SỐ 2121 — KINH LUẬT DỊ TƯỚNG

8. H ai Vị Ma-ha-la Kết L àm Thông Gia :

Bấy giờ, ở thành Xá-vệ có hai vị Ma-ha-la đều bỏ vợ con xuất gia tu hành. Sau bao ngày du hóa nhân gian, cả hai trở về thành Xá-vệ, cùng chung ở một phòng. Bấy giờ, cả hai nghĩ muốn về nhà thăm lại vợ con, nghĩ xong họ liền trở về nhà. Khi về đến, vợ trông thấy liền nổi giận, nói: "Ông là người bạc tình bạc nghĩa, vô cớ bỏ nhà ra đi học đạo, con gái nhà ta tuổi đã lớn mà vẫn chưa gả được. Giờ ông cần gì mà lại về đây, hãy mau đi khuất mắt, chứ không tôi bẻ chân ông đấy!".

Bị vợ mắng, tiểu Ma-ha-la buồn bã bỏ về phòng. Cùng lúc ấy, đại Ma-ha-la cũng bị vợ đuổi đi. Khi trở về, thấy tiểu Ma-ha-la như thế, ông hỏi: "Sao bạn buồn vậy?"

Tiểu Ma-ha-la đáp: "Ông hỏi làm gì?".

Đại Ma-ha-la lại nói: "Chúng ta cùng nhau ở chung phòng, việc xấu hay tốt mà không cho nhau biết, không nói cho nhau nghe thì nên nói với ai?"

Tiểu Ma-ha-la liền kể mọi việc cho ông ta nghe. Nghe xong, Đại Ma-ha-la nói: "Việc này có gì đáng buồn đâu? Nhà tôi cũng vậy thôi! Vậy thì cho con gái của bạn kết hôn với con trai tôi nhé!"

Tiểu Ma-ha-la đáp: "Được vậy thì quý hóa quá!"

Tiểu Ma-ha-la vội vã trở về nhà báo cho vợ biết: "Tôi đã chọn chồng cho con gái mình rồi".

Người vợ bảo: "Vậy thì quý quá!"

Đại Ma-ha-la cũng trở về nhà bảo vợ: "Tôi đã chọn vợ cho con trai mình rồi".

Vợ hỏi: "Người nào thế?"

Ông bảo: "Là con gái của tiểu Ma-ha-la".

Bấy giờ, hai vị Ma-ha-la đã trở thành thông gia, ai cũng vui vẻ như kẻ nghèo gặp được của báu, lại càng kính yêu nhau hơn.

Phật dạy: "Này các Tỳ-kheo, hai vị Ma-ha-la đó không chỉ đời này mới làm như thế. Vào thời quá khứ, ở nước Ca-thi có một Bà-la-môn, chất đậu Ba-sa, nấu mãi không chín, đem bán cũng chẳng ai thèm mua.

Lại có một nhà Bà-la-môn khác, nhà có nuôi một con lừa, vì nó quá cứng đầu nên đem bán cũng chẳng ai mua.

Bấy giờ chủ đậu thầm nghĩ: "Ta nên đem số đậu này đổi lấy con lừa kia".

Nghĩ vậy xong, ông liền đi đến thương lượng với chủ lừa. Chủ lừa nghĩ: "Ta nên đem con lừa cứng đầu này đổi lấy số đậu kia".

Chủ lừa đồng ý đem lừa đổi đậu. Thế là cả hai người vui vẻ, trao đổi lẫn nhau.

Chủ đậu nói kệ:

Pháp Bà-la-môn khéo bán mua

Đậu cất đã qua mười sáu mùa

Nấu đã hết củi đậu không chín

Lớn nhỏ nhà ông Răng cũng thua.

Chủ lừa cũng đáp kệ:

Bà-la-môn ơi vui điều chi

Nó tuy dáng đẹp chẳng ai bì

Vác nặng đường xa ông nên biết

Dùi nung lửa đốt cũng chẳng đi.

Chủ đậu nói kệ đáp:

Ta dùng gậy ngàn thu

Chùy bốn tấc đánh đầu

Hàng phục lừa ngang bướng

Có gì phải lo âu.

Bấy giờ lừa lên tiếng:

Hai chân trước đứng yên

Hai chân sau đá liền

Răng hàm trên ông gãy

Biết trước chớ than phiền.

Chủ đậu nói kệ đáp:

Ruồi muỗi trùng độc bám

Chỉ dùng đuôi bảo vệ

Ta chặt đuôi và cẳng

Cho mày nếm khổ đau

Lừa đáp lại:

Tổ tiên tôi xưa nay

Thường sống theo tánh này

Giờ tôi y như thế

Dù chết chẳng đổi thay.

Bấy giờ chủ đậu biết nó ngang bướng, không thể dùng lời gay gắt nên ông ta chuyển sang khen ngợi:

Tiếng kêu thật tuyệt vời

Mặt trắng như tuyết rơi

Cưới vợ cho con nhé!

Cùng nhau dạo khắp nơi.

Lừa nghe những lời ngọt ngào liền đáp:

Sức con đội tám đấu

Sáu trăm dặm một ngày

Bà-la-môn nên biết

Được vợ thích lắm thay.

Phật dạy: "Hai người chủ lúc bấy giờ nay chính là hai vị Ma-ha-la. Con lừa là con của Ma-ha-la, đã từng đem lòng dối gạt khiến cho cư sĩ Bà-la-môn phải đem tài của cung cấp".

(Trích luật Tăng Kỳ quyển bảy)

9. Quả Báo Của Sự Ganh Tỵ:

Phật bảo tôn giả Xá-lợi-phất: "Thuở xưa, vào thời đức Phật hiệu là Tận-Thắng, lúc ấy có hai vị Tỳ-kheo tên là Vô-Thắng và Thường-hoan. Tỳ-kheo Vô-Thắng đã chứng được lục thông còn Thường-hoan vẫn chưa dứt trừ hết kiết sử. Lúc đó có trưởng giả tên Đại-Ái, vợ tên là Thiện-Ấu xinh đẹp tuyệt vời. Họ là đàn việt của hai vị Tỳ-kheo này. Thế nhưng, Thiện-Ấu thường cúng dường cho Vô-Thắng rất chu đáo còn Thường-hoan thì rất ít. Vì vậy, Thường-hoan đem lòng ganh tỵ và phỉ báng Vô-Thắng. Ông ta vu khống Tỳ-kheo Vô-Thắng tư thông với Thiện-Ấu, do ân ái với nhau nên được cúng dường trọng hậu".

Phật bảo Xá-lợi-phất: "Ông biết Thường-hoan là ai không? Chính là ta đấy! Còn nàng Thiện-Ấu là cô gái Bà-la-môn tên Chiên-sa.

Lúc đó vì Ta hủy báng A-la-hán Vô-Thắng nên bị đọa vào địa ngục trong vô số kiếp. Nay tuy đã thành Phật nhưng vẫn còn dư báo, bị đồng nữ Cát-thiệt độn gỗ vào bụng giả mang thai đến phá hoại ta".

Cô ta bảo: "Tại sao Sa-môn không nói việc nhà lại đi lo chuyện người khác? Giờ ông một mình vui sướng mà không hề biết đến nỗi khổ của tôi. Trước vì cùng ông chung chăn gối nên nay đã mang thai, gần đến ngày khai hoa. Bây giờ tôi cần có những thứ sữa dầu để nuôi nấng đứa bé, ông phải lo hết cho tôi".

Bấy giờ đại chúng cúi đầu im lặng, Thích-đề-hoàn-nhân đang đứng hầu quạt cho đức Phật đứng ở phía sau, hóa làm con chuột chui vào trong áo cô ta, cắn khúc gỗ rơi xuống đất. Khi ấy, bốn chúng đệ tử và lục sư ngoại đạo hết sức phấn khởi, cười vui mừng rỡ. Họ đều mắng trách cô gái kia: "Ngươi là kẻ tử tội, dám phỉ báng bậc Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Quả đất này vô tri mới có thể dung chứa được tội ác của ngươi.

Bấy giờ, mặt đất liền nứt ra, lửa bốc ngùn ngụt, cô gái lập tức bị rơi vào địa ngục. Đại chúng chứng kiến việc ấy, vua A-xà-thế kinh sợ dựng tóc gáy, liền đứng dậy thưa với Phật: "Bạch đức Thế tôn, cô gái này hiện giờ đang ở cõi nào?"

Phật dạy: "Đại vương! Cô gái đó đã rơi vào địa ngục Tỳ-nê-lê".

Nhà vua lại hỏi: "Bạch Thế tôn, cô gái này không sát sanh, không trộm cắp, chỉ mang tội vọng ngữ, cớ sao phải rơi vào địa ngục?"

Phật dạy: "Đại vương, Pháp ta đã nói có ba loại; thượng, trung, hạ.

Thân, khẩu, ý hành".

Vua lại hỏi: "Như thế thì loại nào nặng nhất, loại nào trung bình, loại nào là thấp?"

Phật dạy: "Đại vương, trong các tội, ý hành quan trọng nhất, khẩu hành bậc trung, thân hành là bậc hạ".

(Trích kinh Hưng Khởi Hạnh quyển hạ)

10. Công Đức Trì Giới:

Lúc bấy giờ, tại nước Kiều-tát-la có hai vị Tỳ-kheo, một người hay phạm giới, còn một người chuyên trì giới. Một hôm, cả hai cùng đến vấn an đức Phật. Trên đường đi gặp vũng nước có trùng, Tỳ-kheo phạm giới bảo: "Chúng ta cùng uống nước đi!"

Tỳ-kheo trì giới bảo: "Trong nước có trùng, làm sao uống được?"

Vị phạm giới nói: "Nếu không uống chúng ta sẽ chết mất, như thế sẽ không được thấy Phật, nghe pháp và gặp chúng Tăng".

Vị trì giới bảo: "Dù có chết tôi cũng không uống".

Lúc đó, vị phạm giới liền uống, còn vị kia vì kiên quyết không uống nên bị chết khát. Sau khi chết, thần thức của ông lập tức tái sanh vào tầng trời thứ ba mươi ba, được thân trời đẹp đẽ. Sau đó, ông xuống đảnh lễ Phật trước vị Tỳ-kheo kia. Đảnh lễ xong, ông đứng sang một bên. Phật giảng các pháp cho ông ta nghe, nên chứng được pháp nhãn tịnh, ông vội đảnh lễ Phật và thưa: "Con xin quy y Tam bảo, trọn đời làm vị Ưu-Bà-tắc.

Nói pháp xong, đức Phật im lặng, vị Trời lễ Phật rồi bỗng nhiên biến mất.

Bấy giờ vị Tỳ-kheo uống nước cũng vừa đến, gặp lúc đại chúng đang vây quanh Phật, nghe pháp. Nhìn thấy vị Tỳ-kheo đến, Phật liền vén Uất-đa-la-tăng, để lộ cánh tay sắc vàng và bảo: "Ngươi là kẻ ngu si, vì muốn thấy nhục thân ta mà phạm giới, chẳng bằng người trì giới kia đã thấy pháp thân ta".

Đức Phật liền nói kệ:

Tâm không khéo quán sát

Thấy thời không thấu suốt

Ngu như con thiêu thân

Tự đâm đầu vào lửa

Để rồi bị chết cháy

Mong thấy ta làm gì

Sắc thân đồ bất tịnh

Ngươi muốn thấy mà chi

Bên trong đầy máu thịt

Ngoài da mỏng bao bọc

Kia dù khát thiêu đốt

Hết lòng tôn kính giới

Thà chết giữ giáo pháp

Thấy ta ngươi chẳng bằng.

Phật nói kệ xong bảo với các Tỳ-kheo: "Từ nay, nếu ai không có đãy lọc nước thì không cho phép đi du hóa, người nào không tuân giữ là phạm giới. Nếu nơi có dòng nước sạch hoặc sông lớn, hoặc suối trong, từ chùa này sang chùa kia trong khoảng hai mươi dặm thì không phạm".

(Trích luật Thập Tụng, phần Tạp Tụng quyển ba)

11. Thọ Mạng Của Ngạ Quỉ:

Bấy giờ ở nước Ca-la có một ngạ quỉ đang đứng dựa cổng thành.

Tỳ-kheo Mãn-nguyện hỏi nó: "Ngươi làm gì mà đứng đây?" Ngạ quỉ hỏi: "Bộ Ngài thấy tôi sao?"

Tỳ-kheo đáp: "Thấy chứ!"

Quỉ nói: "Chồng tôi vào thành đến giờ vẫn chưa thấy về, cho nên tôi đứng đây đợi ông ấy".

Tỳ-kheo hỏi: "Chồng ngươi vào thành làm gì thế?"

Quỉ đáp: "Hiện giờ trong thành có vị đại trưởng giả mang bệnh ung thư lâu ngày, khối u đã vỡ, máu mủ tràn lan, chồng tôi đến lấy, cả hai cùng ăn để cứu mạng ông ấy".

Tỳ-kheo hỏi: "Chồng ngươi vào thành bao lâu rồi?"

Quỉ đưa tay chỉ thành phố gần bờ sông rồi bảo: "Từ khi chồng tôi đi, thành phố ở bên sông này thành hoại cho đến nay là lần thứ bảy rồi. Chồng tôi vào thành đã ngần ấy thời gian".

Như thế đó, ngạ quỉ sống bao lâu không thể đếm được và cũng không giới hạn".

(Trích kinh Quần Ngưu Thiên Đầu)

12. Tỳ-kheo Gặp Nạn Cướp:

Thuở xưa, có năm trăm vị Tỳ-kheo đi ngang qua đầm lớn, gặp bọn giặc cướp. Chúng lột hết y phục của các Tỳ-kheo, dùng dây cỏ trói họ lại rồi bỏ đi.

Các vị Tỳ-kheo này muốn bứt cỏ đứng dậy nhưng lại sợ phạm giới. Họ thầm nghĩ: "Thà bỏ thân mạng, quyết không phạm giới".

Bốn ngày trôi qua, nhân lúc nhà vua đi săn gặp cảnh tượng đó liền xuống ngựa đảnh lễ, hỏi nguyên do.

Các vị kể lại, nhà vua liền cởi trói cho họ và mời về cung cúng dường.

(Trích Kinh Thí Dụ quyển sáu)

13. Tỳ-kheo Sợ Quỉ:

Thuở xưa, có một ngôi chùa trên núi, trong căn phòng nọ, quỉ dữ thường đến quấy rối, chọc phá chúng Tăng. Vì vậy, gian phòng ấy chẳng ai dám ở cả.

Một hôm, có vị khách Tăng từ nơi khác đến, Duy na liền sắp xếp cho ông ta ở trong gian phòng ấy và bảo: "Trong gian phòng này có con quỉ dữ hay hiện ra quấy phá người".

Vị khách Tăng cho mình là người có đạo lực trì giới nên nói: "Một con quỉ nhỏ làm gì được ai, tôi có thể hàng phục nó".

Thế là vị khách tăng vào phòng. Hoàng hôn dần buông phủ, chợt đâu có một vị khách tăng khác cũng đến xin cư trú. Vị duy na cũng phân cho ông ta đến trú chung với vị khách trước, đồng thời cho ông ta biết ở trong phòng đó có quỉ. Người này quả quyết: "Tôi sẽ hàng phục nó".

Bấy giờ, ở gian phòng kia vị khách Tăng đến trước đã đóng cửa tỉnh tọa đợi quỉ tới. Vị khách Tăng đến sau, vì trời quá tối, ông ta đập cửa đòi vào. Nghe tiếng đập cửa, vị tăng bên trong cho là quỉ nên không chịu mở. Thế là người bên ngoài hết sức đẩy cửa vào, người bên trong thì ráng sức đẩy ra. Vị tăng bên ngoài mạnh hơn, ông đẩy bay cửa xông vào. Vị tăng bên trong liền đánh ra, cả hai cùng đánh trả tơi bời. Đến khi trời hừng sáng, hai người thấy mặt nhau hóa ra là bạn đồng học cũ. Bấy giờ họ vô cùng xấu hỗ, mở miệng xin lỗi lẫn nhau. Chúng Tăng biết được, xúm lại ôm bụng cười cái chuyện quái gở ấy.

(Trích luận Đại Trí Độ quyển chín mươi mốt)

14. Tỳ-kheo Bị Nạn Vua Được Sơn Thần Cứu:

Bấy giờ, đức Phật ở nước Xá-vệ, có một vị Tỳ-kheo tham thiền trong thất đất, bên vách đá. Lâu ngày, râu tóc, móng tay của ông đều ra dài, y phục lại rách nát.

Một hôm, vua Ưu-điền ra thành dạo chơi, mang theo mỹ nhân đi đến chân núi. Lúc ấy có một mỹ nhân ngoảnh đầu nhìn thấy một ngôi thất đất, trong đó có người, râu tóc dài thườn thượt, áo quần lại rách nát, hình thù như quỉ. Thấy thế, cô ta kinh hoảng thét lên: "Tâu bệ hạ, trong đây có quỉ!"

Nhà vua hỏi vói lại: "Nó ở đâu?"

Mỹ nhân đáp: "Ở trong nhà đất nơi cửa đá kia".

Nhà vua rút gươm xông vào thì thấy Tỳ-kheo, ông hỏi: "Ngươi là ai?"

Tỳ-kheo đáp: "Tôi là Sa-môn".

Nhà vua lại hỏi: "Sa-môn phái nào?"

Tỳ-kheo đáp: "Là đệ tử của Phật Thích Ca". Vua hỏi: "Là bậc A-la-hán chăng?"

Ông đáp: "Thưa không phải".

Vua hỏi: "Ngươi đã chứng Tứ thiền chưa?" Ông đáp: "Thưa chưa".

Vua hỏi: "Ông đã chứng tam thiền Nhị thiền hay chưa?" Ông đáp: "thưa chưa".

Vua hỏi: "Đã chứng Sơ thiền chưa?" Ông đáp: "Tôi thật đã chứng Sơ thiền".

Nhà vua chưa nguôi cơn giận, liền bảo với mọi người: "Kẻ huỳnh môn này có tâm dâm, là vị Sa-môn phàm tục, không có đạo hạnh chân chánh. Tại sao lại nhìn mỹ nhân của ta?"

Nhà vua ra lệnh cho các tùy tùng hãy mau giết chết Sa-môn này. Cận vệ liền thi hành. Đang lúc ấy, vị sơn thần thầm nghĩ: "Vị Tỳ-kheo này không có lỗi mà phải chết oan. Ta phải tìm cách cứu ông ta thoát khỏi nguy hiểm"

Sơn thần liền hoá ra con heo khổng lồ, chạy tới gần bên vua. Bọn cận vệ nhìn thấy liền gọi: "Đại vương có con heo lớn đang đến gần Ngài kìa".

Nhà vua vội bỏ chuyện của Tỳ-kheo, rút gươm đuổi theo chú heo. Tỳ-kheo nhìn thấy nhà vua và binh lính đã chạy xa, ông liền đi khỏi ngôi thất ấy.

(Trích kinh Nghĩa Túc quyển thượng)

15. Công Đức Trì Kinh:

Xưa có Tỳ-kheo chuyên tụng kinh A-Di-Đà và kinh Đại-Bát-Nhã- ba-la-mật, khi sắp mạng chung, ông gọi đệ tử đến bảo: "Phật A-Di-Đà và đại chúng đang đến".

Nói xong, vị ấy cử động thân đảnh lễ, trong chốc lát thì viên tịch. Sau khi qua đời, vị đệ tử đem nhục thể của thầy hỏa táng thì còn nguyên cái lưỡi không bị cháy.

(Trích luận Đại Trí Độ quyển chín)

16. Phật Cấm Tỳ-kheo Ở Một Mình Nơi Vắng Vẻ:

Bấy giờ, tại nước Kiều-tát-la, có vị Tỳ-kheo một mình tu trong rừng vắng. Khu rừng này thường có nữ phi nhân xuất hiện, vị phi nhân này cứ theo rủ Tỳ-kheo hành dâm, nhưng Tỳ-kheo trả lời: "Cô chớ nói như thế, tôi là người cắt đứt chuyện dâm dục".

Cô ta nói: "Nếu như không chịu thì tôi sẽ phá hết lợi dưỡng và làm cho ông phải đau khổ".

Tỳ-kheo đáp: "Cô ưa làm gì tùy cô".

Đêm xuống, Tỳ-kheo nằm nghỉ, quỉ cái kia dùng y quấn ông lại rồi đem bỏ vào trong cung vua, để nằm bên cạnh phu nhân. Khi thức giấc, vua thấy Tỳ-kheo liền hỏi: "Ông là ai?"

Tỳ-kheo đáp: "Tôi là Sa-môn". Vua hỏi: "Sa-môn phái nào?" Tỳ-kheo đáp: "Sa-môn thích tử".

Vua hỏi: "Vậy tại sao ngươi lại vào đây?"

Tỳ-kheo trình bày rõ sự tình, nhà vua nói: "Tại vì ngươi ở trong rừng vắng vẻ nên mới bị quỉ phá, thôi ngươi hãy về đi, ta hiểu biết Phật pháp nên không chất vấn ngươi đâu".

Tỳ-kheo thoát nạn, trở về bạch rõ sự việc lên đức Phật. Nhân đó Phật cấm: "Tỳ-kheo không được ở trong rừng vắng".

Lại nữa, cũng ở nước Kiều-tát-la, có vị Tỳ-kheo khác ở nơi vắng vẻ thường bị quỉ Tỳ-xá-già đến mời gọi: "Tỳ-kheo, hãy hành dâm với tôi".

Tỳ-kheo đáp: "Cô đừng nói như thế, tôi là người cắt đứt chuyện dâm dục".

Quỉ nói: "Nếu không cùng tôi hoan lạc thì tôi sẽ phá tất cả lợi dưỡng và làm cho ông phải chịu đau khổ".

Tỳ-kheo bảo: "Tùy cô".

Đêm đến, Tỳ-kheo đang ngủ, quỉ lấy y quấn ông lại, đem bỏ vào trong bồn rượu của quán rượu. Sáng ra, gia chủ phát hiện mới hỏi: "Ông là ai?"

Tỳ-kheo đáp: "Tôi là Sa-môn". Chủ hỏi: "Sa-môn nào?"

Ông đáp: "Sa-môn Thích tử". Chủ hỏi: "Tại sao Ông ở đây?"

Tỳ-kheo kể rõ sự việc, chủ quán bảo: "Thôi Ông đi đi".

Nhân sự việc ấy, đức Phật chế giới: "Tỳ-kheo không được ở trong rừng sâu, nơi hoang vắng, chỗ đáng sợ, nơi chốn không người".

(Trích luật Thập Tụng, Thiện Tụng quyển hai)

17. Tỳ-kheo Thất Chí Tâm Sanh Cuồng Loạn:

Ngày xưa, có Tỳ-kheo đi khắp nơi khất thực, tình cờ vào nhà dâm nữ. Khi thấy Sa-môn vào nhà, dâm nữ vui mừng hớn hở, vội ra chào hỏi nghinh tiếp, đảnh lễ mời ngồi.

Dâm nữ hỏi: "Nhân giả từ đâu đến đây?"

Tỳ-kheo đáp: "Tôi chủ yếu đi khất thực nên tuần tự đến đây". Dâm nữ liền sửa soạn những món tươi ngon, sắp đầy vào bát của Tỳ-kheo. Thọ nhận thức ăn xong, Tỳ-kheo từ biệt. Do được thức ăn ngon nên Tỳ-kheo rất vui mừng, không kiềm chế được lòng mình, cứ vài ngày tìm đến chỗ cũ khất thực.

Cô gái thầm nghĩ: "Chắc Tỳ-kheo này giữ giới pháp không ai bằng, ta nên sửa soạn món ăn ngon lạ béo tươi để dâng cho ông ta".

Thế là Tỳ-kheo cứ theo đường cũ mà khất thực, nhưng vị này học vấn chưa sáng, hạnh giải không thông, các căn còn ám độn chưa hàng phục được nên khi thấy cô gái có nhan sắc thì động lòng tà, tâm mong muốn phát khởi. Thêm vào đó, khi nghe cô gái thốt ra những lời êm ái, dịu dàng thì lòng mong ước được cận kề.

Bấy giờ Tỳ-kheo nghe thấy những cử chỉ, lời nói dâm loạn mê hoặc nên không thể kiềm chế được lòng mình, mê mẫn không còn biết gì nữa.

Những lời Thế Tôn từng dạy như Tỳ-kheo khi nhìn thấy nữ sắc thì nên quán người già thì giống như mẹ, trung niên thì như chị, còn nhỏ xem như em út, như con cái của mình. Quán bên trong thân, tất cả đều là những thứ dơ bẩn, chẳng có gì đáng yêu thích cả. Nhìn thấy bên ngoài thì đẹp như chiếc bình được chạm trổ nhưng bên trong lại chứa những thứ bất tịnh. Quán tấm thân này là vô thường giả hợp, vốn không phải thật có. Nhưng lúc ấy Tỳ-kheo này chẳng biết quán cái gì mà chỉ quán sắc đẹp nên tâm dục bấn loạn.

Ông bảo với dâm nữ:

Nàng trẻ trung thân hình thanh nhã

Nét đoan trang xinh đẹp tuyệt vời

Xin nàng hạ cố theo ta nhé

Mong chở che ai đến suốt đời.

Dâm nữ đáp:

Thiết nghĩ thân ông không sản nghiệp

Đã tu sao khởi ý lôi thôi

Ông làm việc ấy không biết thẹn

Thế thì cút xéo khỏi nhà tôi.

Vậy là ông ta bị đuổi, tìm về đến Tinh xá Kỳ-hoàn kể lại cho các Tỳ-kheo nghe. Tỳ-kheo đem chuyện bạch rõ lên đức Phật. Phật dạy: "Vị Tỳ-kheo này, đời trước từng làm kiếp ba-ba sống trong nước, cô gái kia làm thân vượn. Hai bên có ý thích nhau nhưng không có kết quả mà lại dối mình, họ không vào trong chánh pháp được, lại còn tăng thêm phiền não. Nay cũng như thế, nguyện lực chẳng theo tâm, trái lại chuốc lấy sự nhục nhã".

Đức Phật lại dạy tiếp: "Vào thời quá khứ có con ba-ba sống bên cạnh dòng sông, cây cối um tùm. Trong khu rừng ấy có con vượn cũng đang sống trên cội cây đó.

Một hôm, ba-ba trôi theo dòng nước, từ xa trông thấy chú vượn trên cội cây. Vì muốn kết làm bạn nên ba-ba tiến đến hỏi han làm quen. Cứ thế, ngày nào chúng cũng gặp nhau, ba-ba nhìn vượn không chán rồi khởi tâm ái nhiễm. Do vậy, ba-ba bèn nói lời tỏ tình nên bị vượn mắng đuổi. Con vượn nay chính là dâm nữ, còn con ba-ba nay là Tỳ-kheo khất thực này

(Trích kinh Thuyết Tỳ-kheo Phân Vệ)

18. Sa-môn Trân Trọng Cứu Mẹ Thoát Kiếp Ngạ Quỉ:

Ngày xưa có vị cư sĩ tên Ưu-đa-la, có lòng tin Phật, vui nơi chánh pháp, gần gũi chúng Tăng. Ông thường trì mỗi tháng sáu ngày trai, giữ gìn tám giới pháp, bỏ ác làm lành, bảo vệ mạng sống của quần sanh. Vì vậy, ông được mênh danh là Trân Trọng. Những thứ vinh hoa phú quý ông không màng đến, gái đẹp quốc bảo không hề làm loạn chí, rượu thịt không thấm môi, tín tâm kiên cố, hiếu thảo với cha mẹ, quá giờ không ăn, chuyên tâm học đạo, hương hoa phấn sáp thân không hề chạm, tay không cầm binh khí gậy gộc, sợ băng hoại đạo đức, xa kẻ ngu si, thân cận bậc hiền, lấy sự huyền diệu của Phật pháp để hướng dẫn mẹ. Thế nhưng, mẹ ông tin theo tà kiến, tham lam bỏn xẻn không chịu bố thí, nên ông thường lấy chánh pháp để khuyến dụ mẹ mình.

Sau khi mẹ lâm chung, ông xuất gia làm Sa-môn, tâm hành tịch diệt, tỉnh tọa dưới gốc cây, quán sát mười phương, thường tự suy nghĩ: "Từ ngày mẹ lâm chung đến nay đã hơn hai mươi năm rồi nhưng không biết hiện giờ sa đọa vào chốn nào. Nay ta phải tìm xem người đang ở đâu".

Vì lòng mong muốn báo ơn sanh dưỡng nên chỉ trong chốc lát có một ngạ quỉ, thân hình lem luốc, nhìn thấy đáng sợ, tóc dài quấn thân, chân lê sát đất, lui tới rên la không ai cứu vớt, lết dần đến chỗ ông thưa: "Tôi kết bè với bọn ác, làm bạn với kẻ ngu, đã hai mươi năm không thấy Sa-môn, nay mới gặp Ngài. Tôi đang đói khát sắp chết, xin Ngài thương xót, cho tôi nước gạo để cứu lấy mạng sống nhỏ nhoi này".

Sa-môn đáp: "Nước ngọt trong biển cả, há không đủ uống hay sao?"

Ngạ quỉ đáp: "Vừa muốn uống thì nước hóa ra mủ máu, hôi tanh vô cùng. Cơm ăn thì hóa thành than đỏ, thiêu cháy lưỡi miệng. Lại bị quỉ khóa chặt dây xiềng vào cổ, dùng gậy sắt nung đỏ để đánh đập. Không biết mang tội nặng gì mà nay phải đến nỗi này?"

Sa-môn đáp: "Lúc xưa ngươi làm người, trái lời Phật dạy, cùng kẻ ngu si kết thành bè đảng, theo điều sai quấy, lấy họa làm phước, bỏn xẻn không thí, tham lam quá đỗi nên mắc phải quả báo này".

Ngạ quỉ nức nỡ khóc: "Thật đúng như thế!"

Lại nữa: "Trước kia làm người, ta có một đứa con trai, là một vị Phật tử tại gia, thường thờ phụng Tam bảo, giữ gìn giới pháp, thực hành mười thiện nghiệp, trì sáu ngày trai, giữ tám giới pháp chưa hề thiếu sót, lại còn hiếu thảo với cha mẹ, lấy trí thờ Phật, noi gương đức hạnh cao quý của Sa-môn như bóng theo hình. Nó còn thường khuyên ta bố thí, cúng dường Thánh chúng, nhưng vì không có trí tuệ chơn chánh nên tin những lời dụ dỗ của bọn ngu ác, nay phải chuốc lấy cái tai họa này, nguy hại khó lường".

Nói lời ấy xong, ngạ quỉ nước mắt đầm đìa, tha thiết cầu xin: "Sa- môn thương xót cứu vớt thân tôi".

Sa-môn hỏi: "Nay muốn chuyển được nghiệp ngạ quỉ này thì phải dùng đức gì đây?"

Ngạ quỉ đáp: "Ngài hãy lấy bình đựng nước, trong để nhành dương, dùng pháp phục chú nguyện lên và sửa soạn đầy đủ các thức ăn để cúng dường, nhờ Tỳ-kheo tăng đọc tên chú nguyện cho tôi. Như thế không bao lâu khiến cho tôi có ăn có mặc. Giả sử tôi đã xả bỏ báo thân trong loài ngạ quỉ, phước đức của tăng chú nguyện tôi đều hưởng được".

Sa-môn làm theo lời quỉ, lấy bình nước trong, để cành dương, sắm sửa thức ăn pháp y, dâng lên cúng dường, nhờ đại tăng chú nguyện. Bấy giờ trong ao nước lớn mọc một đóa hoa sen, mùi hương bát ngát, lá hạt sum xuê. Thế là, sở nguyện được tùy tâm, năm trăm người bạn thấy thế lấy làm lạ, họ bảo: "Người này chỉ một mình mà có phước đức gì trợ giúp, sớm thoát khỏi tội nặng, sở nguyện được tùy tâm như thế?"

(Trích Kinh Ưu-đa-la Mẫu)

19. R ồng Cúng Dường C hâu Ma Ni Cho Sa-môn :

Thuở xưa, có vị Sa-môn theo đoàn thương buôn qua biển, giữa chừng thuyền bị chao đảo, không tiếp tục đi được, mọi người la lên: "Trong thuyền chắc chắn có người không thanh tịnh, hãy mau xét thẻ đuổi ra".

Sa-môn bị đuổi, tự mình lao đầu xuống biển. Lúc ấy có Long vương dùng hoa sen bảy báu đỡ lấy Sa-môn, rồi đưa về long cung. Sa-môn nhìn thấy lâu đài cung điện, tòa nhà bảy báu. Long vương mời Sa-môn vào rồi cúi đầu đảnh lễ thưa: "Con bị bệnh nhức đầu, nay đã hơn sáu trăm năm rồi, con luôn tìm đạo nhân để chữa trị nhưng đến hôm nay mới gặp được, xin Ngài hãy trị cho con".

Sa-môn đáp: "Tôi không biết y dược thì làm sao chữa trị cho Ngài?"

Long vương nói: "Trong biển này có nhiều thần y nhưng họ không chữa khỏi bệnh của con, chỉ vì chưa nghe được pháp dược".

Sa-môn liền thuyết pháp, chỉ trong chốc lát thì bệnh của Long vương liền khỏi. Ông vô cùng vui mừng, thiết lễ cúng dường Sa-môn suốt chín mươi ngày. Một hôm, ông thưa: "Lâu nay Ngài vì con mà khổ nhọc, con thật ngại ngùng, giờ đây thuyền ấy đã trở về, con xin tiễn biệt Ngài".

Long vương chọn ba viên châu ma ni, một viên cúng dường đức Phật, một viên cúng dường chúng Tăng, còn một viên cúng dường Sa-môn. Long vương sai long thần đưa tiễn, chốc lát đến thuyền. Bạn bè thấy vậy vừa sợ vừa mừng, cùng nhau trở về bổn quốc. Mọi người theo Sa-môn đến chỗ Phật, Ngài nói pháp cho họ nghe, tất cả đều phát đạo tâm, độ thoát vô lượng.

(Trích kinh Thí Dụ quyển chín)

20. Sa-môn Đốt Cỏ Biến Thành Xương Trâu:

Ngày xưa, khi A-nan làm chấp sự, có một vị Sa-môn chứng quả A- na-hàm. Một hôm, ông ta đang đốt cỏ ở trên núi làm dơ bẩn pháp y. Bấy giờ có người mất trâu, họ kiếm tìm khắp nơi nhưng không có. Người ấy nhìn thấy có đống lửa đang cháy, liền tìm đến đó, nhìn thấy trong đống than lửa đều là xương trâu, bình bát biến thành đầu trâu, pháp y biến thành da trâu. Người ấy liền lấy xương cột lên đầu thầy rồi dẫn đi khắp nơi trong nước để cho mọi người đều trông thấy.

Bấy giờ có vị Sa-di thấy đã đến giờ ngọ nên ra đánh kiền chùy, nhưng không thấy thầy đến. Sa-di liền vào phòng ngồi nhập định, quán thấy thầy mình bị làm nhục. Ông ta vội chạy đến đảnh lễ hỏi: "Sao thầy bị như thế?"

Sa-môn đáp: "Đấy là tội xưa ta đã gieo tạo". Sa-di nói: "Thầy hãy tạm về ăn cơm".

Cả hai người liền bứt dây vận thần thông bỏ đi. Sa-di chưa đắc đạo, chưa đoạn trừ được tâm sân, nên khi ngoảnh lại, thấy thầy mình bị bọn cư sĩ cùng với mọi người trong nước làm nhục. Sa-di nghĩ nên sai rồng nổi mưa cát đá, chấn động cả cõi nước, khiến cho mọi người kinh hãi. Suy nghĩ vừa dứt, bốn bề mưa cát nổi lên làm cho thành phố, nhà cửa đều sụp đổ.

Vị Sa-môn bảo: "Trong đời quá khứ, có một kiếp ta làm nghề mổ bò nên hôm nay ta bị quả báo này. Còn con, cớ gì mà tạo tội? Con hãy về đi, đừng theo ta nữa. Tội phước như thế, hãy nên cẩn thận.

(Trích kinh Thí Dụ quyển thượng)

21. Sa-môn Khất Thực Bị Vu Khống:

Ngày xưa có vị Sa-môn đi khất thực, đến nhà buôn bán châu báu, gia chủ đang sửa soạn cơm cúng dường cho vị Sa-môn. Cùng lúc ấy, người nhà đem về một viên minh châu vô giá, để bên cạnh vị Sa-môn.

Bấy giờ có con ngỗng đến nuốt mất viên minh châu nhưng chủ nhà không thấy, nhân đó hỏi Sa-môn, nhưng Sa-môn đáp là không lấy.

Chủ nhà lại hỏi Sa-môn: "Vậy thì nãy giờ thầy có thấy vị nào đến đây không?"

Sa-môn đáp: "Không thấy".

Chủ nhà nổi giận: "Tôi vừa đặt viên minh châu xuống đây, ngoài thầy ra không có ai khác, sao thầy lại chối, vậy thì minh châu biến đi đâu?"

Chủ nhà liền đánh Sa-môn, máu chảy rất nhiều. Sa-môn cố gượng lên nói: "Tôi không có giấu viên minh châu mà!"

Chốc lát sau, chú ngỗng lại ra uống máu của Sa-môn, bị chủ nhà buông gậy đánh trúng, ngỗng liền chết ngay. Ông ta tiếp tục giáng gậy đánh Sa-môn tiếp, Sa-môn liền bảo: "Ông hãy dừng tay, nghe tôi nói đây; viên minh châu ấy bị con ngỗng nuốt".

Chủ nhà đem ngỗng mổ lấy viên minh châu ra và nói với Sa-môn: "Sao thầy không chịu nói sớm để phải đến nỗi như thế!"

Sa-môn đáp: "Tôi giữ giới Phật, không được sát sanh, nếu như tôi nói ra thì ông sẽ giết nó, giờ nó chết rồi, tôi mới dám nói cho ông biết. Giả sử nó còn sống, dù cho ông đánh chết, tôi cũng không nói".

Chủ nhà tự thân sám hối với Sa-môn, nhưng Ngài không giận, sắc mặt không đổi.

(Trích kinh Tạp Thí Dụ quyển một)

22. Sa-môn Bị Quỉ Phá:

Ngày xưa có vị Sa-môn thường ở trong núi tu tập. Một hôm, có một con quỉ hóa làm người không đầu đi đến. Sa-môn quát to: "Quỉ không đầu thì không biết đau đầu, không mắt tai thì không thấy, không nghe được".

Quỉ lại hóa làm người không có thân. Sa-môn bảo: "Quỉ không có thân thì không biết đau ngứa, không có ngũ tạng thì không biết bệnh hoạn".

Quỉ lại hoá làm người không có tay chân. Sa-môn nói: "Không có tay chân thì không thể di chuyển được, cũng không thể bắt người được".

Quỉ biết Sa-môn thủ chí nên nó biến mất.

(Trích kinh Tập Thí Dụ quyển một)

23. Sa-môn Gi áo Hóa Quỉ:

Có vị Sa-môn hành đạo, gặp con quỉ ăn thịt người, quỉ vội chạy đến ôm ông ta. Sa-môn nói: "Hôm nay ta và ngươi gặp nhau nhưng lòng hai ta cách xa như trời đất. Lòng ngươi hiếu sát còn ta hiếu sinh, ngươi trái với đạo".

Nghe thế, quỉ liền buông Sa-môn ra và cúi đầu sám hối: "Tôi là kẻ ngu si không bằng Ngài".

(Trích kinh Tạp Thí Dụ quyển một)

24. Sa-môn Độ Th ợ Săn:

Xưa có vị Sa-môn, ngày đêm tinh tấn hành đạo, không hề biếng nhác, nhưng vì còn mang tấm thân, cần phải ăn uống, nên ông đi khất thực.

Một hôm, ông đến chỗ thợ săn khất thực, tên này bạo ngược, định giương cung bắn, Sa-môn nói: "Hãy khoan, đừng bắn nơi khác, bắn ngay cái bụng của ta đây".

Nói xong, ông phanh bụng ra rồi bảo thợ săn bắn. Thợ săn thấy cử chỉ ấy rất kì quái nên hạ cung xuống, đi đến hỏi: "Thông thường, người ở đời rất sợ cái chết, còn ông, sao lại bảo tôi bắn bụng?"

Sa-môn đáp: "Cái bụng này muốn ăn, vì vậy không tránh khỏi nguy hiểm, cho nên phải bắn nó".

Thợ săn nói: "Tôi lên đỉnh núi săn bắn, không tránh cọp sói cũng vì cái bụng này. Nay nhờ phước duyên xưa đến, bỗng nhiên được tỉnh ngộ".

Sa-môn liền nói cho ông ta nghe nỗi khổ trong ba đường và niềm vui Niết-bàn. Thợ săn biết tội giết hại chúng sanh rất nặng, liền phát Bồ-đề tâm, thọ lãnh giới pháp.

(Trích kinh Thí Dụ quyển 10)

KINH LUẬT DỊ TƯỚNG

QUYỂN 20

1. Tuyển Trạch được Phật giáo hóa chứng tam quả.

2. Tu đà hoàn nhân vợ bệnh đắc quả A-na-hàm.

3. Tỳ-kheo lập thệ nhập định, trải qua thời gian dài, xuất định liền chết.

4. Tỳ-kheo tọa thiền bị rắn độc cắn, chết sanh thiên, gặp Phật đắc đạo.

5. Tỳ-kheo ngăn vua đội khăn, mang giày vào lễ Phật nghe pháp.

6. Tỳ-kheo tu quán bất tịnh, đác quả Tu-đà-hoàn.

7. Tỳ-kheo mù nhờ người xỏ kiêm, nghe pháp, đắc đạo.

8. Tỳ-kheo tam tạng mặc y phục cũ rách thường bị đói, mặt y phục đẹp được ăn ngon.

9. Phật nói pháp dục ái, Tỳ-kheo tộc tánh tử chứng pháp hiền Thánh.

10. Bảy người con của Chiên-đà-la trái lệnh vua, bị mất mạng.

1. Tuyển Trạch Được Phật Giáo Hóa Chứng Tam Quả:

Đức Phật dạy con người có bảy tạng xứ. Đó là phong tạng, sanh tạng, thục tạng, lãnh tạng, nhiệt tạng, kiến tạng, dục tạng. Trong các tạng này dục tạng bền chắc nhất, nó nương vào nước mắt, nước mũi, đàm giải, máu, mủ, gân, cốt, da, thịt, tim, gan, ngũ tạng, ruột, bao tử, phẩn, tiểu...

Bấy giờ, trong hội chúng có cư sĩ tên Tuyển Trạch, vợ ông ta là Diệu Sắc, dung nhan xinh đẹp tính cách đoan nghiêm. Ông ta rất mực yêu thương vợ, nên bị đắm trước phiền não của dục lạc, nghe Phật nói như vậy ông liền bạch Phật:

- Bạch đức Thế Tôn xin Ngài chớ nói như vậy. Tại sao tâm dục lại khởi lên nơi phẩn tiểu? Vợ của con xinh đẹp không có các dơ uế. Để độ ông ta Đức Phật liền hóa ra một người phụ nữ xinh đẹp, sạch sẽ gọn gàng giống như Diệu Sắc. Nàng khoan thai bước vào giữa hội chúng.

Tuyển Trạch tưởng là vợ mình thật liền hỏi:

- Sao nàng lại đến đây?

- Thiếp muốn nghe pháp.

Ông ta liền kéo nàng lại ngồi lên áo của mình. Đức Phật dùng thần lực khiến cho người phụ nữ ấy dây phẩn ra làm dơ bẩn cả áo ông. Tuyển Trạch không chịu nổi mùi hôi, dùng tay bịt mũi, nhìn xung quanh rồi hỏi: "ai đã làm chuyện này"

Bạt Nan-đà không nhịn được nói:

- Vì sao quay đầu nhìn tôi mà bịt mũi?

- Hôi thối quá!

Đức Phật dùng thần lực khiến cho Bạt Nan-đà và cả hội chúng thấy người phụ nữ ấy làm dơ áo ông ta.

Bạt Nan-đà liền hỏi:

- Hãy nhìn vợ ông đã bị dơ uế rồi kìa!

- Vợ ta sạch sẽ thân không có các dơ uế. Nếu người nào nghi ngờ thì hãy đến mà xem. Rồi lại nói với Bạt Nan-đà:

- Ta cho rằng ông đã làm ra điều này đấy! Bạt Nan-đà tức giận, đứng dậy nói:

- Ông đáng được gọi là cư sĩ thúi. Vợ ông đã dây bẩn ra đầy cả trên áo ông, ông bị phẩn trây lên đầy người mà không biết xấu hổ, trở lại vu báng người khác. Cư sĩ thúi này đáng bị đuổi ra khỏi chúng. Nói xong lập tức lôi ông ta ra ngoài.

Tuyển Trạch bèn nói với vợ:

- Ta vì yêu thương nàng cho nàng ngồi trên áo, nàng là người lớn mà lại làm như vậy ư?

Người vợ nói: "Ông gần túi phẩn thì phải chịu như vậy thôi!"

Tuyển Trạch bấy giờ liền sanh tâm nhàm chán, muốn lau sạch phân trên áo thì phân lại dính vào người hơn trước. Ông bèn quay qua hỏi Bạt Nan-đà:

- Tôi phải làm cách nào để khỏi bị dơ?

- Chẳng phải chỉ có phẩn này dính thân ông thôi đâu mà còn có các điều tệ hại khác nữa. Về phần ông nếu muốn trừ bỏ các dơ ấy thì hãy tránh bà ta ra, phẩn của vợ ông đã làm cho cả hội chúng đau đầu bực bội.

Ông ta đáp:

- Đệ tử Phật điều rất từ bi sao ông lại ác khẩu như vậy?

- Ông thật đáng trách, ông tự thấy vợ ông là sạch sẽ nên mới vu báng ta chớ gì?

Tuyển Trạch bảo với vợ:

- Nàng hãy trở về trước đi.

Khi bà ta đi rồi, ông liền nói với Bạt Nan-đà:

- Tôi nay thấy rõ người nữ tà vạy nhiều tội lỗi, đầy dẫy sự bất tịnh, tâm vô cùng nhàm chán muốn rời bỏ và xuất gia tu học.

Bạt Nan-đà nói:

- Nay thân thể ông hôi thối như vậy nếu dùng hương thơm thoa vào thân phải đến một năm thì sau đó họa may mới có thể xuất gia được.

- Nếu tôi phải dùng hương thơm thoa thân đến một năm, biết đâu vô thường cướp đi thân mạng hoặc Đức Phật nhập Niết-bàn thì chí nguyện xuất gia của tôi sẽ không thành tựu. Nếu như nay cho tôi xuất gia thì tôi sẽ không ở trong thành ấp xóm làng tăng phòng, Tinh Xá mà sẽ ở nơi vắng vẻ đắp y bá nạp đi khất thực, khi tôi đã ở nơi vắng vẻ thì mùi hôi thối không ảnh hưởng đến người khác nữa.

Đức Phật nghe vậy liền nói:

Lành thay! Ông là Sa-môn tu hành phạm hạnh, lập tức tóc râu của Tuyển Trạch tự rụng áo mặc trên mình biến thành ca sa, tay ôm bình bát giống như vị Tỳ-kheo. Đức Phật thuyết pháp tứ đế ông lìa xa trần cấu, đắc pháp nhãn tịnh, Đức Phật lại thuyết pháp, ông đắc quả A-na-hàm. Sáng hôm sau ông đắp y ôm bát vào thành vương khất thực, đến đứng trước cửa nhà mình. Bấy giờ Diệu Sắc trông thấy chồng đã cạo tóc làm vị Tỳ-kheo liền nói:

- Vì sao ông lại bỏ nhà đi làm Sa-môn?

- Hôm qua nàng thải ra những thứ bất tịnh làm nhơ uế thân ta.

- Ông là Tỳ-kheo mà lại vu báng người như vậy ư? Tôi từ ngày về làm vợ ông đến nay chưa từng ra khỏi cửa huống chi là đi đến vườn Trúc.

Bấy giờ có một ác quỉ nói với Tuyển Trạch:

- Người mà hôm qua ông thấy không phải là Diệu Sắc, người đó do Sa-môn Cù Đàm biến hóa ra để mê hoặc tâm ông, nay ông nên trở về vui hưởng ngũ dục đi, Sa-môn Cù Đàm dối trá, ông nay chẳng phải là Tỳ-kheo thật sự. Sa-môn Cù Đàm thường dùng huyễn thuật mê hoặc mọi người khiến cho họ xuất gia giống như lừa gạt ông ngày nay vậy.

Tuyển Trạch đã chứng quả biết đó là quỉ liền nói: " Kẻ ác như ngươi cũng là giả ta và Diệu Sắc cũng đều là giả chỉ có các pháp Đức Phật thuyết mới là chơn thật thôi".

Diệu Sắc nghe được pháp này liền xa lìa trần cấu, được pháp nhãn tịnh, đoạn trừ tâm nghi hối không nghe theo lời người khác, được pháp vô úy liền nói với Tuyển Trạch: "Hay thay! ông đã tu hành phạm hạnh trong giáo pháp của Phật, tôi cũng sẽ xuất gia tu học".

(Trích kinh Xuất Hoa Đạo quyển tám)

2. Tu Đà Hoàn Nhân Vợ Bệnh Đắc Quả A-na-hàm:

Xưa có một người tánh dâm dật, lúc nào cũng nghĩ đến nữ sắc, muốn luôn nói chuyện với họ ngay trong giấc ngủ.

Một hôm, người vợ bị bệnh, thân thể héo hon. Gia đình họ kết thân với một đạo sĩ trí thức. Người vợ thưa với đạo sĩ:

- Thưa đạo sĩ! Con nay bị bệnh ngày một tiều tụy, con muốn bày tỏ nỗi lòng của mình, được không?

- Con cứ nói đi đừng ngại, nếu là việc bí mật ta sẽ giữ kín cho.

- Thưa đạo sĩ, chồng con đa dục, ngày đêm quấy nhiễu không để con ăn uống ngũ nghĩ, vì vậy nên con sanh bệnh, e rằng không thể khỏi bệnh.

- Nếu khi chồng con gần con thì hãy nói thế này: Pháp Tu-đà- hoàn là thế này ư?

Người vợ làm theo lời đạo sĩ. Người chồng rất hổ thẹn, nghĩ rằng: "Ta là Tu-đà-hoàn không dứt ý dâm dục được, nghĩ vậy, ông liền đến chỗ vắng vẻ thiền định, đác quả A-na-hàm, biết mình đã đắc đạo nên không làm việc dâm dục với người nữ nữa. Người vợ thấy vậy, hỏi chồng:

-Vì sao hôm nay ông bỏ được lòng dục?

- Ta đã thấy rõ cô, thì ta không thể cùng cô qua lại.

- Ông nói đã thấy rõ tôi, vậy tôi có lỗi gì? Tôi luôn luôn trong sạch không huỷ phạm lễ tiết của người phụ nữ, sao lại bí mắng đến nông nỗi này!

Người vợ liền mời họ hàng thân tộc đến, nói:

- Nay chồng tôi bạc bẽo, đoạn nghĩa vợ chồng, lại còn mắng chửi tôi nữa, nói rằng biết rõ tôi. Giờ trước mặt mọi người, ông hãy nói đi

-Thôi đi đừng nói nữa! Nếu cần tôi sẽ chứng minh cho mọi người rõ.

Người chồng vào trong lấy một chiếc bình chạm trổ rất đẹp, chứa đầy phẩn uế, đậy chặt miệng bình, ngoài bình ướp hương thơm ngào ngạt, đem đến trước mọi người, bảo vợ rằng:

- Cô có thực lòng yêu tôi không? Nếu yêu tôi thì hãy vuốt ve cái bình này như đang âu yếm tôi vậy.

Người vợ liền ôm chặt bình vuốt ve âu yếm không muốn rời, thấy vậy, người chống liền đập vỡ bình. Phân hôi chảy tràn, dòi trùn lúc nhúc. Người chồng nói:

- Bây giờ cô có dám ôm cái bình vỡ này không?

- Tôi thà chết chứ không thể đến gần nó, thà nhảy vào hầm lửa, lao mình xuống vực sâu, từ núi cao nhảy xuống, đầu một nơi chân một ngã, quyết không thể gần nó.

- Cô đã thấy cái bình như vậy, tôi thấy cô còn gớm ghiếc hơn nữa, từ đầu đến chân, phân biệt quan sát có ba mươi sáu thứ bất tịnh, có gì đáng để ta tham luyến, liền nói kệ:

Người dũng nhập định quán

Thân tam nhiễm bụi nhơ

Thấy rồi sanh nhàm chán

Như chiếc bình chạm kia.

(Trích kinh Xuất Diệu quyển 11)

3. Tỳ-kheo Lập Thệ Nhập Định, Trải Qua Thời Gian Dài, Xuất Định Liền Chết:

Có một Tỳ-kheo đắc Diệt tận định, đến giờ ăn đắp y đến trai đường. Hôm ấy, chùa đánh kiền chùy trễ. Vị Tỳ-kheo tinh tấn suy nghĩ: "Sao ta lại để thời gian trôi qua vô ích thế này, không quán được vị lai, biết lúc nào sẽ đánh kiền chùy, liền lập thệ nhập diệt tận định đến lúc đánh kiền chùy mới xuất định"

Bấy giờ chùa ấy gặp nạn, các Tỳ-kheo đều bỏ chùa ra đi. Ba tháng sau, tai nạn qua khỏi, các Tỳ-kheo trở về chùa, đánh kiền chùy tập chúng. Lúc ấy vị Tỳ-kheo kia xuất định rồi chết.

Về sau có một Tỳ-kheo khất thực. Trời mới mờ sáng, định đi khất thực lại gặp mưa lớn, vị Tỳ-kheo nghĩ: "Nếu vào trong thôn sẽ phai màu y của ta. Nếu đợi tạnh mưa sẽ uổng phí thời gian. Lúc này vì không quán được vị lai, biết lúc nào mưa mới tạnh, liền nhập định mưa tạnh sẽ xuất định". Có thuyết nói, mưa suốt nửa tháng, có thuyết nói mưa suốt một tháng. Khi mưa tạnh, vị Tỳ-kheo xuất định rồi chết.

(Trích luận Tỳ-Bà-sa quyển bốn )

4. Tỳ-kheo Tọa Thiền Bị Rắn Độc Cắn, Chết Sanh Thiên, Gặp Phật Đắc Đạo:

Trong vườn Ni-câu-loại nước Ma-đầu-la có vị Tỳ-kheo đang tọa thiền nơi vắng vẻ. Có một con rắn độc nằm khoanh dưới giường của Ngài. vị Tỳ-kheo ngồi thiền ngủ gục, lúc ngửa lên, lúc cuối xuống. rắn độc nghĩ: "Nếu người này thấy ta sợ chắc muốn giết ta, liền ngóc đầu lên mổ vào vị Tỳ-kheo. Tỳ-kheo mạng chung sanh lên trời Đao Lợi. Chư Thiên ngọc nữ đều đến hầu hạ quanh Ngài. vị Tỳ-kheo bảo: "Các cô chớ đến gần ta, nếu không ta sẽ bị phạm giới".

Các thiên nữ nghĩ: "Vị Trời này đời trước ắt là Sa-môn, được sanh lên đây hưởng phước trời". Các thiên nữ liền đem gương đến soi vào mặt Ngài. Tỳ-kheo thấy mình mặc áo mão trời, mới biết mình đã sanh thiên. Ngài liền đi đến khu vườn, ngồi dưới gốc cây thiền quán tư duy cầu Tam-muội.

Trong ao nước cạnh đó, có một loài chim lạ cùng cất tiếng kêu buồn bã, ai oán, âm thanh hòa quyện vào nhau. Muốn cầu thành đạo mà không được.

Bây giờ, thiên tử từ cõi trời Tam thập tam xuống cõi Diêm-phù-đề, đến chỗ Thế Tôn bạch rằng:

- Bạch Đức Thế Tôn! Khi con hưởng hết phước trời sẽ sanh vào địa ngục Thái Sơn, cứ thế mà lưu chuyển, xin Ngài thương xót hóa độ cho con được giải thoát.

Đức Phật thuyết pháp, vị Trời ngay đó xa rời trần cấu, đắc pháp nhãn tịnh.

(Trích kinh Tỳ-kheo Toạ Thiền Mạng Quá Sanh Thiên).

5. Tỳ-kheo Ngăn Vua Đội Khăn, Mang Giày Vào Lễ Phật Nghe Pháp:

Đúng theo luật, người vào chùa nghe pháp, lễ Phật đều phải cởi bỏ khăn nón.

Vua nước ấy, đầu bị hói lại có ghẻ, ỷ mình dòng dõi cao quý lấy vải dạ quấn đầu, chân mang giày, vào giảng đường nghe kinh. Vua bảo Tỳ-kheo:

Hãy nói pháp cho ta nghe.

Đức Phật có dạy không được nói pháp cho người mang giày nghe.

Vua tức giận liền cởi giày, rồi bảo Tỳ-kheo:

- Ông hãy mau nói pháp hợp ý ta, nếu không ta sẽ bêu đầu ngươi.

Đức Phật cấm không được nói pháp cho người không trần đầu nghe.

Vua nổi giận, ra oai nói:

- Ông muốn làm nhục ta, cố tình bắt ta phải để lộ đầu ra. Nếu ông không giải trừ được những khúc mắc trong tâm ta, ta sẽ chặt thân ông làm ba khúc.

Tỳ-kheo nói kệ:

Ông dùng tâm bất tịnh

Cùng với ý sân giận

Người muốn được nghe pháp

Của bậc đại trí nói

Phải diệt trừ cống cao

Tâm ý thật thanh tịnh

Xa lìa tâm hại người.

Vua nghe xong lộ vẽ hổ thẹn, đứng dậy năm vóc sát đất xin được diệt trừ tội lỗi thân khẩu ý, rồi quỳ gối chắp tay thưa với Tỳ-kheo:

- Không rõ bài kệ này từ kim khẩu Như Lai nói ra hay là Tôn giả biết được tâm ý của tôi mà nói.

Bài kệ này do Như Lai nói đã lâu rồi.

Vua suy nghĩ: "Hay thay! Bậc đại Thánh chứng tam trí không việc gì mà không thông suốt, mới biết đời sau có kẻ sân hận hại người như ta, từ nay ta sẽ không tạo tội lỗi nữa."

Vua nghe Tỳ-kheo thuyết pháp liền xa lìa trần cấu đác pháp nhãn tịnh.

(Trích kinh Phật Nhi Phá Ác Tâm)

6. Tỳ-kheo Tu Quán Bất Tịnh, Đắc Quả Tu-đà-hoàn:

Phật ở nước Xá-vệ. Có một Tỳ-kheo thật kỳ lạ, ngày ngày thường đến các cánh đồng ngoài thành, đi từ ruộng này sang ruộng khác. Người chủ ruộng thấy vậy nổi giận, nghĩ: "Đạo sĩ gì mà ngày nào cũng đi lại không chịu tu hành". Liền hỏi vị Tỳ-kheo:

Ông là ai? Vì sao đi ngang đi dọc trong ruộng tôi đầy dấu chân như vậy?

Tôi có việc kiện tụng muốn tìm người làm chứng.

Vị điền chủ này, do kiếp trước có duyên với vị Tỳ-kheo, nên nay được Ngài tế độ. Ông ta đi theo Tỳ-kheo đến nơi gò mã thấy xác chết nằm ngổn ngang, sình trướng, hôi thối, chim thú kéo đến ăn, thịt vung vải khắp nơi. Có xác bị ăn hết, có xác vẫn còn, giống như chim bị chết cháy, giòi trùng đục khoét hôi hám không thể đến gần, các chim dữ tranh nhau đến ăn thây chết. Tỳ-kheo chỉ cho điền chủ thấy, rồi nói:

Các loài chim thú này là người làm chứng cho tôi.

Đây là chim thú sao có thể làm chứng được? Vậy ông đã cùng tranh cãi với ai.

Tâm ta bị bệnh, rất nhiều lỗi lầm, ta quán các thây chết này những thứ dơ uế hiện ra. Liền trở về phòng quán thân ta từ đầu đến chân giống như thây chết kia. Nhưng tâm ý này lăn xăn đuổi theo những thứ sắc, thanh, hương, vị, xúc, hư huyễn. Ta nay muốn biết nguồn gốc của tâm này. Khi tâm ông khởi lên đừng để nó dẫn ông vào địa ngục, ngạ quỉ. Ta còn là phàm phu chưa thoát khỏi các ràng buộc nhưng giặc tâm này không nghe lời ta, vì thế, nên mỗi ngày ta đến chỗ đồng trống, nói với cái tưởng về sự dơ xấu, bất tịnh, nói với tâm vốn là loạn động, mê lầm, bất định. Nay phải sửa đổi không tạo các nghiệp ác.

Người chủ ruộng nghe vậy, lau nước mắt nghẹn ngào ngào nói không nên lời.

Về sau, vị điền chủ này, vào thời Phật Ca-diếp trong suốt mười ngàn năm tu quán pháp bất tịnh, phân tích từ đầu đến chân có ba mươi sáu thứ dơ uế. Bấy giờ, vị Tỳ-kheo cùng điền chủ ở ngay bãi tha ma nơi đồng trống đắc quả Tu-đà-hoàn.

(Trích kinh Tỳ-kheo Cầu Chứng Nhân)

7. Tỳ-kheo Mù Nhờ Người Xỏ Kim, Nghe Pháp, Đắc Đạo

Có một Tỳ-kheo mù vá áo, kim bị sút chỉ, ông nói: Ai thích tạo phước đức thì xỏ kim giúp tôi!

Lúc ấy, Phật đi đến chỗ Tỳ-kheo nói: "Ta là người thích tạo phước đức, ta sẽ xỏ kim giùm ông."

Tỳ-kheo mù nhận ra tiếng Phật. Vội vàng đứng dậy đảnh lễ, thưa:

Bạch Đức Thế Tôn! Công đức của Ngài đã viên mãn, vì sao Ngài còn thích tạo phước đức.

Ta tuy công đức viên mãn, vì biết rõ những quả của công đức, nên được làm bậc cao nhất trong tất cả chúng sanh. Nhân đó, Tỳ-kheo mù tán thán công đức của Phật. Được nghe pháp, Tỳ-kheo mù đắc pháp nhãn tịnh, đôi mắt liền sáng.

(Trích luận Đại Trí quyển 10)

8. Tỳ-kheo Tam Tạng Mặc Y Phục Cũ Rách Thường Bị Đói, Mặc Y Phục Đẹp Được Ăn Ngon:

Ở nước Kế Tân, có Tỳ-kheo Tam Tạng tu hạnh đầu đà. Một hôm nọ, Ngài đi đến chùa Nhất Vương, nơi đang thuyết hội lớn. Người giữ cửa thấy y phục Ngài rách rưới ngăn không cho vào. Ngài đến nhiều lần như vậy nhưng vẫn không được vào.

Sau đó Ngài mượn y đẹp đi đến hội. Lần này, người giữ cửa không ngăn lại. Ngài vào ngồi trong hội, trong đó bày nhiều thức ăn ngon. Ngài lấy thức ăn bỏ trên áo trước. Mọi người hỏi nguyên do, Ngài đáp:

Tỳ-kheo tôi mặc áo rách, mấy lần đến đây mà không được vào. Nay nhờ áo đẹp này tôi mới được vào, nên có được thức ăn ngon tất nhiên tôi phải cho cái áo trước.

(Trích luận Trí Độ quyển 4)

9. Phật Nói Pháp Dục Ái, Tỳ-kheo Tộc Tánh Tử Chứng Pháp Hiền Thánh:

Xưa có người tên Tộc Tánh Tử từ bỏ gia đình vợ con cùng quyến thuộc xuất gia làm Sa-môn. Vợ của ông ta đoan trang xinh đẹp, thấy chồng mình bỏ gia đình xuất gia liền tái giá. Tộc Tánh Tử nghe tin vợ mình đã lấy chồng khác, vô cùng buồn bã không muốn tu hành, liền trở về nhà.

Các Tỳ-kheo nghe vậy đến bạch Phật. Phật gọi Tộc Tánh tử đến dạy ông ta dẹp trừ những dơ uế si ái trần lao, chấm dứt vọng tưởng. Ngay đó Tộc tánh Tử chứng được pháp của Hiền Thánh. Các Tỳ-kheo bạch Phật: "bạch Đức Thế Tôn! Nếu không phải Như lai thì ai có được năng lực như vậy".

Phật bảo: "Này các Tỳ-kheo! Vị Tỳ-kheo này không phải đời này tâm thường nghĩ tới dục mà ở đời quá khứ tâm ông ta cũng đã như vậy".

Xưa có một vị quốc vương tên là Phương Tích. Trong cung vua phi tần mỹ nữ không thể tính kể. Các bà luôn tranh cãi không chịu sống hòa thuận với nhau, cuối cùng tất cả đều bỏ cung ra đi. Vua tìm khắp nơi không được buồn bã không biết làm sao. Lúc ấy có một vị tiên nhân chứng đắc ngũ thông, hiện hóa vô lường tên là Vô Lạc. Một hôm vị tiên đang bay trên không trung thấy vua buồn bã liền bay xuống trước vua nói Pháp về tai họa ái dục và công đức ly dục. Vua nghe pháp rồi xuất gia học đạo tu tứ phạm hạnh. Sau khi vua mạng chung được sanh lên cõi trời Phạm Thiên.

Phật bảo các Tỳ-kheo Vua Phương Tích thuở ấy nay chính là Tỳ-kheo này, còn tiên nhân Vô Lạc chính là ta vậy.

(Trích kinh Na-lại )

10. Bảy Người Con Của Chiên Đà La Trái Lệnh Vua, Bị Mất Mạng:

Xưa có gia đình Chiên đà la sanh được bảy người con trai. Sáu người anh đều đắc quả Tu-đà-hoàn, chỉ người em út là chưa đắc đạo. Mẹ của họ đã đắc quả A-na-hàm. Bảy anh em đều thọ ngũ giới.

Theo lệ thường của nước này, giai cấp chiên đà la phải làm việc giết người. Bất cứ người dân nào nếu phạm tội giết người, trộm cướp, dâm loàn và các tội nặng khác thì vua đều ra lệnh cho chiên đà la giết ho.

Một hôm vua cho vời người anh cả đến và nói:

- Bọn người này tội đáng chết, ngươi hãy giết họ đi!

- Tâu Bệ hạ! Xin Ngài rộng lòng tha thứ, tiện dân đã thọ ngũ giới, giữ thân nghiệp rất thận trọng ngay cả con kiến cũng không dám giết, thà chết chứ không phạm giới.

Vua nổi giận hạ lệnh lôi anh ta ra chợ giết. Anh ta lại tâu vua

- Thân này vốn là dân của vua, còn tâm này thì là của tôi. Bệ hạ muốn giết thì cứ giết, chứ tôi không thể vâng lời

Vua ra lệnh bêu đầu người anh cả, rồi cho vời các người em đến.

Năm người em đều tâu:

- Tiện dân đã thọ năm giới không dám giết người !

Vua vô cùng tức giận ra lệnh giết tất cả, rồi cho vời người em út đến.

Lúc bấy giờ hai mẹ con chiên đà la cùng đi đến cung vua.

Vua thấy bà mẹ càng giận dữ hơn nói:

- Sáu người con trước bị giết sao bà không đến, giờ đứa này bà lại đến?

Người mẹ tâu:

- Xin bệ hạ nghe tiện dân nói. Vì sáu người con trước đã đắc quả Tu-đà-hoàn. Giả sử đại vương có nghiền chúng nó nát như tro bụi, chúng nó vẫn không khởi tâm ác. Đứa út này còn là phàm phu, tuy biết tu thiện nhưng chưa ngộ đạo. Vì thế tôi lo nó sợ pháp vua mà tiếc thân mạng, phạm giới sát sanh, sau này chết sẽ đọa vào ngục Thái sơn. Vì thương con nên tôi đến đây.

- Sáu người trước đều đã đắc quả Tu-đà-hoàn cả rồi sao?

Vua hỏi :

- Tâu bệ hạ! Đúng vậy!

- Vậy bà đã đắc quả gì?

- Tiện dân đã đắc quả A-na-hàm!

Vua nghe xong gieo mình xuống đất, than thở tự trách: "Ta đã phạm tội lớn lỡ giết sáu vị Tu-đà-hoàn".

Vua vô cùng buồn bã, tâm trí bất an đích thân mình chuẩn bị hương, dầu, củi để trà tỳ sáu người trước, và xây tháp cúng dường.

Mỗi ngày ba lần vua sám hối, mong tội tiêu diệt, rồi xuất tiền của cấp cho mẹ của họ. Đến các ngày trai vua cũng sám hối mong tội tiêu diệt để khỏi đọa địa ngục

(Trích kinh Từ Nhân Bất Sát)

KINH LUẬT DỊ TƯỚNG