Đại Tập 42 · Bộ Bảo Tích I · Số 310 (Quyển 1–40)

Kinh Đại Bảo Tích - Quyển 25 - Pháp hội 7: Mặc Áo Giáp Trang Nghiêm (Phần 5)

KINH ĐẠI BẢO TÍCH

QUYỂN 25

Hán dịch: Đời Đại Đường, Tam tạng Pháp sư Bồ-đề-lưu-chí.

Pháp hội 7: MẶC ÁO GIÁP TRANG NGHIÊM (Phần 5)

Lại nữa, này Vô Biên Tuệ! Ta nhớ thuở xưa quá hai a-tăng-kỳ kiếp, lúc ấy có Đức Phật xuất thế hiệu là Nguyệt Đăng Vương Như Lai Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Kiếp ấy tên Cam lộ. Cõi nước tên Thanh tịnh.

Cõi nước ấy bằng pha lê, thường có ánh sáng chiếu khắp nơi.

Nếu có chúng sinh nào gặp ánh sáng ấy thì được sạch sẽ, đẹp đẽ, đoan nghiêm. Vì thế nên cõi nước ấy có tên là Thanh tịnh, không có tên thành ấp tụ lạc riêng. Trong nước ấy đường sá rất đẹp, dây vàng ngăn lối. Khoảng cách giữa các con đường tất cả đều đồng nửa câu-lô-xá. Trụ báu sáng chói, cây đa-la đẹp đều số tám mươi bốn bày hàng trong mỗi khoảng cách ấy. Trong đó lại có bốn ao nước, quanh ao có lầu đài bảy báu là chỗ ở của nhân dân. Che trên thì có linh võng, treo rủ xuống thì có dải lụa, đồ trân ngoạn đẹp lạ như cung trời.

Chúng sinh ở nước ấy tịch tĩnh an lạc, đều đã thành tựu mười nghiệp đạo lành, dung mạo đoan nghiêm, thọ mạng dài lâu, tham, sân, si mỏng, dễ khai ngộ, dùng chút ít phương tiện đã biết rộng các pháp.

Đức Phật Nguyệt Đăng Quang trụ thế mười câu-chi tuổi. Sau khi Đức Phật ấy diệt độ, chánh pháp trụ thế một câu-chi năm.

Có mười hội thuyết pháp. Mỗi pháp hội đều có hai mươi câu-chi na-do-tha chúng Thanh văn ở bậc học địa, các chúng Bồ-tát

hướng đến Nhất thừa số đến vô lượng.

Này Vô Biên Tuệ! Cây Bồ-đề báu của Đức Nguyệt Đăng Vương Như Lai cao một trăm do-tuần, chu vi năm mươi do-tuần, gốc bằng ngọc san hô, thân bằng ngọc lưu ly, nhánh bằng hoàng kim, lá bằng ngọc mã não. Đạo tràng dọc ngang đều một trăm do-tuần, khắp vòng có bậc thềm, bao quanh có lan can. Cây đa-la đẹp bày hàng ngay thẳng, linh vàng lưới báu giăng che trang nghiêm.

Tòa đại Bồ-đề cao ba do-tuần trải nệm êm nhuyễn, trăm ngàn diệu y xen kẽ rủ xuống, hai mươi tràng phan dựng bày một bên.

Đức Phật Nguyệt Đăng Vương ngồi trên tòa đại Bồ-đề ấy mà chứng Vô thượng Bồ-đề.

Thuở ấy nước Thanh tịnh không có ba đường ác và tên đường ác, cũng không có các nạn và tên các nạn. Đức Phật Nguyệt Đăng Vương thường ở trong tất cả các thế giới hóa hiện thân Phật chuyển chánh pháp luân.

Này Vô Biên Tuệ! Đức Phật Nguyệt Đăng Vương có hai vị Bồ-tát: vị thứ nhất tên là Vân Âm, vị thứ hai tên là Vô Biên Âm.

Hai vị Bồ-tát ấy bạch Đức Phật Nguyệt Đăng Vương:

–Bạch Thế Tôn! Các Đại Bồ-tát ở trong tất cả pháp lý thể mà được phương tiện thiện xảo an lập như thế nào?

Vì muốn các Đại Bồ-tát ở trong tất cả pháp lý thể được phương tiện thiện xảo an lập nên Đức Phật Nguyệt Đăng Vương vì hai vị Bồ-tát mà nói rộng pháp ấy.

Các Đại Bồ-tát nghe pháp ấy xong, ở trong tất cả pháp lý thể được phương tiện thiện xảo an lập.

Hai vị Bồ-tát Vân Âm và Vô Biên Âm sau đó hai muôn năm không ngủ nghỉ, không tham dục, không sân não, chẳng tưởng đến ăn đến nằm, cũng không tưởng đến bệnh hoạn thuốc thang, chẳng thích vui chơi du ngoạn trong thế gian.

Lúc Đức Phật Nguyệt Đăng Vương thuyết pháp, liền trên pháp tòa, hai vị Bồ-tát ấy được Vô sinh nhẫn.

Đức Như Lai ấy hỏi hai vị Bồ-tát:

–Này thiện nam! Ở trong tất cả pháp lý thể, thiện xảo phương

tiện an lập như vậy, các ông có cầu chăng?

Hai vị Bồ-tát ấy bạch:

–Bạch Thế Tôn! Con còn chẳng thấy có danh từ tất cả pháp lý thể thiện xảo an lập, cũng chẳng thấy có pháp tất cả pháp lý thể thiện xảo an lập, huống là tất cả pháp lý thể phương tiện thiện xảo an lập.

Bạch Thế Tôn! Con cũng chẳng được tất cả pháp, con cũng chẳng được tất cả pháp an lập. Nơi tất cả pháp không có trụ, không có chẳng trụ.

Bạch Thế Tôn! Con thấy như vậy đâu còn nên hỏi: “Ở trong tất cả pháp lý thể phương tiện thiện xảo an lập như vậy, ông có cầu chăng? Hay là chẳng cầu chăng?”

Bạch Thế Tôn! Con cũng chẳng thấy ở trong tất cả pháp lý thể phương tiện thiện xảo an lập như vậy mà làm người cầu. Con cũng chẳng thấy có hoặc trong hoặc ngoài, hoặc trung gian, hoặc tất cả pháp, hoặc pháp lý thể phương tiện thiện xảo mà an lập. Con cũng chẳng thấy có pháp hoặc trong, hoặc ngoài, hoặc trung gian, hoặc tất cả pháp, hoặc pháp lý thể phương tiện thiện xảo mà có thể an lập được.

Bạch Thế Tôn! Con cũng chẳng thấy, cho đến có chút pháp trong, ngoài, trung gian lý thể phương tiện thiện xảo an lập mà có thể hướng đến được, mà có thể thân cận được.

Bạch Thế Tôn! Đã không có chút pháp hướng đến được, thân cận được, ở trong ấy con sẽ an lập cái gì?

Bạch Thế Tôn! Con cũng chẳng thấy quá khứ, hiện tại, vị lai làm chỗ an lập. Nếu chỗ an lập đã không thật có, con ở chỗ nào mà có thể an lập được?

Bạch Thế Tôn! Vì không có an lập nên chẳng phải tương ưng với an trụ hay chẳng an trụ, chẳng phải tương ưng với vô tận, vô sinh.

Bạch Thế Tôn! Con cũng chẳng thấy từ ai, do ai, chỗ nào, lúc nào tâm ý thức của con hoặc sinh hoặc diệt. Sao lại còn nói rằng dùng tâm ý thức ở nơi tất cả pháp lý thể phương tiện thiện xảo an lập?

Này Vô Biên Tuệ! Lúc hai vị Bồ-tát Vân Âm và Vô Biên Âm ở trước Đức Nguyệt Đăng Vương Như Lai bạch như vậy, có một ngàn Bồ-tát được Vô sinh nhẫn, một ngàn câu-chi Bồ-tát phát tâm Bồ-đề.

Lúc ấy Đức Phật Nguyệt Đăng Vương lại bảo hai vị Bồ-tát:

–Này thiện nam! Ông dùng vô trụ mà trụ, vô xứ mà trụ, ở nơi tất cả pháp lý thể, phương tiện thiện xảo an lập.

Này thiện nam! Tất cả các pháp cũng như vậy. Vì tùy thuận thế tục đạo mà Đức Như Lai hiện chứng Vô thượng Bồ-đề. Nếu ở nơi Đức Như Lai thì chẳng theo thế tục hiện chứng Vô thượng Bồ-đề cũng như vậy.

Này thiện nam! Các pháp không có xứ cũng chẳng phải không có xứ. Nếu là xứ và không có xứ đều là theo thế tục. Nếu theo thế tục thì ở trong ấy không có chút pháp để có thể sinh được, để có thể thấy được.

Này thiện nam! Vì thế nên phải siêng năng tu tập mau ở nơi các pháp được chứng giải thoát.

Hai vị Bồ-tát ấy ở trước Đức Như Lai Nguyệt Đăng Vương nghe pháp ấy rồi liền bay lên hư không nói kệ khen ngợi Đức Phật rằng:

Pháp Vương chẳng nghĩ bàn

Được pháp chưa từng có

Đấng Biến Tri Lưỡng Túc

Phật pháp không quá trên.

Do vì pháp vô thượng

Như Lai đời không bằng

Tất cả pháp vô sinh

Nay con được nhẫn ấy.

Con thường chẳng phân biệt

Hoặc sinh hoặc vô sinh

Cũng chẳng niệm như vậy

Tất cả không phân biệt.

Pháp Vương Đại Mâu-ni

Công đức rời ngôn niệm

Xin nói pháp thanh tịnh

Khiến chúng đều hoan hỷ.

Nơi thắng đức của Phật

Muốn biết biên tế ấy

Dù trải vô lượng kiếp

Cũng chẳng thể biết được.

Vì công đức vô biên

Tối thắng không quá trên

Tất cả pháp không sinh

Con cũng chẳng phân biệt.

Con ở trong Phật pháp

Chưa từng có hủy hoại

Chẳng nói các căn lành

Thế nào có thể được.

Các pháp không thị hiện

Không sinh cũng không tướng

Vô tướng nhẫn như vậy

Ở đây cũng đều chứng.

Nay nhẫn của con được

Rốt ráo không thoái chuyển

Nên ở Nhất thiết trí

Do đây sinh hoan hỷ.

Nơi pháp của Như Lai

Con quyết định không nghi

Cũng nơi tất cả pháp

Rời xa những nghi hoặc.

Trong Phật pháp vô thượng

Nay con được nhẫn ấy

Con cũng chẳng phân biệt

Cũng không chẳng phân biệt.

Hai vị Bồ-tát ấy nói kệ xong, đi nhiễu bên phải Đức Nguyệt

Đăng Vương ba vòng, đem hoa trời, hương trời rải trên Đức Phật.

Đức Nguyệt Đăng Vương Như Lai liền thọ ký rằng: “Hai vị Vân Âm và Vô Biên Âm quá hai muôn kiếp sẽ chứng Vô thượng Bồ-đề.”

Hai vị Bồ-tát ấy nghe Đức Phật thọ ký vui mừng hớn hở quan sát kỹ Đức Phật rồi nhập các thiền định du hý thần thông ẩn hiện tự tại khói lửa phát sáng. Hai vị lại vì chúng sinh thuyết pháp khai thị khiến hai mươi bốn câu-chi trời, người đều hướng đến Vô thượng Bồ-đề.

Hai vị Bồ-tát ấy trọn đời siêng tu phạm hạnh, ở nơi trung thời và hậu thời chánh pháp của Đức Nguyệt Đăng Vương đều có thể hộ trì. Trong thời kỳ ấy lại giáo hóa thành thục bốn câu-chi chúng sinh hướng đến Vô thượng Bồ-đề.

Hai vị Bồ-tát ấy lần lượt cúng dường phụng thờ thân cận trăm ngàn Đức Phật và đều thọ trì Tam-muội chánh pháp của chư Phật.

Quá hai muôn kiếp lại gặp Đức Bảo Tràng Như Lai theo chuyển pháp luân giáo hóa thành thục vô lượng chúng sinh hướng đến Vô thượng Bồ-đề.

Cõi nước của Đức Bảo Tràng Như Lai thanh tịnh, không có hàng Thanh văn chỉ có những bậc Nhất sinh bổ xứ Bồ-tát.

Lúc Bảo Tràng Như Lai sắp nhập diệt mới thọ ký cho Vân Âm Bồ-tát kế sẽ thành Phật hiệu là Nhật Đăng Vương Như Lai, cõi nước thành tựu trang nghiêm chứa nhóm vô lượng, vô biên công đức; Bồ-tát, Thanh văn đại chúng viên mãn. Sau khi Đức Nhật Đăng Vương Như Lai diệt độ, Vô Biên Âm Bồ-tát kế sẽ thành Phật.

Đức Phật dạy tiếp:

–Này Vô Biên Tuệ! Do vì pháp môn này vô sở đắc, vô ngôn thuyết nên chẳng thể hiện bày được, không sinh không diệt. Các Đại Bồ-tát phải đúng như lý chuyên cần tu tập.

Nếu có Bồ-tát an trụ nơi tất cả pháp lý thể phương tiện thiện xảo an lập, dùng vô sở đắc được Vô sinh nhẫn viên mãn Phật pháp. Dùng vô lượng công đức để làm trang nghiêm mà hướng đến Vô thượng Bồ-đề.

Này Vô Biên Tuệ! Ta chẳng bao giờ nói các Đại Bồ-tát rời ngoài pháp ấy mà có riêng chút pháp nào có thể mau thành tựu Nhất thiết chủng trí.

Nếu có ai ở nơi pháp Không thậm thâm không sinh, không diệt ấy mà siêng tu tập thì chóng được Bồ-tát pháp giới lý thể phương tiện thiện xảo và Đà-la-ni, đầy đủ biện tài không ngăn ngại vô thượng nhiếp hóa, được chư Phật Thế Tôn đều khen ngợi, dùng pháp nghiêm cụ để trang nghiêm, có thể viên mãn bố thí, an trụ thanh tịnh trì giới, được thanh tịnh nhẫn, vô thượng tinh tấn, vô duyên thiền định, dùng đại trí tuệ hướng đến Vô thượng Bồ-đề, ở trong những thắng pháp là tối thù thắng, chóng được gọi là bậc Nhất thiết trí, ngồi nơi đạo tràng, bốn Đại Thiên vương mang lọng báu đến thỉnh chuyển pháp luân, làm ánh sáng lớn cho hàng trời, người đều làm cho họ hướng đến Vô thượng Bồ-đề.

Lại nữa, này Vô Biên Tuệ! Nếu các Đại Bồ-tát có thể ở nơi Nhất thiết pháp hải ấn Tam-muội mà siêng tu tập, thấy tất cả pháp đồng với pháp giới. Lúc thấy như vậy, chẳng ở nơi pháp giới thấy tất cả pháp, chẳng ở nơi tất cả pháp thấy pháp giới mà tinh tấn tu tập. Do tất cả pháp các giới hòa hợp, phương tiện thiện xảo ở nơi tất cả pháp các giới hòa hợp mà không chấp trước cũng không sở động; nơi tất cả pháp các giới hòa hợp, phương tiện thiện xảo cũng không chấp trước cũng không phân biệt. Có thể ở trong một pháp hòa hợp mà thấy tất cả pháp hòa hợp. Có thể ở trong tất cả pháp hòa hợp mà thấy một pháp hòa hợp. Chẳng ở nơi tất cả pháp hòa hợp mà thân cận một pháp hòa hợp. Chẳng ở trong một pháp hòa hợp mà thân cận tất cả pháp hòa hợp. Vì có thể biết rõ một pháp ấy nên cũng có thể biết rõ tất cả các pháp. Vì có thể biết rõ tất cả pháp nên ở nơi một pháp ấy chỗ đáng được biết rõ cũng có thể biết rõ. Chẳng đem các pháp thân cận một pháp, ở trong các thủ uẩn hòa hợp đều có thể biết rõ. Chẳng ở nơi các thể tánh tướng của các thủ uẩn, hoặc có hòa hợp hoặc không hòa hợp mà sinh chấp trước.

Lúc các Đại Bồ-tát thực hành như vậy, nếu có các pháp do các nhân duyên hòa hợp mà sinh, nếu có các pháp do các nhân duyên hòa hợp mà thành, nơi các pháp ấy đều có thể biết rõ. Nếu có các

pháp nhân duyên hòa hợp do nhiều thứ tánh tương ưng nhau mà khởi, nơi các pháp ấy cũng có thể biết rõ, cũng không chấp trước mà tùy thuận biết rõ tướng hiện bày của tất cả pháp, cũng có thể biết rõ hoặc là tướng hoặc vô tướng, cũng có thể biết rõ các giới sai biệt, các giới nhiều thứ tánh tướng sai biệt, cũng có thể biết rõ lấy gì làm nhân. Chẳng dùng phiền não để thân cận hướng đến các pháp duyên khởi. Cũng ở nơi pháp thế gian, pháp xuất thế gian, chẳng có chống trái mà tùy thuận biết rõ tất cả các pháp thế gian và xuất thế gian. Tướng ấn thế gian đều khắp biết rõ.

Dùng một pháp môn mà có thể biết rõ tất cả pháp môn. Dùng tất cả pháp môn lại có thể biết rõ một pháp môn.

Chẳng dùng các pháp môn để thân cận một pháp môn, cũng chẳng dùng một pháp môn để thân cận các pháp môn. Pháp môn như vậy đều có thể tịnh trị cả.

Này Vô Biên Tuệ! Ở trong pháp ấy, các Đại Bồ-tát siêng tu tập, dùng một môn lý thể ngôn giáo mà có thể biết rõ tất cả các pháp tánh cùng một vị, ở nơi các pháp được thắng vô tránh như lý tịch tĩnh, chẳng còn chống trái, có thể ở giữa đại hội khen nói pháp ấy, siêng năng tu tập được tất cả pháp hải ấn Tam-muội. Tu tập như vậy, hoặc có tránh luận hoặc không tránh luận đều làm cho tịch tĩnh, như lý mà an trụ, tùy thuận dứt trừ kiêu mạn và phóng dật, ở nơi giáo thuyết quyết định có thể khéo thọ trì, những danh ngôn sai biệt cũng có thể biết rõ, với pháp giới lý thể thì phương tiện siêng tu, nơi các pháp môn khéo yên lặng nhớ nghĩ sẽ dùng pháp gì, tương ưng với pháp gì, hoặc là chẳng tương ưng, có thể dùng phương tiện nơi nghĩa quyết định an trụ thanh tịnh niệm.

Này Vô Biên Tuệ! Ở nơi pháp môn ấy, các Đại Bồ-tát an trụ như vậy, dùng chút ít gia hạnh được Nhất thiết pháp hải ấn Tam-muội. Dùng vô lượng pháp Hải ấn Tam-muội ấy để hướng đến Vô thượng Bồ-đề.

Lúc đó Đức Thế Tôn nói kệ rằng:

Ông xem tất cả pháp

Chảy vào trong pháp giới

Các pháp đồng pháp giới

Lý thể đều bình đẳng.

Lại xem nơi pháp giới

Chảy vào trong các pháp

Pháp giới đồng các pháp

Lý thể cũng bình đẳng.

Chẳng ở trong pháp giới

Quán sát tất cả pháp

Cũng chẳng rời pháp giới

Mà thấy tất cả pháp.

Chẳng ở trong các pháp

Quán sát nơi pháp giới

Cũng chẳng rời các pháp

Mà thấy nơi pháp giới.

Biết rõ các thứ giới

Pháp giới các thể tánh

Tất cả pháp hòa hợp

Thiện xảo không chỗ trụ.

Tất cả thời và xứ

Các thứ tánh hòa hợp

Không trụ, không chỗ nương

Cũng không có chốn giữ.

Hòa hợp tánh sai biệt

Phân biệt, chẳng phân biệt

Cả hai cái đều không

Người trí thấy bình đẳng.

Vì biết một hòa hợp

Nên biết các hòa hợp.

Vì biết các hòa hợp

Nên biết một hòa hợp.

Hòa hợp chẳng hòa hợp

Một tánh sai biệt tánh

Chẳng thân cận phân biệt

Cũng không chấp, không trước.

Biết rõ tất cả pháp

Pháp ấy không hòa hợp

Cũng chẳng niệm hòa hợp

Không chấp không đắm trước.

Biết rõ tất cả pháp

Tướng hiện bày của nó

Cũng chẳng niệm thân cận

Không chấp, không đắm trước.

Nghiệp và nghiệp quả báo

Tất cả đều biết được

Nơi ấy chẳng chống trái

Đấy là người tinh tấn.

Nghiệp và kẻ tác nghiệp

Hai tướng hòa hợp ấy

Biết tướng, vô tướng kia

Đấy là người tinh tấn.

Nơi các giới hòa hợp

Các giới tánh sai biệt

Biết nó thường bình đẳng

Đây là người tinh tấn.

Tướng nhân quả hệ thuộc

Tất cả đều biết được

Nơi các duyên pháp ấy

Mặc giáp như lý trụ.

Biết được pháp xuất thế

Nơi các pháp thế gian

Không có chút trái nhau

Trụ bình đẳng như vậy.

Cũng biết pháp thế gian

Nơi các pháp xuất thế

Cũng không chút trái nhau

Trụ bình đẳng như vậy.

Thế gian chỗ nên làm

Tất cả các tướng ấn

Tùy thuận hay quan sát

Trụ bình đẳng biết khắp.

Hay dùng một pháp môn

Biết rõ các pháp môn

Cũng dùng các pháp môn

Biết rõ một pháp môn.

Chẳng dùng một pháp môn

Thân cận các pháp môn

Chẳng dùng các pháp môn

Thân cận một pháp môn.

Trong tất cả pháp môn

Bình đẳng khắp thanh tịnh

Nơi pháp không dị tướng

Đây là người Quan sát.

Nơi các pháp ngôn giáo

Mà hay bình đẳng nói

Thường trụ tánh bình đẳng

Đây là người Quan sát.

Nơi các pháp ngôn giáo

Như lý hay thấy biết

Bèn được khéo tương ưng

Đây là bậc Phương tiện.

Chẳng phát khởi tránh luận

Chẳng làm duyên tránh luận

Tất cả chẳng trái nhau

Đây là bậc Tương ưng.

Thường khởi phát vô tránh

Vô tránh được tương ưng

Bình đẳng chẳng trái nhau

Đây là bậc Trí tuệ.

Ở trong pháp lý thể

Dứt hẳn các tranh luận

Mặc giáp như lý tu

Đây là bậc Dũng mãnh.

Khắp quan sát như vậy

Thuần một không trái cãi

Được ở trong pháp hội

Khen nói pháp vô thượng

Các Bồ-tát như vậy

Thành tựu tất cả pháp.

Đại hải ấn Tam-muội

Đây là bậc Chánh niệm.

Siêng tu tập như vậy

Thuần một không trái cãi

Dứt tranh luận tương ưng

Thành tựu Tam-muội ấy.

Như lý mà an trụ

Hay biết thuyết bí mật

Biết ngã và ngã mạn

Dứt cao mạn, kiêu căng.

Trong ngôn giáo quyết định

Thành tựu phương tiện khéo

Cũng biết danh sai biệt

Đây là bậc Có trí.

Trong các pháp lý thể

Như lý siêng tu tập

Hay thấy các pháp môn

Đây là bậc Thấy pháp.

Siêng tu tập như vậy

Hay biết tất cả pháp

Pháp gì cùng tương ưng

Pháp gì chẳng tương ưng.

Trong tất cả các pháp

Người niệm nghiệp thanh tịnh

Được ở nghĩa quyết định

Mà được phương tiện khéo.

Trong tất cả các pháp

Người tinh tấn tư duy

Biết rõ tất cả pháp

Mới được Tam-muội ấy.

Đức Phật dạy tiếp:

–Lại nữa, này Vô Biên Tuệ! Ở trong pháp ấy, các Đại Bồ-tát siêng tu tập lại có pháp năng nhiếp Tam-muội. Lắng nghe, lắng nghe! Ông phải khéo suy nghĩ. Ta sẽ giải thuyết cho.

Đại Bồ-tát Vô Biên Tuệ bạch:

–Vâng! Bạch Thế Tôn! Con xin muốn được nghe.

Đức Phật dạy:

–Này Vô Biên Tuệ! Các Đại Bồ-tát có môn pháp quang minh có thể sinh ra các pháp lý thể phương tiện thiện xảo, cũng hay sinh ra tất cả pháp ấn, hay nhập môn tất cả pháp ấn. Nơi tất cả pháp chỗ đáng được làm thì có thể biết có thể vào. Nơi pháp quang minh có thể được có thể nói. Dùng pháp quang minh tùy thuận thẳng vào môn chư pháp cú.

Gì gọi là môn pháp quang minh mà có thể sinh ra thiện xảo quang minh? Đó là hay biết rõ giáo môn dị danh, giáo môn bí mật, sự môn dị danh, sự môn nhiếp thủ, các môn sai biệt.

Thế nào ở nơi đó mà được biết rõ thì có thể sinh ra môn Tam-muội, môn tất cả pháp giới lý thể, nhập vào nơi một nghĩa có thể tùy theo biết rõ các pháp quang minh.

Này Vô Biên Tuệ! Nơi các pháp lý thể phương tiện thiện xảo thậm thâm ấy, các Đại Bồ-tát hoặc hiện nay tu hành, hoặc sẽ tu hành, hoặc hiện nay cầu, hoặc sẽ cầu, nghe pháp môn ấy dùng chút ít gia hạnh được đại quang minh nhập vào các pháp môn. Từ pháp môn ấy lại phát khởi quang minh. Dùng quang minh ấy tùy theo pháp môn nào, tùy theo sở hành nào đáng vào đáng làm? Như pháp môn ấy, dùng sức Tam-muội quan sát các pháp môn, nơi môn Tam-muội xuất sinh trí tuệ mà có thể biết rõ lý thể như thật. Vì sức Tam-muội, vì quan sát pháp môn, vì sinh trí tuệ, dùng môn Tam-muội biết

rõ pháp giới an trụ thiện phương tiện hay phát khởi quang minh tất cả pháp môn, được tất cả pháp hải ấn Tam-muội.

Này Vô Biên Tuệ! Thế nào là pháp môn? Đó là ấn chữ A, ấn tất cả pháp vô minh làm ra. Công hạnh được viên mãn, chữ A làm đầu.

Vì ngăn dứt vô minh không có sở tác, nên các Đại Bồ-tát phải nhập vào ấn môn vô tướng.

Dùng ấn chữ Ả, ấn tất cả pháp, nghiệp dị thục quả, nghiệp chỗ làm ra, nghiệp quả hòa hợp, vì biết rõ nghiệp quả hòa hợp duyên, nên các Đại Bồ-tát phải nhập vào ấn môn vô duyên không nghiệp, không quả, không hòa hợp.

Dùng ấn Các hành ấn tất cả pháp, vì phát khởi tất cả pháp trí quang minh nơi các thứ nghiệp, nghiệp chỗ làm ra, nên các Đại Bồ-tát phải nhập vào ấn môn tất cả các hành thiện xảo, dùng ấn chữ Nả ấn tất cả pháp.

Dùng chữ Ma trợ giúp hiển bày danh ngôn, cùng các thứ pháp mà làm tương ưng. Vì biết rõ Nả và Mạ trợ giúp lẫn nhau nên các Đại Bồ-tát phải nhập vào ấn môn không hòa hợp, không hỗ trợ, không danh tánh.

Dùng ấn Vô biên ấn tất cả pháp, tất cả phân biệt là chẳng thể nắm bắt. Vì rời phân biệt, nên các Đại Bồ-tát phải nhập vào ấn môn không phân biệt.

Dùng ấn Vô tế ấn tất cả pháp tế chẳng hòa hợp. Vì tận nơi tế, nên các Đại Bồ-tát phải nhập vào ấn môn không tầm, không tứ, không ngôn thuyết.

Dùng ấn Không các thứ tự tánh ấn tất cả pháp. Vì dùng tướng khởi tác của một tự tánh dứt trừ các thứ tự tánh tưởng, nên các Đại Bồ-tát phải nhập vào ấn môn chủng chủng tự tánh.

Dùng ấn Muốn tương ưng hòa hợp ấn tất cả pháp. Vì hiện khởi hữu vi các công hạnh viên mãn ly dục tịch tĩnh không hòa hợp, nên các Đại Bồ-tát phải nhập vào ấn môn trí tận tham dục thấy không hòa hợp.

Này Vô Biên Tuệ! Đó là ấn môn Đại Bồ-tát ấn tất cả pháp. Do

ấn môn này mà phải nhập vào trong tất cả pháp.

Này Vô Biên Tuệ! Lại còn có môn không chướng ngại, môn không hòa hợp mà các Đại Bồ-tát phải tùy theo ngộ nhập.

Thế nào là môn không chướng ngại, môn không hòa hợp? Dùng hư không ấn ấn tất cả pháp, nên các Đại Bồ-tát phải nhập vào ấn môn không chấp trước.

Dùng ấn Không nhàn ấn tất cả pháp, nên các Đại Bồ-tát phải nhập vào ấn môn không hai.

Dùng ấn Tịch tĩnh ấn tất cả pháp, nên các Đại Bồ-tát phải nhập vào ấn môn chỉ tức.

Dùng ấn Vô môn ấn tất cả pháp, nên các Đại Bồ-tát phải nhập vào ấn môn bất động.

Dùng ấn Vô xứ ấn tất cả pháp, nên các Đại Bồ-tát phải nhập vào ấn môn không nhiễm.

Dùng ấn Tánh không ấn tất cả pháp, nên các Đại Bồ-tát phải nhập vào ấn môn vô đắc.

Dùng ấn Vô tướng ấn tất cả pháp, nên các Đại Bồ-tát phải nhập vào ấn môn thiện xảo tu tập phương tiện.

Dùng ấn Vô nguyện ấn tất cả pháp, nên các Đại Bồ-tát phải nhập vào ấn môn thiện tịch tĩnh nguyện quang minh.

Dùng ấn Vô tham ấn tất cả pháp, nên các Đại Bồ-tát phải nhập vào ấn môn khắp biết phân biệt như thật.

Dùng ấn Vô sinh ấn tất cả pháp, nên các Đại Bồ-tát phải nhập vào ấn môn sinh chánh trí thấy vô sinh.

Dùng ấn Tịch diệt ấn tất cả pháp, nên các Đại Bồ-tát phải nhập vào ấn môn ly uẩn.

Dùng ấn Tận tướng ấn tất cả pháp, nên các Đại Bồ-tát phải nhập vào ấn môn sinh tận.

Dùng ấn Pháp giới ấn tất cả pháp, nên các Đại Bồ-tát phải nhập vào ấn môn hiển hiện pháp giới thiện xảo.

Dùng ấn Vô niệm ấn tất cả pháp, nên các Đại Bồ-tát phải nhập vào ấn môn thật không phân biệt bình đẳng.

Dùng ấn Ly tánh ấn tất cả pháp, nên các Đại Bồ-tát phải nhập

vào ấn môn biết khắp tất cả tự tánh.

Dùng ấn Niết-bàn ấn tất cả pháp, nên các Đại Bồ-tát phải nhập vào ấn môn như thật tịch tĩnh thuận diệt.

Này Vô Biên Tuệ! Đó là các Đại Bồ-tát ở nơi môn tất cả pháp không chướng ngại, môn chẳng hòa hợp, môn vượt qua tất cả đoạn kiến thường kiến, môn vô biên tế, môn tiền hậu tế, vì yếm ly, vì tịch diệt, vì chỉ tức, vì thanh lương.

Các Đại Bồ-tát ở nơi ấn môn tất cả pháp ấy tùy học, tùy nhập. Vì khéo tu hành các pháp môn ấy mà được tất cả pháp hải ấn Tam-muội. Tam-muội ấy tương ưng với lý như thật, có thể nhiếp trí chư pháp thiện phương tiện. Vì thế nên với ấn môn ấy, các Đại Bồ-tát phải khéo tu hành, an trụ nơi tất cả pháp hải ấn Tam-muội quan sát tất cả pháp mà có thể sinh ra vô lượng, vô biên ánh sáng đại pháp.

Này Vô Biên Tuệ! Ví như biển lớn, nước nhiều vô lượng, không ai có thể lường được dung lượng ấy. Tất cả pháp cũng như vậy, trọn không có ai đo lường được.

Lại như biển lớn, tất cả các dòng nước đều chảy vào trong ấy. Tất cả các pháp vào trong pháp ấn cũng như vậy. Thế nên gọi là hải ấn, ấn tất cả pháp đều vào trong các pháp hải ấn, ở trong ấn ấy thấy tất cả pháp đồng pháp ấn.

Lại như Rồng chúa và các chúng rồng, các thân chúng to lớn có được biển lớn vào được biển lớn, nơi biển lớn ấy dùng làm chỗ ở. Cũng vậy, các Đại Bồ-tát ở nơi vô lượng trăm ngàn kiếp khéo tu các công hạnh mới nhập được ấn môn Tam-muội ấy, dùng ấn môn ấy làm trụ xứ, vì muốn chứng được các Phật pháp, vì khéo viên mãn Nhất thiết trí nên thành tựu các pháp ấn môn như vậy.

Lúc chuyên cần tu học pháp môn ấy, chư Đại Bồ-tát có thể tu học tất cả pháp môn và thấy tất cả pháp môn. Vì ở tại pháp môn ấy nên có thể phát khởi ánh sáng các pháp, vào trong biển tất cả pháp. Vì thế nên pháp ấy gọi là tất cả pháp hải ấn Tam-muội.

Lại như biển lớn là chỗ chứa họp những trân báu lớn. Cũng vậy, Tam-muội ấy là chỗ chứa họp tất cả pháp và pháp thiện xảo.

Này Vô Biên Tuệ! Nếu có chúng sinh nào vì được tri kiến vô

thượng của Phật, với Tam-muội ấy hoặc đã cầu, hoặc sẽ cầu, hoặc hiện nay cầu, thì người ấy có thể cầu trí tuệ nhất thiết pháp hải viên mãn. Do nghĩa ấy nên ta đem pháp ấn ấy phó chúc cho ông.

Đời mạt pháp năm trăm năm sau, lúc chánh pháp diệt, ông dùng pháp ấn ấy để ấn các chúng sinh. Vì chúng sinh nào được pháp ấn ấy ấn cho thì đều được không thoái chuyển nơi Vô thượng Bồ-đề, thành tựu Phật pháp, chóng ngồi đạo tràng chuyển pháp luân vô thượng nối thạnh giống Phật, tùy thuận an trụ nơi Bậc Nhất Thiết Trí, có thể ở nơi Đại Bát-niết-bàn Bát-niết-bàn vô thượng mà Bát-niết-bàn, khiến hàng trời, người thọ trì chánh pháp.

Này Vô Biên Tuệ! Nếu các Đại Bồ-tát muốn nhiếp lấy vô lượng công đức thù thắng như vậy, thì ở nơi pháp thậm thâm ấy phải chuyên cần ưa thích và không phóng dật.

Lại nữa, này Vô Biên Tuệ! Ta nhớ thuở xưa quá vô lượng a-tăng-kỳ kiếp, lại quá bội số ấy có Đức Phật ra đời hiệu là Siêu Quá Tu-di Quang Vương Như Lai Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Kiếp ấy tên là Thiện trụ. Cõi nước tên là Duyệt ý.

Trong kiếp ấy, chúng sinh thọ mạng chẳng hạn lượng được, an ổn giàu đủ, đều an trụ nơi thiện pháp. Vì thế mà kiếp ấy có tên là Thiện trụ.

Cõi nước ấy rộng rãi nghiêm sức nhiều thứ đẹp lạ, người thấy đều vui hòa đẹp dạ, hương thơm lan khắp mọi nơi. Vì thế nên quốc độ ấy có tên là Duyệt ý.

Trong bốn châu thiên hạ, ba châu đồng rộng tám muôn do-tuần, trong mỗi châu có hai vạn thành. Mỗi thành rộng mười do-tuần.

Chỉ có châu Diêm-phù-đề rộng một câu-chi do-tuần, có tám vạn thành, mỗi thành rộng hai mươi do-tuần, những lâu đài tường rào khắp nơi, các thứ y thọ, vị thọ, hoa thọ, quả thọ, bảo đa-la thọ trang nghiêm thành ấp.

Trong nước ấy lại có tòa đô thành rộng trăm do-tuần, hai muôn khu vườn bao bọc quanh thành. Trong các khu vườn có những đầm ao đầy nước trong mát, hoa đẹp trái ngọt sum suê, hương thơm lan

khắp làm đẹp ý mọi người, chim muông hót kêu hòa nhã.

Thuở ấy Đức Phật Siêu Quá Tu-di Quang Vương ngự trong một khu vườn thuyết pháp cho đại chúng.

Này Vô Biên Tuệ! Đức Siêu Quá Tu-di Quang Vương Như Lai thọ mười tiểu kiếp. Sau khi Đức Phật ấy diệt độ, chánh pháp trụ thế mãn một tiểu kiếp.

Thuở ấy, Đức Phật Siêu Quá Tu-di Quang Vương thuyết pháp bốn hội. Mỗi pháp hội các chúng Thanh văn trụ bậc Hữu học đều có năm trăm câu-chi na-do-tha. Chúng A-la-hán và các Bồ-tát đều có năm mươi câu-chi na-do-tha.

Đức Như Lai ấy có hai vị Bồ-tát tên Dũng Mãnh Quân và Dũng Mãnh Lực. Hai vị Bồ-tát ấy đầy đủ thần thông, được Vô sinh nhẫn. Hai vị tiến tới bạch Đức Phật ấy:

–Bạch Thế Tôn! Dùng những pháp gì để thành tựu tất cả pháp hải ấn Tam-muội của Đại Bồ-tát?

Đức Phật ấy đem cú môn này mà rộng tuyên thuyết. Lúc nói pháp ấy, có mười ngàn Bồ-tát được Vô sinh nhẫn. Hai vị Bồ-tát Dũng Mãnh Quân và Dũng Mãnh Lực chứng tất cả pháp hải ấn Tam-muội và chứng tất cả Tam-muội của Bồ-tát. Do chứng như vậy, hai vị Bồ-tát ấy có thể ở trong tất cả Phật độ hiển hiện thần thông biến hóa, phóng ánh sáng lớn, phát diệu âm thanh tịnh thuyết pháp cho chúng sinh và thành thục được tám câu-chi người hướng đến Vô thượng Bồ-đề.

Đức Siêu Quá Tu-di Quang Vương Như Lai thọ ký cho hai vị Bồ-tát ấy quá một trăm kiếp đều sẽ thành Phật. Trong trăm kiếp ấy, mỗi mỗi kiếp đều cúng dường phụng thờ năm trăm Như Lai. Nơi chánh pháp của chư Như Lai ấy, sơ thời, trung thời và hậu thời đều có thể thọ trì làm lợi ích lớn cho chúng sinh. Trong thời gian ấy thường nhất tâm bất loạn, mỗi đời đều thọ hóa sinh, chẳng thoái thất Tam-muội thần biến thuyết pháp độ các chúng sinh.

Quá trăm kiếp, hai vị Bồ-tát ấy lại gặp Đức Vô Biên Công Đức Như Lai, cúng dường thân cận, khéo hay du hý vô lượng Tam-muội thần biến giải thoát. Ở chỗ Đức Vô Biên Như Lai, hai vị Bồ-tát ấy có tên Ly Ưu và Thiện Trụ, theo Đức Như Lai chuyển chánh pháp

luân, giáo hóa vô lượng, vô số chúng sinh cho an trụ bậc Tam thừa. Đức Như Lai ấy lại thọ ký rằng: “Sau khi ta diệt độ, Ly Ưu sẽ chứng Vô thượng Bồ-đề, hiệu là Vô Biên Biện Tài Như Lai. Sau khi Đức Như Lai này diệt dộ, Thiện Trụ sẽ chứng Vô thượng Bồ-đề hiệu là Tối Thắng Quang Minh Như Lai. Hai Đức Như Lai ấy đồng thọ một kiếp. Cõi nước chứa họp vô lượng công đức.”

Này Vô Biên Tuệ! Nếu các Đại Bồ-tát vì tất cả pháp hải ấn Tam-muội thì phải phát lòng ưa thích, khởi đại tinh tấn chẳng tiếc thân mạng, dùng chẳng phóng dật để tu hành.

Lúc đó, trong đại chúng lại có Đại Bồ-tát tên là Tuệ Nghĩa rời chỗ ngồi tiến lên bạch:

–Bạch Thế Tôn! Rất là hy hữu! Thế Tôn vì muốn các Đại Bồ-tát được tất cả pháp trí thiện xảo và được Nhất thiết trí của Như Lai, mà nói tất cả pháp hải ấn Tam-muội.

Bạch Thế Tôn! Nếu Đại Bồ-tát được tất cả pháp hải ấn Tam-muội thì quyết định sẽ được chư pháp lý thể phương tiện thiện xảo, mau đến đạo tràng dùng biển lớn vô biên công đức ấy mà hướng đến Vô thượng Bồ-đề, thường thấy chư Phật siêng tu chánh pháp cùng tăng đồng hàng. Có thể tiêu được sự cúng dường Như Lai Tối Thượng, vượt qua bậc Thanh văn, Bích-chi-phật.

Đức Thế Tôn bảo Đại Bồ-tát Tuệ Nghĩa:

–Đúng như lời ông nói. Này Tuệ Nghĩa! Các Đại Bồ-tát được tất cả pháp hải ấn Tam-muội thì được vô lượng công đức thù thắng. Nếu an trụ ở tất cả pháp hải ấn Tam-muội, thì có thể dùng chư pháp lý thể thiện xảo phương tiện quyết định hướng đến Vô thượng Bồ-đề.

Này Tuệ Nghĩa! Ví như núi Tu-di vương do các chất báu hợp thành, mọc lên từ biển lớn, cao tám muôn bốn ngàn do-tuần đứng sừng sững chói sáng. Cũng vậy, các Đại Bồ-tát do Tam-muội ấy khéo hướng đến phát xuất từ biển lớn tất cả tạng pháp sáng che tất cả, an trụ vô thượng, trong trời, người thế gian rất sáng ngời rực rỡ.

Lại như mặt trăng tròn sáng, tinh tú bao quanh. Cũng vậy, các Đại Bồ-tát có thể ở trong tất cả đại chúng trời, người thế gian làm ánh sáng lớn.

Này Tuệ Nghĩa! Ông xem pháp ấy có ai là chẳng ưa thích,

chẳng phát khởi tinh tấn mà lại phóng dật? Chỉ trừ những chúng sinh hạ liệt phước bạc. Nếu các chúng sinh có đại trí tuệ thì có thể thành tựu pháp rộng lớn ấy. Pháp rộng lớn ấy đầy đủ công đức, được các Đại Bồ-tát nhiếp thủ như ta đã nói. Nếu có thể nhiếp thủ được pháp tài rộng lớn ấy thì được sự thị vệ của hàng trời, người và sự hộ niệm của mười phương chư Phật, các Đại Bồ-tát.

Đức Thế Tôn bảo Đại Bồ-tát Vô Biên Tuệ:

–Này Vô Biên Tuệ! Nếu siêng tu học pháp ấy, các Đại Bồ-tát có thể làm lợi ích lớn cho chúng sinh, trừ hết tất cả sự nghi hoặc, giải tất cả kết sử, dứt bỏ các tập khí, đoạn trừ các phiền não, vượt những tham ái, qua khỏi biển sinh tử, diệt hẳn tối tăm, rời hẳn kinh sợ, mau dùng thiện xảo biết được tâm của tất cả chúng sinh. Nói lời ấy xong, Đức Thế Tôn phóng ánh sáng lớn. Ánh sáng ấy chiếu khắp vô số thế giới, sáng hơn cả ánh sáng của tất cả mặt trời, mặt trăng.

Phóng ánh sáng ấy rồi, Đức Phật lại dạy:

–Này Vô Biên Tuệ! Các Đại Bồ-tát nếu có thể siêng tu hải ấn Tam-muội, cũng hiện đại thần biến, phóng ánh sáng lớn, làm Đại sư tử hống diễn thuyết pháp ấy, vượt qua khỏi ba cõi, làm đại chiếu minh như ta ngày nay không khác.

Đại Bồ-tát Vô Biên Tuệ bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Ngưỡng mong Đức Như Lai gia trì pháp ấy. Đời mạt pháp, nếu có chúng sinh nào nghe tên pháp ấy sẽ được vô lượng, vô biên công đức.

Bấy giờ vì muốn gia trì pháp môn ấy, Đức Thế Tôn lại phóng quang minh, lấy một ngón tay làm chấn động khắp cõi đại thiên khiến các chúng sinh được đại an lạc. Liền đó trong pháp hội, hàng Trời, Rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già rải hoa trời, y trời. Các kỹ nhạc trời đồng thời hòa tấu. Vô lượng chư Thiên tay cầm y trời phất phới đầy trong hư không đồng thanh xướng rằng:

–Lạ thay, lạ thay! Cảnh giới chư Phật chẳng thể nghĩ bàn. Nếu có ai thọ trì pháp ấy thì kham thọ sự cung kính lễ lạy của tất cả chúng sinh.

Bấy giờ Đức Thế Tôn lại bảo Đại Bồ-tát Vô Biên Tuệ:

–Này Vô Biên Tuệ! Thời kỳ mạt thế, chúng sinh bạc phước chẳng được nghe giáp trụ trang nghiêm và Tam-muội trang nghiêm ấy. Nếu có chúng sinh nào có phương tiện khéo léo nhiếp đại tư lương mới được nghe.

Nếu ở nơi pháp ấy, ai siêng tu hành thì được ba đời chư Phật Thế Tôn nhiếp thọ.

Này Vô Biên Tuệ! Thời kỳ đầy dẫy sự sợ hãi trong đời mạt pháp, pháp môn này ta phó chúc cho các ông. Ta ở trong vô số câu-chi na-do-tha kiếp chứa họp các tạng pháp bảo vô thượng đầy đủ công đức vô biên an lạc, hiện nay các ông đều đã được, tất cả khổ uẩn các ông đều đã xả bỏ. Các ông dùng biển lớn vô biên công đức để chóng đến Vô thượng Bồ-đề.

Đại Bồ-tát Vô Biên Tuệ cùng năm trăm Đại Bồ-tát và các cư sĩ do thương chủ Hiền Hộ làm dẫn đầu cùng đảnh lễ chân Đức Phật, bạch rằng:

–Bạch Thế Tôn! Chúng con tùy theo năng lực mà thọ trì pháp đại Bồ-đề của Đức Như Lai để làm lợi ích lớn cho các chúng sinh đời mạt pháp.

Các Đại Bồ-tát đều rời chỗ ngồi đem những hoa đẹp rải trên Đức Phật, cởi diệu y trên thân dâng lên cúng dường mà bạch rằng:

–Bạch Thế Tôn! Chúng con đem căn lành này hồi hướng cho tất cả chúng sinh. Nguyện cho tất cả chúng sinh đều được viên mãn pháp phần Bồ-đề, thành tựu Nhất thiết chủng trí của Như Lai. Nguyện cho chúng sinh đời mạt pháp đều thành tựu tất cả căn lành.

Lúc ấy, vì muốn tất cả Đại Bồ-tát hoan hỷ, Đức Thế Tôn nói kệ rằng:

Vì tất cả chúng sinh

Phát khởi lợi ích lớn

Trì pháp Phật Bồ-đề

Pháp vương sư tử hống.

Trong đời mạt pháp sau

Nếu những người cầu pháp

Nghe pháp rộng lớn ấy

Tất cả được an lạc.

Như ta đã từng nói

Nếu người thấy pháp ấy

Nghe được Khế kinh ấy

Thì được tùy ý thích.

Nếu người có trí tuệ

Tu tập phương tiện khéo

Nghe pháp tối thượng ấy

Thân tâm rất vui mừng.

Nếu ở pháp hội này

Hiện tiền thấy ta nói

Được nghe pháp ấy rồi

Khéo có thể ưa thích.

Trong đời mạt pháp sau

Sinh phước lớn cho ông

Vô số, vô biên lượng

Rộng lớn không ngằn mé.

Trong đời mạt pháp sau

Nếu ai thọ trì được

Pháp của Pháp vương nói

Được Đức Phật nhiếp thọ.

Trong đời mạt pháp sau

Trì pháp Phật Bồ-đề

Chính là người tối hậu

Trì pháp vô lượng Phật.

Lúc Đức Thế Tôn nói pháp ấy rồi, có vô lượng Bồ-tát được Vô sinh nhẫn, vô lượng chúng sinh thành thục căn lành.

Đại Bồ-tát Vô Biên Tuệ và các Đại Bồ-tát, tất cả thế gian, Trời, Người, A-tu-la… nghe lời dạy của Đức Phật đều rất vui mừng tín thọ phụng hành.

❧

Kinh Đại Bảo Tích - Quyển 26 - Pháp hội 8: Pháp Giới Thể Tánh Vô Phân Biệt (Phần 1)

KINH ĐẠI BẢO TÍCH

QUYỂN 26

Hán dịch: Đời Lương, Tam tạng Pháp sư Mạn-đà-la.

Pháp hội 8: PHÁP GIỚI THỂ TÁNH VÔ PHÂN BIỆT (Phần 1)

Tôi nghe như vầy:

Một thời Đức Phật ở tại nước Xá-vệ trong vườn Kỳ-thọ Cấp cô độc cùng với tám ngàn vị đại Tỳ-kheo. Có một muôn hai ngàn Đại Bồ-tát từ vô lượng cõi Phật đến. Lại có ba muôn hai ngàn vị Thiên tử, tất cả đều hướng về Đại thừa.

Trong đại chúng ấy có Đại Bồ-tát tên là Văn-thù-sư-lợi Đồng tử và vị Thiên tử tên là Bảo Thượng.

Lúc ấy Thiên tử Bảo Thượng suy nghĩ: “Hôm nay nếu Đức Thế Tôn bảo Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi thuyết pháp, làm cho cung ma đều tối tăm mất cả oai đức, khiến ma Ba-tuần lo sầu khiến chúng ma khéo điều phục, những kẻ tăng thượng mạn thì phá trừ tăng Thượng mạn, người tự ghi nhớ sở đắc khéo tu hành thì được quả Sa-môn, người đã được quả lại càng tăng thượng, khiến chủng tử Phật, Pháp và Tăng nối luôn chẳng dứt, khiến nhiều chúng sinh phát tâm Bồ-đề làm cho Bồ-đề của Đức Như Lai chứa nhóm từ vô lượng a-tăng-kỳ kiếp được còn lâu. Lúc Đức Như Lai tại thế hoặc sau khi diệt độ thường được nghe pháp ấy tùy theo thừa của họ hướng tới chóng được diệt độ.”

Biết tâm niệm của Thiên tử Bảo Thượng, Đức Thế Tôn bảo Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi:

–Văn-thù-sư-lợi! Ở trong đại chúng này, ông nên tuyên nói một ít pháp. Nay trong đại chúng này muốn được nghe pháp nơi ông.

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Con nên nói pháp gì?

Đức Phật dạy:

–Ông nên nói về pháp giới thể tánh nhân duyên.

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi bạch:

–Bạch Thế Tôn! Tất cả pháp giới là pháp giới thể tánh. Ra ngoài pháp giới không có được nghe. Sao Thế Tôn bảo nhân nơi pháp giới mà nói pháp?

Đức Phật dạy:

–Này Văn-thù-sư-lợi! Chúng sinh kiêu mạn nếu nghe pháp ấy tất sinh lòng kinh quái.

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi bạch:

–Bạch Thế Tôn! Thể tánh pháp giới không có kinh quái. Sự kinh quái ấy tức là thể tánh pháp giới.

Xá-lợi-phất hỏi Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi:

–Thưa Tôn giả Văn-thù-sư-lợi! Nếu tất cả pháp đều là thể tánh pháp giới thì chúng sinh chỗ nào có ô nhiễm, có thanh tịnh, vì thể tánh pháp giới không có nhiễm tịnh?

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi nói:

–Thưa Đại đức Xá-lợi-phất! Các chúng sinh ấy thân kiến điên đảo chấp ngã và ngã sở. Hàng phàm phu ấy phát khởi ngã tưởng, chấp trước ngã tưởng và chấp trước tha tưởng mà phát khởi tâm và tâm sở. Những tâm và tâm sở ấy tạo tác các nghiệp thiện hoặc các nghiệp bất thiện. Do hành nghiệp ấy làm nhân mà các chúng sinh ấy có được quả báo. Nếu đã có sinh thì có nhiễm ô. Chính nhiễm ô ấy là thể tánh pháp giới.

Thưa Đại đức Xá-lợi-phất! Nếu biết nhiễm ô là thể tánh pháp giới thì gọi là bạch tịnh. Nhưng nơi Đệ nhất nghĩa không có nhiễm ô, không có hoặc pháp nhiễm hoặc pháp tịnh.

Lúc Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi nói pháp ấy có năm trăm Tỳ-kheo dứt hết phiền não, được tâm vô lậu.

Xá-lợi-phất nói với Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi:

–Pháp giới được nói ấy không có sai lầm. Bồ-tát nói pháp ấy

rồi có hơn trăm Tỳ-kheo đều dứt phiền não, được tâm vô lậu.

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi nói:

–Thưa Đại đức Xá-lợi-phất! Pháp giới ấy, có phải trước kia bị trói buộc mà nay được giải thoát chăng? Xá-lợi-phất nói:

–Thưa Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi! Pháp giới ấy chẳng phải trước bị trói buộc mà nay được giải thoát.

Văn-thù-sư-lợi nói:

–Thưa Đại đức Xá-lợi-phất! Chư Tỳ-kheo ấy, nay ở chỗ nào tâm được giải thoát? Xá-lợi-phất nói:

–Thưa Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi! Hàng Thanh văn điều phục như vậy rất đông, đều dứt phiền não được tâm giải thoát.

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi nói:

–Thưa Đại đức Xá-lợi-phất! Đại đức có phải là đệ tử Thanh văn của Đức Phật chăng? Xá-lợi-phất nói:

–Đúng như vậy! Tôi là đệ tử Thanh văn của Đức Phật.

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi nói:

–Thưa Đại đức Xá-lợi-phất! Có phải Đại đức dứt phiền não mà được tâm vô lậu giải thoát chăng? Xá-lợi-phất nói:

–Tôi được tâm vô lậu giải thoát.

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi nói:

–Thưa Đại đức Xá-lợi-phất! Đại đức dùng những tâm nào để được giải thoát? Là tâm quá khứ, tâm vị lai hay tâm hiện tại?

Thưa Đại đức! Tâm quá khứ đã diệt, tâm vị lai chưa đến, tâm hiện tại chẳng an trụ. Đại đức dùng tâm nào để được giải thoát? Xá-lợi-phất nói:

–Thưa Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi! Chẳng phải tâm quá khứ được giải thoát, chẳng phải tâm vị lai, tâm hiện tại được giải thoát.

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi nói:

–Thưa Đại đức! Sao lại nói tâm được giải thoát?

Xá-lợi-phất nói:

–Thưa Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi! Ở nơi Thế đế mà nói là tâm được giải thoát. Trong Đệ nhất nghĩa đều không có tâm trói buộc, tâm giải thoát.

Văn-thù-sư-lợi nói:

–Thưa Đại đức Xá-lợi-phất! Có phải Đại đức muốn khiến thể tánh pháp giới có Thế đế và Đệ nhất nghĩa đế chăng?

Xá-lợi-phất nói:

–Thưa Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi! Thể tánh pháp giới không có Thế đế và Đệ nhất nghĩa đế.

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi nói:

–Thưa Đại đức! Sao Đại đức nói ở nơi Thế đế tâm được giải thoát. Xá-lợi-phất nói:

–Thưa Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi! Phải chăng không có tâm được giải thoát?

Văn-thù-sư-lợi nói:

–Thưa Đại đức Xá-lợi-phất! Nếu tâm có trong, ngoài và giữa thì có được giải thoát. Nhưng tâm không có trong, ngoài và giữa nên không có trói buộc và giải thoát.

Lúc đó trong đại chúng có hai trăm Tỳ-kheo nghe lời của Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi nói liền rời chỗ ngồi nói:

–Nếu không có giải thoát, không có tâm giải thoát, sao chúng tôi lại xuất gia tu hành? Nếu không có xuất thế sao lại phải tu hành?

Nói thô ngữ ấy xong, hai trăm Tỳ-kheo bỏ chúng mà đi.

Muốn điều phục nhóm Tỳ-kheo ấy, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi hóa ra một Tỳ-kheo đón trước đường. Nhóm Tỳ-kheo ấy đến chỗ hóa Tỳ-kheo hỏi:

–Đại đức từ đâu đến đây?

Hóa Tỳ-kheo nói:

–Thưa chư Đại đức! Tôi ở nơi chỗ nói của Bồ-tát Văn-thù-sư-

lợi không hiểu, không biết, chẳng tin, chẳng hướng.Vì thế nên tôi bỏ chúng mà đi đến đây.

Nhóm Tỳ-kheo ấy nói:

–Chúng tôi cũng vậy! Vì chẳng hiểu, chẳng biết, chẳng tin, chẳng hướng nên chúng tôi bỏ chúng mà đi đến đây. Hóa Tỳ-kheo hỏi:

–Chư Đại đức ở trong chỗ nói của Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi có chỗ nào không thích hợp, trái nghịch ý các vị mà các vị bỏ đi?

Nhóm Tỳ-kheo ấy nói:

–Thưa Đại đức! Vì Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi nói không có hướng quả, không có chứng quả lại không có giải thoát. Chúng tôi tự nghĩ nếu không có hướng quả, không có chứng quả, không có giải thoát thì có nghĩa gì để chúng tôi tu hành phạm hạnh, nếu không có xuất thế cớ chi lại tu hành? Vì nghĩ như vậy mà chúng tôi bỏ đi. Hóa Tỳ-kheo hỏi:

–Có phải vì không hiểu, vì phỉ báng, vì mắng nhiếc mà chư Đại đức bỏ đi chăng?

Nhóm Tỳ-kheo ấy nói:

–Thưa Đại đức! Chúng tôi không có phỉ báng mắng nhiếc. Chỉ vì chẳng thấy giải thoát mà chúng tôi bỏ đi.

Hóa Tỳ-kheo liền khen ngợi:

–Lành thay! Lành thay! Thưa chư Đại đức! Nay chúng ta nên cùng nhau suy luận. Nếu chẳng phải mắng nhiếc thì chẳng phải tranh tụng. Chẳng phải tranh tụng là pháp Đệ nhất nghĩa Sa-môn.

Tâm của chư Đại đức là tướng dạng gì? Là màu xanh, vàng, đỏ, trắng hay màu tím, màu pha lê? Là thật, là chẳng thật? Là thường, là vô thường? Là sắc, là phi sắc?

Nhóm Tỳ-kheo ấy nói:

–Thưa Đại đức! Tâm chẳng phải sắc, chẳng thấy được, không có hình bóng cũng không có xúc đối, không nơi chỗ, không chỉ bày. Hóa Tỳ-kheo nói:

–Thưa chư Đại đức! Tâm đã chẳng phải sắc, không thấy được, không có hình bóng cũng không xúc đối, không nơi chỗ, không chỉ

bày. Nhưng tâm ấy ở trong, ở ngoài hay ở chính giữa của trong ngoài ư?

Nhóm Tỳ-kheo ấy nói:

–Không phải vậy!

Hóa Tỳ-kheo nói:

–Thưa chư Đại đức! Tâm các vị đã không hình sắc, không có xúc đối, không nơi chỗ, không chỉ bày, chẳng phải ở trong, ngoài và chính giữa, mà nó có chánh thành tựu không?

Nhóm Tỳ-kheo ấy nói:

–Không phải vậy.

Hóa Tỳ-kheo nói:

–Thưa chư Đại đức! Nếu tâm chẳng thật, không thành tựu, thì thế nào giải thoát?

Nhóm Tỳ-kheo ấy nói:

–Chẳng phải vậy.

Hóa Tỳ-kheo nói:

–Thưa chư Đại đức! Vì nghĩa ấy nên Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi nói thể tánh pháp giới không có nhiễm tịnh.

Thưa chư Đại đức! Vì các vị là phàm phu điên đảo chấp ngã và ngã sở mà phát khởi tâm, đi trong các cảnh giới mà sinh khởi tâm phan duyên. Đây là tất cả những pháp phan duyên sinh diệt, chẳng trụ pháp biến đổi.

Nếu tâm duyên nơi xuất gia thọ giới Cụ túc, tu đạo đắc quả thì thể tánh của tâm ấy rỗng không chẳng có thật, chỉ từ vọng tưởng phát khởi. Nếu là vọng tưởng chẳng thật thì là chẳng sinh, chẳng trụ, chẳng diệt. Nếu đã là chẳng phải sinh, trụ, diệt thì không có trói buộc cũng không có giải thoát, không hướng, không được quả.

Vì nghĩa ấy nên Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi nói thể tánh pháp giới không nhiễm, không tịnh, cũng không hướng, không chứng, không có giải thoát.

Nghe hóa Tỳ-kheo giải bày, nhóm Tỳ-kheo ấy được vô lậu giải thoát. Được giải thoát rồi, nhóm Tỳ-kheo ấy liền trở về chỗ Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi, đều tự cởi y Uất-đa-la-tăng dâng cúng

cho Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi mà thưa:

–Thưa Tôn giả Văn-thù-sư-lợi! Tôn giả khéo thủ hộ chúng tôi. Chúng tôi vì chẳng tin hướng pháp điều phục thậm thâm ấy mà rời lìa bỏ đi.

Tu-bồ-đề hỏi:

–Chư Đại đức! Các vị được những gì, giác ngộ những gì, mà đều tự cởi y Uất-đa-la-tăng để cúng dường Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi?

Nhóm Tỳ-kheo ấy nói:

–Thưa Đại đức Tu-bồ-đề! Nay chúng tôi không được, không giác, nên chúng tôi cúng dường Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi.

Thưa Đại đức Tu-bồ-đề! Trước đây vì có ý tưởng có chỗ đắc nên chúng tôi bỏ chúng mà đi. Nay chúng tôi đã bỏ được ý tưởng có chỗ đắc nên chúng tôi trở lại.

Tu-bồ-đề nói:

–Cớ sao các vị nói như vậy?

Nhóm Tỳ-kheo ấy nói:

–Thưa Đại đức Tu-bồ-đề! Chấp trước nơi danh là lay động ái trước. Nếu người có lay động, có ái trước thì không hướng, không đắc.

Thưa Đại đức Tu-bồ-đề! Nếu không hướng đắc thì ở chỗ ấy có thể dứt được tất cả lay động, ái trước.

Tu-bồ-đề nói:

–Ai điều phục các vị?

Nhóm Tỳ-kheo ấy nói:

–Thưa Đại đức Tu-bồ-đề! Người không có sở đắc, không có sở giác là người điều phục chúng tôi. Người ấy chẳng sinh cũng chẳng diệt độ, chẳng phải thiền định cũng chẳng loạn tâm. Tu-bồ-đề nói.

–Ai điều phục các vị?

Nhóm Tỳ-kheo ấy nói:

–Trưởng lão nên hỏi Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi.

Bấy giờ Tôn giả A-nan hỏi Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi:

–Các vị Tỳ-kheo ấy được ai điều phục?

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi nói:

–Thưa Đại đức A-nan! Người không có các ấm, giới, nhập, cũng chẳng phải phàm phu, chẳng phải Thanh văn, chẳng phải Duyên giác, chẳng phải Bồ-tát, chẳng phải Như Lai, chẳng phải tương ưng với thân, chẳng phải tương ưng với ngữ, chẳng phải tương ưng với ý.

A-nan nói:

–Thưa Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi nói ai vậy?

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi nói:

–Thưa Đại đức A-nan! Nếu Đức Như Lai biến hóa ra hóa nhân, thì hóa nhân ấy có tương ưng chăng?

A-nan nói:

–Thưa Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi! Hóa nhân không có pháp gì để có thể cùng tương ưng hay chẳng tương ưng.

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi nói:

–Thưa Đại đức A-nan! Thể tánh tất cả pháp là hóa.

A-nan nói:

–Theo chỗ Bồ-tát nói, thể tánh tất cả các pháp là hóa?

Văn-thù-sư-lợi nói:

–Thưa Đại đức A-nan! Hóa nhân ấy đã điều phục các Tỳ-kheo ấy. Như hóa nhân điều phục, tất cả Thanh văn cũng như vậy. Điều phục như vậy chính là điều phục. Nếu người chẳng hiểu điều phục như vậy, nên biết đó là người tăng thượng mạn.

A-nan nói:

–Thưa Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi! Tỳ-kheo tăng thượng mạn ấy có thể biết được chăng?

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi nói:

–Thưa Đại đức A-nan! Giới tụ thanh tịnh tức là lay động, nên biết đó là tăng thượng mạn. Định tụ, tuệ tụ, giải thoát tụ và giải thoát tri kiến tụ thanh tịnh tức là lay động, nên biết đó là tăng thượng mạn.

Nếu suy nghĩ tôi được tôi chứng là lay động vọng tưởng, nên

biết đó là tăng thượng mạn.

Kinh sợ thân kiến, cũng không như hư không, nhập Nhất đạo cũng không, lời nói trên đây là chánh thuyết, nên biết đó là tăng thượng mạn.

Nếu Tỳ-kheo nói thân kiến là không cho đến nhập Nhất đạo không, không như vậy là bình đẳng không, nên biết đó là tăng thượng mạn. Vì sao?

Thưa Đại đức A-nan! Thân kiến khác với không, vì khác nên thân kiến tức là không. Nói không cùng với khác, chẳng nói khác tức là không.

Lại nữa, thưa Đại đức A-nan! Nếu có kinh sợ vô minh, có ái hỷ, minh giải thoát, nên biết đó là tăng thượng mạn. Vì sao? Vì nếu có hai tướng thì chẳng phải giải thoát.

Thưa Đại đức A-nan! Nếu có Tỳ-kheo kinh sợ tham, sân, si mà mừng ba giải thoát, sợ bốn điên đảo mà mừng bốn tướng, sợ năm triền cái mà mừng năm Căn, sợ sáu nhập mà mừng sáu phép thần thông, sợ bảy thức trụ mà mừng bảy pháp Trợ đạo, sợ tám tà mà mừng tám Thánh đạo, sợ chiùn chỗ ở của chúng sinh mà mừng chiùn Thứ đệ định, sợ mười bất thiện mà mừng mười vô lậu thiện, sợ hữu vi giới mà mừng pháp vô vi, nên biết đó là kẻ tăng thượng mạn. Vì sao? Vì tất cả thứ ấy đều là lay động, đều là hý luận.

Thưa Đại đức A-nan! Nếu có lay động, nếu có hý luận thì tâm liền tự cao, tự tại nhiếp lấy, dựa theo vọng tưởng, bằng lòng với chỗ thành tựu. Những thứ như vậy gọi là tự tại. Vì tự tại nên sinh ra kiêu mạn.

Tỳ-kheo như vậy thì gọi là có tăng thượng mạn. Vì sao? Thưa Đại đức A-nan! Sao gọi là hữu vi giới không? Đó là đem không vào không. Nên biết Tỳ-kheo ấy có tăng thượng mạn. A-nan hỏi:

–Thưa Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi! Thế nào là Tỳ-kheo không tăng thượng mạn?

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi nói:

–Thưa Đại đức A-nan! Nếu có Tỳ-kheo bên trong tịch tĩnh thì

bên ngoài cũng tịch tĩnh. Tất cả cảnh giới bình đẳng hay chẳng bình đẳng, có hay không, hữu vi hay vô vi đều không có lay động cũng không có vọng tưởng, không chẳng vọng tưởng; không hai không một; không trang nghiêm, không chẳng trang nghiêm; chẳng có hý luận, chẳng chấp trước chỗ thấy biết ban đầu, đối với tất cả pháp đều bình đẳng, cũng không có bình đẳng, không chẳng bình đẳng; không có một pháp có thể làm được bình đẳng, chẳng bình đẳng. Chẳng động, chẳng lay như vậy thì không có vọng tưởng, không chẳng vọng tưởng, lại chẳng chấp trước, cũng chẳng thấy vọng tưởng, huống là hướng đến giải thoát được quả trí chứng, không bao giờ có lay động.

Thưa Đại đức A-nan! Tỳ-kheo như vậy không có tăng thượng mạn cũng không hý luận, xa tướng tự tha, bỏ những ái trước, vì tất cả ái trước chẳng phải ái trước. Rời lìa những phan duyên giác quán tư duy, tư duy giải thoát, giải thoát hướng, không có người nhận lấy, thảy đều là nhân tịch tĩnh, duyên tịch tĩnh. Ngã thân và ngã sở thân ấy qua đến bờ kia, chẳng thấy có pháp gì là giải hướng đoạn và chứng.

Nếu có Tỳ-kheo tu hành như vậy thì không tăng thượng mạn, vì bình đẳng rỗng không. Biết rõ tất cả các pháp bình đẳng không có thượng hạ, hoặc thiện bất thiện, nên làm chẳng nên làm, hữu lậu, vô lậu, thế gian, xuất thế gian, hữu vi, vô vi, những pháp thượng hạ động lay như vậy không gì chẳng phải là vọng tưởng cũng chẳng thấy biết. Các pháp như vậy đều thấy bình đẳng, dụ như hư không.

Thưa Đại đức A-nan! Nếu có Tỳ-kheo hiểu rõ như vậy thì gọi là thiện giải thoát. Tỳ-kheo ấy không tăng thượng mạn.

Vì nghĩa ấy nên Đức Như Lai nói: “Nếu có Tỳ-kheo hiểu rõ các pháp bình đẳng dụ như hư không, nếu động chạm hư không thì không bị chấp trước nơi xúc, pháp của Sa-môn cũng như vậy.

Lúc Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi nói lời trên đây, trong đại chúng có hai trăm Tỳ-kheo đều dứt hết phiền não, được pháp vô lậu giải thoát.

Bấy giờ Thiên tử Bảo Thượng hỏi Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi:

–Thế nào là Bồ-tát không tăng thượng mạn? Xin Bồ-tát cứ như thật mà nói cho.

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi nói:

–Này Thiên tử! Nếu có Bồ-tát, Nhất thiết trí tâm, Vô đẳng đẳng tâm, Tam giới tối thắng tâm, vượt qua các hàng Thanh văn và Duyên giác dùng các cảnh giới ngoài để an trụ tâm, nhưng cũng tu hành tất cả căn lành, vì tăng thượng vì giáo hóa chúng sinh, vì nhiếp lấy chánh pháp để nói cho chúng sinh khác và người khác về Nhất thiết trí tâm, tâm ấy như thật hiểu bản thể bình đẳng, theo đúng như chỗ nghe thể tánh của tâm mình mà hiểu biết thể tánh của tất cả chúng sinh. Vì hiểu biết thể tánh của tất cả các pháp nên hiểu biết thể tánh của tất cả căn lành. Vì hiểu biết thể tánh của tất cả thiện căn nên hiểu biết và diễn thuyết thể tánh của Bồ-tát. Đó là Bồ-tát như thật nói thọ ký.

Lại nữa, này Thiên tử! Nếu Bồ-tát bố thí thì tùy chỗ thí cho, tùy chỗ nguyện thí và những bố thí khác tất cả đều vô ngại. Bố thí không chỗ y cứ, chẳng chấp trước, chẳng quan niệm, chẳng hay biết. Vì chẳng hay biết nên tức là không. Nếu có thể được như vậy thì hiểu biết thể tánh bố thí. Vì hiểu biết thể tánh bố thí nên hiểu biết thể tánh như thật. Vì hiểu biết thể tánh như thật nên hiểu biết thể tánh các pháp. Vì hiểu biết thể tánh các pháp nên hiểu biết thể tánh tất cả các chúng sinh. Vì hiểu biết thể tánh tất cả chúng sinh nên nói thể tánh Bồ-tát.

Này Thiên tử Bảo Thượng! Đây gọi là vì Bồ-tát bố thí thanh tịnh nên nói thọ ký.

Lại nữa, này Thiên tử! Nếu có Bồ-tát hiểu biết thân thì hiểu biết giới, hiểu biết khẩu thì hiểu biết giới, hiểu biết ý thì hiểu biết giới, hiểu biết thân và khẩu thì hiểu biết quan niệm tịch tĩnh. Vì hiểu biết quan niệm tịch tĩnh nên hiểu biết chúng sinh tịch tĩnh. Vì hiểu biết chúng sinh tịch tĩnh nên hiểu biết tất cả pháp tịch tĩnh. Vì hiểu biết tất cả pháp tịch tĩnh nên hiểu biết như thật tế tịch tĩnh. Vì hiểu biết như thật tế tịch tĩnh nên được pháp tịch tĩnh, nhân tịch tĩnh, duyên tịch tĩnh. Tùy theo chỗ được nghe tất cả các pháp mà có thể tuyên thuyết tịch tĩnh.

Này Thiên tử! Đây gọi là vì Bồ-tát giới thanh tịnh nên như thật nói thọ ký vậy.

Lại nữa, này Thiên tử! Nếu có Bồ-tát biết pháp tánh rốt ráo là không, biết pháp tánh rốt ráo tự tại, đối với các chúng sinh có thể nhẫn nhịn những sự ác độc mà tâm chẳng sinh khởi quan niệm nhẫn nhịn, chẳng nghĩ sự ngoài, chẳng trái chúng sinh, hay diệt tất cả điều ác. Như tánh của các chúng sinh, thể tánh của nhẫn cũng vậy. Như thể tánh của nhẫn, tánh Bồ-đề cũng vậy. Như tánh Bồ-đề, thể tánh tất cả pháp cũng vậy. Như biết thể tánh tất cả pháp như thật, pháp chân như cũng vậy. Như chỗ nghe đồng tận pháp tánh, pháp tánh giới rốt ráo không. Pháp tánh rốt ráo không, nói đó là hành thuận nhẫn. Đây gọi là Bồ-tát chân thật tịnh nhẫn nói thọ ký.

Lại nữa, này Thiên tử! Bồ-tát biết thận trọng tất cả pháp hành rời lìa những tư duy, không có những trang nghiêm mà thành tựu hạnh xả tiến. Như có chỗ làm cũng không chỗ làm, chỗ biết vững chắc có thể rời lìa tất cả. Trong thì tánh tịch tĩnh, ngoài thì hóa độ chúng sinh. Vì biết tinh tấn tịch tĩnh nên Bồ-đề tịch tĩnh. Vì biết Bồ-đề tịch tĩnh nên biết tất cả các pháp tịch tĩnh. Vì biết các pháp tịch tĩnh nên biết như thật tế tịch tĩnh, như pháp đã được nghe. Vì tánh tinh tấn tịch tĩnh nên tất cả đều có thể tuyên thuyết. Đây gọi là Bồ-tát thanh tịnh tinh tấn như thật nói thọ ký.

Lại nữa, này Thiên tử! Nếu Bồ-tát nhập thiền chư pháp bình đẳng không tăng giảm thì do sức thiền mà tâm an trụ. Vì tâm an trụ nên thức không chỗ trụ. Vì thức không chỗ trụ nên bảy giác tâm bình đẳng. Vì bảy giác tâm bình đẳng nên được thiền định bình đẳng. Vì được thiền định bình đẳng nên biết Bồ-đề bình đẳng. Vì biết Bồ-đề bình đẳng nên biết tất cả chúng sinh bình đẳng. Vì biết tất cả chúng sinh bình đẳng nên biết các pháp bình đẳng. Nếu biết các pháp bình đẳng như vậy thì tùy chỗ pháp được nghe có thể tuyên thuyết các pháp thể tánh bình đẳng. Đây gọi là Bồ-tát thanh tịnh thiền định như thật nói thọ ký.

Lại nữa, này Thiên tử! Nếu có Bồ-tát Tuệ nhãn thanh tịnh thì thấy biết như thật, với tất cả pháp, tùy thấy pháp nào đều không chỗ thấy, không có động lay, được trí không động, không hành,

không nhân, không duyên, hành, cũng chẳng hành các pháp oai nghi, cũng chẳng phải chẳng hành. Chẳng hành nhân duyên biết các pháp bình đẳng chẳng cứu chẳng hành. Vì sao? Nếu chẳng hành là không phân biệt, dứt diệt các vọng tưởng hy vọng tham trước. Đó là Bồ-tát rời lìa các sở hữu. Bồ-tát cũng hành tất cả chỗ hành của chúng sinh, vì muốn giáo hóa họ, vì muốn chứa họp tất cả pháp trợ Bồ-đề, vì nhiếp thủ chánh pháp, vì chẳng dứt mất giống Tam bảo. Chỗ sở hành của Như Lai, nơi thể tánh thanh tịnh của tất cả pháp không có phân biệt. Vì dùng thể tánh thanh tịnh Bát-nhã ấy nên biết Bồ-đề thể tánh thanh tịnh. Vì biết Bồ-đề thể tánh thanh tịnh nên biết chúng sinh thể tánh thanh tịnh. Vì biết chúng sinh thể tánh thanh tịnh nên biết thể tánh thanh tịnh của tất cả pháp. Vì biết thể tánh thanh tịnh của tất cả pháp nên ở nơi thể tánh của các pháp được như thật trí. Vì được như thật trí nên tùy sự được nghe là pháp giới tánh tuyên nói vô phân biệt. Đây gọi là Bồ-tát tuệ nhãn thanh tịnh như thật nói thọ ký.

Lại nữa, này Thiên tử Bảo Thượng! Bồ-tát quán thân, hành Thân niệm xứ, biết quá khứ thân không có biên tế, biết vị lai thân không có hướng đến, biết thân hiện tại như cỏ cây, ngói đá, tường vách. Nếu có thể quán thân, thân hành như vậy thì thể tánh si hành của thân tịch tĩnh, tư duy đồng hành cũng không phát khởi, chẳng tư duy chẳng khởi tự tại. Đây gọi là rời lìa ngã, thức không chỗ trụ, tu thân niệm xứ hành, cũng không có pháp tu hành được, cũng chẳng phải chẳng tu hành. Biết tất cả pháp không có thể tánh, chẳng phải chẳng có tánh. Quán thân như vậy mà tu thân hành.

Quán tâm như huyễn hóa, biết tâm như tiếng vang, biết tâm như thật, thọ vui chẳng luyến, thọ khổ chẳng khổ, thọ chẳng vui khổ chẳng mất chánh niệm, chẳng chấp vô minh, rời lìa thọ, chẳng bị thọ kéo dắt. Đây gọi là như thật thấy biết Thọ niệm xứ.

Nếu có thể quán thọ như vậy, hành giả ở nơi thọ, tâm không sở hành, tâm chẳng an trụ. Tất cả tâm ấy cũng chẳng buông bỏ, tâm Bồ-đề cũng chẳng quên mất, cũng chẳng xa rời. Đây gọi là quán tâm, thực hành Tâm niệm xứ.

Khéo biết nơi pháp, thấy pháp, hành pháp, không

niệm, không tư duy, nhập vào pháp tánh không có thân, thọ và tâm, chẳng phải quán pháp tướng phát khởi kiến hành nhập vào pháp tánh. Đây gọi là quán pháp, thực hành Pháp niệm xứ. Thể tánh của tất cả pháp hòa hợp, tụ hợp không có vật như hư không. Như sự được nghe, không tưởng niệm không tư duy tự nhiên thuyết Pháp niệm xứ. Đây gọi là biết rõ tịnh Pháp niệm xứ nói thọ ký.

Lại nữa, này Thiên tử Bảo Thượng, Bồ-tát ấy tâm Nhất thiết trí được tự tại, như chỗ giáo hối chánh an trụ chẳng bố thí, chẳng loạn động, chẳng thất niệm; nơi tất cả căn lành ban đầu phát khởi, tâm vô cấu hiện hành, tùy chỗ sở hành đều xả được tất cả, quở tâm phạm giới, chẳng nương tựa nơi giới, nhẫn không tranh cãi thân, khẩu, ý đối với chúng sinh, chẳng có tâm sân hận, chẳng phát khởi tinh tấn theo Thanh văn và Duyên giác thừa, chẳng tưởng niệm tư duy tất cả pháp lành, chẳng nương vào các thiền định Thứ đệ, tâm không sở hành, chẳng thấy hành ác kiến chấp, chẳng hành các pháp. Nhập vào tất cả pháp như chư Thánh. Nơi các cảnh giới đều không sở hành. Dù gần chẳng phải Thánh mà thân, khẩu, ý nghiệp chưa bao giờ bị quở trách. Chẳng vì tin mà cầu pháp lành. Độc hành không có bạn. Muốn tự mình vượt qua thế gian, hành hạnh tinh tấn. Dứt hẳn tham dục, sân hận, ngu si, tâm không phiền não. Vì chẳng phá giới nên cũng chẳng thân cận kẻ hành ác hạnh. Không có dua vạy, vì nội hạnh thanh tịnh. Không nói lời tán loạn, vì khẩu nghiệp thanh tịnh. Không mong cầu, vì biết đủ nơi của đã có. Chẳng phải là kẻ sai khiến, vì chẳng phải sống tà mạng. Là người không chứa nhóm, vì tùy chỗ có được đều tự biết đủ. Là người không hy vọng, vì rời lìa ham muốn ba cõi. Là người tri túc, vì rời lìa sự tìm cầu sái quấy. Là người tịch tĩnh, vì hiểu tất cả pháp đều tịch tĩnh. Là người hiện sân, si, vì bỏ hạnh thế gian. Là người không hý luận, vì dứt các hý luận. Là người chẳng sinh trở lại, vì dứt ái dục, sân và si. Là người tham tìm hiểu chánh pháp, vì điều phục kiêu mạn. Là người hiểu biết dễ, vì khéo điều tâm. Là người khéo thủ hộ, vì thủ hộ giới tụ. Là người khéo giải thoát, vì tuệ tụ thanh tịnh. Là người chẳng xả bỏ, vì hành Thánh chủng. Là người không thoái chuyển, vì phát tâm Bồ-đề trọn vẹn rốt ráo. Là người không có sở dụng, vì tất cả thế hạnh. Là người không tránh tụng, vì bình đẳng

tất cả chúng sinh. Là người khéo tự thủ hộ, vì thủ hộ kẻ khác. Là người điều phục tự tâm, vì chẳng tìm lỗi người khác. Là người lìa các hy vọng, vì hộ giới thanh tịnh. Là người thuyết pháp rộng, vì không lẫn tiếc. Là người ưa thủ hộ, vì thủ hộ tâm tất cả chúng sinh. Là người mới phát tâm, vì họp tất cả thiện pháp. Là người không có dị hạnh, vì được một vị đối với tất cả pháp. Là người chẳng lay động, vì dứt các lay động. Là người chẳng xem dòng họ, vì giáo hóa chúng sinh. Là người bình đẳng chúng sinh, vì nhiếp thủ tất cả chúng sinh. Là người ban đầu quán không, vì tất cả pháp. Là người điều phục các kiến chấp, vì khéo giáo hóa. Là người không có tưởng và hành, vì điều phục các chúng sinh tưởng và hành. Là người biết vô nguyện, vì sở nguyện đầy đủ khéo điều phục. Là người biết tất cả vì quán vô tác. Là người hành thiện, vì chẳng biết đủ. Là người không có vật mà quán vật, vì thị hiện chẳng phải vật mà là vật. Là người chẳng tư duy quan sát, vì ngã tịch tĩnh. Là người không tự ngã, vì quán hóa chúng sinh để được vô ngã. Là người không gì chẳng phải là đạo hạnh, vì hóa độ các chúng sinh rời lìa kết sử. Là người tâm phương tiện được rốt ráo, vì tu hành Bát-nhã. Là người định tánh không dời, vì trọn chẳng chứng tất cả Thanh văn thừa và Duyên giác thừa. Là người rời lìa đạo và phi đạo, vì Đệ nhất nghĩa. Là người rời lìa hạnh và phi hạnh, vì tất cả phàm phu chứng chánh hạnh. Là người không trang nghiêm không chẳng trang nghiêm, vì không chẳng hy vọng các pháp. Là người chẳng tự khen, vì chẳng hý luận kẻ khác. Là người có trí không gì sánh bằng, vì đủ Phật pháp. Là người Vô sinh pháp nhẫn, vì tất cả pháp nhẫn không sinh không diệt. Đây gọi là Bồ-tát được tự tại.

Này Thiên tử Bảo Thượng! Bậc Bồ-tát tùy sinh ở chỗ nào chẳng phải là chẳng biết mà sinh, mà do nơi biết để sinh. Và do Bồ-tát ấy nhiếp thủ sinh tử tự tại nên cũng được thành tựu đầy đủ Phật pháp. Bồ-tát ấy chẳng phải lưu chuyển sinh tử. Do sức bản nguyện sinh ở chỗ nào đều được trí tự tại. Đây gọi là Bồ-tát được trí tự tại.

Bồ-tát chẳng phải do được ngằn mé mà gọi là trí tự tại. Nếu chẳng dứt tuyệt tất cả căn lành, đây gọi là Bồ-tát được trí tự tại. Bồ-tát chẳng phải vì được các căn lành mà gọi là trí tự tại. Không nhàm đủ đối với các căn lành, đây gọi là trí tự tại.

Bồ-tát chẳng phải vì chẳng sinh trong ba cõi mà được gọi là tự tại. Vì giáo hóa chúng sinh nên sinh trong ba cõi, đây gọi là tự tại.

Bồ-tát chẳng phải vì rời lìa kết sử tự thân mà được gọi là tự tại. Vì các chúng sinh dứt kết sử nên siêng tu tinh tấn, đây gọi là Bồ-tát được trí tự tại.

Bồ-tát chẳng vì thân mình mà được gọi là tự tại. Vì tịch tĩnh các khổ não của tất cả chúng sinh mà gọi là tự tại.

Bồ-tát chẳng phải vì xả bỏ mà tự tại. Vì nhiếp thủ giáo hóa chúng sinh mà gọi là tự tại.

Bồ-tát chẳng phải tự dứt tham, sân, si mà được gọi là tự tại. Vì dứt tham, sân, si, các kết sử của tất cả chúng sinh mà được gọi là tự tại.

Bồ-tát chẳng phải tự chứng Diệt đế mà được gọi là tự tại. Vì các chúng sinh mà chứng Diệt đế nên được gọi là tự tại.

Bồ-tát chẳng phải tự dứt phiền não mà được gọi là tự tại.

Bồ-tát vì tăng trưởng các căn lành nên chẳng dứt phiền não mà gọi là được tự tại.

Bồ-tát chẳng phải vì chứng ba pháp môn giải thoát nên gọi là được tự tại. Vì Bồ-tát hiểu rõ ba pháp môn giải thoát nên gọi là tự tại.

Bồ-tát chẳng phải tự tại tịch diệt năm ấm mà gọi là được tự tại. Vì xả bỏ gánh nặng cho tất cả chúng sinh nên gọi là tự tại.

Bồ-tát chẳng phải do diệt sáu căn mà gọi là được tự tại. Vì biết căn tánh thượng, hạ của các chúng sinh nên gọi là tự tại.

Bồ-tát chẳng phải do sinh phần tận diệt nên gọi là được tự tại. Bồ-tát vì do chẳng đoạn tuyệt sinh phần nên gọi là tự tại.

Bồ-tát chẳng phải được quả Thanh văn, Duyên giác giải thoát mà gọi là được tự tại.

Bồ-tát đạo tràng được quả giải thoát thọ dụng tất cả các chúng sinh nên gọi là tự tại.

Lúc Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi diễn thuyết phẩm Tự Tại như vậy, trong đại chúng ấy có ba vạn hai ngàn Thiên tử đều phát đạo tâm chánh chân vô thượng.

Đức Thế Tôn khen ngợi:

–Lành thay! Lành thay! Khéo nói tất cả Bồ-tát thọ ký. Này Văn-thù-sư-lợi! Nếu có Bồ-tát nghe nói Bồ-tát thọ ký như vậy nhất hướng tin hiểu, chẳng kinh sợ thì chư Phật Như Lai vì họ mà thọ ký đạo Chân thật vô thượng.

Thiên tử Bảo Thượng nói với Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi:

–Nay Bồ-tát diễn thuyết về thọ ký.

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi nói:

–Này Thiên tử! Tôi nói thọ ký, tôi có pháp ấy. Có người nào hiểu rõ thì tôi nói thọ ký.

Này Thiên tử! Nay tôi chẳng được cho đến một pháp, cũng không hiểu rõ thì làm sao nói thọ ký.

Thiên tử Bảo Thượng nói:

–Thưa Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi! Hằng sa chư Phật Thế Tôn lẽ nào không giải hướng mà đắc quả ư?

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi nói:

–Này Thiên tử! Chư Phật Thế Tôn chẳng vì giải hướng đắc quả mà thuyết pháp. Thiên tử nói:

–Thưa Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi! Chư Phật Thế Tôn thuyết pháp thế nào?

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi nói:

–Này Thiên tử! Chư Phật Thế Tôn cũng chẳng phân biệt thể tánh mà thuyết pháp. Không sinh, không diệt, không nhân, không duyên, không đến, không đi, không có chúng sinh chẳng phải không chúng sinh, không ô nhiễm, không bạch tịnh, không sinh tử, không Niết-bàn, chư Phật Thế Tôn thuyết pháp như vậy.

Thiên tử hỏi Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi:

–Chư Phật Thế Tôn chẳng vì Niết-bàn mà thuyết pháp, cớ sao gọi là Phật xuất thế?

❧