Đại Tỳ Lô Giá Na Thành Phật Kinh Sớ

Trong tiếng Phạn, Đạt Ma Đà Đô (Dharmadhātu) là pháp giới. Giới có nghĩa là Thể, là Phần. Xá lợi của Phật cũng gọi là Như Lai Đà Đô, ý nói là thân phần của Như Lai. Nếu thấy môn chữ Đà, sẽ biết hết thảy các pháp thảy đều có Thể, tức là dùng pháp giới làm Thể. Vì lẽ nào vậy? Nếu lìa Thật Tướng của các pháp, thì ý nghĩa “Thể của hết thảy các pháp” đều chẳng thành. Pháp giới chính là tâm giới. Do tâm giới vốn bất sanh, hãy nên biết pháp giới cũng vốn bất sanh. Cho đến do tâm giới chẳng đắc, chẳng xả, hãy nên biết pháp giới cũng chẳng đắc, chẳng xả. Xả còn tự không có, chẳng có pháp để có thể xả, huống hồ có thể đắc ư? Nếu pháp giới là tướng có thể đạt được, tức là từ các nhân duyên mà sanh. Nếu sanh từ các nhân duyên, hãy nên biết tự nó chẳng có bản thể, huống hồ là Thể của các pháp ư? Vì thế, pháp giới chỉ là tự chứng thường tâm, chẳng có pháp nào khác. Lại nữa, Như Lai đại thí chính là Đại Bi Mạn đồ la. Pháp giới chính là phổ môn Thật Tướng. Thật Tướng như thế chẳng thể dùng thần lực gia trì để dạy người khác. Vì thế, không có pháp để có thể đạt được!

(Kinh) Ba tự môn, nhất thiết chư pháp Đệ Nhất Nghĩa Đế bất khả đắc cố.

(經)波字門，一切諸法第一義諦不可得故。

(Kinh: Môn chữ Ba (प, Pa), Đệ Nhất Nghĩa Đế trong hết thảy các pháp chẳng thể đạt được).

Trong tiếng Phạn, Ba La Ma Tha (Paramārtha) dịch thành Đệ Nhất Nghĩa, hoặc là Thắng Nghĩa. Tát Để Dã (Satya) được dịch thành Đế. Ý nghĩa của Đế được nói trong môn chữ Sa. Nay trong môn chữ Ba này, chủ yếu nói về tướng của Đệ Nhất Nghĩa. Ngài Long Thọ nói: “Đệ Nhất Nghĩa là Thật Tướng của các pháp, do chẳng phá, chẳng hoại”. Lại nữa, bậc nhất trong các pháp là Niết Bàn, như A Tỳ Đàm nói: “Thế nào là pháp vô thượng? Chính là trí duyên đã hết”. Trí duyên đã hết chính là Niết Bàn. Nếu thấy chữ Ba, sẽ biết hết thảy các pháp chẳng lìa Đệ Nhất Nghĩa, Đệ Nhất Nghĩa chẳng lìa Thật Tướng của các pháp. Đó là tướng của chữ này. Nếu xét theo nghĩa chân thật của tự môn thì Đệ Nhất Nghĩa cũng chẳng thể được. Vì lẽ nào vậy? Do chẳng yêu mến, chẳng đắm chấp. Trí Độ Luận lại nói: “Do chúng sanh chấp trước âm thanh Niết Bàn, mà tạo thành hý luận, hoặc có, hoặc không. Do phá chấp trước, bèn nói Niết Bàn là không, gọi là Đệ Nhất Nghĩa Không. Chẳng phá pháp đạt được trong tâm thánh nhân, do thánh nhân đối với hết thảy các pháp đều chẳng chấp tướng”. Lại nữa, hết thảy các pháp đều nhập pháp giới bình đẳng, chẳng có cao, thấp, há có nên khiến cho trong pháp vô sanh có tướng hơn kém ư? Vì vậy, Đệ Nhất Nghĩa Đế chẳng thể được!

(Kinh) Phả tự môn, nhất thiết chư pháp bất kiên như tụ mạt cố.

(經)頗字門，一切諸法不堅如聚沫故。

(Kinh: Môn chữ Phả (फ, Pha), hết thảy các pháp chẳng cứng chắc như bọt nước).

Phái Nô (Phena) trong tiếng Phạn được dịch thành Tụ Mạt (聚沫, bọt nước đọng). Như sóng mòi nơi chỗ nước lớn va đụng nhau mà tạo thành bọt nước, có đủ loại tướng sanh, thậm chí kết nối với nhau bèn có tướng kiên cố. Nhưng mỗi mỗi quán sát từ thô tới tế, chỉ là từ duyên lại từ duyên, chẳng thể nắm bắt, sờ chạm, đều chẳng có thật tánh. Xét đến bản chất, toàn thể đều là nước, chẳng có gì được sanh ra. Các thứ Ngũ Ấm trong thế gian hiện thời cũng đều là như thế. Nay “gom ngọn về gốc, bỏ trượng theo thước” để quán sát, thậm chí như trong khoảng mảy may mà có dao động vi tế, sẽ đều lần lượt từ duyên. Nếu là từ các duyên mà sanh, sẽ chẳng có tự tánh. Nếu chẳng có tự tánh, hãy nên biết sanh chính là chẳng sanh. Còn như đạt tới bổn bất sanh tế, chỉ là biển tâm tánh đó thôi! Nhưng thuận theo tình kiến hư vọng trong sáu đường, bèn có tên gọi “thế giới”. Biển tâm tánh chính là pháp giới, pháp giới chính là thắng nghĩa Niết Bàn. Khi nếu có thể thấy như thế, dẫu sóng to vây bủa, tạo thành đủ loại sắc thân hiện trọn khắp, vẫn chẳng hoại tánh trong lặng!

(Kinh) Ma tự môn, nhất thiết chư pháp phược bất khả đắc cố.

(經)麼字門，一切諸法縛不可得故。

(Kinh: Môn chữ Ma (ब, Ba), trong hết thảy các pháp, trói chẳng thể được).

Mãn Đà (Bandha) trong tiếng Phạn được cõi này dịch là Phược (trói buộc). Như người bị dây thừng thô to bó chặt, chẳng thể cử động, đó là nghĩa “trói buộc”. Nếu lúc dùng phương tiện để tháo gỡ sự trói buộc ấy, thì gọi là giải thoát. Nếu lìa khỏi dây trói nơi thân, chẳng có pháp nào khác để trói buộc hay cởi gỡ. Như Thiên Đế Thích dùng vi tế phược để trói A Tu La vương, đặt trên trời Đao Lợi. Khi [A Tu La vương] khởi niệm muốn trở về, thì thân đã bị trói buộc năm chỗ; nếu dứt niệm thì trói buộc tự tháo gỡ. Như lưới rập của Ba Tuần lại còn gấp trăm ngàn lần số ấy, huống hồ sự trói buộc vô vi bởi nghiệp phiền não ư? Nói tóm lại, nếu lìa các nhân duyên, chẳng đọa trong các pháp số, thì gọi là “vô phược” (không trói buộc). Đó là ý nghĩa của chữ [Ma này]. Trung Luận nói: “Lìa Ngũ Ấm mà riêng có chúng sanh, hãy nên dùng Ấm để trói chúng sanh, nhưng thật sự lìa Ngũ Ấm, sẽ chẳng có chúng sanh. Nếu lìa Ngũ Ấm mà riêng có phiền não, hãy nên dùng phiền não để trói Ngũ Ấm, nhưng thật sự lìa Ngũ Ấm thì chẳng có phiền não nào khác! Do các thứ nhân duyên như thế, hãy nên biết là chẳng trói buộc. Chẳng trói buộc thì chẳng cởi gỡ. Do chẳng có trói buộc hay cởi gỡ, nên Niết Bàn chính là sanh tử, sanh tử chính là Niết Bàn”. Như phẩm Quán Phược Giải [trong Trung Luận] đã nói cặn kẽ. Lại nữa, nếu các pháp vốn sẵn bất sanh, cho đến như bọt nước, trong ấy ai có thể cởi gỡ? Ai bị trói buộc? Do đó, các trói buộc đều chẳng thể được!

(Kinh) Bà tự môn, nhất thiết chư pháp, nhất thiết hữu bất khả đắc cố.

(經)婆字門，一切諸法一切有不可得故。

(Kinh: Môn chữ Bà (भ, Bha), hết thảy hữu trong hết thảy các pháp đều chẳng thể được).

Bà Phạ (Bhava) trong tiếng Phạn được phương này dịch là Hữu (có). Hữu là là tam hữu (tam giới) cho đến hai mươi lăm Hữu. Nếu thấy chữ Bà, liền biết hết thảy các pháp thảy đều có nhân duyên. Do các duyên hợp lại, nên nói là Hữu, chẳng có tánh quyết định. Vì lẽ nào vậy? Nếu pháp nhất định có tướng Hữu, rốt cuộc chẳng phải là vô tướng, tức là thường. Như nói “tam thế” (ba đời), trong vị lai có pháp tướng, pháp ấy chuyển đến hiện tại, chuyển nhập quá khứ, chẳng xả bổn tướng, liền đọa vào Thường Kiến. Nếu nói chắc chắn là “chẳng có Hữu”, thì Vô tức là “trước có mà nay không”, đó là Đoạn Diệt Kiến. Do bởi hai kiến ấy, xa lìa Phật pháp! Như phần Phá Hữu Vô trong Trung Luận đã nói cặn kẽ. Nay quán các Hữu đều do duyên, tức là ý nghĩa “vốn bất sanh”. Do vốn bất sanh, nên chẳng tác, chẳng hành, cho đến chẳng trói buộc, chẳng giải thoát. Vì thế, môn chữ Bà do từ duyên mà có, trọn đủ hết thảy các tự môn. Nếu trọn đủ hết thảy các tự môn, tức là Tam Muội Vương tam muội, có thể phá hai mươi lăm Hữu. Đức Thích Ca Mâu Ni do nghĩa ấy mà được gọi là Phá Hữu Pháp Vương.

(Kinh) Dã tự môn, nhất thiết chư pháp, nhất thiết thừa bất khả đắc cố.

(經)野字門，一切諸法一切乘不可得故。

(Kinh: Môn chữ Dã (य, Ya), trong hết thảy các pháp, hết thảy thừa đều chẳng thể được).

Diễn Na (Yāna) trong tiếng Phạn được phương này dịch là Thừa, còn dịch là Đạo. Như người ngồi thuyền hay xe, ắt có thể hoàn thành chuyện đưa vật nặng đến được nơi xa. Nếu thấy môn chữ Dã, liền biết hết thảy chúng sanh do đủ mọi nhân duyên mà tiến hướng sanh tử quả báo và hướng đến Niết Bàn, ai nấy đều có “thừa” (phương tiện, đường lối, phương pháp) để nương vào, cũng biết vô lượng các thừa đều là Phật thừa. Đó là tướng của chữ này. Nay quán các pháp vốn bất sanh, tức là vô hành, vô trụ, bất động, bất thoái; trong ấy cái gì là Thừa? Sẽ vận dụng pháp nào vậy? Lại nữa, Thừa là từ tam hữu mà thoát ra, đạt tới Tát Bà Nhã, năm trăm do tuần không gì chẳng phải là thật xứ, muốn đi theo đường nào để đến chỗ nào vậy? Vì thế, hết thảy các thừa đều chẳng thể được, bèn gọi là đạo Ma Ha Diễn (Đại Thừa).

(Kinh) Ra tự môn, nhất thiết chư pháp ly nhất thiết trần nhiễm cố.

(經)囉字門，一切諸法離一切塵染故。

(Kinh: Môn chữ Ra (र), hết thảy các pháp lìa hết thảy trần nhiễm).

La Thệ (Rajas) trong tiếng Phạn có nghĩa là “trần nhiễm”. Trần là hành xứ của tình kiến hư vọng. Vì thế nói cảnh tượng của sáu tình, tức mắt, tai v.v.. là sáu trần. Nếu thấy môn chữ Ra, sẽ biết hết thảy các pháp có thể “thấy, nghe, tiếp xúc, biết” đều là trần tướng, giống như cái áo sạch bị nhuốm bẩn bởi trần cấu, cũng như do bụi bay lăng xăng khiến cho thái hư mờ đục, nhật, nguyệt chẳng sáng. Đó là tướng của chữ Ra này. Trung Luận dùng đủ loại Môn Đế để cầu thấy pháp, chẳng có người thấy. Nếu chẳng có người thấy, ai có thể vận dụng pháp Thấy để phân biệt ngoại sắc, thấy cái có thể thấy ư? Do thấy pháp là không, bốn pháp Thức, Xúc, Thọ, Ái đều chẳng có. Do chẳng yêu mến, mười hai phần nhân duyên cũng chẳng có. Vì thế, khi mắt thấy sắc, chính là tướng Niết Bàn; các trần khác cũng phỏng theo đó [để luận định]. Lại nữa, dùng môn chữ A để lần lượt quán sát các trần, do nó vốn bất sanh, do chẳng có tạo tác, cho đến chẳng có pháp để nương vào và người nương vào, hãy nên biết pháp để có thể thấy, nghe, hay, biết đều là tịnh pháp giới. Há nên dùng tịnh pháp giới để nhuốm bẩn lục căn của Như Lai ư? Kinh Ương Quật Ma La có nói: Thường nhãn của Phật do trọn đủ vô diệt mà thấy rõ thường sắc, cho đến ý và pháp cũng như thế. Đó là nghĩa chân thật của môn chữ Ra.

(Kinh) La tự môn, nhất thiết chư pháp nhất thiết tướng bất khả đắc cố.

(經)邏字門，一切諸法一切相不可得故。

(Kinh: Môn chữ La (ल), hết thảy tướng của hết thảy các pháp đều chẳng thể được).

La Cật Sái (Lakṣṇa) trong tiếng Phạn được phương này dịch là Tướng. Có người nói: Tánh và tướng chẳng có phân biệt, như nói tánh của lửa chính là nhiệt tướng. Hoặc nói: Có đôi chút sai biệt, Tánh là nói về Thể, Tướng là nói về cái có thể biết. Như Thích Tử thọ trì giới cấm là tánh (giới tánh), cạo tóc, cắt may, nhuộm y là tướng. Nếu thấy môn chữ La, liền biết hết thảy các pháp thảy đều có tướng. Tướng lại có hai thứ:

- Một là tổng tướng, tức là tướng vô thường, khổ, không, vô ngã.

- Hai, biệt tướng, tức là các pháp tuy vô thường, vô ngã, mà mỗi mỗi đều có tướng, như đất cứng, nước ướt, lửa nóng, gió động v.v… Xả là tướng Thí. “Chẳng hối, chẳng não” là tướng Trì Giới. Tâm chẳng đổi khác là tướng Nhẫn. Phát khởi siêng năng là tướng Tinh Tấn. Nhiếp tâm là tướng Thiền. Chẳng chấp trước là tướng Huệ. Có thể hoàn thành sự việc là tướng Phương Tiện. Tạo tác sanh tử là tướng thế gian. Chẳng tạo tác là tướng Niết Bàn v.v… Nay quán thể tánh của các pháp hữu vi và vô vi đều là Không, tướng ấy là tướng của điều gì vậy? Như trong phẩm Tam Tướng của Trung Luận và Thập Nhị Môn Luận đã đều nói rộng. Lại nữa, trong pháp giới thanh tịnh, đủ loại các tướng của một trăm sáu mươi tâm v.v… vốn chẳng sanh, nên chẳng tạo tác. Do chẳng tạo tác, cho đến rốt ráo vô trần. Do vô trần nên lìa hết thảy các tướng. Do lìa hết thảy các tướng, bèn gọi là “chư Phật tự chứng Tam Bồ Đề”.

(Kinh) Phạ tự môn, nhất thiết chư pháp ngôn ngữ đạo đoạn cố.

(經)嚩字門，一切諸法語言道斷故。

(Kinh: Môn chữ Phạ (व, Va), hết thảy các pháp ngôn ngữ dứt bặt).

Phạ Kiếp Bả (Vākpā) trong tiếng Phạn chính là ngôn ngữ. Nếu lúc thấy chữ Phạ, liền biết hết thảy các pháp chẳng lìa đất ngôn ngữ, do các pháp ấy không gì chẳng có nhân duyên! Nếu pháp vốn sẵn bất sanh, sẽ lìa các nhân duyên. Vì thế, ngôn ngữ dứt bặt. Lại nữa, nếu pháp là “tướng làm” (tác tướng) thì có thể tuyên nói. Không làm thì ngôn ngữ dứt bặt. Nếu tướng hư không là hữu tướng thì có thể tuyên nói, do các pháp như tướng hư không cũng lại là vô tướng. Vì thế, ngôn ngữ dứt bặt. Nếu pháp có hành, có đổi dời, có hình bóng, thì sẽ có thể tuyên nói. Nếu vô hành, chẳng đổi dời, chẳng có hình bóng, ngôn ngữ sẽ dứt bặt! Cho đến nếu các pháp là có tướng thì sẽ có thể tuyên nói, nay hết thảy các pháp lìa hết thảy các tướng. Vì thế, chẳng thể biểu thị, chẳng thể trao cho người khác. Do đó, ngôn ngữ dứt bặt. Lại nữa, vô tướng cũng là không có tướng nhất định. Hãy nên biết hết thảy các pháp từ ngay nơi tướng mà vô tướng, tức chẳng phải tướng, chẳng phải vô tướng, như ba mắt chẳng thể nghĩ bàn. Vì thế, ngôn ngữ dứt bặt. Các pháp môn khác cũng phỏng theo đây mà suy ra.

(Kinh) Xa tự môn, nhất thiết chư pháp bổn tánh tịch cố.

(經)奢字門，一切諸法本性寂故。

(Kinh: Môn chữ Xa (श, Śa), do bổn tánh của hết thảy các pháp là tịch).

Phiến Để (Śānti) trong tiếng Phạn được phương này dịch là Tịch. Như phàm phu trong thế gian đạt được chút phần tâm đạm bạc, ngưng dứt ồn ào, náo động thì cũng gọi là Tịch. Cho đến hàng Nhị Thừa vĩnh viễn đoạn các hành và luân hồi, chứng đắc Niết Bàn, cũng gọi là Tịch, nhưng chẳng phải là bổn tánh thường tịch. Do lẽ nào? Các pháp vốn sẵn là tướng thường tự tịch diệt, tam giới lục đạo có gì chẳng phải là Niết Bàn? Khi vô lậu trí sanh, lại có khác gì phàm phu? Nhưng nay riêng ở trong ấy, khởi ý tưởng diệt độ, há chẳng phải là điên đảo ư? Lại nữa, nếu bổn tánh của các pháp là tịch, trong bốn mươi hai địa vị (Thập Trụ, Thập Hạnh, Thập Hồi Hướng, Thập Địa, Đẳng Giác, Diệu Giác), có gì chẳng phải là địa vị Như Lai? Có gì chẳng phải là địa vị phàm phu? Như Di Lặc Bồ Tát do bổn tánh tịch mà được thọ ký Nhất Sanh Bổ Xứ, hết thảy chúng sanh cũng đều nên được thọ ký! Nếu hết thảy chúng sanh ở trong bổn tánh tịch, chẳng ngại tu học chuyện của phàm phu, Di Lặc Bồ Tát cũng nên tu học chuyện của phàm phu! Mà nay khởi ý tưởng sai biệt, há chẳng phải là hý luận ư? Nếu lúc nhập môn chữ Xa, sẽ biết là pháp bình đẳng, chẳng có cao hay thấp, thường chẳng động, mà không gì chẳng làm! Cho nên nói: “Trong giải thoát, dung nạp nhiều thứ, Đại Bát Niết

Bàn có thể kiến lập đại nghĩa”, đều do điều này!

(Kinh) Sa tự môn, nhất thiết chư pháp tánh độn cố.

(經)沙字門，一切諸法性鈍故。

(Kinh: Môn chữ Sa (ष, Ṣa), hết thảy các pháp tánh độn).

Nếu xét theo từ gốc trong bản tiếng Phạn, phải nên nói là “tánh đồng ư ngoan” (tánh giống như vật trơ trơ). “Ngoan” (頑, trơ trơ) có nghĩa là giống như gỗ, đá chẳng hay biết, không cảm xúc. Nói “đồng” là nói theo thí dụ, chẳng phải là một mực giống như thế. Kinh Đại Phẩm còn nói: “Bát Nhã vô tri, tự tánh độn cố” (Bát Nhã vô tri, do tự tánh độn). Vì thế, người nhuận sắc kinh văn đã giữ từ ngữ trong kiểu dịch theo lối cổ. Phàm [cho rằng] tự tánh là độn, tức là tâm cực vô phân biệt, chẳng ngu, chẳng trí, chẳng huệ, chẳng biết, chẳng trí, chẳng hư vọng, chẳng giác, cho đến hết thảy các pháp chẳng thể dao động, chỉ là một cuộc đất thuần Kim Cang kiên cố. Vì sao vậy? Như người thế gian do lấy bỏ chẳng quên, cho nên chuộng trí huệ mà vứt bỏ ngu si, đề cao Niết Bàn, coi rẻ sanh tử, nhưng nay đã nhất loạt là “vốn bất sanh”, cho đến nhất loạt “bổn tánh tịch”, vậy thì ai là lợi, ai là độn? Như lưỡi dao Kim Cang sắc bén kia, do đối ứng với vật chẳng cứng chắc, chỉ dùng một bề, nên gọi là “lợi” (sắc bén). Nếu khiến cho chỗ hướng về đều là Kim Cang, toàn thể đều viên, chẳng sử dụng lệch lạc, thì lợi cũng sẽ quy vào độn giống như vậy.

(Kinh) Sa tự môn, nhất thiết chư pháp nhất thiết Đế bất khả đắc cố.

(經)娑字門，一切諸法一切諦不可得故。

(Kinh: Môn chữ Sa (स), hết thảy các Đế trong hết thảy các pháp chẳng thể được).

Tát Đá Dã (Satya) trong tiếng Phạn được phương này dịch là Đế. “Đế” là hiểu rõ chân tướng của các pháp đúng như thật, biết không điên đảo, không sai lầm. Như nói: “Mặt trời có thể lạnh, mặt trăng có thể nóng, chứ Khổ Đế do đức Phật đã nói chẳng thể đổi khác được!” Tập đúng là nhân, trọn chẳng có cái nhân nào khác. Nhân diệt thì quả bèn diệt. Đạo diệt Khổ chính là chân đạo, trọn chẳng có đạo nào khác. Lại nữa, kinh Niết Bàn dạy: “Giải khổ vô khổ, thị cố vô khổ nhi hữu chân đế, dư tam diệc nhĩ” (Hiểu là khổ chẳng có khổ. Do đó, không khổ mà có Chân Đế, ba thứ kia cũng thế). Cho đến phân biệt Tứ Đế có vô lượng tướng và Nhất Thật Đế, như trong phẩm Thánh Hạnh đã nói. Đó là tướng của tự môn. Nhưng hết thảy các pháp vốn chẳng sanh, cho đến vì rốt ráo vô tướng mà ngôn ngữ dứt bặt, do bổn tánh là tịch, tự tánh là độn. Hãy nên biết vô kiến, vô đoạn, vô chứng, vô tu. “Kiến, đoạn, chứng, tu” như thế đều là pháp giới chẳng nghĩ bàn, vừa là Không, vừa là Giả, vừa là Trung, chẳng thật, chẳng vọng, chẳng có tướng nhất định để có thể chỉ bày. Vì thế nói “Đế chẳng thể được!” Phẩm Tứ Đế trong Trung Luận cũng biện định cặn kẽ nghĩa này!

(Kinh) Ha tự môn, nhất thiết chư pháp nhân bất khả đắc cố.

(經)訶字門，一切諸法因不可得故。

(Kinh: Môn chữ Ha (ह), nhân của hết thảy các pháp chẳng thể được).

Chữ Hệ Đát Phạ (Hetva) trong tiếng Phạn có nghĩa là Nhân. Nhân có sáu loại, và xét theo ý nghĩa nhân duyên thì nhân có năm loại, như A Tỳ Đàm đã rộng nói. Nếu thấy môn chữ Ha, sẽ biết hết thảy các pháp không gì chẳng sanh từ nhân duyên. Đó là tướng của chữ Ha. Do các pháp xoay vần đợi duyên mà thành, hãy nên biết rốt cuộc không nương tựa; vì thế nói “vô trụ là cội gốc của các pháp”. Vì sao vậy? Như Trung Luận dùng đủ mọi môn để quán “nhân duyên của các pháp đều chẳng sanh”, hãy nên biết vạn pháp duy tâm, Thật Tướng của tâm chính là Nhất Thiết Chủng Trí, tức là pháp giới của chư Phật. Pháp giới chính là cái Thể của các pháp, chẳng thể là nhân. Do vậy bèn nói, nhân cũng là pháp giới, duyên cũng là pháp giới, pháp sanh bởi nhân duyên cũng là pháp giới. Trong phần trước đã nói môn chữ A, từ gốc đến ngọn đều rốt ráo là chỗ như thế. Nay môn chữ Ha cũng thế, cũng từ ngọn trở về gốc, rốt ráo đạt tới chỗ như thế. Chữ A từ “vốn bất sanh” mà sanh ra hết thảy các pháp, nay cũng dùng “không có nhân đối đãi” để làm nhân của các pháp, đầu cuối đồng quy, tức là chỉ thú trong khoảng giữa ấy đều có thể biết.

Lại nữa, trong tự luân tướng của Toàn Đà La Ni, dùng một chữ để giải thích ý nghĩa của hết thảy các chữ, dùng hết thảy các chữ để giải thích ý nghĩa của một chữ. Dùng nghĩa của một chữ để thành lập nghĩa của hết thảy các chữ, dùng nghĩa của hết thảy các chữ để thành lập nghĩa của một chữ, dùng nghĩa của một chữ để phá nghĩa của hết thảy các chữ, dùng nghĩa của hết thảy các chữ để phá nghĩa của một chữ. Như một chữ và hết thảy các chữ, xoay chuyển nghịch thuận, phỏng theo lệ này có thể suy ra.

Thế nào là “dùng một chữ để giải thích hết thảy các chữ?” Như khi giải thích chữ Ca, chỉ dùng các thứ nhân duyên để quán “vốn bất sanh”, tức là thấy nghĩa “vô sở tác”. Cho đến khi giải thích chữ Ha, cũng dùng các thứ nhân duyên quán “vốn bất sanh”, tức thấy nghĩa “vô nhân”.

Thế nào là “dùng hết thảy các chữ để giải thích một chữ?” Như khi giải thích môn chữ A, dùng các thứ nhân duyên để quán vô tạo tác, liền thấy nghĩa “vốn bất sanh”. Cho đến dùng các thứ nhân duyên để quán các pháp chẳng có nhân, tức là thấy nghĩa “vốn chẳng sanh”. Các chữ khác cũng phỏng theo lệ đó, sẽ nói rộng!

Thế nào là “hết thảy các chữ thành lập một chữ?” Tức là hết thảy các pháp vốn bất sanh, do vô tác, như hư không vô tướng, vô hành, vô hợp, cho đến vô nhân.

Thế nào là “một chữ thành hết thảy các chữ?” Tức là hết thảy các pháp vô tác, do vốn bất sanh, cho đến hết thảy các pháp vô nhân, do vốn bất sanh.

Thế nào là “dùng hết thảy chữ để phá một chữ?” Như người chấp các pháp vốn có sanh, hãy nên phá điều ấy như sau: Nếu các pháp lìa tạo tác mà nói là có sanh, thì nghĩa ấy chẳng đúng! Cho đến nếu các pháp do chẳng thể được mà nói là “có sanh”, thì nghĩa ấy chẳng đúng.

Thế nào là “một chữ phá hết thảy các chữ?” Như người chấp có tạo tác, hãy nên phá điều ấy như sau: Nếu nghĩa “các pháp vốn bất sanh” đã thành lập mà nói là “có làm”, nghĩa ấy chẳng đúng. Cho tới nếu chấp “có nhân” thì cũng phá rằng: Nếu nghĩa “các pháp vốn bất sanh’ đã thành lập mà nói là “có nhân”, nghĩa ấy chẳng đúng.

Thế nào là “nghịch thuận xoay vần”? Tức là nếu pháp vốn sẵn bất sanh thì chẳng có tạo tác. Nếu chẳng có tạo tác thì như hư không vô tướng. Nếu như hư không vô tướng, tức là chẳng có hành. Nếu chẳng có cái để hành thì chẳng có hợp. Nếu chẳng có hợp thì chẳng biến đổi, cho đến nếu không có nhân thì hãy nên biết pháp vốn chẳng sanh. Đó gọi là Thuận. Nếu pháp chẳng có nhân thì Đế chẳng thể được. Nếu Đế chẳng thể được thì tự tánh độn. Nếu tự tánh là độn thì hãy nên biết bản tánh tịch. Nếu vốn là tịch thì hãy nên biết là vô tướng. Cho đến nếu “vốn bất sanh” thì hãy nên biết là không có nhân. Tám loại nghĩa như thế tự tại xoay chuyển để nói.

Lại nữa, nay nói “hết thảy các pháp” tức là tổng tướng. Nếu dựa theo kinh Ma Ha Bát Nhã, sắc cho đến Nhất Thiết Chủng Trí, mỗi mỗi đều nói riêng khác, sẽ là vô lượng nghĩa. Lại còn với mỗi môn, hãy nên dựa tướng cạn hay sâu được nói trong phẩm Chân Ngôn Trụ Tâm để theo thứ tự phân biệt, do tự môn chuyển nên nghĩa cũng bất đồng. Do bởi nghĩa ấy, có thể sanh ra trăm ngàn vạn ức Toàn Đà La Ni. Lại nữa, do hết thảy ngôn thuyết của Như Lai không gì chẳng phải là chân ngôn, hãy nên dùng tự nghĩa như thế để nhập trọn khắp hết thảy Tu đa la. Do đó, Trí Độ Luận nói: “Nếu trong hết thảy các lời lẽ, Bồ Tát nghe chữ A, lập tức thuận theo nghĩa, biết cái được gọi là ‘tướng chẳng sanh từ ban sơ’ của hết thảy các pháp (chữ A hiểu theo nghĩa tiếng Hán là Sơ. A Nậu Ba Đà (Anutpāda) dịch sang tiếng Hán là “bất sanh”). Nếu nghe chữ Ra, liền thuận theo nghĩa, biết hết thảy các pháp lìa tướng (chữ Ra được dịch sang tiếng Hán là Cấu). Nếu nghe chữ Ba, lập tức biết biết hết thảy các pháp nhập vào Đệ Nhất Nghĩa (Ba La Mạt Đà (Paramārtha) dịch sang tiếng Hán là Đệ Nhất Nghĩa). Nếu nghe chữ Giá, lập tức biết hết thảy các hành đều chẳng phải là hành (Giá Lợi Dạ (Kārya) dịch sang tiếng Hán là ngôn hạnh). Nếu nghe chữ Na, liền biết hết thảy các pháp chẳng được, chẳng mất, chẳng đến, chẳng đi (Na dịch sang tiếng Hán là Bất)”. Như trong phẩm Tứ Niệm Xứ của luận ấy đã nói rộng.

Lại nữa, trong hết thảy các danh ngôn, hễ có thanh A đều nhập vào môn chữ A. Có thanh Ca thì đều thuộc vào môn chữ Ca, cho đến có thanh Ha thì thuộc vào môn chữ Ha. Do vậy, trong một tự môn có vô lượng nghĩa, chẳng phải là trong môn chữ Ha chỉ có nghĩa “không có nhân”. Các tự môn khác cũng phỏng theo lệ ấy.

Lại như Sa Đá Dã (Satya) có nghĩa là Đế. Vì thế, kinh nói: “Sa tự môn, nhất thiết chư pháp, Đế bất khả đắc” (Môn chữ Sa, trong hết thảy các pháp, Đế chẳng thể được). Vả nữa, Sa Đá có nghĩa là “vướng mắc”, cho nên trong Pháp Cúng Dường có nói: “Sa tự môn, nhất thiết chư pháp vô nhiễm trước” (Môn chữ Sa, trong hết thảy các pháp chẳng đắm nhiễm). Lại như Bà Phạ (Bhava) nghĩa là Có; do vậy, kinh nói: “Bà tự môn, nhất thiết chư pháp hữu bất khả đắc” (Môn chữ Bà, trong hết thảy các pháp, Hữu chẳng thể được). Lại nữa, Bà Phạ Na (Bhāvanā) có nghĩa là Quán, cho nên trong Cúng Dường Pháp lại nói: “Bà tự môn, nhất thiết chư pháp, ly chư quán” (Môn chữ Bà, trong hết thảy các pháp lìa các quán). Những điều khác đều phỏng theo lệ này. Do vậy, trong kinh Đại Phẩm [Bát Nhã] và phẩm Nhập Pháp Giới của kinh Hoa Nghiêm đều nói môn bốn mươi hai chữ [Tất Đàm]. Phẩm Văn Tự trong kinh Niết Bàn, kinh Văn Thù Sở Vấn, phẩm Đà La Ni Tự Tại Vương của kinh Đại Tập đều giải thích mẫu tự Tất Đàm, ý nghĩa tương đồng với những điều được nói trong kinh này. Nếu hiểu ý này, ắt sẽ thẳng thừng thấu hiểu kinh này, chẳng hề trái nghịch, trở ngại.

Lại nữa, mỗi một tự môn đều nói “chẳng thể được”, nhằm nêu ra ý nghĩa Trung Đạo. Nay dùng môn chữ Xa để nói, như nhìn hình ảnh khuôn mặt trong gương, do bổn chất làm nhân, gương sạch làm duyên, có ảnh hiện ra để thấy, đó chính là pháp được sanh. Tướng xấu hay đẹp hiện tiền, do chẳng sai chạy, nên gọi là Có. Dùng đủ loại phương tiện để tìm cầu, sẽ đều chẳng thể được, nên nói là Không! Nhưng Có hay Không đều chẳng ra ngoài bản thể của tấm gương ấy, tức là Một, bèn gọi là Trung. Ba tướng bất đồng mà đồng, chẳng khác mà khác. Vì thế, luận sư trong thế gian chẳng thể nghĩ bàn được! Nay Chân Ngôn môn cũng thế, lấy quán tâm làm nhân, Tam Mật làm duyên, phổ môn hải hội hiện tiền chẳng sai, do vậy là Có. Do dùng đủ loại môn để tìm tòi, đều chẳng thể được, nên gọi là Không. Có và Không ấy đều chẳng ra ngoài pháp giới, nên nói là Trung. Tam Đế bất đồng mà đồng, chẳng khác mà khác, người thuộc hết thảy các phương tiện thừa đều chẳng thể nghĩ bàn được! Các pháp môn khác đều phỏng theo đó, chẳng thể nêu trọn!

(Kinh) Bí Mật Chủ! Ngưỡng nhưỡng nĩnh nẵng mãng, ư nhất thiết tam muội tự tại, tốc năng thành biện chư sự, sở vi nghĩa lợi giai tất thành tựu.

(經)祕密主！仰壤儜曩莾，於一切三昧自在 ，速能成

辨諸事，所為義利皆悉成就。

(Kinh: Bí Mật Chủ! Ngưỡng, nhưỡng, nĩnh, nẵng, mãng, trong hết thảy tam muội tự tại, có thể nhanh chóng hoàn thành các sự, thực hiện các nghĩa lợi thảy đều thành tựu).

Trong năm loại thanh là Ca, Giá, Trá, Đa, Ba, mỗi loại lại có năm thanh, từ chữ thứ nhất tới chữ thứ tư đều là huệ môn như đã nói trên đây. Chữ thứ năm là chứng môn, nay nói gộp chung. Chữ Phạn coi năm chữ này đều giống như chấm tròn. Còn như bốn chữ Ca, Khư, Nga, Già đều tăng thêm tới mười một thanh, đều là đặt dấu chấm trên mỗi chữ. Nếu muốn bỏ chấm ấy đi, mà ngay sau đó thêm các chữ như Ngưỡng v.v… chúng sẽ chẳng khác khi có chấm. Lại nữa, trong mười hai thanh của tiếng Phạn, thanh thứ nhất là bản thể, tức thanh thứ hai là hạnh, từ thanh thứ ba trở đi, dùng các nét để thêm vào đều là tam muội. Thanh thứ mười một thêm một chấm chính là Chứng. Bên thanh thứ mười hai (tức aḥ (ः), thêm hai chấm là Bát Niết Bàn. Như chữ Ngưỡng (ङ ) này, do là âm thanh có thể trọn khắp trí huệ tam muội, hãy nên biết chính là nghĩa Đại Không. Do vậy, được nói riêng, chẳng luận chung với các chữ trước đó. Kinh Niết Bàn nói năm chữ ấy nêu trọn ý nghĩa của các chữ. Nay trong giáo nghĩa chủ yếu của đức Tỳ Lô Giá Na, nhờ vào năm chữ ấy để diễn tả Đại Không. Đại Không là chứng xứ, chẳng có cách nào nói được. Vì thế, chỉ dùng chấm tròn để biểu thị. Lại nữa, tuy tự thể của cái chấm tròn ấy chẳng có môn nào, nhưng trọn khắp hết thảy các pháp môn, như hư không xa lìa các tướng mà đều chứa đựng vạn tượng. Vì thế, hết thảy tự môn nếu thêm một chấm Không, sẽ trọn đủ tác dụng tự tại, đều có thể hoàn thành các sự. Như vô sanh diệu huệ thuộc môn chữ A, hết thảy chúng sanh bình đẳng đều có, chỉ vì chẳng tự chứng biết, như cô gái nghèo có kho báu mà chẳng có thế lực [để khai quật]. Khi phát khởi hạnh, sẽ đúng như phương tiện mà khai phát. Khi nhập chứng thì như kho báu hiện tiền; lúc bấy giờ, tùy ý thọ dụng, sở cầu ắt đạt được. Vì thế nói: “Thêm vào cái chấm Không thì các nghĩa lợi đều được thành tựu”.

(Kinh) Nhĩ thời, Thế Tôn nhi thuyết kệ ngôn: - Chân Ngôn tam muội môn, viên mãn nhất thiết nguyện, sở vị chư Như Lai, bất khả tư nghị quả, cụ túc chúng thắng nguyện, chân ngôn quyết định nghĩa, siêu việt ư tam thế, vô cấu đồng hư không, trụ bất tư nghị tâm, khởi tác chư sự nghiệp, đáo tu hành địa giả, thọ bất tư nghị quả, thị đệ nhất chân thật, chư Phật sở khai thị. Nhược tri thử pháp giáo, đương đắc chư Tất Địa, tối thắng chân thật thanh. Chân ngôn, chân ngôn tướng, hành giả đế tư duy, đương đắc bất hoại cú.

(經)爾時，世尊而說偈言：真言三昧門，圓滿一切願，所謂諸如來，不可思議果。具足眾勝願，真言決定義，超越於三世，無垢同虛空，住不思議心，起作諸事業，到修行地者，授不思議果，是第一真實，諸佛所開示，若知此法教，當得諸悉地。最勝真實聲，真言真言相，行者諦思惟，當得不壞句。

(Kinh: Lúc bấy giờ, đức Thế Tôn nói kệ rằng: - Chân Ngôn tam muội môn, viên mãn hết thảy nguyện, chính là chư Như Lai, quả chẳng thể nghĩ bàn. Trọn đủ các thắng nguyện, nghĩa chân ngôn quyết định. Vượt thoát khỏi ba đời, vô cấu như hư không, trụ tâm chẳng nghĩ bàn, khởi tạo các sự nghiệp, đạt tới tu hành địa, trao quả chẳng nghĩ bàn. Là chân thật bậc nhất, được chư Phật khai thị. Nếu biết pháp giáo này, sẽ đắc các Tất Địa, tiếng chân thật tối thắng. Chân ngôn, tướng chân ngôn, hành giả tư duy kỹ, sẽ được câu chẳng hoại).

Kế đó, trong lời kệ do đức Thế Tôn đã nói: “Chân ngôn tam muội môn, viên mãn nhất thiết nguyện” (Các môn tam muội của Chân Ngôn viên mãn hết thảy các nguyện), nếu nói đầy đủ theo bản tiếng Phạn, phải là sau chữ “chân ngôn” có thêm chữ Đạo. Người thuộc địa vị Gia Hạnh hễ duyên trụ trong chữ A, bèn gọi là môn tam muội chữ A. Môn tam muội chữ A này chính là khai tâm minh đạo môn, hết thảy các chữ khác cũng đều như thế. “Nhất thiết nguyện” trong tiếng Phạn là Tát Phạ Xa (sarvāsā), tức là ước nguyện mong cầu trong tâm; ý nói: Các chúng sanh tu môn tam muội này, hết thảy chí cầu đều được viên mãn. Khi nguyện ấy viên mãn thì chính là cái quả chẳng thể nghĩ bàn của các Như Lai. Cái quả thường trụ, trí huệ không có thầy mà còn có thể ban cho chúng sanh, huống hồ các nguyện Tất Địa thế gian ư?

Lại nữa, Thật Tướng của thanh và chữ trong mỗi môn tam muội của Như Lai dù có Phật hay không có Phật, pháp là như thế, tức là do vậy mà chẳng thay đổi, chính là bổn địa Pháp Thân của Như Lai. Vì muốn thí Pháp Thân ấy cho trọn khắp chúng sanh, vẫn dùng thần lực tự tại gia trì vào thanh và chữ vốn sẵn như thế. Vì vậy, thanh và chữ chính là thân gia trì của chư Phật. Cái thân gia trì ấy có thể thực hiện trọn khắp các thân tùy theo từng loài, không đâu chẳng hiện diện. Hãy nên biết thanh và chữ gia trì cũng lại giống như thế. Do vậy, hành giả chỉ nên nhất tâm duyên quán kỹ càng thanh và chữ ấy, sẽ tự thấy thân gia trì của Phật. Nếu thấy thân gia trì, tức là thấy Pháp Thân nơi bổn địa. Nếu khi thấy Pháp Thân nơi bổn địa, đấy tức là tự thân của hành giả. Vì thế, mỗi một môn ấy chính là cái quả chẳng thể nghĩ bàn của Như Lai, chẳng do chỗ khác mà có.

“Cụ túc chúng thắng nguyện, chân ngôn quyết định nghĩa” (Đầy đủ các nguyện thù thắng, nghĩa quyết định của chân ngôn): Nói đầy đủ theo bản tiếng Phạn, hãy nên nói “trọn đủ tất cả các nguyện thù thắng và nghĩa quyết định chân thật của chân ngôn”. “Nguyện thù thắng” ở đây trong tiếng Phạn là Phạ Rô, tức là “trọn đủ các loại công đức”. Đó chính là tam muội, tổng trì, lực, vô úy v.v… Có nghĩa là “sở nguyện đã mãn, sở cầu ắt trọn”, khác âm tiếng Phạn của chữ Nguyện trong phần trước. Nói “quyết định” là như môn chữ A, dù thanh hay chữ, toàn thể đều là bất sanh, nghĩa của thanh và chữ chính là “toàn thể bất sanh”. Nếu lúc chứng, vẫn chỉ chứng sự “bất sanh” này, trong khoảng giữa, trọn chẳng xen tạp, mà cũng chẳng có đường khác. Nếu lúc thấy nghĩa chân thật này, giả sử mười phương chư Phật đồng thời hiện tiền, nói đủ loại Tương Tự Ba La Mật, toan khiến cho [người ấy] thay đổi cái tâm, [người ấy] vẫn chẳng sanh nghi hoặc. Vì thế nói là “quyết”.

Lại nữa, “cụ túc chúng thắng nguyện” (đầy đủ các nguyện thù thắng) tức là công đức nội chứng của Như Lai nhiều như số vi trần trong mười phương thế giới. Do quyết định, mỗi mỗi đều thành ấn Kim Cang. Từ đấy trở đi, tự chứng thân lại khởi lên gia trì thân; vì thế nói: “Siêu việt ư tam thế” (Vượt thoát ba đời). “Vô cấu đồng hư không” (Vô cấu giống như hư không) tức là tâm địa thanh tịnh vô cấu chẳng nghĩ bàn, dùng đại phương tiện để vẽ thành Phổ Môn Mạn đồ la nơi cuộc đất ấy. Do vậy, kế đó kinh nói: “Trụ bất tư nghị tâm, khởi tác chư sự nghiệp” (Trụ trong tâm chẳng nghĩ bàn, dấy khởi tạo tác các sự nghiệp). Bản tiếng Phạn nói đầy đủ là “tâm địa”, nhưng do mỗi câu kệ chỉ có năm chữ, không thể ghi hết. Nhưng Địa chính là tâm thể; vì thế nói là “trụ trong tâm chẳng nghĩ bàn”. Trong Chân Ngôn tam muội môn, tuy có quả đức chẳng thể nghĩ bàn như thế, kham có thể châu cấp, ban tặng cho chúng sanh nhiều bằng một quốc gia, nhưng nếu các chúng sanh chẳng sanh ý tưởng khó gặp, cúng dường, tu hành, thì ví như cỗ bàn của vua đầy ắp trước mặt, nhưng [chúng sanh] chẳng có tâm ăn uống, chư Phật biết làm sao được? Vì thế, kế đó, kinh nói: “Nhược đáo tu hành địa, thọ bất tư nghị quả” (Nếu đạt tới địa vị tu hành, sẽ trao cho cái quả chẳng thể nghĩ bàn). “Tu hành địa” ở đây chính là sơ pháp minh môn trong cái tâm Bồ Đề thanh tịnh. Chẳng hạn như Thanh Văn sau khi kiến Đế, lại dự vào Tu Hành Vị. Vị Bồ Tát ấy trong Bách Tự Minh Môn, đều thấy Liên Hoa Thai Tạng Mạn đồ la thế giới hải, các tướng trang nghiêm ấy thảy đều bất đồng. Trước hết, từ đại không luân trong môn chữ Khư, dùng môn chữ Ha để khởi đại phong luân. Kế đó, trên đấy dùng môn chữ Phạ để khởi biển nước thơm. Tiếp đó, ở trên ấy, dùng môn chữ A để khởi đất kim cang, Kim Cang Luân Sơn. Những điều khác như kinh Hoa Nghiêm đã nói. Trong Bồ Đề Mạn đồ la nơi mỗi thế giới thuộc một trăm Liên Hoa Tạng ấy, đều có mười thế giới các Bồ Tát, Kim Cang v.v… làm quyến thuộc. Hành nhân Du Già có thể chẳng rời khỏi tòa, mà đều tới các Phật hội như thế, cũng có thể lần lượt tìm cầu các thiện tri thức. Vì thế nói: “Sơ Địa Bồ Tát hóa mãn bách Phật quốc” (Sơ Địa Bồ Tát biến hóa đầy ắp một trăm cõi Phật), chẳng phải chỉ là trông thấy mà thôi! Cũng có thể dùng một trăm Liên Hoa Tạng ấy chuyển thành tự thân. Còn như khi viên mãn mười tâm “mầm, thân, hoa, búp” v.v… thuộc Sơ Địa, trong một minh môn, khai xuất mười môn giải thoát, thành một ngàn thế giới, đều là tùy phần truyền trao cái quả chẳng thể nghĩ bàn. Đạt đến gần Đệ Thập Nhất Địa, trong hư không vân hải minh môn, mỗi mỗi đều thấy tánh, tướng, hình loại của thế giới Liên Hoa Tạng trang nghiêm, xoay vần bất đồng, dùng đó làm tự thân tự tại vô ngại. Đấy gọi là “bất tư nghị quả mãn”.

Kế đó, có hai bài kệ nhằm khuyên tin, kết lại để ấn chứng: “Thị đệ nhất chân thật, chư Phật sở khai thị” (Là chân thật bậc nhất, được chư Phật khai thị). “Khai thị” chính là tri kiến của Phật, có cùng ý nghĩa với kinh Pháp Hoa. Nửa bài kệ kế đó nói: “Nhược tri thử pháp giáo, đương hoạch chư Tất Địa” (Nếu biết pháp giáo này, sẽ đạt các Tất Địa), tức là dẫn “chư Phật đạo đồng” để khuyến tín Thế Đế. Nếu hành giả Chân Ngôn hiểu rõ thứ tự phương tiện trong pháp giáo này, do nhất định tin tưởng, đúng như lời dạy mà tu hành, sẽ được thành tựu hết thảy các Tất Địa. Nếu chẳng phải như vậy, mười phương ba đời chư Phật sẽ mắc tội “trái nghịch bổn thệ, lừa dối chúng sanh”. Bài kệ kế tiếp nhằm khuyên [hành nhân hãy] trụ trong Chân Đế. Nhưng Tất Đàm tự mẫu, trẻ nhỏ cũng đều tụng trì, còn như hộ ma, cúng dường v.v… Vi Đà thế tiên cũng đều cùng làm; nhưng nay sở dĩ môn Chân Ngôn này riêng trở thành bí mật là do được nghĩa chân thật gia trì. Nếu chỉ miệng tụng Chân Ngôn mà chẳng tư duy ý nghĩa, chỉ có thể thành tựu nghĩa lợi thế gian, há có đạt được thể tánh Kim Cang ư? Vì thế, kệ rằng: “Tối thắng chân thật thanh, chân ngôn, chân ngôn tướng, hành giả đế tư duy, đắc thành bất hoại cú” (Tiếng chân thật tối thắng, chân ngôn, tướng chân ngôn. Hành giả tư duy kỹ, được thành câu bất hoại). “Thanh” chính là cái Thể của Ngữ Mật trong Chân Ngôn môn, như Đệ Nhất Chân Thật Nghĩa trong thanh A, tức là “vốn bất sanh”. Thoạt đầu nói về Chân Ngôn, bản tiếng Phạn dùng nhiều tiếng để gọi, tức là chỉ chung tướng bách tự môn Thế Đế tự luân. Kế đó, nói “chân ngôn tướng” tức là Thật Tướng của chân ngôn ấy. Từ ngay nơi Thật Tướng của chân ngôn, do tư duy chắc thật, mỗi mỗi đều nhập Liên Hoa Đài. “Cú” chính là chỗ dấu tích ngưng dứt.

(Kinh) Nhĩ thời, Chấp Kim Cang Bí Mật Chủ bạch Phật ngôn: - Hy hữu, Thế Tôn! Phật thuyết bất tư nghị chân ngôn tướng đạo pháp, bất cộng nhất thiết Thanh Văn, Duyên Giác, diệc phi phổ vị nhất thiết chúng sanh. Nhược tín thử chân ngôn đạo giả, chư công đức pháp giai đương mãn túc, duy nguyện Thế Tôn thứ thuyết Mạn đồ la sở tu thứ đệ.

(經)爾時，執金剛祕密主白佛言：希有。世尊！佛說不思議真言相道法。不共一切聲聞緣覺，亦非普為一切眾生。若信此真言道者，諸功德法皆當滿足。唯願世尊次說漫荼羅所須次第。

(Kinh: Lúc bấy giờ, Chấp Kim Cang Bí Mật Chủ bạch với đức Phật rằng: - Đức Thế Tôn hy hữu! Phật nói đạo pháp chân ngôn tướng chẳng thể nghĩ bàn, chẳng cùng chung với hết thảy Thanh Văn, Duyên Giác, cũng chẳng phải vì trọn khắp hết thảy chúng sanh. Nếu tin tưởng đạo chân ngôn này, các pháp công đức sẽ đều viên mãn. Kính mong đức Thế Tôn kế đó hãy nói về thứ tự cần thiết trong Mạn đồ la).

Như trong sự giải thoát của pháp Thanh Văn chẳng có văn tự, nhưng ngài Duy Ma Cật chẳng lìa văn tự để nói tướng giải thoát, nên gọi là “bất tư nghị giải thoát”. Nay tự luân này cũng thế, tức là dùng vô tướng Pháp Thân để làm các loại thanh và chữ, các loại thanh và chữ làm vô tướng Pháp Thân, nên gọi là “tướng chân ngôn chẳng thể nghĩ bàn”. “Bất cộng nhất thiết Thanh Văn, Duyên Giác, diệc phi phổ vị nhất thiết chúng sanh” (Chẳng cùng chung với hết thảy Thanh Văn và Duyên Giác, cũng chẳng phải vì trọn khắp hết thảy chúng sanh): Kinh này là vật báu bí mật của đấng pháp vương, chẳng thể tùy tiện trao cho người chẳng xứng đáng. Như đức Thích Ca xuất thế hơn bốn mươi năm, do ngài Xá Lợi Phất ân cần thỉnh cầu ba lượt, [đức Phật] mới vì Ngài nói đại lược nghĩa Diệu Pháp Liên Hoa. Nay thân bổn địa này lại là chỗ bí mật, sâu thẳm của Diệu Pháp Liên Hoa, cho nên phẩm Thọ Lượng nói: “Thường tại Linh Thứu sơn, cập dư chư trụ xứ” (Thường tại núi Linh Thứu, và các trụ xứ khác) cho tới “ngã Tịnh Độ bất hủy, nhi chúng kiến thiêu tận” (Tịnh Độ của ta chẳng hủy, chúng sanh thấy cháy rụi), tức là ý nghĩa thuộc tông Du Già này vậy. Lại nữa, do bậc Bổ Xứ Bồ Tát ân cần thỉnh ba lượt, [đức Phật] mới nói. Nếu chẳng phải là căn cơ đốn ngộ, sẽ chẳng được nhận lấy. Vì thế, chẳng vì trọn khắp hết thảy chúng sanh [mà nói pháp môn này]! Đó cũng là lãnh hội ý nghĩa trong bài kệ trước đó “đạt đến địa vị Tu Hành thì mới được truyền trao cái quả chẳng nghĩ bàn”.

Kế đó, nói về sự lãnh ngộ hai bài kệ khuyến tín và ấn khả để kết lại trong phần trước, nên nói: “Nhược tín thử Chân Ngôn đạo giả, chư công đức pháp giai đương mãn túc” (Nếu tin đạo Chân Ngôn này, các pháp công đức đều sẽ trọn đủ). Nếu lúc được viên mãn, tức là trọn đủ các nguyện thù thắng. Trên đây, đã nói cặn kẽ về chi phần chân ngôn xong. Ngài Chấp Kim Cang lại tiếp nối phần kinh văn trên đây, thỉnh Phật kế đó hãy nói về thứ tự cần phải tu trong Mạn đồ la.

(Kinh) Như thị thuyết dĩ, Thế Tôn phục cáo Kim Cang Thủ, nhi thuyết kệ ngôn: - Trì chân ngôn hành giả, cúng dường chư thánh tôn, đương phụng duyệt ý hoa, khiết bạch, hoàng, châu sắc, Bát Đầu Ma, thanh liên, Long hoa Bôn Na Già, Kế Tát Ra Mạt Lợi, Đắc Nghiệt Lam, Chiêm Bặc, Vô Ưu, Để La Kiếm, Bát Trá La Sa La. Thị đẳng tiễn diệu hoa, cát tường chúng sở nhạo, thải tập dĩ vi man, kính tâm nhi cúng dường.

(經)如是說已，世尊復告金剛手而說偈言：持真言行者，供養諸聖尊，當奉悅意花，潔白黃朱色，鉢頭摩青蓮、龍花奔那伽、計薩囉末利、得蘗藍瞻蔔、無憂底羅劍、鉢吒羅娑羅，是等鮮妙華，吉祥眾所樂，採集以為鬘，敬心而供養。

(Kinh: Nói như thế xong, đức Thế Tôn lại bảo Kim Cang Thủ mà nói kệ rằng: - Hành giả trì chân ngôn, cúng dường các đức thánh, nên dâng hoa đẹp ý, sắc trắng tinh, vàng, đỏ: Bát Đầu Ma, sen xanh, Long Hoa Bôn Na Già, Kế Tát Ra, Mạt Lợi, Đắc Nghiệt Lam, Chiêm Bặc, Vô Ưu, Để La Kiếm, Bát Trá La, Sa La. Các hoa tươi đẹp ấy, cát tường, người ưa thích, thâu góp làm tràng hoa, tâm cung kính cúng dường).

Kế đó, trong lời kệ giải đáp, trước hết, đức Thế Tôn giải đáp về hai câu hỏi về dâng cúng thức ăn, hương, hoa v.v… và các thứ bình báu, gọi chung là “chi phần Cúng Dường”. Trong các vật để cúng dường, trước hết nói về hoa để dâng cúng. Phàm các vật để dâng cúng, đều tùy theo tánh loại của các vị tôn thánh và phương vị của Mạn đồ la v.v... mà mỗi mỗi đều khéo phân biệt, sao cho sắc, hương, vị, xúc đều khiến lòng người vui thích. Các loại hoa không tốt lành sanh trên đất hay trong nước chỉ có thể dùng trong pháp Chiết Phục mà thôi! Trong ba màu trắng, vàng, đỏ, Như Lai Bộ nên dùng màu trắng, Liên Hoa quyến thuộc nên dùng màu vàng, Kim Cang Bộ nên dùng màu đỏ. Lại nữa, đúng theo phương vị của Mạn đồ la: Đàn tròn thì dùng màu trắng, đàn vuông thì dùng màu vàng, đàn tam giác thì dùng màu đỏ. Lại nữa, [để cúng dường] chư Phật thì dùng màu trắng, chư Bồ Tát dùng màu vàng, các vị trời trong thế gian thì màu đỏ. Các thứ khác như hương v.v… cũng chuẩn theo ý này, kiêm đối chiếu với kinh văn của kinh Tô Tất Địa và Cù Hê để dùng, chẳng chép tường tận [ở đây].

Bát Đầu Ma (Padma) là hoa sen hồng. Phàm các loại hoa mọc trong nước như hoa sen xanh, đỏ, trắng v.v… đều có thể dâng cúng chung chư tôn. “Long Hoa Bôn Na Già” (Nāgakesara Puṃnāga): Bôn Na Già là hoa Long Thụ. Di Lặc Thế Tôn thành Phật ở dưới cội cây này. Nói thẳng là Long Hoa, tức loài hoa được rồng coi trọng. Phương Tây có loại hoa này. Hoa Kế Tát Ra (Kesara), hoa Mạt Lợi (Mallika, hoa lài), hoa Đắc Nghiệt La (Tagara), hoa Chiêm Bặc (Caṃpaka), hoa Vô Ưu (Aśoka), hoa Để La Kiếm (Tilaka), hoa Bát Trá La (Pāṭala), hoa cây Sa La (Śāla), đều là những thứ có ở Thiên Trúc, phương này chẳng thể biết trọn.

Kinh nói “thị đẳng tiễn diệu hoa” (các loại hoa tươi đẹp ấy), trong bản tiếng Phạn có kèm thêm chữ Hoặc, ý nói các thứ hoa ấy đều có thể dùng chung, nên nêu ra một số trường hợp. Nhưng nếu phương này thì có, phương kia thì không, chỉ cốt sao loại hoa được người ta yêu thích, thế gian coi là cát tường, thì đều có thể dùng để cúng dường, hãy nên mỗi mỗi lắng lòng khéo phân biệt. “Thái tập dĩ vi man” (Gom góp thành tràng hoa), tức xen lẫn trang nghiêm, hoặc xâu, hoặc kết, do cái tâm ân cần, thanh tịnh, thuần hậu của hành nhân khiến cho chư tôn hoan hỷ hộ niệm.

(Kinh) Chiên đàn cập thanh mộc, mục túc hương, uất kim, cập dư diệu đồ hương, tận trì dĩ phụng hiến. Trầm thủy cập tùng hương, Phạ Lam dữ long não, bạch đàn, giao hương đẳng. Thất Lợi Phạ Tắc Ca, cập dư phần hương loại, phân phức thế xưng mỹ. Ưng đương tùy pháp giáo, nhi phụng ư thánh tôn.

(經)栴檀及青木、苜蓿香欝金，及餘妙塗香，盡持以奉獻。沈水及松香，嚩藍與龍腦，白檀膠香等，失利嚩塞迦，及餘焚香類，芬馥世稱美，應當隨法教，而奉於聖 尊。

(Kinh: Chiên đàn và thanh mộc, mục túc hương, uất kim, và các hương bôi quý khác, đều dùng hết dâng hiến. Trầm thủy và tùng hương, Phạ Lam (Vāla) và long não, bạch đàn, giao hương (Sarjarasa) thảy, Thất Lợi Phạ Tắc Ca (Śrīvāsaka), và các loại hương đốt, thơm ngát, đời ca ngợi. Hãy nên tùy pháp giáo, dâng lên các thánh tôn).

Kế đó nói về hương bôi. Chiên đàn (Candana), thanh mộc (Kuṣṭha), uất kim (Kuṅkuma), cỏ Đố Lộ Bà (Turuska) loại hương Mục Túc (Spṛkkā) ở phương Tây, hơi khác hương Mục Túc ở phương này. “Cập dư diệu đồ hương” (Và các loại hương bôi tốt đẹp khác) như trầm thủy, cam tùng, đinh hương (clove), lõi cây quế, đậu khấu (cadarmom, nutmeg) ở phương Tây, hương phụ tử v.v… như kinh Tô Tất Địa và Cù Hê đã nói. Lại nói trong các loại hương bôi ấy, đừng dùng hương lấy từ thân thể của chúng sanh, tử khoáng, cũng như bị trùng đục khoét. Hãy nên dùng thứ hương tốt, thanh tịnh, dùng nước để nghiền. Nếu dâng cúng Phật, hãy nên dùng uất kim mới, tốt, hoặc hắc trầm hương cùng với long não. Quyến thuộc Liên Hoa thì nên dùng bạch đàn, Kim Cang quyến thuộc cũng nên dùng bạch đàn; còn các vị tôn thánh khác thì tùy ý mà dùng chung, còn các loại hương hòa hợp thì đều thêm long não.

Kế đó, nói về hương đốt, hãy nên dùng trầm thủy hương (agaru), tùng hương (dīpavṛkṣa), phạ lam hương (vāla), long não hương (karpūra), bạch đàn hương phương Tây tên là Ma La Dữu (Malayū, tức là tên núi Malaya, phiên âm là Ma Lê Sơn), như Trí Độ Luận đã nói: “Ngoại trừ núi Ma Lê, không có chỗ nào khác sanh ra Chiên Đàn” là nói về loại hương này. Bạch giao hương (sarjarasa) chính là nhựa cây Sa La. Thất Lợi Phạ Tắc Ca (Śrīvāsaka) hương tương tự huân lục hương (kunduruka, tức frankincense) ở phương này. Thất Lợi (Śrī) có nghĩa là trọn đủ đức cát tường, ý nói loại hương này thậm chí thiên thần cũng đều yêu thích; do vậy đặt tên như thế. “Cập dư phần hương loại, phân phức thế xưng mỹ” (Và các loại hương đốt khác, thơm ngào ngạt được cõi đời khen ngợi) cũng như trên đã nói. Kinh Cù Hê nói: “Thiêu hương dụng bạch đàn, trầm thủy tương hòa, cúng dường Phật loại. Kỳ thụ chấp hương, cúng dường Liên Hoa loại. Hắc trầm cập An Tức, cúng dường Kim Cang loại” (Hương đốt thì dùng bạch đàn và trầm thủy hòa hợp để cúng dường Phật Bộ. Hương từ nhựa cây để cúng dường Liên Hoa Bộ. Hắc trầm và an tức để cúng dường Kim Cang Bộ). Hoặc vâng theo pháp ấy mà làm hương, hòa hợp trọn khắp để dâng lên chư tôn. “Ưng đương tùy pháp giáo” (Hãy nên tùy theo pháp giáo), tức là dùng chân ngôn và mật ấn để gia trì trừ nhơ như nói trong phần Thứ Tự Cúng Dường. Các loại hương bôi và hoa khác phỏng theo lệ này mà suy ra.

(Kinh) Phục thứ, Đại Chúng Sanh, y giáo hiến chư thực, phụng nhũ mi, lạc phạn, hoan hỷ, Mạn đồ ca, bách diệp cam mỹ bính, tịnh diệu sa đường bính, bố lợi ca, gián huyệt, cập mạt đồ thất ra, bễ nặc ca, vô ưu, bá bát trá thực đẳng, như thị chư hào thiện, chủng chủng trân diệu quả, kiển đồ dữ thạch mật, đường mật, sanh thục tô, chủng chủng chư tương ẩm, nhũ lạc, tịnh ngưu vị.

(經)復次大眾生，依教獻諸食，奉乳糜酪飯，歡喜漫荼迦，百葉甘美餅，淨妙粆糖餅，布利迦間穴，及末塗失囉，嫓諾迦無憂，播鉢吒食等，如是諸餚饍，種種珍妙果，蹇荼與石蜜，糖蜜生熟酥，種種諸漿飲，乳酪淨牛味。

(Kinh: Lại này, Đại Chúng Sanh, theo giáo, hiến thức ăn, dâng cháo sữa, cơm bơ, hoan hỷ, Mạn đồ ca, bánh ngon ngọt bách diệp, bánh đường cát sạch ngon, bố lợi ca, gián huyệt, và mạt đồ thất ra, bễ nặc ca, vô ưu, bá bát trá các món. Món ngon quý như thế, các thứ quả ngon, quý, kiển đồ và thạch mật, đường, mật, sanh thục tô, và các thứ nước ép, sữa, lạc, các vị sữa).

Kế đó nói “y giáo hiến chư thực” (theo đúng lời dạy, dâng các thức ăn). Như trong bản đầy đủ của kinh này nói, cúng dường các thứ ăn đều có phương tiện để tịnh hóa cho tới ý nghĩa sâu mầu [của việc tịnh hóa ấy], mỗi mỗi đều tương ứng với pháp môn. Phương này nếu không có, chỉ nên dựa theo các kinh như Tô Tất Địa v.v… Theo đúng pháp tạo tác, kết giới, thủ hộ, gia trì, sẽ được gọi là “y giáo”. “Nhũ mi”: Phương Tây có nhiều loại cháo, hoặc dùng nước ép Ô Ma, hoặc dùng các loại đậu và các vị thuốc, như trong các kinh văn Thập Tụng Dược Pháp v.v… đã nói cặn kẽ, nhưng cháo sữa là loại tốt nhất. Phàm khi dâng thức ăn, phải nên thêm vào các thứ như tô, đường cát v.v… khiến cho sắc lẫn vị đều trọn vẹn để dâng cúng trước. Lại nữa, cơm ở phương Tây có nhiều loại, cũng coi cơm nấu trộn bơ là vị ngon nhất. Khi dâng món ăn này, phải nên nêm đường cát, muối, gừng các vị. Lại nên dâng canh theo đúng cách nấu nướng ở phương đó, hoặc thuận theo phong tục nước nhà.

Đối với viên hoan hỷ (laḍḍuka), hãy nên dùng chất tô để nấu các loại bánh, hòa hợp các vị và ba loại thuốc có vị đắng v.v… khiến cho trang nghiêm đủ mọi cách. Mạn đồ ca (Maṇḍaka) chính là loại bánh ép mỏng (pancake) ở phương này. Diệp bính là cách làm bánh ở Thiên Trúc: Dùng các vị như mật, đường, trộn với bột mì, dầu bơ đem nấu, hết sức thơm ngon. Bánh đường cát thì loại đường cát này có tên là Kiển Đồ (Khanda, đường trắng), hình dạng giống như loại đường sản xuất tại Ích Châu, nhưng màu sắc hết sức trắng sạch, đụng tới là vỡ ngay. Đem loại đường này pha nước; trước hết, dùng bột mì làm bánh, nhỏ vài giọt nước đường lên đó rồi mới ăn. “Tịnh diệu” tức là chú trọng sao cho thanh khiết, khiến cho sắc lẫn hương đều trọn vẹn. Bố lợi ca (Pūrikā) dịch là Trước Lam Bính, do các thứ vị ngon nhất hòa hợp để cân nhắc làm thành. Bánh Gián Huyệt (Garitra) có hai loại hoặc đâm thành lỗ thủng, hoặc có hình dạng như tơ rối cuộn tầng tầng ở mỗi lỗ thủng, thêm vào các vị. Bánh Mạt đồ thất ra (Madhuśīrṣaka) cũng rắc muối, bôi mật và đường lên trên. Bánh Bễ nặc ca (Phenaka) dùng bột mì nổi, rắc muối, chiên bằng dầu bơ, hình dáng như bọt nổi trên mặt nước, rất đáng yêu! Vô Ưu (Aśokavarti) là bánh đường cát cuộn lại. Món Bá Bát Trá (Parpaṭa) là loại bánh mỏng làm bằng bột mì không lên men.

“Như thị chư hào thiện” (Các món ngon lành như thế), lại nói là tùy theo địa phương, quốc gia, tất cả các món ngon nhất và các loại quả ngon lành, quý báu, tùy ý dâng hiến. Đường trắng, thạch mật, đường cát, tô mật lại đều sắp riêng. “Chủng chủng chư tương ẩm” (Các loại nước uống chế từ nước ép): Cách chế nước ép ở phương Tây rất nhiều, dùng hòa với thuốc thơm, ngon lành lại trị bệnh. Còn các thứ nước uống phi thời như nước nho v.v… thì như trong Tỳ Ni đã nói. Các món có sữa và lạc thì cũng dùng Tất Bát hoặc long não v.v… đúng như trong cách nấu ăn trong Y Minh mà làm. Nói chung, phương Tây chế biến thức ăn và thức uống đều có thứ tự trước sau, phần nhiều dựa theo dược thuật, có công hiệu dưỡng tánh phòng thân. Vì thế, họ phần nhiều sống hết tuổi thọ, ít bị chết yểu.

Phàm chỗ đặt thức ăn, nên dùng hương bôi để bôi khắp. Đặt đồ ăn trong viện, trải khắp lá sen, hoặc lá chuối v.v… khiến cho trọn khắp. Nếu không có, hãy nên dùng vải trắng mịn hoặc vải sạch mới tinh, tận lực dùng nước sạch để giặt tẩy, dùng hương bôi khắp. Khi sắp xếp thức ăn, đối với các vị tôn thánh thượng thủ, nên xếp nhiều hơn, tức là nơi Trung Thai Tạng Tỳ Lô Giá Na, Quán Âm và Kim Cang Thủ ở viện thứ hai, bốn vị Bồ Tát như Văn Thù v.v… ở các viện kế tiếp, Thích Ca Mâu Ni ở ngoại viện và vị Bổn Tôn mà ta tôn phụng. Giả sử như các vị trí khác thì dâng một phần, nơi các vị tôn thánh thượng thủ thì dâng hai phần. Hoặc các vị trí khác dâng hai phần, kinh Cù Hê nói: “Mạn đồ la chủ đương số bội gia chi” (Nơi vị chủ của mạn đồ la thì nên tăng gấp bội). Tuy có thứ hạng bất đồng như vậy, nhưng từ chư Phật cho đến quỷ thần trong thế gian, đều nên vận tâm bình đẳng cúng dường, cốt sao đều dồi dào. Còn như không lo xuể, chỉ nên cúng dường Bộ Chủ, hoặc đặt thức ăn trong nội viện, vận tâm cúng dường hết thảy chư tôn. Các thứ hương, hoa v.v… dâng hiến cũng phỏng theo đây mà biết!

(Kinh) Hựu phụng chư đăng chúc, dị loại tân tịnh khí, thịnh mãn diệu hương du, bố liệt vi chiếu minh. Tứ phương tăng phan, cái, chủng chủng sắc tướng gian, môn tiêu dị hình loại, tịnh huyền dĩ linh, đạc.

(經)又奉諸燈燭，異類新淨器，盛滿妙香油，布列為照明。四方繒憣蓋，種種色相間，門標異形類，并懸以鈴鐸。

(Kinh: Lại dâng các đèn, đuốc, các đồ đựng sạch mới, chứa đầy

dầu thơm quý, sắp bày để chiếu sáng. Bốn phương phan, lọng lụa. Trong các thứ sắc tướng, cửa treo nhiều hình tướng, và treo các linh, khánh).

Kế đó, nói đến chuyện dâng đèn chiếu sáng. Các loại dầu thơm rất nhiều, như dầu thơm Chiêm Bặc, dầu thơm từ hoa Tô Ma Na (Sumana) v.v… Phàm làm dầu thơm, hãy nên dùng hoa mới, giống như cách kết tràng hoa để xâu lại, để đến ban ngày, đặt hoa trên đồ hứng dầu, dùng vật dụng rót dầu rưới lên hoa khiến cho dầu ấy lại rơi xuống đồ hứng. Lại đem dầu ấy rưới lên hoa, lặp đi lặp lại như thế từ lúc mặt trời mọc cho đến khi mặt trời lặn mới thôi. Hôm sau, lại lấy hoa mới làm giống như trước, khiến cho dầu ấy có mùi thơm giống hệt như hoa mới thôi. Các vật dụng để dâng hiến thức ăn và đèn chiếu sáng làm bằng các thứ báu là tốt nhất. Nếu chẳng thể lo liệu, dùng bạc, đồng v.v… cho đến các thứ đồ sứ mới sạch cũng được! “Tứ phương tăng phan cái” (Phan lọng bằng lụa màu ở bốn phương): Nếu có tài lực, hãy nên đặt riêng nơi mỗi vị tôn thánh, cũng coi các thứ làm bằng chất báu là tốt nhất. Nếu chẳng thể lo liệu, thì dùng lụa màu cho đến vẽ vời. Khi vẽ, nên dùng vật sạch sẽ, chớ nên dùng các chất keo v.v.. Nếu không thể tạo rộng khắp thì tối thiểu là mỗi phương trong bốn phương đặt một cái lọng. Các vật trang trí ở cửa, linh, khánh v.v… đều tùy sức trang nghiêm đủ mọi lẽ, cũng nên chuẩn theo tướng trạng được dạy trong phẩm Nhập Bí Mật Mạn Đồ La.

(Kinh) Hoặc dĩ tâm cúng dường, nhất thiết giai tác chi. Trì chân ngôn hành giả, tồn ý vật di vong. Thứ cụ Ca La Xa, hoặc lục, hoặc thập bát, bị túc chư bảo dược, thịnh mãn chúng hương thủy. Chi điều thượng thùy bố, gián sáp hoa, quả, thật, đồ hương đẳng nghiêm sức. Kết hộ nhi tác tịnh, hệ cảnh dĩ diệu y, bình số hoặc tăng quảng. Thượng thủ chư tôn đẳng, các các phụng kiêm phục. Chư dư Đại Hữu Tình, nhất nhất giai hiến chi.

(經)或以心供養，一切皆作之。持真言行者，存意勿遺忘，次具迦羅奢，或六或十八，備足諸寶藥，盛滿眾香水。枝條上垂布，間插華果實，塗香等嚴飾，結護而作淨，繫頸以妙衣，瓶數或增廣。上首諸尊等，各各奉兼服，諸餘大有情，一一皆獻之。

(Kinh: Hoặc dùng tâm cúng dường, hết thảy đều thực hiện. Hành

giả trì chân ngôn, chú tâm đừng quên sót. Sắp đủ Ca La Xa, hoặc sáu, hoặc mười tám, trọn đủ các thuốc báu, chứa đầy các nước thơm. Xếp cành nhánh buông rủ, cắm xen kẽ hoa quả, hương bôi để trang hoàng. Y đẹp buộc cổ bình. Hoặc tăng thêm số bình. Nơi thượng thủ chư tôn, mỗi mỗi cúng gấp đôi. Các Đại Hữu Tình khác, mỗi mỗi đều hiến dâng).

Như đức Thế Tôn đã nói, trong các thứ cúng dường, tâm là tối thượng. Đối với mỗi một vật cúng như trên, đều nên vận tâm trọn khắp pháp giới, dùng chân ngôn và bí ấn để gia trì, như trong phần Thứ Tự Cúng Dường đã rộng nói. Hoặc quán đại bảo thụ vương phủ rợp hết thảy các thế giới, giống như cây chúa Bồ Đề (Bồ Đề thụ vương) [được nói] trong kinh Hoa Nghiêm trọn đủ các tướng trang nghiêm. Mỗi thứ vật cần dùng để thọ dụng, đều từ trong ấy tuôn ra chẳng có cùng tận, tới khắp trước mặt hết thảy hiền thánh. Sự cúng dường rộng lớn cũng phủ trọn hết thảy chúng sanh. Đã vận tâm như thế xong, hãy nên dùng Hư Không Tạng Chuyển Minh Phi để gia trì, sẽ tự nhiên tùy ý thành tựu.

Kế đó, nói về pháp “bình cát tường”: Hãy nên dùng các thứ báu như vàng, bạc v.v… [để làm bình], cho đến nếu chẳng thể, hãy nên dùng đồ sứ, hoặc đồ gốm sạch. [Cái bình ấy] phải tột bậc viên mãn, đoan chánh, lại chẳng rò rỉ. Đúng như phương tiện trong Tỳ Ni (Luật Tạng) mà gạn lọc nước sạch, chứa đầy trong đó. Trong ấy, đặt năm thứ báu và ngũ cốc, năm loại thuốc như trong kinh Cù Hê đã nói; nhưng năm thứ thuốc ấy đều thuộc về Ngũ Thiên Trúc, phương này chẳng thể có đủ được. Dùng các thứ bột hương bôi như đã nói trong phần trước hòa vào nước, bỏ thêm long não và ngưu hoàng. Nơi miệng bình, cắm hoa đẹp nhất, hoặc tất cả các loại hoa nổi tiếng tại địa phương. Lấy các thứ hoa, quả, cành lá tươi tốt, trọn đủ, để cắm xen kẽ rủ xuống vào đó, sao cho tột bậc đoan nghiêm. Dùng lụa màu buộc vào cổ bình, cũng đeo tràng hoa, dùng các thứ hương bôi lên. Phương tiện kết giới, thủ hộ, tịnh trị cũng như trong phần Thứ Tự Cúng Dường đã nói.

Tại Trung Thai Tạng [của Mạn đồ la], nên đặt năm cái bình. Bình lớn nhất [cúng dường] đức Đại Nhật đặt tại hoa đài, các bình khác đặt trên nhụy hoa. Phàm khi dâng thứ ăn lên Trung Thai, đối với bốn vị Phật và bốn vị Bồ Tát, đều đặt nơi tòa của các Ngài trong hoa đài. Dâng cúng cho đức Tỳ Lô Giá Na thì đặt trước đài hoa. Nếu có sức thì nơi mỗi vị tôn thánh, đều đặt một bình. Nếu chẳng thể làm như vậy, thì ở chỗ các vị tôn thánh thượng thủ các phương trong, ngoài, đều đặt [bảo bình]. Ở bốn cửa, mỗi nơi đều đặt một bình, ở bốn góc cũng đặt mỗi nơi một bình. Ở ngoài cửa ra vào, lại đặt riêng một bình nữa. Dùng chân ngôn và ấn của ngài Hàng Tam Thế để gia trì. Lúc muốn ra vào [đàn tràng], hãy nên dùng [nước từ bảo bình đặt ở ngoài cửa ra vào] để rưới lên thân tự thủ hộ, và khi gọi đệ tử vào đàn, cũng dùng [nước ấy] để rảy. Ở chỗ hộ ma, lại đặt riêng một bình. Đại lược là có thể hơn một trăm bình. Kinh nói “sáu bình” là hạn lượng tối thiểu. Trong ấy, ở bốn phương của Trung Thai Bát Diệp, mỗi phía đặt một bình và ở ngoài cửa một bình là nhất định chẳng thể thiếu. Nếu dùng mười tám bình, thì Trung Thai đặt một bình, nơi viện thứ hai, chỗ Đại Cần Dũng (tức chỗ Thích Ca Mâu Ni Phật trong Thích Ca Viện), Liên Hoa, Kim Cang Bộ Chủ và ở cửa là bốn bình, bốn vị đại Bồ Tát thuộc viện thứ hai, như Văn Thù v.v… [nơi mỗi vị] đặt một bình, bốn cửa thuộc ngoại viện, bốn góc và ở ngoài cửa sử dụng số bình sao cho vừa đủ.

Đối với người muốn nhận quán đảnh, hãy tùy theo số người mà tạo một bình, chớ để thiếu khuyết. Giống như bình đựng nước thơm, đồ đựng Át già cũng thế, hãy nên dùng vàng, bạc, bạch lưu ly v.v… để làm đồ đựng, cho đến thương khư, đồng hun, đá, gỗ, hoặc dùng lá cây, đồ gốm mới để đựng các nước thơm, cắm các hoa đẹp. Đối với mỗi chỗ nên đặt bình như đã nói trên đây đều đặt [bình đựng Át già]. Lại ở chỗ các vị tôn thánh, đều dâng y sạch; như phần trước đã nói, ở chỗ các vị tôn thánh thượng thủ nên chuẩn theo cách dâng thức ăn mà tăng gấp đôi. Vì thế nói “các các phụng kiêm phục” (ở mỗi chỗ đều nên dâng, lại còn nhiều gấp đôi).

Nếu chẳng thể làm được, chỉ nên đặt [bảo bình] ở chỗ các vị tôn thánh thượng thủ. Hoặc đem tất cả thứ mình cất chứa được, đều đặt trong viện Trung Thai, vận tâm cúng dường hết thảy chư tôn. Phàm các vật dâng cúng ở Trung Thai, hãy nên đặt ở chỗ trống thuộc ranh giới tầng thứ nhất của phía ngoài Trung Thai. Nếu dâng cho các vị tôn thánh khuyết danh, hãy nên đặt trong ranh giới của tầng thứ ba. Lại nữa, khi cúng dường, trước hết nên dâng nước Át già; kế đến dâng hương bôi, kế đó, dâng hoa, hương đốt, thức ăn. Sau cùng, dâng đèn chiếu sáng, [tuy] kinh văn chẳng nói thứ tự trước sau.

Lại nữa, nếu giải thích theo kiểu sâu xa, bí mật, hương bôi là nghĩa Tịnh. Như hương bôi trong thế gian có thể tịnh trừ cấu uế, dứt trừ nhiệt não. Nay hành giả dùng Át già như hư không để gột rửa cấu nhơ một trăm sáu mươi loại hý luận trong Bồ Đề tâm, dùng trụ vô vi giới để bôi, trừ diệt nỗi nóng bức sanh tử, đạt được tánh thanh lương. Vì thế nói là “hương bôi”. Nói đến hoa thì nghĩa là “sanh bởi từ bi”. Tức là chủng tử tịnh tâm trong Đại Bi Thai Tạng vạn hạnh xòe nở, trang nghiêm cây Bồ Đề của Phật, cho nên nói là “hoa”. Hương đốt nghĩa là “trọn khắp pháp giới”. Như cây chúa trên cõi trời khi nở hoa, mùi hương ngược gió hay thuận gió tự nhiên lan khắp. Hương Bồ Đề cũng thế, tùy thuộc mỗi công đức được lửa huệ đốt, được gió giải thoát thổi, thuận theo sức bi nguyện mà lan tỏa, xông khắp hết thảy. Vì thế nói là “hương đốt”. Thức ăn là cam lộ vô thượng, là vị bất sanh bất tử. Nếu quả đức ấy lại thành thục, sẽ là vị không chi hơn được nữa. Khi đó, bèn gọi là “nhập chứng”, cho nên nói là “thức ăn”. Nói tới đèn, chính là ý nghĩa “quang minh của Như Lai phá tối tăm”. Ý nói: Khi đạt tới quả địa thì tâm chướng đều tận, chuyển vô tận huệ, chiếu trọn khắp chúng sanh, cho nên nói là “đèn”.

Nếu nói theo chiều dọc, trong mỗi địa đều có đủ năm nghĩa như thế. Nếu nói theo chiều ngang, trong mỗi môn, đều có đủ năm nghĩa như thế. Chẳng hạn như thức ăn được nói trong phần kinh văn trên đây, tuy ngon miệng như nhau, nhưng tùy theo tài nghệ khéo nêm nếm, chế biến của mỗi người mà có đủ loại hương vị khác nhau! Các thứ khác như hương, hoa v.v… cũng nên phỏng theo đó mà suy. Nếu hành giả khéo có thể dùng năm tự môn làm kim cang vũ hý ứng hợp trọn khắp chúng sanh, ví như hòa hợp năm vị, sắp đặt năm màu, hòa hợp ngũ âm, điều hòa năm loại thuốc, tuy tánh phận chẳng vượt ngoài năm loại, nhưng thiên biến vạn hóa, xoay chuyển khéo léo chẳng cùng tận! Hãy nên biết người ấy khéo hiểu ý nghĩa của Đồ Hương tam muội, cũng hiểu ý nghĩa của Hoa tam muội, Thiêu Hương tam muội, Ẩm Thực Đăng Minh tam muội, cũng hiểu ý nghĩa của năm loại Đà La Ni ấy. Dùng các vật cúng thuộc đủ loại pháp môn như thế để cúng dường Tâm Vương Như Lai, có thể khiến cho chư tôn hoan hỷ, ắt đạt được điều mong cầu. Nếu từ ý nghĩa ấy, phản quán hương, hoa v.v… thuộc Thế Đế, sẽ tự nhiên biết chỗ đáng nên dùng của sắc, hương, tánh phận ấy, vô lượng phương tiện sẽ tự nhiên hễ gặp chuyện bèn sanh khởi.

(Kinh) Như thị tu cúng dường, thứ dẫn ưng độ giả, sái chi dĩ tịnh thủy, thọ dữ đồ hương, hoa, linh phát Bồ Đề tâm, ức niệm chư Như Lai, nhất thiết giai đương đắc, sanh ư tịnh Phật gia. Kết Pháp Giới Sanh ấn, cập dữ Pháp Luân ấn, Kim Cang hữu tình đẳng, nhi dụng tác gia hộ. Thứ ưng đương tự kết, chư Phật tam muội da, tam chuyển gia tịnh y, như Chân Ngôn pháp giáo, nhi dụng phú kỳ thủ.

(經)如是修供養，次引應度者，灑之以淨水，授與塗香華，令發菩提心，憶念諸如來，一切皆當得，生於淨佛家。結法界生印，及與法輪印，金剛有情等，而用作加護。次應當自結，諸佛三昧耶，三轉加淨衣，如真言法教，而用覆其首。

(Kinh: Tu cúng dường như thế, kế dẫn người đáng độ, dùng tịnh thủy rưới vẩy, trao cho hương bôi, hoa, dạy phát Bồ Đề tâm, nghĩ nhớ các Như Lai, hết thảy sẽ đều được, sanh nhà Phật thanh tịnh. Kết ấn Pháp Giới Sanh, cùng với ấn Pháp Luân, Kim Cang hữu tình thảy, dùng để làm gia hộ. Kế đó, nên tự kết, chư Phật tam muội da, ba lượt gia y sạch, như Chân Ngôn pháp giáo, dùng để che đầu họ).

Tiếp đó, nói về chi phần “gia trì, răn dạy khi tác pháp” và chi phần hộ ma. Phần “gia trì, răn dạy” nhằm trả lời ba câu hỏi của ngài Kim Cang Thủ, tức là dẫn đệ tử [nhập đàn tràng] như thế nào? Cho họ quán đảnh như thế nào? Cúng dường thầy như thế nào? Hỏi ba câu ấy xong, mới hỏi về chỗ hộ ma. Nay trong lời đáp ở đây, trước hết nói về chuyện dẫn đệ tử, liền nói về chuyện hộ ma rồi mới trả lời hai câu kia. Nhưng hộ ma là chung cho hết thảy các pháp sự, chẳng phải chỉ nhằm gia trì đệ tử mà thôi! Vì thế, đáng nên tách thành một chi phần riêng! Trong quyển trước [của chánh kinh], đã nói trong đêm thứ bảy, khi tác pháp, vẽ các phương vị trong Mạn đồ la, trong ấy đã riêng nói về các chi phần trọng yếu; do vậy, mạch văn bị gián đoạn. Nay bèn thừa tiếp mạch văn trong phần trước, nói theo thứ tự.

A xà lê đã vẽ Mạn đồ la xong, quán sát trọn khắp, biết đã hoàn bị rồi mới ra ngoài, sái tịnh đúng như pháp. Giống như trên, vận tâm lễ trọn khắp hết thảy các đức Như Lai, sám hối, quy y, tự tịnh tam nghiệp. Sau đấy, tuân theo cách cúng dường, kết tam muội da minh v.v… để hộ thân. Các vật cúng dường ấy cũng dùng chân ngôn Bất Động để trừ cấu cho thanh tịnh, đúng như pháp mà chuẩn bị trọn vẹn. Lại nên mặc Kim Cang giáp v.v… sao cho mỗi mỗi đều đúng pháp. [Thiện Vô Úy] A xà lê nói: “Khi làm thân Như Lai (khi quán tưởng thân mình chính là thân Như Lai), hãy nên dùng Như Lai giáp. Khi làm Kim Cang thân, nên dùng Kim Cang giáp. Hãy nên thay đổi để dùng”. Lại chuẩn theo các kinh như Tô Tất Địa v.v…, dùng các tướng nhục kế, viên quang của Như Lai để trang nghiêm thân sẽ càng tốt hơn, hoặc có thể dùng chung, hoặc dùng chân ngôn Thành Biện Chư Sự để làm. Làm như thế xong, sau đấy mới đến chỗ Mạn đồ la, theo lẽ đáng nên mà ngồi, trụ trong Du Già.

(Kinh) Thâm khởi bi niệm tâm, tam tụng tam muội da, đảnh đới dĩ Ra tự, nghiêm dĩ Đại Không điểm, châu táp khai diễm man. Tự môn sanh bạch quang, lưu xuất như mãn nguyệt. Hiện đối chư Cứu Thế, nhi tán ư tịnh hoa. Tùy kỳ sở chí xứ, hành nhân nhi tôn phụng. Mạn đồ la sơ môn, đại long sương vệ xứ, ư nhị môn trung gian, an lập ư học nhân, trụ bỉ tùy pháp giáo, nhi tác chúng sự nghiệp. Như thị linh đệ tử, viễn ly ư chư quá, tác tịch nhiên hộ ma, hộ ma y pháp trụ.

(經)深起悲念心，三誦三昧耶，頂戴以囉字，嚴以大空點，周匝開焰鬘。字門生白光，流出如滿月，現對諸救世，而散於淨華，隨其所至處，行人而尊奉。漫荼羅初門，大龍廂衛處，於二門中間，安立於學人，住彼隨法教，而作眾事業，如是令弟子，遠離於諸過，作寂然護摩。護摩依法住。

(Kinh: Khởi tâm bi niệm sâu, tụng thệ nguyện ba lượt, đỉnh đầu đội chữ Ra, trang nghiêm chấm Đại Không, vòng lửa sáng vây quanh. Tự môn sanh bạch quang, túa ra như trăng tròn. Đối trước các Cứu Thế, mà tán rải tịnh hoa. Hoa rơi xuống chỗ nào, hành nhân phụng pháp ấy. Cửa ngoài Mạn đồ la, nơi đại long vương trụ, giữa tầng cửa thứ hai, xếp kẻ học đứng đó. Trụ đó, theo pháp giáo, thực hiện các sự nghiệp. Dạy đệ tử như thế, xa lìa các lỗi lầm, làm tịch nhiên hộ ma, hộ ma theo pháp trụ).

Trước hết, dùng môn chữ Ra (र) để tịnh hóa trọn khắp tâm họ. Kế đó, tịnh hóa đất nơi đạo tràng, đều trừ sạch các tướng ương hoạn giống như hư không. Sau đấy, dùng môn chữ Ha (ह) để khởi đại phong luân. Trên phong luân, dùng chữ Phạ (व) để khởi biển nước thơm, liền dùng môn chữ A (अ) để khởi đất kim cang và núi chúa Diệu Cao. Hãy nên biết Mạn đồ la này ở ngay trên đó, vâng theo phương tiện quán trong phần Thứ Tự Cúng Dường để tạo đủ mọi trang nghiêm, dùng hư không tạng để gìn giữ. Kế đó, nơi mỗi một tôn vị trong Mạn đồ la, đều quán chữ chủng tử của mỗi vị ấy. Từ các chữ ấy, đều chuyển thành thân Bổn Tôn. Nếu vị A xà lê chưa dung hội quán đạo, sợ kéo dài thời gian, chỉ từ nơi đài hoa sen thuộc Trung Thai mà quán chữ A. Tự môn tỏa ra vô lượng quang, chiếu trọn khắp các tọa vị của chư tôn. Lúc bấy giờ, chư tôn liền hiện. Khi đó, dùng phương tiện để chuyển quán “các vị tôn thánh như thế và thân ta chẳng hai, chẳng khác”, tức là chư tôn liền ở ngay trong thân. [Thiện Vô Úy] A xà lê nói: “Nếu hành giả chưa trụ Du Già, sao có thể tạo đàn pháp như thế được? Cho tới khi mới kiến lập, đã quán [chư tôn đều ở] trong thân rồi mới vẽ vời ư? Nếu là bậc thâm hạnh A xà lê, sẽ thường tụ họp với thánh chúng trong Đại Bi Thai Tạng như thế, cũng liền chứng biết cái tâm này của ta cũng giống như mười câu duyên sanh rốt ráo chẳng thể được!”

Quán Bổn Tôn xong; kế đó, lại vận tâm tưởng đủ loại cỗ xe báu, dùng chân ngôn và ấn Bất Động để gia trì. Dùng đó để kính cẩn nghênh đón các vị thánh và tịnh trị đường nẻo. Kế đó, triệu thỉnh. Kinh Cù Hê nói: “Đương các dĩ bổn chân ngôn phụng thỉnh, hoặc dĩ Mạn đồ la chủ chân ngôn đô thỉnh chư tôn” (Hãy nên dùng chân ngôn của mỗi vị tôn thánh để phụng thỉnh, hoặc đều dùng chân ngôn của vị chủ Mạn đồ la để thỉnh chư tôn). Hoặc vâng theo những điều được nói trong bổn giáo (pháp môn mà hành nhân đang tu tập). Hãy nên tùy ý [thực hiện] rộng lược, kiêm dùng chân ngôn và ấn triệu thỉnh. Hơn nữa, điều được đề cao trong kinh này là “bổn tọa thọ thỉnh” (vị bổn tôn chẳng rời bảo tọa mà tiếp nhận lời triệu thỉnh), lại còn dùng tướng “chẳng đến mà đến” để tới đạo tràng này, chẳng giống như trong thô phương tiện có tướng đây, kia.

Đại chúng đã vân tập xong, hãy nên dùng Bất Động Minh (chân ngôn của ngài Bất Động Minh Vương) để trừ khử các chướng, tức là phô bày ba loại tam muội da để gia trì. Kế đó, hãy nên dâng nước Át già và trải tòa, nói như thế này: “Đức Thế Tôn đến lành thay! Đức Thế Tôn đến lành thay! Do sức bổn nguyện mà đến giáng hiện. Nguyện rủ lòng gia trì, tiếp nhận lời thỉnh cầu này và các vật cúng nhỏ nhoi. Do đại từ bi, hãy rủ lòng tiếp nhận”. Khi đó, A xà lê do muốn thực hiện Kim Cang sự, lại dùng đao Vô Động Huệ để tự trừ chướng nơi thân, chuyển [bản thân] thành Kim Cang Tát Đỏa hàng phục ma nghiệp. Vẫn dùng huệ đao để kết giới ở các phương. Lại còn dùng Như Lai đại giới chân ngôn và ấn để kết giới chung quanh, dùng tứ đại hộ để thủ hộ mỗi phương. Lại trì Vô Kham Nhẫn Đại Hộ để đều thủ hộ trọn khắp.

[Thiện Vô Úy] A xà lê nói: “Phàm tạo Mạn đồ la, từ đầu trở đi đều dùng chân ngôn của ngài Bất Động, hoặc [dùng chân ngôn của] ngài Hàng Tam Thế để hộ trì cuộc đất ấy. Trong khoảng ấy, mỗi lúc trì tụng, đều đúng pháp kết giới, xong việc sẽ giải giới. Tới đêm tác pháp, lại kết giới đầy đủ trong phạm vi của kim cang tuyến (tức chỉ ngũ sắc đã được gia trì chăng quanh các cọc kim cang để ấn định ranh giới của đàn tràng). Nơi đàn làm quán đảnh hoặc hộ ma, ở phía ngoài Mạn đồ la, nên chăng dây quanh khu vực ấy, sao cho thông với phía trong, và xếp đặt cửa ra vào. Ở phía ngoài Mạn đồ la, đều dùng kim cang tuyến để vây quanh làm ranh giới. Tới khi cúng dường, hộ ma, cũng nên vận tâm. Ở nơi cửa ra vào, nâng dây kim cang để qua lại, thông đến chỗ chư tôn. Lại nữa, khi kết giới, chỉ nên ở chỗ tòa của mình để tác pháp như lệ thường. Nếu muốn đi nhiễu một vòng để kết giới trọn khắp thì cũng đều thành tựu. Nếu đã kết giới, mà bỗng có vọng niệm thì giới bị phá, hoặc đủ thứ ma sự dấy lên, hãy liền trì niệm Vô Kham Nhẫn Đại Hộ. Nếu muốn cho hết thảy mọi lúc đều không có chướng ngại, đối với chỗ kết giới ấy và các vật cúng, đều trước đó dùng Đại Hộ để thủ hộ. Sau đó, chướng dấy lên, lại nên sử dụng [chân ngôn ấy để diệt trừ]”.

Kế đó, hãy nên làm lễ, dâng nước Át già, dùng đại huệ đao để rảy khắp các vật cúng dường, tịnh hóa bằng tâm pháp giới chẳng thể nghĩ bàn. Nếu lúc dâng hương bôi, hãy nên trụ trong Đồ Hương chân ngôn để trì. Lúc theo thứ tự cúng dường, lại nhất nhất dùng chân ngôn của mỗi vị tôn thánh ấy để gia trì, hoặc thông, hoặc biệt, hoặc dùng chân ngôn mà chính mình đang trì tụng. Các vật cúng khác cũng phỏng theo đó. Lại nên thực hiện pháp “tâm cúng dường”, trì minh chú của ngài Hư Không Tạng, và dùng kim cang A lợi sa để ngâm tụng, tán thán. Kế đó, ra ngoài để thí thực cho quỷ thần Khoáng Dã. Theo đồ hình, ngoài cửa Đông thí thực cho Tỳ Na Dã Ca, ngoài cửa Nam thí cho Nghiệt Lật Hà (Graha); đó là loại quỷ dựa người. Ngoài cửa Tây, thì cho Nghiệt Ra, đó là quỷ gây tật dịch. Ngoài cửa Bắc, thí cho Đồ Cát Nhĩ (Ḍākinī). Ở hai bên ngoài cửa đều đặt bốn vị trí. Nhưng kinh Cù Hê dạy: “Giai thị La Sát, Tỳ Xá Xà, Bộ Đa, chư thực đạm huyết nhục giả, chủng chủng phi nhân chi loại, hoặc cư địa giả, hoặc cư thụ lâm giả” (Đều là La Sát, Tỳ Xá Xà (Piśāca), Bộ Đa (Bhūta), các loại phi nhân ăn nuốt máu thịt, hoặc sống trên mặt đất, hoặc ở trong rừng cây). Và các loài hễ tâm nghĩ tới, đều tùy theo phương vị của họ để thí trọn khắp. Hết thảy thức ăn dùng cúng dường trong Mạn đồ la đều gom chung lại một chỗ. Và các thứ như hương, hoa v.v… đều chia ra [theo từng loại], đặt chung một chỗ. A xà lê hãy nên khởi tâm pháp thí đại bi vô hạn, từ trong Du Già, quán tưởng đủ loại vật thọ dụng, cũng dùng minh chú của ngài Hư Không Tạng để gia trì rồi rải trọn khắp. Các quỷ thần ấy thọ thực, sẽ không gây chướng cho Mạn đồ la. Hãy nên khởi đầu từ phương Đông, kế đó là qua các phương Nam, Tây, Bắc. Trọn hết một vòng như thế xong, lại thí ở phương Đông Bắc; kế đó qua các phương Đông Nam, Tây Nam, và Tây Bắc. Lại hết một vòng xong, lại đến phía Đông của đàn để thí thực cho quỷ thần ở phương trên. Sau đó, qua phương Tây của đàn để thí thực cho quỷ thần ở phương dưới. Nói chung là tụng [chân ngôn] ba lần vào thức ăn. Trong các pháp sự, pháp này khó nhất, vì trong lúc ấy, có thể hiện ra đủ loại hình dạng đáng sợ nhất, hoặc nghe sấm rền ầm vang, hoặc tiếng dã can (chó rừng) tru v.v… đủ loại tướng lạ. A xà lê hãy nên tự khéo an tâm. Lại nữa, khi sắp thí, trước đó, hãy nên phòng hộ thân này, khiến cho mỗi mỗi đều đúng như pháp. Nếu họ ăn hết rồi lại muốn thêm, hãy lại thí tiếp, cốt sao dồi dào khiến cho họ hoan hỷ. Nếu vật dụng ít, chỉ thuận theo những thứ có được mà thôi!

Phàm vật để dâng hiến trong đàn tràng, cũng nên dùng tâm bình đẳng, chớ nên có thiếu sót! Kinh Cù Hê dạy: “Nhược hành thực thời, thác ngộ, khuyết thiếu, tức ưng bổ chi, nhưng khất hoan hỷ. Sở hành thực loại, nhược bất biến giả, ưng dĩ dư vật sung số dã” (Nếu lúc hành thí thực mà có sai lầm, thiếu sót, hãy nên bổ sung liền, vẫn xin họ hoan hỷ. Các vật thực để thí nếu chẳng trọn khắp, hãy nên dùng vật khác thêm vào cho đủ số). Thí thực cho các phương đã xong, rửa tay, sái tịnh, ở trước cửa [Mạn đồ la] đốt hương cúng dường. Kế đó, vào trong [đàn tràng], dâng Át già, hương đốt, vận tâm dâng cúng y phục để cúng thí. Sau đấy, trụ nơi tòa Du Già, dùng ngũ luân tự (A, Ra, Va, Ha, Kha) để hộ trì thân, trên đầu đặt Bách Quang Biến Chiếu Vương (Đại Nhật Như Lai). Dùng mắt vô cấu quán chữ “bất sanh” (chữ A) nơi hoa đài trong tự tâm rồi mới thực hiện phổ môn trì tụng. Trước hết, nơi tâm nguyệt Tỳ Lô Giá Na, hiện chân ngôn rạng ngời. Sau đó, tụng trì và kết mật ấn trọn khắp trong thai tạng xong; kế đó, tới chư tôn thuộc viện thứ hai cho đến hết: Hoặc đối trước từng vị mà quán tưởng, trì tụng, hoặc tưởng tự thân là vị Bổn Tôn ấy, trong tâm nguyệt hiện chữ chân ngôn để tụng trì, cho tới nhanh chóng hiện thân Mạn đồ la để tụng trì, tùy thuộc thế lực quán tâm của hành giả. Nếu chẳng thể làm như vậy, hãy nên nhất tâm tụng chân ngôn của Bộ Chủ một trăm lần. Đối với các vị thượng thủ khác, đều tụng chân ngôn [của mỗi vị] bảy lượt, cũng kết ấn của các Ngài. Chi

tiết thì như được nói trong phần Thứ Tự Cúng Dường.

A xà lê tác pháp như thế xong xuôi, lại dùng tâm chí thành đảnh lễ chư tôn. Sau đấy mới triệu tập các đệ tử, sao cho mỗi người đều vào đàn tràng. Trước đó, dùng nước thơm để sái tịnh, trao cho họ hương bôi để xoa lên tay. Kế đó, trao cho tịnh hoa, vì họ tuyên nói đại lược thật nghĩa của Bồ Đề tâm trong phẩm Trụ Tâm, khiến cho họ biết chỗ tự quy y, chân chánh phát tâm, chí thành, trân trọng nghĩ nhớ hết thảy chư Phật. Vì sao vậy? Do hành giả có thể phát khởi Phật tâm tức là Phật tử, sẽ nhận lấy địa vị pháp vương tử quán đảnh, sanh trong chủng tánh của Như Lai. Trong hành động, cư xử, đều chẳng quên chư Phật. Nay trong kinh này, mỗi khi sắp nói hết thảy các chân ngôn, liền nói “quy mạng trọn khắp hết thảy chư Phật” chính là do ý nghĩa này. Nói “tịnh Phật” thì trong pháp Thanh Văn, A La Hán cũng được gọi là Phật. Trong các kinh Đại Thừa chưa liễu nghĩa cũng có ý nghĩa “thành Phật”, nhưng chẳng được gọi là “giá tịnh”. Nay nói thẳng vào vị Phật thường hằng trong bổn tâm, cho nên dùng chữ Tịnh để phân định. Dịch sát nghĩa theo bản tiếng Phạn, hãy nên nói “Phật gia” là Phật Bộ, tức là hàm nghĩa “chủng tộc, bộ loại”.

Khi đó, A xà lê quán ngũ luân nơi thân đệ tử, dùng năm chữ để gia trì, kiêm đặt chữ A nơi hoa đài trong tâm, khiến cho họ có cùng cái Thể với đức Đại Nhật. Dùng Nhập Phật Tam muội da ấn để ấn lên đỉnh đầu họ. Kế đó dùng Pháp Giới Sanh Ấn để ấn tâm. Lại kết Chuyển Pháp Luân ấn để ấn phía trên rốn, mỗi nơi đều tụng chân ngôn ba lượt. Kế đó, chuyển chữ A trong tâm thành chữ Phạ, kết Kim Cang Tát Đỏa ấn để ấn các chi phần. Đó gọi là “ngũ xứ”. Sở dĩ làm như vậy là vì muốn thành tựu sự nghiệp kim cang cho họ vậy. Khi đó, A xà lê cũng nên dùng các ấn chú như Tam muội da v.v… để tự hộ trì.

Sau đó, dùng vải mới trắng sạch, hoặc các thứ lụa là khác; trước hết, dùng chân ngôn Bất Động để đúng như pháp tịnh hóa [vải hay lụa ấy]. Lại dùng chân ngôn vương của bổn bộ để ba lượt gia trì. Như làm Đại Nhật Mạn đồ la, liền dùng chân ngôn Tỳ Lô Giá Na; đối với Liên Hoa Thủ và Kim Cang Thủ, cũng nên chuẩn theo đó. Dùng lụa màu thanh tịnh ấy để phủ kín mặt đệ tử. Hãy nên khởi tâm từ bi hộ niệm sâu xa, kề tai nói với họ về tam muội da giới, đừng để cho kẻ khác chưa nhập đàn nghe tiếng. Bài kệ ấy sẽ được nói trong phẩm Chuyển Tự Luân Mạn đồ la Hạnh. Lại quán trên đỉnh đầu người ấy có một chữ Ra (र), tưởng trên chữ ấy có chấm. Vì thế nói “nghiêm dĩ Đại Không điểm” (trang nghiêm bằng cái chấm Đại Không), đó chính là chữ Lãm (Ram, रं). Bốn phía chữ ấy có vầng sáng như ngọn lửa, giống như tràng hoa liên hoàn chẳng dứt. Từ trong chữ ấy, lại lưu xuất quang minh màu trắng, giống như ánh sáng của vầng trăng tròn thanh tịnh. Do được tâm tịnh pháp giới ấy gia trì, có thể trừ các chướng trong và ngoài.

Kế đó, thầy dẫn [các đệ tử] tới tầng cửa thứ nhất là chỗ hai long vương Tốn Na và Ưu Ba Tốn Na thủ vệ, khiến cho họ dừng ở ngay nách cửa, chẳng được tiến lên. Thầy sẽ vì họ kết tam muội da ấn, tụng chân ngôn ấy ba lượt, kết ấn trên hoa, bảo đệ tử dùng tâm chí thành, hướng về đạo tràng mà rải. Tùy thuộc hoa rơi vào chỗ nào, sẽ biết hành nhân đã có nhân duyên xưa kia với pháp môn và thiện tri thức ấy, liền nương theo phương tiện môn ấy để tiến nhập, tu hành.

Kinh Cù Hê dạy: “Tương nhập đàn thời, A xà lê ưng tác thị ngôn: ‘Ngã mỗ giáp như pháp tác thử Mạn đồ la, tương đệ tử nhập, tùy kỳ phước đức, chủng tánh, cập dữ thành tựu sở kham pháp khí, duy nguyện ư thử Mạn đồ la trung, thị hiện kỳ tướng’. Ký tán hoa dĩ, thứ ưng khai diện, linh chiêm đổ đạo tràng, dĩ hoan hỷ tâm, nhi cáo chi viết: ‘Nhữ kim quán thử diệu Mạn đồ la, thâm sanh kính tín. Nhữ dĩ sanh chư Phật gia, chư minh tôn đẳng đồng cộng gia hộ. Nhất thiết cát tường, cập dữ Tất Địa giai hiện tiền. Thị cố, kiên trì tam muội da giới, ư chân ngôn pháp giáo, ưng cần tu tập’. Thứ lệnh đệ tử dĩ hương, hoa đẳng phổ cúng dường Mạn đồ la thánh chúng. Tức ư đạo tràng, thọ dữ bổn chân ngôn ấn, linh tọa nhất xứ tụng chi. Thứ dẫn dư nhân nhập. Phàm A xà lê đương quán hoa sở chí xứ, biện kỳ tánh loại. Nhược đọa Phật thủ thượng, Thế Tôn Phật Đảnh cập hào tướng đẳng. Đọa diện thượng, ưng thành tựu Phật Nhãn. Tại thân trung phần, đương tri thành tựu chư tâm. Nhược đọa hạ phần, thành tựu chư sứ giả đẳng. Hựu tùy Phật thân thượng, trung, hạ phần, tri thượng, trung, hạ thành tựu. Liên Hoa, Kim Cang diệc nhiên. Tự dư chư tôn, đản tri thượng, trung, hạ chi tướng. Nhược hoa đọa khứ bỉ tôn viễn giả, cửu viễn phương nãi thành tựu. Nhược đọa Cúng Dường Viện, tùy sở thuộc chi tôn, thọ bỉ chân ngôn. Nhược đọa lưỡng tôn chi gian, đương quán kỳ viễn cận. Nhược tiên đọa nội viện tức di xuất ngoại viện giả, bỉ nhân tín tâm bất cụ. Nhược cưỡng trì tụng, đắc hạ thành tựu. Đọa chư giới đạo cập hành đạo viện giả, bỉ nhân vô quyết định tâm, bất hoạch thành tựu. Nhược bỉ dục cánh trịch giả, ưng vị tác hộ ma, nhiên hậu trịch chi” (Khi sắp vào đàn, vị A xà lê hãy nên nói như thế này: “Con tên là… đúng pháp tạo Mạn đồ la này, dẫn đệ tử vào, tùy theo phước đức, chủng tánh, và pháp khí đáng thành tựu, kính xin thị hiện tướng ấy trong Mạn đồ la này”. Đã rải hoa xong; kế đó, nên bỏ khăn bịt mặt, dạy đệ tử chiêm ngưỡng đạo tràng, dùng tâm hoan hỷ bảo rằng: “Nay ngươi quán Mạn đồ la mầu nhiệm này, hãy sanh lòng kính tín sâu xa. Ngươi đã sanh trong nhà chư Phật, các vị minh tôn cùng gia hộ, hết thảy cát tường cùng với Tất Địa đều hiện tiền. Do vậy, hãy giữ vững tam muội da giới, hãy nên siêng năng tu tập pháp giáo chân ngôn”. Tiếp đó, bảo đệ tử dùng các thứ như hương, hoa v.v… để cúng dường trọn khắp thánh chúng trong Mạn đồ la. Liền ở ngay trong đạo tràng ấy, trao truyền chân ngôn và ấn của pháp ấy, bảo đệ tử ngồi một chỗ mà tụng. Kế đó, dẫn người khác vào đàn. A xà lê nên quán chỗ hoa rơi xuống để biện định tánh loại. Nếu rơi vào đầu Phật, sẽ thành tựu Phật Đảnh, hào tướng v.v… Rơi trên mặt, sẽ thành tựu Phật Nhãn. Ở phần giữa thân, sẽ biết là thành tựu các tâm. Rơi vào phần dưới, thành tựu các sứ giả v.v… Lại nữa, rơi vào các phần thượng, trung, hạ nơi thân Phật, sẽ biết là thành tựu thượng, trung, hạ. Đối với Liên Hoa và Kim Cang cũng thế. Đối với chư tôn khác, chỉ biết tướng thượng, trung, hạ. Nếu hoa rơi cách xa vị tôn thánh ấy, sẽ lâu xa mới thành tựu. Nếu rơi vào Cúng Dường Viện, sẽ tiếp nhận chân ngôn của vị tôn thánh thuộc viện ấy. Nếu rơi vào giữa hai vị tôn thánh, hãy xem gần vị nào hơn. Nếu trước là rơi vào nội viện rồi lăn ra ngoại viện, tức là người tín tâm không trọn đủ, nếu cưỡng trì tụng, sẽ đắc hạ thành tựu. Hoa rơi vào phần đường ranh và chỗ để đi lại, người đó chẳng có tâm quyết định, chẳng đạt được thành tựu. Nếu người ấy muốn ném lại, hãy nên làm hộ ma rồi mới ném). Các điều khác như kinh ấy đã nói.

Kế đó, hãy vì các đệ tử làm Tịch Nhiên Hộ ma, tức là pháp Phiến Để Ca (Śāntika, pháp Tức Tai), cũng có thể dịch là Tức Tai. Đó là một chi phần kế tiếp phần này. Nay trong lời đáp của Như Lai, do xét theo thứ tự thực hiện, nói chi phần Gia Trì Răn Dạy chưa xong, liền ở đây nói xen vào pháp hộ ma, hoặc có thể kết hợp với các pháp như Quán Đảnh v.v… để gộp thành một loại chi phần vậy.

Kinh nói “tác tịch nhiên hộ ma, hộ ma y pháp trụ”: Hộ ma (homa) được nói trong câu đầu, ý nói “hãy nên thực hiện pháp hộ ma này”. Câu kế là nói về người hộ ma, tức là răn truyền người tác pháp: Nếu lúc làm hộ ma, hãy nên vâng theo pháp mà trụ. Do vậy, lặp lại [chữ hộ ma]! Trong đó, dùng pháp Du Già để gia trì tự thân, cho đến phụng thỉnh, kết giới v.v… đều phải vâng theo phương tiện niệm tụng. Do đó nói “đương y pháp trụ” (hãy nên nương theo pháp mà trụ).

(Kinh) Sơ tự trung thai tạng, chí đệ nhị chi ngoại, ư Mạn đồ la trung, tác vô nghi lự tâm. Như kỳ tự trửu lượng, hãm tác quang minh đàn, tứ tiết vi châu giới, trung biểu Kim Cang ấn. Sư vị chi hữu phương, hộ ma cụ chi phần.

(經)初自中胎藏，至第二之外，於漫荼羅中，作無疑慮心。如其自肘量，陷作光明壇，四節為周界，中表金剛印，師位之右方， 護摩具支分。

(Kinh: Trước từ Trung Thai Tạng, ra ngoài tầng thứ hai, ở trong Mạn đồ la, khởi tâm chẳng ngờ lo. Như lượng khủy tay mình, đào rãnh lập đàn sáng, ranh giới rộng bốn lóng, giữa đặt ấn Kim Cang. Ở bên phải của thầy, đủ chi phần hộ ma).

Phần kinh văn trên đây là mật ngữ, do Thích Ca Quyến Thuộc Viện là tầng thứ hai [của Thai Tạng Mạn đồ la, nên nói là “từ trung Thai Tạng ra đến ngoài tầng thứ hai”]. Ở phía ngoài đại đàn, [xếp đặt sao cho chỗ hộ ma sẽ] tương ứng với Trung Thai Tạng [của Thai Tạng Mạn đồ la]. A xà lê lại ở bên ngoài, mặt hướng về [Thai Tạng] Mạn đồ la. Ở giữa hai vị trí ấy, hãy nên đặt hỏa đàn. Bản tiếng Phạn cố ý nói bí mật rằng: “A xà lê Mạn đồ la trung tác hộ ma đàn” (A xà lê lập đàn hộ ma trong Mạn đồ la). Nếu không được thầy truyền dạy, phần nhiều sẽ hiểu sai ý chỉ, có thể sẽ tạo [đàn hộ ma] ngay trong Mạn đồ la. Nay đàn để quán đảnh lại phải đối diện trực tiếp với Trung Thai, có thể dời đàn [hộ ma] này khá gần với phía Nam [của Thai Tạng Mạn đồ la] cho đến góc Tây Nam, đều là ba vị trí đối ứng với nhau, xét theo lý chẳng sai lẽ! “Vô nghi lự tâm” có nghĩa là Tức Tai, hãy nên nhất duyên bất loạn mà làm. Nếu hành giả trụ trong môn chữ Xa (श, śa) quán các pháp thường vắng lặng, các tâm “ngờ vực, hối hận, mong mỏi” đều hết, cái chướng trừ sạch; đó chính là bổn ý của Tịch Nhiên hộ ma. Trong cách làm Mạn đồ la, [phân lượng] dựa theo chiều dài một khủy tay của chính mình. Kích thước mỗi bề [của hỏa đàn] là một khủy tay, có chiều sâu bằng một nửa. [Quanh đàn] vẽ đường ranh giáp vòng, rộng bốn lóng tay, chiều cao cũng như thế. Đàn hộ ma thì vuông, tròn, tam giác, tùy theo sự nghiệp mà hoạch định, nhưng trong sự tác pháp ở đây [do là truyền pháp quán đảnh], hãy nên dùng đàn vuông. Dùng Cù ma di (gomatī, phân bò), Cù mô đát ra (gomūtra, nước tiểu bò) để tô trát, rảy nước thơm.

“Trung biểu Kim Cang ấn” tức là trong lò nên vẽ hình bạt chiết la (vajra, chày kim cang). Vì sao vậy? Hộ ma là lửa trí huệ của Như Lai, có thể thiêu rụi hết thảy tai ương bất ngờ sanh bởi nghiệp nhân duyên [khiến cho] hết sạch, chẳng còn thừa sót! Đàn vuông gọi là Đại Nhân Đà La, có nghĩa là “tâm vương”, ý nói: Cái ấn lửa trí huệ ấy tột cùng nguồn đáy, sanh từ Kim Cang tánh. Do vậy, giống như kim cang chẳng thể phá hoại! Tới phẩm Thế Xuất Thế Hộ Ma trong phần sau, đức Thế Tôn sẽ tự nói rộng nhân duyên. Nếu hành giả Chân Ngôn chỉ làm Thế Đế hộ ma, chẳng hiểu mật ý trong ấy, há chẳng phải là xen lạm cách cúng tế lửa của Vi Đà ư? Vì thế, người dịch nói kèm thêm cái tên trí huệ, ngõ hầu cả hai cách giải thích theo ý nghĩa cạn và sâu đều được cùng nêu ra!

Kinh nói: “Sư vị chi hữu phương, hộ ma cụ chi phần”, tức là giả sử cửa của đại Mạn đồ la mở về hướng Tây, hỏa đàn nên đặt ở phía Tây của đại đàn. A xà lê lại ở phía Tây của hỏa đàn, mặt hướng về phía Đông mà ngồi. Các thứ vật dụng cần dùng cho hộ ma được xếp ở phía Nam của thầy. Củi để hộ ma nên dùng nhũ mộc (cây có nhựa thơm), như gỗ dâu chẳng hạn. Hoặc dùng cành ngưu tất cắt thành đoạn dài chừng mười hai ngón tay. Cần phải chọn loại tươi nhuận, mới đẵn. Chọn loại gỗ ngay ngắn, thẳng thớm, hãy nên xem xét trên dưới để xếp cùng hướng với nhau. Dùng nước thơm sái tịnh, [xếp] sao cho phần gốc hướng về thân mình. Nếu lúc sắp đốt, hãy nên dùng sữa, lạc, tô và mật bôi lên hai đầu [mỗi khúc củi] rồi ném vào lò. Hoặc dùng trầm thủy hương, có kích thước dài chừng bốn lóng tay, to bằng ngón cái, bôi hương tô hợp, thiêu một trăm lẻ tám lượt thì càng hay hơn. Các thức ăn và hoa, hương v.v… đáng nên dùng để hiến cúng trong Mạn đồ la đều nên sắp đặt, dùng Biện Sự chân ngôn để đúng pháp sái tịnh, đặt bên phải chỗ ngồi. Bình đựng Át già nên đặt bên trái. Các thứ thức ăn để hiến cúng đều nên dùng tô, lạc v.v… để hòa trộn, cùng đặt trong cùng một đồ đựng. Cũng dùng tô, dầu v.v… hòa trộn, cùng chứa trong một đồ đựng khác, thảy đều chuẩn bị đầy đủ.

Nếu giải thích theo cách sâu xa, bí mật, thì chi phần Hộ ma có nghĩa là các nhân duyên. Do các nhân duyên ấy mà có thể sanh ra tai ương, hoạn nạn trong ba cõi. Nay lại dùng đó làm nguồn đốt cho lửa trí huệ, hòng cúng dường hết thảy các thân Phổ Môn, tăng ích thế lực chẳng thể nghĩ bàn. Kinh dạy: “Phiền não vi tân, trí huệ vi hỏa, dĩ thị nhân duyên thành Niết Bàn phạn, linh chư đệ tử tất giai cam thị” (Phiền não làm củi, trí huệ làm lửa. Do nhân duyên ấy, nấu thành cơm Niết Bàn, khiến cho các đệ tử thảy đều nếm vị ngon ngọt) chính là ý nghĩa này.

(Kinh) Học nhân trụ kỳ tả, tôn cứ, tăng kính tâm, tự phu Cát Tường thảo, tạ địa dĩ an tọa. Hoặc bố chúng thái sắc, đồng huy cực nghiêm lệ, nhất thiết hội sự thành, thị lược hộ ma xứ. Châu táp bố tường mao, đoan tọa hỗ tương gia, hữu toàn giai quảng hậu, biến sái dĩ hương thủy, tư duy Hỏa Quang Tôn, ai mẫn nhất thiết cố. Ưng đương trì mãn khí, nhi dĩ cúng dường chi.

(經)學人住其左，蹲踞增敬心。自敷吉祥草，藉地以安坐，或布眾綵色，彤輝極嚴麗，一切繢事成，是略護摩處，周匝布祥茅，端坐互相加，右旋皆廣厚，遍灑以香水，思惟火光尊，哀愍一切故，應當持滿器， 而以供養之。

(Kinh: Người học trụ bên trái, ngồi xổm, tâm thêm kính. Tự trải cỏ Cát Tường, để an tọa trên đất. Hoặc sử dụng nhiều màu, rực rỡ cực đẹp đẽ. Vẽ vời hết thảy xong. Lược làm chỗ hộ ma, trải khắp cỏ Cát Tường, ngay ngắn gác lên nhau, theo chiều phải rộng dày. Dùng nước thơm rưới khắp, tư duy Hỏa Quang Tôn, do xót thương hết thảy. Nên cầm đồ đựng đầy, để thực hiện cúng dường).

Lại nữa, khi vì đệ tử tác pháp, ở phía Bắc của A xà lê, lót bằng cỏ tranh tươi, bảo họ ngồi xổm [trên đó]. A xà lê cũng nên ngồi trên đệm cỏ tranh, đừng lót thêm các loại nệm. Nhưng thọ dụng cỏ tranh tươi thì đại lược có ba nghĩa:

- Một, cỏ có tánh chất khiết tịnh, lìa cảm xúc vui sướng, có thể trừ khử cái tâm hôn trầm, giải đãi, buông lung, kiêu mạn của hành giả.

- Hai, đấy là loại cỏ cát tường, đức Thế Tôn dùng nó để trải ngồi mà chứng Bồ Đề. Do vậy, có thể trừ hết thảy các chướng.

- Ba, dùng cỏ cát tường để biểu thị huệ tánh. Loại cỏ này hai bên rìa lá đều có gai nhọn. Nếu ngồi, nằm hoặc cầm, nắm mà chẳng có phương tiện, đâm ra sẽ bị thương. Nếu thuận tay khéo giữ gìn, sẽ chẳng bị hại. Hết thảy các pháp cũng giống như thế, nếu thuận theo đế lý để quán hết thảy trần lao, sẽ đều có tác dụng bổn tánh thanh tịnh. Nếu đánh mất phương tiện, sẽ có thể làm hại trí thân. Do vậy, dùng nó làm biểu tượng cho pháp môn.

Nếu tạo Mạn đồ la trên tảng đá lớn, hoặc trên gác nhiều tầng, chẳng thể đào bới để làm lò, hãy nên dùng các màu sắc để vẽ [lò hộ ma], sao cho tột bậc trang nghiêm rực rỡ, liền có thể sử dụng. Đó là “lược tác hộ ma xứ” (đại lược làm chỗ hộ ma). Nếu Mạn đồ la được tạo trong phòng chật hẹp, hãy nên ra ngoài, hướng vọng chỗ đạo tràng, đúng pháp làm lò. Bốn phía chung quanh lò, đều dùng cỏ tranh tươi trải, xoay theo chiều phải, theo thứ tự đều xếp đè cỏ lên nhau cho ló đầu ra. Các điều khác như trong phẩm Hộ Ma sẽ nói. Lại nên xếp cỏ dày đặc quanh lò, đừng để lộ đất ra, dùng nước thơm rải khắp. Hãy nên dùng [chân ngôn] Thành Biện Chư Sự để gia trì, và dùng chân ngôn rảy tưới đất như đã nói trong phần trước. Trong hành pháp hộ ma này, trước hết là A xà lê cúng dường, trì tụng trong Mạn đồ la xong; kế đó, hãy nên ra ngoài để thực hiện hỏa pháp:

[A xà lê] hướng về phía Đông, ngồi trên cỏ Cát Tường. Trước hết, lấy củi nhũ mộc khô, đặt ở trong lò, dùng chất tô rưới lên để đốt. Sau đó, đặt củi ướt (củi còn tươi). Dùng chân ngôn Biện Sự để trừ khử cấu uế và sái tịnh xong, hãy nên trụ trong Du Già, dùng chủng tử của Hỏa Thiên để chuyển [tự thân] thành vị tôn thánh ấy. Ở trong Mạn đồ la hình tam giác, đối với mười hai vị hỏa tôn được chỉ bày trong phẩm sau, hãy chọn lấy một vị tương ứng với sự nghiệp (tức là ương ứng với pháp sự mà A xà lê muốn thực hiện). Đã tương ứng rồi, hãy nên quán thân Hỏa Tôn và thân chính mình chẳng hai, chẳng khác. Như Hỏa Tôn, hãy nên biết Hỏa Mạn đồ la cũng thế. Hãy nên quán ba chỗ đều cùng một tướng; sau đấy, dùng chân ngôn của Hỏa Thiên để phụng thỉnh. Kinh Tô Tất Địa dạy: “Dục phụng thỉnh thời, tiên tác thị ngôn: - Ngã kim phụng thỉnh Hỏa Thiên chi thủ, thiên trung chi tiên, phạm hạnh sở tông kính giả, duy nguyện giáng lâm thử xứ, thọ nạp hộ ma” (Khi muốn phụng thỉnh, trước hết, hãy nói như thế này: Con nay phụng thỉnh vị đứng đầu Hỏa Thiên, là bậc tiên trong các trời, được bậc phạm hạnh tôn kính, kính mong giáng lâm chốn này, nhận lãnh hộ ma).

(Kinh) Nhĩ thời, thiện trụ giả, đương thuyết thị chân ngữ: - Nam ma tam mạn đa bột đà nẫm, a yết na duệ, sa ha.

(經)爾時，善住者 ，當說是真語 ：南摩三曼多勃陀喃

阿揭娜曳莎訶(नमः समत बुद्धानां अखये स्वाहा, Namaḥ samata buddhānāṃ akhaye, svāhā).

(Kinh: Lúc ấy, bậc khéo trụ, sẽ nói chân ngôn này: - Nam ma tam mạn đa bột đà nẫm, a yết na duệ, sa ha).

Câu đầu tiên là quy mạng chư Phật, ý nghĩa như đã nói trong phần trước. Câu thứ hai, tức “a yết na duệ” (akhaye) có nghĩa là Lửa. Ở đây, dùng chữ A tối sơ làm chủng tử, do hết thảy các pháp vốn chẳng sanh, tức là giống như kim cang trí thể. “Nga” có nghĩa là hành, do các pháp vốn bất sanh, tuy trọn đủ vạn hạnh mà vô sở hành. Do vậy gọi là “vô sư tự giác” (không có thầy mà tự giác). Nếu là vô sư tự giác, tức là giống như Đại Không trọn khắp hết thảy mọi nơi. Vì thế, có cùng Thể với chữ Na. Do các pháp không thầy, vô hành, tự trọn khắp hết thảy mọi nơi; vì vậy, ở trong tam giới bất động mà đạt tới Tát Bà Nhã (Sarvajña). Vì thế, không có thừa và người nương vào cái thừa ấy, bèn là Đại Thừa. Do vậy, cũng thêm âm thanh tam muội, ngụ ý: Thừa ấy Định và Huệ cân bằng. Khi chư Phật hành Bồ Tát đạo, đều dùng lửa trí huệ như thế để thiêu đốt hết thảy tâm cấu, quang minh chánh pháp hừng hực. Do vậy, nói như thật bèn thành chân ngôn. Nếu lúc thỉnh triệu (thỉnh vời), hãy thêm chữ Y Hệ Y Hệ. Tới lúc tống tiễn, thì thêm chữ Yết Xa Yết Xa. Ấn tướng [của chân ngôn ấy] như trong phẩm sau sẽ nói.

Đã thỉnh triệu rồi, trước hết, dùng nước thơm Át già để sái tịnh ba lượt, ba lần dâng nước súc miệng, liền lấy các vật như ngũ cốc, tô, lạc v.v…, dùng chân ngôn đã nói trên đây để ba lượt hộ ma cúng dường Hỏa Thiên. Phàm khi hộ ma, đều là trước hết dùng thìa to đựng đầy chất tô sạch để đốt. Kế đó, đốt củi. Kế đó là hộ ma cơm. Kế đến là các loại hạt lương thực, hoặc dùng cháo sữa. Kế đó, lại dùng hoa sen v.v… để tùy ý đốt. Trong khoảng giữa, các vật thí đều dùng muỗng nhỏ. Vì thế, kinh nói: “Ưng đương trì mãn khí, nhi dĩ cúng dường chi” (Hãy nên dùng đồ đựng chứa đầy [vật cúng] để cúng dường). Cúng dường xong, lại rảy nước thơm và rót Át già ra, như người ăn xong dùng nước súc miệng, lại dùng hương, hoa v.v… để cúng dường. Hãy nên vận tâm tiễn Hỏa Thiên đến tòa của vị ấy.

Kế đó, hãy nên phụng thỉnh chư tôn. Trước là lấy một bông hoa, dùng Thành Biện Chân Ngôn để trừ khử nhơ uế, tạo thanh tịnh, và dùng chân ngôn của Bộ Chủ để gia trì. Hai tay chắp lại ngang ngực, tâm nghĩ, miệng nói: “Kính mong chư tôn gia trì chỗ này, nhận sự cúng dường nhỏ bé của con”. Liền cách lò, ném [bông hoa] ấy hướng về Mạn đồ la. Tùy thuộc xa hay gần, khi sắp ném, trước đó, hãy quán hoa tới trọn khắp tọa vị của hết thảy chư tôn, tạo thành tòa ngồi tương ứng với từng loại. Lại dùng Thành Biện Chư Sự để khử cấu, tác tịnh trong lò, rồi mới thỉnh chư tôn. Hoặc dùng chân ngôn của mỗi vị chư tôn để thỉnh riêng từng vị, hoặc tùy theo quyến thuộc của một bộ [mà thỉnh]. Cho đến dùng chân ngôn vương để thỉnh cùng lúc.

Hơn nữa, lò lửa ấy đã đồng hỏa giới, khi thỉnh, chỉ quán chư tôn chẳng rời bổn tọa mà đều giáng lâm. Lúc xong việc, cũng vô tướng trở về chỗ của các Ngài. Mỗi khi hộ ma cho một vị, liền dùng nước thơm rảy vào lò, và dâng nước súc miệng, dùng chân ngôn Tịch Tai sẽ được nói trong phần sau tụng bảy lượt để cúng dường. Nhất nhất làm như thế xong, lại hộ ma một trăm lẻ tám lần, lại dùng đồ đựng chứa đầy chất tô đốt một lần nữa. Còn như chẳng thể làm như thế, hãy nên cúng dường chung một trăm lẻ tám lần, hoặc một ngàn tám mươi lần, niệm rằng: “Kính mong chư tôn cùng nhận tất cả những thứ cúng dường này”. Kế đó, nên xin trọn khắp [chư tôn] hoan hỷ.

(Kinh) Phục dĩ tam muội thủ, thứ trì chư đệ tử, huệ thủ Đại Không chỉ, lược phụng trì hộ ma. Mỗi hiến, triếp thành tụng, các biệt chí tam thất, đương trụ từ mẫn tâm, y pháp chân thật ngôn: - Nam ma tam mạn đa bột đà nẫm, a ma ha phiến để nghiệt đa, phiến để yết ra, bát ra thiểm ma đạt ma niết nhã đa, a bà phạ, tát phạ bà phạ, đạt ma tam mạn đa, bát ra bát đa, sa ha.

(經)復以三昧手，次持諸弟子，慧手大空指，略奉持護摩。每獻輒誠誦，各別至三七，當住慈愍心，依法真實言：南麼三曼多勃陀喃。阿摩訶扇底蘗多。扇底羯囉。鉢囉睒摩達磨涅若多。阿婆嚩。薩嚩婆嚩。達摩三曼多。鉢囉鉢多。莎訶。

(Kinh: Lại dùng tay tam muội (tay trái), rồi cầm ngón Đại Không (ngón cái) nơi tay huệ (tay phải) đệ tử, sơ lược trì hộ ma, mỗi dâng, chí thành tụng. Mỗi trò: Hăm mốt lần. Nên trụ tâm từ mẫn, nương pháp chân thật nói: - Nam ma tam mạn đa bộ đà nẫm, a ma ha phiến để nghiệt đa, phiến để yết ra, bát ra thiêm ma, đạt ma niết nhã đa, a bà phạ, tát phạ bà phạ, đạt ma tam mạn đa, bát ra bát đa, sa ha).

Đúng như pháp cúng dường xong, sau đấy mới sám hối, hồi hướng, và ngâm kim cang phúng vịnh, đốt hương chẳng dứt. Lại dâng Át già; sau đó, đảnh lễ chư tôn, triệu tập các đệ tử, đúng như kinh văn trong phần trên đã nói để thực hiện các pháp như rải hoa v.v… cho đến kề tai bảo ban đều xong, mới dẫn từng đệ tử tới chỗ hộ ma. Để họ ở bên trái của A xà lê, dùng tâm cung kính ngồi chồm hổm. Sư dùng tay trái nắm lấy ngón cái của đệ tử mà tụng chân ngôn Tịch Tai, cứ mỗi lần tụng là một lần thí hỏa thực (hộ ma). Như thế cho đến hai mươi mốt lượt, đối với các đệ tử đều làm như thế. Kinh Cù Hê nói: “Phục dĩ hương đồ thủ, án kỳ hung thượng, tùy ý trì tụng nhi phát khiển khứ dã” (Lại dùng hương bôi tay, đè lên ngực người ấy, tùy ý trì tụng để tiễn đi). Dưới đây, giải thích Tịch Tai chân ngôn:

Chân ngôn này dùng chữ A (अ) tối sơ làm Thể. A có nghĩa là “các pháp vốn bất sanh”, tức là cái Thể của kim cang trí hỏa, thêm một chấm tam muội thành bổn sanh hạnh kim cang huệ hỏa. Bên cạnh vạch tam muội có hai chấm (आः), tức là nghĩa Niết Bàn. Ý nói: Nhập môn chữ A này, do huệ hạnh trọn đủ, có thể thiêu sạch hết thảy các chướng cái, đạt được đại tịch Niết Bàn. Sở dĩ gọi là Tịch Tai chân ngôn chính là do nghĩa này.

Lại nữa, khi tác pháp, hãy nên quán tràng quang minh bao quanh chữ này. Từ lửa, xuất hiện đủ ba màu: Bản thể là sắc trắng pha vàng, vạch tam muội màu đỏ như vàng Diêm Phù, hai điểm bên cạnh màu đen như lửa kiếp tai. Do bản tánh trắng sạch, nên có tác dụng Tức Tai. Kèm thêm màu vàng là tác dụng Tăng Ích. Màu đỏ là tác dụng thiêu đốt. Màu đen là tác dụng dẹp tan, khuất phục đại chướng và nhiếp triệu. Hơn nữa, cái Thể của chữ này là phương tiện môn, hãy nên biết là nó có cùng màu với Đại Không, bao gồm đủ loại sự nghiệp.

Lại nữa, trong phần nói về mười hai vị Hỏa Thiên thuộc phần sau, chữ A là lửa trí huệ, cái vạch tam muội là lửa hạnh viên mãn. Có ý nghĩa nhiếp triệu là gió thổi bùng lửa. Có ý nghĩa hàng phục là lửa Lô Hê Đa (Rohitaka, sắc đỏ), vàng và đỏ hòa hợp là lửa Một Lật Noa (Vrata), kèm thêm màu đỏ và đen là lửa Phẫn Nộ. Lại kèm thêm các sắc là Xà Trá La hỏa. Nói tóm lại, đều trọn đủ mười hai loại tác dụng, hãy nên rộng diễn. Các câu kế đó đều nhằm lần lượt diễn giải. Câu đầu tiên “ma ha phiến để” (Mahāśānti) có nghĩa là Đại Tịch, “nghiệt đa” (Gata) có nghĩa là Thệ (逝, đi tới), ý nói: Như Lai do nghĩa của một chữ này, đạt tới bổn tánh thường tịch Đại Niết Bàn. Thể của chữ A là “bổn tịch” (vốn sẵn vắng lặng), do có nét vẽ tam muội nên là Thiện Thệ (khéo đi). Do có cái chấm tịnh trừ nên là Niết Bàn, chẳng động nơi đây mà liền đi, liền tới, giống như Đại Không không gì chẳng trọn khắp. Vì thế nói là Đại Tịch. Câu kế đó, tức “phiến để yết ra” (śāntikara) có nghĩa là Tác Tịch, ý nói: Do tự môn này trọn đủ phương tiện, nên thường trọn khắp mười phương ba đời, thực hiện trọn khắp sự nghiệp Phổ Môn thành tựu chúng sanh, khiến họ đều đạt tới đại tịch. Vì thế, nói là Tác Tịch.

Kế đó, nói “bát ra thiểm ma đạt ma niết nhã đa” (praśamadharma nirjāta), Bát Ra nghĩa là “tối thắng”. Thiểm Ma là chứng cái Tịch ấy, giải thích lần nữa câu trước đó: Do tác tịch, nên chính là Tịch nhất trong các Tịch. Vì lẽ nào vậy? Do Tịch rốt ráo chẳng thể được, nên thường tác. Do Tác Tịch rốt ráo chẳng thể được, nên thường tịch. Do hết thảy thế gian chẳng thể nghĩ bàn, nên nói là Tối Thắng. Đạt Ma là pháp, Niết Nhã Đa là sanh. Từ gì mà sanh? Tức là từ tịch nghiệp chẳng thể nghĩ bàn này mà sanh. Do động và tịch rốt ráo bình đẳng, trong câu “vốn bất sanh” lại sanh đủ rễ, thân, cành, lá, hoa, quả, thành Bồ Đề thụ vương. Giống như hỏa giới có thể thiêu, mà có thể dưỡng; lửa kim cang trí cũng thế, dùng cái chấm tịnh trừ để thiêu, dùng cái chấm tam muội để dưỡng. Kế đó nói “bà phạ, tát phạ bà phạ” (abhāva svabhāva), lại nhằm giải thích câu trước đó, nên nói là “vô tự tánh”. Hết thảy tự tánh do bản tánh là tịch mà từ duyên dấy lên, cho nên chẳng có tự tánh. Từ duyên dấy lên thì đều là bổn tánh tịch; do vậy là tự tánh của hết thảy các pháp. Do bởi nghĩa này, vọng tưởng chẳng sanh, mà Đại Không sanh. Kế đó nói “đạt ma tam mạn đa bát ra bát đa” (dharma samantaprāpta) chính là để giải thích câu trước đó. Do bởi nghĩa này, Như Lai bình đẳng trong hết thảy các pháp, tức là thành Vô Thượng Bồ Đề. “Bát ra bát đa” (prāpta) nghĩa là “đạt được”. Do vô sở đắc nên đạt được câu bình đẳng này. Những điều khác như trong phần trước đã giải thích.

Lúc hộ ma, sẽ có đủ loại tướng hiện, hoặc có lúc đốt lửa không cháy, hoặc cháy mà nhanh chóng tắt mất, chẳng cháy rất mạnh, hoặc khói bốc lên nhưng không có ngọn lửa, hoặc khói mù mịt, hoặc vang ra tiếng như lừa kêu v.v… Người ta chẳng thích nghe, hoặc nói chẳng thành tựu v.v… Hãy nên biết đó là tướng chướng ngại chẳng thành tựu. Hoặc trong khói lửa hình thành đủ loại hình tướng mầu nhiệm như bình báu, lưới báu, sư tử, xe cộ v.v… Hoặc vẳng ra các tiếng âm nhạc như chuông, linh, ốc (tù và) v.v… Hoặc phát ra tiếng cát tường thành tựu. Hãy nên biết đó là tướng Vô Ngại Tất Địa.

Cho tới người khéo hộ ma, sẽ từ trong các thứ tướng đó mà ngầm được chỉ dạy, hiểu rõ biết trọn tướng thông tắc. Phàm hộ ma đều thuận theo các sự nghiệp đáng nên, hoặc dùng tâm tịch tĩnh, hoặc dùng tâm hoan hỷ, hoặc tâm oai mãnh, mặc quần áo có các màu trắng, vàng, đỏ, nên ngồi mặt hướng về phía Bắc, phía Đông, phía Nam. Mạn đồ la ấy (Mạn đồ la để hộ ma) cũng có tròn, vuông, tam giác khác biệt, màu sắc [của đàn hộ ma] cũng nên biết giống như thế. Củi để hộ ma thì Tức Tai bèn dùng cành cây cao nhất, Tăng Ích thì dùng cành cây bậc trung. Nếu là chuyện chiết phục, nên dùng rễ cây. Nếu là chuyện Tức Tai, nên dùng tô, sữa, đại mạch (barley), mật, và cháo sữa, mầm cỏ tranh, hoa Quân na (Kunda), bạch đàn hương, gỗ Vô Ưu. Nếu là chuyện Tăng Ích, đáng nên dùng cháo sữa, cơm bơ, mật, cháo sữa và lạc, mè, thiên mộc, hồi hương (fennel), thiên môn đông (chinese asparagus), long hoa, các loại hạt thực phẩm v.v… Nếu là chuyện Nhiếp Phục, nên dùng hạt cải đỏ hay trắng, hoặc dầu hạt cải, thuốc độc, xương, tóc, các loại cây có gai góc v.v…

Tuy kinh chẳng nói trọn, hãy nên suy luận để biết.

Lại tùy theo [từng sự nghiệp như Tức Tai, Tăng Ích, Hàng Phục v.v…] mà thiêu tô mấy lượt. Đối với mè cũng thế, những vật khác thì tùy ý mà làm nhiều hay ít. Lần đầu tiên và lần cuối cùng, đều nên bôi đẫm tô rồi mới hộ ma, các pháp sự khác cũng phỏng theo đó. Phàm là Tức Tai hộ ma, trước hết cần phải thực hiện pháp Hàng Phục. Nếu trong các chân ngôn sử dụng đã có ý nghĩa hàng phục thì cứ trực tiếp nương theo kinh bổn mà tụng. Nếu không có ý nghĩa ấy, hãy vâng theo pháp mà tăng thêm (tức là làm Hàng Phục hộ ma trước khi Tức Tai hộ ma). Dùng các thứ như hạt cải v.v… để làm vật hàng phục tương ứng, thực hiện bảy lần hay mười bốn lần hộ ma. Kế đó, quán cú nghĩa và vật cúng tương ứng với pháp để làm hộ ma bảy hay mười bốn lần rồi mới thực hiện đầy đủ pháp Tịch Tai (Tức Tai). Nếu làm Tăng Ích hộ ma thì trước hết cần tu pháp Hàng Phục rồi mới thực hiện trọn đủ pháp Tăng Ích. Pháp Hàng Phục hộ ma thì thực hiện trực tiếp một pháp ấy, chẳng cần lập tiền phương tiện. Hãy nên biết Mạn đồ la này có ba loại pháp sự.

Kinh Cù Hê nói: “Quán đảnh liễu hậu, phục đương y pháp hộ ma. Tiên dụng Mạn đồ la chủ chân ngôn phần tô bách biến. Thứ đương dĩ Tịch Tĩnh chân ngôn, dụng tô, mật, lạc hòa phạn bách biến. Thứ dụng hồ ma bách biến, phương nãi quảng thị Mạn đồ la” (Sau khi quán đảnh xong, lại nên theo đúng pháp hộ ma. Trước hết, dùng chân ngôn của vị Mạn đồ la chủ để thiêu tô một trăm lượt. Kế đó, hãy lấy Tịch Tĩnh chân ngôn, và dùng tô, mật, lạc trộn với cơm [để hộ ma] một trăm lượt. Kế đó, dùng mè [để hộ ma] một trăm lượt rồi mới chỉ bày rộng rãi Mạn đồ la). Tới khi xong việc, sắp giải tán, thầy hãy nên [dùng nước thơm] tự rưới thân mình, lại dâng Át già, theo thứ tự cúng dường mỗi vị tôn thánh. Kế đó, dùng [chân ngôn của] vị chủ Mạn đồ la để hộ ma tám trăm lượt. Kế đó, dùng Tịch Tĩnh chân ngôn [để hộ ma] một trăm lần. Kế đó, dùng Bộ Tâm để thực hiện hai mươi mốt lần. Kế đó, đối với chân ngôn của mỗi vị tôn thánh, đều dùng ngưu tô để hộ ma mỗi vị bảy lần. Sau đấy mới dùng chân ngôn mình vốn trì tụng để tùy ý hộ ma, xong rồi mới làm các pháp giải giới, tống tiễn v.v… Hoặc là nương theo phần trên để thực hiện Tổng Tướng phương tiện thì cũng được.

Nay ba chữ A, Sa, Phạ trong kinh này, như phẩm Tự Luân đã nói, chính là tâm chân ngôn của ba bộ. Nếu là ba thứ pháp sự vào các lúc khác, chỉ cần trì tụng trong đàn xong xuôi, liền ra ngoài để làm hộ ma. Hoặc nếu thực hiện thành tựu hộ ma, năm chỗ cần phải thẳng hàng, tức thứ nhất là Bổn Tôn, thứ hai lò lửa, thứ ba vật được thành tựu, thứ tư là đồ đựng chất tô, thứ năm là chỗ ngồi của A xà lê. Các vật để thành tựu dùng lá sạch đậy lên, mỗi lần lấy các thứ như tô v.v… đều dùng bôi thêm trên lá rồi mới đốt.

Nếu thành tựu hữu tình, hãy nên đặt vật ấy ở chỗ tô vẽ hình tượng ấy, những điều khác như trên đã nói. Nếu vì người khác hộ ma, thì mỗi mỗi [lượt hộ ma] đều xưng danh [người ấy] rồi mới ném [vật hiến cúng] vào trong lửa. Nếu không có Mạn đồ la, chỉ thực hiện pháp hộ ma, hãy nên tạo quanh lò một tầng Mạn đồ la, xếp đặt tọa vị của chư tôn, muốn thỉnh chư tôn để cúng dường, cặn kẽ hay đại lược đều tùy ý. Kinh Tô Tất Địa nói: “Hộ ma liễu dĩ, giai đương dụng bổn trì chân ngôn gia trì tịnh thủy, dĩ thủ tuần nhiễu, tán sái lô trung tam độ. Tu phục thỉnh Hỏa Thiên trùng thọ dư cúng, nãi chí tưởng hoàn bổn tòa. Sở tàn cốc, tô, mật, lạc đẳng, tổng hòa nhất xứ, dụng Hỏa Thiên chân ngôn tam chuyển trì chi, nhi tác hộ ma, trùng tác hộ thân, hộ phương đẳng ấn, nãi chí giải giới, phương khả phát khiển dã” (Hộ ma xong, đều nên dùng chân ngôn mình vốn trì tụng để gia trì nước sạch, đi vòng quanh lò, dùng tay rảy rắc trong lò ba lượt. Lại cần phải thỉnh Hỏa Thiên lần nữa nhận lấy các vật cúng còn dư, cho đến tưởng vị ấy trở về tòa của mình. Các thứ ngũ cốc, tô, mật, lạc v.v… còn thừa lại, đều nên để chung một chỗ, dùng chân ngôn của Hỏa Thiên để ba lượt trì tụng làm hộ ma, lại kết các ấn hộ thân, thủ hộ phương vị v.v… cho đến giải giới, thì mới có thể tống tiễn).

Kinh Cù Hê nói: “Đệ lục dạ tác đệ tử pháp cánh, vị trừ chướng cố, tiên tác Hàng Phục hộ ma, thứ vị tự tăng ích cố, dĩ bộ tâm chân ngôn hộ ma. Nhiên hậu, dĩ Tịch Tĩnh chân ngôn tác Tức Tai hộ ma. Chí lâm tác pháp sự thời, nhược sổ hữu bất thiện tướng giả, đương dĩ Bộ Mẫu chân ngôn tác Tức Tai hộ ma, phần tô cập tân các bách biến. Ư tác pháp chi minh nhật, vị mãn sở khuyết phạp cố, cánh tác Tức Tai hộ ma bát bách biến” (Đêm thứ sáu, thực hiện pháp [quán đảnh cho] đệ tử xong, vì để trừ chướng, trước hết làm Hàng Phục hộ ma. Kế đó, vì tăng ích cho chính mình, dùng bộ tâm chân ngôn để hộ ma. Sau đó, dùng Tịch Tĩnh chân ngôn để làm Tức Tai hộ ma. Cho tới lúc đang làm pháp sự, nếu có mấy lượt tướng bất thiện, hãy nên dùng Bộ Mẫu chân ngôn để làm Tức Tai hộ ma, đốt tô, củi, mỗi thứ đều tám, trăm lần. Trong lúc tác pháp thuộc ngày hôm sau, nhằm khiến cho các điều thiếu khuyết được trọn đủ, lại thực hiện Tức Tai hộ ma tám trăm lần). Nhưng hỏa pháp này cũng là chuyện khó khăn trong chi phần, do nó sẽ trừ tai chướng, tăng ích oai thế của chánh pháp. Vì thế, các kẻ gây chướng nạn đều rình rập tìm cơ hội trong khi ấy. Nếu chẳng hiểu rõ từng điều, sẽ tự bị thương tổn, chớ nên bộp chộp làm bừa!

(Kinh) Hành giả hộ ma cánh, ưng giáo linh sấn thí, kim, ngân chúng trân bảo, tượng, mã, cập xa thặng, ngưu, dương, thượng y phục, hoặc phục dư tư tài. Đệ tử đương chí thành, cung kính khởi ân trọng, thâm tâm tự hân khánh, nhi phụng ư sở tôn. Dĩ tu hành tịnh xả, linh bỉ hoan hỷ cố.

(經)行者護摩竟，應教令儭施，金銀眾珍寶，象馬及車乘，牛羊上衣服，或復餘資財。弟子當至誠，恭敬起慇重，深心自忻慶，而奉於所尊。以修行淨捨，令彼歡喜 故。

(Kinh: Hành giả hộ ma xong, nên dạy họ bố thí, vàng, bạc, các thứ báu, voi, ngựa, và xe cộ, trâu, dê, y phục tốt, hoặc các tài vật khác. Đệ tử nên chí thành, cung kính, tâm trân trọng, tự vui mừng sâu xa, dâng lên đấng tôn kính. Do tu hành tịnh xả, khiến người ấy hoan hỷ).

Từ đây là trả lời câu hỏi “cúng dường thầy như thế nào?” trong lời hỏi của ngài Bí Mật Chủ, vẫn thuộc vào chi phần “dạy bảo gia trì”. Do vậy, thầy tự dạy đệ tử hãy bố thí, đừng vì tham đắm các vật ấy mà tìm cầu, mà hãy vì phát sanh thiện căn, thành tựu công đức quán đảnh. Nếu đệ tử có thể đối với tất cả các thứ tài vật trong, ngoài, vì cầu đại sự nhân duyên mà chẳng hề keo tiếc, chí thành, trân trọng dâng tặng, hòng báo đáp người truyền pháp, sẽ có thể phá tan vô lượng túc chướng. Lại do tự thấy lợi ích của bố thí, sanh tâm mừng rỡ sâu xa: “Ta nay xả tài vật thế gian yêu mến này, chúng là tài sản chung của năm nhà, lắm điều lầm lỗi, ương hoạn, hòng đổi lấy của báu chánh pháp là pháp bảo vô thượng, thí trọn khắp chúng sanh thường chẳng cùng tận”. Do tư duy như vậy, cái tâm hoan hỷ; do hoan hỷ bèn được lìa nghi hối. Do lìa nghi hối, sẽ được trụ trong sự an lạc tịch nhiên trong tâm. Sau đấy, dùng pháp thủy để rưới, sẽ có thể vĩnh viễn lìa trần cấu. Nếu chẳng có vật, thậm chí xả thân để cúng dường thầy, tức là dùng thân này để phụng sự, cung cấp A xà lê, chẳng ngại khổ nhọc, thường chẳng lìa bỏ tìm cầu chánh pháp, cho đến chẳng tiếc thân mạng vì cầu đạo vậy. Lúc bấy giờ, A xà lê cảm lòng trân trọng của trò, sanh tâm bi niệm, bèn dạy bảo phương tiện thẳm sâu, bí mật, cho tới công hạnh do chính mình trì chân ngôn trọn khắp trong đạo tràng của chính mình, đều tác pháp hồi hướng bố thí. Dùng công sức ít mà đạt được thành tựu to lớn, đấy là bậc thượng trong các cách bố thí. Kinh Cù Hê nói: “Đệ tử đương ư hộ ma xứ, dĩ chí thành tâm, đảnh lễ A xà lê. Tiên đương phụng hiến y tài nhị táp, nhiên hậu xả thí dư tài” (Đệ tử hãy nên ở chỗ hộ ma, dùng tâm chí thành đảnh lễ A xà lê. Trước hết, nên dâng cúng hai rương y đã may cắt. Sau đấy xả thí các tài vật khác). Lại nữa, trong kinh văn ấy nói: Sau khi quán đảnh xong, [thầy] dạy cặn kẽ về tướng Mạn đồ la, dạy chân ngôn và ấn rồi [đệ tử] mới dâng thí, chẳng giống kinh này. Có thể tùy ý sử dụng [cách nào để cúng dường thầy cũng được].

(Kinh) Dĩ vị tác gia hộ, ưng triệu nhi cáo ngôn: “Kim thử thắng phước điền, nhất thiết Phật sở thuyết. Vị dục quảng nhiêu ích, nhất thiết chư hữu tình, phụng thí nhất thiết Tăng, đương hoạch ư đại quả, vô tận đại tư tài, thế thuyết thường tùy sanh. Dĩ cúng dường tăng giả, thí cụ đức chi nhân. Thị cố, Thế Tôn thuyết: - Ưng đương phát hoan hỷ, tùy lực biện hào thiện, nhi thí hiện tiền Tăng”.

(經)已為作加護，應召而告言：今此勝福田，一切佛所說，為欲廣饒益，一切諸有情。奉施一切僧，當獲於大果，無盡大資財，世說常隨生。以供養僧者，施具德之人。是故，世尊說：應當發歡喜，隨力辦餚膳，而施現前 僧。

(Kinh: Đã gia hộ xong xuôi, [thầy] nên triệu vời [đệ tử] bảo rằng: - Nay ruộng phước thù thắng, được hết thảy Phật nói. Vì muốn lợi ích rộng, hết thảy các hữu tình, dâng thí hết thảy Tăng, sẽ đạt được quả lớn, tài vật to vô tận, đời đời thường sanh theo, do bởi cúng dường Tăng, và thí người trọn đức. Vì vậy, Thế Tôn nói: “Hãy sanh tâm hoan hỷ, tùy sức sắm món ngon, để thí hiện tiền Tăng”).

Ý nói: Từ lúc được gọi vào [đàn tràng] cho tới nay, đều là phương tiện gia trì. Nay vì phát khởi cái tâm của đệ tử, lại do dạy bảo mà [thầy] nói như thế này: “Kim thử thắng phước điền, nhất thiết Phật sở thuyết, vị dục quảng nhiêu ích, nhất thiết chư hữu tình” (Nay phước điền thù thắng này do hết thảy chư Phật đã nói, vì muốn lợi ích rộng lớn hết thảy các hữu tình), nghĩa là đức Thế Tôn thấy các chúng sanh từ vô thỉ cho tới nay, luôn thường thiếu hụt tài vật trong, ngoài, thực hiện các việc chẳng được tự tại. Do nhân duyên ấy, đọa vào chỗ chẳng thanh nhàn, chẳng thể mau chóng đạt tới Vô Thượng Bồ Đề. Do vậy, [chư Phật] cùng dùng thần lực, nói phước điền vô thượng này. Do trong Đại Bi Tạng này, hết thảy biển cả Phổ Môn không gì chẳng nhóm họp trọn hết. Nay do rộng gieo thiện căn vô hạn ở trong ấy, từ đời này trở đi, cho đến tột đời vị lai sau, thường làm thân Như Ý Châu, hoặc thân Hư Không Tạng, có thể thỏa mãn hết thảy mong ước của mình lẫn người. Vì thế nói là “quảng nhiêu ích nhất thiết chúng sanh” (rộng lợi ích hết thảy chúng sanh). Lại nữa, đã thí cho Đệ Nhất Nghĩa Tăng và người truyền pháp xong, thầy lại sắc truyền [đệ tử hãy] cúng dường Thế Đế hòa hợp tăng. Nếu lúc thí cho hòa hợp Tăng, mười phương hết thảy các vị Tăng dù thánh hay phàm thảy đều có phần. Vì thế, phước ấy như hư không, như mây, như biển chẳng thể nghĩ bàn!

“Đương hoạch ư đại quả” (Sẽ đạt được cái quả to lớn) chính là lợi ích rốt ráo. Nếu gieo phước trong ấy, giống như ăn kim cang, rốt ráo chẳng tiêu, ắt sẽ xuyên thấu tới kim cang địa tế rồi mới ngừng. Vì thế, ngài Đạo Sanh nói: “Một mảy điều thiện có thể tiến nhập Phật quả”. Kế đó, do nói về các điều ước nguyện của thế gian, nên lại nhắc đến nghĩa lợi thế gian, tức là “vô tận đại tư tài, thế thuyết thường tùy sanh” (của báu to lớn vô tận, cõi đời nói là “thường sanh theo”). Đó là Thế Giới Tất Đàn; do vậy nói là “thế thuyết”. Như ngài Bạc Câu La (Vakkula) do dùng một quả Ha Lê Lặc (Haritaki, myrobalan) thí cho Tăng, trong suốt chín mươi mốt kiếp thường chẳng bệnh tật, chẳng chết bất ngờ. Ngài A Na Luật (Aniruddha) do thí một bữa ăn cho Bích Chi Phật, cũng trong vô lượng kiếp thường sanh cùng với kho báu, như trong kinh Bổn Sanh đã nói cặn kẽ, nên nói là “thường tùy sanh”. Lại nữa, Hữu Bộ Tỳ Ni (Luật Tạng của Nhất Thiết Hữu Bộ) nói: Bốn vị đại đệ tử là Đại Ca Diếp, Xá Lợi Phất, Mục Kiền Liên, Tu Bồ Đề giống như hiền bình (bảo bình). Nếu có ai tịnh tâm cúng dường [các Ngài] xong, mong cầu quả báo thế gian trong đời hiện tại, không gì chẳng được như nguyện. Hà huống thí cho hết thảy tăng! Hãy nên biết: Các vị trọn đủ đức trong mười phương thế giới như thế đều được bao gồm trong đó, cho đến bậc thánh nhân vô học muốn kéo dài tuổi thọ để trụ thế, đều phải cậy vào sức của Tăng chúng. Vì thế, nay quý vị muốn thành tựu cái quả Tất Địa, hãy nên tu Đàn thí (bố thí) trọn đủ chẳng thiếu. Lại nên dùng tâm hoan hỷ để cúng dường Thế Đế hiện tiền Tăng. Do mười phương tăng chẳng thể nhóm họp trọn hết, chỉ thuận theo những vị hiện tiền nhóm họp trong vùng mà cúng thí thì chính là “thí cho hết thảy các vị Tăng”.

(Kinh) Nhĩ thời, Tỳ Lô Giá Na Thế Tôn phục cáo Chấp Kim Cang Bí Mật Chủ, nhi thuyết kệ ngôn: - Nhữ Ma Ha Tát Đỏa, nhất tâm ưng đế thính, đương quảng thuyết quán đảnh, cổ Phật sở khai thị. Sư tác đệ nhị đàn, đối trung Mạn đồ la, đồ họa ư ngoại giới, tương cự nhị trửu lượng. Tứ phương chánh quân đẳng, nội hướng khai nhất môn, an tứ Chấp Kim Cang, cư kỳ tứ duy ngoại. Vị Trụ Vô Hý Luận, cập Hư Không Vô Cấu, Vô Cấu Nhãn Kim Cang, Bị Tạp Sắc Y đẳng. Nội tâm đại liên hoa, bát diệp cập tu nhụy. Ư tứ phương diệp trung, tứ bạn lữ Bồ Tát, do bỉ đại hữu tình, vãng tích nguyện lực cố. Vân hà danh vi tứ? Vị Tổng Trì Tự Tại, Niệm Trì, Lợi Ích Tâm, Bi Giả Bồ Tát đẳng. Sở dư chư tứ diệp, tác tứ phụng giáo giả, Tạp Sắc Y, Mãn Nguyện, Vô Ngại, Vô Giải Thoát.

(經)爾時，毘盧遮那世尊復告執金剛祕密主而說偈言：汝摩訶薩埵，一心應諦聽；當廣說灌頂，古佛所開示。師作第二壇，對中漫荼羅，圖畫於外界，相距二肘量，四方正均等，內向開一門，安四執金剛，居其四維外，謂住無戲論，及虛空無垢。無垢眼金剛，被雜色衣等，內心大蓮華，八葉及鬚蘂，於四方葉中，四伴侶菩薩，由彼大有情，往昔願力故。云何名為四？謂總持自在，念持利益心，悲者菩薩等。所餘諸四葉，作四奉教者，雜色衣滿願，無礙及解脫。

(Kinh: Lúc bấy giờ, Tỳ Lô Giá Na Thế Tôn lại bảo Chấp Kim Cang Bí Mật Chủ, bèn nói kệ rằng: - Ông Ma Ha Tát Đỏa, nên nhất tâm nghe kỹ, sẽ rộng nói quán đảnh, do cổ Phật khai thị. Thầy lập đàn thứ hai, đối diện Trung Thai đàn, tô vẽ ở bên ngoài, cách đại đàn hai khủy. Bốn phương đều cân xứng, mở một cửa hướng nội, đặt bốn Chấp Kim Cang, ở phía ngoài bốn góc, tức Trụ Vô Hý Luận, và Hư Không Vô Cấu, Vô Cấu Nhãn Kim Cang, Bị Tạp Sắc Y thảy. Giữa vẽ đóa sen to, tám cánh và tua nhụy. Nơi bốn cánh bốn phía, bốn bạn lữ Bồ Tát, do các đại hữu tình, nguyện lực từ thuở trước. Thế nào là bốn vị? Tức Tổng Trì Tự Tại, Niệm Trì, Lợi Ích Tâm, Bi Giả Bồ Tát thảy. Nơi bốn cánh sen kia, vẽ bốn vị phụng giáo: Tạp Sắc Y, Mãn Nguyện, Vô Ngại, và Giải Thoát).

Kế đó, nói về pháp quán đảnh, vẫn thuộc chi phần “gia trì dạy bảo”. Nhưng phép quán đảnh này cũng thông với các pháp sự khác, hoặc có thể xếp riêng thành một chi phần. A xà lê tạo Mạn đồ la thứ hai, đối xứng với Trung Thai Mạn đồ la, cách đại Mạn đồ la (Trung Thai Mạn đồ la) hai khủy tay. “Đệ nhị” có nghĩa là kém hơn, nhỏ hơn, tức là nói tương đối. Phàm lò lửa nên đặt ở trung thai (phần chính giữa của Mạn đồ la). Nếu nơi chốn bất tiện, có thể dời [đàn quán đảnh] hơi lệch về phía Nam, thậm chí dời sang góc Tây Nam [của Trung Thai Mạn đồ la]. Đàn quán đảnh này lại ở phía Bắc hỏa đàn, cũng lập sao cho bốn phía cân bằng, chỉ mở một cửa. Cửa mở hướng về phía đại đàn. Ở bốn góc của đàn [quán đảnh] này, vẽ bốn vị Chấp Kim Cang. Nơi Hỏa phương, tức là phương Đông Nam, đặt Trụ Vô Hý Luận (Aprapañcavihārin) Chấp Kim Cang. Ở phương Niết Rị Để (Tây Nam), đặt Hư Không Vô Cấu (Gaganāmala), nơi phương Phong (Tây Bắc) đặt Vô Cấu Nhãn (Vimalanetra), nơi phương Y Xá Ni (Đông Bắc), đặt Bị Tạp Sắc Y (Vicitrāmbaradhara).

Đại liên hoa vương tám cánh trong đàn, tua nhị đầy đủ. Ở bốn cánh sen, đặt bốn vị Bạn Lữ Bồ Tát: Ở phương Đế Thích (phương Đông) là Tổng Trì Tự Tại Bồ Tát (Dhāraṇīśvara rāja), phương Diễm Ma (phương Nam) là Niệm Trì Bồ Tát (Smṛtisaṃprajanyin), phương Na Già (phương Tây) là Lợi Ích Tâm Bồ Tát (Hītadhyāśayin), phương Dạ Xoa (phương Bắc) là Bi Giả Bồ Tát (Kāruṇika). Kế đó, nơi bốn cánh sen tương ứng bốn góc, đặt bốn vị phụng giáo giả. Hỏa phương (phương Đông Nam) là Bị Tạp Sắc Y (Vicitrāmbara), phương Niết Rị Để (Tây Nam) là Mãn Nguyện (Āśāparipūraka), phương Phong (Tây Bắc) tên là Vô Ngại (Asakta), phương Y Xá Ni (Đông Bắc) tên là Giải Thoát (Vimukta).

(Kinh) Trung ương thị pháp giới, bất khả tư nghị sắc.

(經)中央示法界，不可思議色，

(Kinh: Chính giữa bày pháp giới, màu chẳng thể nghĩ bàn).

Tức là chữ Lam (रं) được vẽ với màu thuần trắng; đó gọi là biểu tượng của pháp giới chẳng thể nghĩ bàn. Lại giải thích theo kiểu sâu xa, bí mật, thì đàn vuông chính là Đại Nhân Đà La Tâm Vương Kim Cang Giới. Trụ Vô Hý Luận chính là trí giới cội nguồn tánh tịnh, ba đời chẳng chướng ngại. Do giới này, hết thảy các hý luận đều dứt. Do dứt hý luận, được thành trí huệ to lớn không có thầy, các thứ trần cấu che lấp đều hết sạch như hư không thanh tịnh. Vì thế, gọi là Hư Không Vô Cấu. Như trong hư không, lúc chẳng có cấu chướng, mắt nhìn tột cùng mười phương, không gì chẳng thấy. Bát Nhã cũng thế, do lìa hết thảy các tướng, trong hết thảy các loại, không gì chẳng thấy, nghe, hay, biết. Vì thế, gọi là Vô Cấu Nhãn. Như người sáng mắt, có thể tự tại làm các sự nghiệp; nay dùng lòng Bi vô ngại quán trọn khắp hết thảy căn duyên xong, liền hiện trọn khắp sắc thân để tạo lợi ích. Vì thế gọi là Bị Tạp Sắc Y. Nếu bốn thứ kim cang huệ ấn ấy trọn đủ trong một tâm chẳng thiếu sót, tức là có thể trấn định tâm địa ấy, kham trì thân quán đảnh huệ, giống như ở dưới cội Bồ Đề từ Kim Cang địa tế trở lên, thảy đều cứng chắc. Vì thế, lúc Như Lai thành đạo, [tòa Bồ Đề] chẳng nghiêng ngửa, chẳng khuyết hãm.

“Bốn bạn lữ” là nói tất cả các pháp trong tâm (tức tâm sở), là bầu bạn của tâm vương. Ý nói tâm vương trong pháp giới thanh tịnh ấy thành tựu bốn pháp, có thể hành bốn loại Như Lai sự, sẽ kham quán đảnh, tiếp nhận địa vị pháp vương. Trước hết nói Đà La Ni Tự Tại Vương, tức là thông đạt môn chữ A. Khi thấy chân ngôn vương này, liền có thể trong hết thảy các môn đà la ni, đều được tự tại. Do vậy, đặt tên như thế. Lại do tổng trì tự tại, thành tựu Như Lai niệm giác như ý tam muội vương, có thể nắm giữ một vạn cõi Phật, như vật báu bí mật trong cung rồng có thể giữ cho biển cả chẳng dâng tràn, mà cũng có thể giữ cho biển chẳng khô cạn. Vì thế gọi là Niệm Trì. Đã có được niệm bảo như thế, liền nhớ đến bổn nguyện, mưa trọn khắp pháp tài đầy ắp pháp giới, thí trọn khắp chúng sanh, gọi là Lợi Ích Tâm. Đã tuôn ra vô tận tài vật để thực hiện đại thí vô hạn, nhưng chúng sanh hèn kém, chẳng có tâm thọ dụng, chẳng chịu cầu. Vì thế, hưng khởi tâm đại bi, dùng đủ loại phương tiện để điều phục đứa con nghèo túng, cho nên nói “Bi Giả Bồ Tát đẳng”.

Nói “phụng giáo giả” tức là từ nay trở đi, dùng bốn môn chiết phục, nhiếp thọ để hành Như Lai sự. Hãy nên biết Bị Tạp Sắc Y chính là sự nghiệp được thực hiện bởi Đà La Ni Tự Tại Vương. Mãn Nguyện là niệm trì sự nghiệp được tạo tác bởi như ý bảo vương. Vô Sở Quái Ngại là đại từ bi pháp thí, tạo tác sự nghiệp. Giải Thoát là phương tiện đạo bi, dẹp khổ chúng sanh, tạo tác sự nghiệp. Vì thế, gọi là “bốn vị phụng giáo”.

(Kinh) Tứ bảo sở thành bình, thịnh mãn chúng dược bảo, Phổ Hiền, Từ Thị tôn, cập dữ Trừ Cái Chướng, Trừ Nhất Thiết Ác Thú, nhi dĩ tác gia trì. Bỉ ư quán đảnh thời, đương trí diệu liên thượng, hiến dĩ đồ hương, hoa, đăng minh cập Át già. Thượng ấm tràng, phan, cái, phụng nhiếp ý âm nhạc, cát khánh già đà đẳng, quảng đa mỹ diệu ngôn.

(經)四寶所成瓶，盛滿眾藥寶。普賢慈氏尊，及與除蓋障，除一切惡趣，而以作加持。彼於灌頂時，當置妙蓮上，獻以塗香華，燈明及閼伽。上蔭幢幡蓋，奉攝意音樂，吉慶伽陀等，廣多美妙言。

(Kinh: Bốn báu làm thành bình, chứa đầy các thuốc báu, Phổ Hiền, ngài Từ Thị, cùng với Trừ Cái Chướng, Trừ Nhất Thiết Ác Thú, thảy đều cùng gia trì. Trong khi làm quán đảnh, đặt bình trên diệu liên, dâng cúng hương bôi, hoa, đèn sáng và Át già. Trên che tràng, phan, lọng. Dâng âm nhạc nhiếp ý, kệ tụng tốt lành thảy, lời tốt đẹp rộng nhiều).

“Tứ bảo sở thành bình” (Bốn báu làm thành bình) chính là báu tứ đức của ngài Tỳ Lô Giá Na, đặt ở bốn góc của Trung Thai như trong phần trước đã nói. Dùng Bất Động Minh Vương để gia trì xong, lại dùng chân ngôn của bốn vị Bồ Tát để gia trì mỗi bình. Phổ Hiền là vô tận nguyện hạnh bảo, Từ Thị (Di Lặc) là vô tận nhiêu ích chúng sanh bảo, Trừ Cái Chướng (Sarvanīvaraṇaviṣkambhin) là vô tận tịnh tri kiến bảo, Trừ Chư Ác Thú (Sarvāpāyaṃjaha) là vô tận đại bi phương tiện bảo. Lại nữa, Phổ Hiền là biến pháp giới tịnh Bồ Đề tâm (tâm Bồ Đề thanh tịnh trọn khắp pháp giới), Từ Thị là rễ, mầm, thân, lá phát sanh từ Thai Tạng trong tịnh tâm ấy. Trừ Cái Chướng là hoa quả nở bừng của thụ vương tịnh giác diệu nghiêm ấy. Trừ Nhất Thiết Ác Thú là sau khi thâu hoạch quả hạt ấy, bèn gieo vào ruộng “hết thảy chúng sanh”. Xoay vần sanh khởi như thế, chẳng có cùng tận! Vì thế, dùng bốn cái bình báu ấy, đựng đầy các thứ thuốc báu, các hạt ngũ cốc, ngâm trong nước thơm tánh tịnh dùng để rưới lên đài hoa sen trong tâm pháp giới chẳng thể nghĩ bàn. Vì thế, được gọi là “con của đấng pháp vương”.

Hãy nên biết một loại bảo bình lại còn cơ cảm tương ứng với một

vị Bồ Tát, một Kim Cang, hoặc một sứ giả, dùng phương vị pháp môn đối ứng, sẽ có thể biết. Phàm khi muốn quán đảnh, hãy dùng Biện Sự Chân Ngôn để gia trì tòa và vật, đặt trên đài hoa sen. A xà lê lại vì đệ tử đúng như pháp hộ thân: Trước hết, dùng [chân ngôn và ấn của] Bất Động Minh Vương để trừ các chướng. Kế đó, dùng ba loại tam muội da để gia trì ba chỗ, [dùng chân ngôn và ấn của] Kim Cang Tát Đỏa gia trì chi phần xong, bảo các đệ tử theo cách ngồi cát tường mà ngồi trong đó. Tất cả hương bôi, hoa, đèn, nước Át già v.v… trước đó đã được đúng pháp gia trì, nhất loạt như cách đã nói trong phần trên. Trước hết, A xà lê nên dâng nước thơm. Kế đó, dùng hương bôi xoa khắp thân [tôn thánh trong đàn quán đảnh], dùng tràng hoa trang hoàng thân họ, coi như anh lạc. Tiếp đó, dâng hương đốt để xông, xếp đặt đèn chiếu sáng trước họ, và dâng cúng các thứ thức ăn. Phàm các vật cúng dường, tổng cộng là mười ba tọa vị, tức là bốn vị Kim Cang, bốn Bồ Tát, bốn sứ giả và đệ tử. Vật cúng cho đệ tử phải sao cho dồi dào nhất, giống như cúng dường Bổn Tôn. Cũng có thể đặt trước tòa vị để cúng dường trong Đại Mạn đồ la.

Còn như khi quán đảnh, chỉ nên trì danh hiệu của các Ngài để thỉnh các Ngài gia trì đệ tử. Bốn vị Bồ Tát thì nơi viện thứ nhất, đều đặt mỗi vị ở mỗi phương. Sứ giả thì đặt ở hai bên cửa hẹp ở phía dưới Như Lai. Lại chuẩn bị một cái lọng mới sạch, trên đó treo tràng hoa và lụa trắng, cũng trước đó dùng Bất Động chân ngôn để khử cấu trừ chướng, dùng chân ngôn của Đại Nhật Như Lai để gia trì. A xà lê tự cầm lọng để che lên trên, lại sai người khác cầm phất trần bằng lông mao ngưu (lông bò Yak), quạt, và lò hương, [các thứ ấy] đều dùng Biện Sự chân ngôn gia trì. Lại ở trong rương, đặt y, và các vật cát tường, tức là kim vàng để khêu màng mộng mắt, gương sáng, bánh xe báu, thương khư (vỏ ốc to), cũng cầm bình bằng bốn chất báu để cúng dường, cũng tấu âm nhạc thâu nhiếp ý niệm. Khúc nhạc này được chép đầy đủ trong Du Già Đại Bổn. Nếu lúc cúng hương bôi, liền có nhạc khúc dâng hương bôi. Hoa, đèn, thức ăn v.v… cũng đều như thế. Mỗi lời ca vịnh đều là chân ngôn, mỗi một điệu múa không gì chẳng phải là mật ấn. Thậm chí nếu không có người biết thì A xà lê hãy nên tự tấu. Nếu chẳng được như vậy, [A xà lê] sẽ chẳng gọi là “kiêm tổng chúng nghệ”. Nói “nhiếp ý”, tức là người trông thấy sắc thanh đẹp đẽ, hay khéo như thế, tâm say đắm, tình thức chuyên chú, chẳng còn duyên theo điều chi khác. Nay kim cang kỹ nhạc này có thể cảm động tâm người cũng giống như thế, như Mã Minh Bồ Tát tự tấu khúc nhạc Lại Trá Hòa La (Raṣṭrapāla), năm trăm vương tử nghe xong, đồng thời bỏ nhà nhập đạo, tức là ý nghĩa này. Kinh Cù Hê chỉ nói: “Nhược đắc biện giả, ưng tác âm nhạc” (Nếu có người có thể làm, hãy nên tấu âm nhạc).

Kinh nói “cát tường già đà đẳng, quảng đa mỹ diệu ngôn” (kệ tụng tốt lành thảy, lời hay đẹp rộng nhiều). Kệ tụng có ba loại: Một là cát khánh, hai là cát tường, ba là cực cát tường, đều là A Lợi Sa già tha. Dùng lời tốt lành, mừng vui ấy để an ủi cái tâm, lại còn có tác dụng gia trì, A xà lê hãy nên tự nói. Kế đó, phần kinh văn tiếp theo nêu ra một loại cát khánh, có thể dùng cách [tán tụng] ở phương này để tạm thay thế. Khi nói bài kệ ấy, hãy nên tự cầm phất trần trắng để phảy lên thân người ấy.

(Kinh) Như thị nhi cúng dường, linh đắc hoan hỷ dĩ, thân đối chư Như Lai, nhi tự quán kỳ đảnh, phục đương cúng dường bỉ, diệu thiện chư hương hoa.

(經)如是而供養，令得歡喜已，親對諸如來，而自灌其頂。復當供養彼，妙善諸香華。

(Kinh: Cúng dường như thế xong, khiến được hoan hỷ rồi, đối trước các Như Lai, để tự rưới đỉnh đầu, lại nên cúng dường Phật, các hương hoa tốt lành).

Tán tụng xong xuôi, A xà lê lại nên đảnh lễ hết thảy chư tôn trong Mạn đồ la, vì quán đảnh mà chí thành khải bạch. Liền cầm bình báu nhiễu quanh Mạn đồ la ba vòng, lại theo đúng pháp mà gia trì. Tới chỗ đệ tử, trước hết, dùng chữ Ra (र) làm lửa, [quán tưởng] thiêu đốt thân người ấy thành tro xong, mới dùng bốn bình theo thứ tự mà xối. Xối xong, quán môn chữ Phạ (व, Va) trong tro ấy, sắc thuần trắng. Từ chữ ấy, sanh ra năm chữ, tức là A Vãm Lãm Hám Khiếm (A, Vaṃ, Raṃ, Haṃ, Khaṃ), trì năm luân ấy. Kế đó, nói chữ Ám ở trên đỉnh đầu chuyển thành Trung Thai Tạng. Lại từ chữ ấy, sanh ra ba tầng lửa sáng: