Tư Tưởng Tịnh Độ Tông

A.- Ngài Nguyên Tín (Genshin) và Tư

Tưởng Tịnh độ

“Ngài sinh năm 942 và viên tịch năm 1017. Là Cao Tăng Nhật Bản thuộc tơng Thiên Thai, Tổ của dịng Huệ Tâm, thường gọi là Huệ Tâm Tăng đơ, người đại Hịa (huyện đại Lương). Sư lên núi Tỷ Duệ thờ Ngài Lương Nguyên làm Thầy, học rộng nhớ dai, được nhiều người kính phục. Về sau, Sư sáng lập ra dịng Huệ Tâm rất cĩ thế lực.

Tác phẩm của Sư cĩ đến hơn 70 bộ 150 quyển, trong đĩ, nổi tiếng hơn cả là Nhất Thừa yếu quyết, Vãng Sanh yếu tập, Qû́n Tâm Lược yếu tập… đều được thu vào Huệ Tâm Tăng đơ tồn tập.

Ngồi ra, trong những sách về mỹ thuật Tịnh độ gî́o, tương truyền cĩ rất nhiều tác phẩm của Sư; nhưng khơng cĩ chứng cứ để khảo sát.

Sư thị tịch vào niên hiệu Khoan Nhân năm đầu (1017) hưởng thọ 76 tuổi. (Trích Phật Quang đại Từ điển trang 3534).

(Xem Thủ Lăng Nghiêm viện Nguyên Tín Tăng đơ truyện; Huệ Tâm Tăng đơ hành trạng ký; đại Nhật Bản quốc Pháp Hoa kinh nghiệm ký quyển hạ).

Tịnh độ Tơng Nhật Bản

Ngài Nguyên Tín được Tịnh độ Chơn Tơng Nhật Bản tơn xưng là đệ nhất Tổ. Tuy rằng thời gian kế tiếp cả hơn 200 năm sau mới cĩ đệ nhị Tổ là Ngài Pháp Nhiên mới ra đời. Phật Gî́o đồ Tơng Tịnh độ của Nhật họ hãnh diện là Tịnh độ Tơng của họ cĩ sự truyền thừa mạch lạc như sau:

- đệ Nhất Tổ (Ngài Long Thọ người Ấn độ)

- đệ Nhị Tổ (Ngài Thế Thân người Ấn độ)

- đệ Tam Tổ (Ngài đàm Loan người Trung Quốc)

- đệ Tứ Tổ (Ngài đạo Xước người Trung Quốc)

- đệ Ngũ Tổ (Ngài Thiện đạo người Trung Quốc)

- đệ Lục Tổ và cũng là Sơ Tổ của Tịnh độ Tơng Nhật Bản (Ngài Nguyên Tín người Nhật) - đệ Thất Tổ và cũng là đệ Nhị Tổ của Tịnh độ Tơng Nhật Bản (Ngài Pháp Nhiên người Nhật)

- đệ Bát Tổ và cũng là Sơ Tổ của Tịnh độ Chơn Tơng Nhật Bản (Ngài Thân Loan người Nhật).

Nhưng theo Tiểu Sử của Ngài Nguyên Tín ở trên, chúng ta thấy Ngài tu theo phái Thiên Thai ở núi Tỷ Duệ.

Vậy phái Thiên Thai là phái gì và tư tưởng của Ngài

Nguyên Tín cĩ ảnh hưởng gì với Tịnh độ ?

“Tơng Thiên Thai Nhật Bản thì tơn Truyền Gî́o đại Sư Tối Trừng làm Sơ Tổ. Sư từng đến Trung Quốc vào đời đường thụ pháp nơi các vị đệ tử Ngài Trạm Nhiên như đạo Thúy, Hành Mãn … Sau khi trở về Nhật Bản, Sư khai sáng yếu chỉ nhất trí giữa 4 Tơng: Viên Gî́o, Thiền, Viên Giới và Mật Gî́o ở núi Tỷ Duệ, khác với Tơng Thiên Thai của Trung Quốc. Rồi đệ tử của Ngài Tối Trừng là Sư Viên Nhân là đệ tử của Ngài Nghĩa Chân là Sư Viên Trân cũng lần lượt đến Trung Quốc vào đời đường thờ các Ngài Tơng Dĩnh, Lương Tư làm Thầy, học gî́o pháp Thiên Thai, lại cịn thụ học các pháp bí yếu của 3 bộ Kim, Thai, đại Pháp Tơ Tất địa và các kinh quảng tân dịch, làm cho gî́o học Mật Gî́o Thiên Thai được phát triển phổ biến. đến thời Ngài An Nhiên thì tơng Thiên Thai của Nhật Bản đã được Mật Gî́o hĩa một cách cực đoan.

Thiên Thai thống trị một tơng; nhưng đến các Ngài Viên Nhân, Viên Trân trở đi thì pháp hệ tách ra làm hai.

đồ chúng của Ngài Viên Trân đi ra khỏi núi Tỷ Duệ, trụ ở chùa Viên Thành (Chùa Tam Tỉnh) gọi Tự Mơn; núi Tỷ Duệ thì gọi là Sơn Mơn. Sơn Mơn đến thời Ngài Lương Nguyên, gî́o học lấy Viên Gî́o sẵn cĩ làm tơng chỉ, các đệ tử ưu tú xuất hiện rất đơng và thế lực tơng nầy nổi lên khá mạnh. đệ tử Ngài Lương Nguyên là Nguyên Tín thì cổ xúy tư tưởng Tịnh độ, lập ra dịng Huệ Tâm; một vị đệ tử khác là Gî́c Vận thì lập dịng đàn Na; gọi chung là “Huệ đàn Nhị Lưu” (Hai dịng Huệ đàn). Cộng chung, hệ thống Thai Mật (Mật Gî́o thuộc Tơng Thiên Thai) đến đời sau,cĩ tất cả 13 dịng phái thuộc Tơng Thiên Thai.

đến cuối thời kỳ Bình An về sau thì các dịng phái thuộc

Tơng Thiên Thai nĩi trên dần dần xem trọng khẩu truyền, do đĩ sinh ra chủ trương “khẩu truyền pháp mơn”. Trái lại, phương tiện gî́o học thì dần dần suy vi.

Ngồi ra, sự vùng dậy của tăng binh, sự tranh cướp của chính quyền, cộng với việc đốt phá của Chức điền Tín Trường… đều đã gĩp phần đưa núi Tỷ Duệ đến thời sụp đổ. Cho mãi đến thời đại Giang Hộ, núi đơng Duệ, núi Tịnh độ Tơng Nhật Bản

Nhật Quang lần lượt được khai sáng mới phục hồi được sự hưng thịnh như xưa. Lại nhờ Mạc Phủ đương thời khuyến khích việc học vấn nên gî́o học cũng dần dần phục hưng. Hiện nay cĩ các Tơng Phái như: Tơng Thiên Thai (chùa Diên Lịch, núi Tỷ Duệ); Tơng Thiên Thai Tự Mơn (chùa Viên Thành); Tơng Thiên Thai Chân Thịnh (chùa Tây Gî́o) …

Gî́o nghĩa của Tơng Thiên Thai cĩ thể lược chia ra các khoa: Tam đế viên dung, Nhất niệm tam thiên, Nhất tâm tam qû́n, Lục Tức… Tơng nầy lại dùng 5 thời 8 gî́o để phán thích Thánh gî́o một đời của đức Phật.

Từ đời Dân Quốc (1912) về sau, Thiên Thai học được phục hưng nhờ sự nỗ lực của đại Sư đế Nhàn (1858-1932), Ngài sáng lập Qû́n Tơng Nghiên Cứu Xã, chuyên mơn gî́o dục người học Thiên Thai, nhân tài xuất hiện rất nhiều, như các vị Tơn Túc: Nhân Sơn, Thường Tỉnh, Bảo Tỉnh, Tỉnh Tu, đàm Hư, Thiên định, Khả đoan…”. (Trích Phật Quang đại Từ điển trang 5764-

5765).

(Xem Phật Tổ Thống Ký quyển 5-22; Thiên Thai Cửu Tổ truyện; Thiên Thai Sơn Phương ngoại chí; Bát Tơng cương yếu quyển hạ; Yếu Gî́o chưng thơng lộ ký quyển 12). Xem thêm: Sơn gia Sơn ngoại; Ngũ thời Bát gî́o; Thai Mật; Tam đế; Nhất Niệm; Tam Thiên; Nhất

Tâm Tam Qû́n; Lục Tức).

Sở dĩ phải trích lại đoạn trên cĩ liên hệ với Tơng Thiên Thai, vì lẽ ngay từ ban đầu núi Tỷ Duệ vẫn là nơi phát xuất 4 tơng phái chính gồm: Viên Gî́o, Thiền, Viên Giới và Mật Gî́o. Từ Viên Gî́o, Ngài Lương Nguyên phát triển mạnh. đệ tử Ngài Lương Nguyên là Ngài Nguyên Tín lại cổ xúy Tịnh độ riêng biệt và từ đây trở thành tư tưởng chính của Ngài Nguyên Tín. Vì thế Tịnh độ Tơng Nhật Bản suy tơn Ngài là đệ Nhất Tổ.

Ngài Nguyên Tín cĩ bộ “Vãng Sanh yếu tập” làm tơng chỉ cho sự tu hành; nên đây cũng cĩ thể nĩi là tư tưởng về Tịnh độ chính yếu thuở ban sơ ấy.

“Vãng Sanh yếu tập là một tác phẩm gồm 3 quyển;

hoặc mỗi quyển chia phần đầu, phần cuối, cộng chung là 6 quyển, do Ngài Nguyên Tín, vị Tăng Nhật Bản soạn (984-985), được thu vào đại Chánh Tạng tập 84. Sách nầy được biên soạn theo thể tài vấn đáp, gom chép ý nghĩa vãng sanh trong hơn 160 bộ kinh điển, được chia ra làm 10 mơn:

- Chán lìa cõi uế - Thích cầu Tịnh độ - Chứng cứ Cực Lạc - Niệm Phật chính tu - Phương pháp trợ niệm - Biệt thời niệm Phật - Sự lợi ích của sự niệm Phật - Chứng cứ của việc niệm Phật

- Các nghiệp vãng sanh và chọn lựa hỏi đáp. Nhờ thấy lẽ vơ thường của cuộc đời trước mắt mà phát nguyện sanh về Tịnh độ; nếu muốn vãng sanh Cực Lạc thì phải xem việc niệm Phật là quan trọng nhất. Về Tịnh độ Tơng Nhật Bản việc niệm Phật thì lập ra 2 phương thức là Qû́n niệm và Xưng niệm. Ngài Nguyên Trí cho rằng: Qû́n niệm thù thắng hơn; cịn Xưng niệm thì mọi người đều cĩ thể thực hành được. (Trích Phật Quang đại Từ điển trang 7059-

7060).

Tư tưởng tín, nguyện, hạnh của pháp mơn tu theo Tịnh độ là một chủ trương chung, chứ khơng riêng biệt của một vị Sư nào. Ngay như Trung Hoa, Nhật Bản hay Ấn độ cũng khơng được đặc biệt nhắc đến; nhưng khi Tơng nầy được truyền sang Việt Nam; đây là một tiêu đề mà các vị giảng sư Phật học hay đề cập đến. Dĩ nhiên là nĩ khơng đi ra ngồi tơn chỉ của Tịnh độ; nhưng nĩ khơng được một vị Tổ Sư nào chủ xướng cả. Riêng Ngài Nguyên Tín tụng Vãng Sanh yếu tập đã làm sáng tỏ 10 vấn đề khi thực hành theo phép tu nầy và Ngài cịn cho rằng pháp qû́n niệm nghĩa là vừa niệm Phật vừa qû́n tưởng thù thắng hơn. Qû́n tưởng ở đây cĩ thể theo 16 phép qû́n trong kinh Qû́n Vơ Lượng Thọ; hoặc giả qû́n cảnh giới Tịnh độ theo kinh A Di đà.

Hành giả nào qû́n niệm được như vậy mới thù thắng.

Cịn xưng danh hiệu Phật và niệm lên thành tiếng thì ai cũng cĩ thể thực hành được. Bất kể trong lúc đi, đứng, nằm, ngồi gì con người tu theo Tịnh độ cũng cĩ thể hành trì một cách dễ dàng. Ngài Nguyên Tín gom chép và biên soạn quyển “Vãng Sanh Yếu Tập” nầy trong hơn 160 bộ kinh cĩ liên quan về vấn đề Tịnh độ thì phải nĩi rằng: đây là một cơng trình nghiên cứu đồ sộ nhất, qua sự thể nghiệm bản thân của chính Ngài. đầu tiên là “chán lìa cõi ơ uế”. Vì sao vậy? Vì đối lại với Tịnh độ là cõi dơ uế. Cõi ấy chính là cõi 5 trược ác thế nầy. Nơi đây kẻ thân, người thù; kẻ gî̀u, người nghèo; kẻ trí, người ngu; kẻ ác, người hiền thường hay sống chung đụng với nhau trong một nhà, một xã hội, một quốc gia v.v… nên đã xảy ra khơng biết bao nhiêu là oan gia trái chủ. Do vậy phải cĩ tâm chán ngán và phát tâm lìa khỏi thế giới nầy sau khi mạng chung để sanh về thế giới Tịnh độ của đức Phật A Di đà. Nơi ấy sẽ khơng cịn ân, khơng cịn ốn, khơng cịn sầu, khơng cịn gî̀, khơng cịn chết nữa, thì làm gì cĩ lûn hồi sanh tử, để con người phải khổ đau tục lụy ?

điều thứ hai là ưa cầu sanh về Tịnh độ. Khi đã cĩ mục đích rõ ràng, thì hành giả cứ thế mà nhắm hướng lên đường. Con đường giải thốt sanh tử ấy đức Phật Thích Ca Mâu Ni đã chỉ dẫn rõ ràng và đức Phật A Di đà đang đứng chờ đợi chúng ta nơi ngưỡng cửa Tây Phương Cực Lạc ấy. Nếu ai vui ưa thì cĩ thể xuống thuyền Bát Nhã để vượt sơng mê và nương vào ánh sáng Vơ Lượng

Quang ấy để lần về giải thốt.

điều thứ ba là chứng cứ Cực Lạc. Cõi nầy tự mắt phàm của chúng ta chẳng thấy được; nhưng qua lời dạy của đức Phật Thích Ca Mâu Ni qua kinh A Di đà, kinh Vơ Lượng Thọ và kinh Qû́n Vơ Lượng Thọ mà chúng ta tin rằng cĩ một thế giới như vậy. Việc nầy do đức Phật Thích Ca nĩi ra. Chúng ta tin tưởng tuyệt đối nơi Ngài, vì

Ngài chẳng bao giờ nĩi lời hư dối với chúng sanh.

điều thứ tư là niệm Phật chính tu. Ai tu theo pháp mơn nầy thì việc niệm Phật là việc chính của sự tu hành. Cĩ thể niệm thành tiếng; cũng cĩ thể niệm thầm; lại cũng cĩ thể niệm trong vơ niệm; hay ngồi trước tượng Tịnh độ Tơng Nhật Bản

Phật để qû́n tưởng rồi niệm. Ngày xưa chưa phát minh ra tràng hạt thì niệm bằng cách bỏ hạt đậu vào trong hũ hay lấy hạt đậu từ hũ ra và căn cứ vào đĩ để đếm số. Ngày nay cả máy điện tử cũng cĩ thể dùng cho việc nầy. Vì trong hiện tại cĩ nhiếu cách tính đếm rất là tiện lợi. điều thứ năm là phương pháp trợ niệm. Một người sắp lâm chung, phải để thi thể họ chỗ thơng thống, đầu xoay về hướng Bắc; mặt xoay về hướng Tây. Bên trên đầu của họ nên để một hình hay tượng Phật. Những người trợ niệm nên niệm lớn cho người sắp lâm chung nghe được để khiến cho người ấy chỉ tập trung nơi câu Phật hiệu A Di đà, chờ Phật đến tiếp dẫn về Tây Phương;

khơng cịn việc gì khác phải bận tâm nữa. Trước giờ phút lâm chung, trong khi trợ niệm chư Tăng, Ni hay người thân cũng chỉ nên nĩi những điều vui, những việc tốt của người sắp mất, để thần thức của họ thấy cao hơn khi lìa thể xác; khơng nên nĩi cái gì vấn vương, buồn tẻ hay khổ đau cho họ nghe, hoặc giả cũng đừng nên chọc họ giận tức qua những người họ khơng ưa mà đến trợ niệm, cĩ thể khiến cho họ dễ đi vào cõi thấp hơn. điều ấy với những người trợ niệm cần nên lưu ý.

điều thứ sáu là biệt thời niệm Phật. Nghĩa là niệm Phật trong một thời gian nhất định nào đĩ. Cĩ thể là trong một ngày niệm mấy lần hay trong một tuần lễ, 14 ngày, 21 ngày, 49 ngày v.v… Biệt thời niệm Phật trở thành Thời Tơng của Phật Gî́o Nhật Bản sau nầy do Ngài Nhất Biến chủ xướng. (1239-1289).

điều thứ bảy là sự lợi ích của sự niệm Phật. Khi chúng ta niệm Phật thì miệng đọc câu Phật hiệu, tâm nhớ nghĩ đến đức Phật A Di đà hoặc cảnh giới Tây Phương Cực Lạc, tay lần tràng hạt v.v… Như vậy thân, khẩu, ý đều thanh tịnh; khiến ta khĩ suy nghĩ hay thực hành những việc ác. Niệm quen trở thành thuần thục. đây là một phản xạ cĩ điều kiện, khi câu Phật hiệu được nghe đến bên tai mình. Do vậy, niệm Phật là một điều lợi ích vơ cùng, khi cịn sống cũng như khi lìa trần.

điều thứ tám là chứng cứ của việc niệm Phật. Gương niệm Phật của người xưa để lại qû́ nhiều. Từ Tăng, Ni cho đến tục gia Phật Tử. Nhiều người đã vãng sanh nhờ niệm Phật. đây là những chứng cứ để người đời sau theo đĩ mà tu hành. Vi dụ như người niệm Phật thường hay biết trước giờ lâm chung; khi chết thân thể mềm mại, thơm tho. Cĩ ánh sáng từ Tây Phương dọi đến; trong nhà cĩ mùi thơm; người chết hơi ấm cịn tồn tại nơi đỉnh đầu v.v… đây là những bằng chứng là hành giả niệm Phật ấy cĩ thể vãng sanh.

điều thứ chín là đới nghiệp vãng sanh. Cõi Tây Phương Cực Lạc là cõi Phàm Thánh đồng cư Tịnh độ; nên người đồ tể buơng dao, cĩ thể thành Phật cũng là chuyện thường tình. Vì trong kinh Qû́n Vơ Lượng Thọ cách qû́n thứ 16 về Hạ Phẩm Hạ Sanh cĩ cho biết rõ về điều nầy. Nĩi tĩm lại, pháp mơn niệm Phật; nếu ai tin ưa, bất kể là người hiền, kẻ ác đều được tái sanh về cõi giới

Cực Lạc.

Cuối cùng là việc chọn lựa hỏi đáp. Ngài Nguyên Tín khuyên người Niệm Phật nếu cĩ nghi ngờ điều gì thì nên tạo ra những nghi vấn và đem điều nghi vấn nầy đến những bậc thơng thái, lão luyện trả lời cho. Từ đĩ khơng cịn thắc mắc nữa, khiến cho con đường tu học, niệm Phật của hành giả khơng cĩ gì cĩ thể gây ra chướng ngại được. Tịnh độ Tơng Nhật Bản

B.- Ngài Nguyên Khơng (Pháp Nhiên) và Tư Tưởng Tịnh độ

Những người tu theo pháp mơn niệm Phật, cầu sau khi lâm chung được vãng sanh Cực Lạc quốc; nên cĩ nhiều vị Sư Trung Hoa chủ trương rằng:

Tín Phật Niệm Phật Cĩ khả năng thành Phật đây là một mệnh đề giống như Tam đoạn luận của Triết gia Socrates:

Tất cả mọi người đều phải chết

Tơi là người Vậy tơi phải chết.

Tin Phật là điều kiện đầu tiên và cốt yếu nhất. Tin Phật cũng cĩ nghĩa là tin vào tự lực của mình tin vào Phật; chứ khơng phải tin vào một ai khác. Kẻ nào đĩ ở bên ngồi mình, thì khơng phải là mình.

Khi tin xong chưa đủ. Vì niềm tin ấy bị đĩng băng tại đĩ. Ta phải phát khởi niềm tin ấy bằng cách phải ngày đêm niệm Phật. Sở dĩ ta niệm Phật vì ta nhớ đến ân đức của đức Phật A Di đà mà ta niệm. Ngài, từ một thuở qû́ khứ xa xơi, đã vì chúng sanh mà phát ra 48 lời nguyện để tạo thành quốc độ thanh tịnh của Ngài và nơi ấy chính là chốn an lạc, tự tại để cho chúng sanh nương về.

Nếu dụng cơng một cách miên mật như vậy thì điều chắc chắn cĩ thể xảy ra là sự thành Phật. Thành Phật chỉ là kết quả của sự dụng cơng miên mật của một hành giả tu theo pháp mơn Tịnh độ vậy. Pháp mơn nầy được truyền khắp Á Châu từ thời kỳ Chánh Pháp, đến thời kỳ Tượng Pháp và qua thời kỳ đầu của thời kỳ Mạt Pháp. Vào thế kỷ thứ 10 thứ 11 là một động cơ rất lớn và cĩ lý do vững chắc để chư vị Tổ Sư lập ra Tơng Phái của mình để chuyên tu. Ví dụ như ở Nhật Bản là trường hợp điển hình nhất.

“Ngài Nguyên Khơng (1133-1212) cịn gọi là Pháp Nhiên Thượng Nhân, Hắc Cốc Thượng Nhân.

Ngài là vị Cao Tăng Nhật Bản và là Tổ thứ hai Tịnh độ Tơng Nhật Bản, người huyện Cương Sơn. Năm lên 9 tuổi Sư xuất gia, 15 tuổi lên núi Tỷ Duệ thờ Ngài Hồng Viên và Duệ Khơng làm Thầy. Sư học tập gî́o nghĩa Thiên Thai và đọc nhiều kinh điển; Sư xem tất cả các kinh tới 5 lần mà vẫn chưa thấy được con đường xuất ly, sau nhờ đọc được bộ Qû́n Kinh sớ của đại Sư Thiện đạo mà khai ngộ. Sư bèn dựa vào tác phẩm “Vãng Sanh yếu tập” của Ngài Nguyên Tín mà sáng lập ra Tơng Tịnh độ, chuyên tu pháp mơn niệm Phật tại Cát Thủy thuộc đơng Sơn. Trên từ triều đình, cơng khanh, dưới đến các tầng lớp vũ sĩ, thứ dân… đều quy y Sư. Nơi đạo tràng, tiếng xưng danh Niệm Phật của Tăng tục khơng dứt; nhưng bị gî́o đồ của phái bảo thủ gièm pha. Sau vì việc 2 cung nữ của Thượng Hồng Hậu điểu Vũ tên là Tịnh độ Tơng Nhật Bản

Trùng Tùng và Linh Trùng xuất gia tu hành ở đạo tràng Niệm Phật tại Lộc Cốc, đã dẫn đến việc tố cáo của Nam đơ Bắc Lãnh; nên cuối cùng đạo tràng niệm Phật của Sư bị đình chỉ, 2 vị Tăng bị xử trảm, cịn Sư lúc đĩ đã 75 tuổi thì bị lưu đày đến Tam Kỳ. Cùng năm ấy Sư được cho phép vào ở chùa Thắng Vĩ tại Nhiếp Tân (Phủ đại Phản) tạm trú 4 năm. Ở đây Sư tiếp tục hoằng dương Tịnh độ, gî́o hĩa Tăng tục. đến niên hiệu Kiến Lịch năm đầu (1211) Sư mới được phĩng thích trở về Kinh đơ

(Kyoto).

Năm sau, Sư tịch ở đại Cốc, đơng Sơn, thọ 80 tuổi. Sư để lại các tác phẩm: Tuyển trạch bổn nguyện niệm Phật tập; Hắc Cốc Thượng Nhân ngũ đăng lục, được thu vào Pháp Nhiên Thượng Nhân tồn tập”. (Trích Phật Quang đại Từ điển trang 3530).

(Xem Pháp Nhiên Thượng Nhân truyện ký; Bản triều Tổ Sư truyện ký hội tù; Nguyên Hanh thính thư quyển 5).

Ở đây cĩ nhiều sự kiện tiêu biểu để được trình bày.

Sự kiện thứ nhất là sự truyền thừa của Tịnh độ

Tơng tại Nhật Bản.

Theo Tịnh độ Chơn Tơng của Nhật Bản thì Ngài Thân Loan, đệ tử của Ngài Pháp Nhiên, lập Thầy mình làm Sơ Tổ của Tơng nầy; nhưng theo lịch sử truyền thừa như chúng ta thấy, Ngài Pháp Nhiên khơng phải tự nhiên mà hiểu được Tịnh độ; nếu khơng cĩ quyển “Vãng Sanh

Yếu Tập” của Ngài Nguyên Tín. Tuy Ngài Nguyên Tín sống cách xa Ngài Pháp Nhiên cả 200 năm về trước;

nhưng qua dữ liệu nầy các sử gia cho rằng Ngài Nguyên Tín làm Sơ Tổ của Tịnh độ Tơng và Ngài Pháp Nhiên đệ Nhị Tổ và Ngài Thân Loan đệ Tam Tổ. Thế nhưng ngày nay ở Nhật, Tịnh độ Tơng hay Tịnh độ Chơn Tơng khi được nhắc đến, người ta chỉ cịn biết đến Ngài Pháp Nhiên với Ngài Thân Loan chứ khơng biết đến Ngài Nguyên Tín nữa; nhiều khi Ngài Thân Loan là đệ tử của Ngài Pháp Nhiên; nhưng vì chủ trương mới hơn Thầy mình; nên nhiều khi tư tưởng và sự ảnh hưởng cịn nhiều hơn Thầy mình nữa. Như phần sử liệu truyền thừa của Trung Quốc bên trên, chúng ta thấy Ngài An Thế Cao mới là người đầu tiên mang Thiền học vào Trung Quốc vào năm 148;

nhưng Trung Quốc vẫn khơng lập Ngài làm Sơ Tổ của Thiền Tơng Trung Hoa, mà mãi cho đến năm 520 khi Ngài Bồ đề đạt Ma từ Ấn độ qua Trung Quốc, Ngài mới chính thức được người đời sau xưng là vị Sơ Tổ của Thiền. Cĩ lẽ vì cĩ sự truyền thừa liên tục. Cịn Ngài An Thế Cao chỉ là người giới thiệu Thiền Học vào Trung

Quốc thuở ấy mà thơi.

Sự kiện thứ hai là sắc đẹp và đường tà; tiếng tăm và lợi dưỡng. Khi hai cung nữ Tùng Trùng và Linh Trùng của Thượng Hồng Hậu điểu Vũ bỏ chốn hồng cung để theo Ngài xuất gia tu học. Vì thuở ấy danh tiếng Ngài Pháp Nhiên đã lẫy lừng, khiến nhiều người trên từ triều đình, cơng khanh, dưới đến bàng dân thiên hạ ai ai cũng quy kính, tin theo. Do vậy những phái Phật Gî́o khác ở Nam đơ Bắc Lãnh khơng thích thấy cảnh nầy; nên đã dùng nữ sắc ấy để tố cáo Ngài Pháp Nhiên cũng như đệ tử của Ngài. Cĩ lẽ vì vậy mà sau khi Ngài và Ngài Thân Loan ở tù về, ở tuổi gần 80 rồi; Ngài thấy Phật Pháp khĩ bền lâu; cho nên Ngài đã cho phép và đốc thúc Ngài Thân Tịnh độ Tơng Nhật Bản

Loan chính thức lập gia đình. Cĩ thể đây là một lý do thầm kín bên trong chăng ?

Sự kiện thứ ba là tư tưởng của Ngài Pháp Nhiên qua “Một tờ văn khởi thảo”. đây là những lời nĩi cuối cùng của Thượng Nhơn trước khi viên tịch. Ngài khuyên mọi người chỉ nhất tâm niệm Phật chứ khơng cịn gì khác nữa và trên một tờ giấy quan trọng nầy, Ngài đã lăn dấu tay của Ngài vào đĩ để làm chứng tích. Năm ấy là năm Kiến Lịch thứ 2 (1212) lúc đĩ Ngài thọ thế 80 tuổi.

Năm nay và sang năm (2011-2012) tại Nhật Bản kỷ niệm 800 năm vị Sơ Tổ của Tịnh độ Tơng viên tịch và 750 Ngài Thân Loan. đây là sự kiện rất trọng đại của phái Tịnh độ Chơn Tơng nầy. Ở Nhật đa phần các chùa thờ Tổ khai sơn, khai Tơng lớn hơn là thờ Phật. Vì họ nghĩ rằng: Phật ra đời tại Ấn độ từ xa xơi rồi. Chỉ cĩ các vị Tổ mới là những người truyền thừa tâm phúc cũng như lời dạy của Phật. Cho nên Tổ quan trọng hơn Phật.

đây cĩ lẽ chỉ là quan niệm của người Nhật; chứ khơng nhất thiết là của tất cả các Phật Tử ở các quốc gia khác”.

“Tuyển trạch bổn nguyện niệm Phật tập gọi tắt là

Tuyển trạch tập.

Tác phẩm nầy gồm một quyển, do Ngài Nguyên Khơng người Nhật Bản biên soạn, được thu vào đại Chánh tạng tập 83. Sách nầy được soạn vào năm Kiến Cửu thứ 9 (1198) bằng Hán văn theo lời thỉnh cầu của

Cư sĩ Quan Bạch Cửu điều Kim Thực.

Nội dung sách nầy chia làm 16 chương, nĩi rõ ý chỉ nghiệp nhân vãng sanh, lấy niệm Phật làm gốc; đồng thời, trong mỗi chương đều cĩ trích dẫn văn để giải thích. Nhưng việc chuyên tu niệm Phật được trình bày trong sách bị chê bai, cho nên sau khi Ngài Nguyên Khơng qua đời, sách nầy mới được ấn hành. Ngài Cao Biện cĩ soạn Tồi tà luận - Cuốn sách vấn nạn nổi tiếng -để bác bỏ tác phẩm nầy, mặc dầu vậy nhưng nĩ vẫn là tơng điển căn bản của Tịnh độ Chân Tơng ở Nhật Bản, cho nên cĩ nhiều loại bản in”. (Trích Phật Quang đại Từ điển trang 6579).

Nội dung của tác phẩm “Tuyển trạch bổn nguyện niệm Phật tập” nầy nĩi về lời nguyện thứ 18 của đức Phật A Di đà. Theo Ngài Pháp Nhiên thì cho rằng do tự lực niệm Phật mà được vãng sanh về Tịnh độ; trong khi đĩ Ngài Thân Loan, đệ tử của Ngài Pháp Nhiên thì cho rằng: Việc niệm Phật được vãng sanh là do bản nguyện lực của đức Phật A Di đà; đĩ là tha lực chứ khơng thể là tự lực vãng sanh. đây cĩ thể là điểm chính yếu cĩ sự sai khác giữa Thầy và trị. Do vậy sau khi Ngài Pháp Nhiên qua đời, sách nầy mới được ấn hành là vậy. Tiếp đến là tác phẩm “Hắc Cốc Thượng Nhân đăng Ngữ Lục”. đây cũng là tư tưởng về Tịnh độ của Ngài Pháp Nhiên gồm 18 quyển, do Sư Liễu Huệ đạo Quang, người Nhật soạn.

“Sau khi Ngài Pháp Nhiên, Tổ khai sáng của Tơng Tịnh độ Nhật Bản, thị tịch được 62 năm, vào năm Văn Vĩnh 11 (1274), do trong mơn phái phát sinh các kiến giải khác nhau; nên Sư Liễu Huệ đạo Quang mới căn cứ theo các bài giảng và lời khai thị của Ngài Hắc Cốc Thượng Nhân (Pháp Nhiên) mà soạn thành sách nầy để chỉnh đốn lại mơn phong. Tịnh độ Tơng Nhật Bản

Tồn bộ sách gồm Ngữ đăng Lục 15 quyển và Thập Di 3 quyển; trong đĩ, chia làm 2 phần: chữ Hán và chữ

Nhật.

- Phần chữ Hán gồm Hán ngữ đăng lục (17 chương) và Thập Di quyển thượng (3 chương).

- Phần chữ Nhật gồm Hịa ngữ đăng lục 5 quyển (24 chương) và Thập Di quyển trung, hạ (8 chương). Phần chữ Nhật được khắc in vào niên hiệu Nguyên Hanh năm đầu (1321) là bản in Tịnh độ gî́o sớm nhất trong các bản khắc chữ Nhật, do đĩ rất nổi tiếng”. (Trích Phật Quang đại Từ điển trang 2079).

Thơng thường sau khi Thầy mình tịch rồi thì đệ tử mỗi người mỗi ý hướng khác nhau. đĩ là chưa kể những sự kiện đau lịng, vì Ngài Pháp Nhiên mới ở tù về cùng các đệ tử khác, trong đĩ cĩ Ngài Thân Loan. Ngồi ra cĩ 2 vị đệ tử cịn bị xử trảm nữa. Quả là những sự kiện qû́ đau lịng.

Ngay như thời Phật cịn tại thế, với uy đức của Ngài, Ngài đã quy tụ hằng trăm, hằng ngàn, hằng vạn, hằng trăm vạn người; trên từ Vua quan, dưới đến thứ dân; nhưng sau khi Ngài viên tịch cĩ những vị Tỳ Kheo trẻ vui mừng. Vì khơng cịn Phật; nên khơng cần phải giữ gìn những oai nghi, tế hạnh nữa. Khi Ngài Ca Diếp nghe được như vậy mới suy nghĩ phải cĩ kỳ kết tập kinh điển gấp rút sau 100 ngày, do Vua A Xà Thế bảo trợ cho 500 vị A La Hán trùng tuyên lại những lời dạy của đức Phật gồm cả 3 tạng: Kinh, Luật, Luận. Cịn ở đây, Ngài Pháp Nhiên sau khi viên tịch khơng những chỉ cĩ những sự kiện đau lịng đã xảy ra bên trên mà cịn những sự kiện tiếp theo của Ngài Thân Loan lúc bấy giờ nữa. Nào là Ngài tự xưng là “Ngu ngốc Thân Loan” và lại cĩ vợ, cả 5 người con nữa. đây cĩ lẽ là những sự lủng củng nội bộ cần phải chấn chỉnh. Do “Hắc Cốc Thượng Nhân đăng Ngữ Lục” lúc bấy giờ là một chiếc phao duy nhất để duy trì Tơng mơn, nhất là với những ai cịn muốn sống đời tịnh hạnh như Thầy của mình để thực hành pháp mơn

Tịnh độ.

Tại Nhật Bản, sau khi Ngài Pháp Nhiên viên tịch (1212) thì Tơng phái Tịnh độ nầy đã được hướng dẫn bởi Ngài Thân Loan. Ngài Thân Loan đã dựa vào Thầy mình để lập ra một phái mới gọi là: Tịnh độ Chơn Tơng. đây là một phái cải cách cĩ từ thế kỷ thứ 13 tại Nhật; trong khi các nước Á Châu ở gần đĩ, cho đến thế kỷ thứ 20 vẫn chưa biết gì nhiều. Do vậy phần tiểu sử cũng như hành trạng và tư tưởng của Ngài Thân Loan chúng ta sẽ cĩ cơ hội khảo sát rõ ràng hơn ở phần sau. Tịnh độ Tơng Nhật Bản

C.- Ngài Thân Loan (Shinran) và Tư

Tưởng Tịnh độ

Dựa theo tiểu sử của Ngài Nguyên Khơng Pháp Nhiên thì Ngài tịch năm 1212 tại đại Cốc ở đơng Sơn; lúc ấy Ngài 80 tuổi và trước đĩ 4 năm; nghĩa là từ năm 1198-1211 Ngài được triều đình cho phép về ở Chùa Thắng Vĩ tại Nhiếp Tân. Sau sự kiện hai cung nữ của Thượng Hồng Hậu điễu Vũ tên là Tùng Trùng và Linh Trùng xuất gia tu hành ở đạo Tràng Niệm Phật tại Lộc Cốc đã dẫn đến việc tố cáo của Nam đơ Bắc Lãnh (tức là kinh đơ phía Nam; ý nĩi những chùa thuộc vùng Nara và những người lãnh đạo ở hướng Bắc; ý nĩi các Tơng phái Phật Gî́o khác phát xuất từ núi Tỷ Duệ); nên cuối cùng đạo tràng Niệm Phật của Ngài bị đình chỉ, 2 vị Tăng bị xử trảm và một số bị ở tù, trong đĩ cĩ Ngài Thân Loan; cịn Ngài Pháp Nhiên lúc ấy đã 75 tuổi, bị lưu đày đến Tân Kỳ. Như vậy sự kiện trên xảy ra vào năm 1207 tại Kyoto. Sự kiện nầy đánh dấu một bước ngoặc quan trọng của Tịnh độ Tơng tại xứ Nhật. Gồm những sự kiện như sau:

Sự kiện thứ nhất. Vì uy tín của Ngài Pháp Nhiên qû́ lớn; nên trên từ Vua Chúa cho đến thần dân đều ngưỡng mộ quy y. Từ đĩ những cung nữ trong triều đình mới cĩ cơ hội làm quen với pháp mơn niệm Phật. đây là cái cớ “một hịn đá liệng chết 2 con chim cùng một lúc” để hạ uy tín của Ngài Pháp Nhiên.

Kế đầu tiên là vì các Tơng phái khác tại Kyoto lúc bấy giờ hoạt động khơng được triều đình và dân chúng ủng hộ; cho nên sinh tâm ganh tị đố kỵ, rồi viết tấu trạng lên triều đình, cho rằng Pháp Mơn Niệm Phật làm mê hoặc mọi người, mục đích chỉ đi dụ dỗ đàn bà con gái. Do vậy nên cấm pháp mơn nầy lưu hành và truyền bá trong dân chúng.

Kế thứ hai là nữ sắc. Nhân việc hai cung nữ bỏ Thượng Hồng để đi xuất gia là một nỗi đau lịng mất mát cũng như bẽ mặt của Thượng Hồng. Do vậy cĩ kẻ gièm pha thêm vào, thì đây là một cách hay nhất để cĩ thể triệt hạ uy tín của Ngài Nguyên Khơng Pháp Nhiên. Khơng những những người tiểu tâm tạo được cơ hội ấy rồi, mà cịn cho đám đàn bà con gái đến trước đạo Tràng Niệm Phật của Ngài chửi bới, vu khống, mạ lỵ chư Tăng đệ tử của Ngài Pháp Nhiên. Do vậy mà cĩ 2 vị bị xử trảm, 4 vị bị lưu đày, trong ấy cĩ Ngài Thân Loan.

Khi Ngài Thân Loan bị đày vào năm 1207 cùng với các vị huynh đệ khác thì Ngài được một người con gái con quan đem lịng yêu thương chăm sĩc Ngài và cuối cùng đã trở thành chồng vợ và vị nầy sau khi sinh ra 5 người con, cũng đã xuất gia với pháp danh là Huệ Tín, cũng đã nổi danh một thời.

Sự kiện thứ hai là: Khi Ngài Pháp Nhiên 75 tuổi thì sự việc nầy xảy ra. Cĩ lẽ Ngài đã ngán ngẩm với việc đời.

Chuyện cĩ nĩi khơng, chuyện khơng nĩi cĩ; nên khi mối tình vương giả xảy ra giữa người con gái con quan và Tịnh độ Tơng Nhật Bản người đệ tử lớn của mình là Thân Loan, thì chính Ngài Pháp Nhiên đã khuyên là Thân Loan nên lập gia đình. Việc lập gia đình ấy cĩ lẽ theo Ngài Pháp Nhiên là một dấu ấn ghi lại sự chơn thật chứ khơng phải dối trá, điêu ngoa khi làm việc đạo. Nghĩa là khi thương thì nĩi là thương, khi yêu thì cho cưới nhau, chứ khơng tránh né việc nầy.

Cĩ lẽ đây cũng là một cuộc cách mạng trong thiền mơn thuở ấy. Vì xưa nay, ai là người xuất gia, đều phải cắt ái ly gia, khơng vướng bận thê nhi, tử tức; thế mà đệ tử của Ngài Pháp Nhiên đã khởi đầu cho một giai đoạn lịch sử như vậy; quả là một người cĩ cái dũng và cái yếu kém của con người. Do cả hai sự kiện nầy đi kèm cho nên Ngài Thân Loan tự gọi mình là “kẻ trọc đầu ngu ngốc Thân Loan” và là kẻ “Tăng chẳng ra Tăng, tục chẳng ra tục”. Thân Loan chấp nhận việc nầy và từ sự kiện nầy kéo theo liên tục khơng biết bao nhiêu sự kiện khác về sau nữa. Khi lập gia đình thì sinh con đẻ cái và con cái vẫn ở trong chùa. Cho đến khi lớn lên lại kết hơn với những người cĩ liên hệ với chùa và các vị trụ trì khác cĩ gia đình. đây là cái nhân đầu tiên của Tịnh độ Chân Tơng do Ngài Thân Loan chủ trương. Chỉ cĩ Tơng nầy là chính thức, cịn các Tơng phái khác vẫn cịn vẫn nguyên quy củ của Thiền Mơn như tự thuở nào. Mãi cho đến năm 1868 là năm mà Vua Minh Trị Duy Tân đất nước Nhật Bản theo đà tiến bộ và phát triển khoa học, kinh tế của người Tây phương. Cho nên Vua Minh Trị, một ơng Vua theo Thần đạo, vốn khơng cĩ cảm tình nhiều với Phật Gî́o, so với Thánh đức Thái Tử lúc ban đầu; nên Vua Minh Trị đã ra một sắc lệnh vào năm 1868 bắt buộc chư Tăng phải lập gia đình và sống đời kinh tế tự túc để tăng gia việc sản xuất cho quốc gia. Từ đĩ đến nay (2011) hầu hết tất cả các Tơng Phái khác như: Thiền, Mật, Hoa Nghiêm, Pháp Hoa v.v… quý Thầy đều lập gia đình; giống như Tịnh độ Chơn Tơng của Ngài Thân Loan từ đầu thế kỷ thứ 13 vậy.

Nếu kể từ năm 1207 đến năm 1868 là 611 năm và nếu kể từ năm 1868 đến năm 2011 là 143 năm. Nếu tính chung từ 1207 đến nay (2011) là 804 năm chư Tăng Phật Gî́o Nhật Bản đã, đương và sẽ sống một cuộc sống giữa thế tục và xuất thế. Họ làm nhiệm vụ giúp đỡ về vấn đề tâm linh cho người Phật Tử; giữa kẻ sống và người chết. Hầu hết họ khơng thọ giới Tỳ Kheo mà chỉ thọ giới Bồ Tát. Họ vẫn cĩ chế độ xuất gia; nhưng là cha truyền con nối. Nếu vị Trụ Trì ấy khơng sinh con trai, chỉ sinh con gái; bắt buộc cậu rể phải xuất gia, học đạo theo Tơng phái ấy rồi mới được làm chồng cơ con gái của vị trụ trì kia. Sau nầy khi vị Trụ Trì viên tịch thì người rể sẽ thay thế nhiệm vụ trụ trì ngơi chùa ấy.

Vào ngày 22 tháng 2 năm 1972 lần đầu tiên tơi đặt chân đến Nhật Bản để du học, thấy cái gì cũng qû́ mới mẻ, hiện đại và ngỡ ngàng. đến cuối năm 1972 tơi thi đậu vào đại Học Teikyo (đế Kinh) thuộc thành phố Hachioji. Lúc ấy tơi xin tá túc tại chùa Honryuji tại Hachioji thuộc phái Nhật Liên Tơng. Từ đĩ tơi hiểu nhiều hơn về thực trạng của Phật Gî́o Nhật Bản so với lúc ban đầu. Cĩ lần tơi dùng tiếng Nhật để hỏi một vị Tăng trẻ Nhật Bản rằng: Ở Nhật Bản phái Tân Tăng bây giờ ra sao rồi ? Vị ấy đáp rằng: Ở đây đâu cĩ ai mới, ai cũng đã cũ hết rồi. Ý vị ấy muốn trả lời rằng: Chư Tăng tại Nhật đã lập gia đình từ lâu rồi; đâu cĩ gì mà cũ với mới. Tịnh độ Tơng Nhật Bản

Khi tơi viết tác phẩm nầy là vào cuối năm 2011 trên núi đồi đa Bảo tại Úc đại Lợi và năm 2012 tác phẩm thứ 59 nầy mới xuất bản đánh dấu 40 năm tơi ở nước ngồi gồm hơn 5 năm sống ở Nhật và hơn 34 năm sống tại đức, tơi đã chứng thực được lời nĩi của vị Sư trẻ tại chùa Honryuji thuở ấy là đúng. Vì chỉ cĩ mình là mới và bảo thủ cũng như lập dị, chỉ muốn đi con đường xưa theo truyền thống, chứ đâu cĩ ai cũ mới gì.

Tơi đọc được một bài phĩng sự trên báo Sàigịn tại Úc vào cuối năm 2011 tại Seyney cĩ đăng một tin khá hài hước, khiến cho ai đĩ cĩ ĩc tị mị cũng muốn xem thử ra sao. đĩ là tin “Những nhà Sư Nhật Bản đăng báo tìm vợ”. Tơi đọc hết đoạn văn trên và tự suy nghĩ rằng: Vậy thì những Tu sĩ Nhật Bản đã được cĩ quyền lập gia đình từ thế kỷ thứ 13 đến nay đã hơn 800 năm rồi mà cũng đâu cĩ thể giải quyết được hết những chuyện khĩ khăn của việc lập gia đình để cĩ thêm người nối dõi Tơng Phong, Pháp Phái như các vị Tổ đã chủ trương; hoặc như Vua Minh Trị đã đề xướng là chư Tăng lập gia đình để tăng thêm đơn vị sản xuất cho quốc gia. Vấn đề ở đây là vấn đề sanh tử lûn hồi; chứ khơng phải là vấn đề cĩ vợ hay khơng cĩ vợ. đi xuất gia mà cịn bận rộn con đường tại gia thì làm sao cĩ thể siêu thốt dễ dàng được. Do vậy Tịnh độ Chơn Tơng ở Nhật do Ngài Thân Loan chủ trương rằng chỉ cần tu một đời là thành Phật, khơng quản là tại gia hay xuất gia. Nếu ai tin niệm câu Phật hiệu Nam Mơ A Di đà thì qua bổn nguyện lực của đức Phật nầy, người ấy sẽ siêu sinh về Tịnh Cảnh.

Rồi Chơn Ngơn, Hoa Nghiêm, Pháp Hoa v.v… hầu như tất cả các Tơng Phái khác của Nhật đều chủ trương như vậy (xem thêm các sách mà tơi đã dịch từ tiếng Nhật sang tiếng Việt như: Lâm Tế Tơng xuất bản năm 2006; Tịnh độ Tơng xuất bản năm 2007; Tào động Tơng xuất bản năm 2008; Pháp Hoa Tơng (Nhật Liên Tơng) xuất bản năm 2009 và Chân Ngơn Tơng xuất bản năm 2010); nghĩa là: tức thân thành Phật; một đời tu chứng v.v… Gî́o lý ấy cĩ thể khế hợp với người Nhật; nhưng một số người theo Phật Gî́o đơng Phương khác chắc khĩ chấp nhận. Gî́o Hội Thiên Chúa Gî́o La Mã thuộc địa phận nước đức, mới đây vào năm 2010 họ cĩ đại hội đồng tại Fulda; nhằm giải quyết những khĩ khăn nội tại của Gî́o Hội nầy; đặc biệt là vấn đề đời sống độc thân của các Linh Mục. Vì suốt trong thời gian qua, Gî́o Hội Thiên Chúa Gî́o La Mã đã bị những tín hữu của họ cơng bố cơng khai trên báo chí và các phương tiện truyền thơng khác nhau về đời sống khơng thanh tịnh của những chức sắc Tơn Gî́o và các Gî́o Hội tại Mỹ Châu, Úc Châu cũng như Âu Châu đã bỏ ra số tiền qû́ lớn, trên cả bao nhiêu tỷ đơ la để đền bù cho việc nầy. Do vậy cĩ một số các nhà Thần Học và những vị thuộc tư tưởng cấp tiến đề nghị hơi táo bạo là “nên chấm dứt đời sống độc thân của Linh Mục”. Dĩ nhiên là cũng cĩ người tán đồng, bênh vực cho ý tưởng nầy; nhưng cũng cịn lắm người bảo thủ chống đối lại. Dĩ nhiên là Gî́o Hội La Mã cũng xem dị dư luận và vẫn luơn giữ lập trường của mình như xưa nay.

Vì họ lý luận rằng: Như Gî́o Hội Tin Lành đức đã ly khai và các Mục Sư đã cĩ gia đình; người nữ cũng được quyền làm Gî́m Mục v.v… nhưng những vấn đề tội phạm đâu phải là khơng cĩ. Ví dụ như uống rượu say khi lái xe, phạm pháp v.v… Do vậy họ kết luận rằng: đây là vấn về Tịnh độ Tơng Nhật Bản tín lý, vấn đề đức tin chứ khơng phải là vấn đề lập gia đình hay khơng lập gia đình.

Trở lại vấn đề nầy phần trên đối với chư Tăng Nhật Bản cũng vậy thơi. Họ đã được phép lập gia đình hơn 800 năm nay nhưng họ vẫn thiếu người phối ngẫu để kết hơn, nhằm lo cho chùa viện. Như vậy vấn đề chính nĩ khơng nằm ở điểm nầy. Ngồi ra chư Ni tại Nhật khơng lập gia đình; nhưng các Ni Viện của Nhật Bản vẫn cịn tồn tại và phát triển cho đến ngày hơm nay. Vậy vấn đề chính, đĩ là vấn đề ý thức cá nhân của những người làm việc Tơn Gî́o; chứ khơng phải là vấn đề nên lập gia đình hay khơng nên lập gia đình. Luơn dịp trình bày về hồn cảnh cũng như hiện trạng của Phật Gî́o Nhật Bản thời xưa và thời nay;

chúng tơi cũng muốn trình bày một số quan điểm của mình về vấn đề nầy sau gần 50 năm xuất gia học đạo;

ngay cả khi cịn sống ở trong nước và hồn cảnh của người xuất gia đang sinh sống tại ngoại quốc ngày nay. Trước năm 1975, sau khi Cố Hịa Thượng Thích Mãn Gî́c du học tại Nhật về; lúc ấy Ngài làm Phân Khoa Trưởng Phân Khoa Phật Khoa tại đại Học Vạn Hạnh Sàigịn cĩ lần đề nghị với Cố Hịa Thượng Thích Trí Thủ là nên cho chư Tăng Việt Nam lập gia đình giống như chư Tăng Nhật Bản. Lúc ấy quý Thầy theo Tây học cịn trẻ đa phần chấp nhận bằng cách làm thinh. Cịn Ơn Trí Thủ bảo rằng: Tơi gî̀ rồi; cịn quý Thầy trẻ muốn làm gì thì làm! Cĩ vui gì đâu khi dân mình cịn khốn khổ mà quý

Thầy lại chủ trương như vậy! Thế rồi chuyện cũ đã chìm sâu vào dĩ vãng. Vì lúc ấy khơng cĩ sự kiện nào quan trọng xảy ra như sự kiện vào năm 1207 tại Nhật. Như vậy Ngài Thân Loan khơng những được Thầy mình là Ngài Pháp Nhiên chấp nhận một cách dễ dàng, mà cịn khuyến khích Ngài Thân Loan tiến hành việc lấy vợ nữa. Cịn ở Việt Nam chúng ta thuở ấy những Hịa Thượng lớn khơng tán đồng, thì quý Thầy nhỏ đâu dám chính thức. Mặc dầu ở Việt Nam cũng cĩ một số Tơng phái khác chính thức lập gia đình như Cổ Sơn Mơn và những Ơng Lục ở miền Tây.

Riêng tơi, khi độ đệ tử xuất gia cũng gặp một vài trở ngại; nhất là những người trẻ xuất gia tại ngoại quốc nầy. đây là việc riêng của tơi; nhưng cũng cĩ thể là việc chung của Gî́o Hội. Vì lẽ hồn cảnh ở ngoại quốc, nơi nào cũng giống nhau cả. đi từ vấn đề căn bản là gî́o dục. Nền gî́o dục của Á Châu chúng ta, nhất là gî́o dục Tơn Gî́o; chúng ta chọn cách từ chương và mơ phạm;

nghĩa là ơng Thầy dạy cái gì thì người học trị học cái đĩ, khơng phản đối, khơng tìm tịi thêm; nên cái học ấy cĩ tính cách thụ động. Trong khi đĩ tất cả các trường tại ngoại quốc ngày nay từ Tiểu Học lên Trung Học; từ đại Học lên Hậu đại Học những nơi nầy họ đều dạy những gì người học trị muốn học; chứ khơng phải dạy những gì như ơng Thầy muốn dạy. Ở ngoại quốc họ trọng tư tưởng cá nhân. Vì vậy chủ nghĩa cá nhân tại học đường là một chủ nghĩa chỉ đạo cho mọi sinh hoạt trong đời sống thường tình. Từ nhà, chùa, gî́o đường ra đến học đường, Tu viện v.v… tất cả ở Âu Mỹ đều trọng cách gî́o dục nầy. Dĩ nhiên đây chẳng phải là một lối gî́o dục hồn hảo; nhưng những thế hệ sinh ra và được đào tạo nơi đây, tất cả đều chịu ảnh hưởng như vậy. Nếu chúng ta khơng khéo giải quyết, sẽ tạo ra một sự tác dụng ngược lại, khơng cần thiết; từ đĩ khiến cho thế hệ đi Tịnh độ Tơng Nhật Bản trước và thế hệ đi sau khĩ bề mà cảm thơng và gần gũi với nhau được. Ngày xưa tơi quan niệm rằng: “Tu thì phải tu cho trĩt; gọt thì phải gọt cho trơn”. đĩ là câu tục ngữ Việt Nam và đa phần quan niệm của người Việt Nam cũng vậy. Nghĩa là khi đã phát tâm đi xuất gia rồi thì phải trọn đời tu niệm, ở trong chùa để hành đạo và cầu giải thốt sanh tử lûn hồi. điều nầy cũng ví như người ta gọt một quả cam hay quả dưa, phải gọt cho trọn vẹn; khơng bỏ lỡ giữa chừng. Thật ra đây là lý tưởng; cịn trên thực tế khơng phải vậy. Vì lẽ tất cả đều do nhân duyên và nghiệp lực của mỗi người thành tựu và chi phối. Cho nên đức Phật nĩi trong kinh A Hàm rằng: Ai hiểu được pháp duyên khởi là hiểu Pháp; ai hiểu Pháp, tức người ấy hiểu Phật; hoặc ngược lại người nào hiểu Phật; tức là người ấy hiểu Pháp và người nào hiểu Pháp; tức là hiểu pháp duyên khởi. Vậy duyên khởi là gì ?

Phép duyên khởi Phật dạy rằng:

“Tất cả các pháp đều do nhân duyên sinh

Tất cả các pháp đều do nhân duyên diệt và tự tánh của các pháp đều là khơng”.

Sanh và Diệt khơng ai sanh ra và khơng ai cĩ thể tự làm cho mất đi; ngoại trừ chính hiện tượng ấy tự sanh và tự diệt. Như vậy nhân duyên sẽ tạo ra sự sanh, diệt hay tồn tại của một pháp, mà pháp ấy tự tánh nĩ vốn là khơng. Nếu đã là khơng, thì bám víu và chấp vào khơng để làm gì? Vì bản thể của vạn vật là khơng cĩ tướng thật.

Nếu hiểu được như vậy rồi thì cái nhìn của chúng ta về sum la vạn tượng trong trời đất nầy nĩ sẽ thơng thống hơn.

Ngay cả như lấy trường hợp những bạn đồng tu của tơi làm điển hình. Trong gần 50 năm ấy đã cĩ biết bao nhiêu người tu khơng nổi nữa; nên đã hồn tục lập gia đình. Cĩ nhiều người cũng khốn đốn, khổ sở chạy cơm từng bữa mà vẫn khơng trả nổi nợ áo cơm và thê tử. Cũng cĩ người sau khi hồn tục, lại xuất gia trở lại và cĩ người cũng chẳng bén mảng đến chùa; nhưng số ít vẫn cịn tiếp tục tu học tại Thiền mơn và trở thành Thượng Tọa, Hịa Thượng, Ni Sư cũng như đi Trụ Trì một vài chùa to lớn ở trong cũng như ngồi nước. đây là một bằng chứng điển hình để chính tơi và tơi cũng mong rằng tất cả mọi người Việt Nam, Phật Tử cũng như khơng Phật Tử nên cĩ cái nhìn thơng thống hơn về việc xuất gia học đạo của một người nào đĩ. Do nhân duyên mà họ xuất gia tu học và cũng bị trở duyên mà họ phải về lại sống với cuộc sống thường tình, thì chúng ta cứ tự nhiên chấp nhận; khơng cưỡng ép và địi hỏi gì nhiều hơn nữa. Vì họ đã khơng thể gánh một gánh nặng trên vai đi tiếp tục nữa, thì người ấy cĩ quyền để gánh xuống nghỉ và họ tiếp tục bước đi trong kiếp sống của một con người bình thường. Chúng ta khơng vì thế mà khinh chê họ, coi thường họ, để họ cĩ khi phải đối mặt lại với đạo, thì chúng ta sẽ mất đi một con người đã cĩ tâm với đạo suốt một đoạn đường dài. Biết đâu sống với cảnh đời ối oăm ngang trái, họ cĩ đủ kinh nghiệm để họ trở lại đường tu.

Vì đức Phật cĩ cho phép một người đàn ơng cĩ thể vào ra 7 lần nơi cửa Phật; trong khi đĩ người nữ chỉ một lần thơi. Tịnh độ Tơng Nhật Bản

Nếu chúng ta mở thống cánh cửa như thế, thì họ lui tới cửa chùa dễ dàng hơn và việc đạo chúng ta cũng cĩ người phụ giúp. Bằng ngược lại, chúng ta chỉ thiếu người và khơng khéo cịn tạo ra những thế bất lợi khác nữa. Do vậy chúng ta phải nên nhìn họ dưới con mắt bình thường. Cịn nghiệp duyên của họ tự họ phải xoay xở lấy. Vì cửa chùa là cửa Từ Bi, bao giờ cũng mở rộng. Như vậy theo quan điểm của riêng cá nhân tơi về việc trên là: Vị nào muốn sống một cuộc sống Phạm hạnh suốt đời ở Thiền mơn; điều ấy qû́ tốt và đáng trân quý, thì xin hãy là nơi mơ phạm; nơi Phước điền để cho tín chúng quy ngưỡng vào và tiếp tục con đường xuất gia cĩ ý nghĩa của mình cho đến khi nắp quan tài đậy lại. Cịn vị nào đã phát tâm đi xuất gia; nhưng giữa đường gãy gánh vì bất cứ một lý do gì đĩ như: Vướng nghiệp tình duyên, hồn cảnh gia đình, chán đời sống tu sĩ, nghiệp chướng, bệnh hoạn v.v… thì hãy về đời lấy vợ sinh con; hoặc ở độc thân như thế để tiếp tục hộ trì Phật Pháp bằng nhiều hình thức khác nhau; khơng cĩ gì trở ngại cả. Cho nên đức Phật đã dạy rằng: đệ tử của ta gồm hai hạng. đĩ là người xuất gia và người tại gia.

Người xuất gia sống khơng cĩ gia đình riêng, sống một cuộc đời tịnh hạnh, nhằm giúp đỡ cho nhân sinh thốt khỏi kiếp sanh tử lûn hồi. Cịn người tại gia sống cĩ gia đình. Xây dựng gia đình thành một cuộc sống an lạc, hạnh phúc để hộ trì Tam Bảo.

Nĩi tĩm lại người nào muốn xuất gia thì vào chùa tu học; khơng muốn đi tu nữa thì hồn tục. Dầu cĩ hồn tục cũng cịn cĩ cơ hội đi xuất gia lại nữa; khơng cĩ gì để phải phân vân. Vì vậy các nước Nam Tơng Phật Gî́o như Thái Lan, Lào, Cam Bốt, Tích Lan đều cĩ tạo ra tục lệ tu trả hiếu, tu tạo phước, tu gieo duyên cho những ai muốn sống với cửa chùa trong thời gian một tuần lễ, 3 tháng, một năm. Nếu thấy sống ở Thiền Mơn thích hợp thì tiếp tục tu trì; nếu khơng, cĩ thể gởi y áo lại chùa để hồn tục. Tất cả đều được chấp nhận theo truyền thống Nam Tơng. Chỉ riêng truyền thống Bắc Tơng cịn giới hạn bởi quan niệm xưa cũ như trên đã trình bày. Vậy chúng ta nên sửa đổi lại. Vì thời gian đã thay đổi thì thế giới phải đổi thay và quan niệm sống đạo cũng phải khế hợp với từng thời đại và từng địa phương vậy.

Dĩ nhiên là Tơn Gî́o nĩi chung và Phật Gî́o nĩi riêng, nĩ sẽ khơng bị tiêu diệt, dầu ở bất cứ hình thức nào. Nĩ chỉ biến dạng để thích nghi tùy theo từng thời điểm và từng quốc độ để lời Phật dạy vẫn cịn cĩ gî́ trị với khoảng khơng gian vơ cùng và thời gian vơ tận ấy.

Nếu lỡ cĩ những cư sĩ nam hay hay cư sĩ nữ; hoặc Tỳ Kheo hay Tỳ Kheo Ni phá giới thì họ phải tự sám hối về những hành vi tội lỗi của mình và nhất là luơn phải cĩ những thiện hữu tri thức đi cùng để khuyên răn giúp đỡ người phạm giới ấy nhớ câu Phật hiệu A Di đà, để ít ra trạng thái lâm sàng xảy đến, thì người nầy cũng sanh về Tịnh độ ở Thai Cung Biên địa trong Hạ Phẩm Hạ Sanh.

đây chính là lời bổn nguyện của đức Phật A Di đà đã được đức Phật Thích Ca Mâu Ni dạy cho Hồng Hậu Vy đề Hy trong Kinh Qû́n Vơ Lượng Thọ cách qû́n thứ 16 ở Hạ Phẩm Hạ Sanh. Trên đây khơng phải là mơt sự bênh vực hay tán đồng một xu thế hay trào lưu mới nào. Vì xu thế hay trào lưu nĩ chỉ cĩ tính cách như một phong trào. Phong cĩ nghĩa là giĩ; Trào cĩ nghĩa là nước thủy triều. Mỗi ngày giĩ thay đổi nhiều lần, nhiều hướng; cịn thủy triều lên Tịnh độ Tơng Nhật Bản xuống hai lần; mỗi lần mỗi khác, đâu cĩ lần nào giống nhau. Do vậy mà chúng ta phải đứng lên trên tất cả những sự thay đổi để dung hợp, sửa đổi từ quan điểm cho đến cách nhận thức v.v… cĩ như thế đạo Phật mới được nhờ.

đức Phật đang ngự trị trên tịa sen, trên khơng trung khi Ngài nhìn xuống chúng sanh ở thế giới Ta Bà nầy ở vào thời kỳ mạt pháp như vậy; chắc Ngài cũng vận bi tâm nhiều lắm để soi đường chỉ lối cho chúng sanh; nhưng nay là thời ma mạnh mà pháp Phật thì càng yếu dần; cho nên hiện tượng ma hại Phật, ma giả Phật đã làm cho điêu đứng cửa chùa và Phật Pháp khơng ít. Chỉ mong rằng đời nào cũng luơn cĩ những bậc chân nhân xuất thế, nhằm cứu đạo giúp đời. Cĩ như vậy cuộc đời nầy mới cĩ gî́ trị hơn. Bằng ngược lại, dầu chúng ta cĩ sống với bao nhiêu tiện nghi vật chất do con người và khoa học ngày nay đem lại đi chăng nữa, thì đĩ cũng chỉ là những ảo ảnh của cuộc đời. Vì mọi hiện tượng khơng thật cĩ trên thế gian nầy. Ngay cả hiện tượng vui buồn;

được, mất; hơn, thua; lợi, danh v.v… tất cả đều vơ nghĩa và dẫu cho con người cĩ một tình yêu cao thượng, một địa vị gî̀u sang; một ngơi vị đế Vương đi nữa… thì tất cả nĩ cũng chỉ là một sự cảm thọ của ngũ uẩn gồm mắt, tai, mũi, lưỡi, thân mà thơi. Khi mắt khơng cịn thấy đẹp; tai khơng cịn nhận ra tiếng hay, mũi khơng cịn ngửi được mùi thơm, lưỡi khơng cịn nếm được những vị ngon, ngọt và thân khơng cịn cảm nhận được sự mịn màng, mềm dịu, tươi mát nữa thì lúc ấy khơng cũng lại hồn khơng mà thơi. Trên đây chỉ là ý kiến thơ thiển riêng tư của chúng tơi; tự thấy đối với bản thân mình, đối với những người đồng liêu thuở nhỏ và ngay cả đối với những người đệ tử xuất gia của mình ở ngoại quốc ngày nay và tuyệt nhiên khơng đại diện cho ai cả để đi đến một điểm chung, mà đây chỉ là quan niệm cá nhân riêng lẻ. Nếu ai đĩ cần thì cứ tham khảo. Việc nào chấp nhận được thì chấp nhận. Cịn việc nào nếu thấy trái tai gai mắt; trái ý nghịch lịng, thì hãy xem đây là việc giĩ thổi mây bay mà thơi. Xem ra chẳng cĩ vấn đề gì quan trọng cả. Sau đây là Tiểu Sử của Ngài Thân Loan Thánh

Nhơn (1173-1262).

“Tổ khai sáng của Tịnh độ Chơn Tơng Nhật Bản, người Kyoto, họ đằng Nguyên. Sư mồ cơi cha mẹ từ thuở nhỏ, theo Ngài Từ Viên ở viện Thanh Liên cạo tĩc xuất gia. Từ đĩ Sư đổi tên nhiều lần như: Phạm Yến, Xước Khơng (tức đạo Xước và Nguyên Khơng), Thiện Tín, Ngu Ngốc Thân Loan… Sau, Sư đến núi Tỷ Duệ và Nam đơ (Nara) học tập, nghiên cứu các Tơng, nhưng chưa được thỏa mãn. Niên hiệu Kiến Nhân năm đầu (1202), bấy giờ đã 29 tuổi, Sư đến tham vấn Ngài Pháp Nhiên ở Cát Thủy mới đạt được túc chí và dốc tồn lực vào pháp mơn niệm Phật tha lực.

Nhưng pháp mơn niệm Phật của Ngài Pháp Nhiên bị chê bai; nên Thầy trị đều đắc tội (xem thêm sự kiện năm 1207 ở trên). Sau, Ngài Thân Loan được phép trở về Kyoto, bèn đến các vùng Tín Nùng (huyện Trường Dã),

Hạ Dã (huyện Bản Mộc), Thường Lục (huyện Thứ Thành)… thuyết pháp gî́o hĩa, tín đồ quy y rất đơng.

Niên hiệu Nguyên Nhân năm đầu (1224) Sư soạn Gî́o, Hạnh, Tín, Chứng 6 quyển tại thảo am đạo điền ở Thường Lục, trở thành Thánh điển căn bản của Chân Tịnh độ Tơng Nhật Bản

Tơng sau nầy. Sau, niên hiệu Nguyên Nhân năm đầu được lấy làm kỷ nguyên khai Tơng lập Phái. Năm 60 tuổi, trên đường trở về Kyoto, Sư sáng lập chùa Cẩm Chức ở Mộc Bộ thuộc Cận Giang (huyện Tư Hạ). Sau khi đến Kyoto, Sư ra sức gî́o hĩa và soạn thuật tại các chùa Cương Kỳ, Cát Thủy, Ngũ điều, Tây động Viện…

Năm Hoằng Trường thứ 2 (1262), Sư thị tịch, thọ 90 tuổi. đệ tử an táng Sư ở Huệ Cốc, thụy hiệu là Kiến

Chân đại Sư.

Sau khi làm đệ tử Ngài Pháp Nhiên, được Thầy cho phép, Sư lấy Sư Huệ Tín làm vợ đĩ là khởi nguồn cho chế độ lấy vợ của Tịnh độ Chân Tơng. Con trai của Sư là Thiện Loan (Nghĩa Tuyệt) và con gái là Ni Gî́c Tín đều nổi tiếng ở đời. đệ tử của Sư cĩ các vị: Chân Phật, Tính

Tín, Duy Viên… Sư để lại các tác phẩm như: Gî́o, Hành, Tín, Chứng; Tịnh độ Văn Loại tụ sao; Ngu Ngốc sao, Nhập Xuất nhị mơn kệ tụng, Nhất niệm đa niệm văn ý, Duy Tín sao văn ý… và rất nhiều loại tán khác”. (Trích Phật

Quang đại Từ đìển trang 5346).

(Xem Thiện Tín Thánh Nhơn Thân Loan truyện hội;

Thập Di cổ đức truyện quyển 7, 9; Tịnh độ Chân Tơng

Thánh Gî́o mục lục).

Xem qua Tiểu Sử của Ngài Thân Loan và Ngài Pháp Nhiên chúng ta thấy những sự thật mà sử sách đã được ghi. đĩ là việc các Ngài bị tù đày và chuyện thị phi. Ngài Thân Loan lấy vợ (cĩ lẽ là năm 1207, lúc ấy Ngài 34 tuổi)

và sau khi Ngài lấy vợ và cũng là lúc Thầy mình sắp viên tịch; cho nên cĩ nhiều vấn đề trong huynh đệ đã xảy ra liên tục; cho nên Ngài mới viết thành Gî́o, Hạnh, Tín, Chứng để làm tài liệu tu học cho chư Tăng, Ni và Phật Tử, với những ai cịn thích tu tập theo pháp mơn Niệm Phật cũng như hồi vọng đến Thầy mình. Thế nhưng sau nầy Ngài Duy Tín cũng sao lục lại 18 điều; 10 điều đầu là lời dạy của Thánh Nhân; 8 điều sau là tư tưởng của Ngài và những người đại diện đương thời. đây cĩ thể nĩi là một quyển sách bình luận về tư tưởng Tịnh độ của Ngài Pháp Nhiên và Ngài Thân Loan.

Sự kiện tiếp theo là qua những tác phẩm sáng tác của Ngài Thân Loan; trong ấy Ngài đã nĩi lên được tất cả những điều Ngài muốn tỏ bày dựa theo Bổn Nguyện lực của đức Phật A Di đà. Ví dụ như Ngài cho rằng: người ác dễ tu hơn người hiền và Phật; Bồ Tát thương những người ác hơn; tăng tục khơng cĩ sự phân biệt khi tu theo pháp mơn Tịnh độ và tư tưởng nhị hà bạch lộ dựa theo tư tưởng của Ngài Thiện đạo và Pháp Nhiên. Riêng Thân Loan, Ngài chủ trương muốn vãng sanh Tịnh độ thì phải cĩ đầy đủ 5 điều kiện. đĩ là: Chí tâm, tín nhạo, dục sanh, nhiếp thủ và bất xả. đồng thời Ngài chủ trương việc vãng sanh cĩ hai loại là hồn tướng và vãng tướng.

điều quan trọng và khác biệt nhất giữa hai Thầy Trị là việc vãng sanh ấy hồn tồn dựa vào tha lực và do bổn nguyện của đức Phật A Di đà, chứ tự lực vãng sanh hầu như khơng thể thực hiện được. đĩ là những tư tưởng căn bản; chúng ta sẽ lần lượt điểm qua từng sự kiện một để làm sáng tỏ tư tưởng của Ngài. Những tài liệu tích gĩp, ngay cả những câu chuyện được kể lại để được ghi chép vào sách vở về sau nầy, cơng của Ni Huệ Tín khơng phải nhỏ.

Gî́o, Hạnh, Tín, Chứng là một bộ sách gồm 6 quyển. đây là bộ Thánh đìển quan trọng của Tịnh độ Tịnh độ Tơng Nhật Bản

Chân Tơng Nhật Bản được thu vào đại Chánh tân tu tập 83. Ở đây Ngài muốn giải thích về Chân Phật độ và hĩa thân độ. Năm quyển đầu giải thích về việc giaĩ lý chân thật, quyển thứ 6 thì nĩi về gî́o lý phương tiện. Những lời dạy ấy (gî́o) dùng để chỉ cho Kinh đại Vơ Lượng Thọ; Hành tức là thực hành niệm 6 chữ hồng danh Nam Mơ A Di đà Phật; Tín là cái nhân chính của sự vãng sanh, cũng là lịng tin đối với đức Phật A Di đà; Chứng nghĩa là nhờ Hành và Tín mà được chứng quả. Chân Phật độ nghĩa là Tịnh độ. Lại nĩi: Trong hĩa thân độ tu hành gî́o phương tiện để hiển rõ “chân” (Chân Phật độ) và “ngụy” (Hĩa thân độ).

Tư tưởng nầy được lặp lại qua tư tưởng: Giữa hai dịng sơng cĩ một con đường trắng, do Ngài Thiện đạo chủ xướng, Ngài Pháp Nhiên lặp lại và bây giờ Ngài Thân Loan làm sáng tỏ hơn. Nghĩa là khi tâm thức của người chết đang trơi lơ lửng giữa một dịng sơng bên nầy hướng về sự sanh tử và một dịng sơng bên kia hướng đến sự đọa lạc. Ở giữa lại xuất hiện một dịng sơng màu trắng; nơi ấy cĩ đức Phật A Di đà xuất hiện để đĩn tiếp chúng sanh qua tiếng niệm Phật nhất tâm của những thiện hữu tri thức và cả người đang hấp hối.

Sau khi bản dịch về Tịnh độ Tơng của tơi dịch từ tiếng Nhật sang tiếng Việt thì nhạc sĩ Phi Long; tức là Thầy Viên Gî́c trụ trì chùa đơn Hậu tại Trondheim Na Uy đã sáng tác một bản nhạc tên là “Giữa hai dịng sơng”

rất hay. đây là tư tưởng Tịnh độ của ba vị Tổ thuộc Tịnh độ Tơng Trung Hoa và Nhật Bản.

Năm 2012 tại Nhật cĩ lễ kỷ niệm 750 năm của Ngài Thân Loan và 800 năm của Ngài Pháp Nhiên viên tịch.

Tại đĩ Tịnh độ Chân Tơng cử hành những pháp hội đặc biệt để báo ân chư Tổ của họ và dĩ nhiên những tác phẩm đặc biệt như trên sẽ xuất hiện rầm rộ ở tại Nhật và ngoại quốc để xiển dương tư tưởng của Tơng phái mình. Tại sao Ngài cho rằng: Kẻ ác tu mau chứng đạo hơn người hiền? Ngài Thân Loan lấy những ví dụ lịch sử như chuyện của Vơ Não, của A Xà Thế để chứng minh. Ngài kể rằng: Khi Vơ Não gặp Phật, Vơ Não muốn giết hại Phật. Vơ Não bảo rằng: Nầy ơng Cồ đàm! Ơng hãy dừng lại!

đức Phật đáp: Chính ngươi mới là người đáng dừng lại; cịn Như Lai đã dừng lại từ lâu rồi!

Chỉ nghe một câu ấy mà Vơ Não buơng dao giết người xuống, quy y Phật và chứng quả Dự Lưu. điều ấy chẳng phải là người ác, khi hồi đầu, họ đều cĩ tính gî́c cao chăng? Ví dụ thứ hai mà Ngài đưa ra là A Xà Thế, khi nghe Hồng Hậu Vy đề Hy mẹ mình kể về cha mình; tức là Vua Tần Bà Xa La thuở A Xà Thế cịn nhỏ bị bịnh nhọt đầy mình. Bình Sa Vương vì khơng muốn con mình bị đau nhức; nên đã dùng chính miệng của mình để hút những mụt nhọt ấy, khiến cho A Xà Thế bớt đau. Khi nghe đến đĩ, A Xà Thế hối hận vơ cùng và bảo qûn hầu hãy thả Phụ Vương ta ra. Nhưng lúc ấy thì Bình Sa Vương nhờ tu theo pháp Bát Quan Trai do đức Phật đã chỉ dạy mà ơng đã băng hà, sanh thiên trước đĩ mấy ngày. Ngay khi thức tỉnh như vậy A Xà Thế đã chứng quả

Dự Lưu và chính nhà Vua nầy đã hỗ trợ chư Tăng để kết tập kinh điển lần thứ nhất sau khi đức Phật nhập diệt 100 ngày tại động Thất Diệp do Ngài Ma Ha Ca Diếp làm thủ tọa. Tịnh độ Tơng Nhật Bản

Cĩ lẽ đĩ là vào thời chánh pháp. Bởi vì cĩ nhờ uy lực của Phật, đã nhiếp hĩa những chúng sanh khĩ trị nầy; cịn thời tượng pháp và thời mạt pháp này ít cĩ người nào được như vậy. Tiếp đến Ngài Thân Loan giới thiệu tư tưởng độc đáo của mình về lịng từ của đức Phật A Di đà đối với những người kém phước đức như sau: Ngài bảo rằng: nếu cha mẹ nào đĩ cĩ mấy người con; trong số con cái ấy cĩ người bệnh nặng, thì cha mẹ ấy quan tâm người con bị bệnh hơn là những người bình thường khác. Từ điểm nầy Ngài Thân Loan cho rằng: Phật sẽ cứu những kẻ tội lỗi, những người ác khơng khác hơn những người hiền; ngược lại cịn cứu nhanh, cứu gấp nữa.

Hồn tướng cĩ nghĩa là sau khi chúng sanh ấy đã vãng sanh về Tây Phương Cực Lạc; nhưng nếu cịn tâm cứu độ chúng sanh ở thế giới Ta Bà nầy nữa, thì cĩ thể phát nguyện trở lại thế gian nầy để độ sanh.

Cịn vãng tướng là tướng của một hành giả đã được vãng sanh và ở nơi thế giới Tịnh độ ấy để tu cho đến giải thốt, chứng quả vơ thượng Bồ đề. đây cũng là tư tưởng Bồ Tát đạo theo Tịnh độ Chân Tơng mà Ngài Thân Loan đã chủ trương.

Tất cả những sự vãng sanh như vậy theo Ngài Thân Loan đều là do tha lực và bổn nguyện lực của đức Phật A Di đà; cịn tự lực vãng sanh dưới cái nhìn khác với Thầy mình là hồn tồn khơng thể thực hiện được. Dầu cho người ác hay người hiền, người lành hay kẻ dữ… đều do đức Phật A Di đà qua bổn nguyện lực mà tiếp dẫn về Tây Phương Tịnh độ qua 48 lời nguyện của mình.

để được vãng sanh về thế giới Tây Phương Cực Lạc, Ngài Thân Loan chia ra làm hai đối tượng rõ ràng qua 5 việc như sau: đĩ là 3 việc của người cầu giải thốt sanh tử và 2 việc của Bồ Tát tiếp dẫn về Tây Phương. Ba việc đầu ấy là: Chí tâm, tín nhạo và dục sanh. Hai việc sau là nhiếp thủ và bất xả. Một hành giả muốn sanh về Tây Phương Cực Lạc phải một lịng chí tâm, chí thành cầu nguyện khi niệm Phật và phải vui tin theo câu Phật hiệu ấy thì việc niệm Phật mới linh ứng. Kế tiếp là người phát tâm sanh về thế giới ấy phải thực sự muốn vãng sanh. đây là 3 điều kiện căn bản để phát nguyện.

Khi Bồ Tát Quan Âm và Bồ Tát Thế Chí đến đĩn về Tây Phương rồi thì hai Ngài nầy sẽ nắm giữ chúng sanh ấy khi đã cĩ ý vãng sanh và sự gìn giữ thật chu đáo;

khơng cho chúng sanh nầy bị đọa lạc trong sanh tử lûn hồi nữa. Ngài Thân Loan hành trì Pháp Mơn Niệm Phật với tư cách nửa đời, nửa đạo. Vì lẽ Ngài cĩ gia đình con cái;

nhưng Ngài khơng bỏ tư cách người tu. Do vậy Ngài hay tự gọi mình là “kẻ ngu ngốc trọc đầu Thân Loan”. Sau đây chúng ta nên tìm hiểu về tác phẩm nầy để rõ biết tư tưởng của Ngài.

“Cũng gọi là nhị quyển sao. Tác phẩm nầy gồm 2 quyển, do Ngài Thân Loan soạn, được thu vào đại Chánh tạng tập 83”.

Sách nầy cĩ thể được xem là tác phẩm phán thích gî́o tướng của Tịnh độ Chơn Tơng Nhật Bản. Sách chủ trương thuyết Nhị Song tứ trùng; chia Phật Gî́o thành đại Thừa Tiểu Thừa. đại Thừa lại được chia thành đốn Tịnh độ Tơng Nhật Bản

Gî́o và Tiệm Gî́o; đốn Gî́o lại được chia ra làm Nan Hành, Dị Hành và Hồnh Siêu, Thụ Siêu. Cịn Tiệm Gî́o thì được chia thành Nan Hành, Dị Hành và Hồnh Xuất, Thụ Xuất”. (Trích Phật Quang đại Từ điển trang 3329). Tư tưởng Nan Hành và Dị Hành xuất phát từ tư tưởng của Ngài Long Thọ trong Thập Trụ Tỳ Bà Sa Luận. Nghĩa là theo Ngài Long Thọ cho biết rằng: Nan hành là khĩ thực hiện vãng sanh một cách rốt ráo. Cịn Dị hành nghĩa là trong thời mạt pháp chỉ cần nương vào câu Phật hiệu Nam Mơ A Di đà Phật để niệm tụng, qû́n tưởng thì dễ được tiếp dẫn về thế giới Tây Phương Cực Lạc hơn. Bởi vì đây chính là do lời thệ nguyện của đức Phật A Di đà mà các chúng sanh được như nguyện.

Tư tưởng nầy được truyền qua Trung Hoa bởi Ngài đàm Loan, đạo Xước và Thiện đạo. đến Ngài Thiện đạo thì gî́o nghĩa Tịnh độ đã qû́ rõ ràng; nhưng khi Tịnh độ được truyền vào Nhật Bản qua Ngài Nguyên Tín, Pháp Nhiên rồi đến Thân Loan lại càng tinh tế, tỉ mỉ hơn mữa. Nhật Bản cĩ thể nĩi là nơi tiêu thụ và chuyển hĩa tư tưởng Tịnh độ từ thời đức Phật cịn tại thế và dẫn đến ngày hơm nay. đây là cái hay, cái khơn khéo của người Nhật cũng như của Phật Gî́o Nhật Bản vậy. Hồnh Siêu nghĩa là siêu thăng ra khỏi chiều ngang. Cĩ nghĩa là tâm thức của người mất đi đầu thai theo kiểu chiều ngang. Cịn Thụ Siêu cĩ nghĩa là thọ nhận sự siêu sanh qua việc cầu nguyện. Cịn Hồnh Xuất cĩ nghĩa là ra thẳng ngay (ý nĩi khơng qua trung gian nào) và Thụ Xuất cĩ nghĩa là vượt qua khỏi. đây cũng là tư tưởng mới về Tịnh độ của Ngài Thân Loan chủ trương.

Riêng trong phẩm “Nhập Thai Tạng Pháp Giới” trong kinh đại Bảo Tích, đức Phật dạy rất rõ về việc đi đầu thai nầy. Thơng thường các vị Bồ Tát ở địa vị “Nhứt Sanh Bổ Xứ” thường chọn ngồi thai cung của một người mẹ để sanh vào. Vì Bồ Tát hạ sanh từ một cõi trời nào đĩ xuống thế giới Ta Bà nầy là do nguyện lực. Do vậy Bồ Tát luơn luơn chủ động trong lúc gá thai. điều đặc biệt là gá vào hơng bên phải của người mẹ và thai nhi đứng chứ khơng ngồi. Do vậy khi sanh ra Bồ Tát biết đi liền.

Cịn chúng sanh do nghiệp lực phải thọ sanh. Cho nên khơng cĩ quyền lựa chọn, mà phải đi đầu thai qua ba cách sau đây:

- Cách thứ nhất - Tâm thức đi ngang để chọn nghiệp. Nghĩa là nếu người ấy lúc cịn sống biết làm lành, lánh dữ; giữ trịn 5 giới cấm của Phật chế, thì sau khi thần thức rời thể xác, tiếp tục đi chọn nơi để đầu thai làm người. Cĩ khi là người thân trong gia đình, dịng họ, mà cũng cĩ khi là người ngồi, do nghiệp duyên đã tạo ra trong nhiều đời trước tích tụ lại. Kết quả ấy do nghiệp sai khiến để đi đầu thai.

- Cách thứ hai – Tâm thức đi thẳng lên bên trên.

Những người nầy đa phần trong qû́ khứ đã tạo mười thiện nghiệp; hoặc giả tu theo sáu Ba La Mật, thì tâm thức ấy sau khi rời thể xác, đi thẳng theo con đường màu trắng để đi đầu thai ở thế giới cao hơn.

- Cách thứ ba – Tâm thức đi thẳng xuống phía dưới.

Nghĩa là nếu những chúng sanh trong đời trước làm ác mà khơng cĩ tâm tàm quý và cũng chẳng cĩ thiện hữu tri thức giúp đỡ khuyên răn, sau khi mạng chung, thần thức Tịnh độ Tơng Nhật Bản tự động theo vệt sáng màu đen để đi vào địa ngục, ngạ quỷ và súc sanh. Theo quan niệm xưa thì cách đi đầu thai cĩ 3 loại như vậy; nhưng theo Ngài Thân Loan thì tâm thức ở trạng thái lâm sàng đều xuất hiện theo những dự đốn tuần tự theo như phái Tịnh độ Chân Tơng nầy chủ trương.

Ngài Thân Loan cũng cịn viết tác phẩm khác, gọi là

Nhất Niệm đa Niệm.

“Tiếng dùng của Phật Gî́o Nhật Bản. Nghĩa của một niệm và nghĩa của nhiều niệm.

Nghĩa một niệm là chỉ cho một tiếng xưng danh cũng đã đủ làm nhân quyết định vãng sanh, bởi thế khơng cần nhiều niệm xưng danh. Cịn nghĩa nhiều niệm thì chỉ cho người đã phát tâm niệm Phật thì phải niệm liên tục cho đến lúc lâm chung khơng dứt, mới được vãng sanh Tịnh độ.

Nhưng Tịnh độ Chân Tơng Nhật Bản lại giải thích khác. Một niệm là tín tâm, nhiều niệm là xưng danh; tức cho rằng nhân của sự vãng sanh quyết định ở một niệm tín tâm, cịn nhiều niệm xưng danh sau đĩ là biểu hiện sự báo ân đức Phật.

Ngồi ra, cịn cĩ các điểm về vấn đề nầy như:

- Ngài Hạnh Tây đề xướng Phật trí nhứt niệm, chủ trương Phật và phàm phu là cùng một thể, trong một niệm tín tâm của phàm phu ứng hợp với một niệm Phật trí, thì chắc chắn cũng vãng sanh Tịnh độ. - Ngài Long Khoan thì chủ trương nghĩa nhiều niệm, cho rằng phải tích lũy nhiều cơng phu niệm Phật, niệm liên tục, khơng ngừng nghỉ, mới cĩ thể vãng sanh”. (Trích Phật Quang đại Từ điển trang 3678-3679). Thật sự ra khơng cĩ vị Tổ Sư nào chủ trương sai với ý của Phật cả; nhưng nĩ chỉ đúng với điều kiện của phàm phu hay người trí mà thơi. Cũng cĩ lúc đức Phật bảo thế nầy với người nầy, mà thế khác với người khác. Ví dụ như trong kinh Vơ Lượng Thọ, đức Phật Thích Ca Mâu Ni nĩi rằng: “Nếu chúng sanh ở cõi giới Ta Bà nầy tu hành và giữ giới pháp trong một ngày một đêm thanh tịnh thì bằng một năm ở thế giới Cực Lạc. Nếu chúng sanh tu bảy ngày bảy đêm thanh tịnh ở thế giới Ta Bà nầy, bằng hằng trăm năm tại thế giới Cực Lạc”. Nếu căn cứ theo lời dạy nầy thì đâu cĩ cần phát tâm sanh về Cực Lạc thế giới để làm gì; nhưng ý của đức Phật Thích Ca Mâu Ni muốn dạy chúng ta rằng: Ở thế giới Ta Bà nầy tồn là cảnh ác; nếu cĩ ai đĩ làm được như vậy thì sánh bằng ở Cực Lạc; nhưng mấy ai làm được điều nầy trong một ngày một đêm thanh tịnh khơng cĩ bợn nhơ của tâm ý, khơng cĩ sự suy nghĩ, phán xét xằng bậy của nội tâm? Do vậy tu ở Ta Bà khĩ lắm, chứ khơng phải dễ.

Ngài Thân Loan cũng nĩi rằng - Chỉ cần một niệm nhất tâm thơi! Nhưng nhất tâm của một con muỗi, nhất tâm của một con người, nhất tâm của một chư Thiên, nhất tâm của một vị Bồ Tát. Tất cả đều giống nhau, mà cũng đều khác nhau. Ví như Phật tánh là một; nhưng thể tánh chẳng đồng: Do vậy nhiều niệm đối với phàm phu vẫn là điều cần thiết để cho chúng ta cĩ cơ hội luyện tâm cho đến chỗ nhất tâm. Tịnh độ Tơng Nhật Bản

Một niệm biến tam thiên trong kinh Hoa Nghiêm lại khác với chủ trương nầy. Hoa Nghiêm cho rằng trong một niệm ấy đều chứa cả 3.000 thế giới; nhưng một niệm nhất tâm đối với những người tu theo pháp mơn Tịnh độ cĩ nghĩa là muốn thực hiện lời nguyện thứ 18 của đức Phật A Di đà trong “nhất tâm bất loạn” ấy. Sau Ngài Thân Loan, gî́o nghĩa của Tịnh độ Tơng đã rõ ràng qua tư tưởng của Pháp Nhiên và Thân Loan nên khơng lập Tơng nữa, mà chỉ cĩ chia ra các phái Tịnh độ khác nhau ở các tỉnh xa xơi thuộc về miền Bắc hay miền Nam của nước Nhật để gìn giữ tín đồ mà thơi. Từ đĩ đến nay (2011) cả Tịnh độ Chân Tơng lẫn các Tơng Phái khác tại Nhật Bản, tuy nội dung gî́o hĩa cĩ khác nhau; nhưng hình thức cử hành những lễ trọng trong năm đều giống nhau. Ví dụ đây là những ngày lễ căn bản của Phật Gî́o Nhật Bản.

Các ngày Lễ đản Sanh, xuất gia, thành đạo, nhập Niết Bàn của đức Phật chùa nào ở Nhật cũng đều cử hành để kỷ niệm vị khai sáng ra đạo Phật.

Ngày lễ Thanh Minh trong tháng 3 và tháng 9;

người Nhật gọi là lễ Bỉ Ngạn; nghĩa là lễ cầu nguyện cho người chết sớm siêu sinh qua bên kia bờ giải thốt.

Ngày lễ Vu Lan rằm tháng bảy. Ngày nay người Nhật hay cử hành theo dương lịch, ít cĩ nơi nào căn cứ vào âm lịch. Ngày nầy là ngày trọng đại của các Tơng

Phái; nhằm cầu nguyện cho những người qû́ vãng được sanh về cõi Phật. Ngày kỵ các vị Tổ Sư khai sơn lập Tơng như Ngài Nguyên Tín, Ngài Pháp Nhiên, Ngài Thân Loan v.v…

Rồi ngày Tết cổ truyền, đa phần các chùa ở Nhật đều cử hành theo lệ cũ đã cĩ từ ngàn xưa như ở Trung Quốc hay Việt Nam.

Ngày nay mặc dầu nước Nhật đã Tây hĩa gần trọn vẹn; nhưng bản sắc dân tộc của họ vẫn cịn hầu như nguyên thủy. điều ấy phải nĩi rằng: Sở dĩ cĩ được việc nầy là do các Tơng Phái Phật Gî́o của Nhật giữ một vai trị quan trọng trong việc bảo tồn và phát huy nền văn hĩa Tơn Gî́o cổ truyền tại nơi đây.

Ngày 11 tháng 3 năm 2011 vừa qua một trận Tsunami (Sĩng Thần) hãi hùng đã bủa vây và cào đi 5 tỉnh miền đơng Nhật Bản, khiến cho 25.000 người chết và mất tích, của cải, tài sản v.v… khơng cịn sĩt một vật gì. Duy chỉ cịn niềm tin của họ là trọn vẹn và từ đĩ họ đang phục hồi lại quê hương của họ qua những đặc tính sau đây: đặc tính thứ nhất là đúng giờ. Người Nhật từ nhà chùa, nhà thờ đến trường học, cơng tư sở, nhà gare xe lửa, máy bay v.v… hầu như đúng giờ đến 99,99%. đơi khi cũng cĩ 0,01% sai giờ; nhưng đĩ là chuyện ngồi ý muốn. Từ em bé cho đến người lớn tuổi, người gî̀ cả ai ai cũng ý thức được điều nầy. Do vậy chữ tín cĩ lẽ họ đặt lên hàng đầu giống như người Trung Hoa. Phàm hẹn cái gì với ai, ở đâu, khơng bao giờ họ để cho người được hẹn phải chờ đợi. Tất cả đều tin tưởng nhau, tất cả đều trơng cậy vào nhau. Cĩ lẽ nhờ vậy mà giờ nào việc ấy;

khơng bị xen lẫn, trộn pha cái nầy qua cái khác. Cho nên xã hội của họ tiến bộ rất nhanh và rất nhịp nhàng.

đặc tính thứ hai là sạch sẽ. Trên thế giơí nầy nếu nĩi cĩ nước nào sạch nhất thì cũng khĩ nĩi. Vì mỗi nước Tịnh độ Tơng Nhật Bản cĩ một cách sạch sẽ riêng. Ví dụ như người Singapore thì giữ gìn nơi cơng cộng thật sạch; người Thụy Sĩ thì cảnh sắc thiên nhiên tuyệt vời, người đức siêng năng lau chùi kiếng cửa sổ, sạch nhất thế giới v.v… Cịn người Nhật, nếu quý vị muốn biết cái sạch của họ như thế nào ở nơi cơng cộng thì hãy đến nhà gare Tokyo để xem và thẩm định. Nhà gare nầy mỗi ngày lên xuống cả 2 đến 3 triệu người; nhưng bạn đi tìm những mảnh giấy vụn hay rác rưới vứt bừa bãi trên đường rầy hay sân gare, hầu như khơng cĩ. Ai ai cũng cĩ bổn phận bỏ giấy vụn, giấy dơ vào thùng rác. Do vậy mà đâu đâu cũng thấy sạch sẽ.

Nếu bạn tới một ngơi chùa, bạn sẽ quan sát từ chánh điện đến nhà Tổ. Từ nhà khách đến nhà bếp. Từ cầu tiêu đến nhà tắm… Bạn cĩ thể dùng ngĩn tay trỏ của mình để lên bất cứ nơi đâu trên ngạch cửa, rồi kéo ngĩn tay đi từng hàng dài như vậy, sau đĩ bạn nhấc tay mình lên xem thử cĩ bụi dính vào tay khơng. Nếu cĩ tức là chùa đĩ ở khơng sạch. Nếu khơng, bạn biết rằng chùa ấy mỗi ngày lau dọn đến 2 lần; nên mới được sạch như vậy. Vì lẽ quét chùa, lau nền nhà cũng là lau tâm của một hành giả khi thể hiện việc cơng phu. Do vậy họ trân trọng trong việc làm và lễ phép khi chào hỏi; nên mới được như vậy.

đặc tính thứ ba là tin tưởng nhau và ít khởi tâm tham – Là con người, dĩ nhiên vẫn cịn tham đắm là chuyện bình thường; nhưng qua trận Tsunami vừa qua thế giới chứng kiến rằng cĩ khoảng 8.000 tủ sắt đựng tiền bị trơi tứ tung đĩ đây. Người ta nhặt hết đem về cơ quan chính phủ tại Sendai, Fukushima v.v… ai là chủ của những tủ sắt ấy họ tự đến nhận lại. Cĩ tủ sắt cĩ cả hằng triệu đơ-la tiền mặt; nhưng vẫn khơng bị mất. Những tủ sắt nào khơng ai nhận; chắc rằng thân nhân đã qua đời. Khoảng 3.000 tủ sắt vẫn cịn niêm phong tại đây. Hầu như khơng cĩ ai đến hơi của trong hồn cảnh tang thương của dân họ. Do vậy mà họ tự tin để sống và để phát triển cho quê hương mình.

Gî́o Hội Phật Gî́o Việt Nam Thống Nhất Liên Châu gồm cĩ các nước như: Hoa Kỳ, Canada, Úc và đức v.v… quý Thầy, quý Cơ và quý Phật Tử tại các châu lục đã quyên gĩp được 130.000 USD; đây chỉ là số tiền nhỏ, chúng tơi đã sang Nhật vào đầu tháng 6 năm 2011 và đến ủy lạo các nơi như Sendai và Fukushima. Phái đồn chúng tơi gồm 15 chư Tăng, Ni và 15 cư sĩ Phật Tử. Ở Nhật khĩ nhất là tìm tiệm bán đồ chay. Tơi làm thơng dịch và vào một qû́n bán Soba (mì sợi) để kêu 13 tơ cho 13 vị (cĩ 2 vị khơng dùng). Sau khi dùng xong, tơi đưa 15 tờ 1.000 Yen để trả cho 13 tơ mì Soba; trong đĩ cĩ ý tặng 2.000 Yen cho cơng phục vụ. Thế mà bà chủ bảo rằng: Tại sao Thầy tính sai vậy? Chúng tơi chỉ cần 13.000 Yen cho 13 tơ; chứ đâu cĩ cần đến 15.000 Yen làm gì? Tơi bảo rằng: Dư 2.000 Yen ấy xin tặng cho người phục vụ. Bà chủ qû́n đáp rằng:

- Thưa Thầy trong 13.000 Yen ấy đĩ đã cĩ tiền phục vụ rồi. Xin cảm ơn Thầy và quý vị đã quan tâm.

Bây giờ người tặng lại cảm thấy thẹn lịng. Vì cho khơng đúng chỗ; nên lấy 2.000 Yen trở lại. Tơi đem câu chuyện nầy để kể cho các Phật Tử nghe. Ai cũng tấm tắc khen: “Tại sao người Nhật ít khởi tâm tham thế”. đây chỉ là một bằng chứng nhỏ vào ngày 01 tháng 6 năm 2011 tại một qû́n mì nhỏ ở Asakusa thuộc Tokyo. Nếu quý vị nhân lên 10 tiệm như vậy, rồi 100 tiệm và 1.000 tiệm ở Nhật cũng vậy thơi. Tịnh độ Tơng Nhật Bản

Quý vị đến Nhật nếu lỡ để quên đồ trong xe điện hay mất ví ở nơi cơng cộng; nếu trong giỏ xách và ví tiền ấy cĩ để giấy tờ tùy thân thì bạn đừng lo. Vì hầu như khơng bao giờ bị mất cả. Ngày mai, ngày mốt bạn sẽ được cảnh sát ở khu gần đĩ báo tin cho bạn là đồ đánh rơi của bạn đã cĩ người nhặt được và hiện đang được lưu giữ tại bĩt cảnh sát đâu đĩ. Bạn chỉ cần đến nơi kia, nĩi đúng hết những chi tiết thì bạn sẽ nhận lại được đồ của bạn đã đánh rơi. Riêng người Nhật cĩ một tục lệ hơi buồn cười mà trên thế giới nầy chắc chẳng cĩ nước nào xảy ra cả. đĩ là khi họ sinh ra thường hay ở nhà thương và cầu nguyện nơi Thần Xã; lớn lên tại nhà; làm lễ cưới tại nhà thờ; khi chết mời quý Thầy đi đám và tro cốt được giữ tại chùa.

Khơng biết cĩ ai nghiên cứu về vấn đề nầy chưa? Nhưng trên thực tế là như vậy. Ngày nay những thanh niên nam nữ theo hình thức mới; nên hầu như những đám cưới họ đều tổ chức ở nhà thờ. Vì đây là tục lệ của người Tây Phương được du nhập vào. Cịn đám ma sở dĩ họ phải làm ở chùa, vì mồ mả Ơng bà Tổ tiên, cha mẹ của họ được chơn cất trong vườn chùa. Ở Nhật đất hẹp, người đơng. Chỉ cĩ vườn chùa là nơi khả dĩ rộng rãi để bảo quản những huyệt mộ của gia đình họ. Cho nên đây là lý do duy nhất để họ phải đi chùa, mặc dầu cĩ thể họ theo đạo khác.

Người Nhật cũng cĩ một đạo chung; đĩ là Shinto, Shinto nghĩa là Thần đạo. đạo nầy do vua chúa ngưỡng vọng và trị vì đất nước nầy; nên họ đã tạo ra một đức tin như thế. điều nầy cũng như Anh Gî́o tại Anh quốc. Tuy là Thiên Chúa Gî́o; nhưng là đạo riêng của Hồng Gia và những ai ngưỡng vọng Nữ Hồng; nên gọi là Anh Gî́o.

Tại Nhật Bản hiện cĩ nhiều Tơng và Phái khác nhau. Trên đây duy chỉ nhắc đến các vị Tổ của Tơng Tịnh độ và tư tưởng của các Ngài. Do vậy mà khơng để cập đến những Tơng Phái khác. Nếu quý vị nào muốn nghiên cứu thêm về Tơng Phái Phật Gî́o Nhật Bản thì cĩ thể đọc những sách mà chúng tơi đã dịch sang tiếng Việt như cĩ lần đã giới thiệu bên trên.

Thực tế mà nĩi: Mỗi dân tộc, mỗi Tơng Phái đều muốn xiển dương điều hay điều tốt của quê hương mình, của Tơng Phái mình. Cĩ ai đâu muốn đem điều xấu, điều dở ra để trình bày. Do vậy, chúng ta là hậu học; khi nghiên cứu tìm hiểu về tư tưởng của người xưa, xin chỉ nên mượn ý quên lời. Cĩ như thế chúng ta mới thâu thập được những tinh túy của Phật Gî́o tại nơi đĩ. Khơng nên cố chấp và ganh tị hay đố kỵ để phê phán một Tơng Phái nào. Vì việc ấy chỉ cĩ thể đúng ở đây mà khơng phải ở kia. Ví như tại Ấn độ là như thế, mà ở Nhật Bản khơng phải vậy thì chúng ta cũng khơng thể nào nĩi cái nào hơn cái nào được. Tất cả đều do nhân duyên để thành tựu hoặc bị hủy hoại mà thơi! Tịnh độ Tơng Nhật Bản