Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Linh Sơn Đại Tạng › Bộ Bảo Tích
Đại Tập 44 · Bộ Bảo Tích III · Số 310 (Q. 91–120) & Số 311–312
- Dịch giả
- Thích Tịnh Hạnh
- Thông tin
- Ghi trên sách: Sa Môn Thích Tịnh HạnhHội Văn Hóa Giáo Dục Linh Sơn Đài Bắc, 2000
Số 312 - Phật Nói Kinh Đại Thừa Bí Mật Chẳng Nghĩ Bàn Của Như Lai - Quyển 5
PHẬT NÓI KINH ĐẠI THỪA BÍ MẬT CHẲNG NGHĨ BÀN CỦA NHƯ LAI
QUYỂN 5
Phẩm 5: TRÌ QUỐC LUÂN VƯƠNG ĐI TRƯỚC (Phần 2)
Lại nữa, này Đại vương! Có bốn pháp, nếu ai hành trì viên mãn, thì có thể trụ vào Đại thừa, thành tựu không buông lung, tâm không phóng đãng. Bốn pháp ấy là gì? Một là giới bảo hộ các căn; hai là quán lỗi lầm của dục; ba là nhiếp thọ tất cả tưởng vô thường; bốn là đối với pháp quyết định là mạng căn tối thượng.
Đại vương, bốn pháp này, nếu ai thực hành viên mãn, thì có thể trụ vào Đại thừa, thành tựu hạnh không buông lung, tâm không phóng đãng.
Này Đại vương! Lại có bốn pháp, nếu các vị vua chúa tu hành đầy đủ, thì gọi là bậc Quân vương nhân từ. Bốn pháp ấy là gì? Một là không rời bỏ tâm đại Bồ-đề; hai là đem pháp Bồ-đề giảng dạy cho người khác; ba là đem các căn lành để hồi hướng Bồ-đề; bốn là khi nghe được sức đại oai đức của Thế Tôn nghe thấy rồi, đối với oai lực của các hàng Trời, Người, Thanh văn, Duyên giác sinh tâm hoan hỷ. Tuy vậy, nhưng chỉ cầu đại lực của Phật mà thôi.
Đại vương, bốn pháp này, nếu các vua chúa tu hành đầy đủ, thì gọi là bậc Quân vương nhân từ. Thế nên Đại vương phải thường tu hạnh không buông lung, lòng tin thanh tịnh hâm mộ chánh pháp, khởi lên sự ham muốn pháp mà siêng cầu chánh pháp, luôn dạo chơi trong vườn chánh pháp, nhưng không đắm trước cảnh giới. Vì sao? Đại vương nên biết! Dục là không bao giờ nhàm chán, mà khi hành giả đã nhàm chán thì là Thánh tuệ.
Lại nữa, này Đại vương! Tuổi thọ thì ngắn ngủi mạng sống không lâu dài, đã qua đời khác thì tội nghiệp đáng sợ. Do vậy nên
biết, phải luôn thân cận, cung kính, cúng dường chư Phật Như Lai, đem căn lành mà hồi hướng bốn chỗ. Bốn pháp ấy là gì? Một là hồi hướng quả báo vô tận; hai là hồi hướng pháp môn vô tận; ba là hồi hướng diệu trí vô tận; bốn là hồi hướng biện tài vô tận.
Đại vương, lại có bốn pháp. Một là do thân thanh tịnh nên có thể thành tựu tuệ hạnh; hai là do lời nói thanh tịnh nên có thể thành tựu văn hạnh; ba là do tâm thanh tịnh nên có thể thành tựu giới hạnh; bốn là do tuệ thanh tịnh nên có thể thành tựu trí hạnh.
Lại có bốn pháp: Một là do phương tiện viên mãn nên có khả năng thành thục hữu tình; hai là do tuệ viên mãn nên có khả năng hàng phục các ma; ba là do nguyện viên mãn nên có khả năng hành trì đúng như lời nói; bốn là do gặp Phật nên được viên mãn tất cả pháp Phật.
Khi ấy, Chuyển luân thánh vương Trì Quốc ở chỗ Phật, được nghe chánh pháp, được chỉ bày những điều lợi ích, sinh tâm hoan hỷ thích thú khoái lạc, đem các chân châu diệu bảo vô giá và tất cả sở hữu thọ dụng của vua dâng lên cúng dường chư Phật, nguyện suốt đời tu các phạm hạnh, giữ gìn năm giới. Lúc đó, các cung tần của vua nghe chánh pháp của Đức Phật ấy nói xong, tâm rất vui thích phấn khởi hoan hỷ, đều đem y đang mặc và các món trang sức choàng lên thân Phật, nguyện suốt đời tu các phạm hạnh, giữ gìn năm giới, phát tâm hướng đến quả vị Giác ngộ.
Lúc đó, Chuyển luân thánh vương Trì Quốc được các thiện lợi, tăng ích pháp tài, liền cùng với cung tần quyến thuộc chí thành đảnh lễ sát chân Phật và chúng đại Tỳ-kheo, nhiễu quanh bên phải bảy vòng xong vào trong lầu gác cao lớn vọt lên hư không bay đi tự tại, trở về trong thành của đại quốc rất thanh tịnh.
Sau một thời gian, Chuyển luân thánh vương Trì Quốc chọn ngày trăng tròn, nghiêm giá đi dạo chơi xem ngắm các vườn hoa lớn, đánh trống thổi kèn, tấu lên những bản ca hay, đi trong cảnh thích thú vui nhộn. Lúc đó có hai cung nữ đứng đầu trong đoàn cung nữ, một tên là Vô Hủy, hai tên là Vô Tỷ cùng đến ao Hoan hỷ, tắm rửa sạch sẽ, mặc áo đến ngồi trên tòa Sư tử hoa sen. Ở trong tòa của hai cung nữ này đều có một đồng tử tự nhiên hóa sinh ngồi kiết già. Các
đồng tử ấy có tướng mạo đoan nghiêm, đẹp đẽ không ai sánh bằng ai nấy đều thích nhìn ngắm. Trong khoảng sát-na, mỗi đồng tử bèn bay lên hư không, đồng thời trong hư không có tiếng Hiền thánh nói: “Hai đồng tử này, một vị tên là Pháp Tư, một vị tên là Pháp Tuệ.” Hai tên này có ra từ đó.
Đồng tử Pháp Tư hóa sinh từ tòa cung nữ Vô Hủy. Đồng tử Pháp Tuệ hóa sinh từ tòa của cung nữ Vô Tỷ. Hai vị đồng tử ấy ngồi kiết già trong hư không cùng nói kệ rằng:
Nhân giả, nay tôi được thiện lợi
Đó là phát sinh tâm Bồ-đề
Đã phát tâm rồi gặp Thế Tôn
Khởi tâm thanh tịnh xin kính lễ:
Biển lớn rộng sâu khó đến đáy
Sinh tử xoay vần không dừng dứt
Rộng cứu hữu tình vượt tử sinh
Tâm Bồ-đề này nguyện giữ mãi.
Có thế giới tên Vô hủy thân
Có Thế Tôn hiệu Thời Phần Vương
Ta từ nơi ấy đến cầu pháp
Muốn thấy công đức của Mâu-ni
Lúc ta mỗi mỗi ngồi kiết già
Hóa sinh từ tòa của hai mẹ
Cha ta, Trì Quốc đại Thánh vương
Nên đến chắp tay xin kính lễ
Mong cha hãy nghe lời con nói
Trăm ức, ngàn kiếp mới được pháp
Cho đến viên thành đại Bồ-đề
Những gì đã được không rời bỏ
Bởi Phật xuất thế thật rất khó
Cha mẹ khó được ở pháp vị
Nếu gặp thiện hữu trong khoảnh khắc
Diệu bảo thanh tịnh tùy ý hiện
Dục và tinh tấn, không phóng dật
Xuất gia được lợi đủ chánh tri
Siêng tu lợi ích tâm điều thuận
Tàm, quý, đa văn đủ thiện giới
Từ bi điều tịch vì hữu tình
Rộng khiến tất cả được pháp nhẫn
Tinh tấn, cần lực, tâm vô trước
Thành thục nhiếp thọ các quần sinh
Vì tâm lìa tướng nên hỷ lạc
Đối với thân mạng không luyến tiếc
nghĩ nhớ chánh pháp như cứu lửa
Nguyện được công đức của chư Phật
Phụ vương tối thượng rất khó gặp
Con đã tán thán pháp tối thượng
Con từ cõi Phật kia mà đến
Rồi lại trở về nơi cõi kia
Chúng con đã trụ vị Bồ-tát
Rộng hay nhiếp thọ các pháp thiện
Trong sát-na được năm thần thông
Tùy niệm, tùy quán ý hiểu rõ.
Khi ấy, Chuyển luân thánh vương Trì Quốc cùng với cung tần quyến thuộc và hai đồng tử Trí giả Bồ-tát dùng sức thần thông bay lên hư không đồng đến hội của Đức Thế Tôn Vô Biên Công Đức Bảo Chúng Trang Nghiêm Vương Như Lai. Đến nơi tất cả đều đảnh lễ sát chân Phật, tất cả chúng hội đều tôn trọng cung kính.
Lúc đó, Đức Phật ấy quán biết hai đồng tử là Phật tử chân chánh, rất muốn nghe đạo pháp Bồ-tát. Biết được ý đó, Đức Phật ấy liền tuyên nói chánh pháp thậm thâm.
Đức Phật nói:
–Này thiện nam! Nên biết các pháp là từ duyên sinh, trong đó không có chủ tể cũng không có tác giả, bên trong là không, bên ngoài không sở hành. Các pháp đều không, luống dối, không thật, đối với cái thấy và hành động đều là thanh tịnh, cũng như hư không không thể nắm bắt.
Đức Phật ấy có nhiều pháp môn như vậy. Lúc tuyên nói pháp thanh tịnh ấy, có bảy mươi sáu triệu và ba ức người trong chúng hội được Vô sinh pháp nhẫn. Lúc bấy giờ Chuyển luân thánh vương Trì Quốc ở trong hội Phật, cúng dường trải qua bảy ngày đêm, rồi cùng với các con và cung tần quyến thuộc, trong khoảng sát-na đều trở về chỗ cũ.
Sau một thời gian, Luân vương ngồi một mình trên tòa Sư tử hoa sen trong tòa lầu gác nghĩ như vầy: “Một ngàn đứa con của ta đều đã an trụ trong pháp Giác ngộ, nhưng trong số đó đứa nào thành quả vị Giác ngộ trước. Vậy nay ta nên bày ra một cách để thử nghiệm việc này.”
nghĩ vậy rồi, vua liền ra lệnh cho người hầu dùng bảy báu làm thành một cái bình đẹp. Cắt đặt đâu đó hoàn thành rồi, sai viết tên của ngàn đứa con bỏ vào trong bình đó. Sau đó, trong bảy ngày đêm dùng các thứ hương hoa, hương xoa, hương bột vi diệu… đánh trống, thổi loa, ca hát nghiêm thân cúng dường bình được đựng danh tự ấy. Lúc đó, trong hư không có mười ngàn trời, người hỗ trợ rải các thứ tốt đẹp cúng dường. Trải qua bảy ngày đêm cúng dường như vậy rồi mới cho triệu tập hết các cung tần quyến thuộc và ngàn người con cùng hai đồng tử đến tập hợp ở trước, rồi lại đem bình báu để lên giường bằng vàng quý báu, đặt để đâu đó rồi ra lệnh người hầu lấy tên trong bình ra. Vâng lệnh, người hầu đến bên bình lấy một tên đầu tiên, đến dâng lên vua. Tên ấy chính là thái tử Thanh Tịnh Tuệ. Sau đó, lần lượt lấy hết tên trong bình, tức thì trong khoảng sát-na cả đại địa sáu điệu chấn động, tất cả nhạc cụ mà các cung tần đang nắm đó, không trổi mà tự nhiên phát ra tiếng ca vi diệu.
Tịch Tuệ nên biết! Thái tử Thanh Tịnh Tuệ, tên được lấy ra đầu tiên từ trong bình thuở đó đâu phải người nào lạ, chính là Đức Quá khứ Câu-lưu-tôn Như Lai trong hiền kiếp này. Người bốc tên kế tiếp là Thái tử Tối Thắng Quân, chính là Đức quá khứ Câu-na-hàm Mâu-ni Như Lai. Người bốc tên kế tiếp là Thái tử Tịch Chư Căn, chính là Đức quá khứ Ca-diếp Như Lai. Người bốc tên kế tiếp là Thái tử Nhất Thiết nghĩa Thành. Tịch Tuệ nên biết! Chính là ta
đây. Người bốc tên kế tiếp là Thái tử Bảo Đới, sẽ thành Phật trong vị lai hiệu là Từ Thị Như Lai. Người bốc tên kế tiếp là Thái tử Ngưu Vương, sẽ thành Phật trong vị lai hiệu là Sư Tử Như Lai. Người bốc tên kế tiếp là Thái tử Điện Thiên, vị lai sẽ thành Phật hiệu là Đại Tràng Như Lai. Người bốc tên kế tiếp là Thái tử Hiền Vương, vị lai sẽ thành Phật hiệu là Diệu Hoa Như Lai. Người bốc tên kế tiếp là Thái tử Tịnh Quang Cát Tường, vị lai sẽ thành Phật hiệu Hoa Thị Như Lai. Người bốc tên kế tiếp là Thái tử Liên Hoa Nhãn, vị lai sẽ thành Phật hiệu là Thiện Túc Như Lai. Người bốc tên kế tiếp là Thái tử Vô Cấu Quang, vị lai sẽ thành Phật hiệu là Diệu Nhãn Như Lai. Người bốc tên kế tiếp là Thái tử Tịnh Trì, vị lai sẽ thành Phật hiệu là Diệu Tý Như Lai. Người bốc tên kế tiếp là Thái tử Tuệ Vương, vị lai sẽ thành Phật hiệu là Minh Diệm Như Lai. Người bốc tên kế tiếp là Thái tử Thiện Trang Nghiêm, vị lai sẽ thành Phật hiệu là Minh Châu Như Lai. Người bốc tên kế tiếp là Thái tử Tăng Trường Phần, vị lai sẽ thành Phật hiệu là Đạo Sư Như Lai. Người bốc tên kế tiếp là Thái tử Tịnh Nghiêm Vương, vị lai sẽ thành Phật hiệu là Trì Thắng Công Đức Như Lai. Người bốc tên kế tiếp là Thái tử Cát Tường Mật, vị lai sẽ thành Phật hiệu là Thắng Tài Như Lai. Người bốc tên kế tiếp là Thái tử Diệu Quang Thân, vị lai sẽ thành Phật hiệu là Trí Tích Như Lai. Người bốc tên kế tiếp là Thái tử Dũng Kiện, vị lai sẽ thành Phật hiệu là Bảo Tích Như Lai. Người bốc tên kế tiếp là Thái tử Bảo Xứng, vị lai sẽ thành Phật hiệu là Phổ Quang Minh Như Lai.
Tịch Tuệ nên biết! Nói rộng như thế, trong một ngàn người con kia tiếp tục bốc, cho đến tên của Thái tử Đại Phong Trang Nghiêm, đương lai sẽ thành Phật hiệu là Vô Biên Công Đức Bảo Xưng Như Lai. Này Tịch Tuệ! Chỉ còn lại một tên duy nhất trong bình tự tại và người bốc cuối cùng là Thái tử Vô Biên Tuệ. Trong một ngàn người con, vị Thái tử này là nhỏ nhất. Lúc đó các người anh khinh chê, nói:
–Các anh đây sẽ thành Phật, đã làm Phật sự, đã độ hữu tình, còn em cuối cùng làm gì đây?
Thái tử Vô Biên Tuệ liền nói kệ rằng:
Pháp Phật vô biên như hư không
Hữu tình và tuệ cũng vô tận
Hạnh nguyện thanh tịnh giới huân tu
Nên nghe em nói hạnh nguyện này:
Thọ lượng các anh số bao nhiêu
Vương giả chúng hội số bao nhiêu
Thọ lượng của em gom cả lại
Nguyện chúng Thanh văn sẽ như vậy.
Thái tử nói kệ ấy vừa xong
Chúng trời hư không khen: Hay thay!
Bồ-tát ý vui tịnh châu viên
Lợi ích hữu tình vô cùng tận.
Này Tịch Tuệ! Khi ấy, vị Thái tử nhỏ nhất Vô Biên Tuệ sẽ thành Phật hiệu là Lạc Dục Như Lai, vị Phật cuối cùng ở trong hiền kiếp. Tịch Tuệ! Thọ lượng của chư Phật và chúng Thanh văn trong hiền kiếp như thế nào, thì Đức Lạc Dục Như Lai cũng sẽ được như thế đấy. Vì Đức Như Lai kia khéo vui với dục nên Đức Như Lai ấy có tên là Lạc Dục.
Lại nữa, này Tịch Tuệ! Ông hãy quán Đại Bồ-tát này, phương tiện khéo léo, tịnh giới đầy đủ, không hủy đại nguyện, thắng hạnh viên mãn. Chín trăm chín mươi chín vị Thái tử kia, cho đến Thái tử Vô Biên Tuệ, công đức như trên thảy đều thành tựu.
Khi ấy, ngàn vị thái tử đều hỏi hai vị Bồ-tát đồng tử:
–Pháp Tư, Pháp Tuệ! Hai vị thiện nam thuở xưa đã phát nguyện lực thù thắng gì mà nay được như vậy?
Đồng tử Pháp Tư đáp:
–Này các nhân giả! Tôi cùng với các vị đều như Kim Cang Thủ, thắng hạnh của Bồ-tát phải liên tục, không lìa sự bí mật vô thượng của tất cả Như Lai, không lìa tất cả pháp Phật đã dạy và sự tin hiểu.
Đồng tử Pháp Tuệ đáp:
–Nay tôi và các anh đầy đủ nguyện lực thù thắng, mong rằng tôi và các anh đều chứng Bồ-đề. Thành Bồ-đề rồi, ta đều khuyến
thỉnh chuyển diệu pháp luân, đúng như nguyện lực của mình ở chỗ Đức Phật ấy đã được thọ ký Bồ-đề.
Tịch Tuệ! Chuyển luân thánh vương Trì Quốc thuở ấy đâu phải người nào lạ, tức là Đức Nhiên Đăng Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Đẳng Chánh Giác, thuở xưa nhân ở trong địa vị Luân vương. Một ngàn Thái tử của vị Luân vương ấy chính là một ngàn vị Phật Như Lai ở trong hiền kiếp. Từ Đức Câu-lưu-tôn Như Lai cho đến Đức Lạc Dục Như Lai. Đồng tử Pháp Tư hóa sinh từ tòa của cung nữ Vô Hủy thuở đó tức là Kim Cang Thủ Đại bí mật chủ dùng thần lực hóa ra. Đồng tử Pháp Tuệ hóa sinh từ tòa của cung nữ Vô Tỷ thuở đó chính là Phạm vương Thi-khí.
Tịch Tuệ! Các cung tần của Chuyển luân thánh vương Trì Quốc thuở đó chính là các chúng Bồ-tát trong hội này. Các cung tần ấy được một ngàn Thái tử hóa độ thành thục, đều được tâm an trụ vào Đại thừa không thoái chuyển với đạo Giác ngộ cao. Các cung nữ ấy ở trong hiền kiếp lần lượt được thọ ký Bồ-đề.
Tịch Tuệ! Ông nên quán lý của pháp duyên sinh không trái nhau, các nhân căn lành và quả của hạnh thù thắng mà tâm đã phát không hề hoại mất. Nay các Bồ-tát Đại sĩ trong hội này đều có thể tăng trưởng ý vui tối thắng.
❧
Số 312 - Phật Nói Kinh Đại Thừa Bí Mật Chẳng Nghĩ Bàn Của Như Lai - Quyển 6
PHẬT NÓI KINH ĐẠI THỪA BÍ MẬT CHẲNG NGHĨ BÀN CỦA NHƯ LAI
QUYỂN 6
Phẩm 6: BỒ-ĐỀ ĐẠO
Phật bảo Bồ-tát Tịch Tuệ:
–Nếu các Đại Bồ-tát muốn chứng quả vị Giác ngộ cao tột, thì nên học theo việc làm của Bồ-tát, không phải chỉ dùng lời nói để được đạo tối thắng mà cần phải tu hành chân thật mới được chánh đạo Bồ-đề.
Sao gọi là Bồ-đề đạo?
Là không gây tổn hại đối với tất cả chúng sinh, mà khởi tâm Từ siêng tu Ba-la-mật-đa, dùng bốn Nhiếp pháp rộng nhiếp tất cả; tu bốn phạm hạnh, siêng hành trì ba mươi bảy Phẩm trợ đạo, viên mãn sự nghiệp sáu Thần thông, dùng thiện phương tiện nhiếp hóa chúng sinh, trưởng dưỡng tất cả pháp hạnh căn lành. Đây gọi là đại Bồ-đề đạo.
Lại nữa, này Tịch Tuệ! Bồ-đề đạo nghĩa là ý tin vui, thâm tâm tôn trọng. Do tâm bình đẳng thanh tịnh ngay thẳng, không nịnh hót, do thực hành pháp bình đẳng, không tạo các tội nên không có sợ hãi. Pháp tăng trưởng Bồ-đề đạo là Bố thí ba-la-mật-đa. Bồ-đề đạo hướng đến an lạc đạo là Trì giới ba-la-mật-đa. Bồ-đề đạo không có tổn hại là Nhẫn nhục ba-la-mật-đa. Bồ-đề đạo kiến lập các pháp là Tinh tấn ba-la-mật-đa. Bồ-đề đạo không có tạp loạn là Thiền định ba-la-mật-đa. Bồ-đề đạo khéo hiểu biết là Bát-nhã ba-la-mật-đa. Bồ-đề đạo thông đạt phát sinh trí vô ngại là đại Từ. Bồ-đề đạo không thoái chuyển là đại Bi. Bồ-đề đạo được hoan hỷ là đại Hỷ. Bồ-đề đạo hòa nhập chân như là đại Xả. Bồ-đề đạo khử trừ gai gốc là hay lìa nhiễm pháp tham, sân, hại, nghi v.v… Bồ-đề đạo thuận
pháp an lạc là tâm không chướng ngại. Bồ-đề đạo lìa hiểm ác là không đắm trước sắc, thanh, hương, vị, xúc. Bồ-đề đạo lìa các pháp tà ngoại là khéo quán uẩn, xứ, giới. Bồ-đề đạo hàng phục các ma là hay trừ khử tất cả phiền não. Bồ-đề đạo pháp rộng lớn là lìa xa ý tưởng Thanh văn, Duyên giác. Bồ-đề đạo thuận với chánh pháp, là khả năng tùy thuận các trước với Đức Phật Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Đẳng Chánh Giác, Bồ-đề đạo rộng lớn có thể chứa nhóm đại pháp bảo là hay tùy thuận tất cả trí bảo. Bồ-đề đạo thường khai sáng là có thể hiển phát trí quang vô ngại. Bồ-đề đạo hay khéo nói là được Thiện tri thức nhiếp thọ. Bồ-đề đạo lìa ý tưởng cao thấp là không trái thuận. Bồ-đề đạo lìa tối tăm thế gian là không sân giận biếng nhác. Bồ-đề đạo hướng đến đường thiện là lìa xa mọi pháp bất thiện. Bồ-đề đạo trụ nơi an lạc là hướng đến chứng pháp Niết-bàn rốt ráo.
Tịch Tuệ nên biết! Các pháp trên đều là những pháp hành trì Đại Bồ-đề đạo của Bồ-tát. Nếu không phải hướng, không phải đạo, thì đó là Thanh văn, Duyên giác. Từ đó kiến lập chân thật Đại Bồ-tát thành tựu Chánh đẳng chánh giác.
❧
Phẩm 7: MẬT THÂN CHẲNG NGHĨ BÀN CỦA NHƯ LAI (Phần 1)
Bấy giờ, Đại Bồ-tát Tịch Tuệ đến trước Đại bí mật chủ Bồ-tát Kim Cang Thủ thưa:
–Thưa Đại bí mật chủ! Bồ-tát hãy vì tôi mà lược nói về bí mật của Như Lai. Sao gọi là pháp bí mật của Như Lai?
Bồ-tát Kim Cang Thủ bảo Bồ-tát Tịch Tuệ:
–Này thiện nam! Hãy lắng nghe, lắng nghe! Nay ta nương vào oai thần của Phật vì ông mà nói bí mật của Như Lai. Có ba thứ mật: Một là mật thân; hai là mật ngữ; ba là mật tâm. Sao gọi là mật thân của Như Lai?
Này Tịch Tuệ! nghĩa là Như Lai ở trong không tư duy, không phân biệt mà có khả năng thị hiện các tướng oai nghi.
Này thiện nam! Hoặc trời hoặc người, nếu có ai muốn thấy Như Lai ngồi rồi mới sinh tâm tôn trọng, liền khiến cho những người ấy thấy Như Lai ngồi; hoặc có trời, người muốn thấy Như Lai đi, liền cho những người ấy thấy Như Lai đi; hoặc có trời, người muốn thấy Như Lai đứng, liền khiến cho những người ấy thấy Như Lai đứng; hoặc có trời, người muốn thấy Như Lai nằm, liền khiến cho những người ấy thấy Như Lai nằm; hoặc có trời, người muốn nghe Như Lai nói pháp rồi mới sinh tâm tôn trọng, liền khiến cho những người ấy thấy Phật nói pháp; hoặc có trời, người muốn thấy Như Lai im lặng, liền khiến những người ấy thấy Như Lai im lặng; hoặc có trời, người muốn thấy Như Lai thiền định, liền khiến cho những người ấy thấy Như Lai thiền định; hoặc có trời, người muốn thấy Như Lai xả định, liền khiến cho những người ấy thấy Như Lai xả định; hoặc có trời, người muốn thấy Như Lai quán mà mắt không nháy, liền khiến cho những người ấy thấy Như Lai quán sát mà không nháy; hoặc có trời, người muốn thấy thần thông biến hóa của Phật, liền khiến cho những người ấy thấy thần thông biến hóa của Phật; hoặc có trời, người muốn quán tướng sắc vàng của Phật, liền khiến cho những người ấy thấy được thân sắc vàng; hoặc có người muốn thấy tướng màu bạc, màu thủy tinh, màu lưu ly, màu mã não, màu san hô, màu hổ phách, màu châu đỏ, màu châu trắng, cùng với các màu xanh, vàng, đỏ, trắng… như màu mặt trăng, màu mặt trời, màu lửa, màu ánh sáng tụ lại, màu Đế Thích, màu Phạm vương, màu tuyết, màu vàng của giống chim mái, màu châu sa, màu nước, màu hoa Vô ưu, màu hoa Chiêm-ba-ca, màu hoa Tô-ma-na, màu hoa Bà-sư-ca, màu hoa Câu-mẩu-bà, màu hoa Bát-nột-ma, màu hoa Bôn-noa-lợi-ca, màu các loại hoa đẹp, màu Tỳ-sa-môn Thiên vương, màu Trì Quốc Thiên vương, màu hoa sen mới nở, màu tạng bảo cát tường, màu ma-ni bảo, màu đế thanh bảo, màu hư không tịnh quang; các màu sắc tướng như vậy, cho đến sắc tướng vô biên công đức, Đức Như Lai tùy theo sự tin muốn của những trời, người ấy, mà khiến cho chúng thấy được thân sắc tướng của Phật.
Lại nữa, này Tịch Tuệ! Cho đến tam thiên đại thiên thế giới,
hằng hà sa số tất cả chúng sinh đều được thân người, các chúng sinh ấy đối với thân hình hiển sắc tướng và oai nghi của Phật Như Lai, tùy theo sự suy nghĩ tin hiểu thảy đều thành tựu. Như một chúng sinh tin hiểu cũng như vậy. Tất cả chúng sinh ấy đối với hình hiển sắc tướng và các oai nghi của Như Lai, suy nghĩ tin hiểu đều được thành tựu. Lại nữa, tâm tin hiểu của chúng sinh mỗi mỗi đều sai biệt.
Tịch Tuệ! Do duyên như vậy, cho nên Như Lai rộng khiến tất cả chúng sinh đều tùy theo sự tin hiểu sự oai nghi mà sinh tâm hoan hỷ, rồi tùy theo khả năng tin hiểu đó khiến các chúng sinh hiểu biết sự oai nghi của Như Lai. Không phải vì thế mà làm cho thân tâm của Như Lai bị loạn động, cũng không tìm hiểu mà có thể biết hành nghiệp tâm ý sai biệt đời trước của tất cả chúng sinh. Thế nên, Đức Như Lai tùy ứng mà rộng hiện oai nghi. Ví như gương tròn trong sáng, đặt ở các nơi để soi các hình sắc, tùy theo treo chỗ nào, thì tất cả hình sắc đều hiện rõ trong gương, những hình sắc được in trong gương đó bình đẳng không tăng, không giảm, mà gương tròn ấy không có suy nghĩ, không có phân biệt.
Này Tịch Tuệ! Đức Như Lai cũng như vậy, biết rõ tâm ý của tất cả chúng sinh, tùy theo sự hiện tướng mà khiến họ hoan hỷ. Tuy vậy, nhưng Phật Như Lai không có suy nghĩ, cũng không có phân biệt, lại không tìm hiểu. Đây gọi là mật thân của Như Lai.
Lại nữa, này Tịch Tuệ! Thân của Như Lai không phải do uẩn, xứ, giới tạo thành, cũng không phải do nghiệp tạo thành, cũng không phải từ phiền não sinh, không từ nơi bào thai cha mẹ sinh ra, không phải Yết-la-lam v.v… đại chủng sinh ra, không phải máu, thịt, nhiễm ô, gân xương liền nhau, hơi thở ra vào v.v… nuôi dưỡng mà sinh ra.
Lại nữa, này Tịch Tuệ! Thân Như Lai chính là chẳng phải thân, nghĩa là Pháp thân như thân hư không, chẳng phải thân sắc tướng, mà là thân lìa các hý luận, không có sở hành. Nếu các chúng sinh để được hóa độ muốn thấy sắc tướng sinh lòng tin tôn trọng, thì Như Lai mới hiện sắc thân các cảnh đối ngại. Nếu các chúng sinh muốn pháp lìa tướng sinh lòng tin tôn trọng, đối với tất cả mọi nơi, tất cả chủng
loại, không có cảnh đối ngại, thì ngay cả Thiên nhãn cũng không thể nhìn thấy.
Tịch Tuệ nên biết! Cái thấy của tất cả đại chúng trong hội đều khác. Hoặc có chúng sinh, có người thấy thân Phật, có người lại không thấy. Hoặc có người xa thì thấy, mà gần lại không thấy; hoặc gần thấy mà xa không thấy. Hoặc xa cũng không thấy, mà gần cũng không thấy. Hoặc tâm chuyên chú thì thấy, tán loạn thì không thấy; hoặc tán loạn thì thấy mà chuyên chú thì không thấy. Hoặc người khác quán thì thấy, mình quán thì không thấy; hoặc mình quán thì thấy, mà người khác quán thì không thấy. Hoặc trong cảnh mộng thì thấy, mà khi tỉnh dậy thì không thấy; hoặc lúc thức thì thấy, lúc trong mộng thì không thấy. Hoặc trong định thì thấy, xả định lại không thấy; hoặc xả định thì thấy, mà trong định thì không thấy. Hoặc tưởng thiện thì thấy, tưởng bất thiện thì không thấy; hoặc tưởng bất thiện thì thấy, tưởng thiện thì không thấy. Hoặc tâm tỉnh thức thì thấy, tâm không tỉnh thức thì không thấy, hoặc tâm không tỉnh thức lại thấy, mà tỉnh thức thì không thấy. Hoặc tâm gia hạnh thì thấy, mà không gia hạnh thì không thấy; hoặc tâm không gia hạnh lại thấy, mà gia hạnh thì không thấy. Những thứ sai biệt như vậy và vô lượng tướng khác quán thân Như Lai. Thiên tử ở Sắc giới, thân tướng tịch tĩnh, sở hành tịch tĩnh, oai nghi tề chỉnh, tâm luôn trụ định, khéo tịch tĩnh, khéo điều phục như vậy, nhưng giương mắt lên cũng không thể quán thấy thân lượng sắc tướng của Như Lai. Vì sao? Vì thân Như Lai có đầy đủ vô lượng sắc tướng trang nghiêm, ngang bằng với hư không lấy Pháp thân làm tánh.
Ví như hư không rộng lớn vô cùng, thân tướng của Như Lai cũng như vậy. Lại như hư không đâu đâu cũng có, thông đạt tất cả; thân tướng của Như Lai cũng lại như vậy, hòa nhập khắp tất cả và thông đạt hết tất cả. Lại như hư không lìa các hý luận; thân tướng Như Lai cũng lại như vậy, lìa mọi hý luận. Lại như hư không nuôi lớn tất cả chúng sinh; thân tướng Như Lai cũng lại như vậy, nuôi lớn tất cả chúng sinh. Lại như hư không không có chủng loại, không có phân biệt; thân tướng Như Lai cũng lại như vậy, không có
chủng loại, không có phân biệt. Lại như hư không hòa nhập vào tất cả sắc tướng quang minh; thân tướng Như Lai cũng lại như vậy, hòa nhập vào tất cả sắc tướng quang minh. Lại như tất cả sắc tướng quang minh đều trụ trong hư không; thân tướng Như Lai cũng lại như vậy, tất cả sắc tướng quang minh của chúng sinh đều trụ vào thân Phật. Lại như tất cả thuốc thang, cỏ cây, vườn rừng đều nương vào hư không mà phát triển tươi tốt; thân tướng Như Lai cũng lại như vậy, làm tươi tốt tất cả căn lành của chúng sinh. Lại như hư không, không phải thường, không phải không thường, không thể đem lời nói để trình bày; thân Như Lai cũng lại như vậy, không phải thường, không phải vô thường, không thể dùng lời nói để trình bày, cũng không thể quán đảnh tướng của Như Lai.
Lại nữa, này Tịch Tuệ! Ta không thấy có tất cả Trời, Người, Ma, Phạm, Sa-môn, Bà-la-môn v.v… ở thế gian mà có thể quán thấy đảnh tướng của Đức Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác. Vì sao? Này Tịch Tuệ! Ta nhớ lúc Đức Thế Tôn Như Lai thành đạo chưa được bao lâu, chuyển diệu pháp luân tại vườn Lộc dã chư Thiên đọa xứ, nước Ba-la-nại. Lúc đó, ở phương Đông có Đức Phật Thế Tôn hiệu là Chiêm-ba-ca Hoa Sắc, thế giới tên là Như huyễn, nước tên Điều oán. Thế giới ấy có vị Bồ-tát tên là Phong Trì, đến thế giới Ta-bà này chiêm ngưỡng đảnh lễ thân gần Đức Thế Tôn Như Lai. Đến rồi, đảnh lễ sát chân Phật, nhiễu quanh bên phải bảy vòng rồi đứng trước Thế Tôn. Khi ấy, Bồ-tát Phong Trì nương vào oai thần của Phật nghĩ như vầy: “Thân tướng của Phật Thế Tôn to lớn vô lượng, vô biên, không thể quán thấy đảnh của Ngài, nay ta đối với thân vô lượng, vô biên của Thế Tôn cầu xin thân có hạn lượng.”
Bồ-tát Phong Trì nghĩ như thế rồi, tự thấy thân mình cao đến sáu vạn tám ngàn do-tuần, thấy thân tướng Phật cao tám trăm bốn mươi vạn do-tuần. Lại nghĩ như vầy: “Ta nay tự dùng sở đắc du hý thần lực để tính xem thân tướng vô biên của Như Lai.”
Nghĩ như vậy rồi, Bồ-tát liền thừa oai thần Phật, tự dùng sức thần thông bay lên phương trên vượt qua trăm ngàn ức cõi Phật, có thế giới tên Đại liên hoa, Phật hiệu Liên Hoa Cát Tường Tạng Vương Như Lai, hiện đang nói pháp giáo hóa chúng sinh. Bồ-tát đến
rồi, quán sát kỹ lưỡng, nhưng cũng không thể thấy được đảnh tướng của Như Lai, lại cũng không thể tính biết thân tướng Phật là bao nhiêu. Lúc đó Bồ-tát Phong Trì đến trước Đức Thế Tôn Liên Hoa Cát Tường Tạng Vương Như Lai, đảnh lễ sát chân Phật nhiễu quanh bên phải bảy vòng rồi đến trước bạch rằng:
–Bạch Thế Tôn! Con đến đây cách thế giới Ta-bà gần xa bao nhiêu?
Đức Phật ấy đáp:
–Này thiện nam! Quá trăm ngàn ức triệu cõi Phật rồi mới đến thế giới này.
Bồ-tát Phong Trì bạch với Đức Phật ấy:
–Bạch Thế Tôn! Đã cách xa như thế sao con không thấy đảnh tướng của Đức Thế Tôn Thích-ca Mâu-ni Như Lai và cũng không thể quán biết thân của Phật là bao nhiêu, cho nên con mới từ xa đến đây để thưa hỏi.
Đức Phật ấy đáp:
–Này thiện nam! Giả sử như nay ông dùng hết thần lực bay đến tất cả thế giới ở tận phương trên, trải qua hằng hà sa số kiếp đi chăng nữa, cũng không thể biết được thân vô biên của Phật Thích-ca.
Lại nữa, này thiện nam! Giả sử đem hết tất cả pháp ra để ví dụ cũng không thể ví dụ. Đức Phật Thích-ca Như Lai có Giới, Định, Tuệ, Giải thoát, Giải thoát tri kiến, đầy đủ các công đức, hoặc thân, ngữ, tâm; hoặc sắc hoặc tướng, đem tất cả pháp ví dụ cũng không thể ví dụ hết được. Vì Đức Như Lai ấy vượt hơn số đếm, chỉ trừ hư không mới có thể ví dụ được.
Những gì được gọi là Giới, Định, Tuệ, Giải thoát, Giải thoát tri kiến của Như Lai cũng như hư không; hoặc thân, ngữ, tâm, hoặc sắc hoặc tướng, ở đây nói, tất cả đều như hư không. Vì thế nên biết, hư không vô lượng, nên thân tướng của Như Lai cũng vô lượng.
Tịch Tuệ! Bồ-tát Phong Trì ở chỗ Đức Phật Liên Hoa Cát Tường Tạng Vương Như Lai nghe nói vậy rồi sinh tâm hy hữu, vui vẻ phấn khởi thích thú khoái lạc, đảnh lễ sát chân Phật, nhiễu quanh bên phải bảy vòng, nương vào oai thần của Phật trong khoảng sát-na
rời khỏi cõi Phật ấy, trở về thế giới Ta-bà, đứng trước Phật Thích-ca Mâu-ni, đảnh lễ sát chân Phật, nhiễu quanh bên phải ba vòng, chắp tay chí thành hướng lên Phật Thế Tôn nói kệ rằng:
Tất cả pháp Phật rất rộng lớn
Ngang bằng hư không thật vô biên
Nếu ai muốn biết ngằn mé ấy
Người ấy chiêu lấy sự tổn hại.
Con đã vượt qua trăm ngàn ức
hằng hà sa số các cõi Phật
Đến thế giới của Phật Như Lai
Vì muốn quán xem lượng thân Phật.
Khi con đến cõi Phật kia rồi
Thế giới tên là Đại liên hoa
Nhưng vẫn không thể thấy đảnh Phật
Cũng không biết được thân bao nhiêu.
Hóa chủ Thế Tôn ở cõi ấy
Hiệu là Cát Tường Tạng Vương Tôn
Phật ấy biết rõ ý tưởng con
Nên đã vì con nói thế này:
Nếu người muốn dùng pháp thí dụ
Để đem dụ pháp Phật vô biên
Đã không biết được thân tướng Phật
Trở lại chuốc lấy tội báng Phật.
Chỉ có một pháp đem ví dụ
Đồng với pháp Phật không có khác
Đó là hư không rộng vô biên
Không thể biết được ngằn mé đó.
Như hư không kia thật to lớn
Công đức của Phật cũng như vậy
Là Giới, Định, Tuệ, Giải thoát môn
Cùng với Giải thoát tri kiến thảy
Như số lượng lớn của hư không
Sắc tướng của Phật cũng như vậy
Đảnh tướng cao rộng không thể quán
Cùng với hư không giới không khác,
Như hư không kia rất bao la
Thân Phật rộng lớn cũng như trên
Do thân rộng lớn thật vô biên
Ánh sáng chiếu khắp cũng như vậy,
Do ánh sáng rạng ngời như thế
Mật ngữ rộng lớn cũng như vậy
Mật ngữ rộng lớn không ngằn mé
Mật tâm to lớn cũng như thế,
Do vì mật tâm lớn như thế
Lòng từ chư Phật cũng như vậy,
Lòng Từ chư Phật rộng vô biên
Trí Phật rộng lớn cũng như vậy,
Bởi do trí Phật lớn như thế
Nên thân Phật lớn cũng như vậy
Bồ-đề phát sinh phước thù thắng
Rộng lớn vô cùng cũng như vậy.
Từ tâm Bồ-đề sinh ra phước
Tướng thù thắng từ phước sinh ra
Hư không giới rộng lớn vô biên
Phát sinh các công đức tối thượng
Chỗ có tất cả chúng sinh loại
Rộng nhiếp tất cả các phước uẩn
Tất cả Bồ-tát cũng như vậy
Đều từ tâm Bồ-đề mà ra
Chỗ có tất cả chúng Bồ-tát
Tuyên nói phước uẩn thật rộng lớn
Nếu hay hộ trì chánh pháp môn
Hộ trì phước, tụ phước hơn nhiều
Giả sử trí Gia hạnh của Phật
Trải qua ức kiếp để tuyên dương
Hộ trì chánh pháp phước vô biên
Không thể biết hết số tận cùng.
Tâm đại Bồ-đề sinh ra phước
Hộ trì chánh pháp phước vô biên
Nếu đem so sánh Không giải thoát
Trong mười sáu phần không bằng một
Không giải thoát môn đã nhiếp thuộc
Cũng lại không lìa tâm Bồ-đề
Hộ trì chánh pháp các phước môn
Tất cả đều cùng nhiếp vào đấy.
Nếu hay hiểu rõ pháp thú này
Thì là Bồ-tát đại danh xưng
Bồ-đề công đức được vô biên
Đây chính là tu hạnh Bồ-tát.
Khi con đã nói kệ này rồi
Trăm ngàn ức cõi đều chấn động
Có trăm ngàn ức hàng trời, người
Đánh trống thổi kèn ca vô số,
Có trăm ngàn ức số chúng sinh
Đều phát tâm Bồ-đề rộng lớn
Nghe đại oai thần Phật như vậy
Nay con, Phong Trì như thật nói
Phật có chẳng nghĩ bàn như vậy
Vô lượng, vô biên, lại vô thượng
Chư Phật rộng hiện các tướng môn
Là trí tự nhiên chân bí mật.
Tịch Tuệ nên biết! Nói như vậy tức là bí mật của Như Lai.
❧
Số 312 - Phật Nói Kinh Đại Thừa Bí Mật Chẳng Nghĩ Bàn Của Như Lai - Quyển 7
PHẬT NÓI KINH ĐẠI THỪA BÍ MẬT CHẲNG NGHĨ BÀN CỦA NHƯ LAI
QUYỂN 7
Phẩm 7: MẬT THÂN CHẲNG NGHĨ BÀN CỦA NHƯ LAI (Phần 2)
Lại nữa, này Tịch Tuệ! Thân tướng của Như Lai, trong một chúng hội mà có người thấy, có người không thấy. Người được thấy thì hoan hỷ chiêm ngưỡng, còn người không thấy thì im lặng ngơ ngác.
Tịch Tuệ nên biết! Đức Như Lai không nuôi sống bằng đoàn thực. Lại có chúng sinh thấy Phật cũng thọ thức ăn thế gian, có oai lực đầy đủ tu hạnh Bồ-đề, các chúng Hiền thánh thường đi theo sau nhận thức ăn vào trong bình bát. Do vậy nên chúng sinh thấy Phật Như Lai đều đem thức ăn bỏ vào trong bát. Các Hiền thánh ấy đã thọ thực rồi, nếu có chúng sinh ở trong pháp Phật đáng được hóa độ, căn lành đời trước nghiệp chướng đã hết, tuy đang hiện diện khắp nơi, nhưng không được ăn uống, phải chịu đói khát ốm gầy, do nhờ vào thiện lực đời trước đó, cho nên các chúng sinh ấy được ăn các thức ăn dư của Như Lai. Ăn uống no đủ rồi, tâm được khinh an thân thể tươi nhuần, thâm tâm thanh tịnh, liền phát tâm đạt đến quả vị Giác ngộ cao tột. Nếu các chúng sinh đọa vào địa ngục, ngạ quỷ, ác thú, không thể phát tâm đại Bồ-đề. Vì lý do đó cho đến tận cảnh giới Niết-bàn. Tịch Tuệ nên biết! Như Lai không thọ thức ăn thế gian, mà Như Lai chỉ nuôi sống bằng Pháp thực. Thân Phật kiên cố như trời Na-la-diên, do chân thật cho nên không bị phá hoại, là từ Kim cang mà thành.
Tịch Tuệ! Thân Như Lai không phải sinh từ thục tạng mà thành, cũng không phải từ sữa mẹ tạp nhạp bất tịnh mà thành. Thân
Như Lai là vàng Diêm-phù-đàn, không có khiếm khuyết, không đoạn, lìa các lỗi lầm. Thân Như Lai đầy đủ oai lực, thể lại chắc chắn cũng như Kim cang, rất mềm mại như y Ca-tả-lân-na, ai sờ vào thân Phật đều được diệu lạc.
Tịch Tuệ nên biết! Thuở nọ có các Thiên tử, Thiên nữ đầy đủ oai lực đảnh lễ sát chân Phật, khi đảnh lễ sờ vào chân Phật, sờ xong liền phát tâm đạt được quả vị Giác ngộ cao tột. Vì thế nên biết, Như Lai không sinh từ tạp nhiễm.
Lại nữa, này Tịch Tuệ! Ở thế gian chúng sinh có tâm tham, chỉ thoáng thấy qua thân Như Lai, tự thân liền sinh tưởng lìa tham. Chúng sinh có tâm sân thoáng thấy qua thân Như Lai, liền khởi lên tâm Từ. Chúng sinh có tâm si thoáng thấy qua thân Như Lai, liền được trí sáng chiếu diệu. Chúng sinh có tâm đẳng phần thoáng thấy qua thân Như Lai, được lìa phiền não. Chúng sinh keo kiệt thoáng thấy qua thân Như Lai, liền tin hiểu xả pháp. Chúng sinh phá giới thoáng thấy qua thân Như Lai, liền tin hiểu giới pháp thanh tịnh. Chúng sinh có tâm giận dữ thoáng thấy qua thân Như Lai, liền được pháp nhẫn. Chúng sinh biếng nhác thoáng thấy qua thân Như Lai, liền khởi lên siêng năng. Chúng sinh có tâm tán loạn thoáng thấy qua thân Như Lai, liền được tịch định. Chúng sinh ngu si thoáng thấy qua thân Như Lai, liền được tuệ thù thắng. Này thiện nam! Nói tóm lại nếu các chúng sinh thoáng thấy qua thân Như Lai, không bao giờ xa lìa thiện pháp, tất cả sự bất thiện, nghi ngờ v.v… các nhiễm pháp thảy đều tiêu trừ, an lập thiện tâm. Tuy vậy, nhưng Như Lai vẫn thường an trụ không có xả phân biệt. Đây gọi là mật thân của Như Lai.
Lại nữa, này Tịch Tuệ! Lại như Đức Như Lai hóa làm người để làm các Phật sự, mà tâm Phật Như Lai không có gia hạnh, không tìm hiểu, cũng không tác ý, cũng không có ý nghĩ như vầy: “Ta có thể hóa thành các hóa nhân, nhưng chúng sinh được hóa độ đó đáng được hóa độ, hoặc thế giới này hoặc thế giới khác, cho đến trăm ngàn ức thế giới tất cả chúng sinh, vì muốn thành thục làm việc lợi ích.” Đây gọi là mật thân của Như Lai.
Lại nữa, này Tịch Tuệ! Thân Như Lai phóng ánh sáng lớn, có
vô số trăm ngàn màu sắc. ánh sáng ấy chiếu khắp mười phương hằng hà sa số cõi Phật, thành thục khắp tất cả chúng sinh. Tuy vậy, nhưng Như Lai không có tìm hiểu, không gia hạnh, không tác ý. Đây gọi là mật thân trong thân nghiệp thanh tịnh của Như Lai.
Tịch Tuệ nên biết! Đây chỉ lược nói về mật thân trong thân nghiệp thanh tịnh của Như Lai. Nếu nói rộng ra thì trải qua một kiếp hoặc hơn một kiếp cũng không thể hết được.
Khi Đại bí mật chủ Bồ-tát Kim Cang Thủ nói pháp chẳng nghĩ bàn về mật thân của Như Lai, trong hội có mười ngàn người phát tâm đạt được quả vị Giác ngộ, tám ngàn Bồ-tát được Pháp nhẫn.
Đồng thời trong hội có các chư Thiên rải hoa lên trên Đức Phật và cúng dường Đại bí mật chủ Bồ-tát Kim Cang Thủ. Lúc đó Đức Thế Tôn duỗi cánh tay phải sắc vàng rờ lên đảnh đầu của Đại bí mật chủ Bồ-tát Kim Cang Thủ khen ngợi:
–Hay thay, hay thay, Đại bí mật chủ! Ông đã khéo tuyên nói pháp chẳng nghĩ bàn về mật thân của Như Lai mà ta đều biết cả. Pháp của ông đã nói ta nay tùy hỷ.
❧
Phẩm 8: MẬT NGỮ CHẲNG NGHĨ BÀN CỦA NHƯ LAI (Phần 1)
Đại bí mật chủ Đại Bồ-tát Kim Cang Thủ bảo Đại Bồ-tát Tịch Tuệ:
–Sao gọi là mật ngữ nghiệp ngữ thanh tịnh của Như Lai? Từ đêm Như Lai chứng quả vị Giác ngộ cao tột cho đến đêm Như Lai vào đại Niết-bàn, trong khoảng thời gian đó, Đức Như Lai chưa từng nói một chữ, cũng không có nêu ra. Vì sao? Vì Đức Như Lai luôn ở trong chánh định, Như Lai cũng không thở ra hay thở vào, hoặc tầm hoặc tứ. Do không tầm tứ cho nên lời nói ra lìa các tà vọng. Đức Như Lai không có tầm, không có tứ, không có phân biệt, không có rộng phân biệt, không có nói, không có hiển thị, lại không nêu bày. Nhưng các chúng sinh lại nghe Như Lai tuyên nói, thật ra Như Lai luôn ở trong định. Đối với tất cả loại, tất cả thời,
cũng dùng văn tự để nêu ra, nhưng lại không nêu ra. Chỉ vì có chúng sinh do dùng văn tự sinh lòng tin tôn trọng, từ đó họ cho rằng Đức Như Lai vì họ mà nói pháp. Nhưng tâm Phật Như Lai thường an trụ xả, không có phân biệt.
Lại nữa, này Tịch Tuệ! Không phải từ môi, răng, lưỡi, cổ và mặt của Như Lai phát ra âm thanh, mà âm thanh của Như Lai phát ra là từ hư không, nhưng chúng sinh lại cho rằng âm thanh từ miệng Phật Như Lai phát ra.
Tịch Tuệ nên biết! Lời nói của Như Lai có đầy đủ sáu mươi bốn tướng, thù thắng vi diệu: Một là lời nói trôi chảy; hai là nhu nhuyến; ba là ý vui; bốn là đáng mừng; năm là thanh tịnh; sáu là ly cấu; bảy là trong sáng rõ ràng; tám là ngọt ngào; chín là khiến muốn nghe; mười là không yếu kém; mười một là tròn đầy; mười hai là điều thuận; mười ba là không thô rít; mười bốn là không ác; mười lăm là thiện nhu; mười sáu là thích nghe; mười bảy là thân khoái thích; mười tám là tâm sinh dũng mãnh; mười chín là tâm vui; hai mươi là vui thích; hai mươi mốt là không nhiệt não; hai mươi hai là như những lời dạy; hai mươi ba là khéo biết rõ; hai mươi bốn là phân biệt rõ ràng; hai mươi lăm là thiện ái; hai mươi sáu là khiến sinh hoan hỷ; hai mươi bảy là khiến người khác theo lời dạy; hai mươi tám là làm cho người khác biết rõ; hai mươi chín là như lý; ba mươi là lợi ích; ba mươi mốt là lìa điều lỗi lầm tái phát trở lại; ba mươi hai là âm thanh như sư tử; ba mươi ba là âm thanh như rồng; ba mươi bốn là tiếng như sấm chớp; ba mươi lăm là tiếng như rồng chúa; ba mươi sáu là như tiếng ca hay của Khẩn-na-la; ba mươi bảy là tiếng như Ca-lăng-tần-già; ba mươi tám là tiếng như Phạm vương; ba mươi chín là tiếng như chim Cộng mạng; bốn mươi là như tiếng hay của trời Đế Thích; bốn mươi mốt là như tiếng trống sấm; bốn mươi hai là không cao; bốn mươi ba là không thấp; bốn mươi bốn là hòa nhập vào tất cả âm thanh; bốn mươi lăm là không khuyết giảm; bốn mươi sáu là không phá hoại; bốn mươi bảy là không nhiễm ô; bốn mươi tám là không chấp thủ; bốn mươi chín là đầy đủ; năm mươi là trang nghiêm; năm mươi mốt là biểu thị rõ ràng; năm mươi hai là viên mãn tất cả âm thanh; năm mươi ba là
các căn khoái thích; năm mươi bốn là không hủy báng; năm mươi lăm là không khinh khi; năm mươi sáu là không lay động; năm mươi bảy là hòa nhập vào tất cả chúng hội; năm mươi tám là các tướng đầy đủ.
Lại nữa, này Tịch Tuệ! Năm mươi chín là Như Lai nói ra khiến cho tất cả chúng sinh khắp mười phương thế giới sinh tâm hoan hỷ, nhưng Phật Thế Tôn không có ý nghĩ như vầy: “Ta tuyên nói các pháp như Khế kinh, Ứng tụng, Ký biệt, Phúng tụng, Tự thuyết, Duyên khởi, Bản sự, Bản sinh, Phương quảng, Hy pháp, Luận nghị, Thí dụ.” Lại còn pháp bí mật đi trước, nói pháp bản duyên, nói pháp về nhân đời trước, nói gần, nói nhiều, nói rộng, chỉ bày, an lập, phần vị, phân biệt giải thích rõ ràng về những điều Như Lai nói. Các pháp như vậy đối với tất cả đại chúng trong hội như: chúng hội Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di. Hoặc các chúng hội như: Trời, Rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lầu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già… Đức Phật có khả năng tùy theo căn tánh tinh tấn, trình độ của mỗi chúng sinh mà ban pháp. Tất cả chúng hội nghe pháp rồi đều cho rằng pháp từ miệng Phật nói ra. Nhưng pháp mà Đức Như Lai nói ra đó không có những lời trùng lập lẫn nhau, mà các chúng hội đều tùy theo âm thanh hiểu rõ các pháp.
Tịch Tuệ! đây gọi là mật ngữ của Như Lai.
Lại nữa, này Tịch Tuệ! Sáu mươi là tất cả số lượng chúng sinh ấy thật vô lượng, hạnh của tất cả chúng sinh cũng vô lượng. Đức Như Lai dạy tâm hạnh của chúng sinh lược nói có tám vạn bốn ngàn chủng loại, chỉ vì chúng sinh căn tánh thấp kém mà khiến cho chúng hiểu rõ lời nói của Như Lai.
Tịch Tuệ nên biết! Tâm hạnh của chúng sinh không có hạn lượng, trong thế gian lại có chúng sinh tham, có chúng sinh sân, có chúng sinh si, có chúng sinh đẳng phần. Tâm hạnh của mỗi mỗi chúng sinh có sự sai biệt. Nếu Đức Như Lai ở trong một kiếp hoặc hơn một kiếp, cho đến Như Lai trụ ở đời trăm ngàn kiếp, dù cho có thọ đến cùng tột đi chăng nữa cũng không thể nói hết tâm hạnh vô cùng của chúng sinh. Nếu Phật chỉ nói tâm hạnh vô biên của chúng sinh thì các chúng sinh không thể hiểu nỗi mà trái lại sinh si mê. Vì
thế Đức Như Lai khéo dùng phương tiện trong vô lượng hạnh của chúng sinh lược nói có tám vạn bốn ngàn. Lại nữa, Như Lai đã nói các pháp, tùy theo tâm hạnh sai biệt của chúng sinh mà khiến cho họ được hiểu rõ. Tịch Tuệ! đây gọi là mật ngữ của Như Lai.
Lại nữa, này Tịch Tuệ! Sáu mươi mốt là ngữ bí mật trí của Như Lai, hòa nhập vào tất cả tâm ý của chúng sinh, nhưng lời nói ấy không từ miệng Như Lai nói ra, chỉ từ hư không mà phát ra. Nếu có chúng sinh nào cho rằng lời nói từ miệng của Như Lai nói ra, thì chớ có ý nghĩ như vậy. Vì sao? Có chúng sinh hoặc thấy lời nói của Như Lai phát ra từ nhục kế, hoặc phát ra từ đảnh, hoặc phát ra từ rẽ tóc ngang trán, hoặc phát ra từ lông mày, hoặc phát ra từ trán, hoặc phát ra từ giữa chặng mày, hoặc từ lông trắng giữa mày, hoặc từ mắt phát ra, hoặc từ tai phát ra, hoặc từ mũi phát ra, hoặc từ má phát ra, hoặc từ miệng phát ra, hoặc từ cổ phát ra, hoặc từ cánh tay phát ra, hoặc từ tay phát ra, hoặc từ ngón tay phát ra, hoặc từ hai bên xương sườn phát ra, hoặc trước ngực phát ra, hoặc sau lưng phát ra, hoặc từ rún phát ra, hoặc từ âm tàng phát ra, hoặc từ đùi phát ra, hoặc từ đầu gối phát ra, hoặc từ ống chân phát ra, hoặc từ mắt cá chân phát ra, hoặc từ chân phát ra, hoặc từ tướng tốt phát ra, hoặc từ các lỗ chân lông phát ra. Các chúng sinh như vậy, hiểu biết khác nhau. Tịch Tuệ! đây gọi là mật ngữ của Như Lai.
Lại nữa, này Tịch Tuệ! Sáu mươi hai là lời Như Lai nói ra tùy theo đó các chúng sinh mỗi mỗi tin hiểu, tùy theo các tâm ý của chúng sinh mà thành thục, tùy theo sự thích ứng mà khiến cho tất cả được hiểu rõ, nhưng Phật Như Lai luôn thường trụ xả, không có phân biệt. Ví như thế gian mượn các pháp mà tạo thành các âm nhạc, tùy theo người làm mà thành ra sắc sảo đẹp đẽ. Nhạc cụ này tay không rờ vào cũng không nhờ sức người mà chỉ cần gió thổi nhẹ qua là phát ra tiếng hay, tiếng phát ra đó đều là do gió nghiệp sai biệt đời trước thổi động vào. Lời nói của Như Lai cũng lại như vậy, tùy theo ý vui muốn của tất cả chúng sinh, gió trí thổi kích động vào, cũng chẳng phải Như Lai dụng lực mà phát ra. Như Lai tùy thuận tất cả nghiệp sai biệt đời trước và cảnh giới của chúng sinh, tùy theo sự thích ứng mà nói. Tịch Tuệ! Ví như tiếng vang tùy chỗ phát ra, chỗ phát ra
tiếng ấy không phải ở trong, không phải ở ngoài, không phải ở giữa. Lời nói của Như Lai cũng lại như vậy, nói ra là vì biểu hiện tâm ý của chúng sinh, nhưng tiếng của Như Lai không phải ở trong, không phải ở ngoài, cũng không phải ở giữa. Lại như trong biển cả có bảo châu như ý, gọi là viên mãn tất cả ý vui, đem nó treo lên cây tràng cao, tự nhiên phát ra tiếng. Châu này có khả năng làm cho ý của tất cả chúng sinh vui. Tuy vậy, nhưng châu này không có phân biệt. Như Lai cũng lại như vậy, nói ra lời quý báu, thân tâm thanh tịnh, treo trên tràng đại Bi, tùy theo ý muốn của các chúng sinh, mà Như Lai phát ra lời nói vi diệu khiến cho họ được hiểu rõ, nhưng Phật Như Lai thường trụ xả, không phân biệt. Tịch Tuệ! đây gọi là mật ngữ của Như Lai.
Lại nữa, này Tịch Tuệ! Sáu mươi ba là âm thanh của Phật Như Lai không có mức độ. Ta không thấy các hàng Trời, Người, Ma, Phạm, Sa-môn, Bà-la-môn ở thế gian mà có thể biết được ngằn mé và mức độ âm thanh của Như Lai. Vì sao vậy? Ta nhớ thuở nọ Đức Phật đang ở tại núi Thứu phong, thành Vương xá, các chúng Bồ-tát cùng nhau vây quanh tuyên nói pháp môn, âm thanh luôn thanh tịnh, rộng vì chúng sinh diễn bày rõ ràng. Sau đó nhờ lực gia trì của Đại Bồ-tát Từ Thị nên Tôn giả Đại Mục-kiền-liên nghĩ như vầy: “Mức độ âm thanh thanh tịnh của Như Lai vang được bao xa?” nghĩ như vậy rồi liền ngay nơi tòa ẩn mất không hiện, tự dùng thần lực đến đảnh núi Tu-di để nghe thử âm thanh của Phật vang xa hay gần. Lại vận thần lực bay đến tam thiên đại thiên thế giới, lại quá hơn phía Tây của núi Tu-di, lại quá hơn bốn đại châu thế giới, lại quá hơn núi Thiết vi, núi Đại thiết vi, cho đến tận thế giới, rồi trở lại đứng trên đảnh núi Thiết vi lắng nghe mức độ âm thanh của Như Lai nhưng âm thanh của Như Lai vẫn bình đẳng không có tăng giảm.
Khi ấy Đức Thế Tôn biết việc này rồi liền nghĩ như vầy: “Đại Mục-kiền-liên ý muốn thử xem mức độ âm thanh của ta, nay ta nên nhiếp thần lực.” Đức Thế Tôn nhiếp thần lực xong, Đại Mục-kiền-liên nương vào oai thần gia trì của Phật, tự dùng thần thông ở một phần phía Tây của thế giới này, quá chín mươi chín hằng hà sa số
cõi Phật, đến một thế giới tên Quang minh tràng, nước ấy có Đức Như Lai hiệu là Quang Minh Vương, hiện đang nói pháp giáo hóa chúng sinh. Khi Tôn giả Đại Mục-kiền-liên đến thế giới ấy rồi, lắng nghe mức độ âm thanh của Đức Thế Tôn Thích-ca Mâu-ni Như Lai, cũng như nghe tiếng người kia nói cách mười khuỷu tay, Đại Mục-kiền-liên ở thế giới kia nghe tiếng của Phật cũng lại như vậy, tiếng ấy bình đẳng không có tăng giảm. Thân của Đức Phật Quang Minh Vương Như Lai cao một trăm do-tuần, thân của các Bồ-tát cao năm mươi do-tuần. Lúc đó Đại Mục-kiền-liên tự dùng thần lực đi vòng trên bình bát mà các chúng Bồ-tát kia đang dùng. Các chúng Bồ-tát thấy hình tướng của Mục-kiền-liên như vậy liền chê cười bạch với Đức Phật:
–Bạch Đức Thế Tôn có một con trùng nhỏ hình tướng của nó sao rất giống Sa-môn, đang đi vòng quanh trên bát.
Đức Phật Quang Minh Vương bảo:
–Này các thiện nam! Các ông chớ sinh tâm khinh mạn. Vì sao? Vì người đang đi trên bình bát này chính là đệ tử bậc nhất trong hàng Thanh văn của Thế Tôn Thích-ca Mâu-ni Như Lai và cũng là người thần thông bậc nhất trong chúng đại Thanh văn.
Lúc đó Tôn giả Đại Mục-kiền-liên đến trước Phật Quang Minh Vương Như Lai đảnh lễ sát chân, nhiễu quanh bên phải bảy vòng rồi đứng trước Phật. Đức Phật Quang Minh Vương bảo:
–Này Tôn giả Đại Mục-kiền-liên! Các Bồ-tát ở đây khinh ông đó, vậy nay ông hãy nương vào sự gia trì của Thế Tôn Thích-ca Mâu-ni Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Giác, mà tự dùng thần lực hiện thần thông biến hóa.
Tôn giả Đại Mục-kiền-liên thưa rằng:
–Nay con vâng lời Phật dạy.
Nói xong, Tôn giả liền ngồi kiết già, ở nơi bảo châu này biến hóa các việc.
Đức Phật ấy bảo:
–Nay đã đúng lúc.
Tôn giả Đại Mục-kiền-liên liền bay lên hư không cao bằng bảy
ức cây Đa-la, biến hóa các việc, ở ngang chỗ ngồi hiện ra trăm ngàn ức chân châu, anh lạc trang nghiêm khắp tất cả. Các thứ anh lạc ấy phát ra trăm ngàn ức tia sáng, mỗi mỗi tia sáng đều có hoa sen, trên các đài hoa sen đều có tượng của Thế Tôn Thích-ca Mâu-ni ngồi; tượng Như Lai ấy tuyên nói chánh pháp âm thanh thanh tịnh. Đại Mục-kiền-liên bạch với Đức Phật Quang Minh Vương rằng:
–Thưa Thế Tôn! Nay con ngồi kiết già, ở tất cả thế giới trong bốn đại châu này, cũng có thể khởi các thần thông biến hóa, cho đến tiểu thiên thế giới, trung thiên thế giới, tam thiên đại thiên thế giới này đều có thể khởi thần thông biến hóa.
Đức Phật Quang Minh Vương bảo:
–Nay đã đúng lúc.
Khi ấy Tôn giả Đại Mục-kiền-liên ứng hiện thần thông biến hóa rồi thâu nhiếp thần lực trở lại đứng trước Phật. Lúc đó các Bồ-tát ấy đều sinh tâm hy hữu, đến trước Phật bạch:
–Bạch Thế Tôn! Nay Tôn giả Đại Mục-kiền-liên này vì lý do gì mà đến thế giới này.
Đức Phật ấy đáp:
–Này các thiện nam! Đại Mục-kiền-liên này vì muốn thử xem mức độ âm thanh của Thế Tôn Thích-ca Mâu-ni Như Lai nên mới đến thế giới này.
Thế Tôn Quang Minh Vương Như Lai bảo Tôn giả Đại Mục-kiền-liên:
–Từ nay trở đi, ông chớ có khởi tâm muốn thử xem mức độ âm thanh của Như Lai. Vì âm thanh thanh tịnh của Như Lai không có ngằn mé, không có mức độ. Giả sử có người dùng oai thế thần lực bay qua phía Tây hằng hà sa số kiếp, rốt cuộc rồi cũng không thể biết được ngằn mé âm thanh diệu luân của Thế Tôn Thích-ca Mâu-ni Như Lai. Vì âm thanh diệu luân của Như Lai không có ngằn mé.
❧
Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.
