Đại Tập 44 · Bộ Bảo Tích III · Số 310 (Q. 91–120) & Số 311–312

Kinh Đại Bảo Tích - Quyển 119- Pháp Hội 48: Thắng Man Phu Nhân

KINH ĐẠI BẢO TÍCH

QUYỂN 119

Hán dịch: Đời Đại Đường, Tam tạng Pháp sư Bồ-đề-lưu-chí.

Pháp hội 48: THẮNG MAN PHU NHÂN

Tôi nghe như vầy:

Một thời Đức Phật ở nước Xá-vệ vườn Kỳ thọ Cấp cô độc.

Bấy giờ, vua nước Xá-vệ là Ba-tư-nặc và Mạt-lợi phu nhân mới chứng đạo pháp xong cùng bàn nhau rằng:

–Thắng Man! Con gái chúng ta tư chất thông minh, căn tánh lanh lợi, nếu như được gặp Đức Như Lai thì ở nơi pháp sâu xa sẽ có thể mau thấu hiểu, không còn các sự nghi hoặc. Chúng ta nên tìm người khéo khuyến dụ làm cho con gái phát khởi lòng thành tín.

Bàn luận xong, vua và phu nhân viết thư khen ngợi công đức chân thật của Như Lai, sai quan Chân-đề-la làm sứ giả mang thư đến thành Vô đấu trao cho Thắng Man phu nhân.

Sau khi xem thư của cha mẹ, Thắng Man phu nhân vui mừng thành kính tin theo, rồi quay sang Chân-đề-la mà nói kệ:

Tôi nghe danh tiếng Phật

Thế gian khó được gặp!

Nếu như lời chân thật

Sẽ ban ngươi y phục.

“Nếu Đức Phật Thế Tôn

Vì thế gian xuất hiện

Xin rủ lòng xót thương

Cho con thấy chân tướng!”

Khi khởi ý niệm này,

Phật hiện ngay trên không

Hiển bày thân tuyệt vời

Hào quang chiếu sáng khắp.

Thắng Man cùng quyến thuộc

Đều cùng đến chiêm ngưỡng

Chắp tay đảnh lễ Phật

Tán thán Đại Đạo Sư:

“Như Lai thân sắc đẹp

Thế gian không ai bằng

Thật chẳng thể nghĩ bàn

Thế nên nay kính lạy,

Thân Như Lai vô tận

Trí tuệ cũng như vậy

Tất cả pháp thường trụ

Vì thế con quy y.

Hàng phục tâm tội lỗi

Cùng bốn thứ nơi thân

Đạt Địa chẳng nghĩ bàn,

Thế nên con kính lạy.

Biết các pháp sở tri

Thân và trí vô ngại

Nơi pháp không quên mất

Vì thế con kính lạy.

Cúi lạy Đấng Vô Lượng

Cúi lạy Đấng Vô Đẳng

Cúi lạy Đấng Pháp Vương

Cúi lạy Đấng Nan Tư!

Mong thương gia hộ con

Cho giống pháp thêm lớn

Mãi đến thân rốt sau

Thường ở tại trước Phật

Bao nhiêu phước con tu

Đời này và đời khác

Do sức căn lành này

Mong Phật luôn dìu dắt.”

Nói kệ xong, Thắng Man phu nhân cùng quyến thuộc và tất cả đại chúng đảnh lễ chân Phật.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn vì Thắng Man phu nhân mà nói kệ rằng:

Xưa ta vì Bồ-đề

Đã từng khai thị ngươi

Nay ngươi lại gặp ta

Đến đời sau cũng vậy.

Nói kệ xong, Đức Phật ở giữa chúng hội thọ ký Vô thượng Chánh đẳng giác cho Thắng Man:

–Nay ngươi ca ngợi công đức thù thắng của Như Lai, do căn lành này, ngươi sẽ ở trong vô lượng a-tăng-kỳ kiếp làm vua tự tại trong hàng trời, người đầy đủ đồ thọ dụng. Ngươi sinh tại chỗ nào cũng thường được gặp Phật cúng dường khen ngợi như nay không khác. Ngươi còn sẽ cúng dường vô lượng, vô số chư Phật Thế Tôn. Quá hai vạn a-tăng-kỳ kiếp ngươi sẽ thành Phật hiệu Phổ Quang Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật Thế Tôn, cõi nước của Phật Phổ Quang ấy không có các ác đạo suy già, bệnh khổ, cũng không có danh từ bất thiện ác nghiệp đạo, chúng sinh cõi ấy hình sắc đoan nghiêm, đủ cảnh đẹp cõi trời, thuần thọ hưởng vui sướng hơn cả trời Tha hóa tự tại. Chúng sinh cõi giới ấy đều hướng về Đại thừa, ai học Đại thừa như vậy đều sinh về quốc độ ấy.

Khi Thắng Man phu nhân được thọ ký xong, có vô lượng trời, người sinh lòng vui mừng hớn hở đều nguyện sinh về thế giới của Phật Phổ Quang. Đức Thế Tôn đều thọ ký cho họ sẽ được sinh cõi nước ấy.

Được nghe Đức Phật thọ ký xong, Thắng Man phu nhân chắp tay đứng trước Phật phát mười hoằng thệ:

–Bạch Thế Tôn! Từ nay đến ngày thành Bồ-đề, con chẳng sinh tâm niệm phạm nơi giới đã được thọ trì.

Bạch Thế Tôn! Từ nay đến ngày thành Bồ-đề, con chẳng sinh lòng kiêu mạn đối với các bậc Sư trưởng.

Bạch Thế Tôn! Từ nay đến ngày thành Bồ-đề, con chẳng sinh lòng giận hờn đối với các chúng sinh.

Bạch Thế Tôn! Từ nay đến ngày thành Bồ-đề, con chẳng sinh lòng đố kî với người hơn mình và sự hơn mình.

Bạch Thế Tôn! Từ nay đến ngày thành Bồ-đề, con chẳng sinh lòng bỏn sẻn, dù chỉ có ít thức ăn.

Bạch Thế Tôn! Từ nay đến ngày thành Bồ-đề, con chẳng vì mình mà nhận chứa của cải. Nếu có nhận chứa thì chỉ vì cứu tế loài hữu tình nghèo khổ.

Bạch Thế Tôn! Từ nay đến ngày thành Bồ-đề, con hành bốn Nhiếp pháp mà chẳng cầu báo ân, không lòng tham lợi, không lòng nhàm đủ, không lòng hạn ngại, luôn nhiếp thọ chúng sinh.

Bạch Thế Tôn! Từ nay đến ngày thành Bồ-đề, thấy có chúng sinh nào không chỗ nương tựa, bị giam cầm trói buộc bệnh tật khổ não các thứ nguy ách, thì con trọn chẳng bỏ lìa họ, quyết mong cho họ được an ổn đem lợi ích lành cho họ.

Bạch Thế Tôn! Từ nay đến ngày thành Bồ-đề, nếu con thấy có ai hủy phạm cấm giới thanh tịnh của Đức Như Lai, nếu thuộc về thành ấp, tụ lạc của con quản nhiếp, kẻ đáng điều phục con sẽ điều phục, kẻ đáng nhiếp thọ con sẽ nhiếp thọ. Vì sao? Vì điều phục nhiếp thọ kẻ phá giới thì làm cho chánh pháp được dài lâu, chánh pháp còn dài lâu thì trời, người đông đúc, mà ác đạo giảm ít có thể làm cho pháp luân của Như Lai được thường chuyển.

Bạch Thế Tôn! Từ nay đến ngày thành Bồ-đề, con nhiếp thọ chánh pháp không để quên mất. Nếu quên mất Đại thừa, thì quên Ba-la-mật-đa, nếu quên Ba-la-mật-đa thì quên Đại thừa. Nếu các Bồ-tát chẳng quyết định nơi Đại thừa thì nhiếp thọ chánh pháp không được bền vững thì chẳng kham siêu việt bậc phàm phu, là mất mát lớn.

Bạch Thế Tôn! Hiện tại và vị lai các Bồ-tát nhiếp thọ chánh pháp phát hoằng thệ này thì đầy đủ vô biên lợi ích rộng lớn.

Đức Thế Tôn dù là chứng biết mà các loài hữu tình căn lành kém mỏng hoặc phát khởi lưới nghi, do đây nên mười hoằng thệ khó thành tựu được, họ sẽ mãi mãi chứa họp các pháp bất thiện, phải

chịu những khổ não. Vì lợi ích cho các chúng sinh ấy nên nay con ở trước Đức Phật phát thệ thành thật.

Bạch Thế Tôn! Nay con phát mười hoằng thệ ấy nếu là chân thật chẳng hư dối thì trên đại chúng đây sẽ mưa hoa trời phát âm thanh cõi trời.

Thắng Man phu nhân ở trước Đức Phật nói vừa dứt lời, trên hư không liền mưa hoa trời và phát ra âm thanh trời rằng:

–Lành thay, lành thay! Như lời thệ của Thắng Man phu nhân chân thật không sai khác.

Bấy giờ, chúng hội thấy cảnh lành này dứt lòng nghi hoặc rất đỗi vui mừng đồng thanh xướng rằng: “Nguyện cùng Thắng Man phu nhân sinh nơi nào đều đồng một nguyện hạnh.”

Đức Phật thọ ký cho tất cả đại chúng ấy đều mãn sở nguyện.

Thắng Man phu nhân lại ở trước Phật phát ba hoằng thệ nguyện, do nguyện lực này mà lợi ích vô biên loài hữu tình.

Điều nguyện thứ nhất: Con do căn lành trong tất cả đời được chánh pháp trí.

Điều nguyện thứ hai: Chỗ con sinh nếu con được chánh trí rồi vì các chúng sinh diễn thuyết không hề mỏi mệt.

Điều nguyện thứ ba: Con vì nhiếp thọ hộ trì chánh pháp nên đối với thân thể không tiếc sinh mạng.

Đức Phật nghe ba điều nguyện xong, bảo Thắng Man phu nhân rằng:

–Như tất cả hình sắc đều nhập vào không giới, hằng sa điều nguyện của Bồ-tát đều nhập vào ba nguyện ấy. Ba nguyện ấy chân thật rất rộng lớn.

Thắng Man phu nhân lại bạch:

–Bạch Thế Tôn! Nay con sẽ nương sức oai thần biện tài của Đức Phật muốn nói đại nguyện, mong Đức Thế Tôn thương mà hứa khả cho.

Đức Phật dạy:

–Này Thắng Man! Cho phép ngươi nói.

Thắng Man phu nhân nói:

–Bồ-tát có hằng hà sa điều nguyện, tất cả đều nhập vào trong một đại nguyện, đó là nhiếp thọ chánh pháp. Nhiếp thọ chánh pháp như vậy chân thật rộng lớn.

Đức Phật bảo:

–Lành thay! Này Thắng Man! Ngươi từ lâu tu tập trí tuệ phương tiện sâu xa vi diệu. Có ai hiểu rõ ý nghĩa của ngươi nói, người này đã vun trồng cội lành từ lâu.

Này Thắng Man! Nhiếp thọ chánh pháp như ngươi đã nói, đều là quá khứ, vị lai, hiện tại chư Phật đã nói, sẽ nói, nay nói. Ta được Vô thượng Bồ-đề cũng thường dùng nhiều thứ tướng để nói nhiếp thọ chánh pháp. Ca ngợi nhiếp thọ chánh pháp như vậy được công đức không ngằn mé. Như Lai trí tuệ cũng không ngằn mé. Vì sao? Vì nhiếp thọ chánh pháp đây có đại công đức có đại lợi ích.

Thắng Man phu nhân bạch:

–Bạch Thế Tôn! Con sẽ nương thần lực của Đức Phật mà nói nghĩa nhiếp thọ chánh pháp rộng lớn.

Đức Phật dạy:

–Này Thắng Man! Cho phép ngươi nói.

Thắng Man phu nhân nói:

–nghĩa nhiếp thọ chánh pháp rộng lớn là vì được vô lượng tất cả Phật pháp cho đến hay nhiếp tám vạn hành môn.

Ví như kiếp sơ nổi lên các sắc mây mưa các trận mưa báu. Cũng vậy, mây căn lành nhiếp thọ chánh pháp hay mưa các trận mưa vô lượng phước báu.

Ví như kiếp sơ trong Đại thủy hay sinh tam thiên đại thiên giới tạng và bốn trăm ức các thứ loại lục địa. Cũng vậy, nhiếp thọ chánh pháp xuất sinh Đại thừa vô lượng giới tạng cùng các thứ thần thông lực các thứ pháp môn của Bồ-tát, thế gian và xuất thế gian đầy đủ an lạc mà tất cả trời, người chưa từng có.

Ví như đại địa mang chịu bốn gánh nặng. Đó là biển cả, núi non, cây cỏ và chúng sinh. Cũng vậy, thiện nam, thiện nữ nhiếp thọ chánh pháp thì có thể kham được bốn trọng nhiệm hơn đại địa kia. Đó là đối với các loài hữu tình rời xa bạn lành không nghe pháp

phạm các tội lỗi thì dùng căn lành trời, người để thành thục họ, với kẻ cầu Thanh văn, dạy họ Thanh văn thừa, với kẻ cầu Duyên giác dạy họ Duyên giác thừa và với kẻ cầu Đại thừa dạy họ Đại thừa.

Bạch Thế Tôn! Thiện nam, thiện nữ nhiếp thọ chánh pháp như vậy thì kham được bốn trọng nhiệm hơn cả đại địa, khắp vì chúng sinh làm bạn lành chẳng chờ mời, đại Bi thương xót làm lợi ích cho các loài hữu tình, là mẹ pháp của thế gian.

Ví như đại địa là chỗ sản sinh bốn thứ báu: Đó là các báu vô giá, thượng giá, trung giá và hạ giá. Cũng vậy, thiện nam, thiện nữ nhiếp thọ chánh pháp, các hữu tình gặp rồi thì được bốn báu lớn thù thắng nhất trong các thứ báu, đó là các hữu tình gặp bạn lành này rồi thì hoặc được căn lành trời, người, hoặc chứng Thanh văn, chứng Bích-chi-phật và hoặc được căn lành công đức Vô thượng thừa.

Bạch Thế Tôn! Xuất sinh báu lớn ấy thì gọi là chân thật nhiếp thọ chánh pháp.

Bạch Thế Tôn! Nói nhiếp thọ chánh pháp là chánh pháp không sai khác, nhiếp thọ chánh pháp không sai khác là nhiếp thọ chánh pháp.

Bạch Thế Tôn! Ba-la-mật-đa không sai khác, nhiếp thọ Ba-la-mật-đa không sai khác là nhiếp thọ chánh pháp. Nhiếp thọ chánh pháp là Ba-la-mật-đa. Vì sao? Vì thiện nam, thiện nữ nhiếp thọ chánh pháp, nếu đáng dùng bố thí để thành thục thì dùng bố thí cho đến xả thân mạng tùy thuận ý họ để thành thục họ cho họ an trụ nơi chánh pháp, đây gọi là Bố thí ba-la-mật-đa.

Nếu đáng dùng giới luật để thành thục thì thủ hộ sáu căn tịnh thân, ngữ, ý cho đến oai nghi tùy thuận ý họ mà thành thục họ cho hữu tình ấy an trụ chánh pháp, đây gọi là Giới ba-la-mật-đa.

Nếu người đáng dùng nhẫn nhục để thành thục, thì hoặc có bị người ấy mắng chửi hủy nhục chê bai não loạn liền dùng lòng không giận hờn và lòng làm lợi ích cùng sức nhẫn tối thượng cho đến nhan sắc cũng chẳng đổi khác tùy thuận ý người ấy để thành thục họ cho họ an trụ chánh pháp, đây gọi là Nhẫn ba-la-mật-đa.

Nếu người đáng dùng tinh tấn để thành thục thì đối với người ấy chẳng sinh lòng giải đãi hạ liệt, mà khởi lòng thích muốn tinh tấn

tối thượng, trong bốn oai nghi tùy thuận ý người ấy mà thành thục họ cho họ an trụ chánh pháp, đây là Tinh tấn ba-la-mật-đa.

Nếu người đáng dùng tĩnh lự để thành thục thì dùng tâm không tán loạn thành thục chánh niệm, việc đã làm trọn chẳng quên mất tùy thuận ý họ mà thành thục họ cho họ an trụ chánh pháp, đây gọi là tĩnh lự ba-la-mật-đa.

Nếu người đáng dùng trí tuệ để thành thục, người ấy vì lợi ích mà hỏi các pháp nghĩa thì dùng lòng không mỏi chán mà vì họ diễn nói tất cả các luận tất cả Minh xứ cho đến các thứ Công xảo xứ cho được cứu cánh, tùy thuận ý người ấy mà thành thục họ, cho họ an trụ chánh pháp, đây gọi là Trí tuệ ba-la-mật-đa.

Bạch Thế Tôn! Thế nên Ba-la-mật-đa không sai biệt, nhiếp thọ chánh pháp không sai biệt, nhiếp thọ chánh pháp tức là Ba-la-mật-đa.

Thắng Man phu nhân lại bạch:

–Bạch Thế Tôn! Nay con nương sức oai thần biện tài của Đức Phật sẽ nói về đại nghĩa. Mong Thế Tôn hứa khả.

Đức Phật dạy:

–Này Thắng Man! Ta cho phép ngươi nói.

Thắng Man phu nhân nói:

–Bạch Thế Tôn! Nhiếp thọ chánh pháp là nhiếp thọ chánh pháp không sai khác. Nhiếp thọ chánh pháp không sai khác là nhiếp thọ chánh pháp. Thiện nam, thiện nữ phải nhiếp thọ chánh pháp như vậy. Nếu thiện nam, thiện nữ nhiếp thọ chánh pháp vì chánh pháp mà xả bỏ thân mạng tài sản. Do xả bỏ thân thể nên những người ấy chứng sinh tử tối hậu lìa xa già, bệnh được Pháp thân Như Lai chẳng hư hoại thường hằng không biến đổi cứu cách tịch tĩnh chẳng thể nghĩ bàn. Do xả bỏ sinh mạng nên những người ấy chứng sinh tử tối hậu lìa hẳn sự chết được vô biên thường trụ, thành tựu các công đức lành chẳng thể nghĩ bàn, an trụ nơi tất cả Phật pháp thần biến, do xả bỏ tài sản nên những người ấy chứng sinh tử tối hậu vượt qua khỏi hữu tình không cùng tận, không tổn giảm quả báo viên mãn có đủ công đức trang nghiêm chẳng thể nghĩ bàn, được các loài hữu tình tôn trọng cúng dường.

Bạch Thế Tôn! Thiện nam, thiện nữ nhiếp thọ chánh pháp xả bỏ thân mạng tài được chư Như Lai thọ ký.

Bạch Thế Tôn! Lúc chánh pháp sắp diệt, có hàng Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di kết bè kết đảng phát khởi những tranh tụng, nếu thiện nam, thiện nữ dùng lòng chẳng siểm khúc chẳng khi dối mến thích chánh pháp nhiếp thọ chánh pháp mà vào trong nhóm bạn lành, người vào nhóm bạn lành này tất được chư Phật thọ ký.

Bạch Thế Tôn! Con thấy người nhiếp thọ chánh pháp có sức mạnh lớn như vậy, Đức Như Lai dùng làm con mắt dùng làm cội gốc pháp, dùng làm pháp dẫn đạo, dùng làm pháp thông đạt.

Đức Thế Tôn nghe Thắng Man phu nhân nói về nhiếp thọ chánh pháp có đại oai lực thì khen rằng:

–Đúng như vậy, đúng như vậy! Lành thay! Này Thắng Man! Đúng như lời ngươi nói, nhiếp thọ chánh pháp có oai lực lớn.

Như đại lực sĩ hơi chạm chà bóp ai thì người ấy đau đớn khổ lắm còn thêm bệnh nặng. Cũng vậy, giả sử chút phần nhiếp thọ chánh pháp cũng làm cho ma Ba-tuần đau đớn sầu não khóc rên than thở.

Này Thắng Man! Ta thường chẳng thấy một thiện pháp nào khác làm cho ma sầu não bằng nhiếp thọ chánh pháp một ít phần.

Này Thắng Man! Ví như ngưu vương hình sắc đoan chánh thân lượng đặc biệt lạ hơn hẳn các loài trâu khác. Cũng vậy, người tu Đại thừa nếu ít phần nhiếp thọ chánh pháp thì hơn hẳn tất cả pháp lành của hàng Thanh văn, Duyên giác.

Lại như núi Tu-di cao rộng trang nghiêm xinh đẹp hơn các núi khác, cũng vậy, người mới đến Đại thừa dùng lòng lợi ích chẳng màng đến thân mạng mà nhiếp thọ chánh pháp thì có thể vượt hơn tất cả căn lành của người ở lâu nơi Đại thừa mà đoái tiếc thân mạng.

Này Thắng Man! Thế nên phải dùng nhiếp thọ chánh pháp mà khai hóa tất cả hữu tình. Nhiếp thọ chánh pháp được phước lợi lớn và quả báo lớn.

Này Thắng Man! Trong vô số a-tăng-kỳ kiếp, ta ca ngợi nhiếp thọ chánh pháp như vậy được công đức vô lượng, vô biên. Nhiếp thọ

chánh pháp thì thành tựu vô lượng công đức như vậy.

Đức Phật bảo Thắng Man phu nhân:

–Nay ngươi lại nên diễn tả nhiếp thọ chánh pháp đã được ta nói mà tất cả chư Phật đồng ưa thích.

Thắng Man phu nhân bạch:

–Lành thay! Bạch Thế Tôn! Nhiếp thọ chánh pháp thì gọi là Đại thừa. Vì sao? Vì Đại thừa xuất sinh bao nhiêu pháp lành của tất cả Thanh văn, Duyên giác, thế gian và xuất thế gian.

Như ao A-nậu-đạt phát xuất tám sông lớn, cũng vậy, Đại thừa xuất sinh bao nhiêu pháp lành của tất cả Thanh văn, Duyên giác.

Lại như tất cả cây cỏ lùm rừng đều nương đại địa mà được sinh trưởng, cũng vậy, tất cả pháp lành của Thanh văn, Duyên giác đều nương Đại thừa mà được sinh trưởng. Vì thế nên an trụ Đại thừa, nhiếp thọ Đại thừa, tức là trụ và nhiếp bao nhiêu pháp lành của tất cả Thanh văn, Duyên giác, thế gian và xuất thế gian.

Như Đức Phật Thế Tôn đã nói sáu xứ: Đó là Chánh pháp trụ, Chánh pháp diệt, Biệt giải thoát, Tỳ-nại-gia, Chánh xuất gia, thọ Cụ túc. Vì Đại thừa mà Đức Phật nói sáu xứ ấy. Vì sao? Vì chánh pháp trụ là vì Đại thừa mà nói, Đại thừa trụ thì Chánh pháp trụ. Chánh pháp diệt là vì Đại thừa mà nói, Đại thừa diệt thì chánh pháp diệt. Biệt giải thoát và Tỳ-nại-da, hai pháp này tên khác mà nghĩa một. Tỳ-nại-da là Đại thừa học. Vì sao? Vì Phật mà xuất gia, thọ Cụ túc, thế nên khối giới Đại thừa là Tỳ-nại-da, là Chánh xuất gia, là thọ Cụ túc.

Bạch Thế Tôn! A-la-hán không có xuất gia không thọ Cụ túc. Vì sao? Vì A-la-hán chẳng vì Như Lai mà xuất gia thọ Cụ túc. A-la-hán có ý tưởng sợ hãi mà quy y Như Lai. Vì sao? Vì đối với tất cả hành A-la-hán có tưởng sợ hãi coi như người cầm kiếm muốn đến hại mình, do đây nên A-la-hán chẳng chứng được giải thoát an lạc cứu cánh.

Bạch Thế Tôn! Quy y nơi chẳng cầu quy y, như các chúng sinh không chỗ quy y, chúng nó sợ hãi nên tìm nơi quy y để được an ổn. Cũng vậy, vì có sợ hãi mà A-la-hán quy y nơi Như Lai.

Vì thế nên hàng A-la-hán, Bích-chi-phật còn có sinh pháp,

chưa lập phạm hạnh, chỗ làm chưa xong, sẽ còn có chỗ dứt diệt vì chưa cứu cánh. Họ còn cách xa Niết-bàn. Vì sao? Vì chỉ có Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác chứng được Niết-bàn thành tựu vô lượng, vô biên công đức chẳng thể nghĩ bàn, chỗ đáng dứt đã dứt hết cứu cánh thanh tịnh, được các loài hữu tình chiêm ngưỡng, vượt quá cảnh giới của Nhị thừa và Bồ-tát. Còn hàng A-la-hán thì chẳng phải như vậy. Nói rằng A-la-hán được Niết-bàn đó chỉ là phương tiện của Phật thôi. Thế nên A-la-hán cách Niết-bàn rất xa.

Đức Thế Tôn nói A-la-hán và Bích-chi-phật quán sát giải thoát bốn trí cứu cánh được rồi xong đó, đều là lời Tùy tha ý và thuyết Bất liễu nghĩa của Như Lai. Tại sao vậy? Có hai loại chết: Một là Phần đoạn, hai là Biến dịch. Chết phần đoạn là hữu tình tương tục, chết biến dịch là A-la-hán và Bích-chi-phật cùng bậc tự tại Bồ-tát được ý sinh thân cho đến Bồ-đề. Trong hai thứ chết ấy đem cái chết phần đoạn nói về A-la-hán và Bích-chi-phật là sinh nơi trí ngã sinh đã hết. Vì đã chứng được quả Hữu dư y nên sinh nơi trí phạm hạnh đã lập. Vì tất cả phàm phu ngu muội chẳng làm được, bảy hàng học nhân chưa làm xong và tương tục phiền não đã dứt rốt ráo, nên sinh nơi trí việc làm đã xong.

Bạch Thế Tôn! Nói rằng sinh chẳng thọ lấy thân sau, người trí bảo là A-la-hán và Bích-chi-phật chẳng dứt được tất cả phiền não, trí họ chẳng biết rõ tất cả sự thọ sinh. Vì sao? Vì A-la-hán và Bích-chi-phật còn có thừa phiền não chẳng dứt hết nên chẳng biết rõ được tất cả thọ sinh vậy.

Phiền não có hai loại, đó là Trụ địa phiền não và Khởi phiền não.

Trụ địa phiền não có bốn thứ, đó là Kiến nhất xứ trụ địa phiền não, Dục ái trụ địa phiền não, Sắc ái trụ địa phiền não và Hữu ái trụ địa phiền não.

Bạch Thế Tôn! Bốn thứ trụ địa ấy sinh ra tất cả Biến khởi phiền não. Khởi phiền não nghĩa là sát-na sát-na cùng tâm tương ứng.

Bạch Thế Tôn! Vô minh trụ địa từ vô thỉ đến nay chẳng tương ưng với tâm.

Bạch Thế Tôn! Sức của bốn trụ địa phiền não làm nơi nương

tựa cho Biến khởi phiền não, nhưng sánh với Vô minh địa thì tính toán thí dụ cũng không sao bì kịp.

Đúng vậy, đối với Hữu ái trụ địa phiền não thì sức lực của Vô minh trụ địa rất lớn. Ví như Ma vương và chúng quyến thuộc có sắc lực oai đức hơn hẳn chúng trời Tha hóa tự tại. Cũng vậy, Vô minh trụ địa hơn hẳn bốn trụ địa hằng hà sa số lần, nó làm chỗ nương tựa cho phiền não và cũng làm cho bốn thứ phiền não còn mãi. Trí của Thanh văn và Duyên giác chẳng dứt được Vô minh trụ địa, chỉ có trí của Như Lai mới đoạn trừ hết được.

Bạch Thế Tôn! Đúng vậy, đúng vậy! Sức lực của Vô minh trụ địa rất lớn.

Lại như thủ làm duyên nghiệp nhân hữu lậu sinh ra ba cõi, cũng vậy, Vô minh trụ địa làm duyên nghiệp nhân vô lậu sinh ra tùy ý sinh thân của A-la-hán, Bích-chi-phật và đại lực Bồ-tát. Ba bậc này tùy ý sinh thân và nghiệp vô lậu đều lấy Vô minh trụ địa làm chỗ nương tựa, dù là sở duyên nhưng cũng có thể làm duyên. Bạch Thế Tôn! Thế nên tùy ý sinh thân và nghiệp vô lậu đều dùng Vô minh trụ địa làm duyên đồng như Hữu ái trụ địa phiền não.

Bạch Thế Tôn! Hữu ái trụ địa chẳng đồng nghiệp với Vô minh trụ địa. Sự phân ly của Vô minh trụ địa khác với sự phân ly của bốn trụ địa. Khác bốn trụ địa ở đây, chỉ có Phật dứt được hết. Vì sao? Vì A-la-hán và Bích-chi-phật dứt bốn trụ địa mà đối với lậu tận lực chẳng được tự tại, chẳng hiện chứng được. Thế nên A-la-hán, Bích-chi-phật cho đến các Bồ-tát tối hậu hữu vẫn còn bị Vô minh trụ địa ngăn che, nên đối với tất cả các pháp đều không thấu triệt, không thấy. Vì chẳng biết chẳng thấy nên đáng dứt chẳng dứt, đáng hết chẳng hết. Vì ở nơi các pháp ấy chẳng dứt chẳng hết nên được hữu dư giải thoát mà chẳng phải nhất thiết giải thoát, được hữu dư thanh tịnh mà chẳng phải nhất thiết thanh tịnh, được hữu dư công đức mà chẳng phải nhất thiết công đức.

Bạch Thế Tôn! Vì chỉ được hữu dư nên ở nơi Thánh đế, các bậc ấy biết Khổ hữu dư, dứt Tập hữu dư, chứng Diệt hữu dư và tu Đạo hữu dư.

Nếu còn là biết Khổ hữu dư, dứt Tập hữu dư, chứng Diệt hữu

dư và tu Đạo hữu dư, thì gọi là thiểu phần diệt độ, chứng thiểu phần Niết-bàn hướng đến Niết-bàn giới.

Nếu biết tất cả Khổ, dứt tất cả Tập, chứng tất cả Diệt và tu tất cả Đạo, thì bậc này ở nơi thế gian vô thường, bại hoại chứng được Niết-bàn thường tịch thanh tịnh, bậc này ở nơi thế gian không che chở, không nương tựa làm nơi che chở, nương tựa cho thế gian.

Vì sao? Vì người ở nơi các pháp mà thấy có cao thấp thì chẳng chứng được Niết-bàn. Trí tuệ bình đẳng, giải thoát bình đẳng, thanh tịnh bình đẳng mới chứng được Niết-bàn. Vì thế nên Niết-bàn gọi là Nhất vị bình đẳng, đó là vị giải thoát.

Bạch Thế Tôn! Nếu vô minh trụ địa chẳng dứt, chẳng hết thì chẳng chứng được Niết-bàn Nhất vị bình đẳng. Vì sao? Vì vô minh trụ địa chẳng dứt, chẳng hết thì hơn hằng hà sa số những pháp sai lầm sẽ đáng dứt còn chẳng dứt, đáng hết còn chẳng hết. Vì còn hơn hằng hà sa số những pháp sai lầm chẳng dứt chẳng hết nên quá hằng hà sa số các pháp công đức chẳng trọn chẳng chứng được. Thế nên Vô minh trụ địa là nơi sinh ra các tùy phiền não, tất cả pháp lỗi lầm đáng dứt đáng hết. Từ đó sinh ra phiền não chướng tâm, phiền não chướng chỉ, phiền não chướng quán, phiền não chướng tĩnh lự, cho đến chướng Tam-ma-đề gia hạnh trí quả chứng mười Lực, bốn Vô sở úy.

Hơn cả hằng hà sa số các phiền não, các khởi phiền não mà trí kim cang Đẳng chánh giác của Như Lai có thể dứt diệt, tất cả đều nương nơi Vô minh trụ địa, vì Vô minh trụ địa làm nhân duyên vậy.

Bạch Thế Tôn! Từ nơi đó khởi lên các phiền não, sát-na sát-na cùng tâm tương ứng. Từ vô thỉ đến nay Vô minh trụ địa chẳng tương ứng với tâm.

Bạch Thế Tôn! Ví như tất cả giống của cây cỏ đều nương nơi đại địa mà sinh trưởng, nếu đại địa hư hoại thì chúng nó cũng hư hoại.

Cũng vậy, hơn hằng hà sa số các pháp đáng được dứt diệt bởi được trí Kim cang Đẳng chánh giác của Như Lai đều nương nơi Vô minh trụ địa mà sinh trưởng, nếu Vô minh trụ địa đoạn diệt hết thì

các pháp phiền não ấy cũng đoạn diệt hết. Vì hơn hằng hà sa số các pháp đáng đoạn diệt cùng tất cả phiền não và khởi phiền não đã đoạn diệt hết nên chứng được quá hằng hà sa số các pháp chư Phật chẳng thể nghĩ bàn, ở nơi các pháp chứng được vô ngại thần thông, được các trí kiến, rời lìa tất cả sai lầm, được tất cả công đức, làm Đại Pháp Vương tự tại nơi tất cả pháp, chứng bậc đối với tất cả pháp Nhất thiết pháp tự tại, như Sư tử hống rằng: “Ngã sinh đã hết, phạm hạnh đã lập, việc làm đã xong, chẳng còn thọ thân sau.” Do đó nên Đức Thế Tôn dùng Sử tử hống, y theo ý nghĩa rốt ráo mà nói thẳng như vậy.

Bạch Thế Tôn! Trí chẳng thọ thân sau ấy có hai loại. Những gì là hai?

1. Chư Phật Như Lai dùng sức điều ngự hàng phục bốn ma, ra khỏi các thế gian được các loài hữu tình chiêm ngưỡng, chứng Pháp thân thanh tịnh chẳng thể nghĩ bàn, đối với bậc sở tri được pháp tự tại tối thắng vô thượng, không còn bậc nào cao hơn phải làm, không còn địa vị nào cao hơn để đạt tới nữa, đầy đủ mười Trí lực bước lên bậc Tối thắng vô úy, nơi tất cả pháp quan sát vô ngại như Sư tử hống chẳng thọ thân sau.

2. A-la-hán và Bích-chi-phật khi vượt qua được vô lượng sinh tử đầy sợ hãi, thọ vui giải thoát, tự nghĩ rằng: “Nay ta đã rời lìa sinh tử đầy sợ hãi, không còn nhận chịu các sự khổ.”

Bạch Thế Tôn! Hàng A-la-hán và Bích-chi-phật quan sát như vậy rồi chẳng thọ thân sau, nhưng họ chẳng chứng được Niết-bàn tịch diệt đệ nhất, vì họ ở nơi các bậc chưa chứng đắc, chẳng gặp được pháp để có thể hiểu biết rằng: “Nay ta chứng được bậc Hữu dư y, thì quyết định sẽ chứng đắc Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.”

Vì sao? Vì Thanh văn và Duyên giác đều nhập vào Đại thừa, mà Đại thừa là Phật thừa, thế nên Tam thừa tức là Nhất thừa. Người chứng Nhất thừa thì được Vô thượng Bồ-đề. Vô thượng Bồ-đề tức là Niết-bàn. Nói Niết-bàn đây tức là Pháp thân thanh tịnh của Như Lai. Người chứng được Pháp thân tức là Nhất thừa, không khác Như Lai, không khác Pháp thân. Nói Như Lai ấy tức là Pháp thân. Người

chứng Pháp thân cứu cánh tức là Nhất thừa cứu cánh. Người được Nhất thừa cứu cánh tức là rời lìa tương tục.

Vì sao? Bạch Thế Tôn! Vì Như Lai thường trụ không hạn lượng bằng với hậu thế. Như Lai hay dùng đại Bi vô hạn, thệ nguyện vô hạn đem lợi ích lại cho thế gian. Người nói như trên đây thì gọi là lời nói phải.

Nếu lại nói rằng Như Lai là thường còn, là pháp vô tận, là chỗ nương tựa cứu cánh của tất cả thế gian thì cũng là lời nói phải.

Vì thế nên Như Lai đối với thế gian không có sự che chở, không có chỗ nương tựa, làm chỗ quy y vô tận, chỗ quy y thường trụ, chỗ quy y cứu cánh mãi đến về sau.

Nói rằng pháp Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác ấy là đạo Nhất thừa, Tăng là chúng tam thừa, hai chỗ quy y này chẳng phải là Cứu cánh quy y mà gọi là Thiểu phần quy y.

Vì sao? Vì nói đạo Nhất thừa, chứng được Pháp thân cứu cánh rồi sau đó không còn nói đạo Nhất thừa. Chúng Tam thừa vì có nỗi sợ hãi nên quy y Như Lai cầu xuất gia tu học, vì có chỗ tạo tác, hướng đến Vô thượng Bồ-đề. Thế nên Pháp và Tăng chẳng phải chỗ quy y cứu cánh, mà là chỗ quy y hữu hạn.

Nếu các hữu tình được Như Lai điều phục, quy y nơi Như Lai, được thấm nhuần đạo pháp, sinh lòng tin ưa mà quy y nơi Pháp và Tỳ-kheo Tăng. Hai sự quy y này do pháp thấm nhuần mà Tín nhập quy y.

Như Lai ấy chẳng phải pháp thấm nhuần tín nhập quy y. Nói Như Lai ấy là Chân thật quy y.

Hai sự quy y kia cứ đối với nghĩa chân thật thì gọi là cứu cánh quy y Như Lai. Vì sao? Vì Như Lai chẳng khác với hai sự quy y ấy, thế nên quy y Như Lai tức là tam quy y.

Vì sao? Vì nói đạo nhất thừa, là nói Như Lai thành tựu đủ bốn vô sở úy như Sư tử hống.

Nếu chư Như Lai tùy theo sở dục của người mà dùng phương tiện nói pháp Nhị thừa thì đó cũng là Đại thừa. Bởi Đệ nhất nghĩa không có Nhị thừa. Nhị thừa ấy đồng vào Nhất thừa. Nhất thừa ấy tức là Thắng nghĩa thừa.

Bạch Thế Tôn! Hàng Thanh văn và Duyên giác khi mới chứng Thánh đế chẳng phải dùng nhất trí mà đoạn trừ các trụ địa phiền não, cũng chẳng phải dùng nhất trí chứng các công đức như tứ biến tri… cũng chẳng phải dùng pháp hay khéo biết rõ nghĩa bốn pháp này.

Bạch Thế Tôn! Nơi trí xuất thế không có bốn trí tuần tự đến, tuần tự duyên. Trí xuất thế không có pháp lần lượt đạt đến, như Kim cang dụ.

Bạch Thế Tôn! Hàng Thanh văn và Duyên giác dùng các thứ trí Thánh đế để đoạn trừ các trụ địa, họ lại thấy có trí Xuất thế đệ nhất nghĩa.

Chỉ có Đức Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác dùng trí không tánh chẳng thể nghĩ bàn đoạn diệt được vỏ của tất cả phiền não. Trí đoạn diệt được vỏ phiền não cứu cánh ấy gọi là trí Xuất thế đệ nhất nghĩa, chẳng phải cảnh giới của hàng Thanh văn và Duyên giác. Trí Thánh đế sơ khởi chẳng phải trí cứu cánh, mà là trí hướng đến Vô thượng Bồ-đề.

Bạch Thế Tôn! Chân Thánh đế nghĩa ấy thì chẳng phải thuộc về Nhị thừa. Vì sao? Vì hàng Thanh văn và Duyên giác chỉ thành tựu được ít phần công đức, mà gọi là Thánh.

Nói rằng Thánh đế ấy chẳng phải là đế của hàng Thanh văn, Duyên giác, và công đức của họ.

Mà Thánh đế này, chỉ có Như Lai giác ngộ được rồi đem diễn nói khai thị cho thế gian, chúng sinh bị vô minh bao phủ, do đây mà gọi là Thánh đế.

Bạch Thế Tôn! Thánh đế này rất sâu, rất vi diệu, khó thấy khó rõ, chẳng thể phân biệt, chẳng phải cảnh giới suy lường, tất cả thế gian chẳng tin hiểu được, chỉ có Như Lai là biết rõ. Vì sao? Vì Thánh đế này nói về Như Lai tạng rất sâu xa, mà Như Lai tạng là cảnh giới Phật, chẳng phải cảnh giới của hàng Thanh văn, Duyên giác.

Từ nơi Như Lai tạng mà nói Thánh đế nghĩa, Như Lai tạng này rất sâu xa vi diệu, Thánh đế được nói ra ấy cũng rất sâu xa vi diệu. Khó thấy khó, rõ chẳng thể phân biệt, chẳng phải cảnh giới tư lương, tất cả thế gian khó tin hiểu, chỉ có Như Lai mới biết rõ.

Nếu ở nơi Như Lai tạng bị trói buộc bởi vô lượng phiền não mà chẳng nghi hoặc thì đối với vấn đề Như Lai pháp thân tạng ra khỏi tất cả phiền não cũng không nghi hoặc.

Bạch Thế Tôn! Nếu có ai đối với Như Lai tạng này và đối với Như Lai pháp thân, cảnh giới bí mật không thể nghĩ bàn của Phật mà tâm được cứu cánh, thì đối với hai nghĩa Thánh đế đã nói kia hay tin hay hiểu, hay sinh thắng giải.

Những gì là hai nghĩa Thánh đế? Đó là Hữu tác Thánh đế và Vô tác Thánh đế.

Hữu tác Thánh đế là nghĩa bốn Thánh đế chẳng viên mãn. Vì sao? Vì không phải nhân cái khác mà có thể biết được tất cả Khổ, dứt được tất cả Tập, chứng được tất cả Diệt, tu được tất cả Đạo. Do đó nên chẳng biết hữu vi, vô vi và Niết-bàn.

Vô tác Thánh đế là nói nghĩa bốn Thánh đế viên mãn. Vì sao? Vì có thể dùng sức chính mình biết được tất cả Khổ, dứt được tất cả Tập, chứng được tất cả Diệt, tu được tất cả Đạo.

Như vậy là có tám nghĩa Thánh đế, Như Lai chỉ đem bốn Thánh đế ra nói. Đối với nghĩa của bốn Thánh đế vô tác này chỉ có Đức Như Lai là đạt được kết quả cứu cánh, chẳng phải sức lực của A-la-hán và Bích-chi-phật đạt đến được. Vì sao? Vì chẳng phải các pháp thắng liệt hạ trung thượng mà có thể chứng được Niết-bàn.

Thế nào là Như Lai đối với vô tác Thánh đế đạt được kết quả cứu cánh? Chư Như Lai biết khắp tất cả khổ, dứt hẳn khổ tập bị nhiếp bởi tất cả phiền não và khởi phiền não, chứng được khổ diệt, sở hữu của tất cả khối ý sinh thân và tu tất cả đạo khổ diệt.

Bạch Thế Tôn! Chẳng phải hoại mất pháp mà gọi là khổ diệt. Nói khổ diệt là nói vô thủy, vô tác, vô khởi, vô tận, thường trụ bất động bản tánh thanh tịnh ra khỏi vỏ phiền não.

Bạch Thế Tôn! Chư Phật Như Lai thành tựu hơn cả hằng hà sa số pháp không thể nghĩ bàn, đủ trí giải thoát gọi là Pháp thân. Pháp thân này chẳng rời xa phiền não thì gọi là Như Lai tạng. Như Lai tạng đây là trí Như Lai không tánh mà tất cả hàng Thanh văn và Duyên giác chưa hề thấy chưa hề chứng, chỉ có Phật thấy biết rõ và chứng được.

Bạch Thế Tôn! Trí không tánh Như Lai tạng này lại có hai loại, đó là không và bất không Như Lai tạng. Không Như Lai tạng là Như Lai tạng rời lìa nơi trí chẳng giải thoát tất cả phiền não. Bất không Như Lai tạng là Như Lai tạng có hằng hà sa số pháp không thể nghĩ bàn, trí Phật giải thoát.

Bạch Thế Tôn! Hai thứ không trí này các đại Thanh văn do tin mà được vào. Trí không tánh của tất cả hàng Thanh văn và Duyên giác đối với cảnh giới bốn điên đảo luôn phan duyên mà chuyển hiện. Do đó nên đối với tất cả khổ diệt ấy, tất cả hàng Thanh văn và Duyên giác chưa hề thấy chưa hề chứng, chỉ có Phật hiện chứng, đoạn diệt các phiền não, tu tất cả đạo khổ diệt.

Bạch Thế Tôn! Trong bốn Thánh đế, ba vô thường một thường trụ. Vì ba đế nhập vào trong tướng hữu vi, tướng hữu vi là vô thường. Vô thường ấy là pháp hư vọng, pháp hư vọng thì không chân thật, không thường trú, không phải chỗ để nương. Do Đệ nhất nghĩa nên ba đế ấy chẳng phải chân thật, chẳng phải thường trú, chẳng phải chỗ nương tựa.

Bạch Thế Tôn! Một đế khổ diệt lìa xa tướng hữu vi, lìa tướng hữu vi là tánh thường trụ, tánh thường trụ chẳng phải pháp hư vọng, chẳng phải pháp hư vọng là chân thật, là thường trú, là chỗ nương tựa. Do thắng nghĩa nên Khổ diệt đế là chân thật, là thường trú, là chỗ nương tựa.

Khổ diệt đế này không thể nghĩ bàn, vượt quá cảnh giới tâm thức của các hữu tình, cũng chẳng phải trí của hàng Thanh văn và Duyên giác có thể sánh kịp.

Ví như người sinh ra đã bị mù, chẳng thấy được các màu sắc, trẻ sơ sinh bảy ngày chẳng thấy mặt trời. Cũng vậy, Khổ diệt đế chẳng phải cảnh giới sở duyên của tâm thức hàng phàm phu, mà cũng chẳng phải cảnh giới của hàng Thanh văn và Duyên giác.

Tâm thức hàng phàm phu có hai biên kiến. Trí của hàng Thanh văn và Duyên giác thì gọi là tịnh trí. Nói biên kiến đó, nghĩa là phàm phu đối với năm thủ uẩn chấp chặt làm ngã rồi sinh ra phân biệt sai khác, đó là thường kiến và đoạn kiến, hai thứ kiến chấp.

Bạch Thế Tôn! Nếu lại có ai thấy sinh tử là vô thường, Niết-bàn là thường, thì chẳng phải kiến chấp đoạn thường mà gọi là chánh kiến.

Vì sao? Vì kẻ kế đạt ấy thấy các thân căn và phân biệt tư duy hiện pháp thấy có diệt hoại, với thân tương tục họ chẳng biết được, là kẻ mù không mắt trí tuệ nên phát khởi đoạn kiến; với tâm tương tục sát-na diệt hoại, họ ngu tối chẳng biết cảnh giới ý thức nên khởi sinh thường kiến. Nhưng những nghĩa ấy vượt quá các phân biệt và kiến thức hạ liệt, do hàng ngu phu vọng sinh ý tưởng khác biệt rồi điên đảo chấp trước cho là đoạn, là thường.

Bạch Thế Tôn! Hàng hữu tình điên đảo đối với năm ấm vô thường tưởng là thường, khổ tưởng là lạc, vô ngã tưởng là ngã, bất tịnh tưởng là tịnh.

Hàng Thanh văn và Duyên giác có tịnh trí, đối với cảnh giới và Pháp thân của Phật chưa hề thấy được, nhưng vì tin Như Lai nên đối với Như Lai sinh ra ý tưởng là thường, là lạc, là ngã, là tịnh, đây chẳng phải kiến chấp điên đảo mà là chánh kiến. Vì sao? Vì Như Lai pháp thân là Thường ba-la-mật-đa, là Lạc ba-la-mật-đa, là Ngã ba-la-mật-đa, là Tịnh ba-la-mật-đa.

Nếu các hữu tình có kiến giải như trên đây thì gọi là chánh kiến. Nếu là người chánh kiến thì gọi là chân Phật tử, từ miệng Phật sinh, từ chánh pháp sinh, từ pháp hóa sinh, được phần pháp của Phật.

Bạch Thế Tôn! Nói rằng tịnh trí ấy là Trí ba-la-mật-đa của hàng Thanh văn và Duyên giác. Tịnh trí này đối với Khổ diệt đế vẫn không phải cảnh giới, huống gì Khổ diệt đế là sở hành của bốn trí nhập lưu. Vì sao? Vì hàng Tam thừa sơ nghiệp, nếu không ngu pháp, có thể đối với nghĩa ấy sẽ chứng đắc, giác ngộ.

Bạch Thế Tôn! Do nghĩa gì mà nói bốn nhập lưu?

Bạch Thế Tôn! Bốn nhập lưu này là pháp thế gian. Chỉ có một nhập lưu đối với các nhập lưu là hơn hết là trên hết, bởi Đệ nhất nghĩa là nhập lưu, là quy y, là Khổ diệt đế.

Bạch Thế Tôn! Sinh tử ấy nương tựa Như Lai tạng. Do Như Lai tạng nên nói rằng tiền tế chẳng biết được.

Bạch Thế Tôn! Do có Như Lai tạng nên có sinh tử, đây là lời nói phải.

Bạch Thế Tôn! Sinh tử ấy, các thọ căn diệt vô gián tương tục thọ căn kế khởi, gọi đó là sinh tử.

Bạch Thế Tôn! Hai pháp sinh tử là Như Lai tạng, nơi pháp thế tục gọi đó là sinh tử.

Bạch Thế Tôn! Nói rằng tử là các thọ căn diệt và sinh là các thọ căn khởi. Như Lai tạng thì chẳng sinh chẳng tử, chẳng thăng chẳng trụy, rời lìa tướng hữu vi.

Bạch Thế Tôn! Như Lai tạng ấy thường hằng chẳng hoại, nên Như Lai tạng là y, là trì, là kiến lập cho tạng trí chẳng lìa giải thoát và cũng là y, trì, kiến lập cho các pháp hữu vi trí rời lìa chẳng giải thoát.

Bạch Thế Tôn! Nếu không có Như Lai tạng thì không có chán khổ vui cầu Niết-bàn. Vì sao? Vì đối với sáu thức này và cảnh sở tri, bảy pháp như vậy không dừng lại ở sát-na nào, không nhận chịu các khổ, không nhàm chán nguyện cầu Niết-bàn. Như Lai tạng ấy là pháp không có tiền tế, không sinh không diệt, pháp nhó nhận chịu các khổ, nó là nhàm khổ nguyện cầu Niết-bàn.

Bạch Thế Tôn! Như Lai tạng ấy chẳng phải là có ngã nhân chúng sinh, thọ giả. Như Lai tạng ấy chẳng phải là cảnh sở hành của các hữu tình thân kiến, điên đảo và không kiến.

Bạch Thế Tôn! Như Lai tạng ấy là Pháp giới tạng, Pháp thân tạng, Xuất thế gian tạng, tánh thanh tịnh tạng, là Bản tánh thanh tịnh.

Như chỗ con hiểu thì Như Lai tạng ấy dù bị khách trần phiền não làm ô nhiễm vẫn còn là cảnh giới Như Lai không thể nghĩ bàn. Vì sao? Vì trong sát-na từng tâm bất thiện, tâm thiện cùng khách trần phiền não chẳng ô nhiễm được Như Lai tạng. Vì sao? Vì phiền não chẳng chạm đến tâm, mà tâm cũng chẳng chạm đến phiền não. Pháp chẳng chạm xúc làm sao có thể nhiễm được tâm.

Bạch Thế Tôn! Vì có phiền não nên có tâm tùy nhiễm. Tùy theo phiền não nhiễm ấy khó hiểu khó rõ. Chỉ có Phật Thế Tôn là mắt, là trí, là cội rễ pháp, là tôn thượng, là Đạo Sư, là chỗ nương tựa

của chánh pháp mới như thực thấy biết thôi.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn khen ngợi Thắng Man phu nhân:

–Lành thay, lành thay! Đúng như lời ngươi vừa nói. Tánh thanh tịnh tâm tùy theo phiền não nhiễm khó rõ biết được.

Này Thắng Man! Còn có hai thứ pháp khó rõ biết được, đó là tánh thanh tịnh tâm khó rõ biết được và tâm ấy bị phiền não ô nhiễm cũng khó rõ biết được. Hai pháp này, ngươi và Bồ-tát thành tựu đại pháp mới có thể nghe hiểu nhận lãnh. Các hàng Thanh văn do nơi tín tâm mà hiểu được.

Này Thắng Man! Nếu các đệ tử ta, người có tăng thượng tín tâm tùy thuận pháp trí thì ở nơi pháp này mà được cứu cánh.

Thuận pháp trí là quán sát căn thức và cảnh, quán sát nghiệp báo, quán sát trạng thái miên man của A-la-hán, quán sát tâm tự tại ưa thích thiền duyệt, quán sát Thánh thần thông biến của Thanh văn và Duyên giác, do thành tựu năm pháp quán sát thiện xảo này nên hiện tại và vị lai các hàng Thanh văn đệ tử do nơi tăng thượng tín tâm tùy thuận pháp trí khéo hiểu rõ được tánh thanh tịnh tâm bị phiền não ô nhiễm mà được cứu cánh.

Này Thắng Man! Cứu cánh này là nhân của Đại thừa, nay ngươi nên biết! Người tin Như Lai thì đối với pháp sâu xa, vi diệu chẳng sinh lòng phỉ báng.

Thắng Man phu nhân bạch:

–Bạch Thế Tôn! Còn có các nghĩa hay đem lại nhiều lợi ích, con sẽ nương sức oai thần của Đức Phật mà diễn nói các ý nghĩa ấy.

Đức Phật bảo:

–Lành thay! Nay cho phép ngươi nói.

Thắng Man phu nhân nói:

–Có ba hạng thiện nam, thiện nữ đối với pháp sâu xa, vi diệu rời bỏ sự tự phá hoại, sinh nhiều công đức vào đạo Đại thừa:

1. Người thành tựu sâu xa pháp trí.

2. Người thành tựu tùy thuận pháp trí.

3. Người đối với pháp sâu xa này chẳng hiểu rõ được, mà kính

tôn Đức Như Lai, chỉ có Đức Phật mới biết được, đây chẳng phải cảnh giới của mình.

Trừ ba hạng người này, các hữu tình khác đối với pháp sâu xa, vi diệu tùy theo chỗ mình nắm lấy mà chấp trước vọng thuyết, chống trái chánh pháp, huân tập chủng tử hủ bại các ngoại đạo. Dù họ ở phương khác cũng phải đến đó điều phục những kẻ hủ bại ấy. Tất cả trời, người phải cùng nhau điều phục họ.

Nói lời ấy xong, Thắng Man phu nhân và các quyến thuộc đảnh lễ chân Phật.

Đức Phật khen rằng:

–Lành thay! Thắng Man đối với pháp sâu xa, vi diệu phương tiện bảo vệ, hàng phục oán địch, khéo có thể thông đạt. Ngươi đã gần gũi trăm ngàn câu-chi chư Phật Như Lai nên có thể nói được nghĩa ấy.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn phóng quang minh thù thắng chiếu khắp đại chúng, hiện thân lên hư không cao bảy cây Đa-la, dùng sức thần thông chân bước trên hư không trở về thành Xá-vệ.

Thắng Man phu nhân và các quyến thuộc chắp tay hướng về Đức Như Lai chiêm ngưỡng không chán, mắt không tạm rời cho đến khi quá tầm nhìn, tất cả đều vui mừng hớn hở cùng nhau ca ngợi công đức của Như Lai và đồng nhất tâm niệm Phật, trở về thành Vô đấu khuyên vua Hữu Xưng kiến lập Đại thừa. Nữ nhân trong thành từ bảy tuổi trở lên đều được Thắng Man phu nhân đem Đại thừa giáo hóa. Vua Hữu Xưng cũng đem Đại thừa giáo hóa các nam tử từ bảy tuổi trở lên. Nhân dân cả nước đều học pháp Đại thừa.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn vào rừng Thệ-đa gọi Tôn giả A-nan và nghĩ đến Thiên đế Thích. Ứng theo tâm nghĩ của Phật, Thiên đế Thích cùng quyến thuộc chư Thiên đều đến chỗ Đức Phật.

Đức Thế Tôn bảo Thiên đế Thích:

–Này Kiều-thi-ca! Ông nên thọ trì kinh này rồi diễn thuyết khai thị cho chư Thiên cõi Đao-lợi để họ được an lạc.

Đức Thế Tôn lại bảo Tôn giả A-nan:

–Ông cũng thọ trì vì hàng bốn chúng mà phân biệt diễn thuyết.

Thiên đế Thích bạch:

–Bạch Thế Tôn! Kinh này sẽ đặt tên là gì và phụng trì thế nào?

Đức Phật dạy:

–Này Kiều-thi-ca! Kinh này thành tựu vô lượng, vô biên công đức, năng lực của Thanh văn và Duyên giác đều không quán sát rốt ráo được huống là các hữu tình khác. Nên biết rằng kinh này là khối đại công đức rất sâu xa vi diệu. Nay sẽ vì ông mà nói lược tên kinh. Lắng nghe, lắng nghe! Khéo suy nghĩ nhớ lấy!

Thiên đế Thích và Tôn giả A-nan đồng bạch:

–Lành thay! Đức Thế Tôn! Kính vâng thọ giáo.

Đức Phật dạy:

–Kinh này tán thán Như Lai chân thật công đức, phải thọ trì như vậy. Kinh này nói về mười điều hoằng thệ không thể nghĩ bàn, phải thọ trì như vậy. Kinh này dùng một đại nguyện nhiếp tất cả nguyện, phải thọ trì như vậy. Kinh này nói về nhiếp thọ chánh pháp không thể nghĩ bàn, phải thọ trì như vậy. Kinh này nói về sự hội nhập Nhất thừa, phải thọ trì như vậy. Kinh này nói về vô biên tế, phải thọ trì như vậy. Kinh này nói về Như Lai tạng, phải thọ trì như vậy. Kinh này nói về Phật pháp thân, phải thọ trì như vậy. Kinh này nói về nghĩa không tánh che ẩn chân thật, phải thọ trì như vậy. Kinh này nói về nghĩa một Thánh đế, phải thọ trì như vậy. Kinh này nói về một sở y thường trụ bất động tịch tĩnh, phải thọ trì như vậy. Kinh này nói về điên đảo chân thật, phải thọ trì như vậy. Kinh này nói về tự tánh thanh tịnh tâm bị phiền não che ẩn, phải thọ trì như vậy. Kinh này nói về chân Phật tử, phải thọ trì như vậy. Kinh này nói về Thắng Man phu nhân chánh sư tử hống, phải thọ trì như vậy.

Lại nữa, này Kiều-thi-ca! Những điều kinh này giảng nói dứt tất cả nghi hoặc, quyết định liễu nghĩa nhập vào đạo Nhất thừa.

Này Kiều-thi-ca! Nay đem kinh Thắng Man phu nhân sư tử hống đã được nói đây giao phó cho ngươi mãi đến thời gian chánh pháp còn tồn tại, nên đem diễn thuyết khai thị khắp mười phương.

Thiên đế Thích bạch:

–Lành thay, Đức Thế Tôn! Kính vâng thọ giáo.

Bấy giờ Thiên đế Thích, Tôn giả A-nan và các chúng trong đại hội, Trời, Người, A-tu-la, Càn-thát-bà… nghe lời Phật dạy đều rất vui mừng tín thọ phụng hành.

❧

Kinh Đại Bảo Tích - Quyển 120- Pháp Hội 49: Tiên Nhân Quảng Bác

KINH ĐẠI BẢO TÍCH

QUYỂN 120

Hán dịch: Đời Đại Đường, Tam tạng Pháp sư Bồ-đề-lưu-chí.

Pháp hội 49: TIÊN NHÂN QUẢNG BÁC

Tôi nghe như vầy:

Một thời Phật ở tại thành Vô đấu chiến trên bờ sông Hằng, có vô lượng chúng Tỳ-kheo như các Tôn giả A-nan, Ma-ha Ca-diếp, Xá-lợi-phất, Bạc-câu-la, Ly-bà-đa, A-nhã Kiều-trần-như… Các Tôn giả này việc nên làm đã xong, rời các trần nhiễm, phiền não đã hết, chẳng còn thoái chuyển. Các Tôn giả này luôn tọa thiền, tụng niệm, kinh hành không tạm lười nghỉ, hoặc như bầy nai đi đứng yên lặng, hoặc ở trong rừng thường nhập thiền định. Các Tôn giả này an trụ nơi giáo pháp sáng suốt của Như Lai, điều phục sáu căn được Vô sở úy.

Bấy giờ rừng Ta-la nhánh lá rậm rợp, hoa thơm trải đất. Những chim Câu-chỉ-la, chim Ca-lăng-tần-già, ngỗng chúa, bầy ong bay đậu kêu hót hòa nhã có thể làm cho các chúng sinh rời lìa hôn trầm giải đãi.

Lúc đó Đức Như Lai bảo các Tỳ-kheo:

–Này các Tỳ-kheo! Các ông phải siêng thực hành việc được làm, lấy giới luật oai nghi để tự che chở cho mình.

Liền lúc ấy phương Tây bỗng nhiên chói sáng như ánh sáng mặt trời.

Vì chưa ly dục, Tôn giả A-nan bạch:

–Bạch Thế Tôn! Ánh sáng này là tướng gì?

Đức Phật dạy:

–Này A-nan! Đây là Pháp tử của Hắc Hương bậc tối thắng thượng năm thông tiên, tên là Quảng Bác. Tiên nhân này tiết thực

xấu gầy, thân thể không được sáng cùng chung với năm trăm người đồng hành như là tiên Bất Bạch, tiên Thiên Nhân, tiên Chiêm-ba-dã-na, tiên Đơn-trà-dã-na, tiên Ca-ma-dã-na, tiên Mê-khư-na-tư, tiên Nghi Vị, tiên Độ La… Trước sau vây quanh sẽ đến chỗ ta.

Bấy giờ, Tiên nhân Quảng Bác từ xa thấy Đức Thế Tôn thân tâm tịch tĩnh ở tại rừng rậm được các Tỳ-kheo hầu hạ, liền tự nghĩ rằng: “Lạ thay! Bậc Tôn Quý Nhất Thiết Trí thân tướng đầy đủ, bỏ ngôi vua Chuyển luân cùng các quan và sáu vạn cung nữ, như bỏ món ăn độc, mà tu khổ hạnh nơi núi rừng, lìa những dục lạc, tiếng đồn khắp nơi thật chẳng hư dối.”

Trong chúng ấy có một Tiên nhân tên Na-thích-đà từ xa nhìn Đức Thế Tôn sinh lòng vui mừng liền nói kệ khen Phật:

Nhìn kia hoa xanh dưới rừng cây

Như khối vàng tía là người nào

Châu báu Di-lâu chiếu sáng ngời

Cũng như trăng thu không mây khuất.

Các Tiên đều vui sướng chắp tay cung kính đi lần đến chỗ Đức Phật.

Đức Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:

–Các ông xem kia các Tiên trong châu Diêm-phù, tóc xõa rối bời, ở rừng hoang, thoa tro, tịch cốc, hoặc một tháng hoặc nửa tháng nhịn ăn gầy xấu, mặc da nai hoặc vỏ cây, tóc móng không cạo không cắt, ngồi xổm trên đất trống, nhan sắc như khói than đen óng, chú thuật cúng thờ lửa cho là cát tường, ở ngoài trống hay dưới cây, hoặc té từ tảng đá cao, hoặc nhảy xuống vực sâu, dùng lửa đốt thân hay phơi nắng cho phỏng đau, ỷ thị dòng họ, lìa xa trí tuệ vô thượng.

Các Tỳ-kheo nên biết! Các Tiên nhân này kiến thức chẳng thanh tịnh mê say ba cõi luân hồi sinh tử chẳng ra khỏi được.

Các Tỳ-kheo nghe Đức Phật Thế Tôn dạy bảo như vậy rồi liền đồng thanh bạch Đức Phật:

–Nay chúng con nương Như Lai mà siêng tu phạm hạnh, với ba cõi sẽ được ra khỏi hẳn.

Tiên nhân Quảng Bác cùng các Tiên lần đến chỗ Đức Phật, thấy các A-la-hán oai đức tôn nghiêm liền có lòng e sợ. Họ khom mình ngó xuống đều tự cột tóc xõa, thân đeo dây trắng. Dung nhan đen đủi, hai mắt xanh vàng, đầu tóc khô khan thân hình xấu xí, tay cầm ba khúc cây to, hoặc đi trên hư không, hoặc đàm luận sách thế tục.

Tiên nhân Quảng Bác đến trước Đức Phật thưa rằng:

–Bạch Thế Tôn! Nay chúng hội này xin Phật biết cho.

Đức Phật dạy:

–Này Quảng Bác! Ta đã biết rõ sự thọ sinh trong các cõi hữu lậu và tự tánh.

Tôn giả A-nan bạch Đức Phật:

–Bạch Thế Tôn! Đây là Tiên nhân nào mà được chư Tiên bao quanh, trí sáng lời hay, đầu tóc rối bù.

Đức Phật dạy:

–Này A-nan! Đây là Tiên nhân Quảng Bác, người sáng tác sách Vi-đà, phụng trì tu tập theo Xa-yết-la giáo làm ra các thứ văn tự thế tục.

Các A-la-hán cùng bảo nhau:

–Tiên nhân này có sở đắc gì mà khổ hạnh như vậy nhưng vẫn không giải thoát được sinh tử.

Các A-la-hán lại tự nghĩ rằng: “Các Tiên nhân này nay đến chỗ Đức Phật sẽ thưa hỏi điều gì, hỏi nhân duyên hay hỏi vô ngã?”

Tiên nhân Quảng Bác chắp tay hướng về Đức Phật bạch:

–Bạch Thế Tôn! Đức Phật xuất hiện khó, pháp hội Thánh chúng cũng khó. Nay con có chút ít điều nghi muốn hỏi, xin Phật thương dạy cho.

Phật bảo:

–Này Đại tiên! Cho phép ông hỏi, ta sẽ giải bày.

Tiên nhân Quảng Bác hỏi:

–Bạch Thế Tôn! Thế nào là bố thí? Gì là nghĩa bố thí? Thế nào là thí chủ? Thí chủ có nghĩa là gì? Thế nào là người bố thí chẳng gọi là thí chủ? Thế nào là thí chủ chẳng gọi là người bố thí? Bố thí thế

nào để được phước báu nơi người thọ lãnh? Thế nào bố thí rồi, hoặc hiện đời, hoặc đời sau chứa nhóm thế nào?

Bạch Thế Tôn! Sau khi Đức Phật nhập diệt, cúng dường tháp miếu thì ai là người nhận thọ để được phước báo?

Đức Phật bảo:

–Này Đại tiên! Những điều ông hỏi rất là hy hữu, đó là ông muốn giác ngộ cho hàng mới phát tâm.

Bấy giờ Tôn giả Xá-lợi-phất ở trong đại chúng, tóc bạc mặt nhăn, lấy tay mặt đỡ lông mày nhìn hồi lâu rồi nói:

–Xưa kia tôi từng nghe người đời khen ngợi Tiên nhân Quảng Bác, sao hôm nay chẳng biết hỏi han như trẻ nít. Sao không hỏi những nghĩa thâm diệu về nhân duyên vô ngã, mà lại hỏi quả báo của sự bố thí.

Tôn giả A-nan đến lạy chân Đức Phật bạch:

–Bạch Thế Tôn! Tiên nhân ấy ham thích nơi bố thí, con xin được giải nói nghĩa bố thí cho ông ấy.

Đức Phật dạy:

–Này A-nan! Nếu hỏi nơi Đức Như Lai mà hàng Thanh văn giải đáp thì chẳng phải là lời dạy của Như Lai.

Tôn giả Xá-lợi-phất lại bạch Đức Phật:

–Bạch Thế Tôn! Nay Tiên nhân này có những điều nghi ngờ ấy, con xin giải đáp.

Đức Phật dạy:

–Không được, trong hàng Thanh văn ông là bậc Thượng thủ nhất, nếu ở trước ta mà ông giải đáp sẽ khiến các chúng sinh phải sa đọa ác thú, vì họ sẽ hủy báng rằng Như Lai chẳng phải bậc có trí tuệ quyết định, hoặc cho rằng Như Lai giác ngộ trọn vẹn rồi mà còn có ngã mạn.

Các Tỳ-kheo nghe Đức Phật nói như vậy rồi đều sinh lòng tin thanh tịnh bạch:

–Bạch Thế Tôn! Tiên nhân Quảng Bác có chỗ nghi hỏi, xin Phật giải đáp cho.

Đức Phật bảo Tiên nhân Quảng Bác:

–Đại tiên nay lắng nghe quả báo của bố thí và nghiệp nhân sai khác.

Nếu người nhận sự bố thí, thì có thể khiến thí chủ sinh được quả báo đó là nghĩa của bố thí. Nếu có chúng sinh nào tâm thanh tịnh đem của cải mình giao cho người chấp sự đem ra bố thí, người chủ của cải gọi là thí chủ, còn người chấp sự gọi là người bố thí. Nếu có người tâm thanh tịnh tự đem của cải ra bố thí, người này gọi là thí chủ mà cũng gọi là người bố thí.

Lại nữa, này Đại tiên! Có ba mươi hai hạng bố thí chẳng thanh tịnh, nay ông nên lắng nghe:

–Nếu có người thấy biết điên đảo mà bố thí thì chẳng gọi là tịnh thí. Bố thí vì báo ân, bố thí chẳng có lòng thương, bố thí vì sắc dục, đều chẳng gọi là tịnh thí. Hoặc bố thí trong lửa, bố thí trong nước cũng chẳng gọi là tịnh thí. Hoặc đe dọa mà bố thí, bố thí cho năm nhà, đem món độc bố thí, đem dao gậy binh khí bố thí, giết hại mà bố thí, đều chẳng gọi là tịnh thí. Hoặc để nhiếp phục người mà bố thí, vì khen ngợi mà bố thí, vì xướng ca kỹ nghệ mà bố thí, vì xem tướng mà bố thí, cầu trang sức đẹp mà bố thí, vì kết bằng hữu mà bố thí, đều chẳng gọi là tịnh thí. Hoặc chim thú vào nhà ăn mà chủ nhà không vui lòng thì chẳng gọi là tịnh thí. Vì học nghề mà bố thí, vì bệnh mà bố thí cho thầy thuốc, trước đánh mắng sau đem của cải bố thí, đều chẳng gọi là tịnh thí. Bố thí mà nghi ngờ được báo hay không được báo thì chẳng gọi là tịnh thí. Hoặc bố thí rồi mà trong lòng bực bội hối tiếc thì chẳng gọi là tịnh thí. Bố thí mà nói người thọ lãnh sau sẽ làm trâu ngựa, súc vật cho tôi thì chẳng gọi là tịnh thí. Hoặc bố thí mà nói phước báo đây tôi sẽ được hưởng thọ thì chẳng gọi là tịnh thí. Hoặc người trẻ mạnh không lòng tin thanh tịnh, lúc sau bị bệnh khổ, hoặc sắp phải chết, thân thể đau khổ tay chân rời rã, sứ giả của vua Diêm-la vương đùa cợt trước mặt, quyến thuộc nhìn ngó khóc than, bấy giờ mới bố thí thì chẳng gọi là tịnh thí. Hoặc bố thí mà nghĩ rằng khiến các thành ấp khác biết tôi bố thí thì chẳng gọi là tịnh thí. Hoặc có lòng ganh ghét ngạo nghễ mà bố thí thì chẳng gọi là tịnh thí. Ham mộ nhà giàu sang, vì cầu hôn nhân nên đem vàng bạc lụa là bố thí thì chẳng gọi là tịnh thí. Hoặc cầu con

trai, con gái và các duyên tạp khác mà bố thí thì chẳng gọi là tịnh thí. Hoặc suy nghĩ nay tôi bố thí đời sau sẽ được phước báo thì chẳng gọi là tịnh thí. Thấy người nghèo cùng chẳng thương xót, trái lại đem tiền của bố thí người giàu sang thì chẳng gọi là tịnh thí. Hoặc tham hoa quả mà bố thí thì chẳng gọi là tịnh thí.

Này Đại tiên! Ba mươi hai loại bố thí ái nhiễm ấy, dường như có người đem hạt giống tốt gieo trồng trên ruộng hoang xấu, nương nơi đất gặp mưa ướt chắc chắn sẽ nẩy mầm lên cây, nhưng thu hoạch ít về bông trái.

Tiên nhân Quảng Bác lại bạch:

–Bạch Thế Tôn! Thế nào là bố thí cho người trì giới người phá giới mà chẳng hư mất?

Đức Phật dạy:

–Này Đại tiên! Nếu có người tịnh tín nhân quả khởi lòng vui mừng vì các chúng sinh mà bố thí không hề hối tiếc cũng chẳng phân biệt là trì giới hay phá giới.

Lại nữa, này Đại tiên! Có năm loại bố thí gọi là bố thí lớn. Đó là bố thí đúng lúc, bố thí cho người hành đạo, người bệnh và người khám bệnh, người giảng thuyết chánh pháp, người đến nước khác. Còn có năm loại, đó là bố thí chánh pháp, bố thí món ăn, chỗ ở, đèn sáng, hương hoa.

Tiên nhân Quảng Bác lại thưa:

–Bạch Thế Tôn! Những gì là thanh tịnh?

Đức Phật dạy:

–Này Đại tiên! Nếu người khởi lòng tin vì các chúng sinh có lòng thương xót hồi hướng Vô thượng Bồ-đề, với lòng thanh tịnh giải thoát thì được gọi là thanh tịnh.

Còn có năm loại bố thí vô thượng, đó là bố thí nơi Như Lai, nơi chúng Tăng, nơi người thuyết chánh pháp, nơi cha, nơi mẹ. Bố thí năm nơi ấy đều gọi là bố thí vô thượng.

Còn có các loại bố thí gọi là bố thí lớn, đó là bố thí cho quốc vương mất ngôi, người bị quan quyền bức bách không nơi nương cậy, người bị bệnh tật đau khổ, đều gọi là bố thí lớn.

Nếu gặp người bị tội sắp hành hình và người bị nạn nguy đến tánh mạng mà chịu bỏ mạng mình để cứu mạng sống cho người kia, đều gọi là bố thí lớn.

Hoặc nơi người tật bệnh mà bố thí thuốc men thì cũng gọi là bố thí lớn.

Hoặc nơi chúng Tăng đủ giới mà bố thí đúng lúc cũng gọi là bố thí lớn.

Hoặc bố thí cho người cầu trí tuệ cũng gọi là bố thí lớn.

Hoặc bố thí cho súc sinh, chim thú, các loài ếch nhái cũng gọi là bố thí lớn.

Hoặc bố thí cho kẻ thiếu kém khiến cho họ được no đủ cũng gọi là bố thí lớn.

Hoặc khuyên người khác bố thí thanh tịnh cùng tùy hỷ cũng gọi là bố thí lớn.

Lại nữa, này Đại tiên! Trước đây ông có hỏi sau khi Phật diệt độ, gieo trồng thế nào mà được phước báo?

Này Đại tiên! Chư Phật Như Lai đều là Pháp thân mà chẳng phải Sắc thân, hoặc Phật ở tại thế gian hay sau khi diệt độ, nếu có người cúng dường thì phước báo không khác.

Như Chuyển luân vương truyền lệnh khắp cõi nước không cho giết hại các chúng sinh, không được nói dối. Người trong nước hoặc chưa được thấy vua cũng chưa từng hầu gần, họ chỉ nghe lệnh vua truyền mà tuân hành, nhà vua đối với những người này ắt có lòng vui mừng, những người vì được vua vui mừng nên được sinh lên cõi trời. Còn những kẻ trái lệnh vua truyền thì phải đọa vào ác thú.

Này Đại tiên! Có người dù thấy thân ta mà họ chẳng giữ giới của ta dạy thì có lợi ích gì. Như Đề-bà-đạt-đa dù gặp được Phật mà ông ấy vẫn phải đọa địa ngục.

Trong đời sau, có người siêng thực hành đúng giáo pháp của Phật, người này rất hy hữu như đã được thấy Phật không khác.

Này Đại tiên! Như ông đã hỏi phước đức nhân duyên theo thí chủ chứa nhóm thế nào?

Này Đại tiên! Như bó lau sậy vì đốt cháy mà có lửa sáng, ngọn

lửa sáng ấy không thể nói là chứa nhóm trong bó lau sậy. Cũng vậy, thí chủ chứa họp phước đức như bóng theo hình, không thể thấy được.

Như trái nho, cây mía lúc chưa ép thì không thấy được nước mật của nó, nhưng nước mật của nó không phải có ở nơi khác. Cũng vậy, quả báo phước đức chẳng thấy ở trong thân trong tay trong tâm của thí chủ, nhưng nó không rời lìa thí chủ.

Như hạt Ni-câu-luật-đà lúc chưa già chín thì không thấy có mộng mầm.

Như người buôn mang hàng đến bán nơi ấp thành lớn được lời lãi nhiều, phước đức của thí chủ cũng vậy.

Như bầy ong lấy mật hoa, như mây trùm trên không, nào có thấy có chứa có nhóm, mà lúc kết quả thì thành mật ngon, mưa nhuần phước đức quả báo của thí chủ cũng vậy.

Quảng Bác bạch Đức Phật:

–Bạch Thế Tôn! nghĩa sai biệt của sự bố thí con đã được nghe Đức Thế Tôn giảng giải.

Bạch Thế Tôn! Ở trong thân người, thần thức mến luyến như thế nào?

Đức Phật dạy:

–Này Đại tiên! Như quốc vương ở trong thành lớn sợ có quân địch đến, nên lo đào hào đắp lũy tích tụ lương thực nuôi dạy quân tướng, dựng bày cờ xí tập luyện voi ngựa, dàn quân bày trận truyền lệnh dự bị chiến đấu, mặc áo giáp dày, cầm đao bén nghiêm hờ. Vì phước quốc vương hết nên thế giặc mạnh phải bị bại vong. Cũng vậy, thần thức ở trong thân người thấy sáu căn bị vô thường xâm hại, nên khởi tín tâm, phát chánh niệm, hành chánh pháp, điều phục ý tưởng tuyên cáo rằng: Nay có quân mạnh vô thường đến hại phải gấp mặc áo giáp bố thí, cầm gươm trí tuệ, mang cung tàm quý, dựng lũy cấm giới phòng ngăn. Quân mạnh vô thường lần lần bức bách sáu căn, thần thức ấy phải bỏ thân, như quốc vương hết phước phải bỏ thành đến ở thành khác.

Quảng Bác bạch:

–Bạch Thế Tôn! Làm thế nào biết là thành phước đức là thành chẳng phải phước đức mà con phải bỏ đi?

Đức Phật dạy:

–Này Đại tiên! Như có người đi thuyền lớn tốt để qua biển lớn, dù gặp cuồng phong sóng to, cá kình hung dữ nhưng nhờ thuyền vững nên đến được bờ kia. Đã an ổn rồi, người ấy tế tự đi nhiễu thuyền ba vòng cung kính xướng rằng: “Lành thay tôi nhờ thuyền này mà vượt được biển lớn.”

Này Đại tiên! Cũng vậy, người có phước đức sau khi mạng chung tự suy nghĩ rằng: “Nay tôi được sinh lên cõi trời, thân người trước kia thực là chẳng uổng, nhờ thân người ấy mà tôi được khỏi đọa vào ác thú, lành thay thân trước rất đáng kính yêu.”

Này Đại tiên! Như người đi thuyền hư mục để qua biển lớn, ở giữa biển bị chìm, bị lật, người ấy giận ghét nguyền rủa thuyền xấu. Cũng vậy, người tạo nghiệp ác không phước đức sau khi chết phải đọa ác thú, giận ghét mắng nhiếc thân trước, uổng công nuôi nấng nay phải khổ thế này, như đội cỏ dơ khô, như tằm làm kén tự quấn lấy thân, tự chuốc lấy họa.

Này Đại tiên! Người tạo phước đức ở thân kế sau, thần thức ở thai mẹ vừa được bảy ngày liền có thể nghĩ biết tôi từ nơi kia sinh vào đây. Vì có thiện nghiệp nên lòng vui mừng hay làm cho mẹ hiện ra ba tướng lành: Mặt mẹ luôn vui vẻ tươi đẹp, chân phải giẫm đất mạnh vững hơn trước, tay thường xoa hông phải, thích mặc y phục sạch sẽ thêm vẻ xinh đẹp.

Thần thức người gây nghiệp ác cũng ở trong thai bảy ngày tự nhớ nghĩ tôi từ nơi kia đã từng tạo tội ác, nghĩ rồi sinh lòng sầu não hay làm cho mẹ có các hiện tượng xấu, như thân thể hôi dơ gầy gò vàng bủng, như thường buồn bậc choáng váng ói mửa, tai họa cả nhà hoạn nạn bức khổ, như lúc sinh nở hoặc mẹ chết, hoặc con yểu.

Quảng Bác lại bạch Đức Phật:

–Bạch Thế Tôn! Lúc thần thức mới nhập thai nếu có trí tuệ thì nghĩ nhớ biết những gì?

Đức Phật dạy:

–Này Đại tiên! Thần thức ấy lúc mới nhập thai thấy châu

Diêm-phù có nhiều cung điện, ao hồ, vườn tược, rừng cây nơi nơi xinh đẹp, thân tộc tụ họp rất là vui vẻ. Nếu có trí tuệ cõi trời thì tùy niệm nhớ biết vô lượng trăm ngàn đời trước. Chỗ đó tôi sinh ra, người ấy là mẹ cả trăm lần sinh tôi, cả trăm đời nuôi nấng tôi, nghĩ như vậy rồi sinh lòng nhàm lìa, khổ thay, chết đi sống lại ở thế gian này như vậy đã đủ rồi, các cõi cực nhọc mong được vĩnh viễn thoát khỏi.

Quảng Bác hỏi Đức Phật:

–Bạch Thế Tôn! Thần thức ấy có tưởng nhàm lìa mong thoát ly như vậy, lẽ nào lại chẳng ra khỏi vòng sinh tử ư?

Đức Phật dạy:

–Này Đại tiên! Không thể được. Thần thức ấy không có tướng xuất ly mà được giải thoát thì không bao giờ có. Dù thần thức ấy ở trong sinh tử có quan niệm nhàm chán mong xa lìa, nhưng nó vẫn thọ sinh. Nếu không như vậy thì lẽ ra người tạo phước đức cùng kẻ tạo tội ác, tất cả đều hướng đến quả Niết-bàn.

Này Đại tiên! Như lời ông nói về thần thức suy nghĩ nhớ biết đó là thức hiện hành chớ chẳng phải trí hiện hành. Thức thì hay phân biệt, trí thì hay biết rõ. Thức cùng trí hòa hợp nhau thì mới có khả năng như lời ông nói.

Muốn tuyên lại nghĩa này, Đức Phật nói kệ rằng:

Hay ngừa các tội ác

Hoặc chứa nhiều phiền não

Biết là trí không trí

Là tuệ hay ngu si.

Thấy kiêu mạn vô minh

Thấy biết tất cả đó

Không bao giờ rời trí

Do trí nên biết rõ.

Thức trí chẳng rời nhau

Phật thường nói hòa hợp

Một bánh chẳng thành xe

Hai bánh cũng chẳng thành.

Cũng chẳng ngoài bánh xe

Cần có người và trâu

Gồm đủ căm và trục

Cũng đủ hai càng gọng

Vòng ách và dây cương

Mới được gọi là xe.

Thân thể cũng như vậy

Các giới hòa hợp sinh

Các căn đều đầy đủ

Do thức hay kéo dắt

Lóng đốt dính liền nhau

Gân mạch luôn khắp đủ

Sọ đầu trùm da tóc

Ruột phổi và tim gan

Tỳ vị hòa hợp nhau

Xây dựng nên thân giả.

Vua thức ở trong đó

Ngự trị điều khiển thân

Rõ biết các thể tánh

Gọi là thức trí chung.

Này Đại tiên! Thức ấy vi tế không thể do hình sắc thấy được, không có các căn chẳng lìa các căn. Nếu có người khiếp nhược hoặc hoảng sợ hoặc suy tưởng ngẫm nghĩ, đều là thức hiện hành chẳng phải tác dụng của trí.

Quảng Bác bạch Đức Phật:

–Bạch Thế Tôn! Thế nào quan sát chúng sinh từ loài địa ngục sinh nơi loài người, cho đến loài trời đến sinh loài người? Có những nghiệp nhân sai khác gì mà sinh loài trời, loài muông thú, loài ngạ quỷ và sinh loài địa ngục?

Đức Phật dạy:

–Này Tiên nhân! Bản tánh của chúng sinh chết đây sinh kia chỉ có Phật là thấy rõ, chẳng phải hàng ngũ thông Tiên nhân biết được, cũng chẳng phải hàng Người, hàng Trời, Phạm vương, Ma vương

hoặc bậc Thanh văn, Duyên giác biết được.

Này Đại tiên! Nếu người nào lúc ở nơi pháp của Phật lìa được tham, sân, si phân biệt chứng Sơ quả, cảnh giới của người này còn chẳng phải hàng Đế Thích, hàng trời Na-la-diên cùng hàng ngũ thông Tiên nhân như các ông biết rõ được.

Nghe Đức Phật nói lời này, Tiên nhân Quảng Bác tự nghĩ rằng: “Thánh trí biết rõ nghiệp báo trong vòng luân hồi, thật ta chưa từng có.”

Quảng Bác lạy dưới chân Đức Phật bạch:

–Bạch Thế Tôn! Nay con già suy quên lãng chẳng thể đến được đạo quả, không có khả năng đảm nhiệm gánh nặng Bồ-đề, kể từ nay con và chúng đệ tử của con và hàng quyến thuộc quy y Phật, Pháp, Tăng. Ngưỡng mong Thế Tôn chỉ dạy cho được lợi ích vui mừng, do mặt trời Thánh trí thường ở thế gian trừ bỏ mê mờ phiền não. Lành thay Thế Tôn, xin Phật diễn nói về tất cả chúng sinh, sinh về cõi trời như thế nào?

Đức Phật dạy:

–Đại tiên lắng nghe! Nay ta sẽ nói về việc ấy.

Nếu có chúng sinh nào bền vững trọn nên công hạnh bố thí tràng hoa thơm xinh, người này ắt sinh về cõi trời Trì man. Lúc lâm chung, thân thể người này phát ra mùi thơm vi diệu và cảm hiện hoa tươi, lại tự thấy các thứ hoa nhiều màu rải trên thân mình, hoặc lại có thấy đền đài cung điện treo nhiều linh lục lạc châu báu, trang sức với các thứ hoa đẹp, trăm ngàn Thiên nữ ở trong ấy. Sau khi chết, người ấy thấy cha và mẹ trời Trì man hòa hợp như người Diêm-phù-đề, do ái phong thổi người ấy nhập vào thai tạng. Bấy giờ mẹ trời Trì man ấy mang thai bảy ngày, ở dưới nách phải sinh ra con trai. Vừa sinh xong, trước ngực con trai ấy có hoa duyệt ý cõi trời tự nhiên kết thành tràng đủ bảy màu, đó là những màu trắng, đen, vàng, đỏ, xanh biếc, hồng và đồng đỏ. Tràng hoa ấy có ánh sáng chói lòa, mùi thơm của hoa do gió đưa lan khắp một do-tuần, vì thế nên trời ấy gọi là trời Trì man. Trong cung có cây, nước mật nó thơm ngon như chất cam lộ. Trái cây trong vườn đủ tám mùi vị phẩm cao. Trời ấy toàn ăn thứ trái đó, không vật thực nào khác. Lúc cảm thấy đói, trái chín tự hiện ra trên cây. Mặt đất không có gai góc sạn sỏi, toàn là cỏ

mềm hoa tươi trải khắp sạch sẽ. Hoặc có cung điện như khối hoa trắng, hoặc có cung điện vàng ròng dựng lên. Thiên nữ xinh đẹp cùng đùa vui dưới mái hiên. Trời Trì man thọ hai trăm năm cõi trời. Lúc trời ấy sắp mạng chung hiện ra hai hiện tượng: Cây trong vườn nhà lá thì héo úa, cành thì rủ xuống, bông hoa mất mùi thơm, tràng hoa trên thân bỗng nhiên héo vàng, gió mát biến thành gió nóng độc, muốn bỏ cung điện nguy nga mà đi. Bấy giờ các Thiên nữ thấy điềm xấu này, cùng nhau vây quanh trời ấy mà kêu khóc rằng, khổ thay cho vô thường không chút xót thương nơi người mà chúng tôi yêu quý bắt lấy chẳng cho tự do, giây lát đây sẽ bỏ lìa chúng tôi. Lúc ấy Thiên tử Trì man đó lần bị bệnh, nóng sốt càng tăng cả thân hiện ra ánh lửa, dù vậy nhưng nội tâm không cảm thấy nóng bức mà vẫn khoái lạc, rời cõi trời sinh vào nhân gian. Ở trong thai thần thức ấy có thể làm cho mẹ thích tràng hoa thơm và các thứ trái ngọt, thường chiêm bao thấy thành ấp chợ búa trang nghiêm đông đúc, khắp nơi giăng rủ chuỗi hoa. Khi đã sinh ra, thân hình sáng đẹp, ưa thích y phục sạch sẽ và tràng hoa xinh tươi, thích đến thân thuộc bạn bè, say mê dục lạc mến yêu nữ sắc, những món y phục quý vườn hoa bông trái không gì chẳng ham, thấy người giàu sang lại càng vui mừng.

Lại nữa, này Đại tiên! Người hướng về trời Tứ Thiên vương thì như sau đây: Nếu có người thấy kẻ nghèo cùng người bệnh tật, bố thí cho ăn uống y phục, thuốc men, hoặc đào ao giếng để bố thí. Lúc lâm chung, thân người ấy không ốm gầy, không thay đổi sắc, mình không hôi hám, tiếng không khàn tắt, không đại tiểu tiện mất tự chủ, các căn không hư tổn có thể thấy tự mình ở trong chúng trời. Sau khi mạng chung thi thể giống như màu hoa sen hồng, miệng thoảng mùi thơm, lại còn có gió mát thổi hoa thơm phất trên thi thể. Lúc ấy thần thức thấy trời Tứ Thiên vương, cha mẹ vui vầy giao du say đắm tình ái, thiên phụ dùng bàn tay phải xoa lưng Thiên mẫu, liền thọ thai vào nơi vế mẹ, sau bảy ngày thì sinh thân trời đầy đủ các thứ trang sức.

Này Đại tiên! Địa xứ của trời Tứ Thiên vương ngang rộng tám vạn bốn ngàn do-tuần, hoàng kim, bạch ngân, lưu ly, pha lê xen lẫn

trang sức, trong cung điện trời Tứ Thiên vương có hàng trăm ngàn Thiên nữ, trăm ngàn thứ bông trái lớn như hình tượng người đầy trong các khu vườn, ánh sáng ma-ni trời thường chiếu sáng cõi ấy, cành nhánh rừng cây rủ y phục Kiếp-ba và lụa hàng vi diệu. Những cây ấy đều xanh tươi ai xem cũng thích, nơi các đền điện treo đầy nhạc cụ, tiếng tiêu, tiếng sáo tự nhiên phát ra. Các Thiên đồng tử chỉ có một việc là vò vắt món ăn. Cơm ấy thơm ngon, màu như hoa sen hồng, mùi vị hơn cả chất cam lộ, bát đóa đựng toàn bằng hai chất hoàng kim và bạch ngân, tùy ý thích ưa món ăn đẹp thơm ngon ngọt tự nhiên hiện ra trong ấy. Còn có rượu trời tên là Hoa tửu thơm lạnh đặc biệt, nếu có ai ngửi cũng tự nhiên say. Mỗi Thiên tử trời Tứ Thiên vương đều có thẩm điện riêng tên là Sơ thu, có cả trăm ngàn cây Sa-lan-kê hợp trùm che kín phía trên. Khắp nơi rũ những dây hoa vàng bạc châu báu, còn có các loại giường ghế màn thảm sáng đẹp mịn nhuyễn, có sáu vạn Thiên nữ dung nhan xinh đẹp, y phục sáng bóng, tiếng nói thánh thót, âm vận hợp với Thiên nhạc, các Thiên nữ này được các nhạc thần chỉ dạy nên lúc ca, lúc vũ, khi nói cười khi đi đứng có thể làm cho người thấy phải luyến ái. Trước cung điện có dựng cột phướn trang nghiêm với những vàng bạc gấm lụa, treo phan báu phất phơ theo gió.

Cõi ấy có bốn Thiên vương là Trì Quốc Thiên vương, Tăng Trưởng Thiên vương, Quảng Mục Thiên vương và Đa Văn Thiên vương. Bốn Thiên vương ở cõi trời ấy thường tụ họp các Thiên tử yến ẩm vui vầy. Các Thiên tử cõi trời Tứ Thiên vương sống năm trăm tuổi, tính theo năm cõi trời, không có ai bị chết yểu giữa chừng.

Này Đại tiên! Lúc Thiên tử cõi trời Tứ Thiên vương mãn tuổi thọ sắp chết thì có ba điềm hiện ra: một là mất ánh sáng nơi thân, hai là tràng hoa đeo không còn mùi thơm, ba là chẳng thích nghe các Thiên nữ hòa tấu kỹ nhạc, cũng không thích dạo chơi trong vườn hoa, trên thân thì y phục nhơ bẩn, tràng hoa héo úa, mồ hôi rịn chảy, hai mắt khô rát nhìn lại các món thường ngày thích ngắm nhìn càng thêm mê muội, như cá dưới nước bắt để trên đất nắng mùa hạ, bị nóng bức quá nên lăn lộn trên đất. Các Thiên nữ thấy Thiên tử ấy

sầu khổ như vậy cùng đến vây quanh cùng nhau than khóc:

–Khổ thay, khổ thay! Người mà chúng ta mến yêu sao lại đến thế này, trước kia vui sướng nay thành sầu khổ, ngày nay sao đành bỏ ta cùng những chỗ vui chơi này.

Các Thiên nữ nói kệ than:

Các món vật trang nghiêm

Chỗ của ngài vui chơi

Cung thành phước đức lớn

Lâu đài khắp bốn mặt

Thiên nữ thường đông đúc

Vườn rừng luôn sum suê

Sao ngài đành bỏ hết

Khổ thay cho vô thường.

Các Thiên nữ nói kệ xong nhìn nhau nghẹn ngào, tay mặt cầm hoa tươi rải lên mình Thiên tử ấy mà nói:

–Ngài có đủ phước sẽ sinh nhân gian, nơi ấy là phước địa phải có lòng tin gieo lấy giống lành.

Bấy giờ Thiên tử ấy thấy các Thiên nữ đều xa bỏ mình nên lòng càng thêm bứt rứt, thân tâm nóng bức như nhiểu những giọt dầu lên sắt nóng đỏ vụt tự tiêu diệt còn thừa chút khói tro lại bị gió nghiệp thổi tan, như lân hư trần chia làm ngàn ức phần không còn thấy được. Thần thức của Thiên tử ấy từ cõi trời giáng xuống nhân gian thấy cha mẹ hòa hợp sinh lòng vui thích liền nhập vào thai tạng. Vừa có thai mẹ liền xảy ra những việc như: Ăn uống thêm nhiều, không ăn món máu thịt, ưa mặc y phục có bông hoa và thích nơi tụ hội đông người, đối với hàng thân thuộc bạn bè thì thương mến hơn trước. Dù bụng mang thai con mà không hề khó chịu, miệng không chảy nước dãi, thân không nặng nhọc. Sau khi sinh ra, đứa trai ấy tướng người đoan nghiêm, mắt nó xanh biếc như trời xanh, ai thấy nó đều thích. Đứa con trai này nghe nói những sự việc trời Tứ Thiên vương ở cõi trên thì vui mừng lắm. Nó thường ưa bố thí, ưa mặc y phục thơm tho, tánh ham ưa ăn uống, thích ca múa cùng lưu luyến vườn rừng nữ sắc.

Này Đại tiên! Nếu có người nào do lòng tin thanh tịnh mà xa rời sự sát hại và trộm cướp, mang món ăn uống đồ dùng tốt, mang những y phục và của tiền châu báu để cúng dường bố thí, thành kính mang hoa hương cúng dường tháp Phật, người này lúc lâm chung thân không bệnh khổ, không nhơ không hôi, chánh niệm không quên, sắc mặt như màu hoàng kim, sống mũi chẳng xẹp gãy, tâm không nhiệt não, cổ họng không bế tắc cũng không khò khè, chẳng bị gió nghiệp bức bách, tiếng nói chẳng khàn chẳng ngọng, ngủ ăn bình thường.

Đại tiên nên biết! Người lành trên đây thì các thứ độc không hại được, ăn uống tiêu hóa cùng những sự tổn thương chết yểu cùng tai nạn đều đã xa lìa.

Lúc chết, thần thức người này vì là thần thức cõi trời nên thấy lầu đài trời Tam thập tam hình tượng cá Ma-kiệt bằng hoàng kim trang nghiêm, các cột cổng nhà, mặt đất là chiên-đàn tốt, nước thơm rưới lên, đất ấy mềm dịu sạch sẽ trắng hơn sương tuyết sạch như chuỗi ngọc. Cây hương huỳnh đàn đèn đuốc bằng châu báu cõi trời bày hàng xen lẫn. Các Thiên nữ, Thiên tử vui đùa trong các khu vườn.

Thấy cảnh trời trên đây, thần thức sinh lòng vui thích liền nhập vào tay Thiên mẫu làm thành thai tạng. Lúc ấy bàn tay mẹ do đó mà sinh ra hoa cầm đưa Thiên phụ coi cùng nhau vui mừng. Thiên mẫu lại lấy hai tay xoa nâng bông hoa ấy, Thiên tử liền sinh ra. Thiên mẫu nói với Thiên phụ nay tôi sinh ra một Thiên tử làm cho giống lành càng thêm mạnh. Rồi liền tụ hội chư Thiên để làm lễ khánh hạ.

Sau khi sinh được bảy ngày, Thiên đồng tử ấy có đủ tướng người cõi trời Tam thập tam, nhớ biết đời trước từ chỗ đó chết sinh đến nơi đây, người đó là cha ta, người đó là mẹ ta, ta đã từng làm điều thiện đó, nghĩ nhớ như vậy rồi sinh lòng vui mừng liền ở nơi năm dục sinh lòng say đắm ưa thích, cung điện vườn rừng cõi trời tự nhiên hiện ra. Cánh tay của Thiên đồng tử ấy suông như vòi voi, ngực cao đầy như ngực sư tử, hai vế tròn trịa như thân cây chuối, da thịt sáng bóng sạch sẽ không có tàn nhang, không có nốt ruồi đen,

không có lông mọc tạp, không có chút hôi hám, toàn thân thoảng ra mùi thơm vi diệu. Tất cả y phục nhẹ kín chuỗi ngọc tràng hoa cõi trời đều chẳng cần tìm tự nhiên hiện đủ trên thân. Bấy giờ trong cung điện ấy không có Thiên tử, chỉ có những Thiên nữ, họ thấy Thiên đồng tử liền đến vây quanh đồng nói rằng: “Lành thay! Ngài đến đây rất tốt, cung điện này thuộc về ngài, chúng Thiên nữ các em đây trước nay không nơi nương tựa xin được theo hầu ngài.” Các Thiên nữ này đều là thanh niên, vú như bình hoàng kim, gương mặt như hoa sen hồng. Sáu vạn Thiên nữ như vậy đưa Thiên đồng tử vào vườn toàn cây Câu-tỳ-la cõi trời sum suê tươi tốt, các thứ nhạc trời, tiếng tiêu tiếng sáo, tiếng trống tiếng đàn tự nhiên phát ra, âm thanh vi diệu người nghe khoan khoái. Lại có tòa Sư tử nghiêm sức với các tràng chuỗi ngọc châu lót bằng gấm lụa. Thiên đồng tử thấy những cảnh nghiêm trang xinh đẹp này liền lên ngồi trên tòa Sư tử như vua quán đảnh.

Lúc Thiên tử ngồi xong thì các thứ trân ngoạn tự nhiên phát ra tiếng rằng, người lành này từ châu Diêm-phù-đề do làm phước trời nên sinh nơi đây, mọi người đều nên đến hầu hạ ngài, đàn hát ca múa làm cho ngài vui vẻ không chán.

Âm thanh ấy phát ra rồi thì trong vườn rừng cung điện tất cả sáu vạn Thiên nữ tay cầm hoa trời, mình mặc y phục trời, hơi thơm từ thân Thiên nữ phát ra như mùi rượu nho, rượu mật, rượu hoa, ngửi mùi hương ấy làm cho người phải say mê. Các Thiên nữ đồng thanh nói: “Ngài đã có chứa phước trời, chúng em xin được phụng sự ngài.”

Bấy giờ Thiên tử cùng hàng Thiên nữ dạo chơi trong các khu rừng hoan hỷ, rừng tạp hoa, rừng viên ngọc, rừng cực quang nghiêm, rừng nhật cung viên, cũng dạo chơi nơi các khu vườn tiếng suối reo, vườn tiếng âm nhạc. Các rừng các vườn ấy mát mẻ xinh tươi, không có gió xấu, mùi hoa ngào ngạt, chiếu sáng khắp nơi bằng châu ma-ni bảo xanh, có những điểu vương hót tiếng vi diệu, lông chim ấy chiếu rực như khối châu báu, mỏ chim bằng phệ-lưu-ly cõi trời, các chim bay liệng đầy khắp vườn rừng.

Này Đại tiên! Cõi trời Tam thập tam có ao nước đủ tám công

đức theo tháng mà đầy vơi. Nước ao không hề bẩn, luôn trong sạch mát mẻ. Trong ao có những cây hoa thơm bá diệp. Bờ ao có cây ngay hàng, đầy những hoa đẹp. Những ao nước này là nơi mà các Thiên nữ thường đến tắm rửa vui đùa.

Đến giờ ăn thì những bát đóa bằng châu báu tự nhiên xuất hiện tùy theo ý muốn, các món ăn màu sắc đẹp thơm như hoa câu-ma, trắng hơn ngọc tuyết, có tên là thiên cam lộ. Món ăn ấy đủ mùi thơm ngon cũng dễ tiêu hóa, không hề có vị cay chua đắng chát.

Này Đại tiên! Có hạng trời báo chẳng được thuần nên dù là đồng trong một bát ăn mà hoặc tự cảm thấy màu xanh màu đỏ, hoặc thấy cả màu vàng màu đen hoặc nhiều màu lẫn lộn. Thân hình trời thì không khác nhau mà món ăn có sai khác. Nên biết những hạng trời này đời trước ở nhân gian dù có bố thí, nhưng sau khi bố thí rồi lại ăn năn có lòng hối tiếc nên cảm báo như vậy.

Này Đại tiên! Cõi trời Tam thập tam lại còn có những khu vườn tên là Hợp hôn, cây trái trong đó luôn sum suê. Nơi ấy là chỗ ở của các hàng ly dục tịch tĩnh. Những Thiên tử cùng Thiên nữ mà vào vườn ấy đều chẳng phải vì thích ưa dục lạc.

Này Đại tiên! Đệ tử của ta, bậc Thanh văn cao nhất là Kiều-phạm-bát-đề hiện tại ở tại vườn Hợp hôn ấy. Kiều-phạm-bát-đề là con trai dòng Bà-la-môn thanh tịnh, trụ trong thiền định Từ bi, dùng Từ tâm Tam-muội mở mắt Từ bi, mỗi lần nhập định là bảy ngày làm hạn mới hiện có hơi thở ra thở vào. Lúc ông ấy nhập định theo ý muốn có gió mát thổi đến. Giả sử có kiếp hỏa đốt cháy đại địa thành một khối lửa lớn, nhưng với thân nhập thiền định của ông ấy chẳng thể làm tổn hại được phần nhỏ như hạt cải.

Thân thể nhập thiền định của Kiều-phạm-bát-đề thường vững vàng như tòa núi Di-lâu.

Nan-đà long vương và Bạt-nan-đà long vương có oai lực lớn phun hơi rất mãnh liệt có thể làm cho núi Di-lâu lay động khua ra tiếng, nước bốn biển lớn biến làm vị mặn. Giả sử hai Long vương này dùng hết thế lực mình có cũng không thể làm nhiễu loạn được Kiều-phạm-bát-đề lúc ông này nhập thiền định.

Này Đại tiên! Kiều-phạm-bát-đề, đệ tử của ta, ở rừng Hợp

hôn, các Thiên nữ dù say ái dục mà khi thấy Tôn giả này liền sinh lòng thanh tịnh, đem hoa Mạn-đà-la và những hoa sen đến chắp tay cung kính cúng dường. Các Thiên tử trời Tam thập tam cũng đến vây quanh mang thiên cam lộ đến dâng cúng. Tôn giả Kiều-phạm-bát-đề ở rừng Hiệp hôn nói những Khế kinh, như Trường hàng, Kệ, Trùng tụng, Vị tằng hữu, Vô vấn tự thuyết, Bản sinh, Bản sự, Nhân duyên, Luận nghị, Phương quảng, Thí dụ và Thọ ký. Hàng Thiên tử và Thiên nữ ấy nghe Tôn giả thuyết pháp không ai là chẳng ân cần cung kính tôn trọng.

Còn nữa, này Đại tiên! Trời Tam thập tam có nhà tụ hội. Nhà ấy có bốn vạn tám ngàn cột, toàn làm bằng những hoàng kim bạch ngân, ngọc xa cừ, ngọc mã não cùng với lõi cây chiên-đàn, treo linh thòng lạc vang ra tiếng vi diệu. Trải khắp thiên y, dựng những tràng phan, tiếng nhạc như tiếng tiêu, tiếng sáo, tiếng không hầu, tiếng đàn cầm đàn sắc, tiếng loa tiếng trống, tiếng chiêng tiếng phèn la, các âm thanh vi diệu tự nhiên phát ra làm vui đẹp người nghe. Các Thiên tử, Thiên nữ yêu kính nhau vui mừng gặp gỡ thường tụ họp nơi hội đường ấy. Trong hội đường dùng châu ma-ni bảo để trang sức, mặt đất lót bằng lưu ly trong sáng nhuần bóng sạch sẽ trơn láng như gương, những hương xoa, hương bột cùng các thứ hoa đẹp rải khắp mọi nơi, ở trong ấy không có ai hôn mê ngủ gật, cũng không có ý tưởng biếng lười, gió nhẹ thơm mát phảng phất khắp nơi.

Này Đại tiên! Trời Tam thập tam ấy khắp nơi đều có lầu các bằng châu báu như gỗ quý chiên-đàn giăng màn lưới báu, treo nhiều chuỗi ngọc châu trải khắp hoa thơm. Có trăm ngàn Thiên nữ dù say mê ái dục mà không hề tật đố, không ghen hờn không cãi không giành, thường hòa thuận nhau. Thiên nữ ấy diện mạo xinh đẹp như trăng tròn sáng, tràng hoa và châu báu nghiêm sức trên đầu trên thân, giọng nói thanh tịnh tiếng ca vi diệu qua lại không ngớt.

Lại nữa, này Đại tiên! Hội đường của trời Tam thập tam ngay ngắn rộng rãi. Hiên đài rộng cao mát như bóng mây. Bốn phía hội đường còn có vườn đều rộng trăm do-tuần, trong vườn nhiều hoa sen tươi màu hoàng kim, trong hoa vang ra tiếng ca vi diệu làm người

nghe đều vui đẹp. Ngoài vườn có lùm rừng toàn những cây cõi trời như những cây Câu-ca-na-đà, những cây Ba-lợi-dã-đa, những cây Câu-tỳ-đà-la.

Này Đại tiên! Hội đường Thiện pháp ấy, tất cả những vật trang sức trân ngoạn đều là những khối hoàng kim bạch ngân, những khối ngọc lưu ly, ngọc pha lê, ngọc xa cừ, ngọc mã não và ngọc xích chân châu. Đền đài cũng là khối bảy thứ báu ấy. Kho tàng thì đầy những trân kỳ bảo vật.

Các cung điện đến số trăm ngàn. Vườn tược rừng cây trang sức châu báu liên tiếp xa gần.

Cõi ấy thường nghe sự an vui không hề có sầu khổ, bệnh tật cũng không có họa hoạn.

Các Thiên tử và Thiên nữ trời Tam thập tam vui chơi nơi các khu vườn rừng ấy xong thì họp nhau tại hội đường Thiện pháp ấy để cùng hưởng vui sướng.

Lại nữa, này Đại tiên! Trời Tam thập tam còn có cung điện riêng tên là Thiện kiến. Hội đường Thiện kiến này sáng như giữa ban ngày, sạch trong như gương sáng, vòng quanh bốn phía nhà đều dùng dây châu báu giăng treo trang sức.

Trong hội trường này có một ngàn Thiên nữ, trên mão trang sức bằng những hoa bảy báu, chuỗi châu ngọc chiếu rực rỡ, the chỉ hoàng kim bao trùm.

Đền Thiện kiến ấy có sáu vạn cột, trính kèo cột chói sáng lẫn nhau, trùng trùng điệp điệp những trân kỳ xen lẫn để trang sức. Sơn phết thì màu đỏ thắm, rải đất thì dùng nước chiên-đàn nước trầm hương cùng hương tô hợp thành mùi thơm ngào ngạt.

Nơi ấy voi ngựa xe cộ qua lại tung bay bụi hoàng kim làm cho nơi nơi thành màu hoàng kim.

Thiên đế Thích Đề-hoàn Nhân tay cầm chày Kim cang, có trăm ngàn Thiên nữ theo hầu, đến vào đền báu ấy cùng thưởng ngoạn vui chơi.

Này Đại tiên! Phải biết trong cõi trời Tam thập tam có Thiên vương tên Nhân-đà-la, có sức dũng kiện địch nổi chín ngàn voi lớn. Thiên vương ấy cánh tay duỗi xuống đẹp như vòi voi trời, thân thể

như vàng hoàng kim sáng láng. Gân thịt mịn màng rắn chắc, xương cốt và mạch máu không lộ bày, ngực tròn như ngực sư tử chúa, bụng thon, eo lưng nhỏ nhắn. Trên đầu trang sức với những châu báu ngọc quý xâu bằng chỉ hoàng kim buông rũ chiếu sáng. Y phục thướt tha mềm mại, tiếng nói trong trẻo, từ lâu đã thông thuộc và soạn tác những sách luận, khi ăn thì thuần là món cam lộ cõi trời, khi đi thì ngồi voi Y-bạt-la.

Này Đại tiên! Sắc thân khỏe đẹp của Thiên vương Nhân-đà-la ấy chẳng phải là xương thịt thường, mà thuần như hoa báu hợp thành, giọng nói trong trẻo, hơi người thoát ra mùi thơm kỳ lạ. Giả sử như voi say cuồng ngửi được hơi thơm nơi thân Thiên vương ấy thoảng ra thì nó tự điều thiện. Thiên vương ấy hình mạo đoan nghiêm như thân Phật, màu sắc cùng ánh sáng ấy có thể làm cho khối hoàng kim để gần phải mất cả màu sáng vàng chói.

Quảng Bác nói:

–Bạch Thế Tôn! Như Lai hôm nay khen ngợi Thiên đế thật là hy hữu.

Đức Phật nói:

–Này Đại tiên! Thân của Thiên đế ấy là thân vô thường, là thân hạ liệt nào đáng khen ngợi. Thân ấy như những thứ kết bằng cỏ bở, như hoa nhờ kéo hớt, như hình tranh của họa sĩ, cũng như tượng gỗ của thợ điêu khắc, lại cũng như kết hoa làm tràng nào được bền lâu.

Này Đại tiên! Đệ tử có thần thông của Phật như ông A-na-luật, chỉ nương nơi nơi thân do cha mẹ sinh ra, lấy sức mạnh nơi mỗi lóng đốt so với Thiên đế còn hơn gấp bội phần.

Bấy giờ, Tôn giả A-na-luật hiện đang ngồi trong pháp hội nghe lời Đức Phật nói như vậy thì tự nghĩ rằng: “Nay Đức Thế Tôn có ý giác ngộ tôi.” nghĩ xong, Tôn giả liền nhập Tam-muội, thân chiếu sáng như hoàng kim cõi trời, đội mão thù thắng ánh sáng châu ngọc rực rỡ, mặt bóng mịm hơn thoa đề hồ, cặp mắt xanh biếc như ngọc phệ lưu ly. Cánh tay trang sức với châu ma-ni, châu mã não và châu nhật quang. Ánh sáng và hơi thơm từ thân lan tỏa khắp nơi.

Tiên nhân Quảng Bác thấy thân tướng này lòng rất kinh ngạc

liền đứng dậy chắp tay cung kính chiêm ngưỡng cho là ít có, to tiếng xướng lên rằng:

–Lạ thay, lành thay! Tôi được thân người thật là chẳng uổng. Nay gặp Đức Thế Tôn phát huy tụ hội xưa chưa từng thấy mà nay được nghe thấy.

Đức Phật hỏi:

–Này Đại tiên! Thân Thiên đế ấy cùng thân của A-na-luật hơn kém thế nào?

Quảng Bác nói:

–Bạch Thế Tôn! Nếu đem so với thân Tôn giả A-na-luật đây thì thân Thiên đế ấy không bằng một phần trăm cũng không bằng một phần ngàn.

Đức Phật dạy:

–Này Đại tiên! Với thân thể này chẳng đủ cho là hy hữu. Vì người đã có phước đức thì tùy ý mình muốn đều được thành tựu thân thể theo sở nguyện cả.

Lúc bấy giờ chúng hội sinh lòng vui mừng chưa từng có bạch Đức Phật:

–Bạch Thế Tôn! Xin Phật vì chúng tôi mà lại giảng nói về cõi trời.

Đức Phật dạy:

–Này Đại tiên! Trời Tam thập tam ấy, Thiên đế có bà phu nhân tên là Xá-chi. Bà ấy ở vườn hoan hỷ có trăm ngàn Thiên nữ hầu hạ. Bà phu nhân ấy dung nhan đẹp lạ như bông hoa nở, má như cánh sen hồng, mặt như màu hoàng kim. Bà ấy mặc y phục mịn nhuyễn tươi sáng, hoa báu vi diệu trời trang sức trên đầu, buông những chuỗi châu báu những bội ngọc quý khi lúc lay động khua vang tiếng vi diệu. Trán bà ấy rộng bằng ngay thẳng rủ the lượt hoàng kim, cặp mắt dài nhọn như hoa sắp nở, thân hình bà ấy chẳng mập chẳng ốm chẳng cao chẳng thấp, thể chất thơm sạch không có bẩn xấu. Thường có gió đưa hoa đẹp đến kết thành lọng che. Đối với Thiên đế, bà ấy một lòng chân thành vững chắc không hề hờn giận tranh cãi. Bà ấy cũng không có sự lo về thai nghén.

Đại tiên nên biết! Bà phu nhân Xá-chi ấy say mê ân ái nặng hơn các Thiên nữ khác, bà ấy chí ý kiêu căng còn hơn núi Di-lâu, núi Mạn-đà rậm rạp khó ngước nhìn. Dù vậy, bà phu nhân ấy vẫn có thể phát huy chủng tánh Phật.

Này Đại tiên! Trời Tam thập tam không có những khổ nạn xen tạp, chỉ thuần vui sướng chơi đùa trong các cung điện vườn rừng.

Này Đại tiên! Thọ mạng của trời Tam thập tam là một ngàn tuổi tính theo năm của trời ấy. Lúc người trời ấy sắp lâm chung có năm hiện tượng xấu.

Nơi ao hồ trong mát làm người tắm vui thích, gió nhẹ thổi các hoa đẹp thơm tươi sáng lung lay tỏa hương thơm, mà nay đối với vị trời ấy lúc sắp sửa tắm rửa liền biến thành mỡ nhớt. Vị trời ấy thấy vậy kinh sợ nhảy lên khỏi nước bẩn chạy vào rừng, các Thiên nữ theo hầu thấy Thiên tử ấy hoảng sợ như vậy cũng cùng nhau chạy đuổi theo. Vị trời ấy dừng ở dưới cội cây buồn rầu nghẹn ngào. Chúng Thiên nữ đồng tiếng nói sao ngài lại vội rời bỏ chúng em mà đứng một mình ở đây?

Vị Thiên tử ấy tiếng nói càng lúc càng thảm thiết bảo các Thiên nữ:

–Từ nào đến giờ chưa từng có chất nhờn bẩn hiện ra trên thân ta.

Vừa nói lời trên xong thì hai nách vị trời ấy bỗng nhiên chảy mồ hôi. Chúng Thiên nữ thấy hiện tượng xấu nhơ ấy liền lánh xa. Đây là tướng suy xấu thứ nhất.

Vị Thiên tử này thấy chúng Thiên nữ lánh xa mình thì rầu ró buồn khổ trong lòng thêm nhiệt não. Tràng hoa trên đầu bỗng nhiên úa héo, y phục trời đang mặc cũng thình lình dơ bẩn, không còn thích những trân ngoạn giường ghế báu quý trước. Các Thiên nữ thấy tướng xấu ấy biết là hiện tượng sắp chết vì gớm hơi hôi hám, nên đều lánh xa, chỉ có vói nhìn Thiên tử ấy phát tiếng kêu khóc luyến tiếc nghẹn ngào than:

–Thân trời mịn nhuyễn thơm lành trước kia cùng chúng tôi vui chơi yến ẩm dạo đi trong vườn rừng, cũng cùng chúng tôi tắm lội trong ao hồ mát trong, cũng cùng chúng tôi hội họp nơi nhà Thiện

pháp như vua ngỗng, cũng cùng chúng tôi vui đùa trong vườn Hoan hỷ như chim Ca-lan, cùng chúng tôi dạo đi trên sông Mạn-đà như hương tượng, cùng chúng tôi ở vườn Ba-gia và vườn Câu-la như phong vương, cùng chúng tôi ở rừng tạp thụ như mão trời quý đẹp, nay sao lại hiện năm tướng suy sẽ rời bỏ chúng tôi mà đi. Đây là tướng suy xấu thứ hai hiện ra.

Bấy giờ vị Thiên tử ấy nghe tiếng than khóc của chúng Thiên nữ nên càng thêm tức giận, lòng sinh sợ hãi, bèn bị bệnh nhiệt thiêu đốt cả thân mình khô héo, đôi mắt kinh hoàng như nhà đi buôn bị lạc mất đoàn buôn, như ghe thuyền hư bể giữa biển lớn, như người đánh mất châu như ý, như cội cây mục trên gành núi cao bị ngọn gió lớn thổi lay, như rồng con bị chim kim sí bắt ngậm nơi miệng. Vị Thiên tử ấy kinh sợ hãi hùøng chắp tay với nói với chúng Thiên nữ:

–Các nàng đến đây, xin được tay các nàng xoa bóp cho tôi được sống thêm chốc lát.

Dù nghe vị Thiên tử ấy nói như vậy nhưng chúng Thiên nữ không ai dám đến gần vì gớm mùi hôi hám, chỉ có đứng xa nhìn mà kêu khóc. Chúng Thiên nữ ấy đều cầm các thứ hoa vói ném mà nói:

–Phước trời của ngài đã hết, ngài mau sinh vào Diêm-phù-đề đi.

Nghe lời nói của chúng Thiên nữ, vị Thiên tử ấy biết là họ đã xa bỏ mình nên thán oán:

–Lạ thay tại sao từ lâu trong lâu đài các thứ ngoạn cụ cùng vườn tược này, chúng Thiên nữ ấy cùng tôi sum họp hưởng lạc, mà nay họ lại tránh xa bảo vói với tôi là ngài nên mau sinh vào Diêm-phù-đề đi.

Than nói lời trên rồi, nhìn lại cảnh tượng đang ở và các khu vườn trang nghiêm xinh đẹp mà mình đã từng dạo chơi hằng ngày, trong lòng luyến ái buồn thương, vị Thiên tử ấy cất tiếng nói lớn:

–Than ôi nào là hội đường Thiện pháp, than ôi nào là vườn Hoan hỷ, vườn Tạp thụ, vườn Hoàng viêm thạch, vườn Ba-lộ-sa, vườn Ba-lê-gia, vườn Quang thắng, than ôi nào là sông Mạn-đà, ao Thanh lương, than ôi nào là cung ngọc đền vàng, lầu châu các báu, nay tôi đều không còn thọ hưởng được, từ đây phải đọa lạc.

Than nói chưa xong, lại thấy chúng Thiên nữ kinh hoàng đi qua đi lại, tay thì lau nước mắt sụt sùi than thở lộ vẻ lo sợ, bèn than:

–Than ôi nào người thân nào người yêu, tại sao họ thấy tôi sắp chết mà họ không chuyện trò với tôi, tôi đang sắp sửa vĩnh biệt mà họ không chịu tiếp cận tôi để giã biệt, tôi cùng chúng nó sẽ không còn thấy lại nhau. Nay tôi phước trời đã hết nên tự thấy chỗ ở này tối om trống vắng. Than ôi nhạc trời có lẽ không hòa tấu chăng, tại sao tôi không còn nghe. Trong cõi trời này sự vui sướng cao độ nhất, tất cả hàng Thiên tử cùng chúng Càn-thát-bà chư Thần phục vụ tôi, cùng thần tướng sắc đẹp mạnh mẽ cầm chày Kim cang, thần tướng ngàn mắt, than ôi nay tôi không còn được thấy được hưởng. Than ôi cho các thứ hoa trời, nào là hoa Ba-lợi-gia, hoa câu-tỳ-la ở trên đầu tôi sao nó lại héo úa.

Chúng Thiên tử, Thiên nữ thấy vị Thiên tử ấy buồn rầu như vậy thảy đều lo sầu.

Bấy giờ, Thiên đế Thích Đề-hoàn Nhân và phu nhân Xá-chi cùng trăm ngàn chúng Thiên tử, Thiên nữ, thần Càn-thát-bà tấu âm nhạc trời vây đoàn du hành, thấy vị Thiên tử ấy hiện năm tướng suy xấu sắp chết đều sinh lòng thương xót mà đồng than:

–Than ôi! Lạ thay cho vô thường kia không chút tình thương rất hung bạo độc hại.

Thiên đế Thích Đề-hoàn Nhân dùng Phạm âm thanh bảo vị Thiên tử ấy:

–Thôi đi Thiên tử, người chớ quá sầu não, chúng ta rồi đây cũng sẽ như thế này thôi. Ngươi chớ sinh lòng luyến ái mà phải đọa vào ác thú.

Chúng Thiên tử cũng đồng bảo:

–Ngài nên siêng năng làm đủ các điều thiện sinh vào nhân gian, nơi mà tất cả chúng sinh tu tạo nghiệp phước đức.

Vị Thiên tử ấy nghe lời khuyên bảo của Thiên đế và chúng Thiên tử bèn tự nghĩ rằng nay tôi quyết chắc sẽ đọa lạc. nghĩ rồi chắp tay hướng về chúng Thiên tử mà nói:

–Các ngài an ủi tôi cho tôi vui mừng, nhưng thời gian tôi đọa lạc đã đến.

Nói xong, vị Thiên tử ấy than thở ngắm nhìn, bấy giờ lại hiện ra thêm hai tướng suy xấu: Một là đôi mắt ngầu đỏ như xích liên hoa, hai là các món trang sức trên thân bỗng ẩn mất.

Chúng Thiên tử, Thiên nữ thấy hiện tướng này đồng đem hoa trời rải lên mình vị Thiên tử ấy và cũng tấu Thiên nhạc lên.

Vị Thiên tử ấy thấy chúng Thiên tử, Thiên nữ rải hoa tấu nhạc để tiễn đưa mình liền sinh lòng thích muốn sinh vào Diêm-phù-đề, tự buồn than rơi lệ từ giã cõi trời Tam thập tam sinh vào Diêm-phù-đề, khi đã nhập thai làm cho mẹ phát hiện các tướng tốt, thường ca múa cười vui, thích dục lạc, luôn vui vẻ, ưa những nơi vườn rừng cây hoa quả, ưa mặc các thứ y phục nhiều màu tươi đẹp, thích thường ăn uống, dù mang thai mà mẹ vẫn không hề cảm thấy khó chịu, chẳng ưa tà dục, thích tràng hoa đẹp xinh và các thứ hương thơm lành, lúc ngủ thì chiêm bao thấy cảnh tốt điều lành không bao giờ thấy sự điên đảo.

Này Đại tiên! Thiên tử trời Tam thập tam sinh xuống Diêm-phù-đề, lúc còn ở thai tạng có thể làm cho mẹ phát sinh những việc như vậy.

Đại tiên nên biết! Trong thời gian mang thai ấy, mẹ được khỏi tất cả bệnh hoạn về nội tạng, sau khi sinh luôn khỏe mạnh.

Khi đã sinh ra, trẻ đồng tử ấy thân thể ngay ngắn, chỉ tay đậm rõ những nét tốt đáng mừng, tay chân nhu nhuyến, răng đều kín, eo lưng đẹp, toàn thân dịu dàng, lòng ưa những sự công đức lành thù thắng, tính thích dục lạc tốt, y phục thì thích món nhẹ sạch, thích dạo chơi trong vườn rừng. Thân thể thoát ra hơi thơm dịu, dòng họ sang quý giàu có lớn đầy đủ vàng ngọc châu báu, thường làm những việc giữ giới hạnh và bố thí cúng dường.

Đại tiên nên biết! Nếu vị Thiên tử ấy mà lòng dục quá nặng nhiều thì sẽ sinh vào nhà nghèo, nhưng thân hình vẫn là đoan chánh đầy đủ các căn, không lùn không cao, không đen không quá trắng, tay chân đều ngay ngắn, ai thấy cũng sinh lòng yêu kính. Tánh người này thích luận nghị, tâm luôn hòa dịu ít giận hờn, ưa gần vợ người, đối với vợ nhà chẳng có lòng yêu thích, với bạn bè anh chị em cùng quyến thuộc cũng chẳng thương luyến.

Đại tiên nên biết! Các vị Thiên tử trời Tam thập tam sinh xuống nhân gian, có những sự tướng như vậy.

Nghe Đức Phật dạy khuyên xong, Tiên nhân Quảng Bác cùng tất cả chúng Tiên đều vui mừng đồng tiếng khen ngợi: “Lành thay!”