Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Giảng và chú giải Kinh Luận
Đại Tỳ Lô Giá Na Thành Phật Kinh Sớ
- Thông tin
- Nguồn: adidaphat.net
Phẩm Thứ Mười Bốn: Tám Ấn Bí Mật — Bí Mật Bát Ấn Phẩm Đệ Thập Tứ
祕密八印品第十四
(Kinh) Nhĩ thời, Tỳ Lô Giá Na Thế Tôn phục quán chư đại chúng hội, cáo Chấp Kim Cang Bí Mật Chủ ngôn: - Phật tử! Hữu bí mật bát ấn, tối vi bí mật. Thánh thiên chi vị, oai thần sở đồng, tự Chân Ngôn đạo dĩ vi tiêu xí, đồ cụ Mạn đồ la như Bổn Tôn tương ứng. Nhược y pháp giáo, ư Chân Ngôn môn tu Bồ Tát hạnh chư Bồ Tát ưng như thị tri, tự thân trụ Bổn Tôn hình, kiên cố bất động. Tri Bổn Tôn dĩ, như Bổn Tôn trụ, nhi đắc Tất Địa.
(經)爾時,毘盧遮那世尊復觀諸大眾會,告執金剛祕密主言:佛子!有祕密八印,最為祕密。聖天之位威神所同,自真言道以為幖幟,圖具漫荼羅如本尊相應。若依法教,於真言門修菩薩行諸菩薩應如是知,自身住本尊形堅固不動。知本尊已,如本尊住而得悉地。
(Kinh: Lúc bấy giờ, Tỳ Lô Giá Na Thế Tôn lại quán các đại chúng hội, bảo Chấp Kim Cang Bí Mật Chủ rằng: - Phật tử! Có tám ấn bí mật là bí mật nhất. Các địa vị tôn thánh, chư thiên sẽ có oai thần như nhau [nếu vận dụng tám ấn này], tự dùng đạo Chân Ngôn để biểu lộ, vẽ Mạn đồ la trọn đủ tương ứng như Bổn Tôn [của các ấn ấy]. Nếu vâng theo pháp giáo, đối với các vị Bồ Tát tu hạnh Bồ Tát trong Chân Ngôn môn, hãy nên biết như thế, tự thân trụ trong hình tượng của Bổn Tôn, kiên cố bất động. Đã biết Bổn Tôn rồi sẽ trụ như Bổn Tôn, đạt được Tất Địa).
Lúc bấy giờ, Tỳ Lô Giá Na Thế Tôn quán sát đại chúng hội, bảo ngài Kim Cang Thủ rằng: “Này Bí Mật Chủ! Có tám ấn bí mật, tột bậc bí mật”. Trong phẩm trước, đức Như Lai đã nói pháp tiến nhập, trụ trong Bí Mật Mạn đồ la xong. Lúc ấy, các đại chúng trong hội lại nghĩ như thế này: “Pháp bí mật, cực khó hiểu như thế, lại có phương tiện nào để trọn đủ các tướng, khiến cho hành giả Chân Ngôn được thành tựu mau chóng hay không?” Khi đó, đức Như Lai biết tâm niệm của đại chúng: “Trong pháp bí mật này cũng có pháp hết sức bí mật ư? Hay là bằng với pháp này?” Do chẳng thể lường, nên họ chẳng thể thốt lời thưa hỏi. Vì thế, đức Phật chẳng đợi họ hỏi, chỉ là không hỏi mà tự nói. Cái gọi là “có hiệu nghiệm thần diệu”, [tức là] nếu lúc hành giả dù “trong” (quán tưởng thực hiện Mạn đồ la trong tâm như trong hai phẩm trước đã dạy) hay “ngoài” (thật sự chọn lựa cuộc đất, tô vẽ Mạn đồ la), xếp đặt tọa vị của các vị Bổn Tôn trong Mạn đồ la rồi dùng tám ấn ấy và chân ngôn của chúng để gia trì, các vị tôn thánh ấy sẽ tự nhiên giáng phó đạo tràng, thỏa mãn các nguyện sự thuộc về chánh hạnh của họ. Lại còn xếp đặt tọa vị của Bổn Tôn, sẽ có cùng một hiệu nghiệm thần diệu. “Cùng” tức là bằng với oai thần của Bổn Tôn vậy. Đấy chính là tánh cảm ứng chẳng thể nghĩ bàn, giống như mặt trời, mặt trăng ứng hiện trong nước, lửa, gương còn chẳng thể nghĩ bàn, huống hồ sự cảm ứng trong pháp giới chẳng thể nghĩ bàn của Như Lai! Đấy là ấn để A xà lê hành, chớ nên tự tiện tu tập. Dẫu là người đã nhập Mạn đồ la, cũng chớ nên tự tiện mà kết, huống hồ người khác ư?
Không chỉ lấy đường hướng tiến nhập bổn chân ngôn làm đặc trưng, “đường hướng” là như lục đạo v.v…; ở đây là “chân ngôn thú” (真言趣, đường hướng để tiến nhập chân ngôn). Lại còn có Mạn đồ la tương ứng với Bổn Tôn, như Bổn Tôn có pháp như thế, ta cũng có. Vì thế, trọn đủ (“chuyện như thế” tức là giống như Bổn Tôn trong phần trên, nghĩa là nói đến hình sắc, tọa vị, [dáng vẻ] hoan hỷ cũng thế). Tự thân [hành giả] trụ trong hình tướng của Bổn Tôn, hãy nên biết như thế này: Do hiểu biết giống như địa vị Bổn Tôn mà đạt được Tất Địa. Nếu hành giả nương theo tám ấn, chân ngôn và Mạn đồ la tương ứng để phối ứng với trụ vị (tọa vị an trụ của Bổn Tôn trong Mạn đồ la), nếu có thể biết điều ấy, sẽ gần với Tất Địa, chẳng lâu sau sẽ đạt được.
“Như Bổn Tôn trụ” (Trụ trong [Mạn đồ la] giống như Bổn Tôn): Trong phần trước, tuy phối ứng với Bí Mật Mạn đồ la, nhưng nếu thỉnh Bổn Tôn, cần phải thực hiện phương pháp này thì mới được. Nếu chẳng làm pháp này, sẽ chưa viên mãn! Kinh này luôn là trước sau thành tựu lẫn nhau, văn tự cùng vì một sự mà khéo léo liên kết lẫn nhau, hành giả cần phải hết sức [chú tâm] đối chiếu và xem xét thì mới biết được! Nếu lúc hành giả trì tụng, cũng cần phải làm pháp này, tức là thỉnh Bổn Tôn và mong nguyện v.v… thì [Tất Địa] sẽ tự mau chóng kiến lập.
(Kinh) Vân hà bát ấn? Vị dĩ trí huệ tam muội thủ tác không tâm hiệp chưởng, nhi tán Phong luân, Địa luân như phóng quang diễm. Thị Thế Tôn bổn oai đức sanh ấn. Kỳ Mạn đồ la tam giác, nhi cụ quang minh. Bỉ chân ngôn viết: - Nam ma tam mạn đa bột đà nẫm, lam lạc, sa ha.
(經)云何八印?謂以智慧三昧手作空心合掌,而散風輪地輪如放光焰,是世尊本威德生印。其漫荼羅三角而具光明,彼真言曰:南麼三曼多勃馱喃。㘕𡀩。莎訶。
(Kinh: Thế nào là tám ấn? Chính là dùng tay trí huệ và tam muội (tay phải và tay trái) kết không tâm hiệp chưởng. Duỗi các ngón Phong (ngón trỏ) và Địa (ngón út) như ngọn lửa quang minh túa ra. Đó là ấn Bổn Oai Đức Sanh của đức Thế Tôn. Mạn đồ la của ấn ấy có hình tam giác, trọn đủ quang minh. Chân ngôn của ấn ấy là: “Nam ma tam mạn đa bột đà nẫm, lam lạc, sa ha Namaḥ samantabuddhānāṃ, raṃ raḥ svāhā”).
Đây là ấn thứ nhất. Kết Tam Bổ Trá hiệp chưởng (Saṁpuṭa: Không tâm hiệp chưởng), hai ngón trỏ và ngón út dựng thẳng, tách nhau ra, các ngón khác như cũ (vẫn áp vào nhau trong tư thế chắp tay) là thành ấn. Đấy là ấn Đại Oai Đức Sanh của Tỳ Lô Giá Na Như Lai. Từ trong ấy, đại oai đức của Như Lai sanh ra. Đó là quang minh của trí Nhất Thiết Trí. Mạn đồ la của ấn ấy có hình tam giác. Bốn phía lại có bốn tam giác vây quanh, cho nên nói là “châu” (周, giáp vòng). Hãy nên quán Tỳ Lô Giá Na Thế Tôn ngự ở trong ấy. Trong tam giác Mạn đồ la, hãy nên quán hoa tám cánh. Trên đài hoa là Mạn đồ la tam giác, tức là tòa Du Già [được nói] trong phần trên. Tưởng đầu nhọn của hình tam giác hướng xuống dưới, có màu đỏ. [Trong khi đó], phần trước nói đầu nhọn của tam giác [trong Nhất Thiết Trí Ấn] hướng lên, nay [trong Mạn đồ la của ấn này, đầu nhọn của hình tam giác] hướng xuống dưới, do nghĩa dụng khác biệt! Tưởng đức Phật ngự trong đàn ấy để kết ấn Oai Quang. Chân ngôn là Lam Lạc (रंरः, raṃ raḥ).
(Kinh) Tức dĩ thử ấn, nhi khuất Phong luân tại Hư Không luân thượng, như Phạ tự hình, thị Thế Tôn Kim Cang Bất Hoại ấn. Kỳ Mạn đồ la như Phạ tự tướng, hữu kim cang quang. Bỉ chân ngôn viết: - Nam ma tam mạn đa bột đà nẫm, vãm phạ, sa ha.
(經)即以此印,而屈風輪在虛空輪上如嚩字形,是世尊金剛不壞印。其漫荼羅如嚩字相,有金剛光。彼真言曰:南麼三曼多勃馱喃。鑁嚩。莎訶。
(Kinh: Liền dùng ấn ấy, gập ngón Phong (ngón trỏ) ở trên ngón Hư Không (ngón cái) như hình chữ Phạ, chính là ấn Kim Cang Bất Hoại của đức Thế Tôn. Mạn đồ la như hình chữ Phạ, có quang minh màu kim cang. Chân ngôn của ấn ấy là: “Nam ma tam mạn đa bột đà nẫm, vãm phạ, sa ha Namaḥ samanta buddhānāṃ, vaṃ vaḥ svāhā”).
Ấn thứ hai thì kết ấn như trước, nhưng cùng gập hai ngón trỏ chỉ vào đầu hai ngón cái, hợp lại như hình chữ Phạ (व, Va). Đấy là ấn Kim Cang Bất Hoại. Kim Cang là Như Lai trí, chẳng sanh từ các duyên, nên chẳng thể phá hoại. Do vậy, gọi là Kim Cang Bất Hoại. Mạn đồ la có hình tròn, giống như chữ Phạ, dùng chày kim cang vây quanh (hãy nên là chày kim cang có quang minh như hình ngọn lửa). Các chày kim cang ấy cũng xếp quanh bốn phía của Mạn đồ la, giống như trong phần trước. Nói [Mạn đồ la có hình] chữ Phạ, nghĩa là Mạn đồ la ấy tròn trặn, sắc trắng, cũng ở phía trên đài hoa. Trong ấy, có Đại Nhật Như Lai, những phần sau đều phỏng theo lệ này. Nhưng tám ấn này, người trì tụng tùy ý chọn lấy một ấn để tùy theo từng sự mà sử dụng. Chân ngôn là “vãm phạ” (वं वः, vaṃ vaḥ).
(Kinh) Phục dĩ sơ ấn, nhi tán Thủy luân, Hỏa luân. Thị danh Liên Hoa Tạng ấn. Kỳ Mạn đồ la như nguyệt luân tướng, dĩ Ba Đầu Ma hoa nhi vi nhiễu chi. Bỉ chân ngôn viết: - Nam ma tam mạn đa bột đà nẫm, tảm sách, sa ha.
(經)復以初印,而散水輪火輪,是名蓮華藏印。其漫荼羅如月輪相,以波頭摩華而圍繞之。彼真言曰 。南麼三
曼多勃馱喃。糝索。莎訶。
(Kinh: Lại dùng ấn đầu tiên, tách ngón Thủy (áp út) và Hỏa (giữa). Đó gọi là ấn Liên Hoa Tạng. Mạn đồ la như hình vầng trăng, dùng hoa Ba Đầu Ma (padma) vây quanh. Chân ngôn của ấn ấy là: “Nam ma tam mạn đa bột đà nẫm, tảm sách, sa ha Namaḥ samantabuddhānāṃ, saṃ saḥ svāhā”).
Ấn thứ ba, làm như trước, tức là Tam Bổ Trá hiệp chưởng. Hai ngón áp út và ngón giữa tách ra. Hai ngón út và trỏ trước đó đã tách ra, giống như đóa hoa mới cắt. Đấy là ấn Như Lai Tạng, cũng gọi là ấn Liên Hoa Tạng. Mạn đồ la làm thành hình trăng tròn giống như trên, nhưng bốn phía được bao quanh bởi hoa sen, đó là điểm khác biệt. Trong ấy, cũng quán Đại Nhật Như Lai. Chân ngôn là “tảm sách” (सं सः, saṃ saḥ).
(Kinh) Tức dĩ thử ấn, khuất nhị Địa luân nhập ư chưởng trung, thị Như Lai vạn đức trang nghiêm ấn. Kỳ Mạn đồ la do như bán nguyệt hình, dĩ Đại Không điểm vi chi. Bỉ chân ngôn viết: - Nam ma tam mạn đa bột đà nẫm, hàm hạc, sa ha.
(經)即以此印,屈二地輪入於掌中,是如來萬德莊嚴印。其漫荼羅猶如半月形,以大空點圍之。彼真言曰:南麼三曼多勃馱喃。含鶴。莎訶。
(Kinh: Liền dùng ấn ấy, gập hai ngón Địa (út) vào lòng bàn tay, tức là ấn vạn đức trang nghiêm của Như Lai. Mạn đồ la của ấn ấy giống như hình bán nguyệt, dùng chấm Đại Không vây quanh. Chân ngôn của ấn ấy là: “Nam ma tam mạn đa bột đà nẫm, hàm hạc, sa ha Namaḥ samantabuddhānāṃ, haṃ haḥ svāhā”).
Ấn thứ tư giống như ấn thứ ba trước đó, hai ngón út cùng gập vào lòng bàn tay. Đây là ấn Phật Âm Trang Nghiêm, cũng là ấn Vạn Đức Trang Nghiêm, cũng nói là Nội Ngoại Trang Nghiêm. Như người thế gian có đủ loại nhà cửa, y phục, sự việc, nơi chốn v.v… Các thứ vật báu, không gì chẳng có để trang nghiêm, nên gọi là Vạn Đức Đều Đủ. Nay ở đây, dù trong hay ngoài, các đức trang nghiêm của Như Lai đều trọn vẹn. Mạn đồ la của ấn ấy có hình bán nguyệt, bên cạnh dùng các chấm để vây quanh. Các điều khác đều tưởng giống như trên. Chân ngôn là “hàm hạc” (हं हः, haṃ haḥ).
(Kinh) Phục dĩ Định Huệ thủ, tác vị khai phu hoa hiệp chưởng, kiến lập nhị Hư Không luân, nhi sảo khuất chi, thị Như Lai Nhất Thiết Chi Phần Sanh ấn. Kỳ Mạn đồ la như Ca La Xả mãn nguyệt chi hình, kim cang vi chi. Bỉ chân ngôn viết: - Nam ma tam mạn đa bột đà nẫm, ám á, sa ha.
(經)復以定慧手作未開敷華合掌,建立二虛空輪而稍屈之,是如來一切支分生印。其漫荼羅如迦羅捨滿月之形,金剛圍之。彼真言曰:南麼三曼多勃馱喃。暗噁。莎 訶。
(Kinh: Lại dùng tay Định (trái) và Huệ (phải), chắp lại như hình đóa hoa chưa nở. Dựng hai ngón cái lên, nhưng hơi cong. Đấy là ấn Như Lai Nhất Thiết Chi Phần Sanh. Mạn đồ la của ấn ấy như hình cái bình gốm [bụng căng phồng] như trăng tròn, chày kim cang vây quanh. Chân ngôn của ấn ấy là: “Nam ma tam mạn đa bột đà nẫm, ám á, sa ha Namaḥ samantabuddhānāṃ, aṃ aḥ svāhā”).
[Ấn] thứ năm, giống như trên, kết Tam Bổ Trá hiệp chưởng, nhưng [các ngón tay] hơi tách ra, cong các ngón. Hai ngón cái tách rời ra (hơi cong, hướng vào trong), tách hai lòng bàn tay ra như đang vốc nước. Ấn này được gọi là ấn Tùng Phật Chi Phần Sanh, ý nói “sanh từ hết thảy các chi phần của Như Lai”. Mạn đồ la của ấn này như hình cái bình, hàm ý phần bụng của cái bình có hình tròn (tức là Mạn đồ la có hình tròn xoe). Bốn phía dùng chày kim cang vây quanh. Những điều khác giống như trên. Chân ngôn là “ám á” (अं अः, aṃ aḥ).
(Kinh) Tức dĩ thử ấn, khuất kỳ Hỏa luân, dư tướng như tiền. Thị Thế Tôn Đà La Ni ấn. Kỳ Mạn đồ la do như thái hồng, nhi biến vi chi thùy kim cang phan. Bỉ chân ngôn viết: - Nam ma tam mạn đa bột đà nẫm, bột đà đà la ni, sa một lật để mạt la đà na yết rị, đà ra dã tát vãm, bạc già phạ để, a ca ra phạ để, tam ma duệ, sa ha.
(經)即以此印屈其火輪,餘相如前,是世尊陀羅尼印。其漫荼羅猶如彩虹,而遍圍之垂金剛幡。彼真言曰:南麼三曼多勃馱喃。勃馱陀羅尼。娑沒㗚底沫羅馱那羯哩。馱囉也薩鑁。薄伽嚩底。阿迦囉嚩底。三麼曳。莎訶。
(Kinh: Liền dùng ấn ấy, gập hai ngón Hỏa (ngón giữa), các ngón khác giống như trên. Đó là ấn Đà La Ni của đức Thế Tôn. Mạn đồ la giống như cầu vồng, rủ kim cang phan trọn khắp. Chân ngôn của ấn ấy là: “Nam ma tam mạn đa bột đà nẫm, bột đà đà la ni, sa một lật để mạt la đà na yết rị, đà ra dã tát vãm, bạc già phạ để, a ca ra phạ để, tam ma duệ, sa ha Namaḥ samantabuddhānāṃ, buddhadhāraṇi smṛtibala dhānakari dharaya sarvaṃ bhagavaty ākāravati samaye svāhā”).
Ấn thứ sáu giống như trên, hai ngón giữa hơi cong, đều cùng cong gập vào lòng bàn tay. Cong ngón sao cho lưng chúng chạm nhau, tức là ngón giữa tựa vào nhau, các ngón khác như cũ, tức là giống như ấn thứ năm. Đấy chính là ấn Pháp Trụ. Mạn đồ la của ấn này như hình cầu vồng, có các màu xen kẽ, giống như màu sắc nơi cầu vồng vậy. Hình dạng [Mạn đồ la] như cầu vồng úp xuống, phía dưới phẳng. Phía trên có lá phan kim cang. Các Mạn đồ la từ trên tới đây, có hoa sen, có chày kim cang, có chấm v.v… [để bao quanh]. Nay Mạn đồ la này mỗi mỗi đều dùng sự trang nghiêm để vây quanh, xen kẽ lẫn nhau. Chân ngôn thì chữ đầu tiên là chủng tử, tức chữ Phạ, chính là “chẳng trói buộc”. “Bột đà đà la ni” (Buddhadhāraṇi) là tổng trì của Phật. “Sa một lật để” (smṛti) là niệm. “Mạt la đà na yết rị” (baladhānakari). “Yết rị” (kari) là tạo lợi ích. “Đà ra da” (dharaya): Chữ trước là tự trì, tức “trì ngã”. Kế đó là “trì tha” (giữ gìn kẻ khác), “trì nhất thiết” (“nhất thiết” (tát vãm, sarvaṃ) ở đây thuộc vào câu trên). “Bạc già phạ để” (Bhagavaty) là Thế Tôn, kêu gọi Bổn Tôn nhằm tán thán pháp. “A ca ra phạ để” (ākāravati) là “trọn đủ các hình tướng”. “Tam ma duệ” (samaye) giải thích như trong phần trước), “sa ha” (svāhā). Ở đây sợ chưa cặn kẽ, cần phải đối chiếu với bản tiếng Phạn.
(Kinh) Phục dĩ hư tâm hiệp chưởng, khai tán Hỏa luân. Kỳ Địa luân, Không luân hòa hợp tương trì, thị vị Như Lai pháp trụ ấn. Kỳ Mạn đồ la do như hư không, dĩ tạp sắc vi chi, hữu nhị Không điểm. Bỉ chân ngôn viết: - Nam ma tam mạn đa bột đà nẫm, a phệ na vĩ nê, sa ha.
(經)復以虛心合掌,開散火輪,其地輪空輪和合相持,是謂如來法住印。其漫荼羅猶如虛空,以雜色圍之,有二空點。彼真言曰:南麼三曼多勃馱喃。阿吠娜尾泥。莎訶。
(Kinh: Lại dùng hư tâm hiệp chưởng, tách các ngón Hỏa (ngón giữa). Các ngón Địa (út) và Không (cái) hòa hợp, chụm vào nhau. Đó là ấn Pháp Trụ của Như Lai. Mạn đồ la của ấn ấy giống như hư không, dùng nhiều màu vây quanh, có hai chấm Đại Không. Chân ngôn của ấn ấy là: “Nam ma tam mạn đa bột đà nẫm, a phệ na vĩ nê, sa ha Namaḥ samantabuddhānāṃ, ā vedavide svāhā”).
Ấn thứ bảy, kết Tam Bổ Trá giống như trên. Dùng các ngón út và ngón cái của hai tay cùng bấm vào nhau, gập vào lòng bàn tay, tách ngón giữa ra. Đầu các ngón áp út và ngón trỏ chụm vào nhau. Hai ngón út đặt phía trên ngón giữa. Mạn đồ la có hình như hư không (tức là làm thành hình vuông), nhiều màu xen kẽ. Đó là màu của hư không; như không trung chứa đựng hết thảy các hình sắc. Đại Không Trí của Như Lai chứa đựng hết thảy các pháp. Hai bên đều dùng một cái chấm kẹp sát bên. Chân ngôn thì A (ā) là chủng tử. Chữ này là hạnh. A Phệ Na (ā veda) tức là trọn đủ Nhất Thiết Trí, tức trí do chính mình đã chứng. Vĩ Nê (vide) chính là dùng trí huệ vốn sẵn đủ ấy để rộng trì người khác. Sa ha!
(Kinh) Đồng tiền hư tâm hiệp chưởng, dĩ trí huệ tam muội thủ hỗ tương gia trì, nhi tự toàn chuyển, thị vị Thế Tôn Tấn Tật Trì ấn. Kỳ Mạn đồ la diệc như hư không, nhi dụng thanh điểm nghiêm chi. Bỉ chân ngôn viết: - Nam ma tam mạn đa bột đà nẫm, ma ha du già du nghĩ ninh, du nghệ thuyết rị, khiếm xà lỵ kế, sa ha.
(經)同前虛心合掌,以智慧三昧手互相加持而自旋轉,是謂世尊迅疾持印。其漫荼羅亦如虛空,而用青點嚴之。彼真言曰:南麼三曼多勃馱喃。摩訶瑜伽瑜擬寧。瑜詣說哩。欠闍唎計。莎訶。
(Kinh: Hư tâm hiệp chưởng giống như trên, dùng tay trí huệ và tam muội gia trì lẫn nhau để tự xoay vòng. Đó là ấn Tấn Tật Trì của đức Thế Tôn. Mạn đồ la cũng như hư không, nhưng dùng các chấm xanh để trang nghiêm. Chân ngôn của ấn ấy là: “Nam ma tam mạn đa bột đà nẫm, ma ha du già du nghĩ ninh, du nghệ thuyết rị, khiếm xà lỵ kế, sa ha Namaḥ samantabuddhānāṃ, mahāyoga yogini yogeśvari khāñjalike, svāhā”).
Ấn thứ tám: Chắp tay (lòng bàn tay áp vào nhau), trước là chuyển sang bên trái (khi chuyển thì tay phải úp xuống, tay trái ngửa lên, áp sát nhau như cũ), kế đó chuyển sang phải (khi chuyển thì tay trái úp xuống, tay phải ngửa lên, nhưng vẫn áp vào nhau chẳng tách rời). Đấy là ấn Tấn Tật Trì của Như Lai, tức là sức thần thông bí mật của Như Lai, có ý nghĩa “tận lực nhanh chóng giữ gìn”. Mạn đồ la giống như hư không trong phần trên, chỉ đổi thành màu xanh [thay vì nhiều màu như trong ấn thứ bảy], dùng nhiều chấm màu xanh vây quanh. Chân ngôn: Chữ “Khi” (खि) [là chữ Kha (ख )] thêm vạch tam muội [I ( ि)] là chủng tử. Đại Du Già (mahāyoga), tức là Du Già của chư Phật. “Ma ha du kỳ nễ” (mahāyogini) chính là Chân Ngôn Chủ trụ trong Đại Du Già, khiến cho người chưa đắc Du Già sẽ đạt được, tức là có thể thỏa nguyện cho người tu hành, được tự tại trong Du Già. “Du nghệ thuyết rị” (Yogeśvari) “khiếm” (khāñ) là không. “Xà lỵ” (Jali) là sanh, tức là Không Sanh. “Ca” (Ka) là làm, [biến âm thành Ke (tức là chữ Kế trong phần tiếng Hán), hàm nghĩa] “khiến cho các thứ sanh ấy giống như Không”.
(Kinh) Bí Mật Chủ! Thị danh Như Lai bí mật ấn, tối thắng bí mật, bất ưng triếp thọ dữ nhân, trừ dĩ quán đảnh, kỳ tánh điều nhu, tinh cần kiên cố, phát thù thắng nguyện, cung kính sư trưởng, niệm ân đức giả, nội ngoại thanh tịnh, xả tự thân mạng nhi cầu pháp giả.
(經)祕密主!是名如來祕密印,最勝祕密,不應輒授與人,除已灌頂,其性調柔、精勤堅固、發殊勝願、恭敬師長、念恩德者、內外清淨、捨自身命而求法者。
(Kinh: Bí Mật Chủ! Đó gọi là ấn bí mật của Như Lai, bí mật tối thắng, chớ nên tự tiện trao cho người khác, trừ người đã được quán đảnh, tánh tình điều nhu, siêng ròng, kiên cố, phát nguyện thù thắng, cung kính sư trưởng, nghĩ nhớ ân đức, trong ngoài thanh tịnh, người bỏ thân mạng của chính mình để cầu pháp).
Lại nữa, thứ nhất là phương Đông Bảo Tràng Phật, thứ hai là phương Nam Khai Phu Hoa Vương Phật, thứ ba là phương Tây A Di Đà Phật, thứ tư là phương Bắc Cổ Âm Phật, thứ năm là Đông Nam Phổ Hiền Bồ Tát, thứ sáu là Tây Nam Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát, thứ bảy là Tây Bắc Di Lặc Bồ Tát, thứ tám là Đông Bắc Quán Tự Tại Bồ Tát. Hãy nên biết tám ấn ấy đều là ấn của đức Tỳ Lô Giá Na, nhưng ấn ở phương Đông là ấn của Bảo Tràng Phật, mà cũng là ấn của Đại Nhật Như Lai. Những điều khác hãy phỏng theo đó (tức là kế đó, hãy nương theo đó mà phối ứng tám ấn với bốn vị Phật và bốn vị Bồ Tát).
Kế đó, chánh kinh răn dạy A xà lê cách thức nên truyền trao [tám ấn bí mật này như thế nào]. Nếu là kẻ chưa quán đảnh, hết thảy đều không được chỉ dạy [các ấn này]. Kế đó, nếu là người điều nhu (tức là người nhu hòa, thiện thuận, chẳng bộp chộp, hung bạo v.v…). Kế đó là người siêng năng, tinh tấn, có ý nguyện kiên cố, thù thắng, tức là có thể phát khởi tinh tấn, siêng năng, tự có thể phát ra vô lượng đại nguyện hoằng thệ. Kế đó là người cung kính sư trưởng (tức là A xà lê), giống như kinh Pháp Hoa nói “dùng thân [của chính mình] làm giường, tòa [cho sư trưởng]”. Lại là người nghĩ nhớ ân đức (mong báo ân Phật), người thanh tịnh (trong ngoài đều tịnh), người xả tự thân (nếu cầu pháp, sẽ chẳng tiếc thân mạng, giống như Tuyết Sơn đại sĩ v.v…). Tuy là [người đã] nhập Mạn đồ la, nhưng phải có đức như thế thì mới có thể nói! Chẳng được dạy bảo người khác bừa bãi! Vì cớ sao vậy? Đấy là pháp trọng yếu trong bí tạng của Như Lai, chẳng thể đi đến đâu cũng tuyên truyền bừa bãi. Đây cũng là đức Phật dạy hàng A xà lê. Nếu thuộc địa vị đệ tử, sẽ chẳng được phép, cố nhiên chẳng nói ngằn hạn, há có nên nói bừa bãi, khiến cho kẻ khác khinh báng, tự chuốc lấy tội trong đại địa ngục Vô Gián ư? “Sáu tháng” là nêu ra con số [hòng định ngằn hạn để sách tấn chính mình tinh tấn]. Sáu tháng đầu chẳng thành, làm thêm sáu tháng nữa, lần lượt cho đến khi đạt được thành tựu mới thôi. Nếu nói “ba tháng” thì cũng phỏng theo đó mà hiểu. Trước là trì tụng suốt sáu tháng, nếu chẳng có tướng [thành tựu], lại trải qua sáu tháng nữa. Nếu đã có tướng thì mới là thực hiện thành tựu. Nếu giải thích theo cách bí mật, “sáu tháng” chính là tịnh hóa sáu căn. Nói “ba tháng” tức là tịnh hóa thân, miệng, ý.
Phẩm Thứ Mười Lăm: Giới Cấm Của Bậc Trì Minh — Trì Minh Cấm Giới Phẩm Đệ Thập Ngũ
持明禁戒品第十五
(Kinh) Nhĩ thời, Kim Cang Thủ phục dĩ kệ tụng, thỉnh vấn Đại Nhật Thế Tôn trì minh cấm giới, vị Chân Ngôn môn tu Bồ Tát hạnh chư Bồ Tát cố: - Vân hà thành cấm giới? Vân hà trụ Thi La? Vân hà tùy sở trụ, tu hành ly chư trước? Tu hành kỷ thời nguyệt, cấm giới đắc chung cánh? Trụ ư hà pháp giáo, nhi tri bỉ oai đức? Ly thời phương tác nghiệp, cập pháp, phi pháp đẳng, vân hà nhi tốc thành? Nguyện Phật thuyết kỳ lượng, tiên Phật sở tuyên thuyết, linh đắc ư Tất Địa. Ngã vấn Nhất Thiết Trí, Chánh Giác Lưỡng Túc Tôn, vị vị lai chúng
sanh, Nhân Trung Tôn chứng tri.
(經)爾時,金剛手復以偈頌請問大日世尊持明禁戒,為真言門修菩薩行諸菩薩故。云何成禁戒?云何住尸羅?云何隨所住,修行離諸著?修行幾時月,禁戒得終竟?住於何法教,而知彼威德?離時方作業,及法非法等,云何而速成?願佛說其量。先佛所宣說,令得於悉地,我問一切智,正覺兩足尊,為未來眾生,人中尊證知。
(Kinh: Lúc bấy giờ, ngài Kim Cang Thủ lại dùng kệ tụng thưa hỏi Đại Nhật Thế Tôn về giới cấm của hàng trì minh, vì các Bồ Tát tu hạnh Bồ Tát trong Chân Ngôn môn [mà nói kệ rằng]: - Thế nào thành cấm giới? Trụ Thi La ra sao? Thế nào tùy chỗ trụ, tu hành lìa chấp trước? Tu hành chừng mấy tháng, giới cấm được trọn thành? Trụ trong pháp giáo nào, mà biết oai đức đó? Lìa “thời, phương” tạo nghiệp, và pháp, phi pháp thảy, làm sao để chóng thành? Nguyện Phật nói lượng ấy. Cổ Phật đã tuyên nói, khiến đạt được Tất Địa. Con hỏi Nhất Thiết Trí, Chánh Giác Lưỡng Túc Tôn, vì chúng sanh mai sau. Nhân Trung Tôn chứng biết).
Khi đó, ngài Kim Cang Thủ vì các vị Bồ Tát tu Chân Ngôn hạnh phải nên có pháp “giới cấm trì minh”, do [đức Phật] còn chưa nói nhân duyên ấy. Vì vậy, kế đó, Ngài lại dùng kệ để hỏi đức Phật. Do vậy, Ngài nói bài phúng tụng. Đối với Giới, phương Tây (Ấn Độ) có hai loại:
- Một, đấy là giới để tu hành, tức là để thân thanh tịnh thì cần phải hành trì, tiếng Phạn là Thi La (Śīla).
- Hai là Một Lật Đa Thi La (Vrataśīla, cấm giới).
Giới có hai loại, tức là bổn tánh giới và chế giới. [Bổn] tánh giới tức là [các giới điều] nhằm thanh tịnh các căn. Nay đối với Một Lật Đa, thì cần phải thành tựu; cho nên chế định. Riêng trong phần sau, như “phục phong” (uống gió) v.v… là như các giới luật do có chuyện [trái phạm hay cần thiết] mà đặt ra. Nay giới được nói ở đây chính là “cấm giới”, hoặc còn gọi là “chế giới”, đều là Một Lật Đa. Thi La tức là giới phải giữ lâu dài, còn Một Lật Đa là giới nguyện giữ trong một thời gian nhất định, tức là khi hành giả trì tụng, có thể phát tâm [giữ giới ấy] trong một tháng, cho đến nhiều năm. Khi xong việc ấy, cấm giới đó cũng gác lại. Vì thế, chẳng gọi là “đại giới”. Nay trong lời hỏi này, [ngài Kim Cang Thủ] hỏi đủ cả hai ý nghĩa ấy. Trước tiên hỏi “thế nào là chế giới?” Tức là hai loại “như thế nào để phát khởi” trong phần trước. Kế đó hỏi “tu hành như thế nào?” Tức là đã biết giới ấy rồi, đã tu tại nơi chốn nào đó, vậy thì phải tu hành thế nào để đừng chấp trước, trụ ở một nơi mà tu hành? Lời hỏi ngụ ý: Các pháp tịch diệt, vô tướng, chẳng có tướng người tu và pháp được tu. Nếu có giới được trì tức là có chấp trước, nay làm thế nào để chẳng chấp trước trong tu hành, được thành tựu đại quả? Kế đó, hỏi tu hành có thời tiết hay không? Như các giới thế gian bèn có thời hạn, thậm chí Thanh Văn thọ Cụ Túc Giới thì là suốt một đời. Nay [giới cấm trong] Trì Minh có ngằn hạn hay không? Đó là ý muốn hỏi: Giới này đã do duyên mà đạt được, tức là có khởi đầu và kết thúc, nhưng pháp tịch diệt chẳng có khởi đầu hay kết thúc sai khác, làm thế nào để tương ứng? Giả sử có trí, lấy gì làm hạn lượng?
Lại nữa, trì giới như thế nào để tăng trưởng oai đức? Tức là nay y chỉ vào chỗ nào, tu hành như thế nào, dùng pháp gì để khiến cho oai đức ấy tăng trưởng, thành tựu hết thảy các oai đức giống như Như Lai? Lại hỏi thời gian và nơi chốn trì giới này, hỏi khi nào sẽ được phép lìa giới ấy v.v… Trong thời điểm và nơi chốn như thế nào mà tác nghiệp đúng pháp, phi pháp v.v… Vào lúc nào thì sẽ được lìa (xả giới)? Phật giới chính là trí huệ tự nhiên của Như Lai, chẳng phải thời, chẳng phải nơi chốn, lìa khỏi pháp và các tác nghiệp. Nay [ngài Kim Cang Thủ] hỏi khi nào sẽ lìa các sự ấy để nhập “nhất tướng”? “Thời” tức là thời hạn một tháng, một năm, một ngày, một lúc v.v… “Phương” là chỗ cư trụ. Chỗ nào có thể tu? Hãy nên [tu tập] tại chỗ nào? Làm thế nào để mau chóng được thành tựu (tức các chuyện vừa nói trên đây), nguyện Phật nói hạn lượng ấy, tức là định lượng của sự nhanh chóng. Đã hỏi về khởi đầu và kết thúc; kế đó hỏi về lượng. Hỏi giới ly tướng ấy có hạn lượng [tu tập] cỡ nào để có thể đạt được?
Ngài Kim Cang Thủ thưa: “Trong quá khứ, con ở nơi cổ Phật, đã biết rõ pháp này. Nay vì người tu Chân Ngôn hạnh, khiến cho họ trong đời vị lai sẽ được nhanh chóng thành tựu giới của Như Lai, nên thốt lên lời hỏi này, chẳng phải vì có điều cầu mong nào khác, hoặc do danh lợi v.v… Nay con thốt lời chân thành, tâm ấy sẽ được ai chứng biết? Chỉ mong Như Lai chứng giám, nhưng thâm tâm của con chỉ mình đức Phật tự biết rõ. Đã được đấng Lưỡng Túc Tôn làm chứng, cho nên con thỉnh đấng Nhân Trung Tôn hãy vì con mà nói. Đấy là vì chúng sanh đời vị lai vậy”. Người chứng là Nhân Trung Tôn; đó chính là nói đến đức Phật. Đúng như pháp tướng mà chứng, cho nên nói “như sở chứng”.
(Kinh) Thị thời, Bạc Già Phạm Tỳ Lô Giá Na ai mẫn chúng sanh cố, nhi thuyết kệ ngôn: - Thiện tai Cần Dũng Sĩ, đại đức Trì Kim Cang! Sở thuyết thù thắng giới, cổ Phật sở khai diễn, duyên minh sở khởi giới, trụ giới như Chánh Giác, linh đắc thành Tất Địa. Vị lợi thế gian cố, đẳng khởi tự chân thật, bất sanh nghi lự tâm, thường trụ ư Đẳng Dẫn, tu hành giới đương cánh. Bồ Đề tâm cập pháp, cập tu học nghiệp quả, hòa hợp vi nhất tướng, viễn ly chư tạo tác, cụ giới như Phật trí. Dị thử, phi cụ giới, đắc chư pháp tự tại, thông đạt lợi chúng sanh. Thường tu vô trước hạnh, đẳng lịch, thạch, chúng bảo. Nãi chí mãn lạc xoa, sở thuyết Chân Ngôn giáo, tất ư thời nguyệt đẳng, cấm
giới lượng chung cánh.
(經)是時,薄伽梵毘盧遮那哀愍眾生故而說偈言:善哉勤勇士,大德持金剛!所說殊勝戒,古佛所開演。緣明所起戒,住戒如正覺,令得成悉地,為利世間故。等起自真實,不生疑慮心,常住於等引,修行戒當竟。菩提心及法,及修學業果,和合為一相,遠離諸造作,具戒如佛智,異此非具戒。得諸法自在,通達利眾生,常修無著行,等礫石眾寶。乃至滿落叉,所說真言教,畢於時月等,禁戒量終竟。
(Kinh: Lúc bấy giờ, đức Bạc Già Phạm Tỳ Lô Giá Na vì thương xót chúng sanh, bèn nói kệ rằng: - Lành thay! Bậc Cần Dũng, đại đức Trì Kim Cang! Nói tới giới thù thắng, do cổ Phật khai diễn. Giới khởi theo minh chú, trụ giới như Chánh Giác, khiến đạt thành Tất Địa. Vì lợi ích thế gian, bình đẳng khởi chân thật, chẳng sanh tâm lo ngờ, thường trụ trong Đẳng Dẫn, sẽ trọn tu hành giới. Bồ Đề tâm và pháp, cùng tu học nghiệp quả, hòa hợp thành một tướng, xa lìa các tạo tác, đủ giới như Phật trí. Nếu khác các điều ấy, chẳng phải giới trọn vẹn. Tự tại trong các pháp, thông đạt lợi chúng sanh. Thường tu hạnh chẳng chấp, sỏi, đá như các báu. Trọn đủ một lạc xoa, Chân Ngôn giáo đã nói, hoàn tất một thời, tháng. Lượng cấm giới đã xong).
[Phần chánh kinh] trên đây gồm năm bài tụng, đều là [giải đáp các] câu hỏi. Khi đó, đức Đại Nhật Như Lai nghe ngài Kim Cang Thủ thưa hỏi về trì minh giới của chư Phật, cho nên tán thán rằng: “Lành thay! Lành thay! Bậc đại dũng mãnh”. Nay đức Phật thấy Bồ Tát vì hết thảy chúng sanh mà hỏi; do vậy, đức Phật lại vì hết thảy chúng sanh mà tán thán. “Dũng” là có thể trừ hết thảy các chướng của mình lẫn người. Lại còn siêng năng, tinh tấn, tự tâm chẳng ngưng nghỉ, ở trong sanh tử mà chẳng chán mệt, có thể trừ hết thảy các oán đối vô minh. Do có nhiều nghĩa như thế ấy, nên gọi là Đại Dũng Mãnh. Do hành đại nguyện, cầu đại pháp, khởi đại hạnh, thành đại sự; đó gọi là “khiến cho trọn khắp hết thảy chúng sanh đều nhập tri kiến của Phật”, nên gọi là Đại Sĩ. Vị hữu tình ấy nói theo âm tiếng Phạn là Sách Đá (Sattva), có nghĩa là “vướng mắc”. Giống như người thế gian, chấp sâu đậm thân tâm, chẳng thể tạm lìa. Nay Bồ Đề Sách Đá (Boddhisattva, Bồ Tát) cũng thế, chấp hạnh Đại Bồ Đề này, cho đến chẳng có một niệm tâm ngưng nghỉ, buông bỏ. Vì thế gọi là Sách Đá. Lại còn phiên âm là Tát Đỏa, có nghĩa là “hữu tình”. Do ở trong các hữu tình mà có thể tu vô thượng đạo, có thể gánh vác hết thảy các chúng sanh khác, tức là bậc vô thượng trong chúng sanh, nên gọi là Đại Hữu Tình. Đối với các nghĩa mà chúng sanh chấp trước, nay Ngài có thể tự thoát, lại còn có thể khiến cho người khác thoát ra. Vì thế gọi là Đại Hữu Tình. Do có thể nắm giữ bí mật của Như Lai, nên gọi là Kim Cang Thủ. Lại còn gọi là bậc Đại Phước Đức. Đấy là đức Phật tán thán công đức của ngài Kim Cang Thủ, đó là tên gọi khác của ngài [Chấp Kim Cang Bí Mật Chủ]. [Đức Phật] tán thán Bồ Tát là bậc có phước đức, [phước đức ấy] chính là tích tập công đức của Như Lai vậy.
Từ đây trở đi, đức Phật cũng dùng kệ để đáp. “Sở thuyết thù thắng giới, cổ Phật sở khai diễn” (Giới thù thắng như đã nói, đã được cổ Phật khai diễn), [hàm ý]: Giới thù thắng được chế định do cổ Phật đã tuyên nói. Đức Phật lại dẫn chư Phật để làm chứng. Giới này do quá khứ Phật đã nói, nay ta cũng nói như thế. Pháp rốt ráo của cổ Phật đều có cùng một đạo. Vì thế, dẫn điều này để làm chứng, hòng nêu tỏ: “Chẳng có hai đạo”. Nói “duyên minh sở khởi giới, trụ giới như Chánh Giác” (giới do nương theo minh chú mà phát khởi, trụ trong giới ấy giống như bậc Chánh Giác), hàm ý: Nhằm khai phát trí huệ mà chế giới, bậc Chánh Giác trụ trong giới đã được chế định ấy. Do trì giới này, sẽ phát khởi hạnh Chân Ngôn, đạt được Tất Địa. Tức là do trụ trong Trì Minh Giới này, nên [hành nhân sẽ] giống như bậc Chánh Giác. Chánh Giác là danh xưng khác của đức Phật. Do hành đạo mà Như Lai đã hành, nên giống như Phật. Do sự tu hành ấy, người trong đời hiện tại đạt được cái quả Tất Địa. Đấy chính là trả lời [câu hỏi] “trụ giới như thế nào?” Đức Phật có ý nói: Đúng như giới do Phật đã trụ, hành nhân cũng nên trụ như thế, tức là tam bình đẳng (thân, khẩu, ý bình đẳng), phước trí tăng trưởng, được thành tựu Tất Địa. “Vị lợi thế gian cố, đẳng khởi tự chân thật, bất sanh nghi lự tâm, thường trụ ư Đẳng Dẫn” (Vì lợi lạc thế gian, bình đẳng dấy lên sự tự chân thật, chẳng sanh tâm lo ngờ, thường trụ trong Đẳng Dẫn): “Tự chân thật” tức là tự trì chân ngôn, thủ ấn, và quán tưởng Bổn Tôn. Do chuyên niệm nên có thể thấy Bổn Tôn. Bổn Tôn chính là lý chân thật. Không chỉ thấy Bổn Tôn mà thôi, lại còn như thật quán thân của chính mình giống như Bổn Tôn. Vì thế gọi là “chân thật”. Ở đây có phương tiện tam bình đẳng, thân tức là ấn, ngữ tức là chân ngôn, tâm tức là Bổn Tôn. Quán ba sự ấy đến mức chân thật rốt ráo thì đều bằng với ta; ba sự bình đẳng ấy chẳng khác ba bình đẳng của hết thảy các đức Như Lai. Vì thế là chân thật. Khi hành giả tu hành, quyết định tin tưởng, được vào trong đại hội của Phật hải. Nếu có ngờ lo, hạnh Chân Ngôn sẽ trọn chẳng thành tựu. Vì thế, lại khuyên răn lần nữa “chớ sanh nghi”. Do chẳng ngờ vực, bèn đạt được Đẳng Dẫn. Đẳng Dẫn, tiếng Phạn là Tam ma hế đa (Samāhita), tức là dùng pháp tam bình đẳng để dẫn khởi, thâu nhiếp hết thảy các công đức, thâu tóm vào tự thân. Vì thế nói là Đẳng Dẫn. Nêu ra ba món bình đẳng ấy, tức là thâu nhiếp trọn khắp hết thảy các công đức. Xét rõ ba sự ấy rốt ráo đều bình đẳng nhiếp nhập tự thân, bèn gọi là Đẳng Dẫn. Lại nữa, Định và Huệ kết hợp thành một, thì gọi là Đẳng Dẫn. Có thể trụ trong chân thật như thế cho tới Đẳng Dẫn, chính là trụ trong Phật giới. Bồ Đề tâm pháp, tu học nghiệp quả, nếu hòa hợp thành một tướng, tác nghiệp ly giới, sẽ chẳng khác gì trí do Phật đã đạt được!
“Giới hết thảy pháp được tự tại”: Bồ Đề tâm chính là chánh nhân của Như Lai (tức là tâm vương). “Pháp” là tâm pháp, tức là sức tự tại của Ba La Mật nơi hết thảy các địa vị. Nói tóm lại, hết thảy các pháp công đức đều là nó. Các pháp ấy đều là quyến thuộc của Phật, mà cũng là quyến thuộc của Bồ Đề tâm, như hoa đài có cánh hoa và nhụy. Diệu quả ấy giống như Phật. Cái được gọi là “nghiệp” một mực là thiện nghiệp; tôi cho rằng đó là diệu nghiệp của Như Lai. Do sự tu hành ấy bằng với Phật, từ sơ phát tâm cho tới khi giới và nghiệp đều bằng với Phật. Phật lìa hết thảy các tướng, nhưng trụ trong tịnh giới. Đó gọi là “lìa các tướng, hết thảy có cùng một vị”. Nếu có thể lìa hết thảy các tướng như thế mà trụ trong giới, giới ấy chính là Phật giới, nghiệp đã tạo tác ấy chính là Phật nghiệp. Cái quả đạt được chính là Phật quả, do nhất tướng, vô tướng, lìa tác nghiệp. Nếu hành giả phân biệt “đây là giới, đây là người trì, đây là pháp được trì”, do những điều ấy chẳng chân thật, do có sở đắc, sẽ chẳng phải là trì Phật giới!
Hơn nữa, giới ấy chính là vô sư huệ (trí huệ không do thầy dạy) của Như Lai. Do trụ trong Như Lai trí, liền được tự tại trong hết thảy các pháp. Do tự tại trong pháp, chiếu soi tánh chân thật của hết thảy chúng sanh, cũng có thể tạo lợi ích đúng như thật, khiến cho hết thảy các chúng sanh đều giống như ta. Do trụ trong giới này, nhiếp hết thảy các pháp, nên gọi là “tự tại”. “Tự tại” có nghĩa là “nhiếp thủ”, tức là tự đạt được pháp, lại có thể lợi ích người khác. Vì vậy, kế đó, kinh nói “hữu tánh nghĩa trung thông đạt” (thông đạt nơi nghĩa “hữu tánh”) là nói tới ý này. “Nghĩa” là thiện lợi, tức là cái được gọi là “nghĩa lợi”. Tu hành thường chẳng chấp trước, thì ngói sỏi và các báu đều bình đẳng, đó gọi là “được tự tại trong hết thảy các pháp”, cũng là lợi ích chúng sanh, lìa khỏi đủ loại kiến chấp đối với sự sai biệt giữa pháp, phi pháp v.v… như thế, tâm chẳng trụ vào đâu! Do vô trụ, vật thô ác và của báu trân diệu đều bình đẳng, tâm chẳng tăng giảm. Lúc bấy giờ, hành giả quán ngũ nghịch Xiển Đề và Như Lai công đức bình đẳng, chẳng khác biệt, chẳng sanh tăng giảm, huống hồ những điều khác ư? Nếu quán tới mức, sẽ đối với hết thảy các phiền não ác nghiệp và công đức của Như Lai chẳng sanh tâm lấy, bỏ, huống hồ [so đo giữa] ngói, sỏi và vàng báu ư?
Kế đó, đáp về phân lượng của trì giới. Đã có lúc khởi đầu, sẽ có lúc kết thúc. Vì thế, đức Phật đáp rằng “cho đến thấy một lạc xoa”. Thông thường, số lượng tụng niệm chân ngôn phải là hạn định thời gian, hay [bao nhiêu] tháng nhất định phải trì tụng xong. Nếu nói sơ sài, đại lược, trì chân ngôn hoặc trì giới thì phải trì giới trong bao lâu, số lượng lần trì tụng hạn định là bao nhiêu, tức là từ một lần, mười lần, cho đến lạc xoa lần v.v… Hoặc một đêm, một tháng, cho đến nhiều năm. Vì thế, ở đây, đức Phật dạy “hãy nên [trì tụng] cho đủ một lạc xoa mới xong”. Nếu nói đại lược, sơ sài thì một lạc xoa (laksa) là một trăm ngàn lần. Ở đây, chẳng phải vậy (chẳng hiểu theo ý nghĩa đó), [phải hiểu] “lạc xoa” là “thấy”, nghĩa là: Nếu lúc đã thật sự thấy [tướng thành tựu], hạnh Chân Ngôn ấy mới hoàn tất. Nếu không, chẳng ngưng nghỉ giữa chừng. Chẳng phải như người trì tụng trong thế gian có ngằn hạn. Có ngằn hạn tức là cầu sự hiệu nghiệm nông cạn, thấp kém! Nhưng trong sự trì tụng này, hãy nên giống như trước, thực hiện ba tầng phương tiện, tức là chân ngôn, thân ấn, và quán Bổn Tôn. Khi thấy Bổn Tôn, cái tâm tương ứng mà trụ, chẳng thứ gì có thể động loạn được! Lại quán chân ngôn đã trì tụng, từ trong tâm Bổn Tôn, tưới rót vào miệng [hành giả], giống như tràng hoa, chẳng gián đoạn. Liền dùng công đức của Phật như thế để chứa đầy ắp thân mình, cũng chẳng từ thân lưu xuất. Khi sắp thành tựu viên mãn, sẽ dần dần có tướng [thành tựu] hiện, hoặc như tướng thành tựu được nói trong bổn bộ, hoặc thân chính mình có đủ loại bệnh khổ mà được chữa khỏi, hoặc có các loại tiểu trùng chẳng ở trong thân, [thân thể] vui sướng, trắng sạch, thanh tịnh, không có cấu uế. Hoặc là trước kia độn căn, huệ kém, mà nay đạt được Tổng Trì chẳng quên. Đối với bất cứ chữ nào, cũng đều có thể diễn nhiều nghĩa, cho đến kết thành kệ phúng tụng, tâm không ngăn ngại. Đấy là “tiền tướng” (tướng trước khi đạt thành tựu). Vì thế, đức Phật nói “nếu lúc thấy” thì mới hoàn tất. “Lạc xoa” nghĩa là “thấy”, cũng có nghĩa là “thành tựu”.
Hành giả tâm trụ trong tam muội, được thấy Bổn Tôn, lặng lẽ trụ
trong Chánh Định. Giả sử núi chúa Diệu Cao nứt lở, chấn động, vẫn chẳng thể gián đoạn, lay động cái tâm ấy. Hoặc là đủ loại tướng lạ, như các loại ma sự đáng sợ nơi Bồ Đề đạo tràng, [hành giả] vẫn có thể an tâm, không sợ hãi. Thậm chí thể nữ đẹp đẽ mỹ lệ trong cung ma cũng chẳng thể khuynh động ý chí, khiến cho [hành giả] nẩy sanh tạp niệm. Vì lẽ nào vậy? Do trụ trong chân thật giới [mà được chân thật giới] duy trì. Hãy nên biết khi đó, sẽ cách “thấy đạo” chẳng xa. Hoặc là có lúc, đối với mùi vị của hết thảy các thức ăn, thậm chí thứ đắng rít, đều như cam lộ. Do duyên ấy, thân thể vui sướng, chẳng bị lay động bởi vị ngũ dục thô tệ. Đó là tướng dứt tham. Tướng dứt sân là sáu căn của hành nhân dần dần thanh tịnh, giống như khi đi trong đồng hoang rộng lớn, nóng bức, ánh mặt trời nung đốt cát, đá, bỗng gặp con suối trong để tự xối rửa. Lúc bấy giờ, các thứ phẫn hại chẳng thể quấy nhiễu được! Lại nữa, “vàng đá bình đẳng” tức là tam bình đẳng! “Số lượng tháng hoặc thời” đều là kỳ hạn trì tụng. Lạc xoa lại có nghĩa là “cái đích”, như bắn trúng hồng tâm. Như ý nghĩa “tập bắn” trong kinh Thủ Lăng Nghiêm, hoặc kinh Văn Thù. Nếu trụ trong đế lý, tùy ý tương ứng; đó là ý nghĩa của “lạc xoa” vậy.
(Kinh) Tối sơ kim luân quán, trụ Đại Nhân Đà La, đương kết Kim Cang ấn, ẩm nhũ dĩ tư thân, hành giả nhất nguyệt mãn, năng điều xuất nhập tức.
(經)最初金輪觀,住大因陀羅,當結金剛印,飲乳以資身。行者一月滿,能調出入息。
(Kinh: Đầu tiên, quán kim luân. Trụ Đại Nhân Đà La, nên kết ấn Kim Cang, uống sữa để nuôi thân. Hành giả tròn một tháng, điều hòa hơi thở mình).
Lại nữa, như trong phần trên đã nói, cái Thấy “chân thật một vị” khó tin, khó hiểu, Như Lai lại dùng phương tiện khác với cách trì tụng của thế gian để giúp [hành giả] thấy chân thật. Vì thế, Ngài nói ra cách trì tụng trong sáu tháng, nhưng [cách này cũng] đều là bí mật rốt ráo, chẳng khác các phần trước. Trong tháng thứ nhất, hãy nên quán kim cang, tức là Mạn đồ la hình vuông (Mạn đồ la ấy còn gọi là Đại Nhân Đà La), sắc vàng. Quán thân của chính mình ngồi trong ấy, liền tưởng thân mình là chữ A (अ). Chữ A ấy vuông vức, màu vàng, sao cho nội thân sung mãn, chẳng thiếu khuyết, toàn thể đều là chữ A ấy. Hãy nên kết ấn chày kim cang năm nhánh, chẳng cần cầm xâu chuỗi. Ấn ấy kết hư tâm hiệp chưởng, cùng gập hai ngón áp út, dùng ngón phải đè lên ngón trái, móc vào nhau trong lòng bàn tay. Hai ngón cái cùng duỗi ra, hai ngón trỏ cùng cong, hướng vào lưng ngón giữa. Đó chính là ấn Kim Cang Thủ. Hãy nên trong một tháng, chỉ ăn sữa, không ăn vật nào khác. Chỉ quán chân ngôn được trì từ rốn thoát ra, từ mũi hít vào, như điều hòa hơi thở chẳng khác. Lúc bấy giờ, chỉ quán chân ngôn này để hít thở, [quán tưởng] màu của hơi thở cũng là vàng. Nếu quán chân ngôn, cứ lấy mỗi câu là một hơi thở. Nếu quán chữ chủng tử, chỉ quán chẳng gián đoạn theo hơi thở. Tuy nói là “một tháng”, nhưng mười, một trăm cho tới một lạc xoa tháng v.v… phải lấy “thấy” [tướng thành tựu] làm hạn. Lại nữa, “một” chính là ý nghĩa “một tướng, một vị”. Thấy điều đó thì gọi là “trọn một tháng”.
(Kinh) Thứ, ư đệ nhị nguyệt, nghiêm chánh thủy luân trung, ưng dĩ Liên Hoa ấn, nhi phục thuần tịnh thủy.
(經)次,於第二月,嚴正水輪中,應以蓮華印,而服醇淨水。
(Kinh: Kế đó, tháng thứ hai, trong thủy luân nghiêm chánh, hãy dùng ấn Liên Hoa, lại uống thuần nước sạch).
Lại nữa, tháng thứ hai, trụ trong thủy luân. Luân ấy tròn trặn, sắc
trắng. Tự tưởng thân ở trong ấy. Giống như trên, dùng tay phương tiện kết ấn Liên Hoa, [tức là] hai ngón út và ngón cái chụm lại làm đài, ba ngón khác xòe ra, khiến cho ngón giữa và ngón trỏ hơi hợp lại, đặt ngang nhau, tức là ấn Quán Âm trong phần trước. Quán thân thể như chữ Phạ (Va) màu trắng, cũng dùng chân ngôn màu trắng để làm hơi thở ra vào.
Hỏi: Quán Bổn Tôn bằng chữ Va ư? Quán chủng tử của chân ngôn được trì tụng là sắc trắng ư?
[Đáp]: Trong tháng ấy, kết ấn Liên Hoa. Trong hai tháng, chỉ uống nước mà thôi, những thứ khác đều không ăn. Nói “uống nước” chính là chỉ dùng nước [được gia trì bởi] chân ngôn. Khi hít vào, tưởng chữ có màu trắng như sữa để làm thức ăn. Nếu lúc hành giả tương ứng, sẽ được pháp vị gia trì, chẳng còn mong ăn các thứ khác, chỉ dùng vị pháp hỷ để thân thể được sung mãn mà thôi! “Nghiêm bị” tức là ngồi trong ấy. Lúc bấy giờ, chỉ quán chữ này, chẳng quán hình tượng Bổn Tôn.
(Kinh) Thứ, ư đệ tam nguyệt, thắng diệu hỏa luân quán, đạm bất cầu chi thực, tức dĩ đại huệ lực, thiêu diệt nhất thiết tội, nhi sanh thân ý ngữ.
(經)次,於第三月,勝妙火輪觀,噉不求之食,即以大慧力,燒滅一切罪,而生身意語。
(Kinh: Kế đó, tháng thứ ba, quán hỏa luân thắng diệu, ăn thực phẩm chẳng cầu, liền dùng sức đại huệ, đốt diệt hết thảy tội, để sanh thân ý ngữ).
Tháng thứ ba ở trong hỏa luân, tức là Mạn đồ la hình tam giác, màu đỏ, trụ trong hỏa luân thắng thượng. Quán ở trong đó, dùng chữ Ra (र ) này làm thân. Kết Huệ Đao ấn, tức là Tam Bổ Trá hiệp chưởng, gập hai ngón trỏ bấm vào hai ngón cái, quán hơi thở ra vào có màu đỏ. “Ba tháng” có ý nghĩa như trên, tức là trong ba tháng, ba mươi ngày, hoặc ba ngàn ngày v.v… lấy “thấy” [tướng thành tựu] làm kỳ hạn. Trong ba tháng ấy, chẳng cầu hết thảy các thức ăn, tức là “chẳng được khất thực” v.v… Nếu có người đến thí, thì được phép tùy ý ăn. Không có người thí thì không ăn, chỉ dùng chữ Ra làm thức ăn. Do phương tiện này, đốt cháy hết thảy tội chướng chẳng còn sót. Do nghĩa này, hết thảy tối tăm hết sạch, tức là Phật huệ sáng soi. “Bị” tức là sắp đặt đầy đủ, dùng ấn này.
(Kinh) Đệ tứ nguyệt phong luân, hành giả thường phục phong, kết Chuyển Pháp Luân ấn, nhiếp tâm dĩ trì tụng, kim cang thủy luân quán, y trụ ư Du Già.
(經)第四月風輪,行者常服風,結轉法輪印,攝心以持誦。金剛水輪觀,依住於瑜伽。
(Kinh: Tháng thứ tư, phong luân, hành giả thường uống gió, kết ấn Chuyển Pháp Luân, nhiếp tâm để trì tụng, quán kim cang thủy luân, y trụ trong Du Già).
Tháng thứ tư trụ trong phong luân, có hình nửa vầng trăng (giống như trong phần trước), trong ấy là màu đen. Dùng chữ Ha (ह ) làm thân, hơi thở ra vào giống như trong phần trên đã nói. Trong một tháng ấy, chỉ uống gió để sống, chẳng ăn hết thảy các thức ăn. Khi uống gió, cũng dùng chữ Ha theo hơi thở ra vào làm thức ăn, chẳng như ngoại đạo hít khí mà sống. Hãy nên kết ấn Chuyển Pháp Luân, tức là hai tay đâu lưng vào nhau, đan chéo các ngón vào nhau, làm giống như ấn trong phần trước. Cách này khó thực hiện.
(Kinh) Thị vi đệ ngũ nguyệt, viễn ly đắc, phi đắc, hành giả vô sở trước, đẳng đồng Tam Bồ Đề.
(經)是為第五月,遠離得非得。行者無所著,等同三菩提。
(Kinh: Đó là tháng thứ năm, xa lìa đắc, phi đắc, hành giả chẳng chấp trước, giống như Tam Bồ Đề).
Tháng thứ năm, từ kim luân tới thủy luân, giống như chư Phật trụ trong Kim Cang Thủy Luân, tức là làm Mạn đồ la hình vuông, màu vàng, trong đó có Mạn đồ la tròn màu trắng, thân ngồi trong đó. Phía dưới rốn là vàng, từ phần giữa lên trên là trắng. Chẳng kết ấn, dùng hai chữ A và Phạ, những điều khác giống như trên. Trong tháng thứ năm ấy, không được ăn, tận lực chẳng ăn, tức là đoạn trừ hết thảy các thức ăn, chỉ dùng hai chân ngôn điều hòa hơi thở ra vào làm thức ăn. Từ tháng thứ năm trở đi, tu hạnh chẳng chấp trước, lìa Ngã, giống như nhất tướng tịch diệt, tức là giống như chư Phật.
(Kinh) Hòa hợp Phong, Hỏa luân, xuất quá chúng quá hoạn. Phục nhất nguyệt trì tụng, diệc xả lợi, phi lợi. Phạm, Thích đẳng, thiên chúng, Ma Hầu, Tỳ Xá Giá, viễn trụ nhi kính lễ, nhất thiết vi thủ hộ, giai tất phụng giáo mạng. Bỉ thường đắc như thị, nhân, thiên, Dược Xoa thần, Trì Minh, chư linh tiên, dực thị kỳ tả hữu, tùy sở mạng đương tác. Bất thiện vi chướng giả, La Sát, Thất Mẫu đẳng, kiến trì chân ngôn giả, cung kính nhi viễn chi. Kiến thị xứ quang minh, trì tán như mãnh hỏa, tùy sở trụ pháp giáo, giai y minh cấm cố. Đẳng Chánh Giác chân tử, nhất thiết đắc tự tại, điều phục nan hàng giả, như Đại Chấp Kim Cang, nhiêu ích chư quần sanh, đồng ư Quán Thế Âm. Kinh du lục nguyệt dĩ, tùy sở nguyện thành quả. Thường đương ư tự tha, bi mẫn nhi cứu hộ.
(經)和合風火輪,出過眾過患。復一月持誦,亦捨利非利,梵釋等天眾,摩睺毘舍遮,遠住而敬禮,一切為守護,皆悉奉教命。彼常得如是,人天藥叉神,持明諸靈仙,翊侍其左右,隨所命當作。不善為障者,羅剎七母等,見持真言者,恭敬而遠之。見是處光明,馳散如猛火。隨所住法教,皆依明禁故,等正覺真子,一切得自在。調伏難降者,如大執金剛,饒益諸群生,同於觀世音。經逾六月已,隨所願成果,常當於自他,悲愍而救護。
(Kinh: Hòa hợp Phong, Hỏa luân, vượt khỏi các lỗi họa. Lại trì tụng một tháng, cũng xả lợi, chẳng lợi. Phạm, Thích, các vị trời, Ma Hầu, Tỳ Xá Giá, đều kính lễ từ xa. Hết thảy đều thủ hộ, đều tuân phụng giáo mạng. Người ấy sẽ thường được, người, trời, thần Dược Xoa, Trì Minh, các linh tiên, chầu hầu quanh hai bên, vâng làm theo mạng lệnh. Kẻ bất thiện gây chướng, La Sát, Thất Mẫu thảy, thấy người trì chân ngôn, cung kính mà lánh xa. Thấy nơi ấy quang minh, tỏa ra như lửa hừng. Theo pháp giáo đã trụ, đều tuân minh cấm giới. Chân tử Đẳng Chánh Giác, hết thảy được tự tại, điều phục kẻ khó hàng, như Đại Chấp Kim Cang, lợi ích các quần sanh, giống như Quán Thế Âm, trải qua sáu tháng rồi, thành quả như ý nguyện. Sẽ thường vì mình, người, xót thương mà cứu hộ).
Theo thứ tự, tới tháng thứ sáu, ở trong Phong Hỏa Luân, trừ hết thảy các chướng, cũng là trong Phong luân có Hỏa luân. Chuẩn theo sự tướng trong phần trên để biết, phía dưới là Phong, ngang rốn; trên đó là Hỏa. Dùng chữ Ha và Ra làm thức ăn. Dù được thí thức ăn, cũng không được ăn, cũng như hết thảy các thức ăn đều chẳng ăn, xả hẳn lợi dưỡng.
Kế đó, đức Phật nói về công đức của trì minh cấm giới. Hành giả do hạnh phương tiện này, hết thảy Đế Thích, Phạm vương, rồng, quỷ tám bộ, đều từ xa hướng về [hành giả] kính lễ, cùng nhau thủ hộ, đều tới trước mặt, tuân phụng giáo mạng. Cho đến thần Dược Xoa v.v… cũng đến hỏi [hành giả] cần gì để dâng cấp. Các trì minh tiên ở bên cạnh, hết thảy ác quỷ, La Sát, Thất Mẫu v.v… là kẻ hại người cũng từ xa kính lễ, thấy thân người ấy như lửa lúc đại kiếp, oai quang mạnh mẽ, hừng hực. [Do hành giả] thuận theo hết thảy các thiện nguyện, tự tại thành tựu, các kẻ gây chướng đều chẳng có cơ hội [làm hại], [oai đức] giống như Đại Cát Tường Kim Cang, Quán Âm, Văn Thù v.v… chẳng khác!
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
