SỐ 2121 — KINH LUẬT DỊ TƯỚNG

2. Đế Thích Giữ Giới Không Báo Thù

Thuở xưa, một hôm vị Đế thích đến bạch Phật:

Nay con thọ giới cho đến lúc Phật pháp lưu hành ở đời, đến lúc con lìa bỏ cuộc đời, nếu có người làm hại con, con sẽ không gây đau khổ cho họ để trả thù.

Lúc ấy có A-tu-la vương Tỳ-ma-chất-đa-la nghe Đế thích phát lời thọ giới như thế, liền cầm kiếm theo con đường ngược chiều với Đế thích xăm xăm đi tới. Đế thích từ xa trông thấy hô lớn:

- A-tu-la đứng lại, ta sẽ trói ngươi!

Ngay lập tức A-tu-la không thể cử động được. Đế thích lại bảo:

- Nếu như ngươi hứa không làm loạn nữa ta sẽ thả ngươi ra.

A-tu-la-vương nói kệ:

Trong các cõi khổ đau

Nơi kẻ tham sinh về

Nơi người sân đọa đến

Nơi cho kẻ dối gian

Nơi cho người chê Thánh

Nếu tôi còn gây tội

Sẽ đọa những chốn kia.

Thích Đề Hoàn Nhân nói:

- Ta thả ngươi ra, đi đâu tùy ý.

Sau đó Đế thích đến gặp Phật trình bày hết sự việc và được Phật ngợi khen.

(Trích kinh Thiên Đế Thích Thọ Giới).

3. Nhờ Quy Y Tam Bảo, Đế Thích Từ Trong Thai Lừa Trở Lại Thân Cũ

Ngày xưa có vị Đế thích năm tướng suy hao, tự biết số mạng sắp hết và sẽ sanh vào thai lừa ở một nhà đồ gốm, nên rất đau buồn, suy nghĩ: "Trong ba cõi chỉ có Phật mới có khả năng cứu người ra khỏi khổ nạn mà thôi". Nghĩ xong, Đế thích vội đến gặp Phật, cúi lạy sát đất, chí tâm quy y Phật pháp và Thánh chúng. Khi còn cúi lạy, Đế thích mạng chung, thần thức sanh vào trong thai lừa. Khi ấy con lừa kia sút dây chạy phá đồ gốm. Người chủ rượt đánh, lừa bị hư thai. Ngay lúc ấy, thần thức của Đế thích liền nhập vào thân cũ, năm đức đầy đủ, trở lại ngôi Đế thích như cũ.

Đức Phật khen ngợi là việc lành. Trong lúc mạng chung nhờ phát tâm quy y Tam bảo mà trả xong tội nghiệp, không trải qua sự nhọc nhằn đau khổ. Sau đó Phật nói cho Đế thích nghe bài kệ. Nghe xong, Đế thích hiểu được sự thay đổi của tội phước, cội gốc của việc thịnh suy, cố gắng tu tập theo hạnh tịch diệt, đắc quả Tu-đà-hoàn.

(Trích kinh Pháp Cú Thí Dụ quyển ba)

4. Thiên Tử Tất Bính Lê Đời Trước Tu Hạnh Bố Thí

Một hôm, Thiên tử Tất-bính-lê đến bạch Phật:

- Bạch Thế Tôn! Trong kiếp trước con làm vua Tất-bính-lê. Ngoài bốn cửa thành và các ngã tư trong nội thành con đều bố thí tạo phước. Ngày nọ, Đệ nhất phu nhân tâu:

- Đại vương tạo phước khắp nơi, còn thần thiếp thì không có nơi tạo phước.

Con bảo:

- Từ nay trẫm sẽ nhường cửa thành phía Đông cho phu nhân bố thí tạo phước.

Sau đó vương tử, đại thần, các tướng sĩ, dân chúng đều đến tâu như phu nhân vậy. Con lần lượt nhường cửa thành phía Nam, cửa thành phía Tây, cửa thành phía Bắc và các ngã tư trong nội thành cho họ bố thí tạo phước. Cho nên lúc ấy từ phu nhân đến thái tử, đại thần, tướng sĩ, dân chúng đều bố thí tạo phước. Cũng từ đó, trẫm không còn nơi tạo công đức bố thí như trước nữa.

Một hôm, những người con sai đi bố thí tạo phước trở về tâu:

- Tâu đại vương! Những nơi tạo phước đã bị phu nhân, thái tử, đại thần, tướng sĩ và dân chúng đến chiếm để bố thí tạo phước. Đại vương nay không còn nơi để bố thí tạo phước nữa.

Con bảo họ:

- Mỗi năm, những nơi khác đều đem phẩm vật đến nộp. Trẫm chia ra làm hai, một nữa nhập kho, còn một nữa đưa cho những người kia bố thí. Từ trước tới giờ trẫm đều bố thí như thế, thường được mọi người yêu kính, thọ hưởng phước báo tốt đẹp như ý và luôn cảm thấy an vui vô cùng. Nay trẫm đem quả báo phước đức này hòa chung vào phần công đức lớn của những người kia, thì công đức ấy sẽ nhiều vô lượng không thể tính biết được. Giống như năm sông lớn hợp thành một dòng thì nước sông ấy nhiều đến trăm, ngàn, vạn, ức đấu, hộc. Đó gọi là "hằng hà" không ai có thể lường biết được.

Sau khi thưa xong, được nghe Đức Phật thuyết pháp Thiên tử Tất-bính-lê vui mừng đảnh lễ rồi biến mất.

(Trích kinh Tất Bính Lê Thiên Tử Chư Phật Thuyết Kệ).

5. Nhật Thiên Vương Hỏi Về Hạnh Xưa Của Mặt Trời, Mặt Trăng

Một hôm, Nhật thiên vương cùng vô số thiên nhơn đến đảnh lễ Phật thưa:

- Bạch Đức Thế Tôn! Do tu những hạnh gì được làm Thần mặt trời chiếu sáng khắp nơi. Do tu những duyên gì được làm Thần mặt trăng xua tan bóng tối màn đêm?

Phật bảo:

- Nếu có người làm được bốn việc:

1. Thường ưa thích bố thí.

2. Sửa đổi bản thân, cẩn thận hành động.

3. Giữ giới không trái phạm.

4. Sắm đèn cúng Phật và thắp sáng nơi ở của cha mẹ, Sa-môn, đạo nhân.

Đồng thời người ấy phải tu mười điều thiện (Không giết hại, không trộm cắp...) thì sẽ được làm Thần mặt trời.

Người nào làm bốn việc sau đây sẽ được làm Thần mặt trăng.

1. Bố thí cho người nghèo khổ.

2. Giữ gìn năm giới.

3. Cung kính cúng dường Tam bảo.

4. Cúng đèn thắp sáng chùa viện và nơi ở của vua, cha mẹ, thầy tổ.

(Trích kinh Nhật Siêu Tam Muội quyển hạ).

6. Thiên Tử Trời Đao Lợi Hết Phước Nhờ Gặp Phật Được Sanh Làm Người

Ngày xưa, trên cung trời Đao-lợi có một vị Thiên tử phước trời sắp hết, bảy tướng xấu hiện ra:

1. Ánh sáng trên đỉnh đầu tắt.

2. Hoa trên đầu héo.

3. Sắc mặt thay đổi.

4. Trên áo có bụi.

5. Nách ra mồ hôi.

6. Thân thể gầy ốm.

7. Không thích ngồi chỗ của mình.

Vị thiên tử ấy suy tư và biết được sau khi chết sẽ đầu thai trong bụng một con lợn ghẻ lở ở nước Câu-di-na-kiệt, nên rất buồn rầu mà không biết làm sao.

Lúc ấy có vị Trời mách:

- Nay Đức Phật đang ở đây giảng Kinh cho hoàng hậu Ma-da, chỉ có Đức Phật mới có thể cứu được tội của ông.

Thiên tử kia nghe xong liền tìm đến đảnh lễ, chưa kịp thưa, Phật đã hỏi:

- Tất cả vạn pháp đều vô thường, ông đã biết sao còn buồn khổ? Thiên tử đem hết những điều mình lo lắng thưa với Phật.

Phật bảo:

- Muốn thoát khỏi thân lợn phải tụng bài Tự quy y Tam bảo mỗi ngày ba thời.

Thiên tử vâng theo lời Phật sớm tối tự quy y. Sau bảy ngày Thiên tử mất, thần thức sanh làm con một vị trưởng giả ở nước Duy-da-ly. Ở trong thai mẹ ngày nào Thiên tử cũng tự quy y ba lần, vừa mới sanh ra cũng quỳ tự quy y Tam bảo. Người mẹ ẵm lên thì thấy thân hài nhi không hề có máu dơ bẩn. Cô tỳ nữ hầu cận sợ hãi tuôn chạy. Người mẹ cũng cảm thấy quái lạ, vì đứa bé mới sanh ra đã biết nói, nên nghĩ nó là yêu quái, muốn đem giết đi. Nhưng bà lại nghĩ: "Nhà ta hiếm con, nếu giết đứa bé này chồng ta sẽ bắt tội, chi bằng cho ông ấy hay rồi giết cũng không muộn". Nghĩ xong bà ẵm đứa bé đến thưa trưởng giả:

- Ông ơi! Đứa bé trai này vừa mới sanh ra đã quỳ gối chắp tay quy y Tam bảo, cả nhà sợ hãi cho là yêu quái.

Trưởng giả liền bảo:

- Thôi, thôi chớ nghĩ như thế, đứa bé này thật chẳng phải người tầm thường, vì người ở đời sống đến trăm tuổi cũng không biết quy y Tam bảo, huống gì mới sanh ra nó đã biết niệm Nam mô Phật. Hãy tận tâm nuôi dưỡng chăm sóc nó, chớ có xem thường.

Đứa bé dần dần lớn lên. Năm gần bảy tuổi, một hôm đang cùng bạn bè chơi bên đường, thấy Ngài Xá-lợi-phất và Mục-kiền-liên đi đến, đứa bé liền đến đảnh lễ. Các Tôn giả đều kinh ngạc trước hành động của nó. Nó liền thưa:

- Ngài không nhớ con sao?

Hỏi rồi cậu bé kể lại câu chuyện được gặp Phật ở thiên cung:

- Con vốn là Thiên tử, hết phước lẽ ra phải sanh vào đường ác, nhờ gặp Phật thương xót chỉ dạy quy y Tam bảo nên được sanh làm người.

Các vị Tỳ-kheo liền chú nguyện. Cậu bé Chiết-lê-kì lại thưa:

- Xin cho con được chuyển lời thỉnh Phật, thỉnh chư vị Bồ-tát cùng chúng Tăng v.v... đến nhà con để được cúng dường.

Được nhận lời, cậu bé trở về nhà thưa cha mẹ xin chuẩn bị đầy đủ thức ngon vật lạ để cúng dường. Cha mẹ thương con, đồng ý. Nhưng rất lấy làm lạ trước ý kiến cao xa và những hành động kỳ lạ của con mình. Họ đã tìm hiểu và biết được đời trước của cậu, cho nên sắm sửa đủ thứ thức ngon vật lạ quý hiếm nhất trên đời, ngoài sự mong ước của đứa bé.

Đến giờ, Đức Phật cùng chúng Tăng đều vận thần thông đến nhà cậu bé thọ trai. Thọ trai xong Phật giảng Kinh. Nghe xong cậu bé, vợ chồng trưởng giả, cùng quyến thuộc nội ngoại đều đắc quả A-duy-việt- trí.

(Trích kinh Chiết Phục La-hán)

7. Thiên Nhơn Duỗi Tay Ban Nước Cam Lộ Cứu Năm Trăm Lái Buôn

Thuở xưa có vị đạo sư và năm trăm thương nhân cùng nhau đi buôn. Ngày nọ, họ lạc vào một cánh đồng mênh mông không tìm ra nước uống, thức ăn. Cả đoàn đói khát mệt lả và lo sợ nhưng không biết làm sao, nên cùng nhau hướng về Phật, về Tứ thiên vương.

Khi ấy vị đạo sư leo lên một chỗ cao nhìn ra xa thì thấy một khu rừng có bóng chim bay. Ông nghĩ, đến đó hy vọng sẽ có nước uống cho nên cả đoàn cùng nhau kéo đi. Không bao lâu họ đã đến nơi nhưng chỉ thấy cây cối, cỏ dại mọc bốn bề, nền đất sạch sẽ.

Vị đạo sư bảo mọi người:

- Chúng ta hãy cùng nhau đào đất ắt sẽ có nước.

Đoàn thương buôn vừa bàn xong thì có vị Thiên nhân từ trên trời nhìn thấy sự khốn khổ của họ. Trong chốc lát, Thiên nhân đã bay xuống trên một ngọn cây nơi đoàn thương buôn đang tụ tập, đồng thời duỗi cánh tay phải ra. Từ năm ngón tay ấy tuôn ra nước tám vị ngon ngọt ban cho đạo sư và năm trăm người lái buôn. Mọi người đã dùng no đủ mà nước vẫn không hết.

Sao có chuyện lạ như vậy? Số là những người này kiếp trước đã từng gần gũi hầu hạ Thiên nhân, gieo trồng phước đức nên khiến Thiên nhân nhớ đến và ban nước cam lộ cứu họ thoát nguy.

(Trích kinh Thí Dụ, quyển ba).

8. Nhờ Quy Y Tam Bảo Thiên Tử Chuyển Thân Lợn Làm Thân Người

Ngày xưa, ở cõi trời Tam thập tam, một vị Trời sắp hết phước sẽ có năm tướng xấu hiện ra như, hoa trên đầu héo, áo quần dơ bẩn, nách ra mồ hôi, ngọc nữ ít dần, không thích ngồi trên tòa của mình, vì cảm thấy buốt đau như thân có ung nhọt.

Một hôm, ở cõi này có vị Thiên tử phát hiện năm tướng xấu ấy xuất hiện trên thân nên buồn khổ rên rĩ. Đế thích nghe được hỏi:

- Bên cung trời kia ai đang rên rĩ buồn khổ thế? Một vị Thiên tử đáp:

- Đó là tiếng than của một vị Thiên tử có năm tướng xấu hiện ra, xin Ngài hãy giúp đỡ vị ấy.

Đế thích liền đến hỏi vị Thiên tử kia:

- Cớ gì mà than khóc buồn thảm thế?

Vị Thiên tử đánh vào đùi mình và trả lời:

- Tôi sắp hết phước, những điều xấu nhất đã đến với tôi. Đế thích liền nói bài kệ:

Tất cả hành vô thường

Có thành ắt có hoại

Hễ sanh thì có chết

Vậy nên, chết là vui.

Thiên tử thưa:

- Tôi chưa từng nghe qua đạo lí này. Đế Thích lại dạy:

- Tất cả ân ái đều có lúc chia lìa. Thiên tử liền hỏi:

- Như vậy thì làm sao tránh khỏi sự âu lo? Nay đây tôi phải xa lìa những thứ tốt đẹp ở cung điện này. Sau khi chết tôi liền sanh vào thai lợn ở thành La-duyệt, thức ăn toàn những thứ tồi tàn, rồi tôi sẽ bị người ta mổ xẻ. Biết như vậy nên tôi rất đau khổ.

- Nay ông nên tự mình quy y Tam bảo để mong thoát khỏi kiếp lợn, vì Phật từng dạy bài kệ:

Những ai quy y Phật

Không đọa ba đường ác

Thọ hưởng phước Trời, người

Về sau chứng Niết-bàn.

Thiên tử chắp tay thành kính thưa:

- Đức Thế Tôn là bậc Nhất thiết trí biết rõ hoàn cảnh của con. Nay con một lòng quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng, xin cứu con thoát khỏi kiếp khổ.

Sau khi quy y xong, Thiên tử thấy mình không sanh vào thai lợn mà sanh làm con một vị trưởng giả sang trọng nhất ở thành La-duyệt-kỳ nên vui mừng khôn xiết.

(Trích Tăng Nhất A-hàm quyển 19).

9. Thiên Nữ Và Đóa Hoa Sen Kỳ Diệu

Ngày xưa, có vị Thiên nữ ngồi trên đóa hoa sen lớn đến trăm do tuần. Đóa hoa này kỳ diệu hơn những hoa khác. Vì trong đó đầy đủ những thứ cần dùng, chỉ cần nghĩ đến là vật ấy từ trong hoa hiện ra. Đồng thời mình đi, đứng hoa ấy đều theo.

Một hôm, Ngài Mục-kiền-liên hỏi Thiên nữ:

- Cô đã làm những hạnh lành gì mà được phước như vậy? Thiên nữ đáp:

- Sau khi Phật Ca-diếp diệt độ, để lại toàn thân xá lợi. Di chúc cho hàng đệ tử xây tháp bảy báu cao rộng bốn mươi dặm để tôn thờ. Lúc ấy con là một người nữ. Một hôm ra ngoài, thấy được tượng Phật trong tháp, con sanh lòng kính tin, nhớ đến công đức của Phật, nên cởi tràng hoa trên đầu mà cúng dường. Nhờ nhân duyên ấy nay được phước này.

(Trích kinh Tạp Tạng).

10. Thiên Bảo Nữ Có Lời Nói Vi Diệu

Tự tại thiên vương có vị Thiên bảo nữ tên Thiện-khẩu. Mỗi lời cô nói ra đều vang lên trăm ngàn âm thanh khiến cho người nghe vui sướng. Trong mỗi âm thanh ấy lại sinh ra trăm ngàn âm thanh. Tùy theo mỗi loài đều nghe hiểu theo ngôn ngữ của mình.

(Trích kinh Hoa Nghiêm quyển 29).

11. Lộc Ngưu Đánh Đàn Cầm, Thiên Nữ Ca Múa

Vào thời quá khứ, ở nước Câu-tát-la có người đánh đàn cầm tên Lộc-ngưu. Ngày nọ trên đường đi, anh ta dừng nghỉ trong một cánh đồng hoang, bỗng thấy ở đó có sáu thiên cung rộng lớn.

Thiên nữ từ trong cung đến bảo Lộc-ngưu:

- Cậu ơi! Hãy đánh đàn để chúng ta ca múa.

Lộc Ngưu liền đánh đàn, sáu vị Thiên nữ ca múa.

Bài ca đầu tiên có lời:

Nếu người nam kẻ nữ

Đem y đẹp bố thí

Nhờ nhân duyên lành này

Được sanh cõi tốt đẹp.

Đem của báu cúng dường

Sanh thiên theo ý cầu

Gặp cung điện ta ở

Dạo chơi trong hư không

Có thân trời vàng ròng

Cùng trăm thiên nữ đẹp

Quán sát phước đức này

Hồi hướng thân đẹp nhất.

... Lại có vị Trời khác cùng cung điện xuất hiện, ca múa (văn nhiều không chép)... Lộc Ngưu cũng đảnh lễ, nhưng vừa lễ xong, vị Trời ấy biến mất.

(Trích kinh Quá Khứ Đàn Cầm Nhân).

KINH LUẬT DỊ TƯỚNG

QUYỂN 3

Phần I: DIÊM PHÙ ĐỀ

Chương 1: Phạm vi, khoảng cách và những sản vật trong cõi Diêm-phù-đề.

Chương 2: Tinh xá.

1. Trưởng giả Ca-lan-đà cúng dường Tinh xá cho đức Phật

2. Tu đạt mua vườn xây tinh xá

Chương 3: Núi

1. Núi Côn-lôn nơi năm trăm La-hán ở

2. Mười núi chúa ở cõi Diêm-phù-đề

Chương 4: Cây

1. Cây cối nước Quang Minh phát ra Pháp-âm

2. Cây Thần dược

3. Cây Đại dược

4. Mười lăm loại cây lớn có lợi ích

5. Đại tượng tàng hương

6. Hương ngưu đầu chiên đàn

7. Cây ở núi Tu di

8. Loài cây độc

Chương 5: Sông và biển

1. Bốn con sông lớn

2. Năm con sông lớn

3. Tám đức của biển

Chương 6: Châu báu

1. Châu Minh-nguyệt ma-ni

2. Biển lớn sanh ngọc quý

3. Ánh sáng quý báu lớn

4. Sự khác biệt hình thể và thọ mạng của người uống sữa nhiều hay ít.

Phần II: UẤT ĐƠN VIỆT

Phần I: CÕI DIÊM PHÙ ĐỀ

Chương I: Phạm Vi, Khoảng Cách Và Những Sản Vật Trong Cõi Diêm-Phù-Đề

Phạm vi của cõi Diêm-phù-đề gồm có mười sáu nước lớn, tám vạn bốn ngàn thành phố, do tám vị quốc vương và bốn vị thiên tử trị vì. Phía Đông của cõi Diêm-phù-đề có thiên tử nước Tấn, nhân dân rất giàu mạnh. Phía Nam có thiên tử nước Thiên Trúc, vùng này nổi tiếng là nhiều voi quý. Phía Tây có thiên tử nước Đại Tần, vùng này có rất nhiều vàng ngọc bích. Phía Bắc có thiên tử nước Nhục chi, vùng đất có rất nhiều ngựa quý hiếm.

Trong tám vạn bốn ngàn thành phố ấy có sáu ngàn bốn trăm dân tộc, nói vạn thứ tiếng, cùng sinh sống ở đó. Năm mươi sáu vạn ức thị trấn, sản vật gồm có sáu ngàn bốn trăm loài cá, bốn ngàn năm trăm loài chim, hai ngàn bốn trăm loài thú, vạn loại cây cối, tám ngàn loài thảo mộc, bảy trăm bốn mươi loài cây thuốc, bốn mươi ba loại hương thơm, một trăm hai mươi mốt loại vật quý trong đó có bảy loại thuần báu.

Trong quốc nội gồm có hai ngàn năm trăm quốc độ, một trăm tám mươi quốc độ sống bằng ngũ cốc, hai ngàn ba trăm hai mươi quốc độ sống bằng cách ăn động vật biển như cá, ba-ba, giải. v.v…

Năm vị vua lớn, mỗi vị trị vì năm trăm thành phố. Vị vua thứ nhất tên là Tư-lê, nhân dân trong nước thờ phụng Tam bảo, không tin theo tà giáo. Vị vua thứ hai tên là Ca-la, quốc độ có nhiều thứ báu quý. Vị vua thứ ba tên là Bất-la, quốc độ sản xuất ra bốn mươi ba loại hương và bạch lưu ly. Vị vua thứ tư tên là Xà-da, quốc độ trồng rất nhiều cây Tất-bát và Hồ-tiêu. Vị vua thứ năm tên là Na-phả, quốc độ có bạch châu và lưu ly bảy màu. Nhân dân ở nhiều thành phố trong năm nước lớn, da đen, hình tướng thấp, nhỏ. Cách đây sáu mươi lăm vạn dặm, thì ở đó chỉ có nước biển mà không có loài người sinh sống. Năm nước lớn này cách núi Thiết vi một trăm bốn mươi vạn dặm. Vùng người Trung- a-quật-ma-sát ở, cách phía Đông nước Xá-vệ tám mươi vạn dặm, đây là một trong những nơi được Đức Phật giáo hóa.

Nước Câu-di-na-kiệt cách phía Đông Nam nước Ca-duy-la-vệ một ngàn dặm.

Nước Xá-vệ cách Đông Nam nước Ca-di-la-vệ hai ngàn hai trăm dặm, nơi Đức Phật thành đạo, cách Đông Nam thành Vương-xá hai trăm dặm.

Nước Duy-na-ly cách phía Đông nước Ca-duy-la-vệ một ngàn tám trăm dặm.

Nước Nại-nữ cách phía Nam thành Duy-na-ly ba dặm.

Nước Câu-thiểm-di cách phía Tây Nam Ca-duy-la-vệ một ngàn hai trăm dặm.

Nước Diệp-ba cách phía Đông nước Ca-duy -la-vệ một ngàn hai trăm tám mươi dặm. Nước Nan cách phía Đông nước Ca-duy-la-vệ ba ngàn hai trăm dặm.

Nước Xá-vệ cách phía Tây nước Ca-duy-la-vệ năm trăm dặm.

Nước Ba-la-nại cách phía Tây của nước Ca-duy-la-vệ chín trăm sáu mươi dặm. Tại Thánh địa Đức Phật chuyển Pháp luân cách phía Bắc của nước Ba-la-nại khoảng hai mươi dặm, ở đây có một giống cây tên là Hương-tịnh là nơi Đức Phật hàng phục ma quân.

Nước Ba-la-nại-tư cách phía Nam nước Xá-vệ khoảng một ngàn bốn trăm dặm, giữa hai nước có dòng sông Hằng chảy theo hướng Đông Nam. Núi Kỳ-xà-quật bao gồm năm ngọn núi lớn, đức Phật đã giảng kinh ở ngọn núi giữa, nước Xá-vệ cũng nằm dưới chân ngọn trung tâm

(Trích kinh Thập Nhị Du)

- Hỏi: Các đại thành như Xá-Bà-đề, Ca-tỳ-la, Ba-la-nại mỗi mỗi đều có cung điện của nhà vua, vì sao chỉ gọi thành này là thành Vương- xá?

- Đáp: Có người nói; "Quốc vương nước Ma-kiệt-đà sanh một người con, một đầu nhưng hai khuôn mặt và bốn cánh tay. Người lúc bấy giờ cho là điềm không lành. Nhà vua bèn xé đầu và thân của người con quẳng ra ngoài đồng vắng. Lúc ấy có một nữ quỉ La-sát tên là Lê- la, lượm thân thể ráp lại và đem về nuôi. Về sau người con đó trưởng thành, có sức mạnh chinh phục tất cả các nước khác, ông ta bắt cả thảy một vạn tám ngàn vị quốc vương nhốt vào trong năm ngọn núi này, nhờ có thế lực, nên ông ta đã cai trị cõi Diêm-phù-đề, vì vậy gọi nơi này là Vương-xá".

Lại nữa, có người nói; "Trong thành vua Ma-dà-đà ở trước đây bị lửa cháy, cứ mỗi lần cháy là mỗi lần dựng lại, mãi như thế đến bảy lần, nhân dân trong nước quá mệt mỏi. Nhà vua bèn triệu tập các người tài trí để hỏi ý kiến. Có người nói phải nên dời cung điện, nhà vua thấy năm ngọn núi bao quanh như thành, liền lập cung điện và ở đó, nên gọi thành này là thành Vương-xá vậy".

Lại nữa, vào thời xa xưa, nước này có vị vua tên là Bà-tẩu, vì nhàm chán pháp thế gian nên bỏ cung điện xuất gia tu học làm vị Tiên nhân.

Lúc bấy giờ có Bà-la-môn tại gia cùng tranh cãi với các tiên nhân

xuất gia. Bà-la-môn tại gia nói: "Trong lễ tế trời phải giết vật và ăn thịt."

Vị tiên nhân xuất gia nói: "Không có phép này".

Hai bên cùng nhau tranh cãi. Có Bà-la-môn xuất gia nói: "Ở đây có một vị đại vương xuất gia làm tiên nhân, các người tin tưởng không?"

Bà-la-môn tại gia nói: "Tôi tin tưởng".

Tiên nhân xuất gia nói: "Ta nhờ người này làm chứng, hôm sau sẽ hỏi".

Bà-la-môn tại gia đến chỗ tiên nhân Bà-tẩu để hỏi chuyện và bảo với Bà-tẩu: "Ngày mai tranh luận, Ông hãy giúp tôi".

Thế rồi ngày mai đến giờ tranh luận, các vị tiên nhân xuất gia hỏi Bà-tẩu rằng: "Khi tế trời có nên giết vật để cúng tế và ăn thịt hay không?".

Tiên nhân Bà-tẩu nói:" Theo pháp Bà-la-môn thì nên sát sanh và ăn thịt, bởi vì con vật đó được chết trong khi tế trời, cho nên nó được sanh lên trời".

Các vị tiên nhân xuất gia nói: "Ông nói hoàn toàn không đúng, ông là người đại vọng ngữ".

Rồi họ chửi mắng Bà-tẩu rằng: "Ngươi là kẻ có tội, nên trừ bỏ ngươi đi".

Khi ấy tiên nhân Bà-tẩu tức thời bị chôn xuống đất khỏi mắt cá.

Đó là bước ban đầu xử kẻ phạm tội nặng.

Các vị tiên nhân xuất gia nói: "Ngươi hãy nói thật lòng, nếu như ngươi cố tình nói dối thì thân của ngươi sẽ bị vùi vào trong đất mà chết".

Bà-tẩu đáp: "Tôi biết vì tế trời mà giết vật ăn thịt là không có tội".

Lập tức Bà-tẩu bị lấp đất đến ngang đầu gối, cứ như vậy lấp dần đến eo lưng rồi tới cổ.

Tiên nhân xuất gia nói: "Ông nay còn nói dối thì phải chuốc lấy quả báo hiện tiền thế đấy, còn nếu như ngươi nói thật lòng thì dầu ngươi bị chôn dưới lòng đất chúng tôi cũng cứu ngươi lên và tha tội chết cho ngươi".

Bà-tẩu thầm nghĩ: "Ta là hạng người quý trọng, không nên nói hai lời, vả lại trong pháp bốn bộ kinh Vệ-đà cũng có pháp khen ngợi việc tế trời, dù ta có chết thì cũng chỉ một mình ta, đâu có đáng kể gì".

Thế rồi Ba-tẩu vẫn một mực nói: "Theo pháp tế trời, giết vật ăn thịt không có tội".

Thế là toàn thân Bà-tẩu bị chôn vùi dưới lòng đất.

Từ đó về sau, thường theo pháp tế của tiên nhân Bà-tẩu, mỗi khi tế trời đều giết vật để cúng tế và ăn thịt, đang lúc cầm dao giết dê thì hô rằng: "Bà-tẩu giết ngươi". Con của Bà-tẩu tên là Quảng-xa, nối ngôi vua cha, Ông ta cũng nhàm chán pháp thế gian nhưng không đi xuất gia.

Quảng-xa nghĩ: "Cha ta vì xuất gia mà bị chôn sống trong đất, còn trị vì thiên hạ lại tạo thêm nhiều tội nặng, ta nay phải tính sao đây?".

Trong lúc suy nghĩ như thế, nhà vua liền nghe ở trong hư không nói rằng: "Ngươi hãy đi đến nơi nào mà cảm thấy ít có và khó gặp nhất, thì hãy làm nhà và ở đó".

Không bao lâu, nhà vua đi săn, gặp một con nai chạy nhanh như gió, nhà vua bèn rượt theo, các quan thị tùng không ai đuổi kịp. Nhà vua chạy mãi nhìn thấy trước mặt có năm ngọn núi bao quanh hùng vĩ, đất ở đó rất đẹp đẽ, khắp nơi đều có thoảng mùi hoa hương của cõi trời, có nhạc trời tấu vang.

Nhà vua nghĩ: "Nơi này thật hiếm có, chưa từng thấy bao giờ, ta hãy làm nhà ở trong đó".

Nhà vua bèn bỏ thành quách cung điện cũ và ở lại trong núi này. Từ đây về sau, các vua lần lượt nối nhau cùng ở chốn này, cho nên gọi là thành Vương xá.

(Trích luận Đại Trí Độ quyển ba)

Chương II: TINH-XÁ

1. Trưởng Giả Ca-Lan-Đà Kiến Tạo Tinh Xá Cho Phật

Có một vị trưởng giả giàu có, tên là Ca-lan-đà, nhớ tiếc mà nằm ngồi không yên vì khu vườn của mình trước đây đã cúng dường cho ngoại đạo lõa thể Ni-kiền-tử, không cúng được cho đức Phật và chúng Tăng.

Lúc bấy giờ có một vị tướng quân đại quỉ tên là Bán-sư, thừa oai lực của đức Phật, triệu tập Dược-xoa để đánh đuổi bọn Ni-kiền-tử ra khỏi khu vườn.

Họ bảo: "Bọn ngoại đạo lõa thể kia không biết xấu hỗ". Quỉ soái thừa lệnh, đánh đuổi bọn Ni-kiền-tử và bắt chúng mang những đồ vật ra khỏi khu vườn.

Ngoại đạo Ni-kiền-tử bị đánh, hốt hoảng bỏ chạy và nói: "Người nào mà bạo ác hại ta như thế?".

Quỉ soái đáp: "Trưởng giả Ca-lan-đà sẽ lấy lại vườn trúc để xây dựng Tinh xá cúng dường đức Phật, tướng quân đại quỉ Bán-soái được sai đuổi bọn ông ra khỏi đây."

Ngày hôm sau Ni-kiền-tử trách mắng trưởng giả Ca-lan-đà rằng: "Nếu Trưởng giả lòng không vui thì ta đành phải xin đi thôi".

Trưởng giả đáp: "Bọn quỉ thần bạo ác, ôm lòng sân hận, sợ ắt sẽ làm hại các ngươi, chi bằng các ngươi lánh đi nơi khác để tìm nơi yên ổn mà ở".

Nghe lời ấy xong, bọn Ni-kiền-tử nổi giận, ngay hôm đó chúng cùng nhau dọn đi nơi khác.

Sau khi đuổi bọn ngoại đạo Ni-kiền-tử ra khỏi khu vườn, trưởng giả Ca-lan-đà liền xây dựng Tinh xá, tạo lập Tăng phòng, các vật dụng tiện nghi đầy đủ nghiêm trang. Công việc đã hoàn tất, trưởng giả bèn đi đến nơi đức Phật đang cư ngụ để thỉnh Ngài và chúng Tăng.

Đức Phật chấp nhận lời thỉnh mời của trưởng giả, và Ngài ở lại đó thuyết pháp giáo hóa, không ai mà không vui mừng.

(Trích từ Trung Bổn Khởi quyển thượng)

2. Tu-Đạt-Đa Mua Vườn Để Tạo Lập Tinh Xá

Tu-đạt-đa bạch đức Phật rằng: "Bạch đức Thế Tôn, nhân dân trong thành Xá-vệ phần nhiều tin theo ngoại đạo, Như Lai đại từ mẫn, xin Ngài thương xót quang lâm đến thành Xá-vệ để giáo hóa họ.

Phật dạy: "Ở trong thành Xá-vệ không có Tinh xá thì làm sao mà đến đó?"

Tu-đạt bạch Phật: "Đệ tử sẽ xây dựng, xin Ngài chấp nhận cho."

Đức Thế Tôn im lặng, Tu-đạt lại bạch: "Xin Ngài cho Tôn giả

Xá-lợi-phất đến để phác họa mô hình của Tinh xá và chỉ đạo việc xây dựng"

Đức Phật liền sai Ngài Xá-lợi-phất cùng đi với trưởng giả Tu-đạt- đa. Hai người đi khắp nơi, nhưng không chọn được khu đất nào cho vừa ý, chỉ có khu vườn của Thái tử Kỳ-đà đất đai bằng phẳng, cây cối xum xuê, không xa thành phố lắm. Tu-đạt-đa đến thưa chuyện với Thái tử Kỳ-đà, Thái tử cười và nói: "Khu vườn này tôi muốn dùng nó để vui chơi".

Tu-đạt-đa ân cần năn nỉ Thái tử nhường lại.

Thái tử nói: "Nếu như có thể đem vàng ròng rải kín mặt đất của toàn bộ khu vườn thì ta sẽ giao vườn cho".

Trưởng giả Tu-đạt-đa nói: "Thưa Thái tử, tôi xin chấp nhận giá mà thái tử vừa đưa ra".

Thái tử nói: "Ta nói cho vui vậy thôi chứ không bán đâu". Tu-đạt thưa: "Ngài là Thái tử, không nên nói chơi".

Thế rồi hai người cùng nhau tranh cãi.

Lúc bấy giờ vị Thủ-đà-hội thiên từ trên trời bay xuống hóa làm một người, đi đến hòa giải. Ông ta nói: "Đã làm một Thái tử thì không nên nói sai, giá cả đã quyết định thì nửa chừng không nên vì tiếc mà rút lại. Thái tử bèn phải giao khu vườn lại cho trưởng giả Tu-đạt.

Khi ấy Tu-đạt liền sai người đem voi chở vàng đến lót, tám mươi khoảnh vườn trong chốc lát đã gần đầy, chỉ còn lại một ít đất chưa có vàng lót (1).Tu-đạt suy nghĩ nên lấy vàng kho nào vừa đủ lót chỗ đất còn lại đây?.

Thái tử Kỳ-đà hỏi: "Ngươi chê đắt thì để đó". Tu-đạt nói: "Thưa Thái tử không phải".

Thái tử Kỳ-đà tự nghĩ: "Đức Phật hẳn là một vị có đức độ lớn lao mới khiến cho người này xem nhẹ vàng bạc như thế chứ!"

Nghĩ vậy xong, Thái tử Kỳ-đà liền bảo với Tu-đạt rằng: "Nay đất ở trong vườn thuộc về Ông còn vườn cây này của ta, tự ta dâng cúng Đức Phật (2). Bèn cùng nhau khởi công.

Bọn lục sư ngoại đạo biết được việc này chúng liền kéo đến tâu với nhà vua rằng: "Trưởng giả Tu-đạt đã mua khu vườn của Thái tử Kỳ-đà để xây dựng Tinh xá cúng dường đức Cù-đàm, xin bệ hạ cho phép đệ tử của chúng tôi so tài với các Sa-môn đệ tử Cù-đàm, nếu như Sa- môn thắng thì mới cho tạo lập Tinh xá, còn như không thắng thì không được xây dựng".

Nhà vua liền cho triệu Tu-đạt đến và nói: "Nay bọn lục sư ngoại đạo nói: "Ông mua vườn muốn tạo lập Tinh xá để cúng dường đức Cù- đàm thì họ yêu cầu Sa-môn đệ tử Cù-đàm phải đồng ý so tài với họ, nếu như thắng họ thì mới cho xây dựng Tinh xá, giả như không thắng thì không được xây dựng".

Tu-đạt về đến nhà lòng buồn rười rượi, ngay cả áo quần dơ bẩn cũng không thèm thay.

Sáng hôm sau, đến giờ tôn giả Xá-lợi-phất đắp y trì bát từ tốn đến nhà Tu-đạt, nhìn thấy trưởng giả âu sầu thảm não như vậy, Tôn giả hỏi: "Sao Trưởng giả lại buồn rầu như thế?".

Tu-đạt kể lại chuyện cho tôn giả Xá-lợi-phất nghe và nói rằng: "Bọn lục sư này xuất gia đã lâu, vốn đã có tài năng lại siêng học tập pháp thuật nên khó ai mà sánh kịp, nay con không biết Tôn giả có thể so tài cùng họ được không?"

Tôn-giả Xá-lợi-phất đáp: "Cho dầu môn đồ của bọn lục sư có đầy dẫy cả cõi Diêm-phù-đề hay nhiều như là rừng tre nứa đi nữa thì cũng không thể động vào đầu sợi lông chân của ta được, họ muốn so tài cách nào ta đều đồng ý cả".

Nghe nói thế, Tu-đạt vui mừng, liền tắm gội bằng nước hương thơm, thay áo mới rồi đến gặp nhà vua.

Tu-đạt tâu lên vua: "Thần đã hỏi Sa-môn đệ tử Phật và họ đã đồng ý".

Vua bảo với bọn lục sư: " Nay cho phép các Ông so tài với Sa- môn đệ tử của Phật". Nhận được lệnh xong, bọn lục sư bèn loan tin cùng toàn thể dân chúng trong nước, sau một tuần họ sẽ cùng với Sa-môn tranh tài ở bên ngoài thành.

Nhân dân trong nước Xá-vệ số nhiều đến mười tám ức người, nước ấy dùng lệnh trống để triệu tập dân chúng, nếu đánh trống đồng thì có tám ức người tụ tập đến. Nếu đánh trống bạc thì mười bốn ức người tập trung đến. Nếu đánh trống vàng thì tất cả nhân dân đều vân tập đến.

Kỳ hẹn bảy ngày đã đến, tiếng trống vàng được trỗi lên, tất cả mọi người đều tập họp trong một khu đất bằng và rộng, riêng đồ chúng của bọn lục sư gồm có ba ức người. Lúc bấy giờ nhà vua cùng với bọn lục sư được nhân dân trong nước làm một tòa cao để ngồi. Tôn giả Xá-lợi-phất cũng được trưởng giả Tu-đạt làm một tòa cao.

Lúc ấy tôn giả Xá-lợi-phất đang ngồi dưới gốc cây nhập các thiền định và nghĩ rằng: "Bọn ngoại đạo này đã lâu học theo tà giáo, lòng kiêu mạn tự cao, xem mọi người như cỏ rác, ta nay nên dùng đức gì để hàng phục họ đây?"

Tôn giả Xá-lợi-phất nghĩ như thế xong liền phát nguyện rằng: "Nếu trong vô số kiếp ta là người có hiếu thuận với cha mẹ, tôn kính các bậc Sa-môn, Bà-la-môn, thì hôm nay ta mới bước vào chúng hội tất cả mọi người đều phải đứng dậy làm lễ ta."

Bọn lục sư thấy mọi người đã tề tựu đông đủ mà chỉ riêng Ngài Xá-lợi-phất chưa đến liền tâu vua rằng: "Tâu Đại vương, đệ tử của Cù- đàm tự biết không có tài năng gì nên chúng hội đã tụ tập mà Ông ta sợ quá không dám đến".

Nhà vua hỏi Tu-đạt: "Đã đến giờ so tài rồi, đệ tử Phật phải có mặt thôi!"

Khi ấy Tu-đạt đến chỗ của tôn giả Xá-lợi-phất quỳ xuống bạch rằng: "Bạch Đại đức, đại chúng đã vân tập, xin Đại đức quang lâm".

Lúc đó Tôn giả mới xả định, chỉnh đốn y phục, vắt tọa cụ lên vai trái, ung dung bước như sư tử chúa, đi đến trước hội chúng. Ngay lúc ấy, cả hội chúng và bọn lục sư bỗng đứng phắt dậy như ngọn gió lớn thổi qua cánh đồng trống, họ đồng vái chào. Tôn giả bước lên tòa của mình an tọa.

Lúc bấy giờ trong đồ chúng của lục sư ngoại đạo có một vị đệ tử tên là Lao-độ-sai rất giỏi về thuật huyễn hóa, hắn đứng trước hội chúng, đọc thần chú liền hóa ra một cây tự nhiên cao lớn, cành lá tốt tươi, hoa quả đủ loại, che phủ cả hội chúng.

Mọi người đều nói: "Cây này chính là do Lao-độ-sai biến ra".

Tôn giả Xá-lợi-phất liền dùng thần lực hóa ra một trận cuồng phong, xoáy bật ngược gốc cây rồi rơi xuống đất nát vụn.

Mọi người đều reo hò: "Xá-lợi-phất thắng".

Lao-độ-sai lai tiếp tục đọc thần chú biến ra một cái ao, bốn phía ao đều làm bằng bảy báu, trong ao xuất hiện các loài hoa.

Tôn giả Xá-lợi-phất dùng thần lực hóa ra một con voi trắng sáu ngà, trên mỗi ngà có bảy hoa sen, trên mỗi hoa sen có bảy vị ngọc nữ. Voi trắng thong thả bước đến bên hồ uống hết nước, ao liền biến mất.

Lao-độ-sai lại hóa hiện ra một ngọn núi được trang nghiêm bằng bảy báu, bên ao có các loại cây cối và hoa trái thật xum xuê. Tức thời Tôn giả Xá-lợi-phất lại hóa ra một vị Kim cang đại lực sĩ, tay cầm chày kim cang, từ xa chỉ vào ngọn núi, núi liền tan vỡ không còn mãnh nào.

Lao-độ-sai lại hóa ra một con rồng có mười cái đầu, bay lượn giữa hư không phun ra các thứ báu, sấm chớp làm chấn động quả đất. Đại chúng thấy vậy đều kinh hãi. Lúc ấy Xá-lợi-phất lại hóa hiện ra một con chim chúa cánh vàng, xé xác rồng mà ăn thịt.

Lao-độ-sai lại hóa làm một con trâu, thân hình cao lớn, sức lực rất mạnh, chân to, sừng nhọn, vừa chạy vừa rống lớn, lao đến trước mặt Tôn giả Xá-lợi-phất. Tôn giả lập tức hóa ra một con sư tử, vồ lấy thân trâu, phân thây mà ăn.

Lao-độ-sai lại biến làm một quỉ Dạ-xoa, thân hình cao to, trên đầu đội lửa đang hừng hực cháy, mắt đỏ như huyết, răng nanh dài nhọn, cả miệng lẫn mắt đều phun ra lửa, bay nhanh đến nơi Ngài Xá-lợi- phất.

Tôn giả tức thời hóa làm một vị Tỳ-Sa-môn vương, Dạ-xoa hốt hoảng, liền muốn tháo chạy, thế nhưng tất cả bốn phía đều có lửa dữ bốc cháy, không sao thoát nổi, chỉ riêng Tôn giả Xá-lợi-phất là mát mẻ bình thường.

Lao-độ-sai bấy giờ mới chịu khuất phục, năm vóc sát đất đảnh lễ Tôn giả, cầu xin tha mạng, lòng hổ thẹn đã phát sinh, lửa liền biến mất. Đại chúng reo hò: "Xá-lợi-phất thắng, Lao-độ-sai thua".

Lúc bấy giờ Tôn giả Xá-lợi-phất bay lên hư không, hiện bốn oai nghi với mười tám thứ thần biến. Hiện thần biến xong Tôn giả thâu nhiếp thần túc và ngồi lại chỗ cũ. Đại chúng trông thấy thần lực của Tôn giả Xá-lợi-phất ai nấy đều hoan hỉ. Nhân đó Tôn giả thuyết pháp giáo hóa, tùy theo phước hạnh của từng người mà mỗi mỗi đều thấy được dấu tích của đạo, ba ức đồ chúng đệ tử của bọn lục sư ngoại đạo đều theo Tôn giả Xá-lợi-phất xuất gia học đạo.

Sau khi công việc sánh tài đã xong, Tôn giả cùng Tu-đạt trở về khu vườn lên đồ án xây dựng Tinh xá. Tu-đạt tự tay cầm dây đo đạc, Xá-lợi-phất vui vẻ mỉm cười. Tu-đạt bạch cùng tôn giả rằng: "Vì sao Ngài cười?".

Xá-lợi-phất đáp: "Ông mới khởi công xây dựng Tinh xá ở đây mà cung điện ở trong cõi trời Lục dục đã dành cho ông rồi". Nương vào đạo nhãn của Tôn giả Xá-lợi-phất mà trưởng giả thấy rõ được tất cả.

Trưởng giả Tu-đạt thưa Tôn giả Xá-lợi-phất: "Bạch tôn giả, trong cõi trời Lục Dục này nơi nào vui sướng nhất?"

Xá-lợi-phất đáp: "Cõi trời thứ tư ít ham muốn và biết đủ, ở đó luôn có bậc Bồ-tát còn một đời nữa được bổ xứ làm Phật sanh về nên lúc nào pháp Âm cũng được truyền dạy.

Tu-đạt bạch Tôn giả rằng: "Con nguyện sẽ sinh vào cõi trời thứ tư này". Vừa nói lời ấy xong tất cả các cung điện đều biến mất, Tu-đạt lại cầm dây đo tiếp. Lúc đó Tôn giả Xá-lợi-phất trở nên lo buồn. Trưởng giả Tu-đạt bèn hỏi Tôn giả Xá-lợi-phất rằng: "Cớ sao Tôn giả buồn như thế"

Xá-lợi-phất đáp: "Ông nay có nhìn thấy đàn kiến đang sinh sống trong khu vườn này không? Trong quá khứ, thời đức Phật Tỳ-Bà-thi còn trụ thế cũng chính nơi khu vườn này ngươi đã xây dựng tinh xá cúng dường Phật và chúng Tăng. Đồng thời loài kiến này cũng sinh sống trong khu vườn ấy. Đến lúc đức Phật Ca-diếp ra đời chúng vẫn làm thân kiến. Ông đã trải qua chín mươi mốt kiếp làm thân trưởng giả tạo lập tinh xá, xây cất phòng ốc để dâng cúng đức Phật và chúng Tăng, lấy loài cây chiên đàn quý hiếm chế thành bột hương để cúng dường".

Lúc trưởng giả xây cất xong, trong tinh xá có tất cả một ngàn hai trăm phòng riêng bao gồm một trăm hai mươi khu khác biệt. Trưởng giả liền đến tâu với nhà vua rằng: "Tâu đại vương mong Ngài phái người đi thỉnh Phật về an trụ nơi tinh xá này".

Nhà vua liền sai sứ đến thành Vương xá thỉnh Phật và chúng Tăng.

Sứ đến bạch Phật: "Bạch đức Thế Tôn, nay Tinh xá đã xây dựng xong, xin Ngài từ bi quang lâm che chở cho nước Xá-vệ chúng con".

Đức Phật nhận lời cầu thỉnh đó. Bốn chúng lần lượt vây quanh đức Phật, Ngài phóng ra ánh đại quang minh chấn động cả địa cầu rồi từ từ đi đến nước Xá-vệ.

Trên đường đi, Phật và đại chúng dừng lại ở các khách xá. Đức Thế Tôn lần lượt độ cho mọi người số đông không hạn lượng. Khi đến bên thành Xá-vệ, tất cả mọi người đều bưng các thứ cúng dường nghinh đón Như Lai. Đức Thế Tôn liền phóng hào quang lớn chiếu khắp cả ba ngàn đại thiên thế giới, Ngài bèn dùng ngón chân ấn xuống mặt đất, cả đại địa liền chấn động, trong thành các kỷ nhạc không đánh mà tự trỗi lên. Bấy giờ người mù mắt liền sáng lại, người điếc được nghe, người câm được nói, người gù được thẳng, người tàn tật được lành mạnh. Mười tám ức người, nam nữ lớn bé đều thấy được điềm lành này, vui mừng khôn xiết, cùng nhau đến chỗ đức Phật. Lúc bấy giờ đức Thế Tôn tuỳ bịnh mà cho thuốc, thuyết pháp cho họ nghe, mọi người đều giác ngộ.

(Trích kinh Hiền Ngu quyển 10, kinh Niết-bàn trong Tạp A hàm và các bản Luật đều giống vậy)

Chương III: NÚI

1. Núi Côn Lôn Nơi Năm Trăm A La-hán Ở

Núi Côn lôn là quả núi nằm ở trung tâm cõi Diêm-phù-đề, quả núi toàn bằng đá quý. Bao quanh núi gồm có năm trăm hang động toàn bằng vàng ròng, nơi này thường có năm trăm vị La-hán cư ngụ.

Trong núi có ao A-nậu bao quanh, trong vùng đất bằng của núi có sông đi qua, bờ sông có bốn đầu con thú bằng vàng, miệng thường phun nước, mỗi dòng nước chảy quanh một vòng ra bốn phía, rồi tuôn ra biển. Nước từ miệng voi phun ra thành sông Hoàng hà.

Ao A-nậu chiều rộng hai mươi lăm do tuần, chiều sâu hai mươi mốt dặm. Trong ao có đài vàng rộng một do tuần, trên đài có hoa sen bằng vàng, cọng sen làm bằng bảy báu, vào ngày rằm mỗi tháng đức Phật thường thuyết giới cho năm trăm vị La-hán.

(Trích kinh Hưng Khởi Hạnh quyển thượng)

2. Mười Núi Cháu Ở Cõi Diêm Phù Đề

Cõi Diêm-phù-đề có cả thảy mười ngọn núi chúa.

1. Núi chúa Tuyết sơn.

2. Núi chúa Hương sơn.

3. Núi chúa Kha lê la.

4. Núi chúa tiên Thánh.

5. Núi chúa Do càn đà.

6. Núi chúa Mã nhĩ.

7. Núi chúa Ni dân đà la.

8. Núi chúa Chước ca la.

9. Núi chúa Túc huệ.

10. Núi chúa Tu di.

(Trích kinh Hoa Nghiêm quyển hai mươi hai).

3. Tám Nhân Duyên Địa Cầu Chấn Động

Lúc bấy giờ đức Thế Tôn ở thành Xá-vệ, Ngài bảo các Tỳ-kheo rằng: "Có tám nhân duyên làm cho địa cầu chấn động".

1- Chiều sâu của quả đất này có sáu mươi vạn tám ngàn do tuần, nhờ vào nước mà được duy trì; nước cũng nhờ vào hư không mà tồn tại. Có lúc gió trên hư không động nên nước chuyển động, khi nước chuyển động thì làm cho quả đất chấn động.

2- Hoặc một vị Tỳ-kheo khi đạt được thần túc, tự tại trong các dục, xem quả đất như trong lòng bàn tay, khiến cho quả đất chấn động.

3- Hoặc chư Thiên có thần túc lớn, có oai lực lớn có thể khiến cho cõi đất chấn động.

4- Hoặc các vị Bồ-tát ở trên cõi trời Đâu Suất muốn đản sanh trở lại nhân gian thì lúc ấy quả đất chấn động.

5- Hoặc Bồ-tát biết mình đang ở trong thai mẹ thì khi ấy địa cầu liền chấn động mạnh.

6- Hoặc Bồ-tát biết mình ở trong thai mẹ đã đủ mười tháng thì lúc ấy trái đất chấn động.

7- Hoặc Bồ-tát xuất gia, ngồi nơi đạo tràng, hàng phục ma oán, trọn thành chánh giác thì lúc ấy quả đất chấn động mạnh.

8- Khi đức Như Lai nhập vô dư Niết-bàn thì lúc ấy quả đất liền chấn động. Đây là tám nhân duyên làm cho quả đất chấn động.

( Trích kinh Tăng nhất A-Hàm quyển ba mươi ba).

Chương IV: CÂY

1. Cây Cối Ở Nước Quang Minh Phát Ra Pháp Âm

Trong thời quá khứ có đức Phật hiệu là Sư Tử Hống Cổ Âm Vương, nước tên là Thiên-quang-minh, có cây bằng bảy báu, từ trong cây phát ra những thứ pháp âm như: Không, Vô tướng, Vô tác, Vô sanh, Vô sở hữu, Vô thủ tướng. Âm của các pháp được phát ra như vậy.

(Trích chư kinh Vô Hành)

2. Cây Thần Dược

Có loại cây thần dược tên là: Ma-la-đà-tuỳ-chủ-yểm rất độc hại không ai dám sử dụng càn bậy. Bấy giờ một con rắn thần lớn, thân dài một trăm hai mươi trượng, nhân lúc đi tìm thức ăn giữa đường gặp một con vật đầu đen thân dài năm trượng. Lúc ấy rắn muốn cất đầu về phía trước để mổ con vật kia, bỗng nhiên nghe mùi của thuốc liền quay đầu muốn chạy, thân rắn lại vướng vào cây thần dược và đứt ra hai phần. Nửa phần đầu của rắn bỏ chạy còn nửa phần đuôi thì rã nát và bốc mùi hôi thối. Thế nhưng khi các độc của cây thần dược gặp mùi hôi thối của rắn thì cũng ngay lập tức các thứ khí độc liền tiêu diệt.

(Trích kinh Thiện Tín quyển hạ).

3. Cây Đại Dược

Trên đỉnh núi Tuyết sơn có loài cây dược vương được gọi là: Chẳng phải từ gốc mà sanh ra mà cũng chẳng phải không từ góc mà sanh ra.

Cây này rộng sáu trăm tám mươi vạn do tuần, rễ ăn sâu xuống tận Kim-cương-tế. Khi cây này sanh ra rễ thì rễ của tất cả các cây trong cõi Diêm-phù-đề cũng phát triển.

Nếu khi nào cây sanh cành lá hoa trái thì tất cả các cây trong cõi Diêm-phù-đề cũng đều sanh cành lá hoa trái. Giống cây này từ dưới rễ cũng có thể sanh ra thân cây và thân cây ấy cũng có thể sanh ra rễ. Cho nên gọi cây ấy là không từ rễ sanh và cũng từ rễ mà sanh ra. Đặc biệt là ở bất cứ nơi nào cây này cũng đều phát triển tốt, chỉ trừ trong địa ngục sâu và trong thuỷ luân cây này không bao giờ sanh trưởng trong ấy.

(Trích kinh Hoa Nghiêm quyển ba mươi).

4. Mười Lăm Loại Cây Lớn Có Lợi Ích

Ngày xưa có vị vua tên là Vật-liệp, trong nước có loại cây gọi là Tu-ba-đề-hoàn, toả rộng năm trăm sáu mươi dặm, rễ ăn rộng tám ngàn bốn trăm dặm, cây cao bốn ngàn dặm và có năm loại quả hướng ra năm phía. Một phía trái nó dành cho quốc vương, hoàng tộc cùng các cung phi mỹ nữ. Một phía trái nó dành cho các đại thần bá quan văn võ cùng nhau. Một phía dành cho nhân dân trong nước. Một phía trái nó dành cho các Sa-môn đạo sĩ cùng ăn. Phía còn lại là trái dành cho các loài chim thú. Mỗi trái nặng hai thăng (2kg), vị ngọt như mật. Cây không có người canh giữ mà quả không ai tranh giành. Lúc bấy giờ thọ mạng con người là tám vạn bốn ngàn tuổi, con người có chín thứ bịnh: lạnh, nóng, đói, khát, đại tiện, tiểu tiện, ái dục, ăn nhiều, tuổi già, người nữ đến năm trăm tuổi mới lấy chồng.

(Trích A-nan Hiện Kinh)

5. Đại Tượng Tàng Hương

Trong nhân gian có loài hương tên là Đại tượng tàng. Thứ này do loài rồng đánh nhau mà sinh ra thứ hương này. Nếu đốt một viên thì ánh sáng lớn phát ra và có áng mây mỏng che trùm phía trên, mùi vị nó như cam lộ. Suốt bảy ngày bảy đêm mưa nước hương thơm xuống, nếu mưa thấm ướt trên thân người, liền trở thành màu vàng, nếu cung điện lầu gác được mưa thấm thì cũng trở nên màu vàng óng. Nếu có chúng sanh nào ngửi được mùi hương này thì bảy ngày bảy đêm vui vẻ, tiêu diệt được tất cả bịnh tật, không bị chết yểu, lòng xa lìa tất cả các nguy hại sợ sệt, luôn tưởng nhớ đến chúng sanh mà thực hành hạnh đại từ bi.

Chẳng bao lâu ta biết được họ sẽ thuyết pháp khiến cho vô lượng chúng sanh đắc đạo quả bất thối chuyển.

( Trích kinh Hoa Nghiêm quyển 42)

6. Hương Ngưu Đầu Chiên Đàn

Hương Ngưu đầu chiên đàn được sanh ra từ núi Ly cấu. Nếu dùng hương này xoa lên thân thể thì lửa không thể đốt cháy.

(Trích kinh Hoa Nghiêm quyển bốn mươi)

7. C ây Ở P hía N am N úi T u D i

Phía Nam của núi Tu-di có một loài cây cổ thụ lớn, cao bốn ngàn dặm, trên cây thường có loài chim Bát-xoa trú ngụ, nhưng cây không bao giờ lay động. Một hôm có một chú chim nhỏ, hình dạng giống loài chim Cun-cút đậu lại trên cây, bỗng nhiên cây dao động. Chim Bát-xoa thấy vậy ngạc nhiên bèn cất tiếng hỏi cây thần rằng: "Ông thật chẳng biết điều, thân ta vừa to vừa nặng, khi đậu lên trên thân ông thì chẳng chút dao động, vậy sao con chim nhỏ này đậu lên thì ngươi lại lay động như thế?"

Cây thần đáp: "Con chim đó tuy nhỏ nhưng nó đã nuốt một viên kim cương ở dưới đáy biển vào ruột, hạt kim cương này khi rơi xuống đụng vật gì thì vật ấy đều nát vụn, do vậy mà tôi rất sợ, không thể nào yên được".

(Trích kinh Thí Dụ quyển bảy)

8. Loài Cây Độc

Ở nước Xá-vệ, có một công viên, trong vườn mọc một cây độc, bất cứ nam nữ nào chơi trong vườn, rồi nghĩ chân ở dưới bóng cây này thì hoặc đầu đau nhức muốn xé vỡ ra, hoặc đau lưng hay chết ngay tại chỗ. Người giữ vườn thấy thế bèn dùng cây búa lớn và dài hơn một trượng, Ông ta đứng từ xa vói chặt bỏ nó. Thế nhưng sau đó chưa được mười ngày, cây sống trở lại như cũ. Như vậy trải qua một thời gian thì cành nối cành, lá nối lá đoàn viên như cũ. Vẻ đẹp của cây ai thấy cũng đều thích thú nên không biết sợ sệt, vì thế mà họ đua nhau đến chơi. Mọi người thân thuộc trong gia đình viên quan ấy vì ham vui dưới bóng cây đó nên đã chết hết, giờ đây chỉ còn lại kẻ giữ vườn đứng nhìn, ngày đêm buồn bã, than khóc mà bỏ đi.

Có người đã từng bảo với ông ta rằng: "Người tài trí bảo, cây này cần phải chặt đốn tận gốc rễ của nó". Thế nhưng khi Ông ta vừa muốn đào rễ thì lại sợ chết nên không làm được. Người giữ vườn suy nghĩ và tìm đến con đường xuất gia học đạo.

Đức Phật dạy rằng:

Đốn cây không hết gốc

Chặt rồi nó lại sanh

Ái dục không đoạn tận

Từng giờ khổ lại sinh.

Khi nghe đức Phật dạy lời ấy thì ông ta bừng tỉnh ra bèn tự trách mình, liền chứng được đạo quả Tu đà hoàn.

(Trích kinh Chặt Cây Độc)

Chương V: SÔNG VÀ BIỂN

1. Bốn Con Sông Lớn

Có bốn con sông lớn bắt nguồn từ ao A-nậu chảy ra biển. Đó là sông Hằng-già, Tân- đầu, Bặc-xoa, Tư-đà.

Sông Hằng-già bắt nguồn từ miệng voi vàng chảy ra, lượn quanh ao A-nậu một vòng rồi đổ ra biển Đông.

Sông Tân-đầu bắt nguồn từ miệng trâu bạc, lượn quanh ao A-nậu một vòng rồi đổ ra biển Nam.

Sông Bặc-xoa bắt nguồn từ miệng ngựa lưu ly, chảy quanh ao A- nậu một vòng rồi đổ ra biển tây.

Sông Tư-đà bắt nguồn từ miệng sư tử pha lê, chảy quanh ao A-nậu một vòng rồi đổ ra biển Bắc.

Bốn dòng sông lớn này, mỗi dòng lại có bốn con sông nhỏ trực thuộc, nghe nói bốn con sông nhỏ trực thuộc này cũng rất rộng lớn và đều có tên gọi. Bốn con sông nhỏ này mỗi sông lại có năm trăm nhánh sông khác trực thuộc, tổng cộng các nhánh sông nhỏ trực thuộc là gồm hai ngàn dòng sông đều đổ ra biển cả.

(Trích luận Tỳ-Bà-sa quyển hai)

2. Năm Con Sông Lớn

Sông Hằng chảy theo hướng Tây. Sông Da-vân chảy theo hướng Nam.

Sông Sa-lục và A-di-thú đều chảy theo hướng Đông. Cuối cùng là sông Mặc chảy theo hướng Bắc.

Tất cả năm con sông trên đều đổ ra biển. Từ khi khai thiên lập địa cho đến nay, mực nước của sông Vô-lạc không có sự thêm bớt, các tên cũ của sông đều bỏ đi mà gọi chung là biển

(Trích kinh Tám Đức Của Biển)

3. Biển Lớn Có Tám Đức

Bấy giờ đức Phật du hoá đến nước Vô-Thắng. Ở đó, thường đến ngày rằm mỗi tháng Ngài thuyết giới và dạy cách thiền định cho các Tỳ-kheo. Một hôm, bỗng nhiên Ngài ngồi im lặng không thuyết giới. Tôn giả A-nan bạch Phật: "Bạch đức Thế Tôn, có phải Ngài đang nhập định không?"

Đức Phật đáp: "Trong chúng Tỳ-kheo có vị tâm hạnh bất chánh, làm những việc sai trái, những việc ấy hạng người thấp hèn còn chưa đến nỗi phạm phải, vì trong đục lẫn lộn nên ta không thuyết giáo".

Bấy giờ Tôn giả Mục-kiền-liên nhập định quán thấy người phạm giới, Tôn giả liền bảo người ấy: "Ông hãy đứng lên, nơi đây không phải là chỗ chứa những kẻ trần tục như ông".

Tuy bị đuổi, nhưng vị ấy lại không đứng dậy, Tôn giả Mục-kiền- liên nắm tay ông ta lôi ra khỏi pháp hội và bảo: "Ông không có đức hạnh, tâm chất chứa sáu thứ tà kiến, sao lại dám đem thân nhơ bẩn như chuồng heo mà ngồi lên toà thiên hương, ông là kẻ bỏ đi, chẳng phải là Sa-môn".

Khi ấy đức Phật dạy các Tỳ-kheo: "Các ông nên quán xét trong biển lớn có tám món công đức như sau:

1. Chiều rộng của biển mênh mông không bờ bến, chiều sâu không thể dò đến tận đáy, càng đi vào thì càng thấy sâu không một vật cản.

2. Thuỷ triều lên xuống đúng với chu kì.

3. Biển dung chứa những vật quý báu, không vật gì mà không có. Ngoại trừ thây chết đã hôi thối thì biển không dung nạp mà thôi.

4. Biển có nhiều của báu nhưng không tìm cầu thì không có được.

5. Khắp trong thiên hạ có cả thảy năm con sông lớn, khi đổ ra biển thì tên gọi cũ không còn nữa mà gọi chung là biển.

6. Tuy năm con sông lớn và muôn con sông nhỏ luôn chảy và có lượng mưa thường xuyên đổ xuống nhưng mực nước biển vẫn không thay đổi.

7. Trong biển có nhiều loại cá có thân to lớn, trong đó có loài thân dài bốn ngàn dặm, có loài thân dài tám ngàn dặm, có loài thân dài hai ngàn dặm, có loài thân dài mười sáu ngàn dặm, có loài thân dài hai mươi ngàn dặm, có loài thân dài hai mươi bốn ngàn dặm, có loài thân dài hai mươi tám ngàn dặm.

8. Nước biển cùng một vị mặn như nhau. (Trích kinh Tám Đức Của Biển)