Đại Tập 44 · Bộ Bảo Tích III · Số 310 (Q. 91–120) & Số 311–312

Kinh Đại Bảo Tích - Quyển 95- Pháp Hội 27: Bồ-Tát Thiện Thuận

KINH ĐẠI BẢO TÍCH

QUYỂN 95

Hán dịch: Đời Đại Đường, Tam tạng Pháp sư Bồ-đề-lưu-chí.

Pháp hội 27: BỒ-TÁT THIỆN THUẬN

Tôi nghe như vầy:

Một thời Đức Phật ở tại khu vườn Kỳ-đà Cấp cô độc tại nước Xá-vệ, cùng các đại chúng: Năm trăm Thanh văn, mười ngàn Bồ-tát cung kính vây quanh.

Bấy giờ trong thành Xá-vệ có một Bồ-tát tên Thiện Thuận, đã ở nơi vô lượng Phật quá khứ gieo trồng các căn lành, kính thờ cúng dường được không thoái chuyển nơi Vô thượng Bồ-đề, an trụ đại Từ, lòng chẳng giận hờn, an trụ đại Bi rộng cứu không mỏi, an trụ đại Hỷ, khéo an pháp giới, an trụ đại Xả khổ vui bình đẳng, điều lượng ăn đúng giờ, muốn ít biết đủ, thường được chúng sinh mến nhìn, luôn đem năm giới và tám trai giới ở trong thành ấy thương xót giáo hóa, sau đó lại khuyến hóa mọi người thực hành Bố thí, Trì giới, Nhẫn nhục, Tinh tấn, Thiền định, Trí tuệ, Từ, Bi, Hỷ, Xả phạm hạnh thanh tịnh.

Bấy giờ Bồ-tát Thiện Thuận vì khiến chúng sinh thấy Phật nghe pháp nên cùng đại chúng sau trước vây quanh, sắp đi đến chỗ Đức Phật.

Thiên đế Thích dùng Thiên nhãn thấy Bồ-tát Thiện Thuận thường tinh tấn hành hạnh Đầu-đà đầy đủ tịnh giới tế độ vững chắc, Thiên đế nghĩ rằng nay Bồ-tát Thiện Thuận ấy ở nơi Phạm hạnh chẳng hề biếng trễ, phải chăng là vì cầu ngôi Đế Thích hay muốn làm vua và hưởng dục lạc? nghĩ như vậy rồi Thiên đế hóa làm bốn người trai tráng đến trước Bồ-tát Thiện Thuận nói lời xấu ác mắng nhiếc rồi lại dùng dao gậy chém đập và lấy ngói đá ném chọi vào Bồ-tát. Bồ-tát Thiện Thuận trụ sức từ cho đến nỗi chịu đựng những sự gia hại ấy mà không hề giận hờn. Thiên đế lại hóa

làm bốn người trai tráng khác đến bảo Bồ-tát:

–Ôi, thưa ngài Thiện Thuận! Bọn người ác kia đánh mắng ngài thậm tệ nếu ngài bảo chúng tôi báo thù cho ngài thì chúng tôi sẽ vì ngài mà giết chết bọn ác ấy.

Bồ-tát Thiện Thuận liền nói với bốn trai tráng ấy:

–Này các thiện nam! Các anh chớ nói như vậy, nếu giết hại thì thành ác nghiệp. Dù cho có người đến chém nát thân thể tôi như lá táo, tôi hoàn toàn chẳng sinh lòng giận thù giết hại. Vì sao? Vì kẻ giết hại bị đọa địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, cho đến dù được thân người họ cũng chẳng yêu thương cha mẹ đẻ của họ, thường bị mọi người ghét bỏ. Này các thiện nam! Tất cả pháp đều có hai loại thiện và bất thiện. Do pháp bất thiện mà đọa ác đạo. Nếu y theo pháp thiện thì được phước lợi.

Bồ-tát Thiện Thuận vì muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:

Thiện ác như giống trồng

Đều theo nghiệp mà sinh

Nào có hạt giống đắng

Mà sinh trái chín ngọt

Hiện thấy pháp như vậy

Người trí phải suy xét

Khổ báo đền ác nghiệp

Làm lành thường an vui.

Bị từ chối, bọn người này liền bỏ đi.

Bấy giờ Thiên đế lại hóa ra khối vàng bạc châu báu, rồi sai các trai tráng đến nói với Bồ-tát ấy rằng:

–Ngài có thể phương tiện lấy của báu ấy tùy ý tiêu dùng.

Bồ-tát Thiện Thuận bảo rằng:

–Các anh chớ nói như vậy. Vì sao? Vì nghiệp trộm cắp hay khiến chúng sinh nghèo cùng hạ tiện không chỗ nương tựa. Dẫu tôi có nghèo đến không đủ sống, tôi cũng không bao giờ trộm cắp. Kẻ Phàm phu ngu mê tham cầu trộm cắp. Nào có người trí lại làm nghiệp ác ấy đâu.

Bồ-tát nói kệ rằng:

Chứa của đến ngàn ức

Lòng tham lam chẳng xả

Người trí nói người ấy

Thường nghèo khổ ở đời.

Người dù không một vật

Mà lòng luôn xả ly

Người trí nói kẻ ấy

Ở đời rất giàu sang.

Người trí lìa các ác

Tất cả đều đoan nghiêm

Người ngu do tạo nghiệp

Toàn thân đều thô xấu.

Người trí khuyên làm lành

Người ngu luôn làm ác

Thà bị người trí mắng

Chẳng cần người ngu khen.

Nghe Bồ-tát nói như vậy các người ấy liền bỏ đi.

Thiên đế lại tự thân đến chỗ Bồ-tát tay cầm trăm ngàn lượng vàng bảo rằng:

–Vừa rồi ở trước vua Ba-tư-nặc trong thành Xá-vệ, tôi và người tranh luận, nên cần có một người làm chứng, nếu ngài có thể làm chứng nhân cho tôi, thì tôi xin tặng cả số vàng này.

Bồ-tát Thiện Thuận nói với Thiên đế:

–Ngài nên biết rằng, vọng ngữ là nghiệp bất thiện, đã tự lừa dối mình, còn dối cả Trời, Rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già. Vọng ngữ có thể làm gốc cho tất cả điều ác cảm lấy ác báo: Hư tịnh giới, hoại sắc thân, hơi miệng hôi thối, lời nói ra bị người coi rẻ.

Bồ-tát Thiện Thuận nói kệ rằng:

Người phạm vọng ngữ

Hơi miệng thường hôi

Vào ác đạo khổ

Không ai cứu được.

Phàm người vọng ngữ

Tự dối lấy mình

Cũng gạt trời, rồng

Bát Bộ, Quỷ thần.

Nên biết vọng ngữ

Là gốc những ác

Phá giới thanh tịnh

Chết đọa ba đường.

Dù ông cho tôi

Vàng đầy Diêm-phù

Tôi trọn chẳng thể

Làm người vọng ngữ.

Nghe những lời trên, Thiên đế bỏ đi rồi lại sai phu nhân Xá-chi, phu nhân Nhật quang và Ngũ kế, các phu nhân lại đến chỗ Bồ-tát Thiện Thuận thử phá tịnh giới của Bồ-tát ấy. Đêm khuya ấy, các phu nhân cùng năm trăm thanh nữ ướp hương đeo hoa đến trước Bồ-tát nói rằng:

–Các nữ nhân tôi sắc đẹp trẻ trung tình nguyện hầu dưới gối cùng ông hoan lạc.

Bồ-tát Thiện Thuận dùng mắt vô nhiễm quan sát các nữ nhân mà bảo họ rằng:

–Những kẻ cuồng loạn, những kẻ tà tâm ở địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh say đắm mủ máu hôi dơ bất tịnh, các La-sát hung ác là thân hữu của các người chớ chẳng phải quyến thuộc của chư Thiên thanh tịnh.

Bồ-tát Thiện Thuận nói kệ rằng:

Người ngu hôn mê nhớ bất tịnh

Nhiễm trước thân mủ máu hôi nhơ

Dục lạc mau hết đều vô thường

Đọa mãi địa ngục, súc, ngạ quỷ

Dù có biến hóa như các người

Thân hình xinh đẹp đầy thế gian

Ta trọn không sinh một niệm nhiễm

Thường tưởng như mộng như oán thù.

Các phu nhân Xá-chi… dù dùng mọi cách để quyến rủ mà Bồ-tát ấy không hề đắm nhiễm, nên cùng trở về Thiên cung thưa với Thiên đế rằng:

–Chúng tôi thấy Thiện Thuận chí nguyện vững chắc sẽ thành Chánh giác chắc chắn không nghi ngờ gì nữa. Vì sao? Vì Bồ-tát ấy đối với chúng tôi không có chút niệm tham ái, chỉ có tâm chán lìa.

Dù nghe nói như vậy nhưng Thiên đế vẫn lo buồn như bị trúng tên độc sợ người ấy sẽ đoạt ngôi vị của mình. “Ta nên đến xem lại thử, ông ấy thật sự nguyện cầu sự gì?” nghĩ xong Thiên đế đến trước Bồ-tát ấy bỏ kiêu mạn đảnh lễ dưới chân rồi nói kệ hỏi:

Nay ngài siêng tu hạnh thanh tịnh

Trong các ước nguyện cầu những gì?

Là cầu Thích, Phạm, các Thiên vương

Hay cầu các ngôi vua ba cõi.

Bồ-tát Thiện Thuận nói kệ đáp Thiên đế:

Tôi xem Thích, Phạm, các Thiên vương

Ngôi vua loài người báu ba cõi

Tất cả vô thường không vững chắc

Nào có người trí cầu như vậy.

Thiên đế lại nói:

–Như lời ngài nói thì Ngài cầu sự gì?

Bồ-tát Thiện Thuận nói kệ đáp Thiên đế:

Tôi vốn chẳng tham vui thế gian

Chỉ cầu được thân bất sinh diệt

Siêng tu phương tiện cứu quần sinh

Nguyện cùng lên đường Bồ-đề kia.

Nghe kệ xong lòng Thiên đế an vui, biết chắc Bồ-tát chẳng cầu ngôi Thiên đế, vui mừng hớn hở nói kệ rằng:

Ngài nói tế độ các chúng sinh

Tâm ấy rộng lớn không gì bằng

Nguyện phá ma quân chứng cam lộ

Do đó hằng chuyển diệu pháp luân.

Nói kệ tán thán xong, Thiên đế cung kính đi nhiễu vòng quanh lạy dưới chân Bồ-tát rồi bỗng ẩn mất.

Sáng sớm Bồ-tát Thiện Thuận vào thành Xá-vệ, du hóa qua lại được cái chuông bằng vàng Diêm-phù thuở kiếp sơ. Cái chuông vàng ấy giá trị hơn cõi Diêm-phù. Bồ-tát cầm chuông vàng ấy đứng tại ngã tư đường to tiếng xướng rằng:

–Ai là người nghèo cùng nhất nơi thành Xá-vệ tôi sẽ thí cho cái chuông vàng này.

Bấy giờ có vị tối thắng lão cựu trưởng giả, vội chạy đến nói:

–Trong thành này tôi là kẻ nghèo cùng nhất, xin thí cho cái chuông ấy.

Bồ-tát nói:

–Ông chẳng phải người nghèo cùng, vì trong thành này còn có một thiện nam nghèo nhất trong các người nghèo sẽ được thí cho cái chuông này.

Trưởng giả hỏi:

–Người đó là ai vậy?

Bồ-tát đáp:

–Chính là vua Ba-tư-nặc.

Trưởng giả nói:

–Vua Ba-tư-nặc giàu sang nhất, kho tàng đầy dẫy dùng không cùng tận sao ông lại bảo là nghèo nhất trong các kẻ nghèo?

Ở giữa đại chúng Bồ-tát Thiện Thuận nói kệ đáp:

Dù có kho ngầm hơn ngàn ức

Do lòng tham ái không chán đủ

Dường như biển cả nuốt trăm sông

Người ngu như vậy nghèo cùng nhất.

Do đó lại khiến thêm lòng tham

Xoay vần tràn lan nối nhau sinh

Trong đời hiện tại và vị lai

Người vô trí ấy thường nghèo thiếu.

Nói kệ xong, Bồ-tát Thiện Thuận cùng đại chúng đi đến chỗ vua Ba-tư-nặc. Nhằm lúc nhà vua ấy với năm trăm trưởng giả đại thần đang tính lường các kho tàng, của báu. Bồ-tát liền đến trước nhà vua tâu rằng:

–Vừa rồi tôi qua lại du hóa trong thành này được cái chuông vàng Diêm-phù từ kiếp sơ giá trị hơn cả châu Diêm-phù. Tôi muốn đem chuông này thí cho người nghèo nhất trong thành đây. Tôi lại nghĩ rằng: “Người nghèo cùng không hơn ai nhà vua”, nên tôi đem cái chuông vàng này đến dâng. Nhà vua đã là người nghèo cùng nhất xin nhận lấy cái chuông vàng này.

Tâu xong Bồ-tát Thiện Thuận lại nói kệ rằng:

Nếu người nhiều tham cầu

Chứa của không chán đủ

Người cuồng loạn như vậy

Gọi là nghèo cùng nhất.

Vua luôn thâu thuế nhiều

Phạt oan kẻ vô tội

Tham mến nơi quốc thành

Chẳng thấy nghiệp đời sau.

Ở đời được tự tại

Chẳng giúp đỡ chúng sinh

Thấy các người nghèo khổ

Không hề biết thương xót.

Say mê các nữ nhân

Chẳng sợ đọa ác đạo

Tà loạn chưa từng tỉnh

Há chẳng phải nghèo cùng.

Nếu người biết tịnh tín

Quy y Phật, Pháp, Tăng

Với thân mạng của cải

Thường nghĩ là chẳng bền.

Biết là chẳng bền rồi

Chẳng mê hoặc thân của

Nên được thân mạng tài

Vĩnh viễn thường vững chắc.

Nếu siêng tu Niệm xứ

Ưa thích không phóng túng

Người này gọi là giàu

Của nhiều thường an vui.

Như lúc lửa cháy mạnh

Chẳng chê chán rừng cây

Nay vua cũng như vậy

Tham ái không chán đủ.

Nước chẳng chán mây mù

Biển chẳng chán nhiều nước

Nhà vua cũng như vậy

Có lúc nào chán đủ.

Trời, trăng thường luân chuyển

Chẳng chán đi bốn phương

Nhà vua cũng như vậy

Đến chết không thôi dứt.

Như lúc lửa cháy lên

Chẳng chán bỏ cỏ cây

Người trí cũng như vậy

Luôn luôn làm điều lành.

Như nước chẳng chán mây

Như biển chẳng chán nước

Người trí cũng như vậy

Chẳng chán tăng trưởng lành.

Ngôi vua dù tự tại

Rốt ráo cũng vô thường

Tất cả đều bất tịnh

Người trí nên xả ly.

Nghe xong nhà vua hổ thẹn bảo Bồ-tát rằng:

–Lành thay, thưa ngài! Dù ngài khuyên điều lành mà tôi còn

chưa tin. Theo những điều ngài vừa nói đó là ngài tự nói hay có người chứng minh.

Bồ-tát Thiện Thuận nói:

–Nhà vua chẳng nghe ư? Đức Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác Nhất Thiết Trí nay hiện ở ngoài thành Xá-vệ tại vườn Cấp cô độc, cùng vô lượng Trời, Người, Càn-thát-bà, A-tu-la,… sẽ chứng minh đại vương là người nghèo cùng.

Vua Ba-tư-nặc nói:

–Tôi xin cùng ngài đến chỗ Phật để được nghe lời răn dạy và quy y cúng dường.

Bồ-tát Thiện Thuận nói với vua:

–Đại vương nên biết! Cảnh giới Như Lai chẳng phải hàng phàm phu lường biết được. Đức Phật đã phá trừ mạn phiền não thương xót chúng sinh thành tựu Thánh trí hay biết rõ đời nay và đời sau. Nếu người có ý nguyện căn lành thù thắng thì dù ở rất xa Đức Phật cũng thường được gia hộ. Nếu Đức Phật biết lòng tôi muốn được đại vương tin nơi lòng tôi, Đức Phật sẽ đến đây tác chứng cho tôi.

Bồ-tát liền để hở vai áo bên phải, gối bên phải quỳ sát đất, chắp tay cung kính nói kệ thỉnh Phật:

Như Lai chân thật trí

Thương yêu các quần sinh

Nguyện biết thâm tâm tôi

Đoái thương đến tác chứng.

Lúc Bồ-tát tuyên kệ thỉnh xong, đại địa bỗng rúng động nứt ra, năm trăm Thanh văn, mười ngàn Bồ-tát, Thích, Phạm các trời, cùng chúng Quỷ thần và vô lượng chúng sinh từ dưới đất hiện lên vây quanh Đức Như Lai. Bồ-tát Thiện Thuận đến trước Đức Phật chắp tay cung kính bạch rằng:

–Bạch Thế Tôn! Vừa rồi con đi du hóa trong thành Xá-vệ này được cái chuông vàng ở Diêm-phù từ kiếp sơ, giá trị hơn cả châu Diêm Phù. Con muốn đem chuông này cho người nghèo cùng nhất trong thành Xá-vệ. Con lại nghĩ rằng: “Vua Ba-tư-nặc là người nghèo cùng nhất trong thành này. Vì sao? Vì cậy ngôi vua nên đối

với các chúng sinh chưa từng thương xót, tàn hại bóc lột cướp đoạt xâm tổn của người, bị tham ái che lấp chẳng biết chán đủ.” Con cho rằng nhà vua là người nghèo cùng nhất, nên đem chuông vàng dâng lên vua. Nhà vua ấy hỏi tôi ông bảo tôi nghèo có ai chứng minh chăng? Con đáp rằng Đức Như Lai Đại Sư Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác dứt bỏ phiền não một cách tuyệt đối, bình đẳng thương yêu chúng sinh, sẽ chứng minh lời của tôi. Ngưỡng mong Đức Thế Tôn dạy bảo cho được lợi ích vui mừng.

Vì muốn điều phục nên Đức Phật nói với vua Ba-tư-nặc:

–Hoặc có ở nơi pháp, Thiện Thuận nghèo cùng, còn nhà vua thì giàu sang, hoặc có ở nơi pháp vua nghèo cùng mà Thiện Thuận thì giàu sang. Như thân lên ngôi vua tự tại vàng bạc, châu báu kho tàng đầy dẫy, bấy giờ vua thì giàu sang mà Thiện Thuận thì nghèo cùng. Như siêng tu phạm hạnh thích tịnh giới xuất gia đa văn lìa phóng dật, đem năm giới, tám trai giới cứu tế không biết mỏi, thì vua nghèo cùng mà Thiện Thuận thì giàu sang.

Đại Vương nên biết rằng! Tất cả tài vật của tất cả chúng sinh trong nước Kiều-tát-la, đem so với năm giới, tám trai giới của Thiện Thuận thọ trì kiên cố thanh tịnh không bằng một phần trăm ngàn.

Vua Ba-tư-nặc nghe lời dạy chân thật của Đức Như Lai, liền bỏ kiêu mạn chắp tay ân cần chiêm ngưỡng Thiện Thuận mà nói kệ rằng:

Lành thay xô dẹp ngã mạn tôi

Sẽ được thân Phật rất tối thắng

Tôi đem ngôi vua xả cho ngài

Nguyện hằng làm chúng Bồ-đề ngài.

Thực tôi nghèo cùng ngài thì giàu

Nay biết lời này chẳng phải dối

Ngôi vua luống làm nhân gây khổ

Trái với pháp lành sinh ác đạo.

Nói kệ xong, vua Ba-tư-nặc bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Nay con phát tâm Vô thượng đại Bồ-đề nguyện cho chúng sinh an lạc giải thoát sinh tử trói buộc. Nay tôi

nguyện đem kho tàng vàng bạc tài vật chia làm ba phần: Một phần cúng dường Như Lai và chúng Tỳ-kheo; một phần thí cho người nghèo cùng khổ não không nơi nương tựa trong thành Xá-vệ; một phần tài vật lưu dụng việc nước. Tất cả vườn ao hoa quả của tôi đều nguyện dâng lên Đức Như Lai và chúng Tỳ-kheo. Mong Như Lai đoái thương nạp thọ.

Bấy giờ năm trăm trưởng giả nước Kiều-tát-la thấy sự việc như vậy đều phát tâm Vô thượng Bồ-đề.

Bồ-tát Thiện Thuận bạch Phật:

–Ngưỡng mong Thế Tôn vì hàng đại chúng tuyên thuyết tinh hoa của pháp, khiến các chúng sinh, những người được gặp Phật không uổng phí.

Đức Phật dạy:

–Các thiện nam! Có ba tư lương vô lượng công đức, dù chư Như Lai có tuyên nói cũng chẳng hết được, huống là hàng Thanh văn, Duyên giác, những gì là ba tư lương?

1. Hộ trì chánh pháp.

2. Phát tâm Bồ-đề.

3. Khuyên các chúng sinh khởi nguyện vô thượng.

Lại còn có ba mươi hai pháp, nếu các thiện nam, thiện nữ có thể siêng tu tập thì là chẳng luống uổng thấy Đức Như Lai. Những gì là ba mươi hai pháp?

1. Ở nơi chư Phật sinh lòng tin bất hoại.

2. Hộ trì chánh pháp cho dài lâu.

3. Đối với Tăng tôn trọng, chẳng khinh mạn.

4. Đối với Bậc Ứng cúng thì cung kính thân cận.

5. Nơi thương nơi ghét tâm thường bình đẳng.

6. Đối với chánh pháp là cung kính thích nghe.

7. An trụ nơi vắng vẻ xa lìa nơi ồn ào.

8. Ở nơi Phật thừa diễn nói không mỏi.

9. Lúc thuyết pháp chẳng vì danh lợi.

10. Chí cầu chân thật đúng lý siêng tu.

11. Xả thí.

12. Trì giới.

13. Nhẫn nhục.

14. Tinh tấn.

15. Chánh định.

16. Chánh tuệ.

17. Đối với chúng sinh tùy hỷ hộ niệm.

18. Thành thục chúng sinh chẳng quên mất chánh pháp.

19. Ở nơi tự thân khéo tự điều phục.

20. Dùng pháp yếu lành điều phục mọi người.

21. Chẳng nhiễm phiền não.

22. Thường thích xuất gia.

23. Ở A-lan-nhã.

24. Biết đủ đối với bốn Thánh chúng.

25. Siêng tu Đầu-đà.

26. Bỏ pháp bất thiện.

27. Hoằng thệ vững chắc.

28. Vắng vẻ không lười biếng.

29. Trồng các gốc lành.

30. Thường chẳng phóng dật.

31. Xa rời kiến chấp Nhị thừa.

32. Tán thán Đại thừa.

Nghe pháp này năm trăm Tỳ-kheo xa lìa trần cấu, được Pháp nhãn tịnh và một vạn hai ngàn chúng sinh đồng phát tâm Vô thượng Bồ-đề.

Đem pháp giáo hóa khiến các chúng sinh được thiện lợi xong, Đức Thế Tôn cùng các Tỳ-kheo và chúng Bồ-tát đột nhiên ẩn mất. Vua Ba-tư-nặc thấy sự ấy rồi vui mừng hớn hở liền đem hai cái y giá trị trăm ngàn lượng vàng dâng cúng cho Bồ-tát Thiện Thuận mà thưa rằng:

–Lành thay! Thưa ngài, xin thương tôi mà nạp thọ.

Bồ-tát Thiện Thuận nói với vua:

–Tâu đại vương! Tôi chẳng nên nhận hai cái y này. Vì sao? Vì

tôi đã có bá nạp thường máng lên nhánh cây như là đựng trong rương tủ, tất cả mọi người không có ý tưởng trộm lấy. Tôi đã tự không lòng tham tiếc, cũng làm cho người chẳng sinh lòng ái trước, có ai bố thí thì gọi là thanh tịnh bố thí.

Vua Ba-tư-nặc lại nói nếu ngài chẳng nhận thì xin vì tôi mà đạp lên hai y này, khiến tôi mãi mãi an lạc lợi ích.

Bồ-tát liền vì vua nên hai chân đạp lên hai cái y ấy.

Vua Ba-tư-nặc lại bảo Bồ-tát:

–Nay hai cái y ấy đã được chính thân ngài vì tôi mà nhận rồi, tôi nên dùng nó làm việc gì?

Bồ-tát Thiện Thuận nói với vua rằng:

–Đại vương đem hai cái y này thí cho kẻ nghèo cùng không chỗ nương tựa trong thành.

Vua Ba-tư-nặc y lời Bồ-tát hội họp chúng người nghèo lại rồi đem hai cái y ấy thí cho họ. Các người nghèo chạm đến hai cái y ấy, người cuồng được tỉnh, người điếc được nghe, người mù được thấy, người thiếu căn được đủ căn, đó là do sức oai thần của Bồ-tát. Mọi người đồng lên tiếng rằng:

–Chúng tôi lấy gì báo ân Bồ-tát.

Trên hư không có tiếng bảo:

–Các người nên biết đối với Bồ-tát Thiện Thuận chẳng thể dùng hoa hương, thức ăn uống báo ân được, chỉ phải mau phát tâm Bồ-đề thôi.

Năm trăm người nghèo nghe tiếng nói trên không, họ đều nói kệ rằng:

Nay đây chúng tôi

Phát tâm Bồ-đề

Sẽ thành Chánh giác

Tuyên thuyết thắng pháp .

Ở nơi chúng sinh

Ban cho an lạc

Tôi thích Bồ-đề

Vì được Phật pháp.

Vua Ba-tư-nặc nói với Bồ-tát rằng:

–Lành thay, thưa ngài! Nếu lúc nào ngài muốn đến gặp Đức Phật xin báo cho tôi biết tôi sẽ xin đi theo.

Bồ-tát Thiện Thuận nói:

–Đại vương nên biết! Chư Phật khó gặp chánh pháp khó nghe, lẽ nào có riêng mình nhà vua đi đến chỗ Đức Phật được sao, đại vương nên cùng chúng sinh làm bạn lành. Đại vương nên truyền lệnh cho tất cả người ở thành Xá-vệ đều đi theo, người nào trái lệnh thì dùng pháp luật trị phạt. Vì sao? Vì các Bồ-tát còn có quyến thuộc vây quanh huống là Đại vương.

Vua Ba-tư-nặc hỏi:

–Ai là quyến thuộc của Bồ-tát?

Bồ-tát Thiện Thuận đáp:

–Khuyên phát tâm Bồ-đề là quyến thuộc của Bồ-tát vì làm cho giác ngộ. Khuyên thấy Đức Như Lai là quyến thuộc của Bồ-tát vì chẳng hư vọng. Khuyên nghe chánh pháp là quyến thuộc của Bồ-tát vì được đa văn. Khuyên thấy Thánh chúng là quyến thuộc của Bồ-tát vì được bạn lành. Bốn Nhiếp pháp là quyến thuộc của Bồ-tát, vì thâu nhiếp tất cả chúng sinh. Sáu pháp Ba-la-mật-đa là quyến thuộc của Bồ-tát, vì tăng trưởng Bồ-đề. Ba mươi bảy phẩm Trợ đạo là quyến thuộc của Bồ-tát, vì hướng đến đạo tràng. Bồ-tát có ngần ấy quyến thuộc trang nghiêm thị vệ hay dẹp quân ma đến sư tử hống lên tòa tối thượng.

Vua Ba-tư-nặc cùng đại chúng vui mừng hớn hở, chín ngàn chúng sinh lìa cấu phiền não được mắt thanh tịnh.

Đức Phật nói kinh này rồi, Bồ-tát Thiện Thuận, vua Ba-tư-nặc cùng hàng Trời, Người, Càn-thát-bà, A-tu-la… nghe lời Phật nói hoan hỷ tín thọ phụng hành.

Kinh Đại Bảo Tích - Quyển 96- Pháp Hội 28: Trưởng Giả Dũng Mãnh Thọ

KINH ĐẠI BẢO TÍCH

QUYỂN 96

Hán dịch: Đời Đại Đường, Tam tạng Pháp sư Bồ-đề-lưu-chí.

Pháp hội 28: TRƯỞNG GIẢ DŨNG MÃNH THỌ

Tôi nghe như vầy:

Một thời Đức Phật ở nước Xá-vệ tại khu lâm viên Kỳ-đà Cấp cô độc, cùng chúng đại Tỳ-kheo ngàn hai trăm năm mươi người cùng hội họp, đều là những bậc A-la-hán các lậu đã hết không còn phiền não, được điều phục cao tột như con rồng lớn, việc nên làm đã làm xong, bỏ những gánh nặng xuống, đã được lợi mình, hết kết sử các cõi, chánh trí giải thoát, tâm được tự tại, cao tột đáng được cúng dường, mọi người đều biết, chỉ có ngài A-nan còn ở tại bậc Hữu học. Tên của các vị ấy là: A-nhã Kiều-trần-như, Đại Ca-diếp, Đại Ca-chiên-diên, Đại Ca-thấp-ba, Xá-lợi-phất, Đại Mục-kiền-liên, Đại Kiếp-tân-na, Đại Câu-si-la, Đại Phạm-phả, La-hầu-la, Nan-đà… đều là bậc Thượng thủ.

Lại có năm trăm Đại Bồ-tát cùng hội họp, đều được Tam-muội và Đà-la-ni.

Bấy giờ, trong thành Xá-vệ có trưởng giả tên Dũng Mãnh Thọ, giàu có nhiều của báu, kho đụn đầy tràn, những vàng bạc, lưu ly, xa cừ, mã não, san hô, hổ phách, ma-ni, trân châu, voi, ngựa, bò, dê, kẻ hầu người hạ, các loại buôn bán tất cả đều nhiều. Trưởng giả Dũng Mãnh Thọ cùng năm trăm trưởng giả cùng đến hội họp bàn bạc rằng:

–Này các vị! Phật xuất thế khó, được thân người khó, gặp Phật cũng khó, ở trong Phật pháp do lòng tin xuất gia cũng khó, thành thánh Tỳ-kheo lại càng khó, đúng phép tu hành cũng khó, biết ân báo ân, mang chút ân chẳng quên, người này khó có, ở nơi Phật pháp

có thể sinh lòng tin ưa người này khó được, tin ưa thành tựu việc này lại khó, trang nghiêm Phật pháp việc này cũng khó, giải thoát sinh tử càng khó gấp bội. Chúng ta vì Thanh văn thừa, Bích-chi-phật thừa mà cầu diệt độ hay sẽ phát tâm tối thượng Phật thừa.

Mọi người đều xướng lên:

–Chúng ta phải ở trong vô thượng Phật đạo mà chứng Niết-bàn.

Chúng trưởng giả quyết định xong, cùng đến rừng cây Kỳ-đà đảnh lễ chân Phật, đi vòng quanh Phật ba vòng rồi ngồi qua một bên.

Đức Thế Tôn tuy biết nhưng cố ý hỏi:

–Các trưởng giả có duyên gì nay đến chỗ Phật?

Trưởng giả Dũng Mãnh Thọ cùng năm trăm trưởng giả đứng dậy, bày hở vai áo bên phải, gối bên phải quỳ sát đất chắp tay cung kính bạch Đức Phật:

–Bạch Thế Tôn! Chúng con cùng nhau tụ tập và hội nghị rằng: Phật xuất thế khó, thân người khó được, cho đến giải thoát sinh tử càng khó gấp bội, chúng ta đang ở trong hàng Thanh văn thừa, Bích-chi-phật thừa mà cầu diệt độ, sẽ phát tâm Phật thừa vô thượng.”, chúng con đồng xướng lên rằng: “Chúng ta phải ở trong Phật đạo vô thượng mà chứng Niết-bàn.” Do quyết nghị ấy mà chúng con đến chỗ Đức Như Lai Đẳng Chánh Giác.

Bạch Thế Tôn! Đại Bồ-tát chí cầu Vô thượng Bồ-đề, phải học thế nào? Phải trụ thế nào? Phải tu thế nào?

Đức Phật dạy:

–Lành thay, lành thay! Các ông phát tâm dũng mãnh hướng về Vô thượng Bồ-đề, đến chỗ Phật phải lắng nghe kỹ, khéo nghĩ nhớ lấy. Các Đại Bồ-tát nên học, nên trụ, nên tu đúng như thế nào? Ta sẽ vì các ông mà giảng nói.

Các trưởng giả vâng lời dạy lắng nghe.

Đức Phật dạy:

–Này các trưởng giả! Đại Bồ-tát ở trong Vô thượng Bồ-đề mà có chí nguyện thù thắng phải đối với tất cả chúng sinh, thì phải khởi tâm đại Bi, phải rộng tu hành, phải siêng năng huân tập. Vì thế nên

Bồ-tát đối với thân thể, sinh mạng, tài sản, vợ con, kho tàng, nhà cửa, uống ăn, y phục, xe cộ, mền nệm, hoa hương, tất cả đồ dùng đều không được ái trước. Vì sao? Vì chúng sinh chấp trước nơi thân mà tạo nghiệp ác, do nghiệp ác mà đọa trong địa ngục. Nếu đối với chúng sinh khởi tâm đại Bi, thì chẳng chấp trước thân mạng tài sản và sẽ sinh vào đường lành. Đại Bồ-tát ở trong Vô thượng Bồ-đề, có chí nguyện thù thắng, đối với chúng sinh khởi Từ bi rồi phải tu đại Xả mà chẳng cầu báo, người chẳng cầu báo phải an trụ nơi giới luật, ba giới thanh tịnh rồi phải đủ nhẫn nhục, hay nhẫn các điều ác hại rồi nên phát khởi tinh tấn, chẳng tiếc thân mạng, nên tu nhất tâm an trụ thiền định, nên tu trí tuệ thiện xảo phương tiện, đối với ngã, nhân, chúng sinh, thọ mạng đều phải xả ly. Vì chúng sinh, nên hành bố thí, thọ trì cấm giới, vì chúng sinh nên tu nhẫn nhục, phát khởi tinh tấn, vì chúng sinh nên nhập thiền định tu tập trí tuệ phương tiện thiện xảo.

Bấy giờ, các trưởng giả bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Đối với thân mạng và vợ con, tất cả tài vật, lòng chúng con thường mến tiếc. Đại Bồ-tát quan sát thế nào đối với thân mạng tài có thể không tham?

Đức Phật dạy:

–Này thiện nam! Đại Bồ-tát có chí nguyện thù thắng trong Vô thượng Bồ-đề, phải quan sát thân này có vô lượng sai lầm và tai họa, các vi trần tích tập sinh, trụ, dị, diệt, niệm niệm dời đổi, chín lỗ bài tiết dơ bẩn như hang rắn độc, trong ấy vốn vô chủ, như xóm hoang vắng, rốt ráo phá hoại như ngói bình chưa nung, nước dơ đầy tràn như chậu phân giãi, chứa những bất tịnh như hầm tiêu, chẳng động chạm đến được như nhọt dữ, tham ngon bị họa như món ăn lộn chất độc, chẳng biết ân đức như Vị Sinh Oán, khi dối mọi người như ác tri thức, bị si ái hại như làm bạn khỉ vượn, dứt mạng trí tuệ như sát nhân, đoạt các pháp lành như trộm cướp, thường tìm dịp hại như oán thù, không có Từ tâm như người hàng thịt, khó phục vụ và thân cận như kẻ bạo ác, như tên cắm vào thân động tới thì đau, như nhà hư mục phải luôn sửa sang, như xe cũ hư khó dùng, như hộp rắn độc khó gần, như quán trọ chỗ họp của kẻ mệt khổ, như nhà cô độc không bị

nhiếp thuộc, như lính ngục chuyên hại, như vua lo nước, như thành trì biên giới phải phòng sợ, như ác quốc nhiều tai họa, như chén bể khó cầm, như thờ lửa không chán, như sóng nắng hư dối, như huyễn hóa mê hoặc người, như lột cây chuối không lõi cứng, như khối bọt nước chẳng nắm cầm được, như bong bóng nước mau sinh mau diệt, như cây bên bờ sông lâm nguy lay động, như dòng sông chảy xiết và đều chảy vào biển chết.

Bồ-tát lại quan sát thân này, nhân duyên trước sau của nó, ban đầu do dục ái hòa hợp mà sinh, vì nuôi lớn nên nuốt đồ ăn vào đến sinh tạng đàm ấm tiêu hóa, kế vào đến huỳnh tạng lúc sắp chứa thì biến làm chất chua, kế vào đến phong tạng do phong lực chia ra nước và cặn bã lưu hành riêng thành đại tiện tiểu tiện. Nước biến ra máu, máu biến thành thịt, trong thịt sinh mỡ, nơi mỡ sinh xương, trong xương sinh tủy. Nhân duyên của thân thể trước sau đều bất tịnh như vậy.

Khi quan sát như trên Bồ-tát lại nên suy nghĩ: “Thân này của Bồ-tát là do một trăm sáu mươi khối xương ráp thành như nhà mục hư, các lóng đốt chi trì, dùng bốn lưới mạch giăng bủa giáp vòng, năm trăm phần thịt như bùn tô trét, sáu mạch cột nhau, năm trăm gân ràng rịt, bảy trăm mạch nhỏ dùng làm lạc bện, mười sáu mạch to đan kết liền nhau, có hai sợi dây thịt dài ba tầm rưỡi vấn gút nơi trong, mười sáu trường vị vây quanh sinh tạng thục tạng, hai mươi lăm mạch hơi như kẻ song, một trăm lẻ bảy cửa huyệt như bình bể nát, tám vạn lỗ lông như cỏ loạn trùm, năm căn, bảy khiếu đầy tràn chất nhơ, bảy lớp da gói ghém, lục vị nuôi lớn như thờ lửa nuốt thâu chẳng chán.”

Thân thể như vậy tất cả hôi nhơ bẩn, tánh chất thối rã. Nó như vậy thì có ai cần ái trọng mà sinh kiêu mạng? Chỉ nên quan sát nó như giữ cái bình, như gìn chiếc xe, nuôi dưỡng nó để được đến Bồ-đề. Đức Thế Tôn liền nói kệ rằng:

Thân này là chậu bẩn

Dường như bình đựng phân

Phàm phu không trí tuệ

Cậy sắc sinh kiêu mạn.

Trong mũi hằng chảy mũi

Hơi miệng luôn hôi hám

Mắt ghèn thân đầy trùng

Ai lại tưởng khởi sạch.

Như người cầm hòn than

Mài dũa muốn trắng bóng

Dù mài đến mòn hết

Thể sắc than không đổi.

Dù muốn thân mình sạch

Rửa hết cả nước sông

Thân hoàn toàn chẳng sạch

Vì thể chất vốn bẩn.

Này các thiện nam! Nếu Bồ-tát phát chí nguyện thù thắng hướng đến Vô thượng Bồ-đề, thì nên quan sát thân thể này gồm có bốn mươi bốn thứ. Những gì gọi là bốn mươi bốn thứ?

1. Thân này đáng chán, vì tánh không hòa hợp vậy.

2. Thân này hôi hám, vì máu mủ thường chảy.

3. Thân này chẳng bền, vì rốt ráo bại hoại vậy.

4. Thân này yếu đuối, vì chi tiết níu giữ nhau.

5. Thân này chẳng sạch, vì chất dơ dáy đầy tràn.

6. Thân này như ảo thuật, vì dối gạt phàm phu.

7. Thân này như miệng nhọt, vì chín lỗ thường chảy.

8. Thân này lửa cháy, vì lửa dục hừng thịnh.

9. Thân này là lửa, vì lửa giận mạnh.

10. Thân này cháy khắp, vì lửa si cháy khắp.

11. Thân này tối tăm, vì tham, sân, si.

12. Thân này sa lưới, vì bị lưới ái bao trùm.

13. Thân này là khối, ung nhọt vì đầy ung nhọt.

14. Thân này chẳng an, vì bốn trăm lẻ bốn bệnh.

15. Thân này là chỗ ở của côn trùng, vì tám vạn hộ trùng.

16. Thân này vô thường, vì cuối cùng phải chết.

17. Thân này ngoan si, vì không rõ các pháp vậy.

18. Thân này như đồ sành, vì sinh trụ hoại.

19. Thân này bị bức bách, vì nhiều lo sầu.

20. Thân này không được cứu hộ, vì chắc hoại diệt.

21. Thân này rất hiểm ác, vì gian xảo khó biết.

22. Thân này như hố không đáy, vì tham muốn không chán.

23. Thân này như lửa nhận củi, vì tham sắc chẳng nhàm chán.

24. Thân này không nhàm đủ, vì tham thọ năm dục.

25. Thân này như bị đập đánh, vì bị tổn hại.

26. Thân này bất định, vì thạnh suy tăng giảm.

27. Thân này chuyển theo tâm, vì chẳng chánh tư duy.

28. Thân này chẳng biết ân, vì hẳn đem bỏ gò mả.

29. Thân này bị kẻ khác ăn, và chồn sói kiến mối ăn.

30. Thân này như bộ máy, vì gân xương chi trì.

31. Thân này chẳng đáng nhìn, vì máu mủ phân nhơ.

32. Thân này chẳng tự do, vì phải nương uống ăn.

33. Thân này hư vọng gói cột, vì hoàn toàn hư hoại.

34. Thân này bạn ác, vì nhiều nghịch hại.

35. Thân này kẻ giết hại, vì nó tự tàn hại.

36. Thân này đồ khổ họa, vì nhiều khổ bức bách.

37. Thân này khối khổ, vì năm uẩn sinh.

38. Thân này không có chủ, vì các duyên sinh.

39. Thân này không có mạng, vì rời lìa tướng nam nữ.

40. Thân này rỗng không, vì phải quán uẩn giới xứ.

41. Thân này hư vọng, vì như chiêm bao.

42. Thân này chẳng thật, vì như huyễn hóa.

43. Thân này huyễn hoặc, vì như bóng chớp.

44. Thân này thân này khi dối, vì như bóng tượng trong gương.

Đây là bốn mươi bốn thứ mà Bồ-tát nên quán sát như thế. Đối với những vật sở hữu như thân mạng, ái dục, chấp trướng, vợ con, nhà cửa, ăn uống, y phục, xe cộ, hương hoa, tất cả vật dụng ưa thích, Bồ-tát đều lìa chán không còn ái luyến, mau thành tựu sáu pháp Ba-la-mật-đa, sớm được Vô thượng Bồ-đề.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn nói kệ rằng:

Được thân người tốt rất là khó

Chớ vì thân này tạo nghiệp ác

Rốt lại gò hoang nuôi chồn sói

Chớ vì ác kiến sinh tham ái.

Phàm ngu mê hoặc vì cuồng si

Do ái thân này tạo ác nghiệp

Thân này cũng lại chẳng biết ân

Ngày đêm chỉ thêm duyên khổ họa.

Cơ quan động chuyển thường mỏi nhọc

Mũi dãi tiện lợi hằng tràn đầy

Đói khát nóng rét luôn bức ngặt

Người trí nào mà lại thương thân.

Thân này không nhàm như hố sâu

Luống hay nuôi lớn những oán hại

Do nơi thân này thường làm ác

Phải thọ khổ báo vô lượng kiếp.

Nên nhớ già chết siêng tu phước

Chánh tín được sinh trong Phật pháp

Uống ăn, y phục, các hương thoa

Dưỡng nuôi thân này đã từ lâu,

Ai hay nắm giữ cho chẳng hoại

Phải biết vô ích chớ đam mê

Đức Phật Như Lai rất khó gặp

Trong vô lượng kiếp một lần hiện.

Đối với Phật pháp nên tin sâu

Ác đạo đáng sợ chớ theo nó

Dù cho sống lâu ngàn ức năm

Còn sợ vô thường sinh lòng chán,

Huống là giây lát chẳng bảo đảm

Phải bị trầm luân trong ác đạo

Hoặc có ác hữu đến khuyên bảo

Thân người khó được nay đã được.

Cầu nhiều của báu hưởng dục lạc

Kịp thuở khỏe mạnh vui chơi thỏa

Có ai cầu của mà sung sướng

Dù được giữ gìn vẫn khổ nhọc.

Người ngu như vậy luống vọng ngôn

Thế nên người trí phải quan sát

Tài vật như huyễn cũng như mộng

Chúng sinh ngu si bị phỉnh lầm.

Trong sát-na được, sát-na mất

Đâu có người trí lại mến luyến

Như nhà ảo thuật hóa việc ảo

Thành Càn-thát-bà nhiều hình sắc.

Của báu cũng vậy gạt phàm phu

Ở trong hư vọng nào có thật

Chịu nhiều khổ não cầu tài lợi

Nước lửa vua giặc thường xâm đoạt.

Do đây hay làm nhân duyên khổ

Đâu có người trí sinh mến luyến

Có những kẻ thường hoài tham ái

Chạy theo tài lợi không biết chán.

Đối với cha mẹ không Từ tâm

Cho đến thân thuộc sinh oán hại

Lời nói thuận hành lòng sâu độc

Gây tạo nhiều nghiệp duyên khi dối.

Hoặc học tà luận tà chú thuật

Dối khoe tài nghệ như dâm nữ

Hoặc lại siểm cuống hiện nhu hòa

Hoặc lại kiên cường hiện oai mãnh.

Vô lượng ác nghiệp nhiều như vậy

Không gì chẳng do tài lợi sinh

San hô, vàng ngọc, châu ma-ni

Vật ấy xưa nay như bọt bóng,

Chẳng biết được nó như ảo hóa

Vì vật hư giả đọa ba đường

Thời kỳ Di-lặc Phật xuất thế

Bổ xứ thành Phật nối Thích-ca.

Cõi nước vàng ròng lót mặt đất

Những thứ ấy do từ đâu đến

Kiếp tận thế gian bị thiêu hoại

Tu-di sông biển khô cháy hết,

Cứu cánh hư mất hoàn hư không

Những của báu này đi về đâu

Gây tạo nghiệp ác cầu tài vật

Nuôi nấng vợ con cho rằng vui.

Đến lúc lâm chung khổ bức thân

Hoặc vợ hoặc con không cứu được

Ở trong ba đường đáng sợ kia

Chẳng thấy vợ con cùng thân thuộc,

Ngựa xe của báu thuộc người khác

Thọ khổ có ai chia sớt được

Cha mẹ anh em cùng vợ con

Bè bạn, nô bộc và của cải

Chết đi không một ai cùng kề

Chỉ có ác nghiệp thường theo sát

Người trí trọn chẳng vì thân ái

Mà tạo nghiệp ác đọa A-tỳ

Chỉ khi hết nghiệp mới thoát khỏi

Thân thuộc không ai thay thế được

Diêm-la sứ giả chỉ khảo nghiệp

Chẳng hỏi thân quyến và bằng hữu,

Ngươi được thân người chẳng bỏ ác

Khổ sở nay phải cam nhận chịu

Diêm-la thường bảo người tội ấy

Ta không gia tội cho ngươi được,

Ngươi tự tạo tội nay tự đến

Nghiệp báo tự chiêu không ai thế

Cha mẹ, vợ con không cứu được

Chỉ nên siêng tu nhân xuất thế.

Thế nên phải bỏ nghiệp xích xiềng

Khéo biết xa lìa cầu an lạc

Với vợ con nhà nên biết sợ

Hằng nương Phật giáo chánh tu hành.

Tại gia phừng thạnh là gốc khổ

Dường như lò lửa rất đáng sợ

Thân tâm nóng bức bị đốt cháy

Đâu có người trí sinh tham ái,

Ưa thích tu hành các Phật pháp

Không hề doanh cầu là khoái lạc

Phàm phu ngu tối chẳng biết hay

Nhà là gốc khổ lại tham ái.

Nơi khối da xương gân thịt kia

Mê lầm vọng tưởng là chồng vợ

Chẳng biết thân thể như ảo hóa

Phàm phu ngu tối sinh tham ái.

Người trí biết thân là lỗi họa

Dục lạc trong đời đều vất bỏ

Cầu pháp phải như cầu lương dược

Phải mau bỏ lìa dây tại gia.

Khi nghe pháp xong năm trăm trưởng giả được Vô sinh nhẫn, vui mừng hớn hở nói kệ rằng:

Mừng thay được lợi lớn

Tối thượng trong lợi ích

Chúng tôi đối Phật pháp

Đều sinh lòng vui thích!

Phát hướng đại Bồ-đề

Lợi lạc cho chúng sinh

Pháp lành dùng nuôi mạng

Giác tuệ tự an tâm.

Thương xót các chúng sinh

Nguyện sẽ thành Phật đạo

Chúng tôi đều đã phát

Tâm Bồ-đề vô thượng.

Thân vàng tướng trang nghiêm

Chiếu sáng khắp thế giới

Người thích tâm Bồ-đề

Sẽ được thân Như Lai.

Tâm Bồ-đề đại tâm

Tối thượng trong các tâm

Giải thoát mọi trói buộc

Đầy đủ các công đức.

Các chúng sinh ít phước

Nơi đây không ưa thích

Chẳng nhìn khổ sinh tử

Chẳng thích tâm Bồ-đề.

Tâm Bồ-đề công đức

Nếu có sắc phương phần

Rộng khắp cõi hư không

Không gì dung chứa được.

Trong cõi nước chư Phật

Nhiều như cát sông Hằng

Giả sử trải trân báu

Dùng cúng dường chư Phật,

Có người hay chắp tay

Hồi hướng tâm Bồ-đề

Phước đây hơn phước trên

Chẳng thế suy tính được,

Nào riêng phước cúng dường

Phước khác cũng như vậy

Tâm Bồ-đề như vậy

Đấng Tối Thắng tuyên nói.

Tâm Bồ-đề tối thắng

Như thuốc A-già-đà

Trừ được tất cả bệnh

Cho tất cả an vui.

Tôi thấy các chúng sinh

Bị ba độc nhiệt não

Bậc trí vô lượng kiếp

Cần khổ thường tu tập ,

Như Y Vương dũng mãnh

Đầy đủ hạnh Bồ-đề

Cứu vớt chúng sinh khổ

Lìa hẳn các ưu não.

Tất cả chỗ thọ sinh

Trọn chẳng bỏ tâm này

Siêng tu các hạnh nguyện

Dũng mãnh cầu Phật pháp,

Chúng tôi được lợi lành

Chúng tôi lòng vui thích

Nay gặp Phật Thích-ca

Sẽ được thân Như Lai.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn liền mỉm cười, từ diện môn của Phật phóng ra những thứ tia sáng xanh, vàng, đỏ, trắng, hồng, tía, trong suốt như pha lê chiếu đến vô lượng, vô biên thế giới, cho đến trời Phạm thế, oai quang của mặt trời và mặt trăng đều bị ẩn khuất, rồi những ánh sáng ấy trở về nhiễu quanh ba vòng, rồi nhập đảnh Phật.

Tôn giả A-nan đứng dậy để bày vai áo bên phải, gối phải quỳ sát đất chắp tay bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Có nhân duyên gì mà Đức Phật mỉm cười?

Tôn giả liền ở trước Phật nói kệ rằng:

Chư Phật là Đạo Sư tối thượng

Chẳng không duyên cớ hiện mỉm cười

Đấng thương xót lợi ích thế gian

Xin nói nhân duyên của sự ấy?

Chúng sinh nghèo thiếu không pháp tài

Nên ban nói thừa lớn tối thượng

Hay làm mắt sáng cho thế gian

Xin nói nhân duyên Phật cười mỉm!

Đức Phật dạy:

–Này A-nan! Ông có thấy năm trăm trưởng giả nay ở trước Phật phát tâm Vô thượng Bồ-đề chăng?

–Bạch Thế Tôn! Vâng, con đã thấy.

–Này A-nan! Năm trăm trưởng giả này thuở xưa đã ở nơi trăm ngàn ức na-do-tha chư Phật, thừa sự cúng dường, trồng các căn lành, nay nghe ta nói pháp đều được Vô sinh nhẫn. Các trưởng giả này về sau chẳng còn sinh ác đạo, thường thọ khoái lạc trong trời, người. Đời sau ở chỗ Phật Di-lặc, các trưởng giả này thân cận cúng dường cung kính tôn trọng tán thán, với tất cả chư Phật trong hiền kiếp cũng như vậy, ở chỗ chư Phật nghe chánh pháp thọ trì đọc tụng vì người mà giảng nói. Quá hai mươi lăm kiếp, các trưởng giả này sẽ ở trong các cõi nước của Phật, thành Vô thượng Bồ-đề, đều đồng một danh hiệu Thắng Liên Hoa Tạng Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác.

Tôn giả A-nan bạch Phật:

–Hy hữu thay, Thế Tôn! Hy hữu thay, Thiện Thệ! Nên đặt tên pháp môn quảng đại này là gì, chúng con phải thọ trì thế nào?

Đức Phật dạy:

–Này A-nan! Pháp môn này tên là Du-già-sư-địa, cũng gọi là Dũng Mãnh Thọ Trưởng Giả Sở Vấn, ông nên thọ trì.

Đức Phật nói kinh này rồi, Tôn giả A-nan và các Tỳ-kheo, năm trăm trưởng giả, các chúng Bồ-tát, Trời, Người, A-tu-la… nghe lời Phật dạy đều rất vui mừng tín thọ phụng hành.

Kinh Đại Bảo Tích - Quyển 97- Pháp Hội 29: Vua Ưu-Đà-Diên

KINH ĐẠI BẢO TÍCH

QUYỂN 97

Hán dịch: Đời Đại Đường, Tam tạng Pháp sư Bồ-đề-lưu-chí.

Pháp hội 29: VUA ƯU-ĐÀ-DIÊN

Tôi nghe như vầy:

Một thời Đức Phật ở nước Câu-diêm-di tại vườn Cù-sư-la cùng đại Tỳ-kheo ngàn hai năm trăm mươi người cùng hội họp.

Bấy giờ Đệ nhất phu nhân của vua Ưu-đà-diên tên Xá-ma đối với Đức Như Lai và hàng Thánh chúng thân tín cung kính thân cận cúng dường và thường ca ngợi công đức của Như Lai.

Đệ nhị phu nhân tên Đế Nữ có lòng ghen ghét đến vua nói dối là Đức Như Lai và hàng đệ tử có chỗ phi pháp, đối với đại phu nhân, vua nghe như vậy, lửa giận bừng bừng, bèn lấy cung tên bắn phu nhân Xá-ma. Vì thương xót vua, phu nhân Xá-ma nhập Từ Tam-muội, mũi tên bắn ra liền quay trở lại dừng tại trên không ngay đỉnh đầu vua, mũi tên ấy cháy đỏ như khối lửa rất đáng sợ. Vua bắn ba phát tên cũng đều như vậy.

Vua Ưu-đà-diên thấy sự việc ấy toàn thân lông tóc đều dựng lên kinh sợ hối hận nói với phu nhân rằng:

–Bà có phải là Thiên nữ hay Long nữ chăng? Hay bà là Dạ-xoa nữ, Càn-thát-bà nữ, Tỳ-xá-giá nữ, La-sát nữ chăng?

Phu nhân Xá-ma nói:

–Thiếp chẳng phải Thiên nữ cũng chẳng phải La-sát nữ. Đại vương nên biết thiếp nghe Đức Phật thuyết pháp thọ trì năm giới làm Ưu-bà-di. Vì thương vua nên thiếp nhập Từ Tam-muội. Dù vua đối với thiếp sinh lòng bất thiện, nhưng do sức nguyện Từ tâm nên thiếp không bị thương tổn.

Lành thay! Đại vương! Đức vua nên đối với Đức Như Lai quy

mạng đảnh lễ chắc sẽ được an vui.

Vua nghĩ rằng phu nhân nghe pháp làm Ưu-bà-di còn có sức oai thần dường ấy huống là Đức Như Lai Đẳng Chánh Giác.

Vua Ưu-đà-diên liền đến chỗ Phật lễ chân đi vòng quanh bên phải ba vòng, trình bày lại sự việc trên rồi bạch rằng:

–Ngưỡng mong Như Lai và hàng Thánh chúng hoan hỷ cho con sám hối, khiến tội lỗi ấy sớm tiêu diệt.

Phật nói:

–Như lời vua tự thuật vì lầm cho rằng Như Lai và hàng Thánh chúng giống phàm phu ngu si nhiều lỗi lầm, nên vua sinh lòng giận oán. Nay vua nếu có thể dựa vào Phật pháp, luật tự ăn năn tội lỗi chẳng có lòng che giấu, cho đến tận đời vị lai chẳng tái phạm, thì ta sẽ nhiếp thọ cho vua tăng trưởng thiện pháp.

Vua bạch rằng:

–Bạch Thế Tôn! Vì con bị nữ nhân mê hoặc cuồng loạn điên đảo không hiểu biết, nên phát sinh giận dữ, tội nghiệp này sẽ đọa địa ngục. Ngưỡng mong Đức Như Lai vì an lạc chúng sinh mà xót thương khai thị lỗi họa gian nịnh hư dối của nữ nhân, chớ để chúng con thân cận nữ nhân, hầu sẽ được mãi mãi thoát các sự khổ lụy.

Đức Phật nói:

–Hãy để sự ấy lại đi, sao vua cần hỏi sự ấy mà chẳng hỏi sự khác?

Vua bạch:

–Con không hỏi sự khác. Vì nữ nhân khiến con tạo tội địa ngục, nay con chỉ muốn biết lỗi họa nữ nhân gian nịnh hư dối tà mî. Mong Đức Thế Tôn khai thị cho.

Vua Ưu-đà-diên ba lần thỉnh hỏi như vậy.

Đức Phật dạy:

–Đại vương! Trước tiên phải biết tai họa và sai lầm của trượng phu, rồi sau sẽ quan sát tai họa và sai lầm của nữ nhân.

Vua bạch:

–Vâng, bạch Thế Tôn! Con rất muốn được nghe.

Đức Phật nói:

–Tất cả trượng phu đều do bốn thứ lỗi lầm bất thiện nên bị nữ nhân làm cho mê loạn.

1. Ở nơi dục nhiễm đắm trước không bao giờ chán sự ưa thích nữ nhân cho nên phóng túng, chẳng biết gần gũi Sa-môn và Bà-la-môn đủ tịnh giới tu phước nghiệp. Vì chẳng thân cận những bậc như vậy, nên những tịnh tín, giới, đa văn, bố thí, trí tuệ đều thoái thất. Do vì không có tín giới văn thí tuệ nên người ấy chẳng phải người chồng tốt, tạo ra nghiệp đạo ác, không có trí tuệ say mê dục lạc, bị dục bắt, bị dục trói, lấy dục làm mạng sống, gần kẻ ngu xa người trí, làm bạn với kẻ ác tạo tội lỗi, tham ưa cảnh bất tịnh của nữ nhân, liền bị nữ nhân chế phục như nô lệ, lệ thuộc sa ngã ở chỗ nữ nhân, không biết hổ thẹn, gần kề đến với cửa ghẻ lở, máu mủ hôi tanh, mũi dãi thường chảy như cảnh bất tịnh ở bãi tha ma. Thậm chí trái bỏ cha mẹ chẳng biết ân dưỡng dục. Bỏ lìa Sa-môn, Bà-la-môn, chẳng có lòng tôn trọng cung kính cúng dường. Với Phật pháp và Tăng chúng tín kính sẽ mất hẳn chủng tánh Niết-bàn. Hạng trượng phu này sẽ đọa vào địa ngục Chúng hợp và địa ngục A-tỳ, cũng sẽ phải đọa ngạ quỷ súc sinh không ai cứu được. Dù nghe lời dạy của Phật, nhưng vẫn mãi nhớ tưởng nữ nhân ca vũ đùa cười chẳng biết chán lìa. Người này quen thói ngu ác chẳng thích tu hành các đức tánh và hành tướng của Thiện trượng phu. Đại vương nên biết lúc trượng phu thân cận nữ nhân chính là lúc thân cận nghiệp ác đạo. Đây là sai lầm và tai họa thứ nhất của trượng phu.

Đức Thế Tôn nói kệ rằng:

Cảnh dục đều khổ

Hạ liệt nhơ xấu

Máu mủ tanh hôi

Rất đáng chán sợ,

Là chỗ chứa họp

Nhiều thứ lỗi họa

Nào có người trí

Ưa thích cảnh này?

Như trong hầm tiêu

Ô uế đầy tràn

Cũng như chó sinh

Như dã can chết,

Như rừng thây ma

Đầy những uế dơ

Dục nhiễm ô uế

Đáng chán cũng vậy.

Những người ngu si

Ái luyến nữ nhân

Như chó sinh con

Chưa từng bỏ lìa,

Cũng như ruồi thấy

Đồ ăn ói mửa,

Lại như bầy heo

Ham chỗ dơ dáy.

Nữ nhân hay phá

Giới cấm thanh tịnh

Cũng lại làm hư

Công đức danh văn.

Làm nhân địa ngục

Chướng ngại sinh Thiên

Nào có người trí

Lại thích cảnh dục.

Lại như có người

Uống ăn thuốc độc

Thân tâm đau khổ

Chẳng vận động được,

Do dục nhân này

Hay làm gốc khổ

Như thân có độc

Ngu chẳng hay biết.

Cũng như chẳng rõ

Pháp thuật ảo hóa

Vọng theo tìm cầu

Luống tự khổ nhọc,

Người ngu cũng vậy

Đối với dục nhiễm

Thường khổ tham cầu

Phải đọa địa ngục.

Hoặc thiết tiệc tùng

Ca vũ kỹ nhạc

Cưới con gái người

Về làm vợ mình,

Tích tụ nhiều thứ

Khổ chẳng lợi ích

Người ngu gây tạo

Nghiệp khổ vô lợi,

Thêm lớn các tội

Lui mất căn lành

Trong việc vô lợi

Chẳng tiếc thân mạng.

Do đây sa đọa

Hố sâu ác đạo

Đọa vào địa ngục

Hòn sắt cháy đỏ,

Núi dao lưỡi nhọn

Tên độc các khổ

Nữ nhân hay họp

Nhiều sự việc khổ,

Giả mượn hoa hương

Để chưng diện đẹp

Người ngu ở đây

Vọng lầm tham cầu,

Gần kề ngợi khen

Cảnh sắc hạ liệt

Thoái thất trí tuệ

Rớt xuống ba đường,

Đây do ngu si

Nên bị mê hoặc

Như chim biển mệt

Mê mất hướng bờ,

Lại như người ngu

Lấy dây sắt nóng

Đeo vào cổ mình

Như trâu mang ách,

Cảnh dục như rượu

Làm say cuồng người

Tại sao người ngu

Chẳng biết gốc khổ.

Hoặc với cha mẹ

Chẳng biết ân dưỡng

Đều do dục nhiễm

Sinh họa lỗi này,

Thường với tà dục

Các pháp như vậy

Ca ngợi tập làm

Chẳng biết hổ thẹn.

Họ do ngu si

Nên bị mê loạn

Tạo tội ấy rồi

Sẽ đến ba đường,

Người tối cuồng say

Đam mê cảnh dục

Dù ân cha mẹ

Họ cũng bỏ được.

Nếu người tham nhiễm

Gần kề cảnh dục

Thì là chống trái

Ruộng phước vô thượng,

Vô lượng câu-chi

Vọng tưởng phiền nhiễu

Xoay vần bức não

Từ đây mà sinh.

Hoặc lại mong cầu

Danh lợi thế gian

Đem phi pháp ấy

Khuyên dụ lẫn nhau,

Do đây hiện tại

Mang lấy họa khổ

Chết chắc phải đọa

Địa ngục A-tỳ.

Hiện thấy những khổ

Nhóm họp trên thân

Bạn lành lìa xa

Cung trời mất hẳn.

Nào có người trí

Ưa thích nơi đây

Thà vào địa ngục

Chạy trên núi dao

Nằm trong lò lửa

Chẳng gần nữ sắc.

Nếu người thường nhiễm

Ham mê tà dục

Hư mất rất nhiều

Những sự lợi lạc,

Người nữ hay làm

Nhân các sự khổ

Tham dục hay hoại

Tất cả an lạc,

Ác pháp chứa họp

Bạn lành xa lìa

Đều do căn bản

Tham cầu người nữ.

Nếu người được nghe

Lời Phật răn dạy

Đối với nữ nhân

Hay sinh chán lìa

Thì là trang nghiêm

Báo trời thanh tịnh

Cũng sẽ mau chứng

Vô thượng Bồ-đề.

2. Lại nữa, này đại vương! Luận về cha mẹ đều muốn cho con mình được lợi lạc, nên hay làm việc khó, có thể làm nhẫn sự khó nhẫn, dù tất cả thứ bất tịnh dơ uế đều chịu được cả. Lại muốn thân thể sắc lực của con mình mau tăng trưởng, nên khiến nó thấy những sự thắng diệu trong Diêm-phù, bú mớm nuôi nấng không có lòng mỏi nhàm, lại vì muốn cho con mình được vui sướng, nên kinh doanh cầu tìm tài vật để cung cấp đầy đủ cho con và đến nhà người cầu hôn cưới con gái cho con. Hôn thú xong đứa con ái luyến vợ quên mất cha mẹ. Hoặc nó thấy cha mẹ lần suy già nên khinh khi trái nghịch lãng phí tài vật, hoặc dời cha mẹ cho ở chỗ khác. Tất cả đây, đều do tham dục làm mê hoặc điên đảo, nên với cha mẹ thì vất bỏ không kính thương nuôi dưỡng, với con gái nhà người thì trân trọng cung cấp không biết mỏi nhàm, đây là thành tựu gốc địa ngục, cũng là tai họa mắc phải thứ hai của trượng phu vậy.

Đức Thế Tôn nói kệ rằng:

Các ông nên biết

Đối với cha mẹ

Tôn trọng cúng dường

Người này thường được

Thích, Phạm, Hộ thế

Hộ vệ phò trì,

Hay khiến ở nhà

An ổn khoái lạc

Hoặc nhân buôn bán

Đi biển phương xa

Qua lại an ổn

Được những tài lợi,

Chính đây gọi là

Đại bảo vô giá

Hay cho hiện quả

Tên Tối thượng điền.

Như vậy hiện đời

Quả báo trân bảo

Đều do cúng dường

Cha mẹ mà được,

Còn ở đời sau

Sẽ được xa rời

Thân hình lừa, ngựa

Mang nặng sai khiến

Cũng chẳng sa đọa

Ngục phẩn, sông tro

Núi đao, mũi nhọn

Đồng sôi, sắt đỏ.

Lại ở đời kế

Sinh trong loài người

Giàu có của báu

Thóc lụa dư thừa,

Vợ con quyến thuộc

Thảy đều hòa thuận

Hoặc đến đương lai

Được sinh lên trời

Cung điện vườn tược

Âm nhạc tự nhiên

Tha hồ vui chơi

Hưởng thụ diệu lạc.

Đâu có người trí

Nghe pháp âm này

Với ruộng cha mẹ

Chẳng siêng cúng dường.

3. Lại này, này đại vương! Nếu là trượng phu do nơi tà kiến chẳng biết thân mình mau diệt hoại, nên gây tạo nghiệp ác và tự khi dối. Người ngu si này lãng phí thời giờ, như gỗ đá chạm trổ làm thành, dù hình giống người mà không hiểu biết quen thực hành tham dục, thế là thành tựu nghiệp nhân ác đạo. Đây là lỗi lầm mắc phải thứ ba của trượng phu.

Đức Thế Tôn nói kệ rằng:

Trượng phu vì dục

Làm cho mê loạn

Nên thường gây tạo

Các thứ tội ác,

Điên đảo tối tăm

Che chướng tâm họ

Nhân đó sẽ sinh

Ngục tù ác đạo.

Những kẻ tà hạnh

Sẽ còn xa lìa

Tất cả Thánh hiền

Cũng chẳng cung kính,

Các hàng Sa-môn

Do điên đảo kiến

Cho đến quy mạng

Núi sông tà mị.

Do vì tham dục

Hoặc lại giết hại

Các loài cầm thú

Thờ tế thần kỳ,

Nhân vì đảo kiến

Phi pháp cầu phước

Do đây lìa hẳn

Tất cả an lạc.

Nếu ở trong hàng

Người tạo ác này

Chẳng biết tịnh tín

Hung hiểm không thẹn,

Những người như vậy

Lìa hẳn Thánh hiền

Họ chắc sẽ đọa

Địa ngục Kêu la

Hoặc vì tham dục

Bức khổ người khác

Sẽ đọa địa ngục

Đốt cháy tột độ.

Lại vì đảo kiến

Với Phật, Pháp, Tăng

Chẳng thể thân cận

Cung kính cúng dường

Pháp bảo chánh giáo,

Mà chẳng lắng nghe

Xa lìa Thánh hiền

Sa đọa ác thú.

Vì thế người trí

Đã được thân người

Chớ nên lầm lẫn

Điên đảo vọng kiến,

Nên tu bố thí

Và giữ tịnh giới

Sẽ được sinh thiên

Chứng đạo Bồ-đề.

4. Lại nữa, này đại vương! Hoặc có trượng phu vì thân mạng mình mà quá lao nhọc tích chứa tài vật, rồi bị nữ nhân ràng buộc phải cung phụng như tôi đòi, nên lại càng tham cầu của báu chẳng bố thí cho Sa-môn và Bà-la-môn, họ cũng cam chịu luật vua trị phạt. Thấy nữ nhân buồn rầu họ liền tự nghĩ nay tôi phải làm sao cho nàng vui vẻ? Những trượng phu này là tôi tớ của tham dục, với cảnh hạ liệt bất tịnh ấy lại tưởng là tịnh mà sinh lòng ái nhiễm. Lúc gần kề

nữ nhân như vậy chính là tạo thành nghiệp ác đạo. Đây là lỗi lầm thứ tư mắc phải của trượng phu vậy.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn lại nói kệ rằng:

Người tham dục say mê

Họ thật không an lạc

Vì gần kề ác pháp

Chẳng gọi Thiện trượng phu.

Nếu người tự phóng dật

Không biết giữ cấm giới

Tùy tâm ý mà làm

Hư mất những phước lợi,

Người không trí tuệ kia

Hành các pháp súc sinh

Chạy đuổi theo nữ sắc

Như heo thích phân nhơ,

Người ngu chẳng biết xem

Lỗi họa của dục nhiễm

Vọng tưởng là ân trọng

Như người mù lòa kia.

Bị sắc dục trói buộc

Thêm lớn lòng ái dục

Dường như loài chồn hoang

Chẳng rời khỏi tha ma,

Nơi thanh, hương, vị, xúc

Mà sinh lòng ái nhiễm

Luân chuyển trong sinh tử

Như con khỉ bị cột,

Vì vô minh bao che

Bị nữ nhân mê loạn

Như kẻ chợ cầu lợi

Dối gạt người thân cận.

Người ngu thân cận dục

Là vào cảnh giới ma

Dường như Ế-đồ-ca

Thèm ưa mùi phân nhơ,

Cũng như trận mưa đá

Hay tổn hại lúa mạ

Thợ gốm thường gần lửa

Phần nhiều bị phỏng nóng.

Những người chưa kiến Đế

Bị dục mất pháp lành

Như gió thổi cám nhuyễn

nghĩa ấy cũng như vậy.

Giả như Thiện trượng phu

Bị kẻ sát nhân bắt

Thà chịu khổ nạn này

Chẳng nên gần nữ nhân.

Nếu ham thích nữ sắc

Lòng tham cầu càng nhiều

Người phàm phu mê tướng

Thêm lớn lòng ái dục,

Như trong mùa hạ nóng

Đi lâu trong đồng hoang

Khát quá uống nước mặn

Uống xong khát càng tăng,

Người chưa thấy chân thật

Ngu si luống sinh sống

Thân cận cùng nữ nhân

Tham dục ái vững chắc.

Nếu người chạm rắn độc

Thì bị rắn làm hại

Người phàm phu phạm dục

Bị dục hại cũng vậy.

Ví như bình màu đẹp

Trong đựng toàn chất độc

Trong bình thật đáng sợ

Mặt ngoài hiện đoan nghiêm.

Trang sức cho nữ nhân

Bảo họ là xinh đẹp

Thân họ rất dơ dáy

Như túi da đầy phân.

Lại như lấy lụa màu

Quấn gói lưỡi dao bén

Trang sức cho nữ nhân

nghĩa ấy cũng như vậy.

Như lửa đầy hố sâu

Không khói hay đốt cháy

Nữ nhân cũng như vậy

Bạo ác không xót thương.

Như thây chó thây rắn

Xấu bẩn mà rã thối

Cũng như đốt phẩn dơ

Mọi người đều gớm nhờm.

Thây chó rắn cùng phân

Dù rất đáng gờm nhớm

Nhưng các nữ nhân kia

Lại càng đáng gớm hơn.

Ví như thuở kiếp hoại

Đại địa đều nổi lửa

Rừng rậm những cỏ cây

Tất cả đều bị cháy,

Loài vật to ở biển

Nước cạn không lần hết

Tu-di các núi báu

Thế giới bị cháy khắp.

Thuở kiếp thiêu như vậy

Đốt cháy cả núi biển

Không có chúng sinh nào

Mà có người cứu được.

Do ái dục nữ nhân

Đốt hại các ngu phu

Dường như kiếp hỏa tai

Tất cả bị cháy hết,

Thân bất tịnh thường chảy

Mũi dãi, đàm, máu mủ

Sao kẻ ngu mê kia

Lại ái luyến thân ấy,

Gân xương kết chỏi nhau

Gói ghém nhờ da thịt

Hôi hám rất đáng gớm

Như đồ ăn ôi thiu,

Cũng như của kho vựa

Trấu rơm thường bừa bãi

Thân này nhiều nhơ nhớp

Đầy dẫy những thứ ấy.

Gan, mật, cật, tỳ, vị

Tim, phổi, ruột, phẩn dơ

Cùng óc, tủy, mủ máu

Tám vạn hộ trùng nhỏ

Ở đó thường ăn nút

Các người ngu tối tăm

Lưới si thường quấn trùm

Không hiểu rõ điều ấy.

Ăn uống cặn bã thừa

Chín lỗ thường chảy luôn

Thân tội lỗi như vậy

Do nghiệp xấu đời trước,

Người ngu ham nữ nhân

Ái luyến nơi thanh sắc

Do đây sinh nhiễm trước

Chẳng từng biết như thật.

Như ruồi thấy ói mửa

Liền sinh lòng ưa thích

Người ngu ưa nữ nhân

Cảnh giới cũng như vậy.

Tham đắm nơi nữ sắc

Thường ô uế thân mình

Tại sao người ngu kia

Thích gần kề nơi ấy?

Như chim chóc kiếm ăn

Chẳng biết tránh lưới bẫy

Tham ái nơi nữ nhân

Bị hại cũng như vậy.

Ví như cá trong nước

Lội bơi trước người chài

Liền bị họ bắt được

Há chẳng là tự hại.

Nữ nhân như người chài

Dối nịnh khác gì lưới

Nam tử đồng với cá

Bị bắt cũng như vậy.

Dao bén của sát nhân

Dù cũng là đáng sợ

Dao bén nữ nhân kia

Tổn hại lại còn hơn.

Như bướm đáp lửa đèn

Và lúc nhà bị cháy

Côn trùng bị thiêu đốt

Không ai cứu vớt nó,

Mê say nơi nữ nhân

Bị lửa dục đốt cháy

Do đây đọa ác thú

Không được cứu cũng vậy.

Những người ngu tà hạnh

Ái luyến thê thiếp người

Vọng sinh tưởng ưa thích

Dường như gà trống nhà.

Cũng như chim tró rừng

Lầm vào chỗ giết hại

Do đó tự tổn thương

Mà không ai cứu giúp.

Bỏ rời Phật chánh pháp

Gần kề nữ nhân kia

Do nghiệp nhân duyên này

Sa đọa ba đường ác.

Lại như bầy khỉ kia

Chuyền nhảy trong gộp cây

Tất sẽ bị tổn thương

Chẳng vì tham ngu sao.

Cũng vậy người tham dục

Với các nữ nhân kia

Bị lưới si chụp bắt

Luôn bị khổ sinh tử,

Như người tội thế gian

Bị xử giáo nhọn đâm

Kẻ mê say dâm dục

Thường luyến rừng gươm nhọn.

Như dùng ngọn lửa mạnh

Đốt nấu vạc nước sôi

Đem bắp mè ném vào

Theo nước sôi trôi chìm,

Cũng vậy người tham dục

Chẳng hiểu biết thiện ác

Chết sẽ đọa ác đạo

Bị nấu trong vạc sôi.

Số lớn của vạc sôi

Sáu mươi bốn câu-chi

Những kẻ gây nghiệp ác

Lấy đó làm chỗ ở.

Mỗi mỗi vạc như vậy

Rộng lớn một do-tuần

Lửa mạnh đốt khắp bề

Đáy và bốn bên vạc,

Có kẻ mãn trăm năm

Hoặc hai, ba, bốn năm

Chịu khổ nung nấu nóng

Đều do nghiệp mình tạo,

Ngục tốt cầm móc bén

Thỉnh thoảng lại móc ra

Da thịt đều nhừ rã

Chỉ còn lại xương trắng.

Bấy giờ các ngục tốt

Lại đem đến chuồng sắt

Lấy chày đâm giã nát

Không ai cứu giúp được.

Bấy giờ các xương tủy

Đều nát nhỏ như bụi

Do gió nghiệp thổi đến

Chết rồi mà sống lại.

Nếu có kẻ xâm bức

Vợ con của kẻ khác

Sẽ phải nằm gai sắt

Và bị nạn búa chày,

Thiết xoa ba chóa chọn

Hoặc có bốn, năm chóa

Xâm bức vợ con người

Sẽ bị hình phạt ấy.

Lại có quạ mỏ sắt

Mổ moi lấy tủy óc

Các bầy sói chồn hoang

Tranh đến táp liếm ăn,

Ngươi tà dục như vậy

Sẽ đọa địa ngục phân

Hoặc chạy trên mũi dao.

Cũng phải trèo núi dao

Người tà dục như vậy

Sẽ đọa ngục nóng đốt

Đã bị khổ cháy thiêu

Rồi đày qua ngục băng.

Người tà dục như vậy

Cũng đọa ngục cực nhiệt

Hào khiếu và Đại khiếu

Cùng qua ngục Hắc thằng.

Người tà dục như vậy

Sẽ chìm sông hèm nóng

Lại trải qua ngục tro

Chưa tới đáy đã chết.

Có ngục Tật-lê-sắc

Năm gốc gai nhọn bén

Bị chó sắt rượt cắn

Sợ chạy vào rừng gai,

Ái luyến nơi nữ nhân

Đọa vào chỗ đại bố

Hoặc phải nuốt hòn sắt

Hoặc phải uống nước đồng,

Có hai núi sắc nóng

Kia đây ép vào nhau

Người tham dục ngày xưa

Nay bị khổ trong ấy,

Lúc bị khổ như vậy

Đều không ai cứu giúp

Bị tội báo khổ ấy

Đều do nghiệp mình gây.

Người đồng vui ngày trước

Nay nào thấy họ đâu

Chỉ riêng mình chịu khổ

Họ chẳng đến cứu nhau.

Do vì ở đời trước

Tự gây tạo tội nghiệp

Dù cho đến cha mẹ

Cũng chẳng cứu nhau được.

Do vì ở đời trước

Tự gây tạo tội nghiệp

Dù cho đến con cái

Cũng chẳng cứu nhau được.

Do vì ở đời trước

Tự gây tạo tội nghiệp

Dù cho đến anh em

Cũng chẳng cứu nhau được.

Do vì ở đời trước

Tự gây tạo tội nghiệp

Dù cho đến chị em

Cũng chẳng cứu nhau được.

Do vì ở đời trước

Tự gây tạo tội nghiệp

Dù cho đến bằng hữu

Cũng chẳng cứu nhau được

Kẻ ngu và tà dục

Tham tìm cầu nữ nhân.

Nơi địa ngục vô gián

Bị những khổ như vậy

Nói nữ nhân bất tịnh

Dơ xấu nhiều như vậy.

Chỗ kẻ ngu đến gần

Người trí đều lìa xa

Thân cận nữ nhân kia

Rất thấp kém tột bật,

Là ác trong những ác

Nào có đáng vui ưa

Các phàm phu tham dục

Thường ôm ấp túi phân,

Do nghiệp nhân duyên này

Sẽ nhận vô lượng khổ

Người ngu vì nữ nhân

Cam chịu những hình phạt,

Tù trói và đánh đập

Vẫn không lòng chán lìa

Người ngu vì nữ nhân

Bị các thứ thiêu hại,

Hay nhịn chịu khổ đau

Vẫn không lòng chán lìa

Hoặc đặt trên cây nhọn

Hoặc giết hoặc nhận nước,

Hoặc ném vào hố to

Chịu đủ mọi khổ độc

Dù thấy khổ như vậy

Còn ở trong dâm dục

Khen ngợi các nữ nhân

Chưa hề biết chán lìa

Hoặc có người trí ít

Biết là gốc sự khổ

Biết mà vẫn thân cận

Như keo sơn gặp lửa.

Nghe lời Phật răn dạy

Dù có lòng tin nhận

Vẫn nuôi chứa nữ nhân

Chúng kia như bầy dê

Hoặc nghe lời Phật dạy

Vừa khởi lòng hối nhàm

Giây lát lại sinh tham

Như bệnh độc lại phát,

Dường như heo bị bố

Tạm dừng trong giây lát

Nếu thấy vũng phân nhơ

Lòng tham ái lại sinh.

Người ngu nghe pháp rồi

Tạm thời lòng kinh sợ

Lúc sau thấy sắc dục

Lòng tham ái lại sinh.

Dường như có trượng phu

Từ trên thân đầu mình

Lột bỏ vòng hoa vàng

Lại đội nón sắt nóng.

Người ngu vì tham dục

Ném bỏ lời Phật dạy

Tham cầu pháp hạ liệt

Gây tạo các tội nghiệp.

Người say mê sắc dục

Đọa trong cõi Diêm-la

Thường nuốt hoàn sắt nóng

Lại uống nước đồng sôi.

Người say mê sắc dục

Bỏ lành mà làm quấy

Bỏ rời chỗ thanh lương

Đến hẳn cõi Diêm-la.

Nếu người có trí tuệ

Nghe Phật nói pháp này

Phải bỏ tất cả dục

Mau cầu đạo xuất ly.

Đức Thế Tôn nói kệ rồi, vua Ưu-đà-diên bạch rằng:

–Bạch Thế Tôn! Những lời con vừa được nghe đây thật, là hy hữu, hy hữu! Đức Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác khéo nói sự sai lầm do sắc dục gây ra. Nay con quy y Phật, Pháp, Tăng Tam bảo.

Từ đây đến trọn đời con quy y Phật, Pháp, Tăng làm Ưu-bà-tắc, ngưỡng mong Đức Thế Tôn nhiếp thọ con.

Đức Phật nói kinh này rồi, vua Ưu-đà-diên và các đại chúng, tất cả các thế gian, trời, người, A-tu-la, Càn-thát-bà,… nghe lời Đức Phật dạy, tất cả đều hoan hỷ tín thọ phụng hành.