SỐ 2061 — TRUYỆN CÁC BẬC CAO TĂNG ĐỜI TỐNG

11. Truyện ngài thiền sư Ngạn thời Tiền Đường:

Thích Ngạn Thiền Sư, người ở xứ Tinh Châu, ước cùng Tịnh Độ làm nơi chân quy, thực hành Sám pháp Phương Đẳng, siêng cần không thiếu sót thời khóa. Vừa bị bịnh nhẹ, Sư hành thiền quán không thiếu, thấy hai vị Bồ-tát Quán thế Âm và Đại Thế Chí hiện giữa hư không hiển hiện thời gian lâu chẳng biến mất. Sư mời các thợ vẽ khắp nơi mà không ai vẽ được. Bỗng nhiên có hai người đến nói với Sư rằng: "Từ Tây Kinh đến, muốn tới ngũ Đài, tự ưa thích chuyên dốc việc đắp họa hình tướng Bồ-tát!" Sau khi họa vẽ xong, bèn tặng hai đôi giầy, bỗng nhiên biến mất không thấy vết tích đâu cả. Sư biết duyên Tây phương đã thuần thục, nên bảo các đệ tử: "nay tôi vãng sanh, có ai cùng đi không?" Có một đồng tử nhỏ cúi đầu sụp lạy thưa rằng: "Xin nguyện được theo thầy". Đồng tử bèn trở về từ giã cha mẹ, cha mẹ cho đó là lời nói đùa nên bảo tắm gội đắp mặc y phục thanh tịnh vào đạo tràng niệm Phật. Chỉ trong khoảnh khắc thì thị tịch. Sư bèn trách rằng: "Cớ sao lại đi trước". Khi đó, Sư cầm bút viết kệ khen ngợi hai vị Bồ-tát rằng:

Quán Âm giúp xa tiếp Thế Chí đón từ xa Bình báu trên mũ hiện Hóa Phật trước đảnh sáng Đi khắp mười phương cõi Cầm hoa đợi chúng sanh Nguyện dùng tay từ bi

Dẫn cùng về Tây Phương!"

Ngài nói kệ xong, bèn từ biệt đệ tử, vào đạo tràng, bảo môn đồ giúp niệm Phật. Sư an tọa mà thị tịch, thọ tám mươi tuổi. Lúc đó là ngày 17 tháng Giêng niên hiệu Thùy Củng thứ nhứt (685) vậy.

12. Truyện ngài Hậu Tăng Hội trụ chùa Vĩnh Hưng ở Cối Kê thời Tiền Đường:

Thích Hậu Tăng Hội, vốn người nước Khương Cư. Vào niên hiệu Xích Ô (235 - 251) thời Đông Ngô, Sư đến yết kiến Đại đế (tức vua Tôn Quyền 222 - 252). Ban đầu, người xứ Đông Ngô không biết hình tướng chư tăng, chỉ gọi là người Hồ nhập cảnh, Ngài bèn cầu xá-lợi, khiến Đại Đế khai ngộ. Đến niên hiệu Thiên Kỷ thứ 4 (280) thời mạc Chúa (tức Tôn Hạo), Sư bèn bày mở chân thân ẩn. Vào niên hiệu Vĩnh Huy (650

- 656), Sư hiện thân ở đất Việt, xưng là Du Phương Tăng, mà thần khí khác lạ, mày cao sáng sủa, má gồ mắt đỏ mà khô héo, lộ vế kỳ cốt, thật là dung mạo Phạm Tăng. Mọi người trông thấy, mịt mờ không biết Sư thuộc giai vị nào. Bấy giờ, vị Cương Duy trong chùa hỏi vặn về nguyên do, bèn mắng chửi đuổi đi. Sư bước ra tới cửa, mới nói với vị Cương Duy rằng: "Ta là Khương Tăng Hội. Nếu biết lưu giữ chân thể của ta thì đó là phước của chùa các ông ". Sư bước tới rồi đứng yên mà thị tịch. Thế rồi mắt xanh nhắm lại, tinh sáng chẳng tiêu, đưa tay như đón rước, chân gác tựa muốn đi. Tăng chúng cùng bàn nhau, xếp linh cốt ấy an táng nơi huyệt mả, dùng hết sức người mà chẳng khiêng đổi, tuy sắc thân bền chặt mà cưỡng sự như keo sơn. Bèn đón rước đến nơi thắng địa, lập riêng nhà phụng thờ. Bấy giờ, dân chúng đất Việt đua nhau dùng hương hoa đến đuốc, lụa là phướn lọng, quả thực y khí, đến cúng dường cầu mong tỏ bày tâm nguyện, thường vừa ý người.

Ban đầu, quân lính của xứ Việt thường đóng tại chùa Vĩnh Hưng, trong đó có phụ nữ sinh sản, binh lính ăn uống các thứ máu thịt tanh hôi làm ô uế chốn chùa chiền. Mọi người không kham nhẫn nỗi sự dơ bẩn đó lâu dài. Ngài mới hiện hình đến yết báo cùng Mân Liêm Sứ Lý Nhược Sơ, và nói: "Quân hầu tức Phiên Điều của Lãnh Việt, xin hãy dời quân lính di!" Nói xong Sư bèn vén áo mà đi, bỗng mất tông tích. Lý Nhược Sơ vừa mừng, vừa kinh sợ, ghi nhớ lời nói đó. Sau, quả nhiên đến quận đó. Và khi nhận việc xong bèn đến lễ yết linh tích, nhận ra người nói lúc đó chính là vị tăng này, bèn ra lệnh cho quân lính đến doanh mạc khác.

Lại có sản phụ, ban đêm sắp sanh mà không có đèn đuốc, gần đó cũng không có lỗ hổng có ánh sáng, bỗng nhiên có vị tăng tự khoét vách cằm đuốc đi vào. Sáng sớm hôm sau, người chồng vào chùa Vĩnh Hân, nhận ra dung mạo Sư là vị tăng đã trao lửa cứu giúp lúc sanh nở hiểm nguy. Từ đó trong dân gian có nhiều người đến cầu sanh con trai, con gái. Gặp lúc Pháp nạn Hội Xương phá hủy chùa Vĩnh Hân, nay chỉ ở chùa Đại Thiện riêng lưu lại tên gọi Khai Nguyên. Bèn dời thân Sư vào chùa đó. Sau, vào niên hiệu Đại Trung (847 - 806), có Luật sư Đàm Hưu vì tôn kính Sư nên dựng lập riêng Đường Vũ, mở rộng các vật cúng. Sư lại thường đến trong nhà người dân làng quê xin giầy cỏ. Đến nay người dân đất Việt thường hay đem giầy cỏ, dầu, phướn dâng cúng. Sư có lắm việc cảm ứng, thường đến nhà người, không thể thuật hết. Nay tôn xưng Sư hiệu là "Siêu Hóa Đại Sư". Từ niên hiệu Vĩnh Huy (650 - 656) đến nay không hề thiếu thốn sự cúng thí. Sa-môn Hư Thọ lập văn bia ghi lại sự tích Sư.

Liên hệ thử bàn:

Thái Ung là thân sau của Trương Hành, Trí Uy vốn là việc trước của Từ Lăng. Nghiệm xét đều rõ ràng, lý chẳng luống dối. Còn như bậc Thánh có lắm công dụng tự tại, mất đây hiện kia, lợi ích không ngừng. Ngài Tăng Hội thị tịch đã lâu, đến thời Tiền Đường lại hiện hóa tại đất Việt, đứng mà thị tịch sừng sững thật là khác lạ trong mọi sự khác lạ. Giả như chẳng phải ứng vật hiện hình như trăng trong nước thì ai có thể dự biết ấy vậy ư?

13. Truyện ngài Đạo Anh trụ chùa Pháp Hải ở Kinh Triệu, thời Tiền Đường:

Thích Đạo Anh, không rõ Sư là người xứ nào. Giới đức vẹn toàn, tiếng tăm vang khắp Thiên ấp. Sư trụ chùa ở phường Bố Chánh.

Vào niên hiệu Hàm Hanh (670 - 674), Sư thấy quỷ vật, Sa-môn Tuệ Giản là tự chủ có nói: "Lúc sáng sớm thấy hai người đi chân chẳng đụng đất đi vào phòng viện của Sư". Ngài Tuệ Giản lấy làm quái lạ nên đem hỏi Sư, Sư bảo rằng: "Sứ thần của Trang Tương Vương (Doanh Sở 249 - 246 trước Tây Lịch) thời nhà Tần đến nói là "chịu đói khát đã lâu, vì thấy tôi có lòng đại từ nên muốn xin cho thức ăn. Xin chớ từ khổ nhọc ". Tôi bảo với họ là sáng ngày hôm sau sẽ thiết bày đầy đủ nên hãy đến cùng thọ hưởng". Ngài Tuệ Giản nghe nói như thế, đem rượu phụ giúp, và quả thật họ có đến, người hầu theo rất trang nghiêm, đang ngồi ăn, Thương Hoàng nói với Sư rằng: "Đệ tử không được ăn đã tám mươi năm". Sư hỏi về nguyên do, đáp rằng: "Tôi từ lúc mới sanh về sau không gì chẳng có sai lầm, như diệt Đông Chu, dứt bặt cơ tự, hoặc trách móc công đức. Tôi thường ngày chưa được có Phật pháp để dùng sám độ, chỉ do xá hựu giúp đỡ, trơ trọi riêng một mình bị lấp bít, không hề được bù đắp, bởi vì phước ít mà tội nhiều, thọ nghiệp chưa hết. Nay được ăn một bữa ngon lành nầy, phải bốn mươi năm sau mới được ăn lại!" Nhân đó nhìn quanh rồi chỉ lên Thượng tọa mà nói rằng: "Đó là Bạch Khởi Vương Tiễn vì giết hại lắm tội, quả báo chưa hết". Lại nói: "Đây là Trần Chẩn, do tội luống dối. . . " Sư bảo: "Sao Vương không theo người để xin thức ăn mà cam để bụng đói, như thế làm sao chịu nổi?" Vương đáp: "Người có tâm từ rất ít. Người khác không thấy được. Tôi duyên với quý nhân chẳng thể vọng làm việc họa phước, vì thế nên đành chịu". Sư chỉ vào bình rượu bảo rằng: "Đó là do Ngài Tuệ Giản tự chủ ở đây biếu tặng". Vương rất có sự hổ thẹn, lúc sắp đi nói với Sư rằng: "Rất cảm ơn phí tổn hành thương này, no nê như thế nào có thể biết, đệ tử có ít vật, xin đưa để tưởng thưởng, ngoài cửa Thông Hóa ở phía Đông thành có mả cao nhọn, trên chóp nhọn cao lớn, đó là chỗ lầu thần của tôi, người đời không biết lầm cho đó là phần mộ của Lã Bất Vi. Sư bảo: "Xưa từng được Xích My khai phát, đâu thấy có vật gì?" Đáp rằng: "Giặc lấy không thể được". Sư bảo: "Bần đạo chẳng phải là Phát Khâu Trung Lang, mà chính là người xuất gia không dùng vật ấy, hãy chớ đem đến!" Nói xong đưa tay vái chào mà đi. Sư có các sự cảm thông với hạ thú như thế. Không biết về sau Sư mất ở đâu.

14. Truyện ngài Pháp Tú ở Kinh Triệu, thời Tiền Đường:

Thích Pháp Tú, không rõ Sư là người xứ nào. Sư trụ tại chùa Kinh, thường lui tới vùng Hàm Hạo để khuyên dẫn các duyên, thành tựu nhiều việc lành, mãi đến lúc già, Sư chưa từng nghỉ ngơi.

Cuối niên hiệu Khai Nguyên (742), Sư mộng thấy có người bảo rằng: "Đem khăn tay, pháp phục ca-sa mỗi thứ năm trăm cái vào cúng thí ở chùa Hồi Hướng". Khi tỉnh giấc, Sư hỏi mọi người chung quanh, đều nói là không có chùa nào tên là Hồi Hướng. Sư lại tìm rộng ra hỏi những người may khăn tay, áo ca sa, và cả những người xuất gia, tại gia lão túc khắp nơi có ai biết chùa ấy không. Khi đó, có một vị tăng hình dáng khôi ngô, mọi người đều chẳng biết, bảo rằng: "Tôi biết chùa Hồi Hướng". Sư hỏi: "Cần mang theo những vật gì và bao nhiêu người cùng đi?" Vị tăng ấy bảo: "Chỉ mang theo một cân Danh Hương là được, và khăn tay áo cà-sa". Sư bèn y theo lời nói đó mà trao các vật cúng thí, và vị tăng đó cùng Sư đồng đi. Lộ trình vượt qua núi Chung Nam, đi chừng hai ngày đường, đến chỗ núi rất cao. Ban đầu không thấy vật gì, lại tiến bước đi nữa, thấy một trục lăng bằng đá. Sư kinh hãi hỏi: "Ở đây không vết chân người bước, sao lại có vật này?", bèn đem danh hương mang theo ra đốt, đôi ba phen đặt lễ, tha thiết nguyện cầu từ buổi trưa giờ Ngọ cho đến chiều tối, trong hang khí sương tỏa ra, chỉ chừng một thước không thấy được gì. Xum xoe trong chốc lát bỗng sáng tạnh, ngay giữa lưng chừng núi có khung cửa đỏ phân vách lục khoét toàn đề, cột phướn bay yêu kiều, lầu thẳng góc ảnh cao. Chốc lát thấy một ngôi chùa rõ ràng giữa bóng mây, Tam môn treo bản lớn đề là "Chùa Hồi Hướng". Sư cùng vị tăng ấy rất vui mừng, men theo thềm cấp bước lên. Khi đó đã hoàng hôn, nghe có tiếng chuông khánh xướng tụng. Người giữ cửa hỏi từ đâu đến, rồi từ từ dẫn vào bái kiến một vị lão tăng đôi ba phen an ủi thăm hỏi, Lão tăng nói rằng: "Đường Hoàng Đế vạn phước chăng?" Rồi bảo một vị tăng khác dẫn đường đi qua các phòng chia cúng khăn tay và pháp phục ca-sa. Chỉ còn dư một phần, trong đó có một phòng trống không có người mà có giường chõng, y phục, tòa tịch v.v... dường như có sự thích hợp. Thế rồi bỏ qua, trở lại chỗ vị lão tăng, như người đứng đầu cương nhậm bảo với Sư rằng: "Vị tăng ở phòng trống đó ra ngoài sẽ trở lại". Sư cùng vị tăng ấy lại muốn đến vị tăng đó để trao khăn tay v.v... Một phòng chỉ giường chõng để trống, cũng không có người. Lại nói đầy đủ về việc đó. Vị lão tăng cười bảo Sư ngồi, rồi đi đến trong phòng ấy lấy xích bát đến, cho đến xích bát bằng ngọc. Lão tăng bảo rằng: "Ông có thấy vị tăng người Hồ kia chăng?" Sư đáp: "Thấy!". Lão tăng bảo: "Đó là người trong tương lai sẽ quyền thay cho chúa của ông. Ở Kinh đô, sẽ loạn lạc, người chết rất nhiều. Vị tăng người Hồ đó tên là Ma Diệt Vương. Còn ngôi thất kia là phòng của chúa của ông. Chúa của ông lúc ở tại chùa này ưa thích thổi xích bát nên bị phạt xuống nhân gian. Đây là xích bát mà chúa của ông thường thổi. Nay thời hạn sắp mãn nên bỏ lại ". Sáng sớm hôm sau, bảo Sư đến trai đường thọ thực. Thọ trai xong, lão tăng bảo Sư: "Ông phải trở về, hãy đem xích bát này và Pháp phục ca-sa, khăn tay trao cho chúa của ông, thì liền tự nhận!" Sư bèn lễ bái và trở về. Vị đồng tử lại đưa ra, chỉ mới vài mươi bước thì mây phủ khắp bốn bề, và bỗng nhiên không còn thấy ngôi chùa đâu nữa.

Sư bèn đem khăn tay pháp phục ca sa và xích bát bằng ngọc đó dâng lên vua Huyền Tông. Nhà vua bèn mời Sư đến kể lại đầu đuôi câu chuyện. Vua Huyền Tông rất cảm động mừng vui, lắng thần giây lâu rồi lấy ống sáo thổi, tiếng uyển nhã như trước ngự. Sau đó vài năm, bỗng nhiên có tai họa Lộc Sơn. Vị Hồ tăng mà Sư thấy trước kia chính là Lộc Sơn. Sư cảm kích sự gặp gỡ đó nên càng tinh tấn gấp bội. Không biết về sau Sư thị tịch ở đâu. Người đời truyền rằng chùa Thánh ở Chung Nam lại có chùa Hồi Hướng.

Liên hệ thử bàn:

Xưa kia, thời vua Võ Đế nhà Lương, bảo đưa Pháp phục ca-sa vào núi Thượng Hải. Ngài Pháp Tú lại đến chùa Hồi Hướng. Yên sư sai sứ tìm chùa Trúc Lâm Đại Thánh. Ba duyên đó tên gọi tuy khác mà sự việc chỉ là một. Chẳng là lẫn nhau đổi thành cắt tiệt chim hạc nối tiếp chim le chăng? Thông đáp: "Việc làm của bậc Thánh dường như trong làm tạo xe mà ngoài cửa hợp vết, tuy việc xa đến ngàn muôn dặm cũng phù hợp. Bởi chẳng khác đường, nên như Tiêu Tử trông xem Tiên Kỳ đốt cháy cây, chẳng phải chỉ Vương Chất, có nhiều người gặp Tiên Kỳ, vả lại tên họ khác nhau, bởi thiêu đốt búa chặt cây chẳng phải một. Nay đây, đưa y phục vào chùa Thánh, phần nhiều cũng như thế.

15. Truyện ngài Phổ Minh trụ chùa Long Hưng ở Hoạt Châu thời Tiền Đường:

Thích Phổ Minh, không biết Sư là người xứ nào. Có thuyết nói Ngài là tăng sĩ người Tây Vực. Sư thường bàn luận thiền pháp, nêu rõ huyền vi, chẳng thể lường biết sự cao xa trầm lắng của Sư.

Vào niên hiệu Đại Lịch thứ nhứt (766) Sư nhận lời người ở Tạc Huyện thỉnh đến trụ A-lan-nhã. Các học giả kéo đến đông đúc, thường luôn qua lại, các cư sĩ lễ bái mà cúng thí. Thường ngày dùng đến ngàn kế, hoặc hễ vừa thấy tướng tự nhiên tức giận quở trách bít lấp sự ham muốn, đâu nhớ tiếng, làm lành quên ác. Chỉ một năm mà chẳng lường biết số là bao nhiêu. Hữu Bộc Xạ Nghĩa Thành Quân, Tiết Độ Sứ Giả Đam vốn là tiên bị giáng trần, ưu du đạo học dẫn lược Không môn, vừa mới trông thấy Sư mà như biết Cựu Hoàn của Dương Hựu, thấy mẹ hiền của Thái Thuận, hạ tâm mời thỉnh Ngài đến trụ chùa trong Châu Quận, đón rước đến nỗi nghiêng thành quách, nơi ngõ tắt không người ở. Do đó, Sư nói Pháp cho người nghe. Tuy thân già mà chẳng mỏi mệt, Sư đi nhanh như gió, hình dáng nhẹ nhàng mạnh khỏe. Đến ngày mùng 10 tháng 12 năm Nhâm Thân (792) tức niên hiệu Trinh Nguyên thứ 8, Sư dặn dò môn nhân rồi an nhiên ngồi thẳng thị tịch.

Có thuyết nói Sư thọ ba trăm tuổi. Bởi vì năm đó có người trăm tuổi thấy Sư dung nhan vẫn như xưa chẳng đổi khác. Bèn y theo pháp Tây Vực trà-tỳ, thâu nhặt được hai mươi bảy viên xá-lợi, cứng chắc tròn sáng. Các thiện tín xây một ngôi tháp nơi thiền đình chỗ Sư ở, sau dời tòa xuống dưới tháp.

Sau khi Sư tịch khoảng mười năm, Vương Sư Tây Chinh an tĩnh biên tái, người dân Hoạt Châu có Sài Thanh rất tài dũng, nhân đánh chiếm loài mọi rợ đi thẳng sâu vào Lỗ đình. Binh lính tuần canh phần nhiều ban ngày núp phục, ban đêm hoạt động, bèn lạc lối quên mất đường đi, thẳng xa chẳng phân biệt. Sài Thanh thấy Sư đi trước dẫn đường như ngựa già làm tiên khu, khi đã tới Hán Thành bỗng nhiên không thấy nữa, bèn trở về Châu Quận đến chỗ tháp lễ bái. Xa gần đều truyền tụng.

TRUYỆN CÁC BẬC CAO TĂNG ĐỜI TỐNG

(Quyển 18 hết)

TRUYỆN CÁC BẬC CAO TĂNG ĐỜI TỐNG

QUYỂN 19

CHƯƠNG VI: CẢM THÔNG TRONG PHẦN 2 CỦA CHƯƠNG VI

(chánh truyện có hai mươi mốt vị, phụ có tám vị)

1. Truyện ngài Phá Táo Đọa ở Tung Nhạc, thời Tiền Đường:

Thích Phá Táo Đọa, không rõ Sư là người xứ nào. Trong thời Thiên Hậu (Võ Tắc Thiên) Sư đến tham sự với Thiền Sư An ở Tung Nhạc, hiệu là Lão An. Sư thấu suốt thiền pháp, tiêu diêu chẳng buộc ràng. Thường cầu lý mà chẳng thấy ở trước, riêng đường mà chẳng thấy rảo bước ở sau.

Sư từng gặp thầy đồng bóng cùng với người cúng tế ông Táo để cầu nguyện, như Lý thiếu Quân ở đời Hán Võ vì thờ ông Táo mà đặt để vật đồng. Hễ lúc thầy đồng giải tấu thì thường thấy hình quỷ vật hiện điềm, dân chúng ở trong làng nhiều người lo sợ, lan truyền trong nhiều người, thường hay giết hại dê để cúng tế giao Ngọ. Trọng chủ Táo ấy bèn dùng phướn lọng để che, bí mật mà ít thấy. Khi Sư đến đó, ban đầu thì khuyên dụ thầy đồng, sau cùng thì nói Pháp cho thần nghe. Xong rồi thần nói rằng: "Tôi nghe sư chỉ dạy, chắc chắn sẽ sanh lên cõi trời". Thần bèn hiện hình để đảnh lễ từ tạ Sư. Lại nói rằng: "Mong sư được lợi ích càng sâu xa, được sanh lên cõi trời tốt đẹp!" Thần nói xong liền ẩn hình. Táo đó chính là thần từ, theo đó mà hiểu thị tự nhiên rỗng suốt, chẳng do sức người, xa gần đều kinh hãi. Sư vốn chẳng xưng danh, do đó hoàn toàn lấy danh hiệu của người khác, nên gọi là Phá Táo Đọa.

2. Truyện ngài Nguyên Khuê trụ chùa Nhàn Cư ở Tung Nhạc thời Tiền Đường:

Thích Nguyên Khuê, họ Lý, người xứ Y Quyết. Sư bẩm khí anh kỳ, rộng rãi nhàn nhã, đã có duyên tu tập từ trước bèn phát chí xuất gia.

Vào niên hiệu Vĩnh Thuần thứ hai (683) Sư đăng đàn thọ giới cụ

túc, bèn thuộc danh ở chùa Nhàn Cư, tập học tỳ-ni. Sư siêng năng không biếng lười, sau đó, ngộ Thiền Tông ở chùa Thiếu Lâm, thông suốt tâm yếu, vào sâu huyền vi, Sư bèn từ bốc lô đến Lũng Ổ ở Tung Nhạc, Sư bảo với Nhân Tố là đệ tử của Sư rằng: "Ta mới ở tại ngọn núi phía Đông chùa này, sau khi ta thị tịch ông nên xây tháp an táng hài cốt ở đây!" Sư trụ tại Nham A, bấy giờ có Nga Quan khố tập, Bộ Khúc đông nhiều, bước nhẹ khoan thai, tham yết Đại Sư. Sư thấy Nga Quan diện mạo kỳ vĩ, tinh sáng khác thường, bèn nói rằng: "Lành thay nhân giả! Ai cho biết mà đến vậy?" Nga Quan hỏi: "Sao Sư biết tôi ư?" Ngài bảo: "Tôi quán thấy Phật và chúng sanh đều bình đẳng. Tôi chỉ nhìn như một, đâu phải do phân biệt biết!" Nga Quan nói rằng: "Tôi thần ở núi nầy, tôi có khả năng làm cho người được lợi hại và sống chết, sao Sư có thể nhìn tôi như một ư?" Sư bảo: "Ông có thể gây ra sự sanh tử đối với mọi người. Tôi đây vốn chẳng sanh, làm sao ông có thể khiến cho tử. Ta xem thân ta cùng với hư không là bình đẳng. Tôi xem tôi cùng với ông là bình đẳng. Ông có thể phá hoại hư không và phá hoại ông chăng? Nếu như có thể phá hoại hư không và phá hoại ông, thì tôi đây cũng chẳng sanh chẳng diệt. Ông còn chưa thể như thế thì làm sao có thể gây ra sự sanh tử đối với tôi?" Thần núi bèn cúi đầu bái lạy đôi phen, nói rằng: "Tôi cũng thông minh chánh trực hơn các thần khác, đâu thể biết được sư có trí biện rộng lớn như thế?! Xin nguyện trao cho tôi chánh giới, khiến tôi độ đời để giúp thêm oai phước!" Sư bảo: "Thần đã cầu xin giới tức là đã có giới. Vì sao? Vì ngoài giới không có giới, còn gì là giới ư?" Thần thưa: "Với lý ấy tôi nghe mà mịt mờ, chỉ cầu xin sư trao giới. Thân tôi đây nguyện xin làm đệ tử trong pháp môn!" Sư khước từ không được, bèn lập tòa đốt hương, bưng lò hương bảo: "nay Tôi trao cho ông năm giới, giới nào ông có thể vâng giữ được thì đáp là được, giới nào không được thì im lặng. Thần thưa: "Tẩy rửa tai để lắng nghe, dùng tâm rỗng không mà nhận lãnh!"

Sư bảo: "Ông có thể không tà dâm chăng?" Thần đáp: "Cũng lấy vợ". Sư bảo: "Không phải như thế, mà là không có lưới dục ". Thần đáp: "Được". Sư bảo: "Ông có thể không trộm cắp chăng?" Thần nói: "Sao khi dễ vậy! Làm gì có trộm lấy?" Sư bảo: "Chẳng phải vậy, mà có nghĩa là cúng mà phước dâm, chẳng cúng mà họa thiện!" Thần đáp: "Được". Sư bảo: "Ông có thể chẳng sát hại chăng?" Thần nói: "Chính giữ quyền bính tại thân, sao bảo là chẳng giết hại. Sư bảo: "Không phải như thế, mà nghĩa là có lạm ngộ hỗn nghi vậy". Thần đáp: "Được". Sư bảo: "Ông có thể chẳng nói dối chăng?" Thần đáp: "Tôi vốn là ngay thẳng, đâu có luống dối!" Sư bảo: "Không phải vậy, mà nghĩa là trước sau chẳng hợp tâm trời". Thần đáp: "Được". Sư bảo: "Ông có thể chẳng bị rượu làm bại hoại chăng?" Thần đáp: "Được". Sư bảo: "Như trên là giới của Phật!" Sư lại nói: "Dùng hữu tâm để vâng giữ mà không tâm câu chấp, dùng hữu tâm vì mọi vật mà không tâm tưởng thân. Nếu được như thế thì trước lúc trời đất sanh chẳng là tinh, sau khi trời đất diệt chẳng là lão. Suốt ngày biến hóa mà chẳng bị động. Tất cả đều vắng lặng mà chẳng phải là dừng ngộ. Được như vậy thì tuy có gia đình mà chẳng phải vậy, tuy có hưởng mà chẳng phải lấy, tuy có bính mà chẳng phải quyền, tuy là làm mà chẳng phải cố, tuy say mà chẳng phải mê. Nếu vô tâm đối với muôn vật thì dẫu có lưới dục chẳng là dâm, họa dâm họa thiện chẳng là trộm cướp, lạm ngộ hỗn nghi chẳng là giết hại. Trước sau trái với trời chẳng là luống dối, dẫu có mê man điên đảo cũng chẳng là say. Đó gọi là vô tâm. Vô tâm thì không giới. Không giới thì không tâm, không Phật không chúng sanh, không ông không tôi. Không tôi không ông thì ai có thể răn giới ư?"

Thần nói: "Thần thông của tôi chỉ kém thua Phật". Sư bảo: "Thần thông của ông trong mười cú (câu), năm cú được còn năm cú chẳng thể được. Thần thông của Phật thì trong mười cú thì bảy cú được, còn ba cú chẳng được". Thần khiếp sợ lánh khỏi chiếu đứng dậy lạy quỳ rất cung kính thưa rằng: "Tôi có thể được nghe điều đó chăng?" Sư bảo: "Ông hãy hầu Thượng Đế từ trời Đông đến trời Tây thất diệu chăng?" Thần đáp: "Không thể được". Sư lại hỏi: "Ông có thể đoạt lấy địa kỳ, bao dung ngũ nhạc mà kết bốn biển chăng?" Thần đáp: "Chẳng thể được". Sư bảo: "Đó là năm thứ ông không có khả năng thực hành". Sư lại bảo: "Phật có khả năng thấy tất cả tướng là không mà thành tựu trí muôn Pháp, nhưng không thể diệt trừ định nghiệp. Phật có khả năng biết được tánh của chúng sanh, biết việc trong ức kiếp, mà không thể hóa đạo chúng sanh vô duyên, Phật có khả năng độ vô lượng hữu tình mà không thể độ hết thế giới chúng sanh. Đó là ba thứ không thể được của Phật. Định nghiệp chẳng phải bền chặt lâu dài, vô duyên cũng chỉ là nhất thời, thế giới chúng sanh vốn không thêm bớt. Quanh quẩn không một người có thể làm chủ hữu pháp, Hữu pháp đã không chủ, ấy gọi là vô pháp. Không pháp không chủ đó gọi là vô tâm. Như chỗ tôi hiểu về Phật thì cũng không có thần thông. Chỉ dùng vô tâm mà thông đạt tất cả pháp, tác dụng thầm hiện trước chúng sanh. Nếu có tâm có tạo tác thì tác dụng sẽ chẳng cùng khắp".

Thần núi thưa rằng: "Tôi thật hiểu biết cạn cợt mê muội, chưa được nghe về nghĩa Không. Xin Sư trao cho tôi giới để tôi vâng giữ. Lại do nghiệp nhân gì có thể ràng buộc cõi trần. Tôi nguyện báo đáp từ đức, xem xét lại điều tôi có thể làm được!" Sư bảo: "Ta quán thân không vật, quán Pháp vô thường, như thế đâu còn gì ham muốn?" Thần thưa: "Sư hẳn bảo tôi làm việc thế gian, xoay vần chút ít thần công của tôi. Khiến cho năm hạng người: đã phát tâm, mới phát tâm, chưa phát tâm và không có tín tâm sanh khởi tín tâm, v.v... nhìn dấu vết thần của tôi, biết có Phật, có thần, có khả năng được, có không khả năng được, có tự nhiên, có chẳng phải tự nhiên". Sư bảo: "Không làm thế! Không làm thế!" Thần thưa: “Phật cũng sai thần hộ trì pháp, sao sư lại hủy báng Phật? Tùy ý mà chỉ bảo!" Sư bất đắc dĩ mà bảo rằng: "Ở chùa Đông Nham bị chướng, trống rỗng không có cậy cối, ở Bắc tụ có cây mà chẳng che lấp, ông có thể dời cây ở phía Bắc đến Đông lãnh chăng?" Thần thưa: "Tôi đã nghe lời Sư dạy bảo", lại trình bày rằng: "Trong đêm tối, tôi sẽ sử dụng gió sấm làm cho rung chuyển. Xin Sư chớ kinh hãi" Và thần liền trịnh trọng lễ bái từ giã mà đi. Sư đưa ra tới cửa, Sư nhìn thần, thấy rõ nghi vệ đi lượn như hành trượng của Vương giả, lại có khí đỏ ráng hồng nham tía, hạo khí dãi bày tụ tán, phướn lọng hoàn bội, giáo mác um tùm, lên cao lẫn giữa khoảng không, mịt mờ ẩn hiện. Đêm đó quả nhiên có gió bảo sấm sét tung tóe vang động nối nhau, rường cột mái hiên cao vợi như sắp đổ. Định tăng trông nhìn xao động, có tiếng chim kêu hoảng cuồng, đánh vật với nhau chẳng yên chỗ. Sư bèn bảo chúng tăng rằng: "Chớ khiếp sợ! Chớ khiếp sợ! Thần và ta đã đính ước". Đến sáng sớm, trời tạnh thì các cây thông ở Bắc Nham đều đã dời về Đông Lãnh, rậm rạp trồng thành hàng, và Sư bảo với đồ chúng rằng: "Sau khi ta tịch chớ để cho người ngoài biết. Nếu là khẩu thật thì người sẽ lấy làm quái lạ về ta".

Đến năm Bính Thìn (716) tức niên hiệu Khai Nguyên thứ 4, Sư dặn dò môn nhân rồi thị tịch như bỏ xác, Sư thọ bảy mươi ba tuổi. Bèn xây tháp thờ tại Đông Lãnh ở Tung Nhạc. Ảnh đường ở phía sau bổn viện, mãi tới niên hiệu Khai Nguyên thứ 12 (724) mới hoàn thành. Huyên Úy Hứa Trù ghi lại đức hạnh của Sư.

3. Truyện ngài Huệ Phù trụ chùa Thiên Trụ ở Tiềm Sơn, thuộc Lô Giang, thời Tiền Đường:

Thích Tuệ Phù, họ Thích, người ở xứ Gia Kỵ, thuộc Việt Châu. Đến tuổi hai mươi, Sư có dõng khí hơn người, sức lực nhanh nhẹn, không ai sánh bằng. Nhưng Sư nhậm hiệp, nhàm chán ở nhà, bèn đến chùa Hương Nghiêm, tâm tánh mềm mỏng, thuần thục mau biến đổi. Sau khi thọ lãnh giới pháp, Sư luyện hạnh cô tiêu. Hằng đêm thường men theo núi trải cỏ an tọa thiền định bất động. Sư lại nghiên tầm kinh luận. Thấy ở Tiềm Huyện có Hoắc Sơn, là nơi mà ngày xưa Hán Võ từng cúng tế Nam Nhạc ở đó, thật là cảnh đẹp. Trong đó có chùa Thiên Trụ, nơi có thể để lắng thần. Sư bèn đến đó cất am mà ở. Sau đó không lâu, có con rắn lớn đến há miệng phun lửa độc dữ dội. Sư từ từ nói với nó rằng: "Ngươi tìm túc trái, ta có thể ăn nuốt ngươi". Con rắn bất chợt tẩy thân định ý, như vận nghiệp thông đến. Sư vì nó mà cho thọ giới, trong chốc lát nó mà bò đi, và quả nhiên hóa thành thân người, trở lại cầu xuất gia. Sư lại vì đó mà xuống tóc đắp pháp y cho. Nhận lời dự ký rồi lễ bái từ tạ mà đi. Sau bị cáo Sư riêng độ, phải đầy đủ để thật đối biện. Sư bảo: "Nếu riêng độ mà có tội lỗi, thì xin nhận nghe tội ấy". Quan lại thấy Sư khác thường nên bèn tha cho. Hễ Sư thấy ai mắc phải các bịnh nạn ung nhọt rôm sẩy máu mủ chảy tràn mà chú nguyện thì liền lành.

Đến niên hiệu Khai Nguyên thứ 18 (730), Sư tự nhiên không bịnh mà thị tịch. Nhìn theo ngọn lửa trà-tỳ thì thấy bộ xương liền nhau.

4. Truyện ngài Tuệ An tại chùa Tây Minh ở Trường An, thời Tiền Đường:

Thích Tuệ An, không rõ Sư là người xứ nào. Vào niên hiệu Thần Long (705 - 707) Sư đến xứ Kinh Triệu, thường có nhiều việc thấy biết trước.

Bấy giờ, Đường Hưu Cảnh đã lập Biên Công, sang trọng hưng thịnh không ai bằng. Sư đến nhà ông ta bảo rằng: "Tướng Công rất tốt đẹp, ắt có điều rất xấu ác, sắp có họa lớn, và chỉ trong vài tháng nữa nhưng cũng có thể chóng trừ. Hưu Cảnh vốn biết Sư có khả năng hơn người, bèn vâng nghe và bái lạy. Sư bảo: "Ta không có thuật gì khác, chỉ hiến cho một kế. Há chẳng phải chú nghĩ quan phẩm có ra từ sự hun đúc, xin chọn một người tài giỏi dùng làm Tào Châu". Nhân đó chọn được Trương Quân vốn là quan trong kinh. Ngay ngày đó liền lên, cung tán theo thứ lớp giữ gìn Định Đào, sai tìm kiếm hai con chó cao chừng vài thước rất khôn lanh. Trương Quân đến nhậm nhuệ ý tinh cầu, tìm được hai con chó như điều ước muốn đem hiến tặng Hưu Cảnh. Hưu Cảnh rất vui mừng mời Sư đến xem xét. Sư bảo: "Rất tốt!". Sau đó hơn tuần lễ, Sư trở lại bảo rằng: "Sự cố xảy ra trong đêm nay, xin tướng quân cẩn thận phòng cảnh đầy đủ". Hưu Cảnh bèn giữ Sư ở lại trong đêm. Đêm đó, Hưu Cảnh ngồi trước hiên nhà, bảo ở chung quanh có đến mấy mươi người, cầm nắm cung tên đứng ở góc cạnh giường. Hưu Cảnh cùng Sư ngồi ở một giường. Đến nửa đêm, Sư mỉm cười bảo rằng: "Họa của Tướng quân đã khỏi, chúng ta có thể yên ngủ". Hưu Cảnh mừng và cảm tạ Sư, bèn cho mọi người chung quanh cùng đi ngủ. Đến sáng sớm, Sư gọi Hưu Cảnh thức dậy. Hưu Cảnh hỏi Sư: "Vì sao dùng hai con chó ấy?" Bèn tìm theo vết chân nó đi đến trong vườn, thấy một người nằm chết dưới đất, xem ở cổ thấy có vết máu bởi một vật cắn. Lại thấy hai con chó đang nằm dưới gốc cây lớn, ngửa nhìn lên cây thấy vai một người đang núp, Hưu Cảnh kinh hãi, vặn hỏi, người đó vừa khóc vừa chỉ vào người chết mà nói rằng: "Tôi và người ấy đều là giặc, đêm qua cùng đến muốn hại tướng quốc. Bởi gặp hai con chó này vây quanh sủa rân, người ấy bị nó cắn đã chết. Tôi núp mình dưới đất, lưới trời vây bủa, bị chó ngồi trông giữ. Nay đành chịu muôn tội chết!". Hưu Cảnh bảo người trói lại và bảo với tên giặc rằng: "Tội này đáng chết, nhưng vì nhà ngươi chẳng có chủ tâm, mà là do ngươi sai". Rồi bèn phóng thả. Kẻ giặc bái lạy khóc mà đi. Hưu Cảnh bái lạy cảm tạ, thưa Sư rằng: "Nếu không có Sư thì tôi chẳng thể thoát chết bởi tay hai kẻ đó". Sư bảo: "Đó là phước của Tướng quốc, đâu phải tôi có được thay!"

Lại nữa, biểu đệ của Hưu Cảnh là Lô Chẩn ở tại kinh môn, có vệ sĩ đến báo rằng: Ông sắp có tai họa, phải cầu điềm lành để dứt trừ, may ra mới khỏi được". Lô Chẩn biết Sư có thuật lạ, đạo hạnh thanh bạch, được mọi người đương thời kính trọng, bèn đưa thư đến nhờ Hữu Cảnh mời thỉnh, Sư liền trao cho một lá thư và bảo: "Mọi sự như trong thư vậy". Và lúc thư được mang đến Giang Lăng thì Lô Chẩn đã qua đời. Hữu Cảnh càng thêm kính trọng. Sau vài năm qua lại, không biết Sư đi đâu!

5. Truyện ngài An Tỉnh ở Tây Vực, thời Tiền Đường:

Thích An Tĩnh, vốn người Tây Vực. Vào niên hiệu Khai Nguyên thứ 15 (727), Sư chống tích đi về phía Đông đến Định Đào, hỏi thẳng Cư sĩ Định ở đâu? Người trong làng báo với Sư là: "Cư sĩ Định đã qua đời ba năm và an táng tại ngoại ô!" Lại nói với Sư rằng: "Cư sĩ ấy là Bồ-tát tại gia, siêng giữ phạm hạnh, thường đến lễ bái phụng sự thiền sư Phổ Tịch ở Tung Sơn, đã đắc pháp thậm thâm, lúc sắp qua đời, chắp tay ngồi kiết già, an nhiên mà hóa. Chuông khánh trong các chùa viện ở Tạo Thành chẳng đánh mà tự kêu". Sư đi đến chỗ phần mộ cư sĩ Đinh, đích thân khai quật. Khi đó có khí mây năm mầu phun thẳng lên, Sư bèn thâu nhặt lấy hài cốt đều mầu vàng ròng, nối liền nhau như dây xích, dài chừng năm trượng, có tiếng kêu leng keng rõ ràng. Sư treo ở đầu trượng mà đi, xây riêng một ngôi tháp mà an táng lại. Mọi người đều kinh sợ khen ngợi, trong chốc lát, Sư liếc nhìn rồi diệt độ.

Liên hệ thử bàn:

Di cốt của hữu tình, dẫn nhân cho tới quả, trong thân phàm phu tiết chẳng cùng đến, Bồ-tát Thập Địa cốt tiết giải bàn long tướng kết. Các Đức Phật thì toàn thân xá-lợi. Nay cốt của cư sĩ Đinh có hình móc xích liền nhau, thì vượt phàm phu, chưa là giai vị thứ 10, mà đó là thân Bát Tý Na-La-Diên, đầu cốt tiết móc liền nhau. Chứng nghiệm sức lượng của cư sĩ đã đến nước. Thí như cát từ trong vàng ra thì gọi đó là hồn chứ không thể gọi là cát. Đá ngậm ngọc thì gọi đó là phác chứ không thể gọi là đá.

Lại nữa chùa Đại Vân thuộc phủ Thành Đô, có Ngài Từ Quả Sư, sống chung với mọi người, giấu bặt vết tích, người ít lường biết, hoặc nhập Tam-muội chẳng mất luật nghi, hoặc hiện tướng cuồng si, nói đúng lắm việc. Trước làm Vệ Nguyên Tung, là kẻ sĩ khó suy lường, khắp trong đất trời thường luôn có người gọi đó là Từ Quả Sư. Từ là họ, Quả là tên, Sư là gọi chung. Đây cũng là cương luyện luân loại của Ngài Chí Công. Không biết về sau Sư tịch ở đâu.

6. Truyện ngài Như Nhất trụ tại Chung Sơn ở Phước Châu, thời Tiền Đường:

Thích Như Nhất, không rõ Sư người ở xứ nào. Vào cuối niên hiệu Khai Nguyên (742), Sư làm vị Tăng coi về giường tòa. Bỗng nhiên có vị tăng khắp thân mình lở lói, áo quần dơ dáy đi quanh trong chùa, tăng chúng trông thấy ai cũng chán ghét, chỉ mình Sư gài thấy mà xót thương, mời vào trong nhà riêng của thường trụ, chăm sóc qua mùa Hạ. Đến cuối Hạ, vị tăng đó từ tạ ra đi. Sư hỏi vị tăng đó đi về đâu. Đáp rằng: "Trở về trong am". Sư lại hỏi: "Am ở xứ nào?" Đáp: "Ở phía Đông chùa Đại Thừa". Sư bảo: "Tôi thường ngày đi ngang đó đâu thấy có am nào". Vị tăng ấy bảo: "Không tin thì hãy đến đó hỏi xem, hai ngày sau tôi sẽ đến". Sư bèn đến đó, quả nhiên thấy vị tăng đó đứng ở miệng hang núi có vẻ trông đợi. Nhân đó nắm tay Sư dẫn vào một Tinh xá, lầu gác nguy nga, điện đường xen nhau, chẳng giống như cảnh vật ở nhân gian. Ba ngày sau, vị tăng đó lại đưa Sư xuống núi. Sư quay đầu nhìn lại, thấy đều là núi đá mới biết là chùa Thánh. Do đó Sư càng gắng sức tinh tấn tu trì, nguyện dự vào dòng Thánh.

7. Truyện vị tăng mất tên người Tây Vực, thời Tiền Đường:

Vị tăng mất tên, không rõ Sư người xứ nào ở Ấn Độ. Ngài diện mạo xấu xí, quấn y man điều, mầu sắc càn-đà, chân mang giầy da kéo lê miếng thiếc, hành hóa ở chốn kinh đô.

Bấy giờ, Vi Nam Khương Cao vừa sanh mới chỉ 3 ngày, trong nhà thỉnh chư tăng đến thiết trai cúng dường, Sư là vị tăng không mời mà tự đến. Ngày đó chư tăng đều là những vị trải qua nhiều chùa liền tên được thỉnh mời đến. Đứa gia đồng trong nhà họ Vi rất tức giận Sư, đem chiếc chiếu rách trải giữa sân cho Sư ngồi. Thế rồi cúng dường trai diên xong, trong nhà họ Vi bảo người mẹ ẵm đứa bé ra, trong ý muốn thỉnh chư tăng chú nguyện cho nó. Sư từ chỗ ngồi đứng dậy trước, vén y bước lên thềm cấp nhìn đứa bé và bảo: "Sao cách biệt đã lâu không thấy tăm dạng đâu vậy?" Đứa bé tỏ vẻ vui mừng như có ý nhận biết, chư tăng đều lấy làm lạ. Vi Quân nói rằng: "Đứa con này vừa mới sanh ba ngày, sao thầy ta lại nói cách biệt từ lâu?" Sư bảo: "Đàn việt chẳng thể biết việc nầy!" Vi Quân cố hỏi, Sư bảo: "Đứa bé này là thân sau của Gia Cát Lượng. Ở thời Võ Hầu Đảnh Quốc làm Thục Thừa Tướng Quân là chỗ quen biết với tôi. Duyên người xứ Thục được sự ban tặng đã lâu, nay giáng sanh ở đời, sẽ làm Thục Soái, hẳn là Phước của người xứ Khôn Duy. Tôi sang ở Kiếm Môn là bạn lành với đứa bé này, đã biết nó sanh ở nhà ông, tôi chẳng ngại xa xôi mà đến. Đứa bé này sẽ làm Kiếm Nam Tiết Độ Sứ hai mươi năm, quan vị cực tôn quý là Trung Thư Lịnh Thái Úy. Ngoài ra chẳng phải là điều tôi biết". Cha đứa bé (Vi Nam Khương Cao) im lặng. Nhân đó, lấy chữ Võ Tử làm tên tự, lại gọi tắt là Võ. Trương Dật ra làm Tiết Độ Lũng Châu ở Phụng Tường, tấu trình Vi Nam Khương Cao quyền coi về Lũng Châu. Đến lúc Trương Dật bị Lý Sở Lâm giết chết, Ngưu Vân Quang mời Vi Cao làm soái. Chu Thử bất đắc dĩ dùng Vi Cao làm Phụng Tường Soái vua Đức Tông đặt Phụng Nghĩa Quân Tiết để biểu dương. Lại tiếp tục thêm chức Lễ Bộ Thượng Thư. Vào niên hiệu Hưng Nguyên (784 - 785) bèn xa giá trở về kinh đô, bày làm Tả Kim Ngô Vệ Tướng Quân. Đến niên hiệu Trinh Nguyên thứ nhứt (785) là Thành Đô Duẫn đại Trương Diên Thường, đến nhậm Hòa Nam Man đều thành đạt chiến công, phong làm Nam Khương Quận Vương. Đến lúc vua Thuận Tông lên ngôi (805) lại tiến lên làm Thái Úy. Vi Cao nhậm chức tại Nam Khương suốt hai mươi mốt năm. Cuối cùng rất kính sùng Phật giáo, thường lần chuỗi niệm danh hiệu Phật. Vi Cao có nuôi một con chim oanh võ dạy nó tụng kinh, đến khi nó chết, thiêu có xá-lợi. Vi Cao lại rất hướng tâm đến Thiền Đạo Nam Tông, học tâm pháp với Thiền sư Thần Hội ở chùa Tịnh Chúng. Tại xứ Thục, Phú quý ngầm sai Trọng phú liễm. Bấy giờ bàn luận cho rằng chẳng đúng, nhưng hợp với sự huyền ký của Sư.

8. Truyện ngài Bão Ngọc ở Kinh Triệu thời Tiền Đường:

Thích Bảo Ngọc, có hạnh nghiệp cao lạ, ít tiếp việc người, thường lúc nói việc tương lai như chính mắt thấy. Thấy Ngài Thích Đại Quang bèn răn dạy rằng: "Ông tụng kinh nên xướng cao pháp âm, thấu đến các vị trời lắng nghe, sẽ được các thần ủng hộ". Sau đều phù hợp với những điều Sư đã nói. Khắp Kinh ấp quy hướng kính tin có đến ngàn vị.

Hằng đêm, Sư ở một mình trong thất, đóng của tắt đèn. Từng có vị tăng ở ngoài lỗ hổng nhìn vào xem Sư làm gì, thấy trong miệng Sư tuôn ra áng mây lành, hoa nhiều mầu dễ thương. Sau, năm Sư khoảng chín mươi tuổi thì thị tịch. Lúc Sư thị tịch, trời rất nắng nóng mà nhục thân Sư chẳng hề bị hư hoại. Tể Thần đệ ngũ Kỳ và Sư là bạn thân. Khi Sư tịch, kỳ đến dự lễ tang rất buồn thương. Kỳ đem hương nhũ rót vào miệng Sư, theo đó có ánh sáng tốt lành phát ra soi chiếu khắp bốn phía. Kỳ càng lấy làm lạ. Tháng 10 niên hiệu Càn Nguyên thứ 2 (759) Kỳ bị giáng chức làm Thứ Sử Trung Châu. Đến đầu niên hiệu Bảo Ứng (762) vào làm tân khách cho Thái Tử. Đến Kinh Duẫn, Sư đều đã nói trước, mọi sự vinh quý và không yên ổn đều như Sư nói, nên Kỳ khắc ý quy tín.

9. Truyện ngài A Túc Sư ở Văn Hương thuộc Quắc Châu, thời Tiền Đường:

Thích A Túc Sư, chẳng rõ Sư xuất xứ từ đâu, hình chất si độn, dơ bẩn, tinh thần mịt mờ. Nhưng lúc Sư có nói gì thảy đều như đã biết trước. Tuy Sư ở không nơi nhất định nhưng thường ngụ ở Vân Hương. Vì Sư quanh quẩn ngài Pháp Vân Công, tới lui qua lại, tranh đường lễ yết. Đàn thí cúng dường các vật chất như núi mà Sư chẳng đoái hoài. Người nào mắc phải nổi buồn lo ẩn uất, thân bị các điều đau khổ mà được Sư chỉ bảo thì ứng nghiệm nhanh chóng như thần.

Bấy giờ, tại Thiểm Châu có gia đình giàu có tên là Trương Trăn. Sản nghiệp rất nhiều, của cải tràn đầy. Có được đứa con lại chết mất từ tuổi thiếu niên. Trương Trăn luôn lo sợ tất cả tiền của sau khi qua đời không người trông coi! Sau đó, lại sanh được một đứa con trai, đã ngu lại đần độn, tay chân co quắp, nói năng ngọng nghịu. Chỉ ham thích ăn uống. So với người thường thì có khác, miệng như hang khe suốt ngày ăn chẳng chán. Năm mười bảy tuổi, cha mẹ tiếp nối mến thương cung cấp mọi thứ đòi cần, tìm cầu thầy thuốc xa cả ngàn dặm, mấy mươi năm sau, gia sản sắp khốn cùng. Có người thấy vậy bảo với Trương Trăn rằng: "A Túc Sư là di lưu của Ngài Bảo Chí, sao chẳng bày trải tâm can cầu Sư cứu giúp bệnh tật ấy?" Khi đó cả hai vợ chồng đi đến Vân Hương, cúi đầu rơi lệ tỏ bày cầu Sư cứu giúp. Sư nhắm mắt giây lâu rồi bảo với Trương Trăn rằng: "Oan trái nhà ngươi chưa tan, còn phải trải qua vài năm nữa. Ta thương xót nhà ngươi tha thiết nên trừ diệt cho!" Sư gài liền bảo chọn ngày, đến bên bờ sông thiết trai, thỉnh mời đông chúng tăng. Mọi người đồng đến xem Sư độ thoát, bèn dẫn đứa con trai ấy đến chỗ đạo tràng. Bấy giờ, cả chúng đều biết Sư có lắm điều kỳ dị nên đến xem rất đông. Trong chốc lát, Sư kêu gọi vài người rất khỏe mạnh, quát mắng kéo đứa con trai ấy ném xuống sông cho dòng nước cuốn trôi mà chết. Trương Trăn vừa buồn thương, vừa kinh sợ, chẳng lường biết nguyên do thế nào. Sư bèn nói với Trương Trăn rằng: "Ta đã trừ tai họa cho ngươi xong". Giây lâu, đứa con trai đó nổi mình trên mặt nước cách bờ sông vài mươi bộ, quơ tay xỉ mắng cha mẹ nó (vợ chồng Trương Trăn) rằng: "Ta và nhà ngươi có oán cừu, duyên nghiệp đời trước. May nhờ gặp được Thánh giả giải phân. Nếu chẳng như thế thì kỳ hạn chưa đến ngày dứt". Nó trồi thân hô cao, từ lý rõ ràng, không có tướng trạng si trược. Bỗng chốc chìm trong nước, chẳng biết gì khác nữa. Từ đó, rao truyền về Sư, mọi người quy hướng kính tín đông như đến chợ. Sư hành hóa dẫn đạo phần nhiều đều như thế. Lúc đó là khoảng thời gian từ niên hiệu Đại Lịch (766 - 780) đến niên hiệu Kiến Trung (780 - 784). Đến năm Bính Tý (796) tức niên hiệu Trinh Nguyên thứ 12, vua Đức Tông sắc phong tặng Sư thụy hiệu là Đại Viên Thiền Sư. Đến nay, tại xứ Thiểm Châu, Quắc Châu vẫn còn sùng kính Sư.

10. Truyện ngài Can ở núi Thiên Thai thời Tiền Đường:

Thích Phong Can, vốn trụ chùa Quốc Thanh ở núi Thiên Thai. Cắt tóc ngang mày, mặc áo vải lông cừu che thân, Sư cao hơn bảy thước. Nếu có ai muốn hỏi điều gì, Sư chỉ trả lời bằng hai chữ "tùy thời" mà thôi, chứ không nói gì khác. Sư riêng thích việc giã gạo, làm việc nặng nhọc đồng với Thành Đán, ứng phó việc nấu nướng. Sư từng cưỡi hổ đi thẳng vào cửa thông, chúng tăng thấy mà kinh sợ. Miệng Sư luôn nghêu ngao đạo ca, bấy giờ chúng mới đều tôn sùng kính trọng. Sau khi Sư thị tịch, vào niên hiệu Tiên Thiên (712 - 713) thì Sư hành hóa tại kinh Triệu, chẳng thường điều như người thường. Các hàng sĩ thứ trông thấy Sư không ai chẳng nghiêng mình kính lễ, Ngài nối tiếp sau gót chân của Đại Sư Vạn Hồi, những điều nhiệm mầu cũng tương tự nhưng tướng phong cuồng thì quá hơn. Sư nói năng có nhiều điều đúng.

Vốn ở trong tăng trù chùa Quốc Thanh có hai vị tu khổ hạnh đó là Hàn Sơn Tử và Thập Đắc. Phần nhiều hai vị đó ở tại nhà trù chăm lo việc nấu nướng. Nấu nướng xong, hai vị gặp nhau nói chuyện. Có người lắng nghe nhưng thường chẳng hiểu họ nói chuyện gì. Và cũng rất điên cuồng, trác hợp tương thân, bởi đồng loại tương cầu. Bấy giờ, có Lư Khâu Dận ra trông coi Đan Khâu, sắp bàn luận khăn xe, khổ nỗi đầu rất đau nhức, các thầy thuốc chữa trị đều không hiệu nghiệm. Bỗng nhiên gặp Sư đến bèn nói rằng: "Tôi từ núi Thiên Thai đến yết kiến sứ quân". Lư Khâu Dận đem chứng bịnh thưa với Sư, Sư bảo: "Sứ quân sao lo vậy". Ngài bèn tìm cái bình sạch rót nước vào mà phun vào đầu, chỉ trong khoảnh khắc, cảm thấy trong thân thể khỏe mạnh. Lư Khâu Dận lấy làm lạ, bèn xin Sư nói cho một lời để định sự tốt xấu của hạnh ấy. Sư bảo: "Đến nhậm chức nhớ tới lễ yết ngài Văn-thù". Lư Khâu Dận thưa rằng: "Bồ-tát Văn-thù hiện ở đâu?" Sư bảo: "Đó là người đang lo việc nấu nướng chùi rửa các vật ở nhà trù chùa Quốc Thanh!". Đến lúc vào chùa ở núi, Lư Khâu Dận hỏi chư tăng ở đó: "Ở chùa này có Thiền Sư Phong Can chăng?" Đáp: "Có!". Lư Khâu Dận lại hỏi: "Vậy phòng viện của Ngài ở đâu? Và Hàn Sơn và Thập Đắc là người thế nào?" Khi đó, Sa-môn Đạo Kiều đáp rằng: "Phòng viện cũ của Ngài Phong Can ở phía sau kinh tạng, nay để trống không người, chỉ có loài hổ báo thường hay lui tới sản sanh bú mớm. Còn Hàn Sơn và Thập Đắc, hai người đó hiện phục dịch trong nhà trù. Lư Khâu Dận vào phòng Sư, chỉ thấy dấu vết tung hoành của hổ báo. Lại hỏi rằng: "Ngài Phong Can ở đây chuyên làm việc gì?" Đáp: "Ngài chỉ chuyên việc giã gạo, cúng dường cháo cho chư tăng. Đêm đến thì xướng ca phúng tụng chẳng thôi". Lư Khâu Dận đôi ba phen khen ngợi rồi mới vào nhà trù, thấy có hai người đang chụm củi, có dáng vẻ như đang vây quanh lò. Lư Khâu Dận bèn vái chào, hai người luôn miệng quát tháo. Sau đó, nắm lấy tay Khâu Dận mà đùa giỡn như trẻ thơ, cười ha hả không thôi. Vừa đi vừa nói: "Phong Can lắm lời". Từ đó, hai người cùng dẫn tay nhau đi ra cửa thông, không trở lại chùa nữa.

Sư lại thường đến Ngũ Đài lễ bái, gặp một Ông lão, Sư hỏi: "Có phải là Văn-thù chăng?" Ông lão bảo: "Chẳng lẽ có hai Văn-thù!" Sư liền đảnh lễ Ông lão, chưa ngẩng đầu lên thì ông lão đã biến mất dạng.

Kế nữa, có Ngài Mộc Cống, thường hay vào trong xóm làng chợ búa, cũng giống như Ngài Phong Can. Mọi người chẳng dám xem thường, hai chữ Phong Phong vào ra khác nhau: Vi Thuật sử quan là Phong của Phong cương, Lư Khâu Dận tự Tam Hiền làm Phong của Phong Nẫm, chưa biết là ai đúng.

Kế nữa, có Ngài Hàn Sơn Tử, người đời gọi Sư là Bần tử, là kẻ sĩ phong cuồng, chẳng thể suy lường. Sư ẩn cư cách bảy mươi dặm về phía Tây Huyện Thỉ Phong núi Thiên Thai, gọi đó là Hàn Ám Nhị Nham (Hai ngọn núi lạnh tối), Sư thường ở trong hang núi tối lạnh chuyên thực hành định chỉ. Bấy giờ, tại chùa Quốc Thanh có ngài Thập Đắc, chư tăng trong chùa cắt cử coi về công việc ở trai đường. Ngài Thập Đắc thường thâu nhặt các vật ăn thừa của chúng tăng cất dấu trong ống tre lớn, khi nào Ngài (Hàn Sơn) đến, thì lấy mang đi. Hoặc có lúc Ngài đi chậm rãi dưới hành lang, có lúc kêu réo làm ồn mọi người, có lúc ngửa mặt giữa trời mà mắng chửi. Chư tăng trong chùa có người không chịu nổi thì dùng gậy xua đuổi, Ngài bèn xoay mình vỗ tay cười ha hả rồi chạy đi. Ngài thường mặc áo cánh vải bố xục xịch, dáng mặt khô gầy, lấy vỏ cây hoa làm mũ, chân kéo lê đôi guốc gỗ lớn. Hoặc có lúc Ngài phát ngôn hiền hòa mềm mỏng, có chỗ kết quy, đó là quy về Phật lý.

Ban đầu, có Lư Khâu Dận vào chùa hỏi về Ngài (Hàn Sơn), khi đó, Sa-môn Đạo Kiều trả lời rằng: "Ông ấy là người mắc bịnh điên, vốn ở Hàn Nham, ưa thích ngâm ca từ kệ, nói năng bất thường, hoặc che giấu, rốt cuộc chẳng thể biết. Ông ấy cùng hành giả Thập Đắc ở chùa này là bạn rất thân, thường luôn dụm đầu trò chuyện, chẳng biết nói gì". Chư tăng thấy Thái Thú (Khâu Dận) bái lạy hai ngài, liền kinh hãi hỏi rằng: "Đại quan sao lại lễ bái gã điên cuồng ấy ư?" Hai Ngài (Hàn Sơn và Thập Đắc) nắm tay nhau cười ngạo nghễ đi ra khỏi chùa. Lư Khâu Dận lại sang Hàn Nham lễ yết, thưa hỏi và dâng y phục, thuốc thang mọi vật, mà Ngài lại lớn tiếng hô rằng: "Giặc đến ta, giặc lui đi!". Bèn lùi thân vào hang đá bít lại ở trong. Ngài lại bảo: "Bảo cùng các ông mỗi người hãy tự cố gắng". Hang đá bít lại liền khớp không dấu vết gì. Lư Khâu Dận mới nói Sa-môn Đạo Kiều tìm lại di vật của Ngài, chỉ thấy ở rừng khâu lá viết thơ tụng và trên vách tường nhà người ở trong xóm sao lục được hơn hai trăm bài, nay biên thành một tập, có nhiều người phúng tụng. Sau, Thiền sư Tào Sơn Bản Tịch có chú giải, gọi đó là Hàn Sơn Tử Thơ. Vì Ngài vốn không có họ, dân chúng xứ Việt chỉ gọi là Hàn Sơn Tử, cho đến có câu "mé sân làm sao có. Mây trắng ôm u thạch". Mềm mại rõ ràng. Nay ở dưới núi có Đình Đá. Đình mà Đứng, gọi đó là U Thạch.

Kế nữa, có Ngài Thập Đắc. Vốn trước kia Thiền sư Phong Can ngụ ở núi, đi đến Xích Thành, đang trên đường bỗng nghe có tiếng trẻ nhỏ khóc, bèn tìm thấy đứa bé mới vài tuổi. Ban đầu, Ngài Phong Can cho đó là đứa trẻ chăn trâu, Sư an ủi vỗ về hỏi, đứa bé mới đứng gục đầu nói: “Không nhà cửa, mồ côi bị vất bỏ ở đây!" Ngài Phong Can mới dẫn đến chùa Quốc Thanh giao cho vị tăng Điển tọa, nếu có ai đến nhận thì trả lại. Sau, Sa-môn Linh Tập nhận nuôi (tức Ngài Thập Đắc), bảo trông coi việc hương đèn ở trai đường.

Bỗng một hôm, thấy Ngài leo lên tòa, ngồi đối mặt với tôn tượng mà ăn, lại gọi Tôn giả Kiều-trần-như là Tiểu quả Thanh văn, bên cạnh như không người, cầm đũa cười lớn. Chúng tăng bèn ới quở trách xua đuổi Ngài. Ngài Linh Tập đem việc ấy hỏi các vị tôn túc v.v... đều bảo cho Ngài thôi giữ việc trai đường mà bảo vào nhà trù lo chùi rửa các vật. Khi tẩy rửa xong, Ngài lắng gạn thức ăn thừa để đầy trong ống tre, khi nào Ngài Hàn Sơn đến sẽ mang đi. Lại nữa, tại miếu thần hộ vệ già-lam, chư tăng trong nhà trù thường ngày đưa các vật thực ra cúng, bị chim quạ mổ ăn rơi vãi, Ngài dùng gậy đánh vào tượng đất mấy cái mà mắng rằng: "Thức ăn của ông còn chẳng giữ gìn được vậy làm sao che chở, giữ gìn già-lam ư?" Đêm đó, thần gá mộng nói với chư tăng trong chùa là: "Thập Đắc đánh tôi". Sáng hôm sau, chư tăng kể lại chuyện trong mộng đều như nhau, cả chùa lộn xộn mới biết Ngài chẳng phải là người thường. Bấy giờ, ở dưới phù hiệu châu, huyện, quận ghi là: "Hiền sĩ ẩn lánh, Bồ-tát ứng thân". Nên dùng đó mà biểu dương, gọi Thập Đặc là Hiền sĩ.

Lại nữa, lúc Ngài chăn giữ trâu ở trang trại của chùa, ca vịnh gọi trời, đang lúc chúng tăng trong chùa bố-tát, Ngài vì trâu đến trước giảng đường nơi chúng tăng nhóm họp, rồi đứng tựa cửa vỗ tay cười lớn bảo rằng: "Dằng dặc kẻ dụm đầu". Khi đó, vị Thủ tọa trì luật quát mắng Ngài rằng: "Gã phong cuồng sao ồn ào làm chướng ngại sự thuyết giới vậy?" Ngài nói: "Tôi đâu có phóng thả trâu. Đàn trâu nầy phần nhiều là người đã từng làm tri sự tăng trong chùa". Ngài bèn lần lượt xưng gọi pháp hiệu của chư tăng đã tịch, trong đàn trâu mỗi con tự ứng theo gọi tên mà đi qua. Cả chúng đều trố mắt kinh ngạc, đều suy nghĩ sửa đổi tu trì, cảm đức Bồ-tát rũ vết độ thoát. Lúc Sa-môn Đạo Kiều ghi chép văn cú của Ngài Hàn Sơn, ở trên vách tường miếu thần Thổ Địa của chùa thấy có kệ từ của Ngài, bèn ghi phụ trong tập của Ngài Hàn Sơn.

Liên hệ thử bàn:

Căn cứ vào việc Ngài Phong Can vân du chốn kinh thất vào niên hiệu Tiên Thiên (712 - 713) thì biết các vị Lư Khâu Dận, Hàn Sơn Tử và Thập Đắc là người sống trong triều đại vua Duệ Tông (710 - 712). Vậy cớ sao trong Cao Tăng Truyện, ngài Đạo Tuyên có Lư Khâu Dận là Võ Thần, là người sống vào đầu đời Đường (618 -?). Trong lời tựa, Lư Khâu ghi ba người không nói về niên đại, khiến mọi người mờ mịt. Lại Tứ Phi là văn tư. Như vậy là có hai người cùng trùng tên họ là Lư Khâu. Lại nữa, Đại Sư Linh Hựu ở núi Đại Quy sống vào thời vua Hiến Tông, gặp được Hàn Sơn Tử chỉ cho Lặc Đầm, bèn gặp được Ngài Thập Đắc ở chùa Quốc Thanh. Như vậy, rõ biết ba người đến cuối đời Đường vẫn còn. Phàm, Ngài Phong Can trầm ẩn nơi Thiên Thai mà xuất hiện ở Kinh Triệu. Ngài Thập Đắc sống vào niên hiệu Tiên Thiên (712 - 713) mà đến niên hiệu Nguyên Hòa (806 - 821) còn gặp là tuổi thọ lâu dài ư, hay là ẩn hiện bất thường ư? Trong dịch tượng có việc ấy. Tiểu Hồ Ngật Tế, nghĩa là như thế.

11. Truyện ngài Vô Tướng trụ chùa Tịnh Chúng ở Thành Đô, thời Tiền Đường:

Thích Vô Tướng, vốn người nước Tân-la, là con thứ ba của vua nước đó. Sư sanh vào tháng chánh sóc niên, xuống tóc xuất gia đăng đàn thọ giới tại chùa Quần Nam.

Vào niên hiệu Khai Nguyên thứ 16 (728), Sư theo đường biển đến Trung Hoa, vào chốn kinh đô. Vua Huyền Tông mời Sư vào diện kiến rồi phối thuộc danh ở chùa Thiền Định. Sau, Sư đến Thục Tư, bái yết Luật Sư Trí Tiên, ở đó có ngài Xử Tịch là bậc dị nhân. Vũ Hậu (Tắc Thiên) đã từng mời Sư vào cung ban tặng Pháp y ma nạp chín điều. Sư dự biết mọi việc không gì chẳng đúng. Trước lúc Sư chưa đến, ngài Xử Tịch nói rằng: "Có khách ở ngoài, ngày mai sẽ đến, các ông hãy lo quét tước để đón rước". Cách một ngày sau quả nhiên Sư đến. Ngài Xử Tịch gọi ban cho Sư hiệu là Vô Tướng. Vào nửa đêm trao truyền cho Sư pháp y ma nạp.

Thế rồi, Ngài vào trong khe hang dưới núi sâu ngồi thiền. Có con trâu nghé mầu đen, hai sừng giao nhau lẫn lộn dưới tòa, gần thân rất gấp, lông tay rơi vào trong tay áo. Nó lạnh như băng, sờ mó đến bụng, Sư rất bình thản chẳng lay động. Mỗi lần Sư nhập định, kỳ hạn là năm ngày. Bỗng nhiên trong tuyết sâu có hai con thú dữ đi đến, Sư tự tẩy rửa đến khỏa mình trước nó, nguyện đem thân thí cho nó ăn. Hai con thú dữ chỉ ngửi quanh từ đầu đến chân thân Sư rồi bỏ đi. Thường vào ban đêm dưới sàng tòa quắp lấy râu của hổ. Thế rồi, Sư sống ở núi rừng hơi lâu, y phục rách rưới, râu tóc dài ra. Có người thợ săn thấy, nghi là thú lạ, định bắn lại thôi. Sau, Sư lại vào trong thành chợ, ban ngày thì ở nhà người, đêm đến ngồi dưới gốc cây thực hành hạnh Đầu-đà, mọi người thấy đều quý trọng, cất tinh xá ở trước loạn mộ để Sư trụ. Trưởng Sứ Chương Cừu Kiêm Quỳnh đến lễ yết. Gặp lúc Minh Hoàng lánh nạn đến đất Thục, đón rước Sư vào Nội Điện cúng dường kính lễ.

Bấy giờ, Thành Đô Huyện Lệnh Dương Dực nghi Sư là yêu hoặc mới trình thiếp đuổi đi, sai bảo đồ lính hơn hai mươi người đến lôi kéo Sư. Đồ lính đến gần thân Sư, ai ai cũng run sợ, tâm thần đều mất. Trong chốc lát, gió đến nỗi cát đá bay tán loạn vào thẳng nơi quan sảnh tung rèm quấn màn Dương Dực cúi đầu bái phục, thở gằn chẳng nói gì. Sám hối xong thì gió ngừng thổi, rồi đón rước Sư về chỗ cũ. Do đó, bèn khuyên đàn việt xây dựng các chùa: Tịnh Chúng, Đại Từ, Bồ-đề, Ninh Quốc và các lan-nhã chuông tháp ngoài đô ấp nhiều vô số kể. Ban đầu, Sư trú tại viện ở chùa Tịnh Chúng, sau gọi là Tùng Khê.

Khi Sư đến thành đô, bỗng có một lực sĩ đến xin xả bỏ công sức chặt củi cúng dường chư tăng nấu nướng trong nhà trù. Sư có người em vừa mới lên ngôi ở tại bổn quốc, lo sợ Sư trở về đoạt ngôi vị, bèn sai thích khách đến giết hại Sư, Sư đã thầm biết như thế. Bỗng một hôm, vị hiền giả cúng dường củi đến nói với Sư rằng: "Đêm nay có khách, nên bảo đốt sáng". Sư lại bảo: "Chớ làm thương tổn Phật tử". Đêm đến, người cúng củi nắm dao xốc chiếu ngồi bên cạnh thiền tòa của Sư. Bỗng nhiên nhìn lên trên vách tường dường như có vật gì đang xuống, liền nhảy bổ dậy dùng dao phang một nhát, con hổ lớn thân đầu đứt lìa nơi dưới đất. Phía sau cửa vốn có một hố lớn, liền kéo tới đó vùi chôn, lại lấy đất bụi bôi thoa hết dấu vết mà đi. Sáng hôm sau, Sư bảo người tìm mời người chặt củi đến tạ ơn nhưng không thấy.

Sư từng chỉ ngồi bảo tháp và cây bách phía trước mà bảo rằng: "Cây ấy và tháp ngang chùa sẽ bị phá hủy!" Đến lúc pháp nạn Hội Xương thì cây ấy và tháp đều bị phá hủy. Sư lại bảo: "Ở trước chùa có hai cái ao nhỏ, ao bên trái là canh, ao bên phải là cơm, lúc ít trai chủ cúng thí thì bảo đãi gạo qua đó". Quả nhiên có người đến thiết cúng. Sư có lắm điều thần dị đại loại như thế.

Đến ngày 19 tháng Năm niên hiệu Chí Đức thứ nhất (756), Sư không bịnh mà thị tịch, thọ bảy mươi bảy tuổi. Lúc sắp tịch, có người hỏi Sư: "Ai là người có thể tiếp nối trú trì ở chùa đó?" Sư bảo đưa giấy bút và viết chữ trăm số, đều ẩn chẳng thể biết. Hài mà hiệp vận. Sư dự ghi mọi việc trong thời gian tám, chín mươi năm. Xem xét lại không gì sai lạc.

Trước kia, lúc vua Võ Tông phế bỏ Phật giáo, khắp thành đô chỉ giữ lại chùa Đại Từ. Còn chùa Tịnh Chúng cũng cùng chung số phận bị phá hủy. Ở chùa Tịnh Chúng có Đại Hồng Chung rất lớn bèn dời đến chùa Đại Từ.

Đến lúc vua Tuyên Tông trùng hưng Phật giáo thì Đại Hồng Chung đó trở về chùa Tịnh Chúng. Chuông đó đã lớn lại cách sông, nên tính ra công sức phải mất hai ngày mới đi đến. Lúc sớm mai vừa muốn thiết trai để đi đón rước, lúc ấy là giờ Thìn mà sang giờ Tỵ là đã đến. Thế lực đưa đẩy thẳng như bay, đều lấy làm quái lạ sự nhanh chóng ấy chẳng phải sức người mà có được. Vốn Xá-lợi của Sư phân đắp họa chân tượng. Ngày đó ở mặt đều rịn đổ mồ hôi. Đệ tử tài giỏi của Sư là Lý Tăng dùng khăn lau, có dính vào tay, mồ hôi ấy rất mặn, mới biết thần lực của Sư tự kéo chuông. Biến dị như thế, thật kỳ vĩ thay! Sau, tháp Sư đề hiệu là "Đông Hải Đại Sư Tháp". Đến niên hiệu Càn Nguyên thứ 3 (760) Thứ Sử Tư Châu Hàn Hoành soạn văn bia. Vào niên hiệu Khai Thành (836 - 841), Lý Thương Ẩn làm nhà bia "Tử Châu Tứ Chứng" tôn phong Sư là Đệ Nhất Chứng.