Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 7/13

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tác giả và toàn tập › Như Điển

Tư Tưởng Tịnh Độ Tông

Tác giả
Hòa Thượng Thích Như Điển
Thông tin
Nguồn: adidaphat.net

Tư Tưởng Tịnh độ

của Phái Cổ Mật Tây Tạng.

Phật Gî́o Tây Tạng gồm 4 Tơng Phái chính. đĩ là: Phái Nyinmapa (phái Cổ Mật) do đại Sư Liên Hoa Sanh – Padmasambhava, người Ấn độ đến Tây Tạng khai sáng và truyền Mật Gî́o cũng như Liên Hoa Bộ tại đây. Thứ hai là Phái Kagyupa (phía truyền khẩu, Sơ Tổ của phái nầy là đại Sư Tilopa, đạo sư Du Gî̀ người Ấn; Ngài Karmapa thứ 17 hiện nay thuộc về phái nầy). Thứ ba là phái Sakyapa (Thích Ca, vị Tổ khai sáng của phái nầy là đại Sư Sachen Kunga Nyingpo) và thứ tư là phái Gelugpa (phái Hồng Mạo – Mũ vàng – phái giữ giới. Tổ khai sáng là đại Sư Tơng Khách Ba (1417-1478). đức đạt Lai Lạt Ma thứ 14 và Ngài Ban Thiền Lạt Ma thứ 10 thuộc về phái nầy.

Hầu hết tất cả các nước theo Phật Gî́o như Trung Hoa, Nhật Bản, Tây Tạng, Việt Nam v.v… thời kỳ đầu khi Phật Gî́o được du nhập từ Ấn độ hay Trung Quốc vào;

các nước nầy chưa chia thành Tơng Phái, mà cốt yếu chỉ cĩ tinh thần Tiểu Thừa được truyền vào các nước nằm ở phía Nam Ấn độ và đại Thừa cũng như Kim Cương thừa nằm ở phương Bắc Ấn độ. Sau 100 năm, 200 năm hay nhẫn đến 500 sau mới chia ra những Tơng Phái rõ rệt. Ví dụ như Trung Hoa phải 300 năm sau khi được truyền vào, Tịnh độ Tơng mới hình thành thời Ngài Huệ Viễn hay 400 năm sau, thời Ngài đàm Loan. Thiền Tơng lại trễ hơn, đến 520 năm thời Vua Lương Võ đế, Bồ đề đạt Ma mới đến Trung Quốc. Từ đĩ Thiền Tơng đã lấy tâm truyền tâm cho đến đời Lục Tổ Huệ Năng và những Tơng Hoa Nghiêm, Pháp Tướng, Luật Tơng mới hình thành Nhìn cách truyền thừa của Phật Gî́o Tây Tạng cũng vậy. Tuy khơng cĩ nhiều Tơng Phái (7 hệ và 21 phái) như tại Trung Hoa hay Nhật Bản; nhưng mỗi phái như vậy cĩ một thế đứng riêng để mang đạo Phật vào quần chúng Phật Tử; người xuất gia lẫn kẻ tại gia tại quê hương tuyết phủ quanh năm ấy.

Trong tình cờ chúng tơi và Thầy Nguyên Tạng đã dịch chung với nhau quyển sách như đã trình bày ở trên thuộc về phái Cổ Mật của đại Sư Liên Hoa. Sách chia làm 10 chương và hai bảng phụ lục. Thượng Tọa Nguyên Tạng dịch Lời Nĩi đầu và 5 chương kế tiếp. Cịn tơi dịch từ chương thứ 6 đến chương thứ 10 cũng như 2 phần phụ lục tương đối khá quan trọng. Chương dẫn nhập nĩi về: Cái chết khơng phải là sự chấm dứt.

Chương một: đời người quý báu.

Chương hai: Hấp hối, thời khắc quan trọng của cuộc đời.

Chương ba: Chơn tánh tối thượng thống thấy tánh quang minh.

Chương bốn: Cõi Trung Ấm Bardo.

Chương năm: Chuyện kể về cõi Trung Ấm Bardo.

Chương sáu: Tái sanh khơng thốt khỏi vịng nghiệp lực. Tịnh độ Tơng của Tây Tạng 272

Chương bảy: đức Phật Vơ Lượng Quang và cõi Cực Lạc.

Chương tám:Phương cách giúp người sắp lâm chung và người chết.

Chương chín: Nghi thức cho người hấp hối và người chết.

Chương mười: Những suy nghĩ sau cùng.

Phụ lục: Một vài lễ nghi đơn giản cho người Phật Tử khi qua đời.

Phụ lục A:

Phụ lục B:

Lời cuối sách.

Sách dày 516 trang, ấn tống 5.000 cuốn trong năm 2011 tại Âu, Úc, Á và Mỹ Châu v.v… đây là một cuốn sách cần nên tham khảo. Nhất là những ai tu theo Pháp Mơn Tịnh độ, cầu nguyện đức Phật A Di đà khi thần thức vừa rời khỏi thể xác để được tái sanh về thế giới

Tây Phương Cực Lạc.

Nhìn tổng thể thì Tịnh độ của Tây Tạng do Ngài Liên Hoa Sanh mang đến từ thế kỷ thứ 7 cũng là Tịnh độ do Ngài Long Thọ chủ trương, qua tác phẩm Thập Trụ Tỳ Bà Sa Luận. Trung Hoa, Việt Nam, đại Hàn, Nhật Bản và Tây Tạng cùng một vị Tổ Sư khai sáng về Tịnh độ;

nhưng khi đến Trung Hoa, Nhật Bản, Việt Nam và Tây Tạng v.v… Tịnh độ Tơng tại đĩ lại phát triển tương đối khác hơn với lúc mới được du nhập vào. Ví dụ như ở Ấn độ thì cịn nguyên thủy, đến Trung Hoa đã biến thái một phần; đến Nhật Bản lại càng chi li hơn, sâu sắc hơn để hịa nhập vào phong tục tập qû́n của người Nhật. Ngay cả Việt Nam cũng vậy. Bây giờ khi chúng ta nghiên cứu đến “một cõi để đi về” như Phật Gî́o Tây Tạng lại cĩ những điều mà Phật Gî́o Tịnh độ của những nước khác chưa từng cĩ; ví dụ như việc Phowa (chuyển di tâm thức) hoặc trạng thái Bardo (trung ấm thân) của Tây Tạng cũng tương đối được chỉ dẫn rõ ràng và kỹ hơn Phật Gî́o các quốc gia khác.

Tất cả người Phật Tử chúng ta xuất gia cũng như tại gia đều biết rằng: Chết khơng phải là hết; mà chết chỉ bắt đầu lại một kiếp sống khác. Kiếp sống tiếp theo sau đĩ liên hệ với kiếp qû́ khứ, mà cá nhân của người ấy đã tạo nên. Sự sống giống như một bĩng đèn điện và tâm thức giống như dịng điện. Bĩng điện dầu tốt bao nhiêu đi chăng nữa, cĩ một ngày nào đĩ, bĩng điện kia cũng phải hư; nhưng tuyệt nhiên dịng điện khơng bao giờ mất. Tuy ta khơng thấy được sự tồn tại, hiện hữu của ánh sáng (ví cho bĩng đèn hư); nhưng nếu chúng ta thay thế một bĩng đèn khác, thì điện sẽ sáng lên. Tâm thức cũng y hệt như vậy. Tâm thức khơng mất hẳn; chỉ biến thể tùy theo từng trường hợp, từng hồn cảnh mà thơi. Cũng như bĩng đèn kia cĩ thể sáng hơn hoặc tối hơn là do nghiệp lực của người ấy đã tạo ra.

Trước đĩ là gì và sau đĩ là gì nữa thì các khoa học gia khơng thể chứng minh được; nhưng đức Phật hay đạo Phật chứng minh cho chúng ta thấy rằng khơng cĩ cái đầu tiên và cũng chẳng cĩ cái cuối cùng. Vì cái nầy sanh ra thì cái kia sanh; cái nầy diệt thì cái kia diệt. Cái nầy tồn tại thì cái kia phải thay đổi vị trí; khơng mất hẳn, chỉ thay đổi mà thơi. Từ vật nhỏ nhất như những vi phân tử, đến vật lớn nhất như vũ trụ hay những vì tinh tú Tịnh độ Tơng của Tây Tạng 274 hồn tồn cũng lệ thuộc vào định luật nhân quả và sự thành, trụ, hoại, diệt mà thơi. Khơng một người nào, khơng một vật gì cĩ thể thốt ra khỏi những sự chi phối ấy; ngoại trừ kẻ ấy đã thốt ra ngồi sự sanh tử lûn hồi. Ngày nay hành tinh nầy được thâu nhỏ lại trên màn ảnh truyền hình hay computer; nhưng ngồi vũ trụ nầy ra, cịn khơng biết bao nhiêu vũ trụ khác tồn tại nữa; cho nên trong kinh Hoa Nghiêm gọi là: Trùng trùng duyên khởi và trùng trùng biến hiện. Cĩ nghĩa là thế giới nầy giống như một vịng hào quang nhiều màu sắc, đầy biến ảo vi diệu, khơng một họa sĩ nào cĩ thể vẽ hoặc diễn tả hết được những hiện tượng đang hiện cĩ chung quanh ta. Do vậy khoa học hay nĩi đến vũ trụ huyền bí; nhưng đối với đức Phật và các bậc đại gî́c ngộ khơng cĩ cái gì là huyền bí cả. Bởi vì con người chưa cĩ khả năng hiểu rõ hết tất cả mọi diễn biến mà thơi. Do vậy đời người rất quý báu. Nếu người ta tận dụng được tất cả thời gian để làm một cái gì đĩ; chứ khơng phải chỉ ngồi đĩ để nguyền rủa bng đêm, tại sao lại đến nhanh hay đến chậm như thế. Con người đa phần khơng sống trong thực tế, mà chỉ sống trong ảo vọng. đơi khi người ta cảm thấy lạnh đơi chân, vì thiếu đơi vớ; nhưng ít ai nghĩ đến những người khơng cĩ chân thì sao? Vậy thì chúng ta qû́ hạnh phúc rồi, cịn phải địi hỏi cái gì hơn thế nữa? Vì sự địi hỏi cho tư dục ấy nĩ khơng cĩ cuối cùng. Từ tình yêu, sắc đẹp, của cải… cho đến địa vị, danh tiếng, lợi dưỡng…

cái nào nĩ cũng chẳng cĩ điểm dừng. Vậy thì con người cần phải làm chủ nĩ, phải tự dừng nĩ lại; chứ khơng phải để cho nĩ kéo mình theo. Vì tâm mình là chủ, chứ khơng phải sự sai khiến là chủ. Nếu hiểu được và tự chủ như vậy thì ta sẽ là ta trong bao đời. Bằng ngược lại, ta khơng phải là ta, vì cái ta ấy đã bị biến thể rồi.

Nhưng ai sinh ra trong đời nầy rồi cũng phải chết cả. đâu cĩ ai ở mãi lại với cuộc đời nầy đâu, dầu 100 năm hay hơn thế nữa; cũng sẽ cĩ một ngày tàn của cuộc sống; nhưng mấy ai lo chuẩn bị cho một sự ra đi được an ổn. đa phần con người chỉ muốn kéo dài sự sống bằng thuốc men; nhưng khơng ai lo cho vấn đề tinh thần của mình nhiều như lo cho vấn đề vật chất ấy. Một đám cưới, người ta lo trước đĩ cả năm; nhưng một sự chết, quan trọng lắm của một đời người; nhưng cĩ được mấy người tự chăm sĩc kỹ càng cho cuộc sống tâm linh ấy? Do vậy đối với sự sống quan trọng như thế nào, thì sự chết nĩ cũng như thế ấy. Vì đàng sau sự chết, cịn nhiều vấn đề quan trọng hơn nhiều.

Thơng thường con người làm chủ một tấm thân và một tâm thức; nhưng ở giữa trạng thái của sự sống và sự chết gồm cĩ 3 giai đoạn. đĩ là tiền ấm thân, trung ấm thân và hậu ấm thân. Bởi vì Phật Gî́o Tây Tạng chú trọng về việc tái sinh; nên gî́o lý nầy họ phân tích, theo dõi rất kỹ càng cho giai đoạn đi đầu thai của một hành giả tu theo pháp mơn niệm Phật.

Tất cả những gì chúng ta gặt hái ngày hơm nay đều là do nguyên nhân của chúng ta đã gây ra trong bao nhiêu đời trước. Nhân quả nầy đan xen với nhau như mắc cửi; nĩ khơng đơn thuần như chúng ta nĩi một với một là hai được. để được con số 2 ấy, theo nhân quả, cĩ nhiều yếu tố nhân duyên và hành nghiệp quyết định lấy.

Dĩ nhiên chúng ta cĩ thể làm chủ vận mệnh của mình;

nhưng yếu tố nhân duyên sanh luơn đi kèm để tạo nên thuận duyên hay nghịch cảnh cũng là điều mà ít ai lường Tịnh độ Tơng của Tây Tạng 276 được. Do vậy sự lễ bái cầu nguyện, cúng dường, bố thí, làm phước, tạo ra cơng đức, khuyên người niệm Phật, phát tâm Bồ đề rồi hồi hướng những phước báu ấy về với pháp giới chúng sanh. Nhờ tâm đại từ ấy mà cĩ thể chuyển nghiệp được.

Trong chương 5 của quyển sách nầy cĩ những câu chuyện kể về thân trung ấm; nhưng cĩ liên hệ với thân tiền ấm rất là hay. Dĩ nhiên nhiều dân tộc, nhiều quốc gia đều cĩ những hiện tượng như vậy; nhưng ở đây Tây Tạng họ mơ tả rõ ràng hơn và đây là một ví dụ. Chuyện kể rằng: Cĩ người sau khi tắt thở 10 tiếng đồng hồ nhưng sau đĩ được sống dậy và người ấy kể lại tất cả mọi chuyện đã xảy ra trước, trong và sau khi người ấy tắt hơi. Ví dụ như người ấy khơng nghĩ rằng mình đang chết; nhưng tại sao lại cĩ nhiều người vây quanh và người ấy cảm thấy mất liên lạc với những người chung quanh, rồi tâm thức bay bổng qua những nơi phán xét; nhưng đột nhiên tâm người ấy khơng bị kêu vào để tra khảo như những người kia, mà bảo hãy chờ đĩ. Sau một thời gian chờ đợi thì được vị phán quan bảo rằng: Chưa đến phiên ngươi; nên trở lại với xác cũ.

Về sau các vị đại Sư chuyên lo cho những người ở trạng thái tiền và trung ấm thân giải thích rằng: Sở dĩ cĩ việc như vậy; vì lẽ ở cõi thế, thân nhân, bà con bạn bè thấy người thân trong gia đình mất qû́ nhanh, qû́ trẻ; nên đã làm phước, bố thí, cúng dường v.v… nhờ vậy mà người kia được sống trở lại.

Việc nầy nếu giải thích việc phước đức căn cứ theo kinh địa Tạng thì cũng cĩ thể chứng minh được. Trong kinh dạy rằng: “Nếu một người đã chết mà trên thế gian đã cĩ người làm phước, bố thí, cúng dường thì người chết sẽ hưởng được một phần bảy”. Như vậy sự làm phước cho người mất khơng phải là khơng cĩ tác dụng; nhưng người sống lại hưởng được nhiều hơn và người chết chỉ hưởng được một phần nhỏ. Nếu giải thích theo hiện tượng của sự vật thể chúng ta cũng cĩ thể chứng minh được. Ví dụ như chúng ta tạo nên âm thanh từ hai bàn tay, thì tai ta sẽ nghe tiếng động từ xa dội ngược lại. Âm thanh dội ngược lại ấy tùy theo sức của ta đã tạo ra mạnh bao nhiêu để được đáp ứng lại. Vậy thì việc tạo phước là một hành động cụ thể, nĩ cũng cĩ kết quả nhất định như năng lực của người cầu nguyện, sự chí thành, sự gia trì v.v… Vì vậy vị đại Sư Tulku Thondrup, tác giả của quyển sách nầy định nghĩa về phước đức như sau:

“Nếu cĩ ai đĩ đến Chùa đốt một nén nhang, dâng Phật một cành hoa tươi, đảnh lễ Phật một lạy chí thành, sám hối những tội lỗi đã gây ra từ vơ lượng kiếp. Cúng dường tiền của vào Chùa để chùa xây dựng và bảo trì ngơi Tam Bảo. Nhiều nhà dân Tây Tạng cịn cúng trừu, trâu vào Chùa hoặc giả người nào gî̀u cĩ cúng số tiền lớn để làm trường học, xây đường sá, cầu cống, làm những việc từ thiện v.v… tất cả những hành động đĩ cũng giống như là những giọt nước mưa từ trên khơng trung rơi xuống mặt đất; nước ấy sẽ tụ lại nơi ao hồ, rồi chảy ra suối, ra rạch, ra sơng. Từ những con sơng nhỏ, nước nầy sẽ chảy vào biển cả đại dương kia. Chỉ khi nào trong biển cả khơng cịn nước nữa thì giọt nước ban đầu mới khơng cần thiết và khơng cịn cĩ gî́ trị nữa”. Như vậy phước và đức là những việc rất cần thiết đối với chúng ta, ngay cả người tại gia hay xuất gia. Bởi vì nĩ là những dịng nước lûn lưu trong cuộc đời, trong nhân Tịnh độ Tơng của Tây Tạng 278 thế, giúp ta tồn tại và phát triển ở đây hay ở kia; ở cõi nầy hoặc cõi khác.

Trong chương thứ tám và thứ chín của quyển sách nầy tác giả cũng đã hướng dẫn rất tỉ mỉ về cách chuẩn bị cho người sắp ra đi như thế nào. Ví dụ như phải mời chư Tăng, Phật Tử đến trợ niệm như quy y cho người bệnh, giảng pháp cho người bệnh nghe. Tránh nĩi những việc dở, xấu của người bệnh, e rằng họ sẽ buồn và nên nhắc nhở những chuyện vui trong qû́ khứ để thần thức của người sắp lâm chung cĩ thể sanh về thế giới cao hơn, nhất là nương theo sự cầu nguyện và câu Phật hiệu Nam

Mơ A Di đà.

điều đặc biệt mà tác giả sách nầy lưu ý là: Những ai khơng thân thiện với người sắp lâm chung, ví dụ như lúc bình sanh hay cãi nhau, thù hận, ghét bỏ v.v… thì khi sắp lâm chung khơng nên gần kề; nếu như người kia đến gần để an ủi vỗ về, thay vì người ấy đang chuẩn bị nhập vào cảnh giới cao hơn; khiến cho người sắp lâm chung ấy nhớ lại chuyện xưa, khiến cho tâm họ giận dữ, sân hận. Từ đây họ sẽ đi vào ba đường dữ. đây là kinh nghiệm bản thân của vị Tulku nầy cũng như của Phật Gî́o Tây Tạng, chúng ta cần quan tâm và thực hành theo.

Sau khi tắt thở, tức là thân hậu ấm. điều nầy Phật Gî́o Tây Tạng cũng đã chỉ cho chúng ta nhiều việc cần thiết tỉ mỉ, rõ ràng hơn. đa phần khi chúng ta gặp một người đã mất, trạng thái của mọi người là buồn thương, sầu não, khĩc lĩc thảm thương; nhưng việc nầy chẳng cĩ ích lợi gì với người mất. Do vậy hãy bình tĩnh và sau khi người ấy tắt thở rồi, người sống cần ít nhất là 8 tiếng đồng hồ để hộ niệm, trì tụng danh hiệu của đức Phật A Di đà, đồng thời đây cũng là thời gian để thần thức của người mất ra khỏi thân ngũ uẩn nầy. Theo sự chỉ dẫn của vị đại Sư nầy thì những người đến hộ niệm cũng như thân nhân chỉ nên đứng hai bên giường bệnh để hộ niệm; tuyệt nhiên khơng nên đứng ở phía dưới hai bàn chân. Vì phần dưới của cơ thể là nơi thần thức xuất ra. Nếu chúng ta đứng đĩ cĩ thể làm cản trở tâm thức kia đi đầu thai. Phần phía trên đầu giường của người chết dành cho việc thiết trí hình tượng Phật, Bồ Tát và cũng là nơi để cho vị đạo Sư giảng pháp vơ thường cho người mất ấy nghe và đây cũng là thời gian để làm lễ Phowa (chuyển di tâm thức của người mất).

điều đặc biệt hơn nữa là thân nhân hay bất kỳ ai đĩ, khơng nên sờ mĩ vào phần bên dưới cơ thể của người đã mất. Vì chính lúc nầy họ vẫn cịn luyến tiếc thể xác và nhất là những nơi nhạy cảm. Do vậy những người cịn sống nên lưu ý vấn đề nầy. Nghi Phowa (chuyển di tâm thức) dùng cho những vị Phật Tử thuần thành và các đại Sư đến lo tang lễ.

Nghi nầy nằm ở phần phụ lục của quyển sách. Quý vị cĩ thể đọc để tham cứu. đây là một nghi lễ chỉ cĩ Phật Gî́o Tây Tạng thực hiện; cịn đa phần các xứ Phật Gî́o khác khơng làm. Nhưng việc chuyển di tâm thức nầy khơng nhất thiết thực hiện đối với người qû́ cố, mà người cịn sống vẫn cĩ thể thực hiện được.

đầu tiên vị đại Sư đọc những bài thần chú đặc biệt và bắt ấn, tẩy uế cũng như giảng pháp cho người chết nghe. Vị ấy đĩng vai trị trung gian giữa đức Phật A Di đà và người qû́ cố. Do vậy vị đạo Sư đĩng một vai trị quan trọng trong việc hướng dẫn tâm thức của người chết đi theo ánh sáng chiếu rọi của đức Phật A Di đà để được vãng sanh. Tịnh độ Tơng của Tây Tạng 280

Người Nhật bất kể Tơng Phái nào, lúc nhập liệm họ cĩ một nghi lễ là “cắt tĩc” ý nĩi người nầy bây giờ đã được xuất gia theo Phật. Cĩ lẽ đây là quan niệm chung của Phật Gî́o Nhật Bản là chỉ cần tu một đời thì thành Phật; nên Tơng Phái nào cũng chủ trương giống như vậy. đây cũng là một lễ nghi khác, mà chỉ cĩ Phật Gî́o Nhật Bản cử hành lúc tẩn liệm; cịn các nước Phật Gî́o khác trên thế giới khơng thực hiện. Bổn Tơn là một vị Phật, đơi khi là một vị Bồ Tát, đơi khi là một vị đại Sư và đơi khi là chính mình nữa. đây là hình thức cầu nguyện theo Mật Gî́o. Chỉ cĩ Phật Gî́o Tây Tạng mới cĩ; chứ những nước khác theo Phật Gî́o trên thế giới khơng hành trì và khơng chủ trương. Riêng phần cầu nguyện để được vãng sanh thì Phật Gî́o Tây Tạng cũng khác hơn Phật Gî́o Nhật Bản, Trung Quốc hay Việt Nam. Họ chủ trương phải cĩ bốn điều kiện căn bản sau đây:

điều thứ nhất là niệm Phật và qû́n tưởng. đa phần cách niệm Phật thành tiếng như của Trung Hoa và Việt Nam cho người đang nằm trong trạng thái lâm sàng thì ít cĩ nêu lên vấn đề qû́n tưởng; chỉ thuần niệm danh hiệu A Di đà Phật trong nhiều lần và nhiều giờ liên tục. Nhưng Phật Gî́o Tây Tạng hướng dẫn cho chúng ta trong khi niệm danh hiệu đức Phật A Di đà hãy qû́n tưởng cảnh giới Cực Lạc giống như trong kinh A Di đà diễn tả. Ví dụ như nơi đĩ cĩ những hao sen lớn như bánh xe. Hoa sen xanh phĩng ra ánh sáng xanh, hoa sen đỏ phĩng ra ánh sáng đỏ, hoa sen trắng phĩng ra ánh sáng trắng… Trong ao lại cĩ nước 8 cơng đức; cĩ chim nĩi pháp; cĩ giĩ thổi, linh reo… Tất cả đều do cơng đức và bản nguyện của đức Phật A Di đà hĩa hiện ra và thành tựu được như vậy. Khi ta qû́n tưởng cảnh giới Cực Lạc của đức Phật A Di đà, miệng ta niệm Phật và hồi hướng hướng về người mất thì người mất cũng thọ nhận được những gì chúng ta hướng đến họ.

điều nầy cĩ thể giải thích về hiện tượng vật lý và tâm lý như sau: Người chết đang nằm đĩ cũng giống như một cái cây vơ thức đang trồng trong một phịng tối, khơng cĩ ánh sáng chen vào được; nhưng khi cây đâm chồi nảy lộc ra hoa, hầu hết cây nào cũng hướng ra ánh sáng để tiếp nhận ánh sáng của mặt trời để tạo thành diệp lục tố, nuơi sống cho cây. Ở đây câu Phật hiệu cũng vậy. Trong câu nầy đã hàm chứa ánh sáng vơ lượng của đức Phật A Di đà soi rọi khắp mười phương vơ biên quốc độ. Do vậy một bên cĩ cảm thì bên kia sẽ cĩ ứng. Người nằm đĩ sẽ được thư thái nhẹ nhàng qua người trợ niệm và người được niệm cũng như oai lực của câu Phật hiệu

Nam Mơ A Di đà Phật.

Về điều kiện tâm lý trong giờ phút một mất một cịn ấy, tâm thức của người chết rất cơ đơn, họ rất cần người thân đến an ủi niệm Phật để trợ niệm cho họ; vì trong gîy phút ấy họ khơng thể tự một mình mình làm được. Như vậy cả người sống và người chết đều giao hịa với nhau qua một mục đích là mang tâm thức của người kia về thế giới giải thốt sanh tử lûn hồi.

Việc thứ hai là tu tạo những phước đức. đối với Phật Gî́o Tây Tạng việc nầy rất quan trọng. Vì nhờ người cịn sống thực hiện những việc phước đức như được kể bên trên thì tâm thức của người mất sẽ đi đầu thai ở một nơi chốn cao hơn thường lệ. Nếu trong gia đình thiếu người làm việc nầy thì hương linh sẽ quạnh hiu, nhất là những cơ hồn khơng cĩ người thân cúng Tịnh độ Tơng của Tây Tạng 282 quảy, quả cịn đáng thương hơn nhiều. Quả vậy khi cịn sống nên lo tu tạo những phước đức, đến khi lâm chung tự mỗi người đã cĩ sẵn một ít vốn liếng rồi.

điều thứ ba tức là phát Bồ đề tâm. Theo ý của Thầy của Ngài Tulku Thondrup thì cho rằng điều kiện thứ ba nầy cĩ cũng được mà khơng cũng khơng sao. Vì việc phát tâm Bồ đề khi cịn sống sẽ là lối mịn để dẫn tâm thức ấy cho đến khi đi đầu thai; nhưng nếu cĩ thì vẫn tốt hơn là khơhg tạo nên tạo nhân duyên thù thắng nầy với chư Phật và chư vị Bồ Tát.

điều thứ tư và cũng là điều cuối cùng. đĩ là hồi hướng tất cả những phước báu ấy lên mười phương chư Phật để tâm thức của người mất được trượng thừa cơng đức.

Mới nghe đến việc nầy những người khơng quen sống với niềm tin Tơn Gî́o khĩ chấp nhận; nhưng những ai đã và đang hay sẽ thực tập lối hồi hướng nầy thì cảm thấy an lạc hơn, hạnh phúc hơn. Ví dụ: Tơi cĩ ý may cho người ấy một chiếc áo mới hay tơi cĩ ý giúp cho một làng người nghèo v.v… đầu tiên là tâm tơi vui và niềm vui ấy khơng chấm dứt tại đĩ. Niềm vui ấy cứ kéo dài mãi cho đến khi tơi thực hiện được việc may chiếc áo mới đĩ đến cho người kia và khi nào tơi làm được việc bố thí xong, thì tâm tơi mới khơng áy náy. Như vậy người nhận chiếc áo hay nhận của bố thí kia dầu cĩ nằm trong trạng thái trơng đợi hay trạng thái ngẫu nhiên cũng đều được lợi lạc như thường. Vì kết quả là một niềm vui, mà hồi hướng chính là nhắm đến những đối tượng mình muốn đạt đến. Trên đây là những điểm chính yếu của Phật Gî́o Tịnh độ Tây Tạng đối với vấn đề sanh tử. Dĩ nhiên trong sách nầy cịn hướng dẫn nhiều điều cần thiết cho chúng ta khi gặp trường hợp một người thân, một người bạn đạo sắp ra đi, mà chúng ta cĩ thể nghiệm với tự thân qua việc truyền đạt gî́o lý bởi những vị đại Sư đi trước thì cả hai đều được lợi lạc vơ cùng. Khi cả người sống lẫn người chết mà cĩ được một điểm chung nào đĩ, chẳng khác nào hai người cùng khiêng chung trên vai một vật,cùng nhau tiến bước, rồi cùng nhau thảo luận, chia xẻ, nghỉ ngơi hay tiếp tục v.v… thì mục đích tới khơng phải là vấn đề xa xơi nữa, mà ngay cả dẫu cho mục đích ấy cĩ xa bao nhiêu, thì đức Phật A Di đà cũng cĩ thể hĩa ra hĩa thành để cho những chúng sanh nầy nghỉ ngơi tại đĩ. Sau khi nghỉ rồi, cả hai người sẽ đi đến bảo sở qua việc khuyến tấn, khích lệ, chỉ bảo của chính đức Phật A Di đà và hai vị trợ thủ là Bồ Tát Quan Thế Âm và đại Thế Chí. Như vậy ở phía bên trên đã cĩ ánh sáng Vơ Lượng Quang của đức Phật Vơ Lượng Thọ chiếu đến tiếp dẫn, bên cạnh đã cĩ Quan Thế Âm và Thế Chí cùng đem tràng phan bảo cái đến nghinh tiếp người sắp vãng sanh và bên sau cũng như bên dưới mình cĩ những thiện hữu trí thức và những người thân quen hộ niệm để tiễn đưa tâm thức của người mới lìa trần về cảnh giới Tây Phương

Cực Lạc của đức Phật A Di đà thì cịn gì hay hơn nữa ! Phần tiếp theo, chúng tơi xin trích nguyên chương thứ 7 trong quyển sách “Chết An Lạc, Tái Sanh Hoan Hỷ”

do chúng tơi dịch từ tiếng Anh sang tiếng Việt về đức Phật Vơ Lượng Quang cũng như cõi Cực Lạc qua cái nhìn của Tịnh độ Tơng Tây Tạng. Tịnh độ Tơng của Tây Tạng 284

“Một niềm tin tuyệt đối vào đức Phật Vơ Lượng Quang Chắc chắn tái sanh về Cực Lạc Một tâm thức gî́c ngộ với phẩm chất Phật đà Bất cứ nơi đâu cũng chiêu cảm Tịnh độ.

Vũ trụ quan Phật Gî́o chỉ rõ một số lượng to lớn khơng thể nghĩ bàn về hệ thống thế giới bên ngồi quả đất của chúng ta. Thế giới vũ trụ bên ngồi đĩ, ngồi cả sáu vịng lûn hồi, nơi mà tồn tại nhiều cõi Tịnh độ khơng tính hết được, kéo dài trong mười phương của vũ trụ (gồm 8 hướng chung quanh, bên trên và bên dưới). Những cảnh giới trong sạch nầy là những nơi chốn cư ngụ của những chúng sanh tình thức tiến bộ, kể cả những đức Phật của những cõi Trời và những vị đại Bồ

Tát. Trong vơ số cõi Tịnh độ, phần nhiều là đặc biệt quan trọng bao gồm những cõi Tịnh độ của những vị như Tỳ Lơ Gî́ Na, Kim Cương Tát đỏa, Bạch Y Quan Thế Âm, Qû́n Thế Âm Bồ Tát, Di Lặc và đạo Sư Liên Hoa Sanh. Thế giới Cực Lạc là cõi Tịnh độ được biết đến nhiều nhất, nằm về hướng Tây, ở ngồi rất nhiều vũ trụ khác. Thế giới lý tưởng ấy là trụ xứ của đức Phật Vơ Lượng Quang (A Di đà); Ngài gî́o hĩa vơ số người tìm cầu đến để gî́c ngộ, gồm nhiều hành giả và những đệ tử khác. Bởi vì ánh quang minh của tồn thân Ngài đồng khắp tất cả các cõi Tịnh độ Phật chẳng cĩ gì ngăn ngại;

tên của Ngài tiếng Sanskrit gọi là Amitabha. Nghĩa là Vơ Lượng Quang. đức Phật A Di đà là trung tâm điểm của nhiều truyền thống tin tưởng vào cõi Tịnh độ của Phật Gî́o như các dân tộc Trung Hoa, đại Hàn, Nhật Bản và Việt Nam. Ở Tây Tạng, cõi Cực Lạc là đối tượng để mong mỏi cầu nguyện, qû́n chiếu và Thiền định; đặc biệt, trong nghi lễ cho người chết. Trong nhiều kinh điển, đức Phật lịch sử Thích Ca Mâu Ni đã xác nhận một cách chắc thật rằng: đây là một cõi Tịnh độ dễ dàng nhất để được tái sanh về đĩ, cĩ nhiều niềm hỷ lạc và là nơi cĩ nhiều năng lực hướng dẫn đến sự gî́c ngộ. Ai đã sanh về thế giới Cực Lạc rồi thì sẽ được hồn tồn gî́c ngộ, trong một đời sống sau cùng. Bởi vì chất lượng của cõi Tịnh độ được gia trì bởi đức Phật Vơ Lượng Quang (A Di đà)

cũng như phước đức của những người được sanh về đĩ.

Khởi nguyên của truyền thống Tịnh độ . đa phần những kinh điển của Phật Gî́o là những nguồn gốc căn bản của những truyền thống về cõi Phật Tịnh độ. Cả kinh (cộng với những lời gî́o huấn) và Thần Chú (gî́o lý Kim Cang Thừa) bao gồm cả danh hiệu cũng như cĩ nhiều kinh ghi lại về Tịnh độ; nhưng đức Phật Thích Ca đã chỉ cho chúng ta chú ý nhiều hơn để mơ tả về cõi Cực Lạc của đức Phật A Di đà trong sự sống động và những chi tiết tuyệt vời. Hai kinh đại Thừa quan trọng cĩ tính cách đặc thù được biết đến như là kinh đại Bản A Di đà và kinh Tiểu Bản A Di đà. Những lời dạy nầy được nĩi bởi đức Phật ở những nơi sau: Ngài dạy kinh đại Bản A Di đà tại đỉnh Gridhakuta (Linh Thứu Sơn) gần thành Rajagriha (Vương Xá) (ngày nay là Rajgir thuộc Tiểu Bang Bihar, Bắc Ấn độ Tịnh độ Tơng của Tây Tạng 286 cho Ngài Ananda (A Nan) và Ngài Ajita (A Thuyết Thị) cũng như số đơng tập hợp thuộc những người đệ tử khác. Ngài dạy kinh Tiểu Bản A Di đà tại Jeta Grove (Cấp Cơ độc Viên) (ngày nay thuộc nước Xá Vệ, Tiểu bang Uttar Pradesh, Ấn độ) cho Ngài Xá Lợi Phất và số đơng đệ tử của Ngài.

Hai kinh nầy xuất hiện trong nhiều bản dịch kể cả tiếng Trung Hoa (kể từ thế kỷ thứ 3 sau Tây lịch) đại Hàn và Nhật Bản (kể từ thế kỷ thứ 7, riêng Việt Nam bản chữ Hán xuất hiện cĩ lẽ vào thế kỷ thứ 4 và các đại dịch giả Tây Tạng đã dịch vào thế kỷ thứ 9).

Chương nầy lấy phần căn bản chính của bản dịch tiếng Tây Tạng, đồng thời cũng cĩ một vài tài liệu cũng như những bình luận khác nữa.

Ba nét riêng biệt về cõi Tịnh độ Như chúng ta đã rõ là đức Phật Vơ Lượng Thọ (A Di đà) và cõi giới Cực Lạc của Ngài như đã được thuật lại trong quyển sách nầy thuộc về ứng thân của một trong ba nét đặc thù hoặc là thân thể của Phật quả. đầu tiên là thân tối hậu (Pháp thân), nĩ khơng cĩ hình tướng, tồn là Phật quả tự nhiên, được nhìn nhận với tính chất thực tế của chính nĩ. đây là thuộc về trạng thái tuyệt đối của sự quảng đại và rỗng khơng, tự tại khắp nơi, đặc thù và cực hạn. Thứ hai là báo thân, nĩ ở trạng thái khơng phải nhị nguyên và đồng nhất tánh. đây là cõi Tịnh độ với hình thức của thân thể, trong sáng và khơng thể phân ly với chính trí tuệ của Phật. Nĩ rộng rãi, vĩnh viễn, chẳng hề thay đổi và niềm an lạc vơ hạn.

Cõi Tịnh độ tối hậu và cõi Tịnh độ an lạc cĩ thể chỉ gặp bởi những ai đã gî́c ngộ.

Nét riêng biệt thứ ba của Phật quả là Ứng Thân. đây là một hình thức vật lý như ở đức Thích Ca Mâu Ni và những vị Phật khác cĩ hĩa thân ở trong cõi người của chúng ta. Cõi Tịnh độ của Ứng (hĩa) thân là hình thể tương đối, mà cĩ thể nhận ra bởi những chúng sanh bình thường hay cĩ tính cách thế tục giống như chúng ta, nếu chúng ta chứa nhĩm những hành vi phước đức. Nếu chúng ta được sanh vào một trong những sự hoan hỷ, hịa bình ở cõi hĩa thân Tịnh độ thì chúng ta sẽ tiến lên để đạt được trí tuệ của chúng ta và sẽ đến tận cõi Tịnh độ tuyệt đối.

Như tơi (tác giả Tulku Thondrup) đã nhấn mạnh nhiều lần về sự nhận biết và kinh nghiệm của chúng ta đã cĩ khác nhau trong giai đoạn của cuộc sống, đặc biệt vào thời điểm lâm chung, là kết quả của sự hiểu biết thuộc về thĩi quen mà chúng ta đã phát sinh và được cắm rễ sâu vào trong dịng chảy tâm thức của chúng ta trong qû́ khứ. Nếu tâm thức của bạn đã được đốt cháy và quay vào nung đốt những nguyên nhân của sự giận dữ, sân hận và sự nhận biết chẳng lành, rồi thì những sự xuất hiện và kinh nghiệm của cuộc sống cũng như đặc biệt về đời sống tương lai của chúng ta sẽ khơi dậy trong chúng ta về thế giới của địa ngục. Nếu tâm thức của chúng ta được gieo trồng bởi sự hịa bình, an lạc và mang tư tưởng cũng như những hành động tốt và nếu Tịnh độ Tơng của Tây Tạng 288 chúng ta đã vui với sự nhận biết thiện, giống như hình thức và sự cảm nhận về thế giới Cực Lạc, rồi thế giới ấy sẽ khơi dậy nơi chốn mà chúng ta sẽ tái sanh, cĩ thể là ở thế giới tốt đẹp của sự hịa bình và an lạc, giống như cõi Cực Lạc vậy.

Tiêu điểm chính của sự luyện tập được tường thuật trong quyển sách nầy là sự tái sanh ở hình thức hĩa thân của cõi Cực Lạc. Rất dễ dàng để sanh về đĩ hơn là một vài cõi Tịnh độ khác, bởi do lời thệ nguyện sâu rộng của đức Phật Vơ Lượng Quang (A Di đà) mang đến cho tất cả chúng sanh trong cảnh giới Cực Lạc của Ngài và giúp cho họ đạt thành sự gî́c ngộ.

Năng lực lời nguyện của đức Phật .

Trong kinh đại Bản A Di đà kể về sự tích và cảnh giới Cực Lạc như thế nào ?

Vào một thuở xa xưa cĩ một vị Tỳ Kheo tên là Dharmakare (Pháp Tạng), Ngài đã được thọ ký để trở thành đức Phật A Di đà – Phát Bồ đề tâm và lập lời thệ nguyện trước vị Thầy của Ngài. đĩ là Phật Lokeshvara

(Thế Tự Tại) mà Ngài sẽ phụng sự cho tất cả chúng sanh. Ở vào thời gian ấy Ngài Pháp Tạng đã cĩ năm mươi mốt lời nguyện (tiếng Sanskrit cĩ 46 lời nguyện và được dịch ra tiếng Trung Hoa và tiếng Việt 48 lời nguyện) hứa dẫn dắt những chúng sanh sanh về cõi Tịnh độ của Ngài. Dưới đây là năm lời nguyện cho chúng ta một ý niệm về lời thệ nguyện tự nhiên ấy cũng như cõi Tịnh độ của Ngài. Ở lời nguyện đầu tiên, Ngài Pháp Tạng nguyện khơng thành quả vị Phật, nếu một vài chúng sanh vào nước của Ngài mà vẫn cịn đau khổ bởi đường A Tu La, súc sanh, ngạ quỷ hay cảnh giới địa ngục. Như vậy để thí dụ ngay từ khi một chúng sanh trong địa ngục sanh về thế giới Cực Lạc, thì tất cả sự khổ đau của chúng sanh ở địa ngục ấy sẽ dừng lại và người ấy sẽ trở thành chúng sanh hạnh phúc của cõi Tịnh độ (xin nhắc lại rằng sự khác biệt giữa chúng sanh ở cõi thấp và chúng sanh ở cõi Tịnh độ họ sẽ thấy và cảm thấy như thế nào về đối tượng của sự hiểu biết được khơi dậy bởi tâm thức).

Ở lời nguyện thứ hai của Ngài, Ngài phát nguyện rằng sẽ khơng thành Phật cho đến khi nào mà tất cả những chúng sanh sanh về cõi Tịnh độ của Ngài thì sẽ đặc biệt hơn những nơi khác ở cõi người và chư Thiên.

Ngài muốn nĩi rằng cõi Tịnh độ của Ngài hồn tồn trọng sạch, nhưng cũng cĩ những chất lượng tương tự tốt đẹp như ở cõi người và cõi chư Thiên.

Ở lời nguyện thứ mười chín của Ngài, Ngài phát nguyện rằng, sẽ khơng thành Phật quả cho đến khi nào tất cả những ai mong mỏi được tái sanh vào cõi Tịnh độ của Ngài và ai thực hành niệm danh hiệu của Ngài cũng như hồi hướng cơng đức cho việc vãng sanh, trên thực tế sẽ được sanh về cõi Tịnh độ. Cầu nguyện cho điều nầy ngay cả nếu người ấy lặp lại sự suy nghĩ sanh về thế giới Tịnh độ của ta chỉ trong 10 lần, mà người ấy chẳng hề phạm “năm tội vơ gî́n hay bất tín nơi Phật Pháp”. Những điều kiện nầy chẳng chọn lựa được ở đức Phật; nếu những chúng sanh ấy khơng mở ra cánh cửa tự giải Tịnh độ Tơng của Tây Tạng 290 thốt, thì đức Phật cũng khơng thể ra lệnh vớt họ lên được.

Ở lời nguyện thứ ba mươi, Ngài phát nguyện rằng sẽ chẳng ở ngơi chánh gî́c cho đến khi nào những chúng sanh của cõi Tịnh độ trong tương lai chẳng những được khỏi cảnh khổ mà cịn cĩ tài sản với phẩm lượng tinh thần như là trí tuệ khơng giới hạn và lịng tự tin. Những lời nguyện của đức Phật A Di đà được thể hiện thật là mạnh mẽ. Thế nhưng chỉ riêng những lời nguyện khơng thể hứa cho chúng ta sanh về cõi Tịnh độ nầy. Chúng ta phải thực hiện bổn phận của chúng ta, chúng ta phải chắc rằng đừng đĩng kín những cơ hội, do sự phạm ngũ trọng tội hay chẳng tin nơi gî́o pháp và chúng ta phải mở ra con đường để đi đến cõi Tịnh độ với “bốn nguyên nhân” của sự sanh về thế giới Cực Lạc nầy.

(Xem lại phần phía trước để rõ việc nầy).

Năng lực của danh hiệu Phật . đức Phật A Di đà đã lập lời thệ nguyện sẽ dẫn dắt tất cả những ai niệm danh hiệu của Ngài để cầu về Tịnh độ. Tên của Ngài trở thành cánh cửa xuyên suốt mà chúng ta cĩ thể quan sát được đức Phật Vơ Lượng

Quang và cõi Cực Lạc của Ngài.

Phật Gî́o đại Thừa dạy cho chúng ta thể đắc được mọi vật như là hình tướng, âm thanh và những kinh nghiệm của sự gî́c ngộ. Tuy nhiên để đến được mục tiêu nầy chúng ta cần phải đi vào ngang qua cánh cửa quan yếu ấy như thế nào là hình ảnh của một vị Phật, sự cảm gî́c hịa bình hay âm thanh với tính chất tốt đẹp.

Một cánh cửa như vậy chính là hồng danh A Di đà; điều mà chính Ngài đã gia hộ để giúp chúng ta đến được với Ngài và cĩ thể từ Ngài sẽ đến với chúng ta.

Hồng danh của đức Phật A Di đà là sự hiện hữu trong từng mỗi phút gîy như trí tuệ, lịng từ bi và năng lực. Trong từng khoảnh khắc chúng ta sẽ trở thành ý niệm về danh hiệu Ngài, Ngài lúc nào cũng ở trong ta và đang ở với ta. Như vậy nếu chúng ta tập trung tư tưởng vào cũng như nối kết danh hiệu của Ngài ở một điểm và với sự hết lịng tin tưởng, chúng ta bắt đầu cảm nhận trong biển gî́c ngộ cĩ chất lượng ấy. Sự quy y và sự tin tưởng ở đức Phật sẽ như một bơng hoa đang nở tự nhiên. Chẳng bao lâu chúng ta sẽ khơng tìm được nơi nào để chứa sự hiểu biết bất thiện và sự cảm nhận giống như sự phiền não dục vọng, si mê và sự chấp trước.

Giống như chúng ta sẽ trở thành một cái lị chứa đầy năng lực của chư Phật. Chúng ta sẽ phụng sự cho người khác cĩ tính cách tự phát. Bất cứ điều gì mà chúng ta thấy, nghe cũng như cảm nhận sẽ trỗi dậy trong sự hiện hữu ấy. Sự tái sanh về cảnh giới Cực Lạc kia như là một bước tiếp theo tự nhiên. Rồi sự đạt thành Phật quả là mục đích cuối cùng, nơi mà trí tuệ đạt đến được.

Nếu sự gia hộ trở thành tư tưởng và hơi thở của chúng ta cũng như sự quy kính và những lễ nghi thì ngay cả trong khi chúng ta nhận biết được những hình ảnh thơng thường, tâm thức hay cảm gî́c – ngay cả khi chúng ta sống, chết như thế nào; hoặc ở thân trung ấm

– chúng ta sẽ luơn luơn được tiếp cận với đức Phật xuyên qua danh hiệu của Ngài.

đây là một năng lực đặc thù mà bạn cĩ thể gọi tên hay niệm tên Ngài khi cầu nguyện bằng ngơn ngữ Tịnh độ Tơng của Tây Tạng 292 nguyên thủy bằng tiếng Sanskrit hoặc trong một ngơn ngữ nào mà đã được gia trì bởi nhiều bậc gî́c ngộ, như tiếng Sanskrit và Tây Tạng. Nhưng nếu sự cầu nguyện bằng chính ngơn ngữ của bạn thì rất là linh ứng cho bạn. Nên xử dụng ngơn ngữ của bạn, bởi vì việc quan trọng là mở cửa tâm hồn với sự quy kính Ngài cũng như phát triển sự tin cậy vào Ngài.

Chúng ta nên niệm hồng danh gia hộ của đức Phật Vơ Lượng Quang càng nhiều càng tốt.

Cõi Tịnh độ như thế nào ?

Hĩa thân của thế giới Cực Lạc được thể hiện ra trong nhiều cách giống như so với những tính cách cao nhất của lồi người và cảnh giới chư Thiên. Như vậy thì cĩ thể so sánh rằng những chúng sanh sanh về nơi kia sẽ giống những hình dáng của những chúng sanh lồi người và chư Thiên ở đĩ ?

Tuy rằng cõi Tịnh độ hĩa thân thể hiện như là một đối tượng của khái niệm nhị nguyên cùng với sự cảm nhận. Nĩ thực sự mở ra với sự mở cửa và những năng lượng tốt đẹp. đây là một cảnh giới của chư Thiên, tọa lạc nơi bầu trời ở trên hư khơng (khơng phải nằm trong biển hay trên quả đất) và chứa đầy những vật thể quý gî́. Nhiệm vụ của thế giới kia với một vị Thánh và chia ra từng bực giữa các vị Thầy và đệ tử của Ngài. Tất cả những chúng sanh ấy đã sanh vào được cõi Tịnh độ nầy đều là đệ tử và trong số những đệ tử nầy lại cĩ các vị Bồ Tát, họ phụng sự cho kẻ khác như là một vị Thầy.

Cõi Cực Lạc thế giới giống như cảnh giới của con người và chư Thiên được cấu trúc theo lối lập thể, riêng biệt của kích thước và khoảng cách cũng như trong vùng thời gian tương đối. Tuy nhiên khơng phải là sự khổ đau của con người như sự khổ về sanh, gî̀, bệnh và chết. Lại cũng chẳng cĩ cái khổ của chư Thiên, để phải chết và rơi vào lại cảnh giới thấp hơn. để giải thích tại sao được gọi là Cực Lạc ấy thân tướng chúng sanh khơng khổ đau. Nơi ấy cũng khơng cĩ cái khổ về tinh thần. Nơi đĩ cũng khơng thể tính đếm được nguyên do của hạnh phúc. Do vậy tại sao gọi nơi nầy là Cảnh Giới Cực Lạc”. đất đai ở cõi Cực Lạc thì mềm mại và bằng phẳng giống như những bàn tay của trẻ thơ. Khơng cĩ giới hạn, tươi trẻ, mát mẻ nhu nhuyến và rất dễ chịu khi sờ vào, khơng cĩ gai sỏi đá hay đồi dốc. Cõi ấy thanh tịnh, an bình, vui vẻ và khơng ơ nhiễm. Nĩ được cấu tạo bởi bản chất báu (vàng, bạc, lưu ly, pha lê, trân châu, xa cừ, mã não) và được trang sức bởi những chất bằng vàng ở các lối đi thật trang nghiêm, vĩ đại, lồng lộng, bất nhiễm và chẳng khơ héo. Cõi ấy được chiếu sáng bởi những màu sắc và những tia ánh sáng. Trong cõi giới thanh tịnh nầy cĩ vơ số vị Phật Tịnh độ khác hiện ra giống như sự tương phản lại trên mặt những tấm kính sáng rỡ. Chúng sanh ở đĩ cĩ thể nhìn thấy sự tương phản của các cõi Tịnh độ giống như là bạn đang xem một lục địa khác trên truyền hình ở trong phịng của bạn.

Cõi Tịnh độ nầy khơng cĩ bĩng tối hay những núi non thường tình, nhưng lại được trang sức với nhiều loại núi non bằng phẳng của những loại đá quý trên đỉnh và dưới chân núi. đĩ đây ở những ngọn núi ấy được trang sức bởi sự chất chồng những ngọc thạch quý gî́, những Tịnh độ Tơng của Tây Tạng 294 loại ngọc ngà và những hang động bằng cẩm thạch hiếm cĩ cũng như những căn nhà được làm bằng những cây nhỏ tuyệt đẹp. Những hàng cây tuyệt diệu ấy nhiều màu sắc và được trang trí làm phong cảnh. Nơi đĩ cĩ loại cây được tạo nên bởi một, hai hay ba loại vật thể quý hiếm. Nhiều loại cây khác được tạo nên bởi bảy loại đá quý như: Rễ cây bằng vàng rịng, những thân cây bằng bạc, nhành cây bằng lưu ly pha lê, lá cây màu hổ phách, cánh hoa màu hồng ngọc, bơng hoa màu trân châu và trái cây màu ngọc thạch. Những cây nầy mềm mại và dịu dàng khi va chạm đến, mùi hương ngọt ngào tỏa rộng đến mọi nơi.

Âm thanh trong trẻo được chuyển đi khi bị giĩ lay động.

Cõi Tịnh độ được trang sức bởi những hàng rào chắn chung quanh và ở bên trên cĩ ao, nước chảy, sơng suối; nơi đĩ nhiều chúng sanh chơi đùa trong sự an lạc thoải mái. Những bậc thềm thoải mái được làm bằng những loại đá quý báu dẫn bạn đến nơi khe suối đang chảy và hồ kia chứa đầy nước cơng đức. Mặt đất được tạo nên bởi những ngọc thạch quý hiếm được phủ lên đĩ một lớp cát vàng. Ao ấy cũng đầy nước với đầy đủ tám cơng đức đĩ là: Trong sạch, mát mẻ, sáng sủa, hảo hạng, mềm mại, trong suốt, khỏe khoắn cho cuống cổ, lành mạnh cho bao tử. Những hoa sen ở cõi nầy chiếu sáng, hương thơm bay khắp bầu trời cũng như trên mặt nước. Nhiệt độ của nước ấy thay đổi tùy theo ước muốn của bạn. Nước sơng chảy với hàng trăm hàng ngàn những hình ảnh âm thanh mà âm nhạc của cõi Trời chẳng thể so sánh được. Bờ hồ và những dịng sơng ấy đầy dẫy những hương thơm lan tỏa bao phủ. Những con sơng chấn động mạnh và những tiếng nĩi pháp vang lừng ở nơi bạn cư ngụ.

Những con chim ở đây được biến hĩa bởi đức Phật ở cõi Tịnh độ. Giống như núi sơng và hình dáng của nước nầy cùng với những con chim ấy đều là do sự biến hĩa của đức Phật, chúng cũng chính là Ngài. Hơn thế nữa; chúng cịn là nguồn gốc của sự hịa bình, an lạc, trí tuệ và gî́c ngộ; chẳng phải là nguyên nhân của sự hỗn tạp, chấp thủ, tham lam hay sân hận. Giống như người ở cõi giới bình thường thì thường nghe chim hĩt và ở cõi Tịnh độ bạn sẽ được nghe chim hĩt với tiếng của Pháp âm. Tuy nhiên nếu bạn thích sự yên tĩnh thì những gì mà bạn muốn nghe sẽ chỉ đơn thuần là âm thanh của sự yên tĩnh.

Tất cả những bơng hoa đều được tạo nên bởi những vật thể gî́ trị trong những màu sắc khác thường.

Chúng thường lớn bằng một nữa, một hay 10 do tuần (một do tuần bằng 4.000 tầm). Từ những hoa ấy phĩng ra vơ số ánh sáng màu vàng. Trong mỗi tia sáng ấy cĩ vơ số hĩa Phật hiện ra. Sự xuất hiện của chư Phật đầy dẫy ở khắp các thế giới chẳng thể đếm hết được, tuyên nĩi tán dương những lời dạy đến với tất cả chúng sanh, cho những ai sẵn sàng để đĩn nhận những lời dạy ấy.

Những đệ tử ở cõi Tịnh độ khơng chú trọng những loại thực phẩm đầy dẫy ở đĩ. Tuy nhiên, nếu họ cần, một vài đồ thượng thặng sẽ hiện ra trước họ như họ mong muốn và mời họ nếu cần thì cĩ thể dùng đến. đồng thời bất cứ cái gì họ muốn như: hương thơm, nước hoa, đồ xoa mình, cờ xí, dụng cụ âm nhạc, y phục hoặc Tịnh độ Tơng của Tây Tạng 296 đồ trang sức sẽ hiện ra trước họ giống như họ mong cầu. Thế nhưng những vật nầy sẽ chẳng hiện ra cho những ai khơng nghĩ đến chúng.

Với những vị nầy ai muốn cĩ nhà ở thì ở đây sẽ hiện ra lầu các với nhà nhiều tầng được làm bởi những vật liệu quý gî́, đầy đủ những chỗ ngồi gî́ trị; giường nằm với đồ trang sức của cõi Trời, đồng thời cĩ những đồ trang sức thật là tuyệt vời. Cứ mỗi lầu các như vậy được chứa đầy cả hàng ngàn chúng sanh thượng thặng khơng dứt tiếng ca hát và vui với sự cung ứng ấy. Những chúng đệ tử ấy đi dạo xuyên qua các cõi Trời khác cùng với những ngơi nhà phi phàm như thế, với vườn tược, rừng cây, sơng ngịi và những ao nước.

Vào mỗi buổi sáng, trưa, chiều, chạng vạng, nửa khuya, giĩ thoảng từ bốn phương thổi đến tận mọi người. Chúng mang đến những cơn mưa hoa từ những cây và được phủ lên trên mặt đất với những hoa đang nở và mềm mại như lụa là. Nếu bạn sờ vào chúng thì cĩ hương thơm nhẹ bay ra, bạn sẽ cảm nhận sự an lạc giống như bạn ở trong trạng thái thiền định. Chẳng bao lâu thì tất cả những hoa cũ ấy nằm trên mặt đất và sẽ biến đi, hoa mới thay thế vào đĩ và trở lại tươi mát như cũ.

Rồi thì hương thơm khắp nơi bay đến bao trùm những hoa quý ấy như trang sức thêm, cộng vào đĩ là những điệu nhạc cùng sự nhảy múa của những chúng sanh cao quý ấy.

Ở nơi cõi Tịnh độ cĩ tất cả mọi hình thức, âm thanh và những cảm gî́c về hình ảnh; âm thanh ấy là những sự thể hiện kinh nghiệm của gî́o pháp. điều nầy khơng cĩ nghĩa là những hình thức ấy trở thành hình thức của chư Phật hay âm thanh ấy trở thành ngơn ngữ của những kinh điển Phật Gî́o. Tuy vậy trên tất cả, đều là căn nguyên hay sự hiện hữu của sự hịa bình, an lạc và gî́c ngộ.

Trục chính của cõi Tịnh độ là cây gî́c ngộ. Cây nầy cao 600.000 do tuần, được bao phủ với cành lá sum sê, hoa, trái và được trang trí bởi những chất liệu quý gî́ cũng như những tràng phan hoa bằng vàng. Khi giĩ lay động thì chúng phát ra những âm thanh của tiếng ca hát hay đến cả nhiều thế giới khác nữa. Tất cả những ai được nghe, thấy được hay ngửi được cây gî́c ngộ nầy hoặc ai nếm được mùi vị của trái cây. Rờ vào ánh sáng hay suy nghĩ về sự hiểu biết thì sẽ được miễn trừ những khái niệm trơi nổi và những sự cảm nhận khổ đau nữa.

Kích thước và hình thức của cây gî́c ngộ được ghi lại ở đây một cách phù hợp cho con đường của những người bình thường phải gặp nĩ, thế nhưng trên thực tế khơng thể suy nghĩ được. Ở dưới chân của cây nầy cĩ những hoa sen thật lớn. đây chính là tịa ngồi của đức Phật Vơ Lượng Quang (A Di đà); từ đây Ngài dạy dỗ và giải thốt cho tất cả.

đức Phật Vơ Lượng Quang (A Di đà) và những vị đệ Tử của Ngài như là vị vua của núi rừng phủ trùm lên tất cả những đồi núi, đức Phật A Di đà vượt qua tất cả những vị Vua chúa trong hiện tại. Thân thể của Ngài trong suốt và khơng nhiễm ơ, được trang trí với 32 tướng tốt cùng 80 vẻ đẹp tuyệt vời của bậc đại nhân. Thân thể của Ngài trong suốt và khơng giới hạn, cao lớn như bầu trời, được chiếu sáng với ánh sáng khơng thể nghĩ bàn được, chiếu sáng đến nhiều cõi Tịnh độ khác trong mười Tịnh độ Tơng của Tây Tạng 298 phương. Ánh sáng của Ngài là những đức hạnh, sự thể đắc và trí tuệ. Sự tỏa ngời ánh sáng này đẹp đẽ và trịn đầy giống như ánh sáng của pha lê, chiếu tồn thân thể và tâm thức của bất cứ ai va chạm đến ánh sáng ấy thì sẽ được trí tuệ và nhiều niềm an lạc. Như thế đĩ, Ngài được biết đến là vị Phật Vơ Lượng Quang. Bởi vì thọ mạng của Ngài khơng thể suy lường được, Ngài cũng được biết như là vị Phật Vơ Lượng Thọ (A Di đà –

Amithayus).

Lời gî́o huấn của Ngài mang đến khắp nơi những âm thanh bất tuyệt của gî́o pháp. Tâm thức gî́c ngộ của Ngài là biển cả bao la, sâu thẳm an bình và trí tuệ.

Ngài hiểu rõ tất cả những chủ tể xuyên qua trí tuệ tồn tri của Ngài khơng cĩ giới hạn. Tâm nguyện của Ngài chứa đầy tình thương và lịng từ bi cho tất cả những ai đau khổ, giống như một người mẹ chỉ lo cho đứa con duy nhất của mình. Với sự tự tin to lớn Ngài vơ cùng hoan hỷ với mọi tâm thức của chúng sanh và những sự thành tựu mà họ cần đến với sự lưu xuất liên tục của những thức ăn của chư Thiên khơng bao giờ hết, giống như những lời gî́o huấn của Ngài. Với nhiệt tình hồi hướng, Ngài đã chia xẻ với mọi người những chất cam lồ ấy, giống như sự đạt được tuyệt đối những điều mà Ngài đã thệ nguyện. Như là một vị chủ chăn cừu, Ngài dạo đi chậm chạp nhưng rất vững chắc, hướng dẫn sự nhĩm họp của các đệ Tử nhiều như biển cả mênh mơng.

Nơi cõi Tịnh độ của Ngài, đức Phật Vơ Lượng Quang là chủ nhân của vơ số đệ tử khơng thể tưởng tuợng được hết. Họ là những người thân đến tham cầu sự gî́c ngộ cho chính mình và sự gî́c ngộ cho kẻ khác nữa. Trong những vị Bồ Tát cĩ 8 vị Bồ Tát quan trọng như: Qû́n Thế Âm (Avalokiteshvara), đại Thế Chí (Mahasthamapata), Văn Thù Sư Lợi ( Manjinshri), địa Tạng (Kshitigarbha), Hư Khơng Tạng (Sarvanivaranavis-kambini, Akashagarbha), Di Lặc (Maitreya) và Ngài Phổ Hiền (Samantabhadra). Những vị Bồ Tát nầy sở hữu gấp 5 lần sự hiểu biết phi thường sau đây:

1) Các Ngài sở hữu những việc bất khả tư nghì như dạo chơi trong khoảnh khắc mà cĩ thể xuyên qua được nhiều thế giới để đi đến dạy cho những chúng sanh khác tại đĩ. Cứ mỗi sớm mai những vị đệ tử nầy du hành qua nhiều cõi Tịnh độ để gặp gỡ và đảnh lễ các đức Phật ở tại đĩ và nghe những vị nầy thuyết pháp, trước khi trở về lại thế giới Cực Lạc.

2) Các Ngài cĩ khả năng nhớ lại những sự kiện từ những kiếp trong qû́ khứ để dùng cho mục đích là tu học và gî́o hĩa.

3) Những cặp mắt thần của các Ngài là những cái nhìn hiền minh về vơ tận thế giới để đối hồi đến những chúng sanh bị nhiễm ơ, được các vị Bồ Tát phụng sự. 4) Những lỗ tai thần của các Ngài cĩ thể nghe được lời dạy của vơ số của những vị Phật giống như những chúng sanh đang cầu nguyện.

5) Các Ngài được biết đến những trạng thái thuộc về những chúng sanh trong vơ số cõi nước và thuận theo giúp đỡ họ. Qua những năng lực bất khả tư nghì nầy, những vị Bồ Tát ấy dụng ý vui vẻ và hữu ích cho vơ số chúng sanh ở trong nhiều thế giới khác nhau.

Tịnh độ Tơng của Tây Tạng 300

Khơng phải tất cả chúng sanh được sanh về cõi Cực Lạc đều đủ những năng lực như những vị nầy. Bởi vì họ đã cĩ sự nghi hoặc về việc tái sanh ở thế giới Tịnh độ; hoặc thiếu sự tin tưởng về năng lực của đức Phật Vơ Lượng Quang và lời thệ nguyện của Ngài. Những chúng sanh khác khi sanh về cõi Tịnh độ này cĩ thể cịn sanh lại vào lịng của hoa sen trong 500 năm nữa và chẳng thể gặp được Phật suốt cả trong thời gian ấy. Họ sẽ an ổn và hạnh phúc ở trong những bơng hoa bất khả tư nghì ấy. Thế nhưng vì họ là những người cịn nghi ngờ, phức tạp; cho nên những cánh hoa ấy vẫn đĩng lại sau khi được tái sanh tại đây và họ chưa thấy được cảnh giới Tịnh độ cũng như đức Phật (những người sanh về phẩm Hạ).

Khơng phải tất cả những vị đệ tử ở cõi Tịnh độ đều là những vị Bồ Tát Thập địa hay cao hơn nữa. Nhưng cho tất cả những đệ tử nào muốn kiếp sống sau cùng của họ sẽ đạt được Phật quả và cho tất cả mọi người ở đây sẽ được gî́c ngộ. Ngoại trừ họ chọn mục tiêu khác và nhờ năng lực lời nguyện của đức Phật.

Khơng cĩ những chúng sanh nào tại đĩ là những người hướng dẫn cho gia tộc về con đường của cuộc sống với người phối ngẫu và gia đình; bởi vì tất cả đều tự do từ những sự phụ thuộc để cho đối tượng của nhục thể. Ở đây chẳng cĩ một người nào rời khỏi từ chánh niệm, sự cảm kích và sự huấn luyện vật thể con đường của cuộc sống là sự hồn hảo nơi Tịnh độ. Những chúng sanh ở cõi Cực Lạc là những người trí thức, cĩ tình thức và tính cách vật lý được tinh luyện nhiều hơn những chúng sanh ở những cảnh giới cĩ tính cách thế tục. Họ vượt qua khỏi sự phân loại về đàn ơng và đàn bà. Tuy nhiên theo các kinh điển và gî́o lý về cõi Cực Lạc thì ở đĩ chẳng cĩ những người đàn ơng hay những người đàn bà bình thường; giữa những chúng sanh ấy khi họ được sanh về cõi Tịnh độ, nơi mà giống cái hay giống đực thuộc về sự ứng hĩa thần kỳ của đức Phật Vơ Lượng Quang để phụng sự cho những chúng sanh ấy.

đây khơng phải là sanh vào tử cung, mà tất cả những sự sanh này bởi sự quảng đại bất khả tư nghì, cao quý, hương thơm ngào ngạt ở giữa những bơng hoa đủ màu sắc. Chẳng một người nào sản xuất ra nước tiểu, bài tiết hay nước dải. Vì những chúng sanh ở đây khơng cĩ những thân thể to lớn và ăn những thức ăn như ở quả đất nầy.

Theo những bài vở trong A Tỳ đạt Ma (Xem N. 183 a/2 và CND 3018) ở buổi ban sơ của thời đại chúng ta, những kiếp số trước, lồi người cĩ mặt trên quả địa cầu nầy khơng phân biệt những người đàn ơng hay những người đàn bà nổi tiếng. Họ khơng làm tình với nhau và mọi người được sanh ra qua những cách huyền bí. Con người chẳng cần phải ăn nhiều thực phẩm, lẫn việc họ chẳng cần đến ánh sáng của mặt trời hay mặt trăng, mà họ cĩ ánh sáng tự chiếu ra bởi những tia sáng nơi chính thân thể của họ. Họ bay đi trong bầu trời như những con chim, họ khơng cĩ cánh. Dần dần qua thời gian, con người bắt đầu vui với những vật thể trên mặt đất và rồi qua kinh nghiệm to lớn của những tình thức. đây là nguyên nhân làm cho họ mất đi khả năng bay và chiếu sáng của tự thân họ. Chẳng bao lâu họ bắt đầu trở nên những người đàn ơng và những người đàn bà nổi tiếng và cĩ sự sinh ra từ tử cung của người mẹ.

đức Phật dạy rằng: Tịnh độ Tơng của Tây Tạng 302

Ở cõi Cực Lạc của đức Phật Vơ Lượng Quang. đã từ lâu tất cả vui với sự hấp thụ thực phẩm mặc nhiên.

Ở đây ngay cả tên các loại thức ăn bình thường cũng khơng cĩ nữa.

Mọi người đều hoan hỷ ở cõi Tịnh độ và nhan sắc họ giống như sắc đẹp của vàng rịng. Thân thể của tất cả những vị đệ tử ở cõi Tịnh độ rất mạnh mẽ và đầy đủ năng lực được biểu hiện qua 32 tướng tốt tuyệt vời của những bậc đại Nhân. Ánh sáng trí tuệ của thân thể họ chiếu sáng trùm khắp cõi địa cầu. đức Phật nĩi tiếp: Ở cõi Tịnh độ của đức Phật Vơ Lượng Quang.

Ánh sáng trí tuệ của một bậc chân nhân là luơn luơn được lưu xuất.

Ở đây khơng cĩ bĩng tối.

Và cũng chẳng cĩ sự khác nhau giữa ngày và đêm. Tâm thức của họ luơn an lạc như họ được chứa đầy bởi sự tự tin và trí tuệ. Họ hoan hỷ bởi vì bất cứ cái gì họ cũng vui; họ vui vẻ tự nhiên, khơng cĩ sự chấp thủ, hay bị phiền não bởi những sự khổ sở. Ngay cả với những ai vẫn chưa vượt khỏi sự khổ đau. Nguyên nhân của sự khổ đau; nhưng họ vẫn cảm nhận được niềm vui, chính mình tạo ra sức mạnh của thế giới Tịnh độ. Chẳng cĩ ai là chủ thể của sự gî̀ nua hay bịnh hoạn. Cuộc đời là vơ hạn, bởi vì sức mạnh của phước đức, khi họ sanh về cõi Tịnh độ. Tất cả những kinh nghiệm của sự khổ đau sẽ được dừng lại. Ở nơi đĩ khơng là hiện trường của sự khổ đau tại Tịnh độ. Tái sanh về thế giới Cực Lạc Sự mơ tả về cõi Cực Lạc đơn thuần cục bộ về ánh sáng được thấy ở đĩ là gî̀u chất lượng bất khả tư nghì. Trong thực tế, ngay cả con mắt thần cũng khơng thể thấy được tất cả mọi chất lượng, mà điều ấy là vơ hạn. Ngay cả đức Phật, Ngài cũng chẳng thể giải thích được tất cả về chúng. Ngơn ngữ thì chẳng đầy đủ được.

Theo nhiều kinh sách thì lời nguyện của đức Phật Vơ Lượng Quang cĩ một năng lực phi phàm, nếu bạn luơn nhớ nghĩ đến Ngài, bạn sẽ chẳng những được sanh về thế giới Tịnh độ của Ngài mà bạn sẽ cịn được gặp Ngài như là một con người trong cuộc đời của bạn, ngay cả trong giấc ngủ hoặc dưới cái nhìn cũng vậy. Vào thời điểm bạn qua đời đức Phật Vơ Lượng Quang sẽ hiện ra trước bạn ở giữa số đơng đệ tử nhiều như biển cả. đặc biệt nếu bạn nhớ đến đức Phật Vơ Lượng Quang ở trong tình trạng trung ấm thân thì sự tưởng nhớ cũng sẽ là nguyên nhân để bạn được sanh về thế giới Tịnh độ của Ngài. Bởi vì chính điều ấy trong khi ở trung ấm thân sẽ dễ dàng thay đổi tình huống của bạn.

để được vãng sanh về thế giới Tịnh độ chẳng cần bạn phải đạt thành ở một vài sự thể đắc mặc nhiên cao cả. Bởi vì với năng lực của lời thệ nguyện của đức Phật, những gì bạn cần là sự thực hành bốn nguyên nhân để mở cánh cửa tâm linh của bạn và hãy thể hiện nĩ ở sự cảm thọ càng nhiều càng tốt. điều kiện duy nhất là bạn chẳng phạm vào một trong năm tội ngũ nghịch hay chẳng tin tưởng nơi Phật Pháp. đức Phật Thích Ca đã dạy về bốn nguyên nhân ấy như sau: Tịnh độ Tơng của Tây Tạng 304

“Nầy A Nan! Cĩ những hạng người một là suy nghĩ chi tiết về đức Phật (Vơ Lượng Quang và cõi Tịnh độ của Ngài) cứ lặp đi lặp lại mãi như vậy; hai là những người ấy sáng tạo ra vơ lượng phước đức và chân thành cầu nguyện vãng sanh về thế giới Cực Lạc. Khi họ mất họ sẽ được tái sanh về cõi giới Cực Lạc ấy”.

Việc gieo trồng sự quy hướng về và sự tưởng niệm đến đức Phật Vơ Lượng Quang, chúng ta xác nhận được sự tái sanh của chúng ta vào cảnh giới bất tư nghì của Cực Lạc, một cõi giới hồn tồn hịa bình và an lạc tuyệt đối và trở thành nguồn gốc của sự bình tĩnh và sự chờ đợi của những người khác. Cơ hội vi diệu nầy là lời hứa của đức Phật Vơ Lượng Quang đối với mỗi chúng ta vậy.

Sự thật của lời nguyện nầy đã được tuyên bố bởi chính đức Phật lịch sử (đức Phật Thích Ca Mâu Ni). đây chính là con đường đã được xác nhận để du hành bởi những người Phật Tử hiền minh và sự nương tựa xuyên qua thời đại.

Một vài người Phật Tử nhìn những việc nầy như là “vơ thần” phải phụ thuộc vào cảnh giới Cực Lạc, chỉ là sự quy kính với nhiều vị Thần tiếp cận. Tuy nhiên khi khảo sát kỹ nên để ý ví dụ của Ngài Long Thọ: Ngài chính là vị chủ xướng quan trọng nhất về nguồn gốc tánh Khơng của Phật Gî́o đại Thừa rằng: Trường phái vơ thần ấy là cự tuyệt sự hiện hữu các cực đoan; vơ trụ; cả sự hiện hữu và khơng hiện hữu; chẳng tồn tại lẫn khơng tồn tại.

Bây giờ thì đức Phật lịch sử đã huyền ký rằng: “Sẽ cĩ một vị Tăng tên là Naga (rjuna)… sẽ được tái sanh về cõi

Cực Lạc”. Như vậy thì, nếu một vị đại Sư quan trọng, to lớn về truyền phái tánh Khơng (vơ thần) mà cịn được sanh về Tịnh độ, thì một vài người theo Phật Gî́o, hữu thần hay khơng thần, bất cứ cái nào cũng sẽ cĩ thể được sanh về nơi cõi kia. để sự tái sanh dễ dàng về cõi Tịnh độ là điều quan trọng cho người sắp chết, phải nên giúp đỡ cả hai hệ thống ấy trong và chung quanh họ…

(đoạn trên trích ra từ sách “Chết An Lạc, Tái Sanh Hoan Hỷ” của Hịa Thượng Thích Như điển và Thượng Tọa Thích Nguyên Tạng dịch từ tiếng Anh sang tiếng Việt của đại Sư Tulku Thondrup từ trang 331 đến trang 354). đoạn trên đây đã được đại Sư Tulku Thondrup người Tây Tạng, là một Tăng sĩ học giả đang dạy tại đại Học Havard Hoa Kỳ dịch và viết từ tiếng Tây Tạng ra tiếng Anh và đức Phật Vơ Lượng Quang (A Di đà) cũng như cảnh giới của Ngài. đọc tồn bộ đoạn văn trên, chúng ta thấy tác giả dùng lối văn mới hồn tồn để diễn giải về đức Phật A Di đà và cảnh giới Tây Phương Tịnh độ; thật khơng đi ra ngồi hai bản kinh chính là: Kinh Vơ Lượng Thọ và kinh A Di đà do đức Phật Thích Ca Mâu Ni đã nĩi ra khi Ngài cịn tại thế, cách đây hơn 2.500 năm về trước. Như vậy điều khả tín nhất của chúng ta là dẫu cho cĩ theo Tịnh độ thuộc truyền thống nào thì ba bộ kinh trên (kể cả kinh Qû́n Vơ Lượng Thọ) và vị Sơ Tổ của Tịnh độ Tơng (Ngài Long Thọ) căn cứ nơi Thập Trụ Tỳ Bà Sa Luận là những luận điểm vững vàng nhất để dung nạp những tư tưởng Tịnh độ về sau nầy.

Mặc dầu chỉ cĩ một chút khác biệt về Lời Nguyện của đức Phật A Di đà qua sự phiên dịch của ngơn ngữ.

Tiếng Sanskrit chỉ cĩ 46; trong khi đĩ tiếng Trung Hoa,

Việt Nam, Nhật Bản, đại Hàn là 48 và tiếng Tây Tạng lại đến 51. Ví dụ như lời nguyện thứ 18 trong tiếng Việt thì trở thành thứ 19 trong tiếng Tây Tạng. Cĩ thể đây là kết quả của việc dịch thuật để các ngơn ngữ như: Trung Tịnh độ Tơng của Tây Tạng 306

Hoa, đại Hàn, Nhật Bản, Việt Nam trở thành nhiều hơn so với ngơn ngữ gốc bằng tiếng Sanskrit, chứ khơng phải ít hơn. Theo chúng tơi nghĩ: đây chỉ là cách dịch rộng và dịch cặn kẽ để người đời sau dễ hiểu hơn. Chứ ngồi ra khơng cĩ ý gì khác. Ví dụ như kinh Bát Nhã nguyên chữ Hán được Ngài Huyền Trang dịch từ tiếng Phạn, cĩ tất cả 262 chữ; nhưng khi đọc đến bảng tiếng Hán Việt thì thiếu 2 chữ “nhứt thiết” ở một đoạn văn (xin xem thêm những ghi chú và giải thích về việc thiếu nầy trong các quyển sách dịch về Pháp Hoa Tơng, Chân Ngơn Tơng và Tào động Tơng của tác giả). đây là một thiếu sĩt chắc chắn của những vị dịch giả đầu tiên. Cĩ lẽ vì bỏ quên; vì trong khi Trung Hoa, đại Hàn, Nhật Bản thì đủ 262 chữ, trong khi đĩ Việt Nam chúng ta lâu nay chỉ tụng cĩ 260 chữ. Sai đúng ai rõ biết được! nhưng những gì đã trở thành thĩi quen thì chỉ hiểu như thế trong việc nghiên cứu. Cịn cái gì đã trở thành tập qû́n, khĩ mà một sớm một chiều dễ sửa đổi được.

Kinh hay Thần Chú đại Bi cũng vậy. Việt dịch từ Hán văn thiếu đi một đoạn mấy chữ. Tuy rằng âm tiếng Phạn; nhưng lâu nay đọc đã quen miệng như vậy rồi.

Bây giờ ai đĩ thêm vào một đoạn nữa, hĩa ra bị ngượng.

Lỗi nầy cĩ thể do phiên dịch thiếu, vì cĩ qû́ nhiều chữ “Ta Bà Ha” trong thần chú đại Bi; hoặc cách thứ hai để hiểu cho việc nầy là người đánh máy, sắp chữ khơng quen với mặt chữ ấy cho nên đã bỏ sĩt. Thế rồi cứ in đi in lại nhiều lần chẳng ai so lại với bản chính và cứ thế tiếp tục. Do vậy vẫn tiếp tục sai; nhưng mà khơng biết. Cho nên người xưa nĩi rằng: “Ba lần sao chép lại, mất đi cái gốc chính” của nĩ là phải rồi.

Riêng tinh thần của ba bản kinh chính của những người tu theo pháp mơn Tịnh độ, tác giả đã cĩ cơ hội làm quen hoặc trực tiếp hay gî́n tiếp qua các ngơn ngữ như: Hán văn, Anh văn, đức ngữ, Nhật ngữ, Việt ngữ v.v… khơng cĩ điểm nào là đáng nĩi. Nếu cĩ, chỉ là chuyện chuyên nghiệp, đào sâu hơn, tỉ mỉ hơn, rõ ràng hơn để người đi sau dễ tìm hiểu về cội nguồn hơn. đây là điểm cần yếu và rất quan trọng đối với những người tu theo pháp mơn vốn khĩ thể tin tưởng nầy. Thật ra nghiên cứu về Phật Gî́o Tây Tạng, đặc biệt là tư tưởng của Tịnh độ cũng qû́ mới mẻ đối với chúng tơi; nhưng đúng là duyên may gặp phải tác phẩm: “Chết An Lạc, Tái Sanh Hoan Hỷ” nầy nên đã giúp cho chúng tơi rất nhiều trong việc nghiên cứu và tìm hiểu. đây cũng là cơ hội để cho những người tu theo Pháp Mơn Tịnh độ tìm lại cội nguồn của Tịnh độ. đĩ là chúng ta chỉ cĩ một đức Phật lịch sử Thích Ca Mâu Ni đã tuyên nĩi ba bộ kinh trên và chỉ cĩ một vị Tổ Sư Tịnh độ duy nhất được truyền thừa qua luận Thập Trụ Tỳ Bà Sa của Ngài Long Thọ. Ngài chính là vị Tổ Sư của Tịnh độ thuộc tất cả các nước theo Phật Gî́o Tịnh độ như: Ấn độ, Trung Hoa, đại Hàn, Nhật Bản, Việt Nam và Tây Tạng.

Khi đã thấu rõ ngọn ngành rồi, các dị biệt nếu cĩ ở các nước khác về pháp mơn nầy, trước sau chúng ta cũng sẽ tìm ra một cách thích nghi dễ dàng. đây chỉ là vấn đề thời gian và vấn đề sắp lại niên đại cũng như việc truyền thừa cho hữu lý. Cịn vấn đề đức Tin về Tịnh độ cho đến nay, hầu như các Phật Tử Á Châu ít cĩ ai thắc mắc về đức Phật A Di đà gî́o chủ cõi Tây Phương Cực Lạc cả. Nếu cĩ, thì đĩ chỉ là những nghi vấn của những người theo Tơng phái khác mà thơi.

Tịnh độ Tơng của Tây Tạng 308

Thực sự ra niềm tin Tơn Gî́o đến với nĩ, khơng phải để mổ xẻ như những nhà tơn gî́o học, mà đến để tin được gì mà mình đã kinh qua trong khi thực tập và niềm tin ấy sẽ giúp cho chúng ta thực chứng như thế nào trên phương diện giải thốt sanh tử lûn hồi; đĩ mới là điều đáng quan tâm hơn.

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.