Những Bài Giảng Về Hoằng Pháp Và Trụ Trì

Ý Nghĩa Thọ Giới

Ý nghĩa thọ giới (thuyết giảng tại chùa An Phước)

(Bài giảng tại giới đàn Minh Nguyệt do Ban Trị sự Phật

giáo tỉnh An Giang tổ chức tại chùa An Phước)

Người tu học theo Phật, muốn đạt đến quả vị toàn giác, không có con đường nào khác ngoài con đường tôn trọng ba la đề mộc xoa, tức giới luật để trở thành Hiền thánh. Vì vậy, tất yếu chúng ta phải nương vào giới luật mà tu học.

Tại tỉnh An Giang, với tấm lòng thương xót muốn giúp cho đàn hậu học tiến tu đạo nghiệp, Hòa thượng Trưởng ban Trị sự tỉnh nhà đã mở đàn truyền giới cho Sa di, Sa di ni, Tỳ kheo, Tỳ kheo ni, Thức xoa ma na ni và Bồ tát giới. Đây là ngày trọng đại nhất của tỉnh An Giang, vì không có giới đàn truyền trao giới pháp thì Tăng Ni không thể tu theo con đường giác ngộ, giải thoát của đức Phật vạch ra và Giáo hội cũng không thể tồn tại được.

Tuy nhiên, khi đã có người truyền trao giới pháp và người thọ lãnh giới pháp, mà không có người giữ gìn giới pháp thì chánh pháp cũng không thể tồn tại được. Có thể nói Tăng Ni muốn làm Hiền thánh phải

tùy sức mà lãnh thọ và hành trì giới pháp để giới thể được trong sáng.

Xưa kia, đức Phật thành đạo ở Bồ đề đạotràng, Ngài đã đạt được giới thể thanh tịnh, thâm nhập chân lý và truyền trao giới pháp cho Bồ tát. Giới pháp của Bồ tát thọ nhận từ Phật là giới tâm hay tam tụ tịnh giới, chỉ cần nghe Phật nói pháp là tâm các Ngài liền thanh tịnh, lậu hoặc đều dứt sạch, trở thành Hiền thánh.

Nhưng đối với chúng sanh nghiệp nặng, đức Phật phải trải lòng từ với họ. Ngài mới rời Bồ đề đạo tràng đến Lộc Uyển độ 5 anh em Kiều Trần Như. Tuy nhiên, đức Phật chỉ cần truyền ba pháp quy y thì các vị này thanh tịnh và chứng đắc quả vị A la hán liền. Và từ đó trở đi, ai muốn làm đệ tử Phật dù xuất gia hay tại gia đều phải thọ ba pháp quy.

Có thể khẳng định rằng pháp tam quy dành cho cả hàng tại gia và xuất gia, không như nhiều người lầm tưởng là chỉ có trẻ con dưới 12 tuổi mới thọ tam quy. Thử nghĩ tại sao pháp tam quy dành cho trẻ con mà trước tiên đức Phật lại trao cho 5 thầy Tỳ kheo được mệnh danh là năm nhà hiền triết, có đầy hiểu biết ở Lộc Uyển ?

Trẻ con có nghĩa là người đồng chơn nhập đạo, chưa có tội lỗi. Năm anh em Kiều Trần Như là năm vị hiền triết không bị tham sân si nghiệp chướng trần lao tác động. Phải chăng trẻ thơ và nhà hiền triết cùng có chung một nghĩa là trong sạch, không

tội lỗi? Tâm của 5 anh em Kiều Trần Như hoàn toàn trong sạch, mới tiếp nhận liền chánh pháp.

Muốn thành đệ tử Phật, phải siêng năng sám hối ba nghiệp thanh tịnh, mới lãnh thọ được giới pháp của Phật. Không sám hối thanh tịnh, chỉ lãnh thọ hình thức, không thể tiếp nhận giới thể, không tiến tu đạo nghiệp được. Thật vậy, thực tế cho thấy có Sa di hay Tỳ kheo lãnh thọ giới thể, tâm liền thanh tịnh, tướng hảo hiện ra. Còn Tỳ kheo chỉ lãnh thọ giới tướng, tâm không thanh tịnh; họ không xứng đáng mặc áo Phật. Đối với người như vậy, Phật dạy rằng họ nên mặc giáp sắt nóng, uống dầu sôi, còn hơn là mặc pháp y mà không thanh tịnh.

Tôi nhắc các giới tử chuẩn bị thọ giới Sa di hay Tỳ kheo nên cân nhắc, dọn mình cho thanh tịnh rồi mới lãnh thọ giới pháp. Đầu tiên phải lãnh thọ pháp tam quy trước. Quy y Phật, chúng ta nương với vị thầy sáng suốt nhất và tánh sáng suốt đó truyền vào tâm ta, giúp cho tâm thanh tịnh, sáng suốt, an lạc và tướng trang nghiêm giải thoát, xứng đáng là đệ tử Phật, khác với chúng ma. Chúng ma thường hơn thua, tranh cãi, không chấp nhận nhau; trong khi đệ tử Phật tâm thanh tịnh, bên trong lo siêng năng trau giồi giới đức, bên ngoài không hơn thua tranh chấp với người. Đó là các pháp mà giới tử phải chuẩn bị lãnh thọ.

Quy y pháp là nương vào pháp để trau giồi giới thân huệ mạng, như tứ Thánh đế, thập nhị nhân duyên, sáu ba la mật. Như vậy, ở Lộc Uyển chưa có

giới Tỳ kheo, các vị này chỉ lãnh thọ tứ Thánh đế là coi như tròn quả vị A la hán. Trong tứ Thánh đế, trước nhất là khổ đế cho chúng ta cái nhìn cuộc đời là khổ. Đức Phật nói chúng sanh nghiệp nặng, lấy khổ làm vui, nên cuộc đời khổ mà họ thấy vui; dấn thân vào đời, ai ai cũng phải chịu cảnh hết vui đến khổ. Người tu phải thấy rõ sự thật khổ của thế gian và tránh xa nó để tiến đến Niết bàn giải thoát. Sanh, già, bệnh, chết, cầu không được, phải xa người mình thương, phải sống với người mình không thích... tiêu biểu cho những khổ đau của con người ở thế gian, thường gọi là tam khổ hay bát khổ.

Vì nghĩ sanh là khổ, người tu hướng về quả vô sanh là quả Niết bàn của chư Phật. Chư Phật hết khổ vì các Ngài trụ quả vô sanh, nghĩa là không sanh khởi tâm phiền não và nghiệp chướng trần lao. Bước theo dấu chân Phật, người tu học phải từng bước không cho phiền não, nghiệp chướng trần lao khởi lên trong tâm để chứng quả vô sanh hay Niết bàn.

Trên bước đường tu, lãnh thọ giới pháp Phật, vui với giới pháp Phật, chúng ta không sanh niệm tà ác theo thế gian hay tà giáo; nhưng nên cho thiện pháp sanh trong lòng là các pháp lành. Pháp lành gồm có pháp lành của nhân gian và của xuất thế gian.

Pháp lành của nhân gian là điều tốt mà người đời coi là cao thượng, chúng ta cũng cố gắng giữ gìn. Trở thành người tốt, cao thượng trên thế gian, mới làm người tốt, cao thượng của Phật; vì đức Phật

được tôn danh là đấng Vô thượng sư, tức người cao thượng bậc nhất của thế gian.

Sau khi làm người tốt thế gian, chúng ta hướng tâm làm người tốt xuất thế gian. Pháp thiện của xuất thế gian là pháp của thánh La hán, nên tâm không còn sanh khởi. Pháp xuất thế gian cũng gồm có thiện và ác. Tâm thanh tịnh là thiện và tâm vọng động là ác.

Để tâm thanh tịnh, người tu cần siêng năng thâm nhập thiền định của Phật. Bước đầu Phật dạy chỉ cần nhiếp tâm một chỗ, trụ tâm, không cho nó hợp tác với năm giác quan để khỏi sanh ra những điều chướng tai gai mắt. Vì nghe điều mà chúng ta bằng lòng thì sanh ái nhiễm, nghe điều không bằng lòng, thấy người không vừa ý thì sanh buồn phiền, sân hận. Chúng ta nhiếp tâm, không nghe những việc vui buồn của cuộc đời để tâm thật thanh tịnh.

Tâm tập trung được một chỗ rồi, chúng ta bắt đầu gia công thiền quán, hướng về Phật, Bồ tát mười phương làm thầy và bạn lữ của chúng ta để học giới pháp với các Ngài. Giới pháp ấy đi thẳng vào tâm ta, làm cho tâm ta thanh tịnh, đó là định của chư Phật. Mỗi định sanh trong tâm ta liền kèm theo một đà la ni, gọi là huệ giải.

Riêng tôi, trì kinh Pháp Hoa thấy Phật dạy rằng người siêng năng thọ trì kinh Đại thừa sẽ chứng tam muội và đà la ni. Về sau tôi mới phát hiện được tại sao và bằng cách nào mà người trì kinh Pháp Hoa được tam muội và đà la ni.

Thật vậy, trong kinh Pháp Hoa, đức Phật thường đề cao tâm nguyện và việc làm của các đức Như Lai và chư Bồ tát, có nghĩa là Ngài tạo điều kiện cho chúng ta suy nghĩ về Như Lai, Bồ tát. Và khi tâm chúng ta suy nghĩ về Như Lai và Bồ tát, nghĩa là đã tạo mối quan hệ giữa ta và các Ngài. Nhờ mối tương quan mật thiết với các Ngài giúp chúng ta tiếp nhận lực gia trì hộ niệm của các Ngài, tác động cho tâm chúng ta trở thành thanh tịnh hay đạt được tam muội.

Mỗi đức Như Lai có một hay nhiều tam muội và đà la ni, nếu chúng ta thân cận, cúng dường các Ngài, tâm chúng ta sẽ dễ dàng an định và học được đà la ni của các Ngài.

Riêng tôi, cảm nhận được đà la ni khi trì tụng kinh Pháp Hoa. Một hôm như bình thường, nhưng tâm tôi thật thanh tịnh, không nghĩ ngợi gì khác, chỉ nghĩ đến Phật, Bồ tát trong hội Pháp Hoa. Vì vậy, lúc ấy hình ảnh của Phật, Bồ tát luôn xoay vòng trong suy niệm và trước mắt tôi cùng khắp pháp giới.

Từ cảm nhận này, tôi nhận ra một ý quan trọng là Phật dạy rằng người trì tụng kinh Pháp Hoa sẽ nhận được triền đà la ni. Trước kia, mỗi ngày chúng ta đều đọc kinh, nhưng lời Phật dạy lúc nhớ lúc quên; hoặc tâm vọng động, chúng ta chỉ nhớ những việc vui buồn. Nhưng khi tâm thanh tịnh trì kinh, thì Phật xuất hiện trong tâm ta và trước mặt ta. Phật không biến mất trong lòng, nên ta tiếp nhận được pháp gọi là triền đà la ni; nghĩa là ta không thấy

Phật như bức tranh, nhưng thấy Phật sống động dưới nhiều hình thức khác nhau.

Thật vậy, tất cả Phật sống động dưới mọi hình thức giáo hóa chúng sanh và Phật thuyết pháp, ta là người nghe pháp, nên chúng ta chứng được pháp thứ hai là phương tiện đà la ni, tức nhận chân được các pháp Phật nói đều là phương tiện của Ngài và nương theo đó, chúng ta được thanh tịnh giải thoát. Theo tôi, nếu tuân thủ đúng như pháp mà hành trì, quý vị sẽ đạt được kết quả như vậy.

Khi nhận ra phương tiện của Phật rồi, kinh gọi là pháp âm phương tiện đà la ni, tôi không còn chấp pháp. Đức Như Lai tùy phương tiện, nghĩa là tùy theo thời gian và không gian mà nói pháp khác nhau. Như vậy, pháp diễn tiến trong vũ trụ thế nào thì Ngài thấy đúng như thật và tùy theo như thật đó mà nói. Chính vì vậy mà đức Phật giảng dạy Tỳ kheo hay chư Thiên hoặc Chuyển luân Thánh vương các pháp tương ưng không đồng nhau.

Nhận được cốt lõi của pháp âm phương tiện đà la ni, tôi không còn chấp trước việc phải thế này hay thế nọ. Tôi chỉ nhìn vật chuyển biến theo quy trình của nó, nên không còn buồn phiền, khó chịu như trước. Tôi lấy kinh nghiệm này nhắc nhở các Tỳ kheo, Tỳ kheo ni, Sa di, Sa di ni thọ giới đã quy y pháp thì phải hết lòng hết dạ với chư Phật để nhận được sức gia trì hộ niệm của các Ngài.

Và cũng từ trực nhận được phương tiện đà la ni, tôi đã hiểu giáo pháp Phật dưới nhiều dạng khác

nhau và thể hiện thành những việc làm khác nhau. Có thể nói nhờ áp dụng pháp Phật tùy phương tiện mà suốt 30 năm gần đây, tôi làm đạo ít gặp trở ngại như 20 năm đầu. Quả thật, khi chưa trì kinh Pháp Hoa, còn chấp pháp, nên tôi thường nghĩ việc này phải, điều kia không phải... Nghĩ nó không phải, nhưng thực tế nó lại phải, nên thọ quả báo. Nay thấy đúng sự thật theo Phật dạy, tôi không chấp trước mà mọi việc tự nhiên trở thành dễ dàng đối với tôi. Đặc biệt kể từ sau năm 1975, cái nhìn của tôi đối với các Tỳ kheo có phần tương đối chính xác; nhờ đó tôi thấy được chân lý của đức Phật dạy và thường suy nghĩ nếu có đức Phật hiện hữu ngay bây giờ tại nước ta đang theo xã hội chủ nghĩa thì Ngài sẽ nói gì, làm gì. Câu hỏi này được đặt ra và tôi nhờ kinh Pháp Hoa trả lời, theo đó tùy duyên, tùy phận, tùy lúc, tùy chỗ mà tôi hành đạo, giảng dạy khác nhau. Phải khẳng định rằng chính nhờ tinh thần uyển chuyển ứng dụng pháp Phật thích nghi cho từng tình huống, tôi mới hoằng truyền được Phật pháp không bị chướng ngại; khác với những vị nói rằng chỗ này cho giảng, chỗ khác bị cấm. Trên bước đường hành đạo khắp ba miền Nam, Trung, Bắc, nơi nào tôi đến cũng gặp dễ dàng, thậm chí có chỗ được báo trước là không thể thuyết pháp, nhưng tôi đến thì vẫn được chấp nhận và cho giảng. Tôi nhận ra tại sao thầy này không được thuyết pháp, trong khi thầy khác được ủng hộ. Thiết nghĩ bị cấm đoán vì thuyết pháp không thích hợp với hoàn cảnh, nguyện vọng, yêu cầu của địa phương, nên

họ không cho thuyết. Quê hương tôi ở Củ Chi, từ trước cho đến năm 1985, Phật pháp ở đây không phát triển được. Thầy Chánh đại diện nói với tôi rằng huyện Củ Chi là quê nhà của Thượng tọa mà lại không cho thuyết pháp. Tôi trả lời rằng khi nào thầy có tổ chức lễ gì thì tôi sẽ về thuyết pháp. Quả đúng như vậy, lúc tôi trở về Củ Chi giảng pháp, công an địa phương ghi âm bài giảng và đem băng trình cho ông bí thư huyện ủy. Ông nghe xong liền nói bài giảng của Thượng tọa Trưởng ban Hoằng pháp, chúng ta còn cần phải học. Nhờ vậy, các ban ngành truyền nhau bài giảng của tôi và cũng từ đó, sinh hoạt Phật pháp ở Củ Chi được dễ dàng.

Hoặc có người cho tôi biết là ở Sông Bé cũng gặp những khó khăn như mặc áo sư đến đó thì bị bắt. Tôi thưa với Hòa thượng Trưởng ban Trị sự tỉnh rằng ngài nên tổ chức thuyết pháp, tôi sẽ đến giảng kinh. Và quả tình bài giảng của tôi được trích từng đoạn để phổ biến trên đàiphát thanh của tỉnh Sông Bé.

Theo tôi, chúng ta thuyết pháp, nói những điều mà địa phương đó cần thì họ chấp nhận. Ví dụ tỉnh nhà còn nghèo thiếu vì hậu quả của chiến tranh tàn phá để lại, chúng ta nghĩ đến tình trạng cơ cực của dân chúng trong vùng, nên vận động Phật tử hảo tâm giúp đỡ, chắc chắn chính quyền địa phương sẽ hổ trợ lời kêu gọi và việc làm của chúng ta. Điển hình như Thượng tọa Minh Thiện lúc còn là Tăng sinh của Viện Phật học đã thực

hiện lời dạy của tôi bằng cách siêng năng thăm viếng, giúp đỡ đồng bào nghèo, nên thầy được quý trọng. Từ đó, thầy được cử làm Trưởng ban Trị sự Phật giáo tỉnh Bình Dương và nhận được Huân chương Lao động.

Có thể nói thầy đã thể hiện lời Phật dạy trong cuộc sống là ban vui cứu khổ. Đức Phật xuất hiện trên cuộc đời cũng chỉ nhằm mục tiêu duy nhất là làm an lạc cho số đông, cho chư thiên và loài người. Chúng ta theo bước chân Phật cũng phải có việc làm như vậy và thực hiện được là tuân thủ đúng lời Phật dạy, sẽ được người chấp nhận, quý mến. Trái lại, làm đạo ở vùng mà dân chúng còn nhiều khó khăn về kinh tế, chúng ta lại tổ chức cúng kính tốn kém th%2

hiện lời dạy của tôi bằng cách siêng năng thăm viếng, giúp đỡ đồng bào nghèo, nên thầy được quý trọng. Từ đó, thầy được cử làm Trưởng ban Trị sự Phật giáo tỉnh Bình Dương và nhận được Huân chương Lao động.

Có thể nói thầy đã thể hiện lời Phật dạy trong cuộc sống là ban vui cứu khổ. Đức Phật xuất hiện trên cuộc đời cũng chỉ nhằm mục tiêu duy nhất là làm an lạc cho số đông, cho chư thiên và loài người. Chúng ta theo bước chân Phật cũng phải có việc làm như vậy và thực hiện được là tuân thủ đúng lời Phật dạy, sẽ được người chấp nhận, quý mến. Trái lại, làm đạo ở vùng mà dân chúng còn nhiều khó khăn về kinh tế, chúng ta lại tổ chức cúng kính tốn kém thì e rằng khó được ủng hộ.

Giáo pháp Phật phải tùy người, tùy chỗ, tùy lúc nói khác nhau, miễn sao giúp cho tâm người an vui, sống tốt đẹp, nâng cao đời sống kinh tế địa phương. Làm được như vậy có nghĩa là làm đúng lời Phật dạy hay quy y pháp.

Sau cùng là quy y Tăng. Trước kia, chúng ta chấp ngã, chấp pháp nặng, chỉ nghĩ đến ta và cái gì của ta thì giữ gìn kỹ lưỡng. Nhưng khi đã thực sự quy y Tăng, chúng ta lấy Tăng đoàn làm sinh mệnh mình và không lấy cá nhân mình đối lập với người.

Thể hiện tinh thần này, từ khi xuất gia, thọ giới tam quy trên 50 năm, tôi luôn đặt mình vào đoàn thể Tăng già, vào xã hội mình đang sống. Nhờ vậy, từng bước sống an lành trên đường đạo. Bước đầu

hết lòng vì Tăng, sống với Tăng chúng, nên được chúng Tăng ủng hộ, được bình yên trong chốn tòng lâm. Sau đó, mở rộng tâm mình, thấy Phật tử tín đồ cũng cùng ở trong một thể thống nhất của Phật giáo. Chúng ta không quên lời Phật dạy tứ chúng đồng tu. Làm sao giới xuất gia và tại gia hòa hợp an vui để thực hành giáo pháp; đón nhận được tâm niệm ấy, Phật tử khắp nơi đã đến tu học với tôi. Và sau cùng là đối với những người khác tôn giáo, trước kia vì chấp pháp, tôi không thích họ và giải thích những lý không tốt của người để tranh thủ lẽ đúng cho đạo Phật. Nhưng lẽ đúng lại không về ta, mà chỉ làm cho người ghét ta hơn. Khi có được tầm nhìn thoáng rộng hơn và tôi gặp tu sĩ Kỳ Na giáo trong một cuộc hội thảo tại Milan. Tuy khác chúng ta về pháp tu, nhưng ông cũng có những suy nghĩ về việc khắc phục trần lao nghiệp chướng, về Phật tánh. Tôi nhớ xưa kia Phật tại thế, ngoại đạo gặp Ngài thì phát tâm trở về Phật đạo. Chúng ta không làm như vậy là có lỗi với Phật. Tôi liền khởi tâm coi họ là anh em và quả nhiên, vị tu sĩ này trở nên thân thiện và trao đổi nhiều với tôi. Tôi cố nhìn mặt tốt của họ thì họ nói cho tôi biết quá trình hành đạo của họ, những cái được và không được. Nhờ đó, tôi biết được việc tu hành của họ như thế nào, không phải tất cả đều xấu, nhưng có mặt tốt lẫn mặt xấu. Những gì tốt chúng ta học, những cái xấu chúng ta tránh hoặc khắc phục cho chính bản thân mình. Hướng tâm và thực hành như vậy, chúng ta sẽ có bạn trên pháp giới, ở đâu với ai cũng là bạn.

Phật dạy tánh của Tăng sĩ như nước hòa được với tất cả. Tâm của người tu phải hài hòa được mọi người dù ở cấp bậc nào, có đạo hay không đạo, người thế gian hay xuất thế gian. Tu tập được ý niệm đó, chúng ta sẽ hoàn toàn thảnh thơi, tự tại trên bước đường giáo hóa độ sanh, thu phục được lòng người một cách hồn nhiên, thể hiện mẫu người thay Phật làm lợi ích cho đời.

Phát Huy Sức Mạnh Của Tỳ Kheo Trẻ: Học, Tu Và Làm Việc

Phát huy sức mạnh của Tỳ kheo trẻ :

Học, tu và làm việc

(Bài giảng tại Trường hạ chùa Thanh Trước, Gò Công,

tỉnh Kiên Giang, ngày 23-7-2000)

Hôm nay, đến viếng thăm trường hạ chùa Thanh Trước, tôi muốn nhắc nhở chư Tăng một số kinh nghiệm tu hành. Đa số chư Tăng ở đây lớn tuổi, nên sức khỏe có phần kém; thí dụ như Hòa thượng Viện chủ chùa này và tôi lúc còn trẻ đã làm được nhiều Phật sự, nhưng nay tuổi đã lớn, sức khỏe cũng có phần sút giảm và tất nhiên việc làm cũng ít hiệu lực hơn. Tuy nhiên, điều quan trọng là chúng ta tu hành như thế nào để đến khi tuổi lớn vẫn còn là bóng mát cho người nương theo và xa hơn, trong nhiều kiếp tái sanh, chúng ta vẫn sống trong nhà Phật pháp, giúp cho đạo pháp vững mạnh.

Có thể nói các Tỳ kheo lớn tuổi dùng đức hạnh để hành đạo, trong khi Tỳ kheo trẻ dùng sức lực nhiều hơn. Thật vậy, trên bước đường tu, khi tuổi còn thanh xuân, Hòa thượng Hoằng Thông và tôi

thường dùng sức mạnh của tuổi trẻ để phụng sự đạo pháp không biết mệt mỏi. Riêng tôi, trong ba thập niên 50, 60, 70, đi hoằng pháp ở nhiều nơi, bất kể xa gần, cực khổ, nơi nào cũng đến. Hòa thượng Thiện Hoa giao cho việc gì, tôi cũng hoàn tất tốt đẹp.

Tôi nhắc nhở các Tỳ kheo trẻ nên phát huy sức lực của tuổi trẻ để phục vụ đạo pháp và chính những thành quả mà các Thầy tu tạo được trong lúc còn trẻ, khỏe mạnh mới tạo thành uy đức của tuổi già. Người trẻ mà không có sức lực để tu bồi công đức thì không thể nào tạo nên sự nghiệp, cũng như người lớn tuổi mà không có đức hạnh thì cũng không có đạo nghiệp.

Tôi trải qua thời gian dài sống trong nhà đạo, nhận thấy có Tỳ kheo trẻ siêng tu hoặc làm được Phật sự nhiều, thì đức hạnh cũng theo đó lớn mạnh, nhiều người kính trọng họ. Có người suốt đời phục vụ đạo pháp, dân tộc, chắc chắn họ được Giáo hội hay dân tộc tôn vinh. Hoặc người có đóng góp nhất định, thì cũng được một số ít người quý mến. Nhưng Thầy còn trẻ, còn sức lực mà không làm được gì cho đạo pháp, cho dân tộc, cho chúng Tăng thì vị trí trong đạo cũng tự mất lần. Và tệ hơn nữa, không sử dụng tuổi trẻ, sức khỏe để tu hành, nhưng chỉ lo hưởng thụ thì khi lớn lên, Tỳ kheo đó không làm được gì cho đạo vì bị mất đức, chiết đức… Dù họ còn trong đạo, cũng không được ai quan tâm đến. Công đức hết, thì cuộc sống tu hành phải bị mai một.

Tôi nhắc nhở các Tỳ kheo trẻ hôm nay cần phấn đấu nhiều hơn cho ba việc: Học, tu và làm việc cho

đạo. Không học, tất nhiên hiểu biết của chúng ta bị giới hạn thì việc làm cũng không đạt hiệu quả cao. Học càng rộng, tầm hoạt động của chúng ta càng lớn và từ hiểu biết đúng đắn rộng lớn này, chúng ta ứng dụng vào việc truyền bá chánh pháp rất thuận lợi.

Riêng bản thân tôi được nhiều lợi lạc trong nhà đạo là nhờ xuất thân từ Phật học đường Nam Việt và học hỏi không biết mệt, không biết chán. Nhờ học rộng, nên tôi làm công việc hoằng pháp trên 40 năm vẫn giảng dạy được. Tôi khuyên các Tỳ kheo trẻ luôn luôn dành thì giờ cho việc học và nghiên cứu Phật pháp.

Tuy nhiên, có Thầy học rộng, giỏi và hiểu biết nhiều, nhưng lại thiếu hành trì pháp Phật, nên làm việc không đạt hiệu quả cao. Ngược lại, tôi thấy có Thầy ít học, nhưng nhờ tu hành, họ đã thành công trên bước đường tiến tu đạo nghiệp.

Thật vậy, điển hình cho ý này là Tổ Vô Tri khai sáng ngôi chùa Thanh Trước. Trước khi Ngài xây dựng chùa này, có đám trẻ mục đồng đã nặn đất sét làm tượng Phật. Những cậu bé chăn trâu nghèo khổ không có gì ngoài niềm tin Phật thật sâu sắc. Tổ Vô Tri thì theo như danh xưng ấy, chắc hẳn là Ngài không quan tâm đến hiểu biết theo kiểu thế gian. Chính niềm tin phát xuất từ tấm lòng chân thành của các cậu bé chăn trâu kết hợp với đức hạnh tu hành của Tổ đã là chất liệu xây dựng nên ngôi chùa này. Và ngôi chùa làm bằng niềm tin kiên cố và đức hạnh ấy mới tồn tại theo thời gian hàng trăm năm cho đến ngày nay, chúng ta còn tu hành được ở nơi đây.

Tôi nghe kể rằng các chú bé mục đồng rủ nhau nắn tượng Phật bằng đất sét và nghĩ ra điều mà chúng ta chưa nghĩ tới, đó là thả tượng xuống nước, tượng nào nổi thì đem thờ, tượng nào chìm thì bỏ. Ý nghĩ đơn sơ, vô tư của các chú bé chăn trâu như vậy có thể gợi cho chúng ta suy nghĩ rằng người nào tu xong thử thả xuống nước, tức vào trần ai, nếu bị chìm là bị đọa thì bỏ. Nếu nổi, tức nghiệp chướng trần lao không phá hủy, không nhận chìm được, lửa trần ai đốt mà không cháy, thì đáng tôn thờ. Chúng ta phấn đấu để đạt được theo hướng này.

Cần khẳng định rằng niềm tin kiên cố đối với chánh pháp rất quan trọng. Nhiều khi chúng ta dụng công sửa đổi bề ngoài cho đẹp, đánh mất niềm tin mà không hay. Tôi nhắc quý Thầy đừng lo Phật bên ngoài đẹp, để trống vắng Phật trong tâm; đừng lo chùa bên ngoài đẹp, mà chùa tâm linh của chúng ta bị cháy mất. Hình thức bên ngoài như thế nào cũng được, chỉ tấm lòng thành của chúng ta mới có khả năng kết dính được các pháp lữ Đại thừa. Người chỉ sống với đầu môi chót lưỡi không thể nào tồn tại lâu dài. Tôi và Hòa thượng Viện chủ chùa Thanh Trước thương tưởng nhau thực sự, nên dù tôi bận nhiều việc, nhưng Hòa thượng gọi điện thoại, báo rằng có mở trường hạ thì tôi thấy mình có trách nhiệm phải giúp đỡ Ngài.

Tôi nhắc các Tỳ kheo sống chung với nhau phải có tấm lòng, chúng ta thường nói là dị khẩu đồng âm, nghĩa là mỗi người sinh hoạt khác nhau, nhưng đồng một âm là tâm đạo giống nhau.

Lòng thành của chúng ta đối với Đức Phật thì Phật chứng, điều này được thể hiện qua tấm lòng của các cậu bé mục đồng. Nhờ lòng thành mà các chú bé làm được tượng Phật bằng đất không tan rả trong nước mà còn nổi và nhờ đức tin chân thành đó mà duy trì được ngôi chùa đến ngày nay. Và cũng nhờ lòng thành mà các chú bé gặp được Tổ Vô Tri, một bậc chân tu không quan tâm đến hình thức phải trái bề ngoài, không biết khôn dại theo thế gian. Ngài chỉ biết đạo lý giải thoát của Đức Phật, biết cách hành đạo, cách sống, nên chùa mới tồn tại lâu dài.

Tôi nghe kể về Tổ Vô Tri khi Ngài lập công bồi đức ở chùa Thanh Trước, người ở xung quanh thấy chùa không có người giữ, nên họ cứ cố lấn đất chùa. Có người nói rằng như vậy tham quá, sao Hòa thượng không mắng họ, không đòi lại. Ngài trả lời rằng họ tham, nhưng chúng ta đòi thì cũng thành tham như họ. Ngài để mặc, nhưng họ tự thấy nặng lòng và sợ nên tự ý nhổ bỏ cọc lấn chiếm đất.

Tổ Vô Tri không biết hơn thua tranh chấp với đời, nhưng Ngài ý thức sâu sắc rằng nếu là bậc chân tu đắc đạo thì mọi việc của chùa đã có Hộ pháp long Thiên giữ gìn, đừng cho khởi tâm. Nếu quý Thầy khởi tâm tranh chấp hơn thua với đời, bảo đảm chúng ta thua họ. Người đời không hơn thua không sống được, nhưng họ phải trái hơn thua với nhau, họ không thể hơn thua với người tu. Chúng ta phải nhận ra ý này, ta không hơn thua, nhưng lẽ phải luôn về ta, điều trái luôn về họ.

Hòa thượng Vô Tri không thưa kiện, không dành đất với họ, nhưng họ phải từ bỏ việc dành đất với Ngài. Tâm hồn Ngài trong sáng hoàn toàn, mới là Tổ. Chúng ta ngày nay cũng phải nỗ lực đi theo con đường của Tổ đã đi.

Có người cho rằng thời đại này văn minh, phải chụp giựt tranh giành mới sống được. Cuộc đời đúng là như vậy, nhưng cuối cùng dẫn đến tận diệt nhau, chẳng được gì. Chúng ta tu hành phải khác, phải giữ mối đạo, tức là đức tu của chúng ta. Là đệ tử Phật, ai cũng thấy rõ Đức Phật không chiếm đất dành dân với ai. Nếu cần những thứ này thì Ngài đã làm vua, đi tu làm gì. Và suốt trong 50 năm thuyết pháp độ sanh, bao nhiêu tinh xá, chùa chiền, vườn rừng của người người phá%

cho người cảm mến, tự ý đem tài sản dâng cúng. Kinh nghiệm bản thân tôi cũng vậy, chỉ lo tu, thực sự không cần thì người mới cúng.

Bước ban đầu, quý Thầy nên cố gắng tu cho đắc đạo; được như vậy, chẳng những kiếp này mà nhiều kiếp về sau, chúng ta gặp nhiều thuận lợi trong việc hành đạo. Không đắc đạo, nhận của cúng dường nhiều, coi chừng đời sau trả quả báo.

Mục tiêu phấn đấu của chúng ta là tu cho đắc đạo, nhưng việc gần nhất đối với chúng ta là sống với nhau trong tình người chân thật. Các Tỳ kheo cần thương yêu, đùm bọc nhau, tin tưởng và sống thành thật với nhau, sống hài hòa để giúp nhau cùng thăng hoa trên đường tri thức và phạm hạnh. Còn giàu sang mà nằm trên thù hận thì được lợi lạc gì.

Chúng ta gạt bỏ phiền não trần lao theo Phổ Hiền Bồ tát dạy bằng cách hằng thuận chúng sanh và tùy duyên giáo hóa. Hằng thuận chúng sanh là đáp ứng yêu cầu của người, những gì làm được chúng ta sẵn lòng giúp đỡ theo tinh thần vô ngã vị tha của Phật dạy. Ta chẳng có yêu cầu gì thì dễ sống, còn bản thân cần nhờ người khác nhiều mà từ chối yêu cầu của họ thì chuốc họa vào thân. Các Thầy về địa phương trụ trì đáp ứng được những mong mỏi của dân chúng hoặc của Tăng đoàn, của xã hội, chắc chắn sẽ được thương mến, kính trọng.

Điều kế tiếp là các Thầy tùy duyên giáo hóa. Nếu nhân duyên thuận, chúng ta làm theo thuận, nhân duyên nghịch thì làm theo nghịch. Nói cách

khác là tùy theo hoàn cảnh tu hành, chúng ta không bị chống phá và không làm mất lòng người xung quanh, họ mới để ta yên; từ đó mới có thể thâm nhập Phật đạo. Cần ghi nhớ rằng duyên đến thì làm, duyên hết, ta nghỉ.

Quán sát thấy rõ nhân duyên giúp chúng ta thành công trên bước đường hành đạo. Những năm trước, không phải Hòa thượng Hoằng Thông không muốn mở hạ ở chùa Thanh Trước, nhưng không có duyên, nên phải mở hạ ở Vĩnh Tràng; vì Ngài làm Hiệu trưởng trường Cơ bản ở đó. Nay, Ngài không làm Hiệu trưởng nữa, nhưng làm Viện chủ Thanh Trước, thì với công đức đã tích tụ sẵn từ nhiều năm gắn bó với Giáo hội, nên về đây mở hạ, Ngài đã được sự ủng hộ, giúp đỡ. Đó là duyên đã tới thì làm được.

Hết duyên mà ráng làm, thì thọ quả báo. Mình cứ tiếp tục làm, họ sẽ kéo xuống; nếu hạ không được, họ sẽ chống phá, nói xấu, tìm đủ cách phá, việc dễ cũng thành khó. Hành đạo tùy duyên, chúng ta nhẹ nhàng thanh thản, gặp duyên thì hết lòng phục vụ; hết duyên thì ẩn tu. Thái độ của người hiểu đạo là như vậy.

Tôi mong rằng trên bước đường tiến tới quả vị Vô thượng giác, tôi sẽ luôn luôn được làm pháp lữ với Tăng Ni Phật tử đồng hạnh đồng nguyện để cùng nhau giữ gìn giềng mối của đạo pháp trường tồn miên viễn, làm lợi ích cho chúng hữu tình.

Truyền Trao Giới Pháp Và Lãnh Thọ Giới Pháp Đúng Như Pháp

Truyền trao giới pháp và lãnh thọ

giới pháp đúng như pháp.

(Bài khai đạo của Hòa thượng tuyên Luật sư tại giới đàn

Thiện Hòa ngày 4-11-2003)

Khi Đức Phật lập giáo khai tông ở Lộc Uyển, các Tỳ kheo thanh tịnh chỉ cần thọ ba pháp quy y, thì giới thể thanh tịnh và chứng quả A la hán. Sau đó, Ngài Xá Lợi Phất chỉ nhìn thấy Đức Phật, phiền não và trần lao liền rơi rụng và cũng đắc quả A la hán. Nhưng về sau, chúng Tăng theo Phật mỗi lúc mỗi đông, hàng thượng căn thì ít, mà hàng trung căn và hạ căn thì nhiều. Hàng trung căn và hạ căn không tiếp nhận được Phật tâm, không thấy được giới thể; nên Đức Phật mới thiết đặt giới tướng cho các Thầy Tỳ kheo.

Nếu một Thầy Tỳ kheo tâm đã thanh tịnh thì tướng bên ngoài cũng tự thanh tịnh theo. Tâm và tướng tương ưng với nhau, xứng đáng cho chư Thiên và mọi người quy ngưỡng, làm phước điền cho chúng sanh. Nét cao quý của Tỳ kheo như vậy

khiến vua Tống Nhân Tông đã cảm tác bài phú ca ngợi :

Phù thế gian tối quý giả

Bất như xả tục xuất gia

Nhược đắc vi Tăng

Tiện thọ Thiên nhơn cúng dường

Tác Như Lai chi đệ tử

Dữ Hiền Thánh chi tôn thân …

Đó là ý nghĩa của một Thầy Tỳ kheo thanh tịnh. Trên đời này, không gì quý bằng một Tỳ kheo thanh tịnh, xả tục xuất gia. Tuy nhiên, xả tục xuất gia trên hình thức thì rất nhiều, mà người xuất gia tâm hình dị tục lại rất ít. Và người đắc quả A la hán, làm biểu tượng cho Trời người cung kính lại càng không được bao nhiêu.

Tâm Tỳ kheo thanh tịnh, cho đến chứng đắc A la hán vị thì xứng đáng làm đệ tử của Đức Thế Tôn, làm bạn của Hiền Thánh và Bồ tát, mới thể hiện những bậc đáng tôn quý trên cuộc đời. Riêng chúng ta thuộc hàng trung căn, hạ căn, nên nghiệp chướng trần lao luôn bao vây làm trí chúng ta không sáng, không phá được phiền não và nhiễm ô. Từ đó, chúng ta chỉ có hình thức là Tăng sĩ, nhưng thực chất bên trong không xứng đáng.

Vì vậy, Ngài Đạo Tuyên Luật sư là người đặt ra thể lệ thọ giới và truyền giới cho chúng ta, nhằm mục tiêu tạo nên giới đàn thanh tịnh, đúng như pháp mà truyền trao và đúng như pháp mà lãnh thọ, để trở thành người thay Phật trên cuộc đời.

Đúng như pháp mà truyền trao và đúng như pháp mà lãnh thọ là thế nào? Đó là tư cách của người truyền trao và người lãnh thọ. Người lãnh thọ không đủ tư cách thì không thể lãnh thọ giới pháp của Phật, hoặc dù có thọ cũng chỉ thọ trên hình thức. Chính vì vậy, nhiều người thọ Tỳ kheo, nhưng không thành tựu tánh Tỳ kheo, không được người kính trọng, khiến cho ba nghiệp xấu thường sanh khởi. Như vậy, khi họ còn sống, bị người xem thường và chết thì đọa ba đường ác, không biết bao giờ ra khỏi.

Hôm nay quý vị đủ thiện duyên về giới đàn này lãnh thọ giới pháp và Ban Kiến đàn mời tôi làm tuyên Luật sư để chỉ dạy một số việc cần thiết cho người thọ giới cũng như người truyền giới. Thực sự tôi không chuyên Luật tạng, nhưng được may mắn thọ học với Hòa thượng Thiện Hòa, ít nhiều cũng biết được cách thức thọ giới và truyền giới đúng pháp; nên trao đổi với quý vị giới sư cũng như giới tử trong giới đàn này.

Khi tôi thọ Cụ túc giới, Hòa thượng Thiện Hòa là đàn đầu, Ngài đã dạy tôi rằng ít nhất phải dành ba tháng để sám hối tội căn; đây là việc vô cùng quan trọng. Trong suốt ba tháng An cư, tôi chuyên lạy sám hối cho ba nghiệp thanh tịnh, mới lãnh thọ được giới pháp của Như Lai. Không thanh tịnh thì không thể lãnh thọ được, hay dù có lãnh thọ giới pháp cũng ví như vật quý báu mà để vô bình ô uế, sẽ không còn quý nữa. Cũng vậy,

giới pháp của Đức Thế Tôn cao thượng mà trao cho Tỳ kheo không thanh tịnh, thì biến pháp đó thành tầm thường.

Hòa thượng dạy tôi cần siêng năng ngày đêm sáu thời lạy sám hối và Ngài nhắc rằng lạy sám hối cho đến khi thấy hảo tướng của Phật và chính mình hiện được hảo tướng thì mới thanh tịnh.

Thấy hảo tướng nghĩa là chúng ta nhiếp tâm niệm Phật, lạy Phật, thì nhìn bất cứ nơi nào, bất cứ lúc nào cũng thấy Phật, kể cả trong chiêm bao. Nhờ thấy Phật, ta và Phật tương giao, nên Phật lực gia bị được cho ta và tâm ta cũng trở thành thanh tịnh, trở thành Phật tâm, thì tướng Tỳ kheo bên ngoài hiện ra là hảo tướng. Phật dạy rằng Tỳ kheo có tướng hảo kỳ diệu, từ xa người trông thấy đã đẹp. Trong cõi nhơn thiên, không có tướng nào tốt đẹp bằng tướng giải thoát của Tỳ kheo. Vua Tống Nhân Tông mới nói đó là bậc tôn quý nhất trên đời, hơn cả vua chúa. Chúng ta hiện được tướng Tỳ kheo giải thoát vì trong lòng chúng ta đã có Đức Phật ngự trị và người ngoài nhìn thấy sanh quý trọng, mới biết chúng ta thanh tịnh. Nếu chưa thanh tịnh mà thọ giới thì chỉ có giới tướng, người nhìn thấy không phát tâm Bồ đề, không kính trọng, chúng ta lại khởi ý niệm ác rằng tại sao kính trọng Thầy nọ mà không kính trọng mình. Cần cố tránh trở thành ác Tỳ kheo, nghĩa là còn tham, còn giận, còn si mê, không thấy được chân lý, hay không thấy được sự thật của cuộc đời; trong lòng chỉ còn ganh tỵ, thù hiềm như người đời, không

khác. Đó là điều quan trọng mà quý vị phải suy nghĩ trước khi thọ giới.

Ai có diễm phúc thấy Tỳ kheo thanh tịnh và thân cận họ thì cũng như thấy Phật, thân cận Phật. Vì vậy, Tỳ kheo du hóa trụ xứ nào, nơi đó liền trở thành thanh tịnh, là biết vị Tỳ kheo ấy đã như pháp tu hành và đã thanh tịnh. Người thấy ta, họ chưa phát tâm Bồ đề và không được an lành, thì biết rằng mình chưa thanh tịnh; phải nỗ lực lạy sám hối nhiều hơn nữa, cho đến khi người sanh tâm quý trọng, chúng ta thọ giới thì chắc chắn đắc giới.

Phần giới tử phải như thế, đương nhiên về phía giới sư cũng không thể khác. Trước khi mở giới đàn, Ngài Đạo Tuyên Luật sư dạy rằng phải tìm các Tỳ kheo thanh tịnh, nghĩa là đư

khác. Đó là điều quan trọng mà quý vị phải suy nghĩ trước khi thọ giới.

Ai có diễm phúc thấy Tỳ kheo thanh tịnh và thân cận họ thì cũng như thấy Phật, thân cận Phật. Vì vậy, Tỳ kheo du hóa trụ xứ nào, nơi đó liền trở thành thanh tịnh, là biết vị Tỳ kheo ấy đã như pháp tu hành và đã thanh tịnh. Người thấy ta, họ chưa phát tâm Bồ đề và không được an lành, thì biết rằng mình chưa thanh tịnh; phải nỗ lực lạy sám hối nhiều hơn nữa, cho đến khi người sanh tâm quý trọng, chúng ta thọ giới thì chắc chắn đắc giới.

Phần giới tử phải như thế, đương nhiên về phía giới sư cũng không thể khác. Trước khi mở giới đàn, Ngài Đạo Tuyên Luật sư dạy rằng phải tìm các Tỳ kheo thanh tịnh, nghĩa là được đại chúng kính trọng, có uy tín nhất trong chư Tăng để thay Phật tác chứng cho các vị tân Tỳ kheo thọ giới. Vì vậy, trước nhất, Ban Kiến đàn phải chọn cho được thanh tịnh Tỳ kheo làm thập sư giới đàn và các vị này suốt ba tháng cũng phải chuyên tinh giới luật, tức chuyên đọc giới luật, chuyên sống với giới bổn, y cứ vào giới bổn mà an thân lập mạng. Mỗi giới sư của thập sư đều phải tiêu biểu cho luật tạng, các giới tử nhìn vào liền phát tâm và liền thanh tịnh theo giới sư.

Giới sư và giới tử thanh tịnh, giới pháp mới truyền trao được. Nhưng nếu giới tử thanh tịnh mà giới sư không thanh tịnh thì thế nào? Ngài dạy rằng trường hợp giới tử thanh tịnh, trong khi giới sư lại

không thanh tịnh, thì nếu giới tử thanh tịnh không sanh tâm nghi ngờ, vẫn đắc giới được. Vì vậy, quý vị không nghi ngờ giới sư có thanh tịnh hay không, nhưng coi giới sư là biểu tượng thay cho Phật và Hiền Thánh để truyền trao giới pháp, thì đàn tràng cũng thanh tịnh và quý vị cũng đắc giới.

Tóm lại, giới tử đắc giới vì thanh tịnh và không nghi. Giới tử sanh tâm nghi là tâm không thanh tịnh thì không lãnh thọ được giới pháp. Tôi nhắc nhở tất cả giới tử trong thất chúng cần giữ tâm thanh tịnh, đàn giới mới thanh tịnh, giới tướng cũng thanh tịnh theo. Ngoài ra, mỗi người phải phấn đấu trau giồi thêm giới, giới mới càng sáng sạch hơn. Không giữ, không trau giồi, giới không sáng, tâm cũng không sáng. Người lãnh thọ giới pháp Phật nên ghi nhớ điều quan trọng này.

Lãnh thọ được giới pháp thanh tịnh của Như Lai và đưa vào cuộc sống chúng ta, giới có công năng tẩy rửa thân tâm phàm của chúng ta trở thành Thánh. Sống với giới pháp, từng bước giới sẽ chuyển thành đức. Đức rất quan trọng, do giới mà thành, đó là giới tướng tương thừa do Phật chế .

Khi mới lãnh thọ giới pháp, giới thể được thanh tịnh thì thấy mình càng thanh tịnh thêm, càng an lành hơn nhờ có giới pháp che chở. Nhưng Tỳ kheo giới thể không thanh tịnh mà lãnh thọ giới pháp thì nhờ giới tướng tác động, giới thể cũng được thanh tịnh. Tác động bằng cách nào? Lãnh thọ giới tướng, chúng ta đều có cảm giác từ đây mình bị ràng buộc

vào khung giới luật gồm có tứ Ba la di, 13 Tăng tàng, 30 xả đọa, 90 tội đọa, 100 pháp chúng học, 7 pháp dứt sự tranh cãi, v.v… Lãnh thọ pháp này xong, chúng ta cảm thấy bị các giới điều này ràng buộc vì lâu nay chúng ta thường sống theo vọng duyên, bị trần cảnh chi phối, thường buông lung.

Tuy nhiên, cần ý thức rằng giới ràng buộc chúng ta, mà "chúng ta” này là nghiệp. Thật vậy, giới ràng buộc nghiệp của chúng ta, không phải ràng buộc chúng ta. Giới ràng buộc cái nghiệp để chúng ta được giải thoát. Hiểu như vậy, tâm chúng ta sẽ lần thanh tịnh, nghiệp lần lần bị khống chế và tiêu mất, trở thành thanh tịnh.

Thọ giới và thấy giới bảo vệ chúng ta hay ràng buộc chúng ta, thì tự biết mình là hạng trung hay hạ căn. Nếu cảm thấy giới ràng buộc là hàng hạ căn. Nếu thấy giới bảo vệ mình là thuộc hàng trung căn và sẽ trở thành Tỳ kheo thanh tịnh. Có thể nói tùy tâm của từng người mà lãnh thọ giới pháp có khác nhau và biết tự điều chỉnh một khoảng thời gian cũng quen dần cho đến thấy giới không còn ràng buộc chúng ta, mà là sinh hoạt bình thường trong nếp sống tu hành. Thí dụ, các Thầy thọ giới Tỳ kheo rồi, giới quy định rằng một Tỳ kheo không được đi riêng rẽ một mình. Muốn đi đâu, phải tìm Tỳ kheo đồng hành; điều này khó, nên chúng ta cảm thấy bị hạn chế sự đi lại. Tuy nhiên, nhờ giới ràng buộc, chúng ta sống theo khuôn khổ này và theo sự tu hành, tâm chuyển hóa lần, chúng ta lại

cảm giác được rằng có bạn cùng đi, thấy an lành hơn. Vì hai Tỳ kheo đi chung có thể bảo vệ, giúp đỡ nhau, nên được an lành hơn một mình. Tâm chúng ta đã thay đổi, từ bực bội không được đi riêng, trở thành tâm cần người bạn đồng hành giúp chúng ta thanh tịnh. Tâm trạng của người tu có thăng tiến trên đường đạo là như vậy. Đến một giai đoạn nào đó, tâm chúng ta thanh tịnh, nhờ giới luật xóa sạch nghiệp chướng trần lao và giới tướng không còn ràng buộc nữa. Lúc ấy, có giới hay không cũng không thành vấn đề. Trong 12 năm đầu, Phật không chế giới cho Tỳ kheo thanh tịnh là vậy, chỉ cần ba pháp quy y.

Hôm nay, quý Thầy cô được may mắn làm người, đủ điều kiện xuất gia và thọ giới, là điều tốt nhất trong cuộc sống. Thật vậy, Phật dạy rằng không phải loài nào cũng có thể lãnh thọ giới pháp của Phật, chỉ có loài người mới được xuất gia và lãnh thọ giới Tỳ kheo. Nhưng trong loài người, cũng có người bị chướng duyên không được xuất gia gọi là giá nạn. Chướng duyên thì nhiều, nhưng quy lại có hai điểm chính. Một là chướng bên trong chúng ta, nghĩa là tâm chúng ta không thanh tịnh, nên hảo tướng không hiện, không thọ được giới. Hai là hoàn cảnh không thanh tịnh không cho phép chúng ta thọ giới.

Quý vị đầy đủ nhân duyên được Giáo hội và chính quyền cho phép tổ chức giới đàn, điều khó có quý vị đã được. Tôi nghĩ rằng quý vị cần trân trọng

ngày thọ giới để trở thành thanh tịnh Tỳ kheo, làm bạn của Hiền Thánh và trưởng tử của Như Lai.

Tôi nhắc thêm những người đã phát tâm xuất gia và cầu thọ giới Sa di. Khi Phật tại thế, vấn đề này không được đặt ra. Tất cả người xuất gia đủ 20 tuổi thì được công nhận là một Tỳ kheo. Vì thế, đến nay Nam truyền Phật giáo cũng chưa đặt ra vấn đề thọ giới Sa di. Có nơi quy định rằng thọ Sa di giới xong, liền thọ Cụ túc giới. Riêng Giáo hội chúng ta quy định cụ thể rằng người phát tâm xuất gia phải có quá trình thử thách để biết có quyết tâm tu hay không. Thời gian thử thách này trước khi chính thức thọ giới Sa di phải là 1 năm, để người đó có đủ thời gian tự hỏi xem mình có quyết lòng tu hay không và cuộc đời tu hành có đẹp hơn đời người thường hay không. Ngoài ra, những người phát tâm xuất gia chưa đủ 20 tuổi, chưa quyết định được cuộc đời của mình. Đối với người này, thọ giới Sa di là giới tập sự, thử thách cho đến 20 tuổi. Ngày xưa, tôi đi tu lúc 12 tuổi, cũng phải đợi đến 20 tuổi mới được thọ giới Cụ túc.

Giới Sa di là giới tập sự, chúng ta chưa được tính tuổi đạo, chưa được sinh hoạt chung với Tỳ kheo. Tuy nhiên, nương theo vị Tỳ kheo, nhận sự giáo dưỡng của Tỳ kheo và phải kính trọng Tỳ kheo để được như vị Tỳ kheo. Quan trọng nhất của người thọ giới Sa di, luật có quy định là phải kính trọng các vị Sa môn thì sau này mới thọ Tỳ kheo được. Không kính trọng Tỳ kheo, dù có thọ Tỳ kheo, cũng không trở thành

Tỳ kheo thanh tịnh. Tôi nhắc nhở các vị thọ Sa di, Sa di Ni cần y chỉ, nương tựa vào bậc giới đức Tỳ kheo mà an thân lập mạng, mới đi lên và đi xa được trên đường đạo.

Trên đây là những điều tâm huyết mà tôi nhắc nhở tất cả quý vị thọ giới tại giới đàn Thiện Hòa hôm nay, để sau này quý vị có đủ tư cách gánh vác được trọng trách của Giáo hội giao phó. Cầu mong tất cả giới tử đều thanh tịnh, đắc giới và trở thành biểu tượng mà Trời người cung kính cúng dường, là đệ tử chân chánh của Đức Như Lai trên thế gian này.

Giới Tánh Tỳ Kheo

Giới tánh Tỳ kheo

(Bài giảng tại giới đàn Huệ Thành, chùa Long Thiền,

Đồng Nai, 2006)

Nhật Liên Thánh nhân dạy rằng trước khi Đức Phật ra đời, chánh pháp vẫn có, Tam bảo vẫn tồn tại; nhưng vì không ai thấy, không ai hiểu được giáo pháp, nên tưởng là không có. Giáo pháp ấy gọi là pháp vô tướng và Đức Phật hằng hữu, không sanh không diệt là Phật vô tướng, hay vô tướng Bổn tôn.

Hàng phàm phu bị ngũ uẩn ngăn che, không bao giờ thấy được Phật vô tướng, không biết được pháp vô tướng. Chỉ những người có căn lành sâu dày thì nương nhờ niềm tin mà nghĩ rằng có Đức Phật luôn hiện hữu trong khắp mười phương và hướng tâm về Phật, tu học Phật pháp. Thật vậy, kinh Hoa Nghiêm khẳng định rằng niềm tin là mẹ sinh ra tất cả công đức, sinh ra tất cả Như Lai. Vì vậy, nhờ niềm tin, chúng ta mới thấy được Phật, hiểu Phật và thể nghiệm được pháp; trong khi chúng sinh bị nghiệp chướng nặng nề ngăn che, nên họ không thể

tin Phật, nói chi đến thấy Phật và hiểu được giáo pháp của ngài .

Chính vì thương xót chúng sinh mà Đức Phật Thích Ca hiện thân trên thế gian này. Phật Thích Ca là một trong thiên bá ức hóa thân của Đức Phật bất sinh bất diệt hằng hữu trong Pháp giới; nơi nào có nhân duyên, Phật liền xuất hiện nơi đó để giáo hóa chúng sinh. Và khi Đức Phật xuất hiện trên cuộc đời, mang thân tứ đại như mọi người, thì họ lại tưởng lầm rằng Phật cũng là người tầm thường giống họ. Sự thật tuy Đức Phật mang thân người, nhưng trong tâm trí của Ngài đã có đầy đủ phước đức vô lượng và hiểu biết siêu tuyệt của đấng Toàn giác. Còn chúng sinh hàm chứa trong tâm toàn là tánh ác xấu và tâm mê muội của phàm phu trôi lăn trong sáu đường sinh tử.

Nhìn bề ngoài con người ngũ uẩn, thì mọi người giống nhau, nhưng trong tâm trí của mỗi người, không ai giống ai. Vì tánh bên trong mỗi người khác nhau, cho nên trên bước đường tiến tu đạo nghiệp, có người đạt kết quả rất chậm, có người thăng hoa rất nhanh. Nếu là hàng thượng căn, bên trong sẵn có tánh từ bi của Phật và tâm trí sáng, thì từ hạt giống Bồ đề này mà khởi tu, chắc chắn họ phát huy thành quả rất dễ dàng và nhanh chóng. Còn hàng trung căn và hạ căn tuy không có nhiều hạt giống tốt lành, nhưng nhờ nghe pháp cũng lần thâm nhập và tiến tu được.

Với căn lành sẵn có, hàng thượng căn thấy Phật, hoặc nghe pháp, căn lành của họ liền được đánh

thức và đạt được quả vị A la hán ngay; điển hình như Xá Lợi Phất thấy Phật liền đắc A la hán. Trong khi năm anh em tôn giả Kiều Trần Như thì kết quả tu hành nhanh chậm có khác nhau. Trong năm vị này, người đầu tiên nghe pháp Tứ Thánh đế liền đắc A la hán. Bốn người còn lại, sau một mùa an cư cũng đạt được quả vị A la hán. Đó là giáo đoàn đầu tiên do Đức Phật sáng lập. Nhưng lần lần về sau, số người tu hành theo Phật đông hơn, từ 1250 Tỳ kheo đầu tiên cho đến hàng vạn Tỳ kheo sau đó tu trong giáo pháp Phật, có người thấy Phật và đắc quả Tu đà hoàn, hoặc Tư đà hàm, A na hàm cho đến A la hán. Có người thì sau một mùa an cư đắc đạo. Hàng trung căn, hạ căn còn chậm hơn, vì do túc nghiệp nhiều đời ngăn che, nên sống gần Phật mà không thấy Phật, hay có lúc thấy Phật có lúc không.

Vì thương xót những người bị nghiệp chướng ngăn che như vậy, cho nên Đức Phật đã chuyển đổi Tứ Thánh đế vô tác thành Tứ đế sinh diệt để dạy cho họ dễ dàng tu tập. Với Tứ Thánh đế vô tác, tất nhiên không cần nói, chỉ cần thông qua bản tâm thanh tịnh là đắc đạo. Trong khi với sinh diệt Tứ đế, thì tùy theo pháp có sinh có diệt, mà Phật nói khổ, tập, diệt, đạo.

Và như vậy, khổ tập diệt đạo hay Tứ đế sinh diệt vừa là giáo pháp cũng vừa là luật pháp mà Đức Phật đã giảng dạy cho Tỳ kheo thời bấy giờ. Mặc dù Đức Phật đã đưa ra pháp Tứ đế sinh diệt dễ thực hành hơn vô tác Tứ đế, nhưng lại có những

người chậm hiểu cũng không thể thực hành pháp Tứ đế sinh diệt để đắc đạo. Vì vậy, mỗi lúc lại có thêm người phạm lỗi lầm. Từ đó, Phật mới đặt thêm những giới điều như năm giới cho cư sĩ tại gia, mười giới tập sự của Sa di, 250 giới Tỳ kheo, 350 giới Tỳ kheo Ni. Đó là tất cả những giới tướng, giới điều mà Đức Phật phải chế đặt do chư Tăng không thanh tịnh phạm phải lỗi lầm trên bước đường tu.

Từ đó về sau, tất cả những ai muốn tu hành, trở thành đệ tử Phật đều phải lãnh thọ đầy đủ những giới điều này được gọi là giới biệt giải thoát, nghĩa là tu được phần nào thì giải thoát phần đó, tức phần phá vô minh, phần chứng Pháp thân.

Các Tỳ kheo, Tỳ kheo Ni, Sa di lãnh thọ giáo pháp rồi mới lãnh thọ được giới tướng do Hòa thượng truyền cho, do Thầy Yết ma tác bạch và do đại chúng đồng tình. Như vậy, giới tướng của quý vị mới được thiết lập; đó là luật trong đạo chúng ta. Thiếu những điều kiện này, tức không có Hòa thượng truyền giới, không có Thầy Yết ma tác pháp và không được đại chúng đồng ý, thì không thành tựu hình thức Sa di, Tỳ kheo.

Hôm nay các giới tử đã hội đủ duyên lành khó có. Đức Phật dạy thân người khó được. Thật vậy, trong tứ sanh lục đạo, chỉ loài người có điều kiện tu học dễ dàng để đạt đến quả vị Toàn giác; còn các loài khác không thể có những yếu tố thuận lợi như thế. Vì vậy, nếu để mất thân người, muôn kiếp chưa chắc có lại được. Chúng ta thử quan sát các loài sinh

vật khác, chúng sinh sản rất nhiều và rất nhanh hơn loài người, như một ổ kiến hay một đàn cá sinh nở vô số con.

Được làm người đã rất khó, mà được xuất gia tu học Phật pháp lại còn khó hơn nữa. Trên thế giới có sáu tỷ người, nhưng số người xuất gia được là bao. Đức Phật cũng dạy rằng vì có những giá nạn, tức bị những điều trở ngại mà không thể trở thành Tỳ kheo, như sinh trong thời kỳ không gặp được Phật pháp, hoặc sinh trong gia đình có tín ngưỡng tôn giáo khác, sinh ở những châu lục mà Phật pháp chưa truyền bá đến, v.v… thì làm thế nào được xuất gia, được thọ giới, được nghe pháp, hiểu pháp và tu hành. Ngay như ở An Độ một trăm năm trước cũng không có người xuất gia theo đạo Phật. Mãi đến khi An Độ độc lập, nhờ Thủ tướng Nerhu cho thành lập Viện Phật học Nalanda, đạo Phật mới bắt đầu được phục hồi. Tuy nhiên, khi Phật giáo Ấn bắt đầu gầy dựng lại, nhưng cũng do các Thầy Bà la môn giảng dạy Phật pháp. Mãi về sau mới có các nhà sư Miến Điện, Thái Lan, Tích Lan, v.v… sang Ấn Độ học và truyền bá đạo Phật; ngày nay mới có một số chùa của các nước trên thế giới sang xây dựng. Một tỷ dân Ấn, nhưng chưa được mười triệu người Ấn theo đạo Phật. Hoặc 2.000 năm trước, Phật giáo Việt Nam chưa có, nhưng Phật giáo ở Afghanistan đã ở vào thời kỳ vàng son, có nhiều tượng Phật cổ cao đến 60, 70m. Vậy mà ngày nay, không còn bóng dáng tu sĩ Phật giáo ở nước này, vì chỉ còn Hồi giáo. Chúng ta thấy gặp Phật pháp quả là khó khăn.

Trở lại Việt Nam, nếu một trăm năm trước, gặp Phật pháp cũng rất khó. Điển hình như 60 năm trước, tôi xuất gia, khi đến chùa Long Thiền, tôi còn là Sa di. Phải nói là tôi rất may mắn được hầu cố đại lão Hòa thượng pháp sư Huệ Thành. Lúc ấy được nghe giáo pháp không nhiều như bây giờ. Có người xuất gia ở chùa, chỉ giữ chùa, chứ không được nghe giáo pháp, không hiểu giáo pháp. Trong thời kỳ đó, tôi đến một số chùa, có nhiều Thầy tụng kinh Di Đà, nhưng không hiểu nghĩa kinh, nói chi đến ứng dụng pháp Phật trong cuộc sống tu hành. Phải đọc kinh, phải hiểu kinh và ứng dụng đúng yếu nghĩa kinh, thì mới thành tựu tư cách của Tỳ kheo.

Ở thành phố Hồ Chí Minh, tôi cũng đã hầu Hòa thượng Pháp Lan, được nghe pháp, tôi cảm thấy quá mừng. Về sau, vào Phật học đường Nam Việt ở chùa An Quang, mới có lớp học Phật pháp. Rõ ràng Phật pháp rất khó được. Ở thời kỳ đó, phải chờ rất lâu mới có giới đàn. Tôi còn nhớ vào năm 1955-1956, có giới đàn đầu tiên tại chùa Long Thiền và giới đàn thứ hai tại chùa Linh Nguyên, Đức Hòa, tôi thọ Sa di ở đó. Tôi xuất gia đã bao năm ở chùa, nhưng không có giới đàn để thọ giới; không như bây giờ, quý vị may mắn sinh trong thời Phật pháp hưng thạnh, ba năm lại có giới đàn. Trong tháng 10 năm nay đã mở ba giới đàn ở ba điểm: thành phố Hồ Chí Minh, tỉnh Đồng Nai và tỉnh Bà Rịa, Vũng Tàu với trên 3.000 giới tử thọ giới. Vào thời kỳ tôi thọ Cụ túc giới, chỉ có chín người được thọ giới. Thời gian đó được thọ

giới đã khó, thời trước đó chắc chắn còn khó hơn nhiều. Có người tu suốt đời chưa được đăng đàn thọ giới.

Chúng ta may mắn sống trong thời kỳ đất nước độc lập, thống nhất và Giáo hội đang trên đà phát triển. Lại có phước duyên được xuất gia, thọ giới để tấn tu đạo nghiệp, một việc mà thời kỳ trước chúng ta chưa có và thời kỳ sau chúng ta, không biết còn được như vậy hay không. Vì vậy, quý Tăng Ni phải biết trân trọng giữ gìn những điều khó có đã được và từ giới tướng này giúp chúng ta tu hành để thành tựu giới tánh Tỳ kheo.

Giới tướng thọ trước, giới tánh mới thành tựu sau. Vì thế, người mới thọ giới khác với người thọ giới đã năm, mười năm. Nếu đúng pháp tu hành, từng bước chúng ta phát triển đường đạo, vì đã thành tựu được giới tánh từng phần theo từng năm tháng tu hành. Đó là kinh nghiệm mà tôi muốn nhắc nhở quý vị thọ giới hôm nay.

Mới thọ giới Sa di hay Tỳ kheo, chúng ta thường có cảm giác từ đây bị những giới điều này ràng buộc. Lúc thọ giới, quỳ trước hội đồng thập sư, các giới tử đều nói "Mô Phật, giữ được”; nhưng trở về chùa, quý vị có giữ đúng giới luật hay không mới là việc quan trọng. Nếu cố gắng giữ giới, lâu ngày sẽ trở thành tánh Tỳ kheo, nghĩa là thuần thục được tư cách của người xuất gia. Thật vậy, mới tu, thấy bị giới ràng buộc, nhưng tu đúng pháp, một thời gian thấy nhờ giới mà chúng ta được giải thoát.

Đối với tôi, vào mùa an cư đầu tiên, khi Hòa thượng Thiện Hòa cắm cột mốc bốn hướng, không được vượt qua ranh giới này, tôi cảm giác như bị nhốt trong khuôn giới trường, không được ra khỏi chùa thấy bực bội. Nửa tháng đầu, sinh bệnh, vì không được phép đi ra ngoài cảm thấy như bị thiếu hụt, nghĩa là thấy giới ràng buộc. Nhưng mùa hạ thứ hai, thứ ba, tôi cảm thấy quen lần. Cứ đến mùa an cư, thấy mình không còn bị những việc thế tục quấy rầy, nên rất thích ở yên trong chùa. Nhưng kể từ khi được Giáo hội giao trách nhiệm Trưởng ban Hoằng pháp, cố Hòa thượng Trí Thủ đã dạy tôi rằng nếu mùa an cư, chúng Tăng cấm túc mà Thầy không đi giảng dạy, thì hết mùa an cư, chư Tăng không còn tập trung lại, Thầy dạy ai. Lúc đó, tôi suy nghĩ đắn đo nhiều. Không đi giảng dạy mùa an cư thì thấy mình thiếu bổn phận, mà đi thì rất khó, vì đã tu tập quen đến mùa hạ là muốn ở yên trong chùa, lo sám hối, tụng kinh, tham Thiền, những thói quen này trở thành tánh Tỳ kheo rồi. Phải đi mùa an cư lúc ấy là cả một suy nghĩ, tính toán khó đối với tôi. Cuối cùng, cố Hòa thượng Thiện Hào dạy rằng Thầy cứ coi như Tăng sai là Thầy đi mà vẫn ở trong Tăng chúng. Từ đó, tôi ý thức thêm rằng hễ Tăng sai, ta làm là làm cho Tăng, nên ta vẫn ở trong giới pháp của Tăng. Tuy thân đi ra ngoại giới làm Phật sự, nhưng tâm chúng ta vẫn an trụ ở trong Tăng. Nếu tâm quý Thầy cách ly Tăng chúng, xa lìa Giáo hội là đã bị loại ra ngoài, mặc dù không ai nói gì, nhưng không còn ở trong giới pháp Phật. Ý này thường được gọi là "Mặc

tẩn”, tức bị mọi người bỏ rơi, tuy còn hình tướng Tỳ kheo, nhưng thực chất tánh Tỳ kheo không thành tựu. Lỗi lầm này rất nặng, Phật ví như hòn đá vỡ làm hai, không thể kết dính lại được, hoặc như cây Sa La bị chặt đứt ngọn không thể lên được nữa. Cần luôn ý thức rằng dù có tan thân mất mạng, nhưng quý vị phải luôn giữ gìn tâm mình nối kết chặt chẽ với tâm Phật, với tâm đại chúng, với Giáo hội. Được như vậy, chúng ta mới tồn tại trong nhà Phật, phát triển được đạo nghiệp, đắc đạo trong giới pháp và được gặp minh sư, thiện hữu tri thức.

Mới thọ giới, bị ràng buộc. Nỗ lực tu hành, sống quen với giới và thành tựu giới tánh, thì thấy nhờ giới mà được giải thoát; đó chính là giới sanh định và định phát huệ. Do giới sanh định, vì nhờ ở các mùa hạ đầu tiên đã giữ kỹ giới luật bằng cách mỗi ngày đọc tụng, suy nghĩ về giới pháp.

Khi Phật tại thế, chư Tăng hành đạo ở nơi nào cũng phải tập họp lại để đọc tụng giới; vì lúc đó, chưa có kinh sách, nên không thể tự tụng được, phải tập họp về đạo tràng nhờ luật sư Ưu Ba Ly tụng giới cho nghe. Lúc đầu chỉ có 5 giới rồi đến 10 giới cho đến 30 giới, v.v… cứ như vậy mà giới pháp được tăng thêm. Hàng trung hạ nghe giới, có điều nhớ, điều quên; nhưng Ưu Ba Ly nghe điều giới nào Phật dạy, Ngài nhớ đủ không sót. Khi Phật Niết bàn, Ca Diếp thỉnh Ưu Ba Ly tụng lại giới bổn cho đại chúng cùng nghe. Thời Phật tại thế, hay sau Phật Niết bàn khoảng 100 năm, chỉ tụng thuộc lòng giới bổn,

không có sách. Mãi 300 năm sau, thời vua A Dục mới kiết tập kinh điển và giới luật, in trên lá dừa.

Thời xưa, vì không có sách, muốn nghe giới, phải tìm Luật sư thuộc giới, hiểu giới dạy chúng ta. Theo quy định, phải hầu Thầy năm năm để Thầy dạy chúng ta tu giới; vì chúng ta không tự biết, không thấy được sai phạm của mình, cho nên cần sống gần Thầy để được nhắc nhở.

Ngày nay, việc đọc giới không khó vì chúng ta có sẵn sách luật Sa di, Tỳ kheo. Mỗi ngày quý vị phải đọc giới bổn một lần, mới thấy điều giữ được, điều không giữ được. Nếu giữ không được, có phạm thì sám hối, tâm chúng ta thanh tịnh lần, giới thể hiện ra và có được tướng giải thoát của Tỳ kheo. Thọ giới xong mà không đọc tụng giới, không tìm hiểu, không thực hành giới pháp, không nhờ Thầy chỉ dẫn, chắc chắn không bao giờ hiểu biết giới pháp, tất nhiên không bao giờ thành tựu tánh Tỳ kheo và không thể trở thành pháp khí Đại thừa, mà trở thành phá pháp.

Ngày nay, ngoài phần giới bổn, còn có bộ Tứ Phần Như Thích là bộ luật đã giải thích các giới điều mà chúng ta đã thọ lãnh. Theo tôi, quý vị mới thọ giới, mỗi ngày cần tụng giới bổn một lần và mỗi tháng phải đọc một lần phần giải thích giới. Đọc phần giải thích, nếu có điều không hiểu, hoặc gặp chướng duyên, phải cầu các bậc cao minh chuyên về giới pháp chỉ dạy; vì trong phần giới có khai, giá, trì, phạm.

Tôi may mắn thân cận với Hòa thượng Thiện Hòa trong suốt tám năm. Ngài chuyên trì luật và tôi học luật với Ngài. Nhờ vậy, tôi thành tựu được tánh Tỳ kheo, cho nên trải qua suốt thời kỳ dài, từ Giáo hội Lục Hòa Tăng cho đến Giáo hội Tăng già Nam Việt, Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất và ngày nay là Giáo hội Phật giáo Việt Nam, tôi luôn gắn liền với sinh hoạt Phật pháp, ít phạm sai lầm, mới tồn tại vững vàng trong đạo pháp.

Tôi mong rằng quý Tăng Ni có phước duyên được xuất gia và thọ giới, cần siêng năng đọc tụng giới bổn, thân cận thiện tri thức, thực tập cho thành tựu tánh Tỳ kheo và tu hành tinh tấn cho đến đạt được quả vị Toàn giác. Cầu nguyện chư Phật, chư Bồ tát gia hộ cho quý vị thọ giới, đắc giới, thành tựu giới thể thanh tịnh để xứng đáng là trưởng tử của Như lai, là bóng mát cho chúng sinh nương nhờ để mọi người phát huy được nhận thức theo chánh pháp và sống an lành, đầy tình thương trong sáng trong Nhà lửa tam giới.