Đại Tập 42 · Bộ Bảo Tích I · Số 310 (Quyển 1–40)

Kinh Đại Bảo Tích - Quyển 3 - Phẩm Hội 1: Ba Luật Nghi (Phần 3)

KINH ĐẠI BẢO TÍCH

QUYỂN 3

Hán dịch: Đời Đại Đường, Tam tạng Pháp sư Bồ-đề-lưu-chí.

Pháp hội 1: Ba LUẬT NGHI (Phần 3)

Tôn giả Đại Ca-diếp thưa:

–Bạch Thế Tôn! Rất lạ thay, những người ấy được nghe kinh pháp này, mà họ không có lòng yếm ly.

Phật bảo Đại Ca-diếp:

–Này Đại Ca-diếp! Nếu là kẻ có bốn điều sau đây, thì dù được nghe kinh pháp này, nhưng họ vẫn không yếm ly. Đó là nhiều phóng dật, không tin chắc nghiệp quả, không tin chắc đại địa ngục, không tin chắc mình sẽ chết.

Lại có kẻ vì có bốn điều dưới đây nên không yếm ly như lúc tráng niên khỏe mạnh tự cậy sức mạnh, mê say dục lạc, ham uống rượu, không suy gẫm quan sát để hiểu biết.

Nếu Tỳ-kheo có bốn điều dưới đây thì hủy báng Vô thượng Bồ-đề: Ác nghiệp thành thục chẳng biết phát lồ, chẳng rành nghiệp quả ác, làm uế dục với Tỳ-kheo-ni, cậy có Hòa thượng A-xà-lê, được nhiều người thương mến, theo thầy học tập vì tật đố mà khinh chê thầy là ít học.

Này Đại Ca-diếp! Nếu có người được một pháp sau đây thì trọn nên bậc Sa-môn, Bà-la-môn, đối với tất cả pháp tâm vô sở trụ.

Này Đại Ca-diếp! Ví như có người rơi từ trên chót núi, liền cho rằng không có mặt đất cây cối rừng rậm, chỉ tưởng trống không mà dứt hơi thở.

Những kẻ chấp pháp cũng như vậy. Nếu chấp có nhãn, nhĩ… cùng chấp có tướng nhãn, nhĩ… hoặc chấp sắc, thọ… hoặc chấp trì

giới, đa văn, tàm quý, kinh hành, được Bồ-đề… Đây đều không phải là pháp của Sa-môn, Bà-la-môn. Nếu có tưởng chấp thì sẽ bị làm hại. Những gì làm hại? Chính là tham, sân, si vậy.

Nếu chấp tướng nhãn, nhĩ… thì thấy có sắc, thành… khả ái hay không khả ái, tất bị nhãn, nhĩ… làm hại. Đã bị hại thì sẽ bị hại nơi trong vòng địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, trời và người.

Do đâu mà bị hại? Do tưởng chấp.

Sao gọi là tưởng chấp? Chính là chấp ngã và ngã sở, chấp nam, nữ, địa, thủy, hỏa, phong, chấp thây chết xanh bầm, tan rã, xương trắng, chấp thắng giải thoát, chấp kia có phần ít giải thoát, đây không phần ít giải thoát, chấp hiện chứng, ta tùy niệm khác với quá khứ, khác với hiện tại, ta là quá khứ, ta là hiện tại, cho đến chấp Niết-bàn, thấy ta được Niết-bàn, với các pháp sinh tưởng chấp.

Này Đại Ca-diếp! Tóm lại, kẻ chấp trước thời với chỗ nào cũng sinh niệm tưởng, cho đến trong tánh không, họ vẫn có tất cả tưởng niệm. Đây đều chẳng phải pháp Sa-môn, Bà-la-môn, đều chẳng phải hạnh Sa-môn, hạnh Bà-la-môn.

Này Đại Ca-diếp! Như Lai nói pháp Sa-môn, Bà-la-môn như hư không cùng với mặt đất. Vì sao? Vì hư không trọn không nghĩ rằng ta là hư không. Cũng vậy, bậc Sa-môn, Bà-la-môn trọn không tự nói ta là Sa-môn, Bà-la-môn. Các pháp cũng không tự nói là pháp Sa-môn, Bà-la-môn. Không tạo tác không trừ bỏ, đây gọi là Sa-môn, Bà-la-môn.

Này Đại Ca-diếp! Như có kẻ giữa đêm tối múa tay chân, động đầu mặt, rồi nói rằng ta đùa cợt thế gian! Ta đùa cợt thế gian! Ý ông thế nào, họ đùa cợt ai?

Tôn giả Ca-diếp thưa:

–Bạch Thế Tôn! Kẻ đó tự đùa cợt lấy họ. Vì sao? Vì giữa đêm tối không có ai để họ đùa cợt cả.

Đức Phật bảo Tôn giả Ca-diếp:

–Này Tôn giả Ca-diếp, cũng vậy, nếu có Tỳ-kheo đến a-lan-nhã, hoặc đến dưới tàng cây, nhà vắng, đất trống quán tưởng nhãn, nhĩ… đều là vô thường, sắc, thanh… cũng đều vô thường. Ta thẳng đến Niết-bàn.

Các Tỳ-kheo ấy tự luống khổ nhọc không phải hạnh của Sa-môn. Vì họ có rất nhiều tà chấp.

Họ biết tướng nhãn, nhĩ… rồi vì muốn diệt nhãn, nhĩ… mà tu tập nhọc nhằn. Nếu ở nơi căn, trần, thức, ba chỗ đó mà biết rành thì sinh niệm phân biệt đối với ba chỗ ấy. Nếu đã ở nơi chỗ thấy biết mà sinh niệm phân biệt thì làm thế nào được tâm nhất tánh cảnh.

Này Đại Ca-diếp! Thậm thâm Bồ-đề rất khó đến khó vào, khó có đủ tư lương.

Thế nào gọi là tâm nhất tánh cảnh? Suy tìm cùng khắp cho đến một pháp cũng chẳng thể nắm bắt được. Nghĩa là nhãn, nhĩ… đều chẳng thể có thật. Tất cả pháp đều chẳng có thật. Vì sao? Vì bản tánh như vậy. Tâm tánh vốn bất sinh, tất cả các pháp đều không có thật nên tâm đó chẳng thể nắm bắt được. Vì nếu quá khứ, hiện tại, vị lai là vô sở đắc thì là vô sở tác. Thế nào gọi là vô sở tác? Hoặc cũ hoặc mới đều chẳng thể tạo tác nên gọi là vô sở tác.

Trong đây, quá khứ tâm không giải thoát, hiện tại tâm không giải thoát, vị lai tâm không giải thoát, tùy chỗ có tâm đều vô sở đắc, đây là tâm nhất tánh cảnh, chính đây gọi là nhập vào số của tâm vậy.

Này Đại Ca-diếp! Ở vị lai sẽ có hàng bốn chúng chấp cho rằng nhãn, nhĩ… là hoại diệt. Đối với các uẩn chấp là vật thật có.

Như Lai nói các uẩn dường như cảnh chiêm bao. Nhưng họ lại bảo chiêm bao là thật có, vì thế gian nói có chiêm bao; nếu không chiêm bao, lẽ ra mọi người không có sự mộng tưởng để biểu thị. Do đây chúng ta trong lúc ngủ mơ sinh mộng tưởng. Thật vậy, vì các uẩn có sở nhân nên gọi là như chiêm bao. Nếu uẩn đã không, thì chẳng nên nói các uẩn dường như cảnh chiêm bao!

Những kẻ ngu si kia cho chiêm bao là thật có nên khi họ nghe kinh pháp này liền hủy báng. Trong hạng này lại có Tỳ-kheo-ni đối với các nhà thí chủ, vọng xưng rằng ta là bậc A-la-hán. Hoặc vì y cứ nơi trí thô cạn, họ nói hiện chứng được. Hoặc có Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di nghe kệ tụng trong kinh luật rồi nói tôi hiện chứng.

Này Đại Ca-diếp! Lúc đó, hoặc có Tỳ-kheo đã thường ở a-lan-nhã trải qua hai, ba mươi năm tinh tấn tu tập, vì Phật pháp mà họ

đến nơi Ưu-bà-tắc mới có lòng tin vừa được một ngày, rồi chỉ dùng lời không mà xướng thuyết lẫn nhau. Họ bảo rằng vì không không nên ta biết khắp tất cả, ta biết khắp tất cả.

Hoặc có Tỳ-kheo nghe kinh pháp này rồi luận nói với nhau. Có người nghe sinh lòng hãi sợ, lại nói những người tại gia cùng xuất gia chẳng nên gần gũi các vị ấy, phải xa lìa, vì chẳng phải giáo sư. Vì sao? Vì hiểu biết của họ không tương hợp. Hoặc có người giảng nói pháp lý thậm thâm lại bị hàng tại gia, xuất gia khinh tiện bỏ rơi.

Hiện nay đây Phật nói phạm hạnh thắng diệu còn ít người biết, huống chi đời vị lai đến cả người biết chút ít cũng đã qua đời. Lúc đó, một ngàn, hai ngàn Tỳ-kheo thuyết pháp khó có được một người hiểu biết đúng thật tin nhập diệu pháp. Trong hàng đó, hoặc có Tỳ-kheo đến nỗi không nói được suông câu huống là hiểu rõ.

Này Đại Ca-diếp! Lúc đó, hàng tại gia, xuất gia chung nhau khinh hủy giáo pháp này.

Nếu có Tỳ-kheo tinh tấn vì thêm lành dứt ác, nên bớt ngủ nghỉ, đầu hôm cuối đêm tinh tấn tu học. Các vị này tất bị kẻ khác ganh ghét, chê bai hoặc giết chết. Những kinh pháp như đây sẽ diệt mất. Hàng Tỳ-kheo đúng pháp cũng đều tiêu diệt. Trong lúc đó, người có trí thanh tịnh vô nhiễm hiểu rõ diệu pháp, phải tôn trọng kinh pháp này, tin sâu cung kính, cùng nhau họp ở nơi a-lan-nhã.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn nói kệ rằng:

Pháp lành của ta dạy,

Hợp với Đệ nhất nghĩa

Rằng uẩn không chắc thật

Nên xem đó như mộng.

Đời sau, các Tỳ-kheo

Lòng ganh ghét loạn xạ

Không phân biệt tôn ti

Chỉ luống có danh tướng

Lời Tỳ-kheo nói ra

Tại gia cũng nói vậy

Giáo pháp lúc bây giờ

Đạo tục đồng cùng nói.

Tỳ-kheo bảo kẻ tục

Ông hiểu pháp hy hữu

Chính là Phật Bồ-đề

Đã phát quả Sơ địa!

Lòng tự cho thấy pháp

Gần gũi người tại gia

Đây dâng cúng Tỳ-kheo

Đồ cúng dường tối thượng.

Các Tỳ-kheo này nói

Tất cả lời đều thật

Cùng tại gia thân nhau

Rằng ta đã thấy pháp.

Người ở đời vị lai

Vì lợi dưỡng xuất gia

Chẳng tuân theo chánh pháp

Hủy hoại Bồ-đề đạo.

Ta đem đạo dạy cho

Gần ta chớ theo ai

Ít lâu ngươi sẽ được

Như chỗ ta đã được.

Đây là ngôi tịch tĩnh

Ta nói rõ cho ngươi

Trong đại chúng đông người

Làm hư giáo pháp Phật.

Ví như bọn giặc cướp

Lòng hung dữ hiểm độc

Đánh phá thành xóm làng

Cũng cướp tụ lạc lớn.

Tỳ-kheo này cũng vậy

Vô trí, nhiều ngu si

Tuệ ít hay phạm lỗi

Chấp ngã, chấp thọ mạng.

Rời xa giáo pháp Phật

An trụ trong kiến chấp

Tự xưng A-la-hán

Đầy lòng tăng thượng mạn.

Họ ở giữa đại hội

Đối trước chúng Tỳ-kheo

Khoe mình nhiều trí tuệ

Danh tiếng ít người có.

Lúc đó có Tỳ-kheo

Hoặc hành đúng chánh pháp,

Bị họ ghét chê bai

Chẳng phải là Phật tử.

Chư Phật đại Bồ-đề

Lúc đó bị hủy báng

Chư Thiên lòng buồn lo

Thường hướng nhau than thở.

Chư Thiên tin chánh pháp

Thấy mất chánh pháp luân

Của Thích-ca Văn Phật

Đau lòng lăn trên đất.

Chư Thiên ca ngợi Phật

Cùng tán thán pháp môn

Khen ngợi phước điền Tăng

Con yêu của chư Phật.

Chúng ta chẳng còn nghe

Pháp nhiệm mầu của Phật

Thích-ca đã diệt độ

Không hiểu ôm lòng mê.

Tứ thiên, Đao-lợi thiên

Vang lên tiếng tăm lớn

Báo khắp cùng chư Thiên

Đuốc pháp nay sắp tắt.

Các vị được nghe Phật

Nếu chẳng gần Như Lai

Hàng Trời, Rồng sau này

Sẽ ôm lòng hối hận.

Trải qua vô số kiếp

Vì mình cũng vì người

Chịu đủ điều khốn khổ

Rồi sau mới thành Phật.

Đây là lời chư Phật

Vì giáo hóa chúng sinh

Giảng nói thiện pháp môn

Nay đây sẽ ẩn mất.

Kẻ giả dối ra đời

Gây nhiều tội đáng sợ

Là ma sư, ác ma

Tha hồ nói lời ác.

Dua dối nhiều ngu si

Phỉnh gạt người khờ dại

Hoặc giận hoặc chẳng hờn

Chê Thầy, chê chánh pháp.

Nghe tiếng Trời truyền xướng

Các cõi trên đều buồn

Tứ Thiên vương, loài người

Cũng đều mang sầu khổ.

Thần Dạ-xoa nhóm họp

A-tra-phiệt-để thành

Kêu lên tiếng hãi hùng

Đôi mắt đồng rơi lệ.

Đền đài châu báu đẹp

Nghiêm lệ của chư Thiên

Thảy đều mất quang huy

Đen tối như đống đất.

Cung điện xưa xinh đẹp

Rất đáng mến, đáng ưa

Nay mất cả oai quang

Nhìn xem không còn thích.

Chư Thiên cùng nhau đến

Xưa kia chỗ Phật sinh

Lăn trên đất kêu gào

Càng thêm sầu thêm khổ.

Ta từ trời xuống đất

Đi qua các quốc thành

Phật pháp đều trầm luân

Nhìn khắp chẳng còn thấy.

Khắp cả Diêm-phù-đề

Chánh pháp đã suy tàn

Bức não người xuất gia

Nên chư Thiên than khóc.

Cung trời trọn bảy ngày

Nơi nơi mất oai quang

Chư Thiên cũng bảy ngày,

Thường buồn rầu than khóc

Than ôi! Đấng Đại Hùng

Xưa tôi từng gặp Ngài

Nào ngờ nay chẳng thấy

Lời Ngài cũng thành không.

Phật thường ở Xá-vệ

Chúng tôi đến kính lễ

Nay thấy chỗ nhớ Người

Càng thêm buồn than khóc.

Và đây là rừng Lộc

Phật Xưa ở nơi đây

Chuyển pháp luân bốn Đế

Chúng tôi thân nghe thấy!

Nay thế gian tăm tối

Chẳng kính mến lẫn nhau

Đã gây tạo tội nhân

Ắt sinh ba ác đạo.

Trên trời nhiều cung điện

Nay đều trống vắng người

Chúng sinh Diêm-phù-đề

Không chủ, không ai cứu.

Chỗ kinh hành của Phật

Nay hủy hoại hoang vu

Pháp vương đã Niết-bàn

Thế gian mất an lạc.

Giữa chúng trời Đao-lợi

Thiên chúa Thích Đề-hoàn

Lòng khổ não ưu sầu

To tiếng than thở khóc.

Chư Thiên chúng Đao-lợi

Chắp tay và xưng hiệu

Nghe tiếng từ trong vườn

Lần lượt vội chạy đến.

Như vậy hàng Thiên chúng

Tán thán Đấng Như Lai

Từ xa thấy Thế Tôn

Từng là Thầy thuyết pháp.

Không uống cam lộ được

Cũng tuyệt tiếng đàn ca

Hàng chư Thiên như đây

Lòng sầu cả sáu tháng.

A-tu-la nghe nói

Chánh pháp đã trống hư

Liền kêu gọi lẫn nhau

Đem binh đánh Đao-lợi.

Diêm-phù các vua chúa

Hủy hoại Phật luật nghi

Chính trong thời kỳ này

Trời cùng Tu-la chiến.

Sinh vào trong ác đạo

Có rất đông Tỳ-kheo

Cũng nhiều Tỳ-kheo-ni

Chịu đủ tất cả khổ.

Tại gia phạm các tội

Cư sĩ phá Thi-la

Tranh bài bác lẫn nhau

Do đây đọa ác đạo.

Phụ nữ làm việc ác

Đều vào ba đường khổ

Lúc hưng thịnh việc này

Thế gian chẳng an tịnh.

Có lúc qua tụ lạc

Hoặc trốn vào núi rừng

Vì lo sợ nhọc nhằn

Mạng người thọ ngắn yểu.

Khắp nơi nhiều trộm cướp

Sự đói khát tràn lan

Lúa má lại mất mùa

Thêm sâu bọ phá hại.

Đời nhiều nghèo đói khổ

Loài người lúc chết rồi

Ngạ quỷ nhiều sinh vào

Chịu biết bao khổ sở.

Những đồ cúng chùa tháp

Vật dâng bốn phương Tăng

Lúc đó các Tỳ-kheo

Cùng nhau chia lấy hết.

Sau khi Phật diệt độ

Khổ như thế dẫy đầy

Phải sớm cố siêng năng

Chớ nhìn lui trở lại.

Bao nhiêu kẻ ngu dại

Người không tuệ, không căn

Do nghiệp ngu đã thành

Sớm đọa vào ác đạo.

Phải thích giảng đọc tụng

Trí tuệ do đây sinh.

Người tu tuệ, tu tâm

Mau sinh cõi lành tốt.

Thường dùng trí quán sát

Học đúng theo lời Phật

Lìa hẳn những ràng buộc

Sớm được đạo Niết-bàn.

Chánh pháp chẳng còn lâu

Phải gắng tu tinh tấn

Phật nói đã cạn lời

Suy gẫm lời chân chánh.

Khi kiếp này đã qua

Cả sáu mươi đại kiếp

Hiệu Phật chẳng được nghe

Làm sao có ưa thích.

Đến thời kỳ cơ cận

Sự đói khổ không cùng

Dù cho đến mẹ con

Cũng giết nhau ăn thịt.

Lúc đó đến con đẻ

Kinh hãi đi chẳng yên

Dù ở trong nhà mình

Vẫn lòng lo sợ sệt.

Thấy nghe những việc này

Rõ kia sinh tử khổ

Ai là người có trí

Mà lại thích, lại ưa.

Vô minh là gốc sinh

Phụ nữ là gốc dục

Thân là cội gốc khổ

Do đây phải xa lìa.

Trong đời chúng sinh ngu

Say đắm nơi nữ dục

Người lìa được ngu si

Sẽ được Niết-bàn đạo.

Lúc giảng nói pháp này

Chẳng bị quả báo ác

Vì bác không nhân quả

Nên phải sa ác đạo.

Pháp công đức vô lậu

Không không vô sở đắc

Tịch tĩnh vốn không bền

Nên phải mau hiểu rõ.

Phật bảo Đại Ca-diếp:

–Nếu có Tỳ-kheo hoặc người nào có thể trọn nên pháp đệ nhất này mà cầu pháp vô lậu thì nên bảo rằng đối với tất cả pháp, tâm không chỗ trụ.

Này Đại Ca-diếp! Bồ-tát phải kiên cố tu tập. Thế nào là kiên cố? Thế nào là tu tập? Kiên cố là tâm kiên cố và tinh tấn kiên cố.

Thế nào gọi là tâm kiên cố? Bồ-tát nghĩ rằng: “Cúng dường một Đức Phật cho đến cúng dường cả hằng hà sa chư Phật rồi sau mới phát một niệm cầu Phật đạo, sau đó lại trải quả hằng hà sa kiếp có một Đức Phật hiện ra đời, vì phát hằng hà sa tâm nguyện nên một lần được thọ thân người, cho đến thọ hằng hà sa thân người nghe pháp một câu phát trí tuệ sáng suốt, được lợi ích lớn nơi đạo Vô thượng Bồ-đề.” Bồ-tát nên phát tâm kiên cố như vậy.

Bồ-tát lại dùng nhiều phương tiện để nhiếp lấy trí tuệ của Phật, dùng nhiều khổ hạnh để mong cầu, nhiều khổ hạnh để nhiếp thọ Phật trí. Bồ-tát phải có tâm kiên cố như vậy.

Này Đại Ca-diếp! Nay Phật vì ông mà nói ví dụ. Những người trí do ví dụ mà được hiểu nghĩa trên đây nói về sự nhờ nhiều khổ

hạnh mà có thể được Vô thượng Bồ-đề, trải qua hằng hà sa kiếp không nên thôi nghỉ. Nếu hằng hà sa kiếp học tập mãi không thôi nghỉ, thì có thể hiện chứng Vô thượng Bồ-đề. Bồ-tát nên phát tâm kiên cố như vậy để thêm thế lực sách tấn, vónh viễn không rời bỏ đạo Vô thượng Bồ-đề.

Bồ-tát đã phát tâm như vậy, đối với phải chỗ, không phải chỗ chẳng nên chấp lấy. Vì sao? Vì chấp lấy thì trở ngại đạo Vô thượng. Nếu Bồ-tát không chấp lấy phải chỗ, không phải chỗ thì sớm được Vô thượng Bồ-đề.

Này Đại Ca-diếp! Ví như có người đem của báu này đầy cả đại thiên thế giới dùng bố thí. Nếu có người tin và thọ trì kinh điển thuận Bồ-đề của Phật nói, thì phước của người này hơn người bố thí kia.

Này Đại Ca-diếp! Bồ-tát lại có tâm kiên cố, cho đến tâm kiên cố này cũng bất khả đắc. Do đây sự tu hành của Bồ-tát chẳng nên thôi nghỉ.

Bồ-tát phải tu tập nhiều đến bao nhiêu? Tùy có bao nhiêu pháp tu tập. Nếu còn có một niệm không thể thấu rõ thì đều phải tu tập. Vì sao? Vì những pháp tu tập đó không biểu thị được, dù vậy nhưng là pháp tu tập tối thắng, nghĩa là tâm tánh kiên cố vậy.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn nói kệ rằng:

Vô tâm, khởi tâm tưởng

Sẽ có bố úy lớn

Ta sẽ thành, chẳng thành

Việc này sẽ thế nào?

Do thường suy thường nghĩ

Kẹt ở nơi một bên

Hủy báng đạo chánh pháp

Nên chẳng được Bồ-đề.

Đây là tâm giải đãi

Chẳng phải tướng Bồ-đề

Người này nghi tất cả

Nghi Phật đến Thanh văn.

Chẳng tu mà mong cầu

Thánh hiền, các Phật pháp

Chẳng phải do ngôn thuyết

Thành được quả an lạc.

Cần phải có tin ưa

Mới thành được đại pháp

Chẳng phải chỉ tâm lường

Mà được pháp thắng diệu.

Do một pháp thành được

Tất cả hạnh đã tu

Biết thắng pháp kia rồi

Vì Phật nên siêng tu.

Này Đại Ca-diếp! Do có thể thành tựu pháp này, Bồ-tát không gần gũi cúng dường chư Phật, tự biết chắc rằng tôi sẽ thành Vô thượng Chánh giác.

Này Đại Ca-diếp! Bồ-tát tại gia có ba pháp tu tập có thể lợi ích đạo Bồ-đề: Vì Nhất thiết trí nên tin sâu phát nguyện, chẳng đắm trước nghiệp tại gia và giữ chắc năm giới.

Bồ-tát tại gia có đủ ba điều trên thời có thể thành sáu pháp: được quả báo Thánh hiền, chẳng câm, chẳng ngọng, chẳng điếc; nghe pháp mau hiểu, đi đứng đoan nghiêm, lòng tin sâu chắc, nơi pháp thậm thâm chẳng kinh sợ, khi nghe pháp dễ hiểu dễ ngộ và mau được trụ bậc không thoái chuyển.

Đối với sáu pháp trên đây, phải khéo biết có năm điều chướng: lời ly gián, vọng ngữ, không có chí nguyện, tật đố và đắm trước năm dục.

Bồ-tát tại gia có ba pháp cần tu hành: Thường có lòng muốn xuất gia, nên phải cung kính tôn trọng bậc Sa-môn, Bà-la-môn, nếu người thuyết pháp chẳng phải đồng loại thời nên lánh xa, vì chẳng nên học tập theo những pháp tà đạo chẳng phải Phật đạo.

Này Đại Ca-diếp! Bồ-tát lại phải tu học ba pháp: thường tùy thuận chư Phật, vì giảng dạy người khác nên tự mình siêng tu hành, tập rèn lòng Từ đối với chúng sinh.

Bồ-tát lại phải gần gũi ba pháp: lìa hẳn sự đánh đập, chẳng

mắng nhiếc người và ban sự vô úy cho người đang kinh sợ.

Lúc bấy giờ, Đức Thế Tôn nói kệ rằng:

Chẳng gần người hạ liệt

Thấy người chẳng chánh trực

Liền phải gấp lánh xa

Như lánh xa rắn độc.

Chẳng theo học đạo khác

Phi lễ phải xa lìa

Dường như thấy chó điên

Vì phải đọa ác đạo.

Nếu chấp trước theo người

Cùng họ đi đường ác

Nghe pháp Không thắng diệu

Phải có lòng thích ưa.

Với Tỳ-kheo không tịch

Nên cung kính tôn thờ

Thêm lớn sự đa văn

Mà được sinh trí tuệ.

Bậc gần gũi Bồ-đề

Mọi người phải kính lễ

Gặp qua để học hỏi

Sớm sinh những căn lành.

Muốn trí tuệ thêm lên

Như hoa sen trong nước

Phải nghe nhiều chánh pháp

Căn lành lớn càng thêm.

Do trí tuệ thêm nhiều

Có thể dứt hữu lậu

Thành oai đức vô úy

Đại trí rất tinh cần.

Vì lợi ích mọi người

Tự mình thành lợi ích

Người tại gia phải bỏ

Đừng đánh đập chúng sinh.

Phát tâm cầu Bồ-đề

Nơi pháp không thoái chuyển

Thân không bệnh, xinh đẹp

Mọi người điều kính ưa.

Nếu tu tập lòng Từ

Thoát khỏi ba ác đạo

Cõi trời Đao-lợi kia

Hưởng quả vui sung sướng.

Thân trời nếu đã chết

Chẳng sa đọa ba đường

Sẽ sinh trong loài người

Nơi nhà sang tôn quý,

Thân đoan nghiêm xinh đẹp

Chẳng bị người khinh chê

Trời, Rồng theo hộ trì

Tu hành đúng chánh pháp

Thọ hưởng nơi thắng diệu

Người kính trọng mến thương

Giấc ngủ được an lành

Lúc thức lòng an ổn

Vì chư Thiên ủng hộ

Nên chẳng sợ chẳng kinh.

Pháp rộng lớn trên đây

Nhiều lợi ích như vậy.

Hàng tại gia, xuất gia

Lại có lợi ích lớn

Làm nảy nở trí tuệ

Căn lành cho mọi người.

Người sợ làm cho an

Đưa đến quả Vô thượng

Chỉ cầu Nhất thiết trí

Chẳng mong mỏi cõi trời;

Người này được tương ưng

Chánh đạo cùng chánh tuệ

Vì có căn lành này

Chẳng còn đọa ác đạo.

Được trí, được ba minh

Khéo học ba vô lậu

Trọn nên những công đức

Như chư Phật đã thành.

Đấng Tôn Quý trong đời

Mọi người cung kính lễ

Người lễ kính Như Lai

Là bậc nhất trong chúng.

Nếu người còn tại gia

Phát được tâm vô thượng

Vì họ nói pháp yếu

Ông nên lắng nghe đây.

Này Đại Ca-diếp! Bồ-tát tại gia phải có ba điều:

1. Xa lìa những sự buông lung chơi bời theo thế gian.

2. Cho tặng lẫn nhau cùng lựa chọn ngày lành giờ tốt, nên thanh khiết tránh nhận lãnh nhiều.

3. Phải nên tinh tấn tu học chánh pháp.

Hàng tại gia lại phải tu tập ba điều:

1. Chẳng làm trở ngại người thuyết pháp.

2. Phải khuyến thỉnh người thuyết pháp.

3. Thường thắp đèn đuốc.

Và trọn chẳng được làm ba điều này, nếu làm thì sẽ mang thân phụ nữ:

1. Không được ngăn trở mẹ đến nghe chánh pháp và ra mắt Tỳ-kheo.

2. Không được ngăn trở vợ ra mắt Tỳ-kheo và đi nghe chánh pháp.

3. Không được phạm chỗ phi đạo của vợ.

Lúc bấy giờ, Đức Thế Tôn nói kệ rằng:

Nên thường có lòng tin

Thắp sáng đèn với đuốc

Liền được đôi mắt Phật

Thanh tịnh không cấu nhơ.

Do nơi mắt thanh tịnh

Rõ các pháp sở tri

Vì rõ được sở tri

Nên biết pháp quá khứ

Biết hiện tại cũng vậy

Chẳng phân biệt vị lai

Không có ba thứ tướng.

Có ba thứ tướng này

Bỏ lìa tướng thứ ba

Tướng gọi là vô tướng

Đều cùng là một nghĩa.

Phật dù nói các căn

Nhưng pháp không căn bản

Nơi đây sinh phân biệt

Thì mất đạo Bồ-đề.

Tịnh tu Phật nhãn rồi

Hiện chứng tất cả pháp

Như đây là Bồ-đề

Vừa rồi đã khai thị.

Pháp không khai thị được

Cũng không hủy hoại được

Các pháp như hư không

Nên nói là khai thị.

Phật tuyên nói nghĩa này

Để dạy chúng tại gia

Thường thắp sáng đèn đuốc

Được Phật nhãn rõ ràng.

Chẳng chướng người thuyết pháp

Giáo pháp của Thích-ca

Trọn chẳng vào tam đồ

Chẳng mắc sinh quả báo.

Thường hay cầu thỉnh người

Tuyên dương pháp tối thắng

Do sức căn lành này

Chuyển pháp luân vô thượng.

Nếu có người với mẹ

Ngăn trở nghe pháp lành

Thọ thân nữ xấu xa

Đui gù nhiều tội lỗi

Chẳng thấy được màu sắc

Cũng chẳng nghe tiếng tăm

Ở nơi chỗ tối tăm

Không khác loài chuột dơi.

Với vợ sinh đố kî

Ngăn trở việc tu hành

Mãn thọ sau khi chết

Sẽ mang thân gái xấu

Tóc vàng, tròng mắt xanh

Đen điu mắt mù lòa

Chân què, lòng độc ác

Tai điếc, miệng nhiều lời.

Nhiều tội lỗi như đây

Sớm có thân xấu ác

Do dục nhiễm nhân duyên

Mà bị chồng khinh ghét.

Này Đại Ca-diếp! Bồ-tát tại gia không nên làm ba điều này:

1. Những đồ vật bố thí của người khác không luận nhiều ít tốt xấu, nếu người chủ chẳng mời thỉnh thì chẳng nên đem bố thí.

2. Người khác muốn xuất gia không nên làm trở ngại, còn người chưa xuất gia nên khuyên bảo xuất gia.

3. Thấy người xây dựng chùa tháp nên trợ giúp, không được nhân việc xây cất mà lạm lấy tiền của hay đồ vật.

Lúc bấy giờ, Đức Thế Tôn nói kệ rằng:

Của cải người bố thí

Không phải chỗ chẳng cho

Chỗ thí chẳng được ngăn

Lạm dùng thời mắc tội

Nên ở trước thí chủ

Vòng tay đứng thẳng ngay.

Trong đây nếu thiếu người

Cung cấp cho Tăng chúng

Phải theo lời thí chủ

Đem công giúp cho người,

Đồ uống cùng món ăn

Cho đến thứ rẻ mọn

Đúng theo lòng thí chủ,

Chớ để họ oán hờn.

Nếu ai muốn xuất gia

Hoặc con hoặc quyến thuộc

Bồ-tát nên thuận theo

Chẳng nên làm trở ngại.

Nguyện chúng sinh an lạc

Nguyện được chứng Niết-bàn

Bản nguyện tôi được tròn

Nguyện thuyết pháp vô thượng.

Lúc biết mình có lỗi

Chớ để thân tâm nhơ

Chớ mãi mãi lo rầu

Mà bị phiền não nhiễm.

Này Đại Ca-diếp! Bồ-tát tại gia lại chẳng nên làm ba điều này:

1. Chẳng nên buôn bán người nam người nữ.

2. Chẳng nên đem thuốc độc cho người.

3. Chẳng nên gần gũi những người làm các việc trên.

Lúc bấy giờ, Đức Thế Tôn nói kệ rằng:

Chớ buôn bán người nam

Chẳng buôn bán người nữ

Thuốc độc chớ cho người

Người làm phải tránh xa

Vì làm khổ chúng sinh

Chư Thiên thường quở trách.

Không luận đến xứ nào

Lòng lo sợ bị hại

Hằng ngày thêm buồn lo

Nạn khổ bức thân thể

Chết yểu tự diệt vong

Do đây chẳng nên phạm.

Lỗi này và tội khác

Phật biết rõ nguyên nhân

Lược nói một ít phần

Răn dạy các Bồ-tát.

Này Đại Ca-diếp! Bồ-tát tại gia lại chẳng nên làm ba điều dưới đây:

1. Chẳng nên đến nhà dâm nữ.

2. Chẳng nên gần gũi những người mai mối.

3. Chẳng ở chỗ hàng thịt sát sinh.

Lúc bấy giờ, Đức Thế Tôn nói kệ rằng:

Không đến nhà dâm nữ

Nơi nhơ uế buông lung

Người đời sẽ chê bai

Vì gần gũi tệ dục.

Đến đó, người trí biết

Ắt quở trách rầy la

Chiêu họa hại thân mình

Do đây thường chết sớm.

Lại chẳng nên gần gũi

Kẻ mai mối gái trai

Người cưới vợ lấy chồng

Gần họ bị khi dễ.

Nhà sát sinh hàng thịt

Cũng phải tránh chớ qua

Nơi đó người khôn ngoan

Không bao giờ ca ngợi.

Những tội lỗi sâu nặng

Như Lai biết rõ ràng

Vì những người lỗi lầm

Nay Phật nói như thật.

Giáo pháp của Phật dạy

Đệ tử Phật phải rành

Đúng theo pháp thọ trì

Chỗ tu hành kết quả.

Chúng sinh tu Thánh đạo

Mau đến quả Niết-bàn

Phật giảng cho hạng này

Chẳng phải vì người ác.

Này Đại Ca-diếp! Có ba điều Bồ-tát tại gia phải thực hành:

1. Ở nhà nên quan sát thân mạng của mình giả tạm như khách.

2. Với của cải đã bố thí có quan niệm như được chứa cất.

3. Với của cải chưa bố thí xem như xa lìa ta cả trăm do-tuần, chẳng có quan niệm chứa của để cho vợ con.

Lúc bấy giờ, Đức Thế Tôn nói kệ rằng:

Thường quan sát sự chết

Mạng ta chẳng còn lâu

Sản nghiệp cùng của tiền

Nên thí gieo phước đức.

Của chẳng để vợ con

Cũng chẳng vì thân mình

Đem bố thí cho người

Được phước đức bền chắc.

Ân cần cầu Phật đạo

Chẳng sinh lòng cống cao

Nếu rời các pháp lành

Thường mang lấy tổn hại.

Như trẻ thơ đùa giỡn

Ăn chút ít chẳng no

Pháp vị còn mỏng manh

Dù tin nhưng khó vững.

Nếu tu chẳng dũng mãnh

Cách đạo thật xa vời

Hoằng pháp nếu chẳng thôi

Gọi là pháp rốt ráo.

Nay Phật vì đại chúng

Nói những pháp môn này

Nếu ai hiểu rõ ràng

Là bậc Nhất thiết trí.

Dùng trí khéo quan sát

Lòng chán lìa nơi thân

Thường chánh niệm tư duy

Thời như đối trước Phật.

Này Đại Ca-diếp! Bồ-tát tại gia thành tựu được ba pháp dưới đây thì không thoái chuyển nơi đạo Vô thượng Bồ-đề:

1. Cha mẹ chẳng tin Tam bảo thì làm cho cha mẹ có lòng tin, cha mẹ hủy phạm giới pháp thời khuyên cha mẹ giữ giới, cha mẹ tham lam bỏn sẻn thì khuyên cha mẹ bố thí, khen ngợi đạo Vô thượng Bồ-đề mà vì người khác thuyết pháp, đây là pháp thứ nhất được không thoái chuyển nơi đạo Vô thượng Bồ-đề.

2. Bồ-tát tại gia biết rõ đáng cúng dường cùng chẳng đáng cúng dường, cúng dường cho người đáng cúng, chẳng cúng dường cho người không đáng cúng, dù chẳng cúng nhưng vẫn có lòng Từ

đối với họ, đây là pháp thứ hai được sự không thoái chuyển nơi đạo Vô thượng Bồ-đề.

3. Bồ-tát tại gia nhọc nhằn làm ra của cải, chẳng phung phí, chẳng để thất thoát, chẳng đem cho bừa bãi, phải nên cất giữ kỹ lưỡng. Dù vậy, nhưng đối với các bậc Sa-môn, Bà-la-môn thanh tịnh cùng các chúng sinh vẫn bình đẳng bố thí cúng dường và không làm chướng ngại những người đồng bố thí. Đây là pháp thứ ba được sự không thoái chuyển nơi đạo Vô thượng Bồ-đề.

Lúc bấy giờ Đức Thế Tôn nói kệ rằng:

Hàng Bồ-tát tại gia

Cầu Vô thượng Bồ-đề

Trọn nên ba căn lành

Thẳng lên Vô thượng giác.

Cha mẹ đối Tam bảo

Tà kiến không lòng tin

Khuyên cho phát tín tâm

Khiến trụ nơi thắng pháp.

Cha mẹ tham bỏn sẻn

Khuyên bố thí làm lành

Phạm giới khuyên giữ gìn

Cũng khuyên tu trí tuệ.

Bốn phương nên đi khắp

Thỉnh cầu các Pháp sư

Thuyết pháp để độ người

Do đây thêm trí tuệ.

Phạm giới khiến giữ giới

Chưa tin khiến được tin

Không tuệ khiến chuyên tu

Do đây được bất thoái.

Gặp Tỳ-kheo trí tuệ

Giữ giới học rộng nhiều

Nên cung kính theo gần

Để thường thường học hỏi.

Do đây hàng cư sĩ

Được Bồ-đề không thoái.

Gặp người đức sâu dầy

Hiểu đạo nhiều trí tuệ

Bậc này đáng tôn trọng

Thân của đem cúng dường.

Tiêu biểu lòng kính tin

Trước kia Phật từng nói:

Không tin thì không được

Phát đại Bồ-đề tâm

Trí tuệ thấy pháp mầu

Mau nên lợi ích lớn

Ở nơi các pháp diệu

Chứng nhập chẳng khó khăn.

Biết mình cũng biết người

Nơi đây được lợi lớn

Tương ưng pháp xuất thế

Nên trí tuệ càng thêm.

Bao nhiêu những của tiền

Xưa nay thường chứa nhóm

Không phải gìn giữ mãi

Đem bố thí người tu.

Tiền của được sau này

Cũng mang ra bố thí

Bố thí thường tinh tấn

Phật quả ắt mau thành.

Trì giới cùng chúng sinh

Từ tâm thêm dõng kiện

Bố thí độ chúng sinh

Trước sau không đổi khác.

Bố thí lòng trong sạch

Trọn không chút mong cầu

Bạc tiền đến ngọc vàng

Đều vui lòng thí cả.

Dũng mãnh thí tất cả

Những công hạnh đã làm

Hồi hướng Vô thượng thừa

Bồ-đề đại giác đạo.

Cúng dường nếu phi pháp

Dù bố thí Trời, Người

Chẳng bằng thuận pháp lành

Cho một người hèn khó.

Tinh tấn vì cầu pháp

Nhờ pháp được tỏ thông

Thắng đạo sinh trí mầu

Chứng Bồ-đề vô thượng.

Này Đại Ca-diếp! Bồ-tát tại gia sau khi phát Bồ-đề tâm nếu có ba điều dưới đây thì sẽ qua Thanh văn thừa mà nhập Niết-bàn:

1. Có một hạng người sợ ba ác đạo, xem đạo Vô thượng quá nặng quá khó, không chuyên tu tập những thiện căn đã từng tu tập, chẳng thích cầu pháp lành, nản lòng cho là khổ, đây là điều thứ nhất. Nếu có điều này thì thoái thất Bồ-đề tâm mà qua Thanh-văn thừa nhập Niết-bàn.

2. Có một hạng người lúc làm việc bố thí lòng không hoan hỷ, đã bố thí rồi lại hối hận, cũng chẳng hồi hướng cầu trí tuệ Phật. Nếu người có điều thứ hai đây thì thoái thất tâm Bồ-đề, mau qua Thanh văn thừa mà nhập Niết-bàn.

3. Lại có hạng người chẳng chuyên cần tinh tấn thực hành hạnh Đại thừa, chỉ thích cầu học rộng, do thiện căn hạ liệt mau nhập Niết-bàn.

Đây là hạng thứ ba thoái thất Bồ-đề tâm qua Thanh văn thừa mà nhập Niết-bàn.

Lúc bấy giờ, Đức Thế Tôn nói kệ rằng:

Đã phát Bồ-đề tâm

Chẳng tùy thuận chánh hạnh

Thoái thất nơi Phật thừa

Vào nơi Thanh văn đạo.

Vẫn tin đại Bồ-đề

Cũng không lòng giải đãi

Do vô trí xan tham

Nên phải bị trở ngại.

Biết ân Phật trì giới

Bố thí lòng siêng năng

Ba-la-mật-đa được thành,

Chứng Bồ-đề không khó.

Do tâm tạo những ác

Tâm cũng thích cúng dường

Tâm chúng sinh nếu bền

Sẽ là quả thế gian.

Nếu lìa được ba lỗi

Hồi hướng đại Bồ-đề

Sẽ là Bậc Thế Tôn

Chứng Bồ-đề vô thượng.

Này Đại Ca-diếp! Bồ-tát tại gia nếu có ba điều dưới đây, thì thoái thất đạo Bồ-đề, mà Bát-niết-bàn nơi Độc giác thừa:

1. Có hạng người dù đã phát tâm đại Bồ-đề nhưng bỏn sẻn chánh pháp.

2. Có hạng người ham coi sao coi hạn và đoán việc cát hung thế gian.

3. Lại có hạng người vì giải đãi mà không thể tu học khắp các pháp trợ Bồ-đề.

Những hàng tại gia đã phát tâm đại Bồ-đề, nếu có ba lỗi trên thời sẽ thoái thất Đại thừa mà vào Độc giác thừa Bát-niết-bàn.

Lúc bấy giờ, Đức Thế Tôn nói kệ rằng:

Người bỏn sẻn chánh pháp

Chẳng chịu dạy bảo người

Sẽ qua Độc giác thừa

Thoái thất đạo Vô thượng.

Do hai loại nghĩa ấy

Mất lợi khổ liền sinh

Gần gũi để tu hành

Nghi hoặc Bồ-đề đạo.

Đã tu Đại thừa pháp

Lại xem đoán cát hung

Chẳng phải chánh tín tâm

Tất phải xa Phật đạo.

Có thể chuyên tín nhạo

Kiên cố đạo Bồ-đề

Trọn không lễ trời thần

Chỉ phụng thờ Đức Phật.

Nếu có lòng tịnh tín

Chẳng cầu muốn quả trời

Có thể được Phật thừa

Hiệu là Đấng Vô Thượng.

Nếu lòng thích Bồ-đề

Chẳng thờ cúng trời thần

Không luận sinh chốn nào

Thân đẹp xinh tráng kiện.

Này Đại Ca-diếp! Bồ-tát tại gia vì có ba điều mà chịu lấy thân thể đen xấu: Lấy đèn sáng nơi tháp của Như Lai; đối với người tranh cãi kiện tụng mà tỏ vẻ giận dữ; với người đen xấu không can dự đến mình mà lại chê mắng.

Lúc bấy giờ, Đức Thế Tôn nói kệ rằng:

Lấy đèn sáng nơi tháp

Hoặc làm tắt đèn thờ

Chịu lấy thân đen điu

Như lông đen chim quạ.

Khinh chê người đen xấu

Tôi trắng trẻo, anh đen

Do lỗi khinh chê người

Thọ lấy thân đen xấu.

Phải khéo giữ gìn miệng

Lỗi họa từ miệng ra

Tùy theo nghiệp đã làm

Sẽ chịu lấy nghiệp báo.

Này Đại Ca-diếp! Bồ-tát tại gia vì có ba điều sau đây mà phải sinh vào nhà thợ thuyền:

1. Tự đã giữ được năm giới, hoặc bị tân khách ép mời mà uống rượu, hoặc tự mời người khác uống, thì sẽ thọ sinh vào nhà thợ thuyền, đây là điều thứ nhất.

2. Tự đã giữ được phạm hạnh, lại vì hòa hợp người khác mà khiến làm điều uế dục, nên sẽ thọ sinh vào nhà thợ thuyền. Đây là điều thứ hai.

3. Thấy người siêng năng đọc tụng kinh pháp mà nhà mình đang hưng công nên bảo kia rằng: Anh nên nghỉ đọc tụng để làm tiếp công việc cho tôi, do đây nên sẽ thọ sinh vào nhà thợ thuyền. Đây là điều thứ ba.

Lúc bấy giờ Đức Thế Tôn nói kệ rằng:

Đem rượu mời người uống

Uống rượu với bà con

Vì uống rượu say sưa

Bèn sinh vào nhà thợ.

Làm kim dao chẳng biết

Nghề khéo khác chẳng rành

Chỉ được ngồi động tay

Trước lò thụt ống bễ.

Tự mình tu phạm hạnh

Bảo người làm nghiệp dâm

Mãn báo đã chết rồi

Sẽ sinh vào nhà thợ.

Làm kim dao chẳng biết

Ống bễ chẳng được làm

Chỉ biết quơ búa to

Đập xuống đe rèn sắt.

Bảo người bỏ đọc tụng

Sau khi đã chết rồi

Thọ sinh nhà thợ thuyền

Đầu óc thường ngu tối.

Chẳng biết thụt ống bễ

Cũng chẳng biết đập rèn

Do nghiệp báo nên khiến

Làm hư hại đồ đạc.

Phật có lời khuyên dạy

Nói năng phải giữ lời

Vónh viễn chớ dạy người

Làm tất cả việc ác.

Luân hồi sinh tử khổ

Do tham ái mà ra

Pháp lành phải siêng tu

Lánh xa những pháp ác.

Này Đại Ca-diếp! Bồ-tát tại gia nếu có ba điều dưới đây thì sẽ thọ sinh vào nhà vua chúa sang giàu, thân thể đoan nghiêm xinh đẹp, được mọi người kính yêu, thông minh khéo léo siêng năng chẳng biếng trễ:

1. Người tại gia vừa mới gặp bậc Sa-môn, Bà-la-môn lần đầu, liền kính tin cúng dường những vật thực, y phục, thuốc men, đồ nằm cùng những vật cần dùng khác. Đây là điều thứ nhất.

2. Người tại gia giữ vững bản nguyện tu hành đúng như lời nói trọn chẳng vọng ngữ. Đây là điều thứ hai.

3. Người tại gia đối với bậc Sa-môn, Bà-la-môn đầy đủ giới hạnh, kính tin cúng dường các bậc ấy mà lại có thể thọ học chánh pháp. Đây là điều thứ ba.

Lúc bấy giờ, Đức Thế Tôn nói kệ rằng:

Những người có trí tuệ

Thấy bậc giới học cao

Phải sinh lòng vui mừng

Thường đi theo học hỏi.

Đã được lời dạy dỗ

Nên đúng pháp cúng dường

Bố thí đồ cần dùng

Trọn không lòng hối hận.

Đây là pháp bền chắc

Cần phải tùy thuận làm

Phật trí được tương ưng

Khó được mà mau được.

Do lòng tin sâu chắc

Thẳng đến đại Bồ-đề

Đường trí tuệ tu hành

Phật đạo chứng chẳng khó.

Sống trong pháp vô thượng

Mong được pháp diệu mầu

Phải thọ bảy Thánh tài

Quả Niết-bàn được chứng.

Sinh vào nhà tôn quý

Thân xinh đẹp đoan nghiêm

Ăn mặc đều cao sang

Chứng Niết-bàn vô thượng.

Như chỗ Phật khen ngợi

Tu hành Tối thượng thừa

Thanh tịnh diệu Niết-bàn

Đây là quả Tối thắng.

Đã tạo nên công hạnh

Quả Đẳng lưu chẳng dừng

Trăm ức kiếp trải qua

Nghiệp này cũng chẳng mất.

Này Đại Ca-diếp! Bồ-tát tại gia trọn nên ba điều vun trồng các căn lành cho đến chứng được Vô thượng Bồ-đề trọn chẳng thọ vui năm dục thế gian:

1. Người tại gia thọ trì năm giới, không ca ngợi vui năm dục với người khác, siêng năng tu tập nghiệp hạnh của mình. Lại phát

nguyện rằng: Tôi từ nay chẳng gần gũi tất cả phụ nữ. Từ nay đến khi chứng Vô thượng Bồ-đề, nguyện tôi chẳng gặp sự vui năm dục thế gian. Đây là điều thứ nhất.

2. Người tại gia nghe kinh điển này, sinh lòng tin cầu quả đại Niết-bàn, tuy thọ trì giáo pháp này nhưng tránh né chẳng thực hành. Được người khác giảng giải và phát khởi, liền phải xa bỏ việc tránh né mà cố gắng thực hành. Do căn lành này được biện tài vô ngại, vô trước. Người này đời hiện tại hoặc lúc lâm chung sẽ được thấy Phật. Sau khi chết sinh lên cõi trời, không bao lâu sẽ chứng được Vô thượng Bồ-đề. Đây là điều thứ hai.

3. Bồ-tát tại gia đem những căn lành mà mình đã có đều hồi hướng Vô thượng Bồ-đề, chẳng ưa thích cảnh lục trần, của cải, chức tước, chẳng trìu mến quyến thuộc. Do tâm vô vi và quả vô vi nên mau chóng chứng Vô thượng Bồ-đề. Đây là điều thứ ba.

Lúc bấy giờ, Đức Thế Tôn nói kệ rằng:

Tại gia tu năm giới

Khéo giữ, khéo hộ trì

Chẳng gần gũi nữ nhân

Trong đây sinh nhàm chán.

Những pháp môn vô thượng

Siêng tu chẳng chán nhàm

Nếu có lỗi chẳng lành

Mau ăn năn chừa bỏ.

Những căn lành tu tập

Đều hồi hướng Bồ-đề

Do công đức lành này

Sớm lìa vui năm dục.

Thường được học biết rộng

Đem chánh pháp dạy người

Sinh lòng đại Từ bi

Cầu Bồ-đề vô thượng.

Đã nghe những lợi ích

Phải sinh niệm hiền lành

Các dục nhiễm nên xa

Sớm được thành Phật đạo.

Đại Ca-diếp bạch:

–Bạch Thế Tôn! Kinh pháp này tên là gì? Nay chúng con phải phụng trì thế nào?

Phật bảo Đại Ca-diếp:

–Kinh này tên là Thuyết Tam Luật Nghi cũng tên là Tuyên Thuyết Bồ-tát Cấm Giới, cũng tên là Đồng Nhập Nhất Thiết Pháp.

Phật nói kinh này rồi, Tôn giả Đại Ca-diếp, tất cả đại chúng, Trời, Rồng, tám bộ chúng… nghe lời Phật dạy đều rất vui mừng, tín thọ phụng hành.

Kinh Đại Bảo Tích - Quyển 4 - Phẩm Hội 2: Vô Biên Trang Nghiêm (Phần 1), Phầm 1: Vô Thượng Đà-La-Ni (Phần 1)

KINH ĐẠI BẢO TÍCH

QUYỂN 4

Hán dịch: Đời Đại Đường, Tam tạng Pháp sư Bồ-đề-lưu-chí.

Pháp hội 2: VÔ BIÊN TRANG NGHIÊM (Phần 1)

Phẩm 1: VÔ THƯỢNG ĐÀ-LA-NI (Phần 1)

Tôi nghe như vầy:

Một thời Đức Phật ở tại rừng trúc Ca-lan-đà, thành Vương xá cùng chúng đại Tỳ-kheo và vô lượng Đại Bồ-tát đều đến hội họp. Các Đại Bồ-tát này đều là bậc Nhất sinh bổ xứ từ các cõi Phật khác vân tập đến đây.

Lúc bấy giờ đại chúng vây quanh cung kính cúng dường Đức Thế Tôn, để được nghe pháp.

Bấy giờ, trong chúng hội có một vị Bồ-tát tên là Vô Biên Trang Nghiêm liền rời chỗ ngồi, để hở vai áo bên phải, quỳ gối, chắp tay hướng lên Đức Phật bạch:

–Bạch Thế Tôn! Con có chút ít nghi nay muốn thưa hỏi, xin Đức Như Lai thương xót giải bày.

Đức Phật bảo Đại Bồ-tát Vô Biên Trang Nghiêm:

–Thiện nam! Như Lai cho phép ông hỏi. Ta sẽ giải tỏa sự nghi ngờ của ông, khiến ông được hoan hỷ.

Bấy giờ Đại Bồ-tát Vô Biên Trang Nghiêm bạch:

–Bạch Thế Tôn! Con vì hướng đến cầu vô biên trí tuệ, mặc áo giáp tinh tấn, vì các Đại Bồ-tát cầu đại phương tiện thiện xảo, hướng về vô biên nghĩa trí thiện xảo, quyết định đại trí khi mới phát khởi, rồi an trụ ở nơi đạo Bồ-đề. Bạch Thế Tôn! Con vì các Bồ-tát và cũng vì lợi lạc cho các loài hữu tình muốn cho các loài hữu tình

hướng về tâm vô đẳng dụ, nên con mới thưa hỏi Thế Tôn. Bạch Thế Tôn! Con suy nghĩ các pháp thanh tịnh trí nghĩa rất sâu xa, phương tiện thì rất to lớn, giản trạch được vô lượng thiện xảo quyết định, vì muốn đến cầu tòa Sư tử, thăng tòa của Sư tử Nhất thiết trí, chính khi vừa mới phát khởi sẽ dũng mãnh cần tu cho đến khi được quả vị không thoái chuyển, ngôn từ thiện xảo tích tập, mặc giáp trụ tinh tấn, vì những Bồ-tát như thế, cho nên con mới hỏi Thế Tôn.

Bạch Thế Tôn! Nếu có Bồ-tát đối với các hữu tình có nguyện muốn họ vượt đến bờ giải thoát, lại có chí cầu vô ngại vô uý, trụ trong vô úy phương tiện tùy cơ diễn nói các pháp nghĩa, trí phân biệt thiện xảo không tăng giảm, như thâït tuyên dương bản tánh, tự tánh các pháp, hướng nhập tâm vô đẳng dụ, tâm tối thắng, tâm vô thượng, được tự tại, vì các Bồ-tát này nên con thưa hỏi Như Lai.

Bạch Thế Tôn! Nếu có chúng sinh cầu Tự nhiên trí, Vô sư trí, phá vỡ vô minh, vượt hơn tất cả trời, người, rất là thù thắng hiếm có, lợi lạc tất cả thế gian, muốn hướng cầu Đại trí vô úy, trừ Tự nhiên trí, muốn hiển thị vô biên tri kiến thiện xảo, nói vô lượng pháp quyết định, muốn đem ánh sáng soi chiếu cho thế gian trời, người, lại vì các chúng sinh ưa muốn khai thị vô thượng, vô ngại đại trí phương tiện, muốn làm tri kiến rốt ráo thanh tịnh, cầu nhất thiết trí thiện xảo địa. Con nay vì các Bồ-tát này, nên thưa hỏi Như Lai.

Bạch Thế Tôn! Nếu các Bồ-tát trụ nơi địa này rồi sẽ mau chóng thành tựu viên mãn Như Lai địa và có thể chứng được phương tiện thiện xảo Ba-la-mật-đa chẳng thể nghĩ bàn. Do chút ít công dụng thành thục chúng sinh nên hiện tại có thể được trí tuệ như vậy, khiến các chúng sinh xa lìa pháp ác, tăng trưởng pháp thiện, chỉ bày đạo Bồ-đề chủng tánh chư Phật và hay an lập vô lượng chúng sinh, khiến không thoái chuyển nơi đạo Vô thượng Bồ-đề.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ-tát kia có thể mở con đường giác, đối với Phật pháp trong lòng rất vui mừng. Nay con vì những hạng Bồ-tát này mà thưa hỏi Như Lai.

Bạch Thế Tôn! Đại chúng đây đều đã vân tập, nay đúng là lúc Thế Tôn nói pháp vi diệu, xin Đức Như Lai khai thị diễn nói pháp môn như thế, trao cho các Bồ-tát pháp môn ấy, làm cho được viên

mãn nguyện chẳng nghĩ bàn và được căn lành Nhất sinh bổ xứ.

Bạch Thế Tôn! Môn Đà-la-ni thiện xảo như thế, Như Lai tùy thời nên trao cho, khiến các Bồ-tát có thể thọ trì được vô lượng pháp môn lý thú, thiện xảo quyết định và dùng ngôn từ diễn nói các nghĩa thú…, lại có người có chí ưa muốn sẽ chứng Bồ-đề, được an trụ nghiệp vô biên đại thần thông, thành thục vô lượng, vô số chúng sinh, nhiếp thọ trí thiện xảo của Như Lai, xin nguyện khai thị pháp môn ấy, sẽ khiến cho chúng sinh chứng đạo Bồ-đề.

Bạch Thế Tôn! Trong vô lượng kiếp Thế Tôn đã phát thệ nguyện lớn khiến vô số chúng sinh an trụ và tự nhiên trí. Xin Thế Tôn diễn nói Đà-la-ni môn như vậy khiến các Bồ-tát thành tựu thiện căn và do oai lực gia trì của Như Lai mà giữ vững nguyện vô thượng chẳng thể nghĩ bàn.

Bạch Thế Tôn! Đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đã chứng vô lượng phương tiện thiện xảo, được trụ vào Vô úy địa chẳng thể nghĩ bàn, biết rõ ý muốn sai biệt của các chúng sinh, Phật đã chứng giác tuệ từ vô lượng kiếp đến nay.

Bạch Thế Tôn! Các đại chúng này đang chiêm ngưỡng Như Lai không một lúc nào tạm dừng, đối với Nhất thiết trí và các pháp tạng, chí cầu không lười, ưa muốn không chán, nguyện nghe nghĩa quyết định của Như Lai. Thế Tôn đã an trụ cảnh Nhất thiết trí, đã biết các Bồ-tát này và phát thú thiện xảo đã thành thục.

Bạch Thế Tôn! Các pháp môn Đà-la-ni này là cú nghĩa viên mãn, là tất cả các pháp quyết định thiện xảo. Pháp môn như thế, Như Lai nên nói, khiến cho các Bồ-tát người chưa được thuần thục, đều khiến cho được thành thục, còn người đã thuần thục, chóng được thần thông và Nhất thiết trí tâm giải thoát tri kiến.

Bạch Thế Tôn! Nếu các Bồ-tát an trụ Bất định địa, các Bồ-tát này được dự nghe pháp rồi mà được thành tựu Nhất thiết trí cảnh.

Bạch Thế Tôn! Con vì nhân duyên ấy mới dám bày tỏ thưa hỏi Thế Tôn như thế này, chỉ xin đại Từ uy linh gia hộ dìu dắt các Bồ-tát nói pháp như thế.

Bạch Thế Tôn! Đời mạt thế sau này, trong thời kỳ đấu tranh, chúng sinh nhiều chấp trước làm hại lẫn nhau, thêm lớn tham, sân,

si, hoại loạn chánh pháp. Khiến các Bồ-tát ở trong thời kỳ đó, dùng đức đại Từ bi chịu đựng mọi sự khổ để lưu hành diệu pháp này, không tranh đấu. Do không tranh đấu nên có thể nhiếp thọ đại Từ, đại Bi và sẽ chứa nhóm những căn lành. Con nay theo nghĩa này thưa hỏi Như Lai vô ngại về nghĩa lý của pháp môn quyết định.

Bạch Thế Tôn! Thế nào là vô lượng pháp môn, quang minh pháp môn và tất cả pháp phương tiện phát khởi của các Bồ-tát? Lại nguyện Như Lai nói pháp môn bất diệt hoại tĩnh lặng và diễn nói vô biên vi mật pháp tạng, đầy đủ thành tựu niệm lực không đoạn, hàng phục ma oán và các ngoại đạo dị luận mà không bị họ đánh đổ bẻ gãy được.

Chỉ xin Đức Như Lai diễn nói chánh pháp, khiến cho các chúng sinh tích chứa căn lành, cũng khiến cho chúng sinh tích chứa vô biên thiện xảo, thị hiện xuất sinh Nhất thiết trí, tùy niệm kết tập vô lượng pháp yếu, được các biện tài thanh tịnh đầy đủ, tương tục không làm rối loạn vô đẳng cú nghĩa, muốn khiến chứng được vô lượng pháp môn và Đà-la-ni chân thật phương tiện, lại khiến cho chúng sinh phát khởi ý lạc, vì nói lưỡng tế gia hạnh trước sau, thị hiện các pháp quá khứ, hiện tại và vị lai, nhân tự tại, pháp vô sở trụ, nguyện các Tỳ-kheo thấy suốt bản sự của mười phương Như Lai, dùng thần thông vô úy biến hiện ở khắp các cõi Phật, trao cho chúng sinh Pháp nhãn thanh tịnh, cũng vì khai thị pháp chẳng thể nghĩ bàn, thành thục Phật trí thiện xảo phương tiện. Con vì những nguyên nhân nghĩa ấy mới thưa hỏi Thế Tôn.

Chỉ xin Thế Tôn diễn nói pháp Như Lai địa, phương tiện rộng lớn rất sâu xa, vì Nhất thiết trí nhiếp thủ các thiện xảo vô lượng chẳng thể nghĩ bàn pháp lý thú, khiến cho đại nguyện của Bồ-tát và phương tiện thiện xảo viên mãn. Các Bồ-tát này dự nghe pháp ấy rồi đều chứng được đại pháp quang minh, thành tựu Bồ-đề thù thắng thiện xảo và các đại hoằng thệ nguyện kia đều được viên mãn.

Phật bảo Vô Biên Trang Nghiêm Đại Bồ-tát:

–Lành thay! Lành thay! Này Vô Biên Trang Nghiêm! Nay ông vì các Bồ-tát trụ nguyện thanh tịnh phương tiện thiện xảo, cũng vì thương xót chúng sinh, nên dùng trí tuệ quyết định khéo thưa hỏi

Như Lai. Công đức của ông không có hạn lượng.

Ông lắng nghe và khéo suy nghĩ, Phật sẽ phân biệt giải thuyết cho, khiến các Bồ-tát đối với cảnh giới trí tuệ của Như Lai, được sinh vô lượng công đức.

Bồ-tát Vô Biên Trang Nghiêm thưa:

–Bạch Thế Tôn! Chúng con xin vui lắng nghe!

Bấy giờ Đức Phật bảo Bồ-tát Vô Biên Trang Nghiêm:

–Này thiện nam! Nếu các Bồ-tát vì cầu vô biên thiện xảo phương tiện, thì phải rõ biết ngữ ngôn bí mật của chư Phật, rồi thọ trì tư duy quan sát đúng lý.

Quan sát như thế nào?

Này Vô Biên Trang Nghiêm! Trí của Đức Như Lai nhiếp các phương tiện, những điều diễn thuyết đều thanh tịnh cả. Các Bồ-tát cần phải tiến tu pháp yếu này.

Lời của chư Phật nói đều bình đẳng, an trụ nơi đại Bi, đối với khắp quần sinh, quyết định thành thục các loài hữu tình.

Hoặc có hạng trụ nơi hạ thừa cầu được giải thoát trong đạo Thanh văn. Có hạng ở trong Niết-bàn chân thật tối thắng phát thệ rộng lớn viên mãn thành tựu Nhất thiết trí.

Nay Phật an trụ giải thoát vô thượng, xa hẳn pháp hạ liệt của các thừa khác, đã khéo vào ngữ ngôn bí mật của chư Phật, nói câu lời vô tỉ rộng lớn thanh tịnh nhiếp thọ các pháp của Như Lai, khiến các hàng hữu tình theo căn tánh của họ mà được giải thoát thành thục. Dù vậy, nhưng nơi pháp yếu này thảy đều bình đẳng, chẳng thêm chẳng bớt, không thiếu sót, cho đến vô sắc và vô đẳng sắc vô biên tế tự tánh thanh tịnh.

Lời diễn thuyết của chư Phật đều thấu rõ như thật bản tánh tự tánh, nhưng trọn không có pháp rõ thấu cùng chẳng rõ thấu. Vì sao? Vì tất cả pháp môn đều là Như Lai dùng giả danh mà tuyên thuyết.

Nếu các pháp kia đã là giả danh thì chẳng thể dùng pháp để thi thiết, cũng không hiện bày. Vì không hiện bày, nên những điều Phật nói đều là thắng nghĩa chân thật, tùy theo pháp mà đồng vào tất cả pháp. Với tất cả pháp chẳng trụ nơi phân biệt, cũng chẳng phải

chẳng trụ. Do pháp phân biệt cùng chẳng phân biệt bình đẳng như thật mà chứng tất cả pháp vô sai biệt.

Pháp vốn không có sinh, vì sinh pháp vô sở hữu. Pháp vốn không có pháp mà vì sinh vọng phân biệt chấp trước. Pháp vốn không có khởi, vì không tự tại. Pháp không có quán đãi vì hoàn toàn xả. Pháp không có tác dụng vì không có khứ lai. Pháp không có tự tánh vì siêu quá tất cả tự tánh. Pháp vốn bình đẳng không sai khác vì không hý luận. Tùy theo sự thực hành hành pháp mà phát nguyện thù thắng đều thành tựu cả, nhưng trong đây không có tác giả cho đến không có chút pháp bị được, vì đều quy về nơi không.

Do những nghĩa trên đây, nên Như Lai nói tất cả pháp như huyễn, như mộng, không có cao hạ.

Chính đương lúc Phật dùng hoằng thệ thanh tịnh ấy để nhiếp hóa chúng sinh đây, cũng thật không có chút pháp gì có thể chấp lấy được cả.

Này Vô Biên Trang Nghiêm! Đây là pháp môn quang minh của các Bồ-tát. Do pháp môn này nên được tăng trưởng bản nguyện thù thắng. Như mặt trời mọc lên thì tỏa ánh sáng khắp nơi. Người tin hiểu được pháp môn này thì làm pháp quang minh cho tất cả chúng sinh.

Này Vô Biên Trang Nghiêm! Nếu các Bồ-tát, trong có chánh tư duy, ngoài không tán loạn, dứt được các chướng ngại, niệm Phổ quang Tam-muội và tin hiểu được pháp thậm thâm, thì cần nên quan sát các pháp môn này.

Như Lai biết rõ tất cả pháp, dùng môn duyên khởi mà tuyên thuyết khai thị. Duyên khởi như vậy là hư vọng không thật, tự tánh bản tánh thảy đều không tịch. Tánh duyên khởi này cũng chẳng chân thật, dù nó có thể làm cho chúng sinh hết tạp nhiễm được thanh tịnh, nhưng tìm khắp mười phương đều chẳng thể nắm bắt. Vì chẳng nắm bắt nên không nhiếp thọ. Vì không nhiếp thọ nên với giáo thuyết của Phật còn nên xả ly huống là những phi pháp. Nói xả ly là vì nó chẳng phải có, là vô sở thủ, không có công dụng, bản tánh vốn thanh tịnh. Tất cả pháp không sai khác, vì rõ biết phân biệt bản tánh như thật. Tất cả pháp không có chỗ trụ, cũng không thể thấy, vì không có

tánh riêng khác. Do đây nên tất cả pháp vốn không có chỗ trụ, không có chỗ nương chỉ do danh tự giả lập ra. Tất cả pháp đều không tịch, chẳng có tự tánh, vô trụ mà trụ. Vì vậy nên các pháp không có trụ xứ. Vì không nơi chỗ nên là tận, là diệt, là biến dịch.

Như Lai chỉ dùng giả danh tuyên thuyết, mật ý như vậy cần phải rõ biết, chẳng nên chấp trước là thiện cùng bất thiện. Nếu chấp thiện pháp thì cũng sẽ chấp pháp bất thiện. Vì chấp pháp bất thiện nên sinh những khổ não. Phật dùng giả danh ở nơi đây nói là Khổ Thánh đế.

Do chẳng chấp trước pháp thiện và bất thiện nên những chấp thọ kia dứt diệt. Như Lai ở nơi bị thiện pháp dứt đây mà giả nói là Tập Thánh đế.

Vì rõ biết được Thánh đế thứ hai, vì diệt, vì tận, vì không ức tưởng, vì nhàm lìa, quan sát vô sở hữu, vì không tưởng, không thọ, không phân biệt, Như Lai nơi đây giả nói là Khổ diệt Thánh đế.

Vì rõ biết Thánh đế thứ ba, là đạo quả chỗ mong cầu, như thật ngộ nhập tất cả pháp, vượt khỏi tất cả cảnh ức tưởng phân biệt hý luận, tương ưng tám Thánh đạo, tu tập Chánh kiến cho đến Chánh định, rõ biết Thánh đế là con đường diệt khổ. Phật dùng giả danh nói đây là Đạo diệt khổ, Thánh đế thứ tư.

Chư Phật ở nơi đây lập ra: Biết khổ, dứt tập, chứng diệt và tu đạo. Đây là khổ, khổ tập, khổ diệt và khổ diệt đạo. Khổ này vốn không có, vì theo thế tục giả danh lập ra.

Những vô minh này tất cả đều là phan duyên phân biệt, trong đây vốn vô trí. Vì sao? Vì vô trí nên cũng không có một chút phan duyên có thể chấp lấy được. Không có chỗ chứng, không có quang minh, không thể rõ biết, cũng chẳng thể nắm bắt. Như vậy thì trong đây sẽ có vật gì? Tất cả đều là những pháp hư vọng bại hoại không thật không chắc. Trong đây nếu lập ra có vật chắc thật, thì có chấp thường. Nếu cho là không thì thành chấp đoạn. Do đây chẳng nên phân biệt đối với pháp khổ.

Do trí tuệ nên rõ biết tự tánh của vô trí là tự tánh của khổ, vì tương ưng với vô minh. Vô minh kia cũng chẳng cùng với vật tương ưng, đã chẳng tương ưng thì nó cũng không có. Vì chẳng tương ưng,

nên vô minh chẳng phải là phân biệt cũng chẳng phải là chẳng phân biệt, chẳng tạo tác, chẳng hư hoại, cũng không tác giả, vì không thể tìm ra tác giả.

Này Vô Biên Trang Nghiêm! Đây là các Bồ-tát ngộ nhập tự tánh của vô minh mà thuận với minh pháp môn. Do pháp môn này có thể bỏ rời tất cả vô minh đen tối, hiện tiền chứng được tùy thuận minh pháp, có thể khéo tu tập Bồ-đề phần, khéo rõ biết các Thánh đế.

Các Bồ-tát đây có thể được thanh tịnh nơi pháp môn này, nghĩa là do vì bất sinh nên khổ được thanh tịnh. Vì chẳng phan duyên nên tập được thanh tịnh. Vì diệt tận nên diệt được thanh tịnh. Do tu tập nên đạo được thanh tịnh. Vì tín tâm bình đẳng nên đạo bình đẳng.

Những pháp giả danh sai khác như vậy cần phải rõ biết. Đã rõ biết rồi thì phải dứt, phải chứng, phải tu.

Đối với lời dạy của Như Lai, nếu hiểu rõ được, người đó liền biết khắp, liền dứt, liền chứng, liền tu tập.

Do đây nên bậc Thánh rõ biết như vậy rồi, đối với tất cả pháp chẳng lấy chẳng bỏ, liền được an trụ nơi pháp môn Tứ đế.

Này Vô Biên Trang Nghiêm! Tất cả pháp không có phân biệt, không có tăng trưởng, cũng chẳng tích tập.

Vì bậc thánh khéo rõ biết đúng như thật, nên chẳng phân biệt, chẳng hý luận, chẳng bỏ, chẳng lấy, mà thấy được như thật. Do đạo đế đoạn trừ, nên đối với những thiện pháp còn chẳng khởi phân biệt, cũng không hý luận, huống là pháp bất thiện. Do tương ưng với vô phân biệt nên cũng chẳng trụ nơi dứt pháp và dứt phi pháp. Đã hoàn toàn dứt thời không còn chấp pháp và phi pháp. Bậc này có thể rõ biết pháp chấp là hư vọng, pháp hư vọng đây trống rỗng vô sở hữu.

Như trên đây là môn đế lý chứng nhập của những bậc ấy. Do môn này, nên chẳng tham ái, chẳng sân hận; chứng được viên mãn đức xả, dứt được những kết sử, an trụ chánh đạo đến bờ kia, chứng nhập tánh nhưng không xuất không nhập.

Này Vô Biên Trang Nghiêm! Nay ông phải quan sát bản tánh của tất cả pháp đều không, tự tánh tịch tĩnh không có tác giả. Tất cả pháp đều chẳng thật, tương ưng với kết sử. Trong pháp không tự

tánh đó chẳng nên chấp trước, lại cũng chẳng nên rời ngoài tự tánh và chẳng phải tự tánh mà có niệm phân biệt, đã rõ biết được nhân duyên thanh tịnh, thì với tất cả pháp duyên sinh chẳng nên hý luận. Duyên sinh kia vốn không tự tánh rốt ráo thanh tịnh, nhân duyên đó chẳng tương ưng lẫn nhau. Các pháp xoay vần, trong đó không có sở tác, không có sở hành, không có sự nghiệp. Vì tất cả pháp đối với nhau là không, nên không có tự tánh, không sở y, không sở trụ.

Này Vô Biên Trang Nghiêm! Trong diệu pháp này ông cần phải ngộ nhập. Được như vậy thời có thể tăng trưởng không bị tổn hoại, được pháp môn thanh tịnh phổ biến quang minh. Do nhiếp thọ nên được thanh tịnh. Vì không hý luận nên thành quang minh. Vì lìa kết sử không chỗ chấp trước nên được xuất ly.

Này Vô Biên Trang Nghiêm! Tất cả pháp chỉ có danh tướng để khai thị tuyên thuyết. Danh là tất cả uẩn chẳng phải sắc, tướng là những sắc pháp do tứ đại tạo thành. Danh tướng như vậy, tất cả đều là hư vọng chẳng chân thật. Vì chúng sinh điên đảo nên có chấp trước, hoặc chấp sắc là ngã, là ngã sở. Vì phân biệt nơi tướng mà có tên gọi, có chỉ bày, có tuyên thuyết. Hai thứ danh sắc như vậy đều chẳng thật. Tất cả đều là những pháp biến hoại hư vọng, như huyễn, như mộng. Thể của sắc chẳng bền chắc như cảnh chiêm bao, cho đến bốn uẩn cũng đều chẳng thật. Tất cả chỉ là văn tự thi thiết của thế tục thôi.

Quan sát như vậy, lúc đã biết rõ thì chẳng thấy có khổ. Vì tương ưng với Thật đế nên không phan duyên, vì không phan duyên nên tâm vô sở hữu, vì vô sở hữu nên đâu có gì tương ưng với phan duyên kia. Do đây nên đối với cảnh giới Niết-bàn được bặt tưởng và dứt sở tri.

Này Vô Biên Trang Nghiêm! Tam giới do tưởng và tác ý sinh ra, nên gọi rằng tam giới hư vọng. Tưởng và tác ý cũng chẳng phải chân thật. Tưởng đây tức là chấp trước sắc. Bao nhiêu tác ý đều tương ưng với thọ, tưởng, hành, thức. Bản tánh của các pháp cũng chẳng tương ưng, chẳng phải chẳng tương ưng, cho đến phi tưởng cũng chẳng phải tác ý. Tưởng và tác ý bản tánh đều không. Những

ngôn thuyết cũng đều hư vọng, chỉ nhờ ngôn thuyết để làm cho tánh tịch tĩnh.

Này Vô Biên Trang Nghiêm! Bản tánh của các pháp vì là giả danh, nên chỗ nói ra cũng đều bình đẳng.

Này Vô Biên Trang Nghiêm! Thật đế trong pháp này, các Bồ-tát cần phải rõ biết. Nghĩa là chư Phật Như Lai vì đã dứt rời tất cả kết sử, nên những điều diễn thuyết ra trọn chẳng luống hư. Nơi đây các ông phải khéo suy nghĩ, chớ có quan niệm chấp trước. Đối với tất cả pháp chớ phân biệt, chớ hý luận. Rõ tất cả pháp không có tự tánh, sinh lòng Từ bi đối với chúng sinh, tư duy ngộ nhập pháp môn như vậy, khai thị diễn thuyết để lợi ích tất cả.

Pháp môn này thế nào? Nghĩa là thấu rõ vô minh các pháp hữu vi, tỏ ngộ trí, kiến… các pháp vô vi. Phải chứng nhập trí thanh tịnh, không hý luận với tất cả pháp hữu vi, pháp vô vi.

Chẳng phải số lượng mà vào số lượng, mà trụ số lượng, vì tùy thuận pháp chẳng phải số như vậy nên chứng nhập pháp môn vô vi thanh tịnh, chứng được trí tuệ quang minh chiếu khắp, nhiếp thọ các pháp làm cho chẳng mất chẳng hoại. Có thể dùng giác tuệ phương tiện thiện xảo rộng vì chúng sinh diễn thuyết các pháp.

Này Vô Biên Trang Nghiêm! Đây là các Bồ-tát chứng nhập môn Đà-la-ni. Do môn này, mà sinh ra giác tuệ sai biệt rộng lớn và có thể phát khởi trí thiện xảo diễn thuyết những pháp nghĩa.

Này Vô Biên Trang Nghiêm! Trong đây gì là môn Đà-la-ni? Bậc Bồ-tát này đối với các pháp có thể được Tổng trì phương tiện thiện xảo. Bồ-tát này an trụ nơi trí thiện xảo thanh tịnh mà thực hành biện tài thuyết pháp. Do giác tuệ nghĩa vô ngại mà quán sát bản tánh, tự tánh của các pháp. Nhưng tất cả pháp tự tánh vốn không trụ, không danh, không tướng, không chỗ kiến lập, chẳng thể tuyên thị, chỉ dùng ngôn từ của thế tục để diễn thuyết. Tất cả pháp, bản tánh, tự tánh đều chẳng thể nêu bày, không đến không đi, không có văn tự, văn tự vốn thanh tịnh không có công dụng. Vì sao? Vì bản tánh của tất cả pháp đồng như hư không. Tất cả các pháp cũng như vậy, không tạo tác, không sinh khởi, vô tướng thanh tịnh. Dùng hư không để khai thị diễn thuyết, thời các pháp môn này

là không có pháp môn, vì pháp môn thanh tịnh, rốt ráo không nhiễm cũng chẳng theo nơi nhiễm. Vì sao? Vì các pháp rốt ráo chẳng sinh khởi, tự tánh của pháp cũng chẳng sinh khởi. Do đây nên biết rằng tất cả pháp nói ra trong ba đời, tự tánh là vô tánh, nhưng cũng chẳng nên chấp các pháp là vô tánh. Đây là môn Đà-la-ni Vô sở trước của các Bồ-tát, vì pháp môn của các Bồ-tát đều thanh tịnh.

Khai thị diễn thuyết tất cả pháp có hình tướng như vậy, hình tướng đó chính là chẳng phải hình tướng, chẳng tạo tác, chẳng hư hoại, chẳng tham ái, chẳng sân hận. Do đây nên biết môn hình tướng này là chẳng phải môn. Vì môn thanh tịnh nên được vào nơi pháp môn thanh tịnh không hình tướng. Vì muốn rõ biết môn hình tướng này là vô sở hữu. Chẳng dùng nghĩa có mà tuyên thuyết như vậy, vì vô sở tác nên vào nơi pháp môn không hình tướng.

Này Vô Biên Trang Nghiêm! Pháp môn không hình tướng đã nói như vậy là Đà-la-ni thanh tịnh mà nói.

Này Vô Biên Trang Nghiêm! Pháp môn đã nói đó dường như hư không, tất cả pháp nương nơi hư không mà có sinh diệt. Pháp sinh diệt kia tánh đều bình đẳng. Khi quán như vậy thì không có sinh diệt, không chỗ nhiếp thọ. Với tất cả pháp phải biết như vậy. Tất cả pháp cũng chẳng phải nhiếp thọ, chẳng phải không nhiếp thọ, chẳng phải đồng, chẳng phải không đồng, cho đến không có chút pháp gì mà có thể được. Do đây có thể rõ được môn hình tướng này, vì được môn vô tướng thanh tịnh mà khai thị diễn nói.

Này Vô Biên Trang Nghiêm! Nói rằng vô tướng đó chính là không thân, không thân thi thiết, không danh, không cú, cũng không thị hiện. Nơi giáo nghĩa này phải nên rõ biết môn không hình tướng kia đồng với hư không.

Nói rằng hư không, cũng chẳng có hư không và thị thuyết hư không. Đây là pháp môn vô minh tùy thuận minh trí lực.

Bồ-tát có thể chứng nhập lý thú phương tiện của môn Đà-la-ni. Do chứng nhập nên không có tranh luận cũng không quên mất, liền chứng nhập môn Đà-la-ni vô đoạn bí mật ngữ ngôn, như rồng Vô Nhiệt Não làm trận mưa to không ngớt hạt.

Này Vô Biên Trang Nghiêm! Nói Đà-la-ni trên đây là cú nghĩa gì?

Bồ-tát Vô Biên Trang Nghiêm nói:

–Bạch Thế Tôn! Đà-la-ni là giả danh phương tiện tùy thuận các pháp bí mật; là nghiệp dụng liền ghi nhớ khắp các pháp; là những câu ngữ ngôn thuyết pháp. Do trí lực được vào số Đà-la-ni như vậy. Do thiện giác tuệ cần phải thọ trì công lực Bồ-đề vô lượng vô biên.

Bạch Thế Tôn! Như chỗ con hiểu, phương tiện diễn thuyết trí vô biên này là vì muốn lợi ích cho tất cả chúng sinh nên khai thị lưu bố làm cho chánh pháp chẳng đoạn tuyệt.

Bạch Thế Tôn! Đà-la-ni này là đại hư không, là đại phương quảng. Do nghĩa đây nên có thể tuyên thuyết rộng khắp. Do tuyên thuyết bình đẳng có thể nhiếp thọ nên gọi là tùy thuận giáo pháp thiện xảo khai thị lưu bố rộng lớn. Vì văn tự sai biệt viên mãn mà được thành tựu biện tài vô ngại. Do quan sát nghĩa thiện xảo ngôn thuyết nên được nghĩa vô ngại biện tài. Vì quyết định các pháp thiện xảo khai thị nên được viên mãn pháp vô ngại biện tài.

Thương xót chúng sinh dùng tâm đại Từ, đại Bi nên có thể nhiếp thọ. Do nhiếp thọ, nên tuần tự điều phục làm cho được thanh tịnh, không hý luận, có thể diễn thuyết pháp xả bình đẳng.

Bạch Thế Tôn! Lúc diễn nói pháp môn phương tiện bí mật Đà-la-ni này, vô lượng, vô biên nghĩa thiện xảo phát ra từ kim khẩu của Phật.

Đức Phật bảo Vô Biên Trang Nghiêm Đại Bồ-tát:

–Nói pháp môn chính là từ ngữ môn Nhất thiết trí của Như Lai. Trong môn này, do ngữ ngôn mà diễn thuyết được tất cả pháp. Như Lai an trụ nơi tự nhiên trí vô biên thanh tịnh rốt ráo thanh tịnh, từ nơi không chỗ an trụ, không chỗ tạo lập mà diễn ra pháp môn rộng lớn rất sâu.

Này Vô Biên Trang Nghiêm! Như Lai từng nói tất cả pháp đều là Phật pháp. Vì đối với các pháp có thể khéo biết rõ nên gọi là Phật pháp. Bản tánh của các pháp đồng với Phật pháp nên các pháp đều là Phật pháp. Do có thể rõ biết các pháp và phi pháp nên nói rằng có

thể rõ biết tất cả pháp. Người có thể rõ biết các pháp, thì có thể rõ biết môn Đà-la-ni. Môn Đà-la-ni này có thể vào khắp tất cả pháp, nghĩa là có thể nói năng diễn thuyết đàm luận. Tất cả những sự nói năng diễn thuyết đàm luận đều do nơi văn tự mà tuyên thị. Trong văn tự này, đầu là chữ “a”, rốt sau là chữ “hà”. Dường như lúc nhập thai, thọ thai, trụ thai, thời lấy mẹ làm trước. Lại như chủng tử và nuôi lớn thời dùng cha làm trước. Như uẩn tích tập lấy sinh làm trước tiên, sau đó là kiến lập và phân sai biệt, tiếp theo là sáu xứ các căn thành thục. Như vậy chữ “mẹ” là trước tiên. Tất cả văn tự hòa hợp sai biệt dùng chữ “mẹ” như vậy là trước. Phát sinh văn tự thời trước là chữ “a”, rốt sau là chữ “hà”, những văn tự khắc ở chặng giữa, tùy theo sự tương ưng, các văn tự hòa hợp có ra. Đây chính là có thể vào môn Ngữ ngôn Đà-la-ni.

Lại phải rõ biết tất cả những hành pháp thảy đều hoại diệt. Như văn tự kia, đã viết học thành rồi liền sẽ trừ diệt. Tất cả nghiệp dụng lập ra đều sẽ hoại diệt. Như những hành pháp kia vì hòa hợp mà sinh, nó chẳng hòa hợp thời hoại diệt. Hai thứ tương ưng hòa hợp như vậy lập thành tất cả ái kết trong ba cõi, cũng do hai thứ hòa hợp như vậy lập thành tất cả pháp hữu vi.

Quan sát như vậy, lần lần có thể thành tựu pháp môn vô tác, do đây có thể diễn thuyết môn Đà-la-ni sinh diệt, làm cho các Bồ-tát mau được viên mãn phương tiện thiện xảo. Như chữ “mẹ”, trước là chữ “a”, sau là chữ “hà”. Được như vậy rồi, nên dùng lời nói diễn thuyết đàm luận, khéo vào tất cả ngôn từ bí mật, lại phải rõ biết pháp vô ngại để khai thị tuyên thuyết.

Này Vô Biên Trang Nghiêm! Như mẫu tự, chữ "a" làm đầu, bao nhiêu văn tự theo đó lập thành, do tác ý mà có biên chép. Sau chữ "hà", không còn văn tự nào có thể kiến lập được nữa. Do hai thứ tác ý này có thể sinh tất cả hành pháp hữu vi. Hai thứ phân biệt đó đều không chân thật, vì nơi chân thật không có bản tánh tự tánh của văn tự, cũng không có phân biệt và chẳng phân biệt, mà trong đó cũng không có chút phần gì làm ra.

Này Vô Biên Trang Nghiêm! Tất cả các pháp do trí nhận biết. Trí này đều từ nơi văn tự mà được sinh khởi. Vì văn tự này chẳng

thành tựu, nên trí kia cũng lại không hình tướng có thể được. Vì sao? Vì nơi chân thật vốn không có hình tướng. Do vào nơi không hình tướng như vậy nên rời bỏ tất cả sự nghiệp tạo tác. Vì vô tác nên rời bỏ tất cả sự hữu vi.

Này Vô Biên Trang Nghiêm! Đây là pháp môn Thanh tịnh thiện xảo Đà-la-ni. Nếu các Bồ-tát lúc học pháp môn này, thời có thể phát khởi tất cả sự nghiệp vô ngại, vì chúng sinh tuyên thuyết chánh pháp không thiếu bớt, chẳng trụ nơi chấp trước và có thể xa lìa những tưởng cùng tác ý, vì đã có thể vào nơi pháp Vô ngại trí, chứng Vô biên trí.

Này Vô Biên Trang Nghiêm! Nếu các Bồ-tát khi đã khắp dùng tất cả danh tự, mà rõ biết tất cả pháp chỉ có ngôn thuyết mà không chân thật. Biết như vậy rồi Bồ-tát cần phải vào môn phương tiện Đà-la-ni.

Thế nào là nên vào môn phương tiện Đà-la-ni? Rõ biết tất cả danh ngôn vốn không chỗ trụ, nên chẳng trụ nơi các pháp, chẳng trụ trong, ngoài, chặng giữa, tất cả chỗ đều chẳng thể nắm bắt được. Chỉ nương ngôn thuyết mà lập ra danh tự. Với danh tự lập ra liền rõ biết như thật, là như thật. Do như thật này cần phải rõ biết tất cả pháp vốn không danh tự, không ngôn thuyết, đây là chỗ trí lực vô sở úy của chư Phật. Với tất cả pháp, Bồ-tát nên dùng pháp môn này để khai thị diễn thuyết.

Như Lai nói tất cả pháp chẳng phải một tánh, chẳng phải khác tánh, vì các pháp không có tánh một tánh khác. Tất cả pháp này chẳng phải sinh, chẳng phải có. Những pháp tuyên thị như vậy cũng không. Pháp đã không thời chính nó là vô tướng. Đã vô tướng thời không nguyện cầu. Nếu các pháp đã là Không, là Vô tướng, là Vô nguyện, thì chẳng thể biết, chẳng thể biết khắp. Do đây chẳng nên nói các pháp là có, là không. Nói có, nói không chỉ là lời nói, trong đó chẳng nên chấp trước tất cả pháp là chân thật thắng nghĩa. Vì sao? Như Lai thường nói nếu người có chấp trước tất cả pháp là chân thật thắng nghĩa, thì với pháp nào cũng đều sinh chấp trước. Chấp trước như vậy đều là pháp bại hoại, là không, chỉ có hư vọng, phân biệt, hý luận.

Này Vô Biên Trang Nghiêm! Ông cần phải quan sát diễn thuyết các pháp, nhưng những pháp đó thật ra không thị không thuyết, làm sao ở trong đó lại có người vì người khác mà diễn thuyết.

Này Vô Biên Trang Nghiêm! Pháp thanh tịnh đây do Như Lai diễn bày ra. Người nào có thể rõ biết được thì đáng gọi là rất hy hữu.

Này Vô Biên Trang Nghiêm! Nay các ông ở trước ta được nghe pháp như vậy, dầu đa số có thể khéo rõ biết sinh thắng giải, trụ nơi tín tâm thanh tịnh, nhưng chúng sinh đời sau đối với pháp này ít người hiểu biết. Chỉ trừ những người hiện nay gần gũi bên Phật phát hoằng thệ: “Nguyện đời vị lai đem sự an lạc lợi ích cho chúng sinh, mà sẽ thọ trì giáo pháp của Như Lai. Những người hiện tiền thừa sự cúng dường Như Lai tin sâu hiểu chắc sẽ có thể chứng được môn Đà-la-ni này.”

Này Vô Biên Trang Nghiêm! Do ngày trước cúng dường chư Phật, lại được tin hiểu giáo pháp thậm thâm, nên các Bồ-tát nguyện cầu Đại thừa hướng đến công hạnh sâu rộng.

Hàng Thanh văn thừa nhàm lìa ba cõi nên siêng năng tu hành giáo pháp thậm thâm, những người này chưa từng được nghe giáo pháp thâm diệu này.

Này Vô Biên Trang Nghiêm! Đức Như Lai vì muốn lợi ích cho hạng hữu tình này, khiến họ chứng chủng trí rộng lớn vô lượng, nên lại nói giáo pháp thậm thâm. Giáo pháp này chẳng phải kẻ ngu phu nhiều, chấp trước chẳng mong cầu diệu pháp mà có thể hiểu, có thể làm được. Diệu pháp này là chỗ nương tựa của những người tu hành đúng lý đầy đủ căn lành, biết sợ tội mà cầu giải thoát.

Này Vô Biên Trang Nghiêm! Nay Phật vì các ông và tất cả đại chúng luôn thuyết pháp chẳng mệt mỏi nhàm chán. Do xưa kia lúc Phật còn thực hành đạo Bồ-tát, trong vô lượng kiếp tinh tấn tu học diệu pháp thậm thâm này. Đã tu học rồi bèn hồi hướng cho tất cả chúng sinh, làm thế nào sẽ vì các loài hữu tình mà chuyển được pháp luân vô thượng và vì các hữu tình thị hiện được trí tuệ vô thượng khiến cho hạt giống Phật chẳng dứt?

Này Vô Biên Trang Nghiêm! Đây là do nguyện lực thuở xưa của Đức Như Lai vì muốn hạt giống Phật chẳng dứt và dùng oai lực

gia hộ môn Đà-la-ni này, khai thị diễn thuyết pháp thậm thâm đây cho được lưu bố rộng khắp, khiến chúng sinh sẽ được ngộ nhập trong Phật pháp, khiến hạt giống Phật chẳng dứt.

Này Vô Biên Trang Nghiêm! Nay các ông nếu muốn học theo Phật, thời có chúng sinh nào mong cầu chánh pháp, các ông phải khai thị diễn thuyết chớ sinh lòng nhàm mỏi.

Này Vô Biên Trang Nghiêm! Các Bồ-tát ở trong đại chúng, đem pháp của mình đã được nghe mà diễn thuyết khai thị. Do đây sẽ được gần Phật trí, mau chứng được môn Đà-la-ni. Vì chứng Đà-la-ni nên dùng công lực ít mà có thể thọ trì pháp môn thanh tịnh sáng suốt.

Này Vô Biên Trang Nghiêm! Tất cả pháp bản tánh thanh tịnh. Bản tánh của các pháp nếu đã là chẳng phải tương ưng, chẳng phải không tương ưng, chẳng phải hòa hợp, chẳng phải không hòa hợp, thì trong các pháp vẫn không có pháp. Nếu pháp đã không có thì không chỗ nào có thể thị thuyết được, chỉ trừ khi để dứt tập nhân, vì dứt tập nhân nên được xa lìa, vì được xa lìa nên được tịch diệt.

Như Lai vì muốn chúng sinh hiểu rõ nên tuyên thuyết. Tất cả pháp bản tánh tự tánh vốn là vô nhân, thì là nhân dứt. Vì vô nhân dứt nên không lìa không diệt.

Này Vô Biên Trang Nghiêm! Ông xem chỗ thuyết pháp của Phật thanh tịnh như vậy. Nếu người dùng pháp để quan sát Đức Như Lai, người đó nơi Đức Như Lai thấy chẳng thanh tịnh. Vì sao? Vì Như Lai chẳng phải pháp chẳng phải phi pháp. Như Lai còn chẳng an trụ chút pháp gì huống là phi pháp. Như Lai vượt khỏi các pháp biểu thị, không thể tuyên thuyết, vì tất cả ngữ ngôn đều thanh tịnh. Do đây nên Đức Như Lai rất là rộng sâu vô lượng. Đức Như Lai chẳng phải sắc biểu thị, chẳng phải thọ, tưởng, hành, thức biểu thị, cũng chẳng phải sắc diệt tận giải thoát, chẳng phải thọ, tưởng, hành, thức diệt tận giải thoát. Do đây nên Đức Như Lai tuyệt những pháp biểu thị cùng sắc, thọ… với các pháp chẳng phải tương ưng, chẳng phải không tương ưng, nhưng ở nơi tất cả pháp hữu vi, vô vi đều có thể khắp giải thoát, chẳng phân biệt, không hý luận. Như Lai chẳng tương ưng với sự chấp trước nơi sắc, cũng chẳng tương

ưng với sự chấp trước nơi thọ, tưởng, hành, thức, đã dứt hẳn tất cả cội gốc chấp trước và cũng xa lìa cội gốc của các pháp. Nghĩa là Đức Như Lai không hý luận, chẳng nhập chẳng xuất, vượt khỏi các dòng, chẳng trụ cảnh giới Phật vô thượng, cũng chẳng phải không trụ. Nên nói rằng Như Lai chẳng trụ nơi chút pháp gì, chẳng lấy chẳng bỏ.

Lúc thuyết pháp cũng phải diễn thuyết như đã nói về vấn đề Như Lai. Vì Như Lai chẳng tương ưng nên pháp của Như Lai cũng chẳng tương ưng. Như pháp của Như LAI, tất cả pháp cũng vậy. Cứ nơi lý như thật thời các pháp đều như. Do đây nên Phật nói tất cả pháp đều là chân như. Tất cả pháp chân như cùng Phật chân như không sai không khác, chẳng phải nhất chẳng phải dị. Vì Như Lai an trụ nơi pháp vô phân biệt chẳng phải là biến kế chấp.

Này Vô Biên Trang Nghiêm! Như Lai thuyết pháp trọn chẳng siêu quá tất cả pháp. Vì sao? Vì không có chút pháp nào có thể siêu quá.

Này Vô Biên Trang Nghiêm! Lúc Đức Như Lai chứng được Vô thượng Bồ-đề, nhưng thật ra lúc đó không có pháp gì được, vì tất cả pháp đều chẳng thể nắm bắt, chẳng phân biệt, chẳng thấy có pháp cùng phi pháp, cũng không tác ý, nơi pháp tánh thanh tịnh chẳng an trụ, chẳng kiến lập. Lúc giản trạch rõ biết các pháp như vậy, cũng không có người rõ biết và giản trạch.

Này Vô Biên Trang Nghiêm! Văn cú Đệ nhất nghĩa đã diễn thuyết đây là văn cú chẳng phải văn cú của Như Lai, vì văn cú vốn thanh tịnh. Do nghĩa này nên các Bồ-tát chứng được trí tất cả văn cú thanh tịnh. Do đây có thể nhập môn Đà-la-ni lý nghĩa vô biên, nhưng cũng không chút pháp gì có thể chứng nhập, vì không có đến cũng không có đi.

Này Vô Biên Trang Nghiêm! Văn cú đã nói đó, vốn không văn cú có thể được, vì văn cú vốn chẳng phải văn cú. Đối với tất cả văn cú cần phải rõ biết như vậy. Những văn cú như vậy là nhàm lìa văn cú, đã nhàm lìa văn cú thì là văn cú hư vọng. Nếu văn cú hư vọng thời là nhàm lìa văn cú. Tất cả văn cú đó là văn cú diệt tận, nếu văn cú diệt tận là văn cú chân như. Nếu văn cú chân như thời là văn cú

rốt ráo. Nếu văn cú rốt ráo thời là văn cú Niết-bàn. Nếu văn cú Niết-bàn thời chẳng phải thế tục, không văn cú đặt ra cũng không thị thuyết.

Này Vô Biên Trang Nghiêm! Nói một câu được bình đẳng vào trong tất cả pháp. Thế nào là một câu? Chính là câu yếm ly. Trong yếm ly vốn không có câu. Tất cả câu đây còn là yếm ly, thời câu cũng chẳng phải câu vì câu thanh tịnh. Nếu câu thanh tịnh, thời Niết-bàn thanh tịnh. Nếu Niết-bàn thanh tịnh thời câu thanh tịnh. Những văn cú như vậy đều không thể nêu bày. Dầu dùng lời nói để hiển thị văn cú, nhưng lời nói đó tìm khắp mười phương vẫn không tìm được ai, vì ai mà nói. Nên tất cả lời lẽ đều không. Lời nói đã không thời không có nghĩa. Chẳng nên ở trong đó phân biệt hý luận đặt ra những cú nghĩa như vậy. Tất cả đều là cú nghĩa không phân biệt, là cú nghĩa không hý luận. Do đây nên người tu quán hạnh, lúc tìm cầu quan sát tất cả cú nghĩa, phải biết đều là tịch diệt Niết-bàn. Những văn cú như vậy chẳng khác với Niết-bàn, cũng là chẳng thể nói hết. Nhưng chẳng phải là không khác vì lời nói và văn cú đều là hư vọng. Vì văn cú thanh tịnh nên phương tiện nói ra để biểu thị các cú nghĩa, chẳng phải biểu thị chân thật. Nếu chẳng phải biểu thị cũng chẳng phải không biểu thị, thì ở trung đạo. Nếu ở trung đạo thì không phân biệt, vì trong đây đã dứt phân biệt. Lúc chứng nhập pháp tánh bình đẳng đây, không còn chỗ nào thực hành chút ít ác hạnh, vì là vô sở đắc. Như vậy không hành, cũng không biến hành, không đẳng cận hành.

Chư Phật nói người tu Bồ-tát thừa, lúc không có chút pháp gì để có thể thực hành, đây chính là hành Bồ-tát hạnh, vì an trụ môn Đà-la-ni thanh tịnh vô thượng.

Này Vô Biên Trang Nghiêm! Nay Phật sẽ nói câu Đà-la-ni. Do câu này mà các Bồ-tát được Đà-la-ni có thể khai thị vô biên Pháp tạng. Các Bồ-tát này trụ bậc vô tránh, vì có thể phá trừ những ngoại luận, vì rất tịch tĩnh, vì thuyết pháp rộng. Đây là câu Đà-la-ni của pháp môn:

–Đát điệt tha nhã duệ. Vi nhã duệ. Ô kế. Ô ca phiệt để. A lộ kế. A lộ ca phiệt để. Bát ra bệ. Bát ra bà phiệt để. Na rị thiết nãnh. Nễ na

rị thiết đàm phiệt để. Yết thế. Yết tha phiệt để. Thú thát nãnh. Bệ thú thát nãnh. Bát rị thú thát nãnh. Bệ thú thát nãnh. Bát rị thú thát nãnh. Cật rị gia. Cật rị gia phiệt để. Ôn đát ra ni. San đát ra ni. Ma ha tì xã duệ. Ma ha tỳ xã gia phiệt để. A nộ san địa. A bát ra để. San địa. Du già ma nại đà. Tất địa. Tất đà yết thê. Tất đà yết tha phiệt để. Ma để. Ma để bát ra bệ. Ôn đát rị. Ôn đát ra phiệt để. Nhĩ ma rị. Di ma ra nộ tán địa. Tát lê. Tát ra phiệt để. Tát ra nộ già để. Ta mãnh. Ta ma lam bà nhĩ già để. Yết để. A nễ già để. A bát ra để nễ phiệt để. Di thế sái. Di thế sái phiệt để. A ma hê nễ. Nễ ma hê nễ. Bát ra ma hê nễ. Ô hà ô đát ra nãnh. Ma ra bát na duệ. A thế sát. A nộ ba thế sát. A nộ già mê. A bát ra để già mê. A già đế. A na già để. Già để nhĩ thú đà nễ. Bát rị thú đệ. Cương kiệt sai chế na nễ dạ đế. Ma để bát ra tị đế. Ma để tỳ thú đà nễ. Tam mạn đa nộ yết đế. Mạn đa bát rị phược lê. Tam mạn đa tì thú đà. Nễ a nộ ba ngật ra hứ. A nễ ngật ra hứ đế. Hứ na ra thê. A ra tha tỳ thú địa bát ra mãnh. Hê đô nễ địa san ninh bát ra tị để. Bát ra tị đa phiệt để. Tỳ nễ thiết giả duệ. Tị nễ thuyết giả gia nộ yết đế. A nan đa ra thê. A nan đa bí ngật ra hế. Ma xã tỳ thú địa a nộ kiệt ra hế. Bát ra kiệt ra hà tỳ thú đà nễ. A địa da đa ma tỳ kiệt đế. Ma hứ ra đà tỳ thú đà nễ. Bí địa da nộ kiệt để. Bí địa da nộ tán địa. Bát rị thú đà nễ.

Này Vô Biên Trang Nghiêm! Đây là câu Đà-la-ni. Các Bồ-tát do câu này có thể nhớ rõ các Pháp tạng của vô lượng Như Lai, cũng có thể khai thị diễn thuyết làm cho chúng sinh trụ bậc vô tránh, lại có thể được phương tiện vào tất cả nghĩa lý, có thể rõ biết trí sai biệt rộng lớn vô lượng, tất cả hạnh nguyện đều được viên mãn.