SỐ 2121 — KINH LUẬT DỊ TƯỚNG

7. Tiên Nhân Tu Hạnh Nhẫn Nhục:

Xưa có tiên nhơn Sằn-đề tu hạnh nhẫn nhục ở trong rừng sâu. Một hôm có vua Ca-lợi dẫn các cung nữ vào dạo chơi trong rừng, họ cùng nhau dừng lại ăn uống. Sau khi ăn uống xong, nhà vua ngủ thiếp đi, các cung nữ thấy nhà vua ngủ nên cùng nhau kéo vào trong rừng sâu hái hoa, bọn họ thấy vị tiên nhân này thì sanh lòng kính trọng, sau khi đảnh lễ xong họ đứng qua một phía. Bấy giờ vị Tiên nhân này nói hạnh nhẫn nhục và từ bi cho mọi người nghe. Lời nói của Ngài thanh tao khiến cho mọi người nghe không chán nên các cô đã quên mất giờ về.

Sau khi thức dậy, nhà vua không thấy các cung nữ của mình đâu liền tuốt kiếm ra khỏi vỏ và lần theo dấu đi tìm. Nhà vua thấy họ đang quây quần trước vị Tiên nhân, lòng đố kỵ nổi lên, ông trợn mắt và vung kiếm chỉ vị tiên nhân, hỏi:

- Ngươi đang làm gì? Tiên nhân đáp:

- Tôi đang tu tập hạnh nhẫn nhục ở đây.

- Vậy thì giờ đây ta thử dùng kiếm bén xẻo tai mũi của ngươi, chặt đứt chân tay của ngươi, nếu ngươi không nổi giận mới chứng tỏ rằng là ngươi có tu hạnh nhẫn nhục hay không?

- Ngài cứ tự nhiên, vi tiên nhân đáp.

Nhà vua liền tuốt kiếm cắt đứt tai, mũi và chặt đứt chân tay của ông rồi hỏi tiếp:

- Tâm ngươi có dao động không?

- Tôi tu hạnh nhẫn nhục tâm không lay động, Tiên nhân đáp.

- Ngươi ở đây một mình, không có thế lực, tuy miệng nói không dao động nhưng ai có thể tin được? Nhà vua nói.

Lúc ấy vị tiên nhân liền phát lời thề nguyện:

- Nếu tôi thật tu hạnh nhẫn nhục thì máu tôi sẽ biến thành sữa.

Vừa phát nguyện xong, lập tức máu ông liền biến thành sữa. Nhà vua thấy thế hết sức kinh sợ bèn dẫn các thể nữ bỏ đi. Bấy giờ trong khu rừng, long thần thấy sự việc như thế nổi sấm chớp ầm ầm, đá núi đổ xuống khiến cho nhà vua bị hại chết không thể trở về cung.

(Trích Trí Luận quyển 4)

8. Công Đức Chép Kinh:

Xưa có vị tiên nhân tên Loa-văn, một lòng tinh tấn nhưng chỗ ở lại không có người phạm hạnh. Có người nói:

Như Ngài Loa-văn tuy có hạnh thanh tịnh nhưng không có chỗ ở thanh tịnh hơn.

Loa-văn chép sách, gió mưa không thể làm hư hoại được, khiến cho người thế tục tu phạm hạnh như Sa-na-hàm, ở nhà quyến thuộc vây quanh, đó chẳng phải hạnh thanh tịnh ư? Cảnh giới thần túc không thể nghĩ bàn.

(Trích kinh Bà Tu Mật quyển 6)

9. Nhân Duyên Bốn Tiên Nhân Đắc Đạo:

Bấy giờ đức Thế tôn đang ở tại La-duyệt-kỳ để giảng nói chánh pháp, các Ni-kiền-tử lòng buồn bã. Lúc đó ở núi Lê-di có năm trăm vị tiên nhân, nhóm Ni-kiền-tử sai người đến hỏi:

- Thế gian này có Phật tự cho mình đắc đạo, thần thông đệ nhất, ông ta không bằng chúng ta mà tự cao tự đại, nay xin các đại sự hạ mình trợ giúp, đem chỗ cốt yếu của đạo đến tranh luận để huỷ diệt đạo của ông ta, được như thế thì danh tiếng của các Ngài sẽ vang xa.

- Hay lắm! Các tiên nhân đáp.

- Nay ta sẽ cho bốn vị tiên nhân đến vấn nạn Cù-đàm.

Thế rồi, nhóm Ni-kiền-tử đi rao khắp trong nước, bảy ngày sau sẽ có bốn vị Phật vào nước để hóa độ mọi người. Đến ngày hôm ấy, bốn người hiện thần thông biến hóa từ trên Hư không bay đến, mỗi người bay một hướng vào thành. Mọi người thấy thế liền bảo nhau đúng là Phật rồi. Ni-kiền-tử liền sai người đến thưa với Phật:

- Ngài có thể đến giảng đạo không?

- Trưa nay ta sẽ đến, đức Phật đáp. Nhóm Ni-kiền-tử vui vẻ nói:

- Cù-đàm sợ không sánh bằng nên dối không đến trước. Mọi người đều cho là đúng.

Đức Phật liền khiến cho trên không trung bốc lửa, từ bốn phía bay đến. Bốn vị tiên nhân này bay lên hướng Nam thì lửa cũng bay theo hướng Nam, bốn bề nóng hừng hực làm cho họ kinh hoảng nằm mọp sát đất. Chỗ Phật hiện tại rất mát mẻ, bốn vị tiên nhân ấy vì quá nóng nên tìm đến chỗ mát thì đã đến ngay trước mặt của Phật. Đức Thế tôn liền thuyết pháp cho họ nghe, cả bốn người đều xin làm Sa-môn và chứng quả A-la-hán.

Xong việc, đức Phật vào thành, mọi người trong thành nói:

- Bạch đức Thế tôn, hồi sáng chúng con nhìn thấy có bốn vị Phật bay trên không trung.

Đức Phật liền đưa tay chỉ bốn người ở hai bên Ngài và nói:

- Bốn vị Phật đó chính là bốn vị A-la-hán này. (Trích kinh Thí Dụ bộ 10 quyển, quyển 5)

10. Tiên Nhân Mất Thần Thông Đọa Vào Ác Đạo:

Xưa có tiên nhân tên Uất-đà-la-dà chứng được năm thần thông.

Một hôm ông bay vào cung vua để ăn uống, đại phu nhân của nhà vua tiếp đãi theo phép nước, đảnh lễ sát đất. Khi tay của phu nhân chạm vào ông ta liền mất thần thông.

Bấy giờ không còn bay được nữa, ông liền xin nhà vua cho xe đưa về trú xứ của mình. Ông đi thẳng vào trong rừng để tu tập, tìm lại năm thần thông mà mình đã mất. Một lòng mong thành tựu, thế nhưng trên cây lại có con chim cứ hót mãi khiến cho tâm ý của ông rối loạn không sao định được.

Thấy không ổn, ông liền đi đến bên bờ suối để nhập định thì lại nghe tiếng cá quẫy làm động nước, thế là ông ta cũng không thể nhập định được, ông nổi giận, giết sạch bầy chim cá. Không bao lâu thì ông ta nhập được định và sanh vào cõi Phi hữu tưởng phi vô tưởng xứ. Sau khi ở cõi này mạng chung, ông lại đầu thai làm loài Phi li, thường lủi đi ăn sạch các loài chim cá, tạo ra vô lượng tội ác và sanh vào ba đường ác.

(Trích luận Đại Trí Độ quyển 17)

11. Mất Thần Thông Vì Nữ Sắc:

Bấy giờ vua Ưu-đà-diên dẫn các cung nhân thể nữ hầu cận vào dạo chơi trong rừng Uất-độc-ba-đà-sơn, trừ vua ra còn toàn thể là người nữ giới, họ cùng nhau vui hưởng dục lạc. Tiếng nói Thánh thót tuyệt vời sánh như các thứ hương thơm nổi tiếng. Trong đám thể nữ, có người khoả thân mà ca múa. Đang vui chơi thì có năm trăm vị tiên nhân đang bay đến, thấy hình dáng yểu điệu và lời hát thanh tao, hương thơm phưởng phất làm cho họ say đắm mà mất hết thần túc, giống như chim gảy cánh rơi xuống giữa rừng.

Nhà vua nhìn thấy liền đến hỏi:

- Các ngươi là ai?

- Chúng tôi là Tiên nhân. Các vị ấy đáp. Vua lại hỏi:

- Các vị đã đắc phi tưởng phi phi tưởng xứ chưa?

- Chưa đắc. Họ trả lời.

- Các vị chứng sơ thiền chưa?

- Từng chứng nhưng đã mất.

Nhà vua nghe các vị ấy trả lời như thế liền nổi giận nói:

- Chẳng phải là các người có dục tâm nhìn thấy sức hấp dẫn của các cung nhơn ta mà mất thần túc sao?

Nói xong, nhà vua rút kiếm chém đứt hết chân tay của năm trăm tiên nhân.

(Trích luật Sao-tỳ-đàm Tỳ-bà-sa quyển ba mươi ba)

12. Sự Nguy Hiểm Của Nữ Sắc:

Ngày xưa, Ưu-đà-la-ma-tử được nhà vua cúng dường thức ăn. Mỗi khi đến giờ, ông liền vận thần thông bay lên Hư không đến cung. Nhà vua rất ngưỡng mộ và đón tiếp ông, thỉnh ngồi trên long sàng rồi lấy những thức ăn của các tiên nhân thường ăn để cúng dường cho ông. Thông thường, sau khi cơm nước xong, ông rửa bát súc miệng và nói kệ chú nguyện rồi theo Hư không bay về.

Một hôm, nhà vua có quốc sự nên phải đi ra khỏi cung, ở nhà không có người dâng cơm nước cho tiên nhân ấy e sợ ông ta nóng tánh, hoặc nổi sân mà chú nguyện hại mình, hoặc chú nguyện cho mình mất ngôi. Vì thế nhà vua mới bảo con gái mình:

- Vị tiên nhân kia đến, con có thể theo như cách ta làm trước giờ mà cúng dường ông ta được không?

- Dạ được thưa phụ hoàng. Công chúa đáp.

Nhà vua tha thiết dặn dò con gái mình phải hết lòng cúng dường xong, ông mới yên tâm đi kinh lý.

Hôm sau đến giờ ăn, vị tiên nhân đằng mây bay đến. Công chúa cẩn thận làm theo lời cha dặn, đích thân nghinh tiếp và đỡ ông lên long sàng. Thân thể của công chúa vừa mềm mại vừa mịn màng, vị tiên nhân vừa chạm vào tức thời mất thần túc. Sau khi ăn uống, rửa bát, súc miệng và nói kệ chú nguyện xong, tiên nhân muốn bay về nhưng không thể bay được. Sau vương cung có một hoa viên, ông liền vào trong vườn tu tập để tìm lại thần túc, nhưng lại tiếng voi ngựa, xe cộ nên không thể nhập định được.

Bấy giờ người trong thành lại nghĩ:

- Nếu như vị tiên nhân này mà đi trên mặt đất thì dễ dàng cho chúng ta thân cận, lễ bái.

Vị tiên nhân có trí thông minh, khéo dùng phương tiện, ông nói với công chúa rằng:

- Cô ra ngoài nói với mọi người trong thành biết, hôm nay ta sẽ đi bộ từ trong cung vua ra, các vị ấy muốn gì thì tuỳ ý.

Công chúa theo lời ông, liền ra nói cho dân chúng dọn dẹp đường sá sạch sẽ, chớ để sỏi đá nhơ bẩn, treo phướn, thắp hương, rải các loài hoa trang sức tươi đẹp.

Tiên nhân đi bộ ra khỏi cung chưa bao xa, liền trốn vào trong rừng rậm để nhập định tìm lại thần túc, nhưng bị các loài chim reo hót nên nhập định cũng không được.

Vị này liền bỏ khu rừng đi đến ngồi bên bờ suối, tu tập theo pháp cũ để tìm lại thần túc nhưng bị chướng ngại bởi tiếng của các loài cá, rùa nên không thể tu tập được.

Ông liền leo lên trên núi cao suy nghĩ rằng:

- Hôm nay sở dĩ ta mất pháp lành là do chúng sanh cả, bao nhiêu thiện pháp hạnh lành có được có thể khiến cho ta làm chúng sanh như vậy, có thể hại tất cả thế gian, những loài chim bay thú chạy, loài bơi lội dưới nước đều không thoát khỏi tay của ta.

Vừa phát lời thề độc ác này xong thì ông ta lìa bất động địa sanh lên cõi Trời Hữu Đảnh phi tưởng phi phi tưởng xứ, cửa cam lồ hé mở, ruộng vườn yên tịnh. Trong tám vạn kiếp ông ở trong thanh vắng nhàn hạ. Khi phước lành hết, ông lại sanh xuống trần gian, đầu thai làm con chồn trong rừng cây Đáp-ba, thân dài năm mươi do tuần, hai cánh một cánh rộng khoảng năm mươi do tuần, tổng cộng thân dài một trăm năm mươi do tuần. Vì mang thân lớn nên nó giết hại tất cả các loài chúng sanh bay trên không, trên đất liền và trong nước, không có loài nào mà thoát khỏi cái chết. Khi mạng chung, ông ta phải đọa vào địa ngục A-tỳ.

(Trích Sa-tỳ-đàm Tỳ-bà-sa quyển ba mươi ba)

13. Đề Ba Diên Na Đắm Nhiễm Âm Thanh:

Lúc bấy giờ đức Phật chưa xuất thế, vua Trời Đế thích thường đến chỗ tiên nhân Đề-ba-diên-na để nghe pháp. Một hôm, ông cưỡi xe báu muốn đến chỗ tiên nhân, Xá-chi thầm nghĩ:

- Hôm nay Đế thích bỏ ta muốn đi đến chỗ cung nữ khác.

Thế rồi Xá-chi liền ẩn hình trên xe của Đế thích, do không thấy nên Đế thích đánh xe đến chỗ tiên nhân. Đến nơi, ngoái đầu nhìn lui, Đế thích thấy có Xá-chi, ông hỏi:

- Vì sao ngươi đến đây? Tiên nhân không muốn nhìn thấy người nữ, ngươi hãy về cung đi.

Xá-chi không chịu đi về, Đế thích liền lấy cộng hoa sen đánh, cô liền dùng lời nói ngọt ngào của người nữ để tạ tội với Đế thích. Bấy giờ Tiên Nhân nghe thấy tiếng dịu dàng ấy khởi tâm ái nhiễm, búi tóc liền rơi xuống, mất nhĩ thông.

(Trích Sa-tỳ-đàm Tỳ-bà-sa quyển ba mươi ba)

14. Tiên Nhân Hành Dâm Với Hổ:

Ngày xưa có vị tiên nhân tên Bạt-già-bà ở trong núi Tuyết, chuyên ăn trái cây uống nước suối để sống và tu tập hạnh từ bi, nhưng ông chưa đoạn sạch được các kiết sử phiền não. Một hôm, ở chỗ của ông có một con hổ cái, vị tiên nhơn này cùng hành dâm với nó, về sau hỗ mẹ mang thai. Đủ ngày tháng, cọp đến chỗ tiên nhân, sinh ra mười hai đứa con. Thấy thương xót, tiên nhân đem con đi tắm gội và nuôi dưỡng nó, cọp mẹ thương con thường đến cho con bú đúng thời. Tiên nhân đặt tên cho mỗi đứa con của mình là:

Kiết-già, Bạt-bà-già, Hổ, Sư tử, Đảm Trọng, Bà-la-đọa-xà, Bộ Hành, Bà-la-nô, Kiền Thực, Ác Tánh, Sư Tử Đảm, và Kiền Hành.

Năm lên bảy tuổi, chúng có thể ăn rễ cây và hoa trái. Cha mẹ đều đã qua đời nên lòng các con sầu não, không nơi nương tựa, chúng ngửa mặt lên Trời kêu khóc.

Thấy thế, Thần cây mới an ủi:

- Các con đừng khóc nữa, ngày đêm sáu thời tắm gội sạch sẽ rồi hướng lên Hư không đảnh lễ cầu xin Phạm thiên. Phạm thiên nghe được sẽ đến chỗ của các con để giải trừ si ám, sẽ ban cho con trí tuệ sáng suốt và sẽ cung cấp cho các con.

Trải qua mười hai năm vâng lời dạy của Thần cây, bấy giờ Trời Đế thích, Phạm thiên ở tầng Trời thứ ba mươi ba cùng vô số quyến thuộc đến cung cấp thức ăn cho chúng và hỏi:

- Vì sao suốt mười hai năm các con tinh cần khổ hạnh, đảnh lễ cúng dường ta là để cầu xin việc gì?

Chúng đều đáp:

- Chỉ xin Đại sĩ hãy ban cho con trí tuệ để chúng con biết được nghiệp thiện ác và việc thọ khổ hưởng vui.

(Trích kinh Đại Tập quyển 24)

15. Thấy Sắc Đẹp Mất Thần Thông:

Vào thời quá khứ lâu xa về trước có vị Tiên nhân tên Bát-kiếp đắc được năm thần thông. Mỗi khi được quốc vương cúng dường, ông thường vận thần thông bay đến vương cung để thọ trai. Sau khi thọ trai xong, ông lại cỡi mây bay về. Mỗi lần thiết bày yến tiệc cúng dường, nhà vua thường xõa tóc cho vị Tiên nhân này bước qua rồi cũng tự tay vua sớt cả trăm món thức ăn ra đãi ông, việc làm của nhà vua kéo dài đến cả năm. Một hôm nhà vua bận công việc phải đi xa, không tiếp đãi Tiên nhân được. Ông có cô công chúa đẹp tuyệt vời, trên đời không ai sánh kịp, lúc ấy chưa xuất giá nhà vua rất yêu quý cô. Vua bảo:

- Trẫm phụng sự tiên nhân không dám trái ý, hôm nay có công việc, trẫm phải đi xa, con hãy thay trẫm thiết đãi vị ấy giống như trẫm làm vậy.

Đến giờ, vị tiên nhân từ Hư không hạ xuống, bước vào điện. Công chúa thấy vị tiên nhân này đến liền cung kính đỡ ông ngồi lên giường. Bấy giờ, tiên nhân chạm vào thân thể mềm mại của cô gái, tâm dục khởi lên mạnh mẽ, không kịp kiềm chế, vì vậy thần thông của ông biến mất. Ông ta vội tư duy và kinh hành để mong tìm lại thần thông của mình nhưng không được, bèn đi bộ ra khỏi cung. Bấy giờ trên đường có rất nhiều người ra chiêm ngưỡng. Sau khi nhà vua xong việc trở về nghe tin tiên nhân vì khởi niệm ái nên mất thần túc không thể bay được. Đêm ấy, nhà vua một mình đến nội cung, thấy tiên nhân, ông vội đảnh lễ và nói kệ:

Trẫm nghe đại Phạm chí

Xưa nay đều cúng dường

Nhưng Ngài học những gì

Cớ sao còn sắc dục.

Bát-kiếp đáp:

- Đại vương, tôi thật sự làm đúng như lời Thánh nhân dạy.

Vua nói:

Không xét trí hiện có

Khéo gìn giữ chánh niệm

Giả sử khởi dục tâm

Làm sao nhiếp nghiệp xưa.

Bát-kiếp đáp:

Ái dục mất nghĩa lợi

Tâm dâm bừng khởi dậy

Nay nghe lời vua nói

Xả ngay niệm ái dục.

Từ đó Tiên nhân hổ thẹn, tự trách tâm mình, ngày đêm tinh tấn tu tập để tìm lại thần thông.

Đức Phật kết luận, tiên nhân xưa kia nay chính là Xá-lợi-phất, vị quốc vương ấy nay chính là ta.

(Trích kinh Tiên nhân Bát-kiếp)

16. Tiên Nhân Nhiễm Ái Dục Bị Dâm Nữ Cưỡi Cỗ:

Ngày xưa, trong vùng núi thuộc địa phận của nước Ba-la-nại có một vị tiên nhân ẩn tu. Hôm ấy gặp rằm trung thu, ông ra ngoài tiểu tiện thì thấy hai con nai giao hợp, lòng dục của ông ta trỗi dậy, tinh khí của ông chảy ra và dính trên tảng đá. Không bao lâu, nai kia đến uống nước tiểu của tiên nhân thì nó liền mang thai. Đủ ngày tháng, nai đến trước nhà tiên nhân sanh ra một người con, trên đầu có mọc sừng, chân giống như chân nai, sanh xong nai mẹ bỏ đi. Tiên nhân đi ra thấy con của nai sinh ra, ông suy nghĩ thì nhớ ra là duyên xưa của mình, ông phải bồng con vào nuôi dưỡng. Đến khi khôn lớn, ông ân cần dạy cậu học hành, thông suốt mười tám bộ kinh lớn, lại học tọa thiền, thực hành bốn tâm vô lượng, chứng được năm thần thông. Một hôm cậu bé lên núi gặp lúc Trời mưa to, đường trơn trợt, đi không vững nên trượt té, bị thương ở chân. Cậu bé nổi giận mắng rủa, trì chú khiến cho Trời ngừng mưa. Do phước đức của tiên nhân nên các vị Long vương, quỉ thần không còn làm mưa nữa, vì thế nên lúa gạo hoa màu đều phải chết khô, nhân dân đói nghèo không còn lối sống. Thấy thế, vua nước Ba-la-nại buồn lo sầu khổ, ra lệnh họp quần thần cùng nhau bàn bạc.

Trong đó có một vị đại thần rất giỏi bảo:

- Thần nghe nói có vị tiên nhân một sừng, vì leo núi bị thương chân nên ông đã trì chú khiến cho mười hai năm không mưa.

Nhà vua liền ra yết thị chiêu mộ nhân tài, nếu có ai khiến tiên nhân kia mất phép thuật thì ta sẽ chia nửa nước cho người ấy cai trị.

Bấy giờ trong nước của vua có một dâm nữ xinh đẹp tên là Thiến Đà đi đến theo lời mời của nhà vua. Cô nói:

- Nếu đó là người thì tôi có thể phá phép thuật ấy.

Nói xong, cô ta lấy mâm vàng, đựng vô số châu báu rồi thưa cùng vua:

- Tôi sẽ cưỡi thiên nhân đó đến đây.

Dâm nữ liền xin năm trăm cỗ xe chở năm trăm cô gái xinh đẹp, năm trăm xe nai chở nhiều thuốc hoan hỉ, thuốc này đều dùng các loài cỏ hợp lại chế ra, lại đem nhiều thứ rượu mạnh, màu sắc mùi vị như nước rồi đến cất ngôi nhà ở bên cạnh nhà của vị tiên nhân này, mặc áo bằng vỏ cây, đi dạo trong rừng giống như tiên nhân.

Tiên nhân một sừng đi chơi về thấy mọi người đầy đủ, các cô gái xinh đẹp đều ra hái hoa để cúng dường tiên nhân, thấy thế tiên nhân rất vui vẻ. Các cô lại dùng lời ngọt ngào chào hỏi tiên nhân rồi dẫn ông vào nhà ngồi trên nệm tốt, đem loại rượu ngon cho là nước mát, lấy thuốc hoan hỷ làm trái cây ăn. Tiên nhân ăn uống no say rồi bảo các cô:

- Từ khi ta sanh ra đến nay, ta chưa bao giờ được ăn trái cây ngọt và uống nước ngọt no say như thế này.

Các cô bảo:

- Chúng em một lòng làm thiện, cho nên Trời ban cho chúng em có được loại nước trái ngon như vậy.

Tiên nhân hỏi:

- Các cô làm sao mà da dẻ tươi tắn như thế?

- Các em thường ăn loại trái cây và nước ngọt này.

- Vậy các cô có ở lại đây không?

- Các em có thể ở lại.

Các cô gái bảo tiên nhân cùng đi tắm chung. Bàn tay cô gái mềm mại, chạm vào người ông ta, tâm ông rúng động liền hành dâm với các cô, tức thời mất pháp thuật.

Bấy giờ Trời bắt đầu mưa to, suốt bảy ngày bảy đêm, tiên nhân được thuốc hoan hỷ uống ăn bảy ngày, thức ăn và rượu cũng đã hết, cuối cùng các cô lấy nước và trái cây trong núi đưa cho ông ăn, mùi vị của nó không ngon nên ông lại đòi những món ngon lạ trước kia. Các cô cùng nhau bảo là đã hết, bây giờ chúng ta cùng nhau đi lấy, cách đây không bao xa, chúng ta có thể đến đó.

Tiên nhân nói tùy ý.

Họ cùng nhau dẫn đi, cách thành không bao xa, cô gái liền nằm lăn trên đất và nói:

- Em mệt quá không còn đi nổi nữa. Tiên nhân nói:

- Nếu nàng không đi nổi thì hãy cưỡi lên cổ của ta, ta sẽ cõng nàng đi.

Cô gái cho người báo tin trước với nhà vua, nói nhà vua tạm ra ngoài xem tài trí của tôi.

Nhà vua ra ngoài trông thấy vậy liền hỏi cô làm sao được như thế?

- Tôi dùng chút mẹo vặt chứ không có gì khác.

Nhà vua cho ông ta ở trong thành và cúng dường cung kính, đem những thứ ông ưa thích cho ông ta ăn và phong cho ông làm đại thần. Ở trong thành được vài hôm, thân hình ngày càng gầy ốm, ông liền nhớ đến thiền định, chán ngán dục lạc của thế gian này.

Thấy vậy nhà vua hỏi:

- Vì sao Ngài không vui?

- Tuy hưởng năm món dục lạc nhưng lòng luôn nhớ đến núi rừng.

- Tôi vì muốn trừ hoạn khô hạn, nào đâu giám cưỡng đoạt ý chí của Ngài. Nhà vua nói.

Nhà vua liền cho người đưa ông ta về núi. Đến nơi ông một lòng tinh tấn tu tập và không bao lâu chứng lại năm thần thông.

Đức Phất nói:

Tiên nhân xưa nay chính là ta. Dâm nữ kia nay là Thâu-đà-la.

(Trích luận Đại Trí Độ quyển 11)

KINH LUẬT DỊ TƯỚNG

QUYỂN 40

1. Siêu Thuật được Phật Định Quang thọ ký Phật

2. Giấc mơ của Phạm chí Bảo Hải

3. Nghe pháp hết buồn khổ

4. Phạm chí Ma-nhân-đề gả con cho Phật

5. Phạm chí mất con, về sau gặp Phật đắc đạo

6. Tiêu của tín thí

7. Phạm chí cúng dường bát mật cho Phật

8. Phạm chí từ xa đến học đạo, gặp phải năm việc thiếu suy nghĩ

9. Bốn anh em Phạm chí cùng chết trong một ngày

10. Phạm chí bỏ vợ đẹp, sau hối hận

11. Quả bá o do tùy hỷ việc ác

12. Phạm chí vì mất lợi dưỡng, nên giết người nữ vu báng cho

1. Siêu Thuật Được Phật Định Quang Thọ Ký:

Vào thời Đức Phật Định Quang, ở nước Bát-ma-đại, bốn chúng đệ tử Phật đông vô số, họ đều được cúng dường đầy đủ các thứ cần dùng. Bấy giờ, gần núi Tuyết có Phạm chí tên Da-nhã-đạt, rất giỏi thiên văn địa lý, tinh thông thư sớ văn tự. Ông ta có một người đệ tử tên Lôi Vân rất thông minh hiểu rộng, thông suốt mọi việc. Phạm chí Da-nhã-đạt rất yêu quý người đệ tử này, nên hết lòng dạy dỗ không lìa xa nữa bước.

Một hôm, Phạm chí Lôi Vân nghĩ: "Những điều cần học ta đã học hết, nay ta muốn báo ơn thầy nhưng ta lại quá nghèo. Muốn có phẩm vật dâng thầy ta nên đến nước Bát-ma-đại để xin phẩm vật để cúng dường thầy." Người thầy nghĩ: "Đứa đệ tử này ta rất yêu quý, giả như có chết ta còn không muốn rời, huống là bỏ ta mà đi!" Ông ta bèn làm một câu văn gồm năm trăm chữ rồi bảo Lôi Vân học thuộc. Chỉ ít hôm sau Lôi Vân đã học xong câu văn ấy. Bấy giờ Da-nhã-đạt bảo năm trăm đệ tử:

- Phạm chí Lôi vân này đã thông thạo các môn, đã có thể lập danh.

Da-nhã-đạt liền đổi tên Lôi Vân là Siêu Thuật.

Mấy hôm sau Siêu Thuật lại thưa thầy:

- Những lời thầy dạy con đã học thông suốt, những học thuật trong sách vở con cũng đều xem qua, nay đã đến lúc con phải báo ơn thầy.

Thầy đáp:

- Con nhận định như vậy là đúng!

Siêu Thuật lễ tạ thầy rồi ra đi. Bấy giờ gần thành Bát-ma-đại có tám vạn bốn ngàn Phạm chí cùng tụ hội tại nhà một nơi, bàn tổ chức một đại lễ cùng thi tài nghị luận. Vị đệ nhất thượng tòa đọc tụng thư sớ không ai hơn. Nên được năm trăm lượng vàng, một gậy vàng, một bình sữa bằng vàng và một ngàn con bò. Nếu ai thắng nổi vị thượng tọa này sẽ được phần thưởng ấy.

Siêu Thuật thấy vậy nghĩ: "Ta cần gì phải đến xin từng nhà, chi bằng đến đó để cùng vị thượng tọa tranh tài."

Nghĩ vậy Siêu Thuật liền đi thẳng đến chỗ ấy. Các Phạm chí xa thấy Siêu Thuật vội kêu lên:

- Tuyệt quá! Lễ cúng tế hôm nay được lợi lớn, nên Phạm thiên mới đích thân đến đấy.

Tất cả Phạm chí trong hội đều đứng dậy nghinh đón Siêu Thuật:

- Quý hoá thay! Đấng Phạm thiên đã đến! Siêu Thuật đáp:

- Thôi đi các hiền giả, tôi chẳng phải là Phạm thiên. Các vị há không nghe phía Bắc núi Tuyết có bậc thầy của Đại Phạm chí tên Da-nhã-đạt ư? Ta là Siêu Thuật đệ tử của vị ấy.

Siêu Thuật lại quay sang nói với vị thượng tọa:

- Nếu Ngài giỏi các môn học thuật thí xin hãy cùng tôi tranh luận.

Vị đệ nhất thượng tọa liền tụng ba tạng kỹ thuật không sót một chữ. Siêu Thuật nói:

- Tôi sẽ nói một câu năm trăm chữ! Vị thượng tọa đáp:

- Tôi không hiểu được!

Siêu Thuật lại tụng ba tạng kỹ thuật và một câu năm trăm chữ nói về tướng của bậc đại nhân. Tất cả các Phạm chí đều khen là điều lạ xưa nay chưa từng có, và đây là lần đầu tiên mới nghe về tướng của bậc đại nhân. Họ thỉnh Siêu Thuật lên tòa cao nhất. Vị thượng tọa kia vô cùng tức giận và thề:

- Người này đã chiếm đoạt địa vị của ta, ta thề về sau ông ta sanh ra ở bất cứ nơi nào và muốn làm việc gì ta cũng đều theo phá hoại.

Bấy giờ, họ liền cúng dường Siêu Thuật đúng như pháp. Siêu Thuật nói:

- Tôi chỉ lấy tiền vàng tiền bạc mỗi thứ năm trăm miếng, còn bao nhiêu tôi xin trả lại thí chủ, còn bình vàng tôi xin biếu cho một người nữ, một ngàn con bò trả lại cho thí chủ. Tôi không quen tham nhiều, cũng không tích chứa tài sản.

Sau đó, Siêu Thuật đi đến nước Bát-ma-đại. Gặp năm trăm Phạm chí tuổi cao đức trọng ở cửa thành phía đông, Siêu Thuật cúng cho mỗi vị một đồng tiền vàng. Nhằm ngày nắng gay gắt, vua Quang Minh thỉnh Đức Định Quang Như Lai và chúng Tỳ-kheo đến cung nhận cúng dường. Vua cúng dường thức ăn và nhiều y phục cho các Tỳ-kheo. Vua lại ra lệnh quét dọn sạch sẽ, treo tràng phan bảo cái, rưới nước thơm trên đất, trỗi kỹ nhạc tưng bừng. Bấy giờ Siêu Thuật thấy một cô gái tên Thiện Vị cầm 7 cành hoa và một chiếc bình đi lấy nước. Siêu Thuật nói với cô ta:

- Tôi muốn mua hoa?

- Tôi không bán, tôi để dâng lên Phật!

Siêu Thuật liền lấy năm trăm tiền bạc xin đổi năm cành hoa. Cô gái vì tham tiền nên đồng ý. Đi được mấy bước người nữ ấy lại nghĩ: "Người này dung mạo khôi ngô tuấn tú lại không tiếc tiền bạc". Cô bèn gọi Siêu Thuật lại hỏi

- Chàng mua hoa làm gì?

- Tôi mua cúng dường Phật!

- Cho tôi gửi hai cành hoa này lên Phật, tôi nguyện đời sau được làm vợ chàng!

- Bồ Tát không có tâm tham tiếc, nếu có vợ thì đạo tâm tôi sẽ bị trở ngại!

- Tôi sẽ không bao giờ làm trở ngại hạnh nguyện của chàng. Nếu chàng có đem tôi bố thí tôi cũng bằng lòng

Siêu Thuật đồng ý, rồi đem hoa đến cúng dường Đức Phật Định Quang.

Đức Phật Định Quang nói:

- Bồ Tát làm việc gì cũng không hề tham tiếc. Siêu Thuật đáp kệ:

Cha mẹ cùng chư Phật

Như Trời trăng chiếu sáng

Không thể đem cho người

Thứ khác đều cho được.

Lại nói tiếp:

Phải chịu nhiều kiếp khổ

Thí đầu mắt tay chân

Vợ con nước tài sản

Ngựa xe kẻ hầu hạ.

Lại nói:

Núi lớn bừng lửa dữ

Ức kiếp đều chịu được

Không thể hoại đạo tâm

Cúi xin Phật thọ ký.

Sau đó, Siêu Thuật trải tóc lên đất và nói kệ:

Phá tâm ái kiêu mạn

Hay diệt dục nộ si

Cúi xin ánh từ quang

Soi sáng cho tâm con

Xưa con từng nguyện ước

Nay đã được gặp Phật

Xin cúng năm cành hoa

Cầu được bất thối chuyển

Còn đây hai cành nữa

Do một ngọc nữ cúng

Bậc Đạo sư Vô thượng

Hãy bước qua tóc con.

Phật đáp kệ:

Ma-nạp phát đại tâm

Rộng độ vô số chúng

Thệ nguyện phát rộng sâu

Trồng các cội công đức

Trong vô số kiếp sau

Ở đời ác năm trược

Thành Phật hiệu Thích Ca

Độ vô số chúng sanh

Rực rỡ ba hai tướng

Thù thắng trong loài người.

Đức Phật bước qua tóc Siêu Thuật, bay lên Hư không lấy năm cành hoa, hai cành của ngọc nữ bám vào hai vai Phật.

Từ đó Siêu Thuật phá bỏ tà kiến thờ thiên đế, thần lửa của Phạm chí, hành chánh kiến bằng pháp bình đẳng, không còn ở trong ba đường ác và bát nạn.

Đức Phật bảo: Siêu Thuật lúc ấy chính là ta, cô gái bán hoa là Cù-di vậy.

(Trích kinh Tu Hành Bổn Khởi)

2. Giấc Mơ Của Phạm Chí Bảo Hải:

Phạm chí Bảo Hải bạch Phật:

- Cúi xin Đức Như Lai cùng chư Tỳ-kheo thọ nhận cúng dường của con trong bảy năm. Đức Phật nhận lời. Sau đó Phạm chí nghĩ: "Nay ta đã khiến cho trăm ngàn ức na-do-tha chúng sanh phát tâm Bồ-đề nhưng ta không biết sở nguyện của Chuyển luân Thánh vương như thế nào? Nhân vương, Thiên vương, Thanh văn, Duyên giác đều cầu Vô thượng Bồ Bề, nếu đời sau ta được thành Phật thì khi ta ngủ xin các vị Trời, ma phạm, cùng chư Phật ứng mộng cho ta biết."

Đêm hôm ấy, lúc ngủ Phạm chí thấy có ánh sáng, lại thấy chư Phật trong hằng sa thế giới, mỗi vị đều trao cho mình một hoa sen. Những hoa sen này rất vi diệu. Trên mỗi đài hoa thấy hình vầng mặt Trời, trên mặt Trời có bảo cái bằng bảy báu, mỗi mặt Trời đều phóng ra sáu mươi ức tia sáng vào trong miệng Phạm chí. Phạm chí thấy ánh từ nơi mình phát ra chiếu khắp cả trăm ngàn do-tuần, thân mình trong suốt, thấy cả tim gan. Phạm chí lại thấy sáu mươi ức na do tha trăm ngàn Bồ Tát đang ngồi nhập định trên đài sen và có tia sáng mặt Trời vây quanh thân mỗi vị. Ở giữa mỗi hoa sen đều phát ra các thứ kỹ nhạc. Lại thấy vua nước mình máu chảy đầy thân, đầu mặt giống heo, ăn các thứ côn trùng, kêu chạy khắp nơi, rồi lại đến ngồi dưới gốc cây y lan. Lại có vô số chúng sanh đến ăn thịt vua, chỉ còn lại xương vụn. Cứ như thế cho đến rất nhiều thân về sau, thân nào vua cũng đều thọ nghiệp như thế cả. Lại thấy các vương tử đang mổ xẻ heo, voi, trâu, chó, cọp báo v.v... để ăn thịt, lấy máu bôi vào thân rồi ngồi dưới cây y lan. Lại có vô lượng chúng sanh đến ăn thịt họ, xương thịt tan nát. Hoặc thấy các vương tử dùng hoa tu mạn na làm anh lạc, cưỡi xe trâu cũ rách, đi về hướng Nam. Lại thấy Tứ Thiên vương, Đế thích, Hoàn nhơn, Đại Phạm Thiên vương đến bảo Phạm chí nên lấy hoa sen quanh mình, trước tiên cho Chuyển luân vương, sau đó cho mỗi thiên tử một hoa, số còn lại cho các tiểu vương, kế đến cho con của ngươi và các người khác.

Phạm chí giật mình thức giấc, nhớ lại những việc trong mộng, biết được nguyện thấp kém ưa thích sanh tử của Thánh vương, lại biết các vương tử cầu Thanh văn thừa nên mộng thấy họ dùng hoa tu mạn na làm anh lạc cưỡi xe trâu đi về phía Nam. Ông tự nghĩ: "Tại sao ta lại mộng thấy những việc ấy? Chư Phật trước dùng ta để khuyến dạy giáo hóa chúng sanh trong cõi Diêm-phù-đề đều khiến họ an trụ trong tam phước mà phát tâm Bồ-đề. Nay ta được thỉnh Phật và chúng Tăng nhận sự cúng dường trong suốt bảy năm".

(Trích kinh Bảo Phạm chí Thỉnh Như Lai )

3. Nghe Pháp Hết Buồn Khổ:

Phạm chí ở nước Xá-vệ gieo trồng hoa màu trên một khoảnh đất rộng, hạt nảy mầm xanh tốt, ông ta đến xem, trong lòng hết sức vui mừng vô cùng hài lòng. Nhưng đêm hôm ấy, có một trận mưa đá lớn đổ xuống, hoa màu hư hoại hết. Kế đó, con gái ông ta lại đột ngột qua đời. Gặp những chuyện đau buồn xảy ra dồn dập, ông ta khóc lóc thảm thiết. Bấy giờ, các Tỳ-kheo vào thành khất thực, chứng kiến những việc ấy, bèn trở về bạch Phật. Lát sau, Phạm chí cũng đến đảnh lễ Đức Phật. Ngài biết được những suy nghĩ của ông ta, liền bảo:

- Trên đời này có năm điều không ai có thể tránh khỏi: Đó là bị hao hụt, bị mất mát, bị ốm đau, bị già và bị chết. Nếu người biết thực hành theo Đạo đế như bố thí, trì giới v.v... mới có thể tránh khỏi.

Phạm chí nghe xong, thấy rõ lý Tứ đế, xin được quy y Tam bảo, làm nam cư sĩ. Các Tỳ-kheo thấy thế bèn bạch Phật:

- Bạch Thế tôn! Ngài đã khai mở tâm ý cho Phạm chí ấy, khiến cho ông ta ra về với tâm hoan hỷ.

Phật bảo:

- Không chỉ ở đời này mà vào thời quá khứ. Ở cõi Diêm Phù lợi có năm vị vua. Trong số đó, Kiệt Tham là ông vua bạo ngược tham tàng. Một hôm quần thần, dân chúng trong nước kéo đến, tay kiếm lăm lăm bảo:

- Tên vua bạo ngược kia! Nếu biết điều thì hãy mau cút đi. Bọn ta không muốn giết ông cũng không muốn làm hại đến bá tánh.

Vua hoảng sợ, vội vàng lên xe trốn ra khỏi nước. Từ đó, ông làm nghề bện cỏ để sống. Quần thần dân chúng liền tôn em trai của Vua Kiệt Tham lên ngôi. Vị vua mới rất thông minh chánh trực. Thời gian sau, Kiệt Tham dâng sớ lên vua, xin được cai quản một tụ lạc để có lợi tức sinh sống. Vua đồng ý. Về sau, ông ta lại nài xin thêm hai tụ lạc, rồi dần xin đến nửa nước. Vua đều chấp thuận. Trải qua một thời gian khá lâu, Kiệt Tham khởi lòng tà, dấy binh đánh em, chiếm lại nước cũ.

Ông ta lại kéo binh đánh chiếm nước thứ hai, rồi lần lượt đánh chiếm hết cả năm nước, bốn phương đều quy phục, từ đó ông ta đổi hiệu là Đại Thắng.

Đế thích muốn thử lòng, xem ông ta có biết đủ hay không, bèn hóa thành một cậu bé Phạm chí họ Câu-di. Cậu bé xõa tóc một tay cầm gậy vàng, một tay ôm bát vàng đến trước cung vua xin vào yết kiến. Vua cho vời hỏi duyên cớ. Cậu bé tâu:

- Tôi từ vùng ven biển đến đây, trông thấy một nước rất lớn, dân chúng sống sung túc. Nước ấy có rất nhiều của quý. Ngài có muốn đi đánh chiếm nước ấy không?

- Hay lắm!

- Vậy Ngài nên trang bị sẵn thuyền bè quân lính. Bảy ngày sau tôi sẽ đến dẫn đường.

Nói xong Phạm chí bỏ đi. Đến ngày hẹn, mọi thứ đều đã sẵn sàng. Nhưng chờ mãi vẫn không thấy bóng dáng cậu bé. Nhà vua buồn bực, bất an. Khi ấy dân chúng trong nước kéo đến ngồi quanh vua. Thấy vua khóc, họ cũng khóc. Thấy vua buồn họ cũng buồn. Bỗng vua nảy ra một ý và nói:

Ham muốn không thể dừng. Đã được lại muốn thêm. Tham cầu không biết chán . Bao giờ được yên vui.

Nay ai có thể giải tỏa được nỗi lòng của ta, ta sẽ cho người ấy một ngàn tiền vàng.

Bấy giờ, Uất-đa-một thiếu niên trẻ tuổi hứa sẽ đáp ứng được yêu cầu của vua sau bảy ngày. Đến ngày hẹn, Uất-đa đến thưa với mẹ:

- Thưa mẹ, con muốn đi giải trừ nỗi ưu phiền của vua! Người mẹ khuyên:

- Con chớ có đi! Làm được điều ấy không phải dễ. Nhưng người con cương quyết:

- Mẹ đừng lo, con có thể làm được!

Uất-đa liền đến chỗ vua, Sau một hồi đối đáp, anh ta bèn nói một bài kệ. Vua Đại thắng liền ban thưởng cho Uất-đa một ngàn tiền vàng.

Vua Đại Thắng khi ấy nay chính là Phạm chí trồng hoa màu. Còn thiếu niên Uất-đa nay chính là Ta.

(Trích kinh Nghĩa Túc quyển thượng)

4. Phạm Chí Ma Nhân Đề Gả Con Cho Phật:

Phạm chí Ma Nhân Đề sanh được một con gái nhan sắc mặn mà. Vua, Thái tử, Đại thần, Trưởng giả đến cầu hôn con gái đều bị ông từ chối. Ông ta thấy Phật sắc vàng ba mươi hai tướng liền nghĩ: "Chỉ có người này mới xứng với con ta". Ông bèn trở về nhà nói với vợ:

- Nay ta đã chọn được rể, chàng rể ấy còn đẹp hơn cả con mình.

Họ liền trang điểm cho con gái, đeo các anh lạc quý báu rồi dắt cô ra khỏi thành. Người vợ thấy Phật tướng mạo đường đường, sáng rỡ bèn nói với chồng:

- Chỉ uổng công thôi, việc hôn nhân của con chúng ta không thành đâu.

Bà nói kệ:

Kẻ dâm lục tục đi

Kẻ sân theo nối bước

Kẻ ngu chân dẫm đất

Uy đức Thiên nhơn tôn.

Người chồng nói:

- Bà già ngu si, làm con phải lo lắng. Ông liền dắt con gái đến chỗ Phật, tay trái nắm cánh tay Ngài, tay phải cầm bình bát và nói.

- Nay tôi ban cho ngươi đứa con này làm vợ.

Cô gái thấy Phật liền khởi tâm say đắm. Phật liền nói kệ:

Ta thấy thiên ngọc nữ

Còn không khởi tà tâm

Nay thà ôm bình phẩn

Còn hơn đụng vào cô.

(Trích kinh Nghĩa Túc quyển thượng)

5. Phạm Chí Mất Con, Về Sau Gặp Phật Đắc Đạo:

Xưa có Bà-la-môn xuất gia học đạo lúc còn nhỏ, nhưng đến năm sáu mươi tuổi vẫn không đắc đạo. Đúng theo pháp Bà-la-môn, nếu không đắc đạo phải trở về nhà, lấy vợ và làm cư sĩ. Về sau, vợ ông sanh được một đứa con trai xinh đẹp đáng yêu. Năm đứa bé lên bảy tuổi bỗng mắc bệnh nặng, qua một đêm thì chết. Phạm chí đau xót tiếc thương, gục ngất lịm nhiều lần bên xác con. Thân tộc khuyên nhủ mãi không được, cuối cùng phải đoạt xác đứa bé đem chôn ngoài thành. Phạm chí nghĩ: "Ta gào khóc mãi cũng chẳng ích gì, chi bằng đi xuống Diêm vương xin lại mạng sống con mình."

Ông liền tắm gội sạch sẽ, trai giới thanh tịnh, cầm hoa hương ra đi. Đến đâu ông cũng hỏi thăm chỗ ở của Diêm vương. Đi được mấy ngàn dặm thì đến vùng núi sâu, gặp các Phạm chí ông lại hỏi thăm. Các Phạm chí hỏi:

- Ông hỏi chỗ ở của Diêm vương để cầu xin điều gì?

- Con tôi mới chết, tôi muốn đến chỗ Diêm vương để xin lại mạng sống của nó.

Các Phạm chí thương xót cho sự ngu si của ông ta, liền bảo:

- Cõi Diêm vương, người sống không thể đến được. Ta sẽ chỉ hướng cho ông: Từ đây đi về phía tây hơn bốn trăm dặm sẽ gặp một con sông lớn, giữa sông có một tòa thành, đây là chỗ dừng chân nghỉ của các vị Thiên Thần khi đi tuần tra nhân gian. Vào ngày mùng bốn hàng tháng, Diêm vương thường đi tuần tra, ắt đi qua thành này. Ông trai giới thanh tịnh, đến đó sẽ gặp.

Phạm chí nghe vậy vui mừng từ tạ ra đi. Khi đến giữa sông, ông trông thấy thành quách cung điện, nhà cửa rực rỡ như cõi Trời Đao Lợi. Phạm chí đến trước cửa, thắp hương quỳ gối chú nguyện, cầu xin Diêm vương trả lại mạng sống con mình. Diêm vương bảo người giữ cửa cho vào. Gặp Diêm Vương Phạm chí tâu:

- Tôi hiếm muộn, mãi mới sanh được một trai hy vọng tuổi già để cậy nhờ, nuôi nấng nó đến bảy tuổi thì lại bị chết. Cúi xin Diêm vương rủ lòng ban ân bố thí trả lại mạng sống cho con tôi.

Diêm vương nói:

- Được! Con ông hiện đang chơi đùa trong khu vườn phía đông.

Ông hãy đến đó mà dắt nó về!

Ông ta liền đến đó, trông thấy con mình đang đùa giỡn với những đứa trẻ khác, liền chạy đến ôm chầm lấy nó, vừa khóc vừa nói:

- Con ơi, Cha ngày đêm nhớ thương con, ăn ngủ không yên, con đâu biết được Cha Mẹ đã chịu cay chịu đắng đến thế nào?

Đứa trẻ hét toáng lên và mắng:

- Cái ông lão lẩm cẩm, ngu si không hiểu thấu đạo lý, chỉ ở nhờ trong chốc lát mà gọi ta là con. Chớ nhiều lời dối trá, chi bằng hãy mau đi cho khuất mắt. Tôi ở cõi này đã có cha mẹ rồi.

Phạm chí buồn bã khóc lóc rồi bỏ đi. Ông ta nghĩ: "Ta nghe Sa-môn Cù Đàm biết lý biến hóa thần hồn của con người, hay là ta đến hỏi Ngài".

Phạm chí liền đến chỗ Phật, cúi đầu làm lễ, trình bày mọi việc rồi thưa:

- Con tôi không chịu trở về, còn cho tôi là ông lão ngu si lẩm cẩm, chỉ ở nhờ trong chốc lát mà gọi nó là con. Nó nỡ cắt đứt tình cha con. Vì sao lại như vậy?

Phật bảo:

- Ông khờ quá! Thần thức người chết vừa ra khỏi xác liền thọ thân khác. Cha mẹ vợ con nhân duyên hội tụ thì cùng nhau chung ở, ví như khách ngủ trọ sáng ra mỗi người đi một ngã.

Phạm chí nghe xong tâm ý khai mở, thành tâm dập đầu xin làm Sa-môn. Phật bảo: "Lành thay", râu tóc ông ta tự rụng, thân khoác pháp y, tức thành Tỳ-kheo, ngay đó đắc quả A-la-hán.

(Trích phẩm Đạo Hành kinh Pháp Cú quyển 4)

6. Tiêu Của Tín Thí:

Ngày xưa, có một Phạm chí rất giàu có lại có học thức nhưng không có lòng tin chân chánh, thường tranh luận cùng Sa-môn nhưng không thể thắng nổi. Một lần nọ, ông ta nghe nói Sa-môn thọ dụng của tín thí mà không tinh tấn tu hành, sau khi chết phải làm thân trâu ngựa để trả nợ cho tín thí. Ông ta liền ngấm ngầm sắp đặt mưu kế, đãi các sa-môn ăn để đời sau ông sẽ được hưởng lợi này. Người ấy ôm lòng độc ác như vậy mà đến chùa.

Trong chùa có năm trăm vị tu sĩ, ông ta đều thỉnh hết. Sau đó trở về nhà chuẩn bị các món ăn ngon hơn nữa, dự tính đời sau ta sẽ được 500 con trâu ngựa. Có một vị Thượng tọa đã đắc quả A-la-hán, biết được tâm niệm của ông ta, liền cho gọi thầy Duy na đến dặn:

- Hãy bảo các Tỳ-kheo phải nên nhất tâm, mỗi người nói một câu kệ thì lợi ích càng tăng thêm.

Vị Thượng toà nói tiếp:

- Như vậy là chúng ta đã trả nợ xong, không phải làm thân trâu ngựa.

Phạm chí kinh hãi nói:

- Đạo nhân thật thần Thánh biết được ý nghĩ của tôi. Lúc ấy, vị Thượng toà mới bảo các Thầy Tỳ-kheo:

- Các ông đã thọ trai xong, tâm từ nghĩ đến đạo, tụng một thời pháp, thì dầu nuốt núi Tu di cũng có thể tiêu được, nói chi là bữa ăn cỏn con này.

Phạm chí rất hổ thẹn. Vị Thượng tọa nhân đó thuyết pháp, giảng rộng về giáo lý cốt lõi. Tâm vị Phạm chí được khai mở, liền ngộ đạo.

(Trích Chư Kinh Yếu Sự )

7. Phạm Chí Cúng Dường Bát Mật Cho Phật:

Xưa, có Phạm chí vì không thấy Phật nên lén vào Tinh xá của Ngài. Đức Phật vì thương xót nên đến trước mặt ông ta. Phạm chí muốn chạy trốn nhưng không thể cất chân lên được. Phật dẫn ông ta đến chỗ của Ngài và thuyết pháp cho nghe. Nghe pháp xong, ông ta khởi tâm hoan hỷ xin quy y Tam bảo, lãnh thọ giới cấm, nhiễu quanh Phật rồi ra về.

Sau đó, Phạm chí lấy bát đựng đầy mật, hai tay bưng đến định dâng lên Phật. Phật bảo Tỳ-kheo lấy mật trong bát ấy đem phân chia cho chúng Tăng. Khi bát của Phật và chúng Tăng đã đựng đầy mật mà mật trong bát của Phạm chí vẫn còn đầy như cũ. Các Tỳ-kheo lại trao bát ấy cho Phật. Phật bảo Phạm chí:

- Tất cả các loài trùng, cua, cá, ba-ba v.v... trong nước đều mong được thức ăn này.

Phạm chí vâng lời đem mật bố thí. Đức Phật mỉm cười, phóng ra hào quang năm sắc chiếu đến cõi Phạm thiên. Hào quang chiếu khắp năm đường, trở lại vây quanh thân Phật ba vòng. Thọ ký cho Bồ tát, thì ánh sáng vào đảnh. Thọ ký cho Duyên giác, thì ánh sáng vào từ miệng. Thọ ký cho Thanh văn, thì ánh sáng vào từ cánh tay. Thuyết về phước ở cõi Trời, ánh sáng vào từ rốn, thuyết về việc thọ thân, ánh sáng vào từ đầu gối. Thuyết cho địa ngục, ngạ quỉ, súc sanh, ánh sáng vào từ bàn chân. A-nan từ tòa đứng dậy, chắp tay bạch Phật:

- Bạch Đức Thế tôn. Đức Thế tôn không bao giờ cười mà không có lý do. Nay vì cớ gì mà Ngài cười như vậy,

Phật bảo:

- Ông có thấy Phạm chí cúng dường mật cho Phật không?

- Bạch Đức Thế tôn! Con thấy.

- Phạm chí này trải qua hai mươi kiếp về sau không đọa đường ác.

Quá hai mươi kiếp sẽ đắc quả Duyên giác, hiệu là Mật Cụ.

Các Tỳ-kheo thưa:

- Phạm chí này vì sao chỉ cúng một bát mật mà được nhiều lợi ích, còn chứng quả Duyên giác?

- Phạm chí này, chẳng phải chỉ ở trong đời này mà ở các đời quá khứ cũng đã làm như vậy.

Vào đời quá khứ, có Bà-la-môn nhập định nơi vắng vẻ thanh nhàn, được gặp thần tiên. Có người nói: "Vị nhân này có nhiều điều tốt lành khó bì nên đến đó để xin phước." Có người bảo: "Nhờ thấy vị tiên mà có được phước để nuôi thân".

Có một vị tiên chứng đắc ngũ thông, biết được tâm niệm của vị Bà-la-môn liền từ trong rừng bay vọt lên hư không đứng trước Bà-la-môn. Thấy vị tiên Bà-la-môn vô cùng vui mừng, liền dâng lên vị tiên nhân một bát đầy mật. Vị tiên thọ ký cho ông ta rồi bay lên hư không. Do nhờ công đức cúng dường này mà đời sau được làm Vua tên là Mật Cụ, thường dùng chánh pháp trị nước. Nên sau khi chết, vua được sanh lên Trời.

Phật bảo các Tỳ-kheo: Vị tiên nhân bấy giờ chính là ta. Phạm chí lúc ấy chính là người Phạm chí này. Nhờ cúng mật mà Phạm chí ấy thọ hưởng phước cõi Trời. Do đời này cũng lại cúng dường cho Phật nên đời sau được đắc quả Duyên giác.

(Trích kinh Mật Cụ)

8. Phạm Chí Từ Xa Đến Học Đạo Gặp Phải Năm Việc Thiếu Suy Nghĩ:

Phạm chí ở nước La-duyệt Kỳ nghe nói dân chúng trong nước Xá- vệ, phần nhiều đều hiếu dưỡng, phụng thờ kinh điển, tu đạo và tôn kính Tam bảo, liền đi đến nước này để học hỏi. Khi đã gần đến Xá-vệ, Phạm chí trông thấy có hai cha con nhà nọ đang cày đất gieo hạt. Bỗng, có con rắn không biết từ đâu bò ra, cắn chết đứa con. Người cha vẫn tiếp tục gieo cày, không ngó lại nhìn con. Phạm chí thấy lạ, bèn hỏi nguyên do. Người cày ruộng hỏi Phạm chí:

- Ông từ đâu đến?

- Tôi từ La-duyệt kỳ tới. Vì nghe nói ở nước này, dân chúng phần nhiều đều hiếu dưỡng cha mẹ, phụng thờ Tam bảo cho nên tôi muốn đến đây để học hỏi. Còn cậu thanh niên kia là gì của ông vậy?

- Là con tôi.

- Là con ông? Vì sao ông không đau buồn mà vẫn cứ bình thản tiếp tục gieo cày như vậy?

- Con người có sanh thì có tử, vạn vật có thành thì có hoại, có gì mà phải buồn đau gào khóc. Nếu có bỏ ăn bỏ uống thì phỏng có ích gì cho người chết? Khi ông vào trong thành, hãy ghé qua nhà tôi nhắn tin giùm là con tôi đã chết, nên chỉ đem đủ một phần ăn ra cho tôi mà thôi.

Phạm chí nghĩ: "Người đâu mà không biết xét nghĩ. Con chết nằm đó mà tuyệt nhiên không đau buồn, lại nghĩ đến cái ăn".

Khi vào thành Xá-vệ, Phạm chí đến thẳng nhà người cày ruộng, gặp vợ của ông cày ruộng liền báo tin:

- Con trai bà đã chết. Chồng bà nhắn chỉ đem cơm đủ một người ăn thôi.

Người vợ nghe xong, thản nhiên nói:

- Như khách đến ở nhờ, đến không làm khó, đi không níu kéo. Đứa con này cũng như vậy. Sanh là tự đến, chết cũng một mình ra đi, tôi không đủ sức níu kéo nó lại được, tùy theo hành nghiệp của nó đã tạo mà quyết định chỗ thác sanh.

Phạm chí đi nói với chị gái người chết. Người này cũng nói về lý vô thường. Phạm chí báo với vợ người chết. Người này cũng nói những dẫn dụ về vô thường. Ông ta báo với nàng hầu của người chết, nàng hầu cũng nói như vậy. Phạm chí thấy vậy, trong lòng rối bời, không biết ra làm sao nữa. Vì nghe nói dân chúng nước này hiếu dưỡng cha mẹ, phụng thờ Tam bảo cho nên mới đến đây để học hỏi. Chưa gặp được điều tốt đẹp nào lại chứng kiến năm điều thiếu suy nghĩ, khiến cho thân tâm hoang mang, mỏi mệt. Ông ta bèn hỏi người qua đường chỗ ở của Phật. Họ cho biết Đức Phật hiện đang ở gần đây, trong rừng cây của thái tử Kỳ-đà, vườn ông Cấp-cô-độc. Phạm chí liền đi đến chỗ Phật, đảnh lễ Ngài rồi đứng sang một bên, lộ vẻ âu sầu, cúi đầu im lặng. Phật biết được ý nghĩ của ông ta, bèn bảo:

- Vì sao ông có vẻ không vui?

- Vì trái với tâm nguyện, cho nên con buồn bã.

- Ông buồn vì chuyện gì?

Phạm chí thuật lại mọi việc. Phật bảo:

- Không phải như ông đã nghĩ, thật ra năm người nầy rất có tình nghĩa. Vì biết được mạng sống vô thường nên người thân chết mà chẳng chút buồn đau. Người thế gian vì không hiểu được lý vô thường nên sầu khổ, gào khóc, như thế chỉ tự hại mình. Ví như người mắc bệnh sốt, không ý thức được, mê sảng nói nhảm. Khi thầy thuốc cho uống thuốc, liền hết sốt, không còn nói nhảm nữa. Người thế gian đau buồn ngu si sảng sốt không thể tự hiểu biết. Nếu họ hiểu được lý vô thường thì sẽ không còn đau khổ nữa, như được hết bệnh sốt. năm người này đều có thể đắc đạo. Phạm chí nghe Phật dạy xong liền tự trách mình: "Ta là kẻ ngu si mê ám, không biết đại nghĩa. Nay nghe Phật dạy, như kẻ mù được sáng mắt, như trong tối thấy được ánh sáng". Ông liền khẩn thiết xin thọ năm giới rồi đảnh lễ Phật mà lui ra.

(Trích kinh Ngũ Vô Phản Phúc)

9. Bốn Anh Em Phạm-chí Cùng Chết Trong Một Ngày:

Bốn Anh em Phạm chí nọ đều chứng được ngũ thông. Nên biết được bảy ngày sau họ sẽ chết, nên cùng bàn luận rằng: Năng lực của ngũ thông có thể làm đảo lộn đất Trời; có thể nắm lấy mặt Trời, mặt trăng; có thể dời núi lấp sông. Không việc gì chúng ta không làm được, há lại không trốn được cái chết này ư?

Một người nói: Tôi sẽ vào trong biển lớn, trên không ló khỏi mặt nước, dưới không đụng đến đáy, ở chỗ như vậy thì quỉ vô thường làm sao mà biết được.

Một người nói: Tôi sẽ vào trong núi Tu di rồi khép kín quả núi, không để lại dấu vết thì quỉ vô thường làm sao mà biết được.

Một người nói: Tôi sẽ bay lên ẩn mình trong Hư không, quỉ vô thường làm sao mà biết được.

Người cuối cùng nói: Tôi sẽ trốn ở trong chợ đông đúc, quỉ vô thường cứ bắt đại một người cớ chi phải tìm tôi cho nhọc.

Bốn anh em bàn luận xong bèn dắt nhau đến từ giã Vua. Họ tâu:

- Thọ mạng của chúng tôi chỉ còn bảy ngày, nay muốn trốn số mạng. Nếu chúng tôi thoát được thì sẽ về hầu hạ đại vương. Nguyện Ngài luôn mạnh khỏe.

Nói xong, bốn người từ tạ ra đi, bảy ngày sau, cả bốn người đều chết, giống như trái chín phải rụng. Quan coi chợ tâu lên vua:

- Có một Phạm chí chết ở trong chợ. Vua sực nhớ lại và nói:

- Bốn người đi trốn, một người đã chết ba người còn lại há tránh khỏi ư!

Vua liền xa giá đến chỗ Phật, đảnh lễ Ngài, ngồi qua một bên rồi bạch:

- Bạch Đức Thế tôn! Gần đây có bốn anh em nhà họ Phạm chí đều đắc ngũ thông. Họ biết được mạng sống của mình sắp hết nên đã cùng nhau đi trốn, không biết họ có thoát được không?

Phật đáp:

- Người đời có bốn điều không thể tránh khỏi, một là ở trung ấm thì không thể không thọ sanh; hai là đã sanh thì không thể không bị già; ba là đã già thì không thể không có bệnh; bốn là đã bệnh thì không thể thoát chết.

(Trích kinh Pháp Cú quyển 3)

10. Phạm-chí Bỏ Vợ Đẹp, Sau Hối Hận:

Một cư sĩ nam nọ có một người vợ không những xinh đẹp, có đức hạnh mà còn có khả năng biện tài nên ai ai cũng kính nể. Thế nhưng người chồng không yêu mến cũng không thích trông thấy cô ta, trái lại đem lòng yêu thương đứa tớ gái. Cô vợ thấy thế bèn nói với chồng:

- Nếu chàng không yêu mến tôi thì xin cho tôi được xuất gia.

Người chồng đồng ý. Cô liền xuất gia, làm Tỳ-kheo-ni, sau khi xuất gia cô ngày đêm nỗ lực tu tập, không bao lâu đắc quả A-la-hán.

Về sau, người tớ gái mà Phạm chí nọ yêu quý đột nhiên qua đời, ông ta bèn kêu Tỳ-kheo-ni trở về. Cô không chịu, các Tỳ-kheo-ni đến bạch với Phật mọi việc. Phật bảo:

- Cư sĩ ấy đời trước cũng đã huỷ nhục người có đức hạnh này. Người nữ này có chí rất đặc biệt, nhưng thường bị quấy nhiễu. Đã vào được trong chánh pháp thì không nên huỷ hoại nó..

Phật lại nói:

Vào đời quá khứ, có vợ của một cư sĩ tên là Liên Hoa. Cô này vô cùng xinh đẹp nhưng lại không được chồng yêu quý, nhưng ông ta lại đem lòng yêu người tớ gái. Vì nghe lời cô tớ gái này nên đã bỏ vợ trong núi, và tìm cách giết hại.

Ông ta leo lên cây Ưu Bát Đàm chọn hái những trái chín, bỏ lại trái xanh cho vợ. Người vợ hỏi:

- Vì sao chàng ăn trái chín, bỏ trái xanh cho tôi?

- Vậy nàng hãy leo lên cây đi.

Người vợ liền leo lên cây, ông chồng ở dưới kéo chà gai lấp xung quanh gốc cây để vợ không xuống được, phải chết trên đó.

Bấy giờ, Vua đi săn bắn ngang qua trông thấy một phụ nữ xinh đẹp ở trên cây liền hỏi:

- Nàng là ai?

Cô gái kể rõ mọi việc. Vua nghĩ: "Cư sĩ kia ngu si, không biết lý lẽ của bậc trượng phu", bèn cho người kéo hết chà gai ra, cùng cô ta xa giá hồi cung và lập cô lên làm Hoàng hậu.

Người nữ này có rất nhiều tài, có trí tuệ biện luận không ai thắng nổi lại rất giỏi trong việc đánh bạc. Người nữ khắp nơi trong nước nghe tiếng, kéo đến cùng cô đánh bạc tranh tài nhưng không ai thắng nổi. Phạm chí rất giỏi đánh bạc, nghe tiếng tăm của Hoàng hậu như thế bèn nghĩ: "Người ấy chắc chắn là vợ cũ của ta chứ chẳng phải ai khác", bèn muốn đến hoàng cung để xem.

Hoàng hậu nghe tả hình dạng người muốn đến cầu kiến, biết là người chồng trước kia của mình bèn xin phép vua cho ra để so tài đánh bạc. Hoàng hậu gặp Phạm chí liền nói một bài kệ. Phạm chí nghe xong vừa hổ thẹn, vừa hối hận vô cùng.

Phạm chí bấy giờ nay chính là cư sĩ nam, Hoàng hậu lúc ấy chính là người nữ đây, còn quốc vương chính là ta.

(Trích kinh Phu Phụ )