.

Này Di-lặc! Trong mười tâm nguyện ấy, tùy thành tựu một tâm nào rồi muốn thích sinh về thế giới Cực lạc của Phật A-di-đà, nếu người này chẳng được vãng sinh thì không bao giờ có.

Tôn giả A-nan bạch rằng:

–Hy hữu thay! Thế Tôn hay khai thị diễn nói công đức chân thật của Như Lai, phát khởi chí nguyện thù thắng của Bồ-tát.

Bạch Thế Tôn! Kinh này sẽ đặt tên là gì? Chúng con sẽ thọ trì như thế nào?

Đức Phật dạy:

–Này A-nan! Kinh này tên là kinh Phát Khởi Bồ-tát Chí Nguyện Thù Thắng, cũng gọi là kinh Bồ-tát Di-lặc Sở Vấn. Các ông nên thọ trì như vậy.

Đức Phật nói kinh này rồi, Bồ-tát Di-lặc và chúng Thanh văn tất cả thế gian, Trời, Người, A-tu-la, Càn-thát-bà… nghe lời Phật dạy, đều rất vui mừng tín thọ phụng hành.

Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.