Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 2/13

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tác giả và toàn tập › Như Điển

Tư Tưởng Tịnh Độ Tông

Tác giả
Hòa Thượng Thích Như Điển
Thông tin
Nguồn: adidaphat.net

Kế tiếp là phần nội dung tư tưởng của

Kinh Vơ Lượng Thọ quyển hạ.

Quyển hạ diễn tả về việc những chúng sanh được sanh về nơi hoa sen chín phẩm và đức Phật Thích Ca Mâu Ni cũng nĩi cho Ngài A Nan cũng như Ngài Di Lặc nghe về những tội báo của những chúng sanh trong đời ác năm trược nầy. Hoa sen ở thế giới Ta Bà nầy nhỏ thĩ và chỉ cĩ vài ba màu; nhưng hoa sen ở thế giới Cực Lạc to lớn và cĩ nhiều màu sắc khác nhau. Ví dụ như hoa sen xanh phát ra ánh sáng xanh, hoa sen vàng phát ra ánh sáng vàng, hoa sen đỏ phát ra ánh sáng đỏ v.v…

Hoa sen ở cõi tục nầy mọc ra từ bùn nhơ nước đọng; nhưng hoa ấy cĩ được những đặc tính như sau:

đặc tính thứ nhứt - gần bùn mà chẳng hơi tanh mùi bùn, Hoa sen xuất thân từ chốn bùn dơ nước đọng;

nhưng khi hoa đã vươn lên khỏi mặt nước rồi thì hoa ấy tỏa ra hương thơm thanh thốt nhẹ nhàng. điều nầy cũng giống như con người đang sống trong cuộc đời ngũ trược ác thế, tội lỗi dẫy đầy; nhưng nếu biết hướng thượng và tự chủ thì cũng cĩ thể vượt qua mọi khổ đau trần lụy để trở thành một bậc qûn tử chánh nhân; hoặc giả một người Phật Tử biết tỏ ngộ chân lý.

đặc tính thứ hai – Nhân quả dị thời. Nghĩa là khơng cĩ một lồi hoa nào khi ra hoa mà hoa ấy khơng từ lá, cành đâm chồi để trở thành nụ cả. Chỉ riêng hoa sen, hoa ấy mọc thẳng từ gốc sen, khơng trực tiếp từ cành sen, giữa lá và hoa riêng biệt. điều nầy tượng trưng cho nhân và quả khác nhau, khơng cùng lúc.

đặc tính thứ ba – Nhân quả đồng thời. Khơng một lồi hoa nào vừa ra hoa vừa ra quả; chỉ cĩ hoa sen. Trong khi sen trổ bơng, gương sen đã phơi bày đài sen và hạt sen. đây là đặc tính đặc biệt chỉ cĩ hoa sen mới cĩ. đặc tính thứ tư – Là lồi hoa tinh khiết. Lồi hoa nầy chỉ để cúng Phật; ngồi ra khơng dùng làm những việc tầm thường; tuy rằng hoa ấy từ bùn nhơ nước đọng phát sinh ra.

đặc tính thứ năm cũng là đặc tính cuối cùng – Hoa sen khơng là lồi hoa ong bướm. Ong và bướm hay tìm cách hút mật các nhụy hoa khác; nhưng đặc biệt ở hoa sen, khơng là nơi lả lơi để cho ong bướm dễ dàng đến hút mật nơi nhụy hoa.

đức Phật Thích Ca Mâu Ni bảo với Ngài A Nan rằng: Những chúng sanh nào nghe danh hiệu của đức Phật A Di đà mà vui mừng tin tưởng, dầu cho là một niệm dốc lịng hồi hướng, nguyện sanh về nước ấy, tức được vãng sanh và ở vào bậc khơng cịn thối chuyển, trừ những người nào tạo tội ngũ nghịch và bác bỏ chánh pháp.

đức Phật bảo rằng cĩ ba hạng để các chúng sanh được sanh về đĩ.

- Hạng sanh ở bực Thượng. đức Phật Thích Ca Mâu Ni

“Gồm những người xuất gia dứt hẳn ái dục, làm hạnh Sa Mơn, phát tâm Bồ đề, một mực chuyên niệm Phật Vơ Lượng Thọ, kiêm tu các hạnh, nguyện sanh lạc quốc, thì những người nầy lúc sắp lâm chung, Phật Vơ Lượng Thọ và các Thánh Chúng hiện ra trước người ấy; ngay đĩ hành giả theo sau đức Phật sanh về nước ấy. Từ hoa sen bảy báu tự nhiên hĩa sanh, ở vào bậc khơng thối chuyển, trí huệ dõng mãnh, thần thơng tự tại. Thế nên A Nan! Ngay trong đời nầy, người nào muốn thấy Phật Vơ Lượng Thọ, hãy nên phát tâm vơ thượng Bồ đề, tu các cơng đức và nguyện sanh về cõi nước An Lạc”.

Những chúng sanh được sanh ở bậc Thượng nầy là những người cĩ căn tánh đại Thừa, tin sâu nhân quả tội phước, giữ giới luật tinh nghiêm, kể cả tu sĩ lẫn cư sĩ. Khi những người nầy sắp lâm chung thì lập tức được đức Phật A Di đà và các vị Thánh Chúng đến đĩn về Tây Phương Cực Lạc và hĩa sanh từ hoa sen báu. Bậc nầy dành riêng cho những người thượng căn, thượng trí.

Nghĩa là sau khi nghe gî́o lý của đức Phật rồi liền thực hành và hiểu biết một cách rõ ràng, chính xác; nên đã ngộ rõ đường mê và tu tạo những phước đức để hồi hướng về cõi Tịnh độ với một niệm nhất tâm, khơng cĩ gì để hồi nghi nữa.

- Hạng sanh bực Trung:

“Các chúng trời, người trong các thế giới ở khắp mười phương, những ai hết lịng nguyện sanh về nước ấy, mặc dầu chẳng thể làm hạnh Sa Mơn, tu cơng đức lớn; nhưng nên phát tâm Vơ Thượng Bồ đề, một mực chuyên niệm Phật Vơ Lượng Thọ, theo khả năng mình làm các việc phước đức từ thiện, vâng giữ trai giới, xây tháp cất chùa, in kinh, tạo tượng, cúng dường Sa Mơn, treo phan thắp đèn, dâng hoa, đốt hương cúng dường Tam Bảo, dùng những phước ấy hồi hướng phát nguyện, nguyện sanh lạc quốc. đến lúc lâm chung, người ấy sẽ thấy hĩa thân của Phật, tướng tốt sáng ngời, khơng khác chơn thân Phật Vơ Lượng Thọ và thấy Thánh Chúng hiện ra trước mắt, liền đĩ hành giả theo sau hĩa Phật vãng sanh Cực Lạc Quốc, ở bậc bất thối, sau đĩ cơng đức, trí tuệ người ấy sẽ như bực Thượng”.

Bực trung nầy dùng cho những kẻ trung căn trung trí. Nghĩa là nghe gî́o pháp của Phật thuyết rồi thì hiểu; nhưng phải qua nhiều lần mới rõ nghĩa và khơng chứng nhập liền ở phẩm vị cao. Ở đây ám chỉ cho những người cĩ căn tánh Tiểu Thừa. Tuy cĩ giữ gìn giới luật; nhưng trọng việc tu tạo phước đức. Do vậy khi lâm chung chỉ cĩ hĩa thân của đức Phật A Di đà đến nghinh tiếp cùng với các vị Bồ Tát Quan Thế Âm và đại Thế Chí, đưa về cảnh giới Cực Lạc, ở ngơi bất thối và từ đĩ tu tiếp để được lên bực Thượng.

Những ai lạy Phật một lạy, cúng Phật một cành hoa, đốt hương đèn để dâng lên cúng Phật; hay nhẫn đến mang tiền tài, của cải đem dâng hiến vào chùa để làm những việc phước đức như in ấn kinh sách, xây chùa, đúc tượng hay nhẫn đến làm những việc như xây dựng cầu cống, đường sá, làm những việc từ thiện, cứu người v.v… tất cả đều giống như những giọt nước mưa rơi xuống từ hư khơng, rồi chảy ra ao hồ. Những giọt nước ấy tiếp tục chảy ra sơng, rạch, suối v.v… rồi từ đĩ tiếp tục chảy vào biển cả. Chỉ khi nào biển cả mênh mơng vơ tận kia khơng cịn nước nữa thì giọt nước ban đầu kia mới khơng cĩ ý nghĩa. Cơng đức cũng như vậy.

Tất cả những gì chúng ta đã hành trì, gìn giữ, tu tạo đức Phật Thích Ca Mâu Ni v.v… khơng bao giờ mất. Chính ở ngơi bất thối ấy vẫn luơn chứa đựng những phước đức mà chúng sanh đã tu tạo trong bao đời nay và bây giờ mới được tích tụ lại như vậy. - Hạng sanh bực Hạ: “Các chúng trời người ở trong những thế giới ở khắp mười phương, những ai thành khẩn muốn sanh về nước ấy, giả như chẳng thể làm nổi những việc cơng đức phước thiện, hãy nên phát tâm Vơ Thượng Bồ đề, thường bữa chuyên ý niệm danh Phật Vơ Lượng Thọ cho đến mười niệm, mong được sanh về cõi nước của Ngài.

Nếu được nghe những gî́o pháp sâu xa, nên mừng tin theo, chẳng sanh nghi ngờ, thì dầu một niệm, niệm danh Phật ấy, nhờ lịng chí thành, muốn sanh lạc quốc, đến lúc lâm chung, người đĩ mộng thấy đức Phật cũng được vãng sanh; cơng đức trí tuệ người nầy kế đĩ như người bậc Trung”.

Những ai sanh về bậc Hạ nầy đều thuộc về những kẻ hạ căn hạ trí. Nghĩa là cĩ nghe gî́o pháp của Phật đĩ; nhưng nghe rồi khơng hiểu và nếu cĩ hiểu cũng hiểu sai. Nếu cĩ những thiện hữu tri thức cận kề nhắc bảo cho và nhớ lại lỗi lầm, tin theo chánh pháp, thì đức Phật sẽ hiện ra trong giấc mộng của người ấy trước khi lâm chung và đưa thần thức của ngườI ấy về cảnh giới Tây Phương Cực Lạc. Những chúng sanh nầy cĩ thể gọi là những người xuất gia hoặc cư sĩ khơng thực hành đứng đắn giới luật và làm phước đức khơng nhiều; nhưng nếu cĩ tâm nhớ nghĩ đến danh hiệu của đức Phật A Di đà, một lịng niệm Phật, cầu vãng sanh về Tây Phương và cĩ tâm hối cải, xấu hổ những việc làm xưa; đồng thời những thiện hữu tri thức ở gần đĩ nhắc nhở niệm Phật và người ấy niệm theo. Nhờ vậy mà được mộng thấy Phật A Di đà trước khi lâm chung và sau đĩ được vãng sanh. Từ cõi Hạ nầy dần dần tu hành tinh tấn trong nhiều tiểu kiếp để được sanh lên phẩm vị cao hơn ở bậc Trung cũng như bậc

Thượng.

Những chúng sanh nào được sanh về cảnh giới Tây Phương Cực Lạc rồi đều khơng bị lưu chuyển trong vịng sanh tử lûn hồi nữa và được phước báu ở gần đức Phật A Di đà cũng như các vị Thánh Chúng ở cõi đĩ để nghe pháp. Ở cõi nầy như trong kinh A Di đà và kinh Vơ Lượng Thọ diễn tả từ con người cho đến cảnh vật, thực vật v.v… khơng cĩ loại nào là khơng trân quý, đặc biệt. Nếu nĩi trong muơn ngàn kiếp cũng khơng thể kể hết được năng lực tự tại của đức Phật A Di đà và do thần lực ấy biến hĩa ra, tạo nên những cơng đức như thế để trang nghiêm thế giới Tây Phương Cực Lạc.

đức Phật Thích Ca Mâu Ni tiếp đến nĩi cho Ngài A Nan và Ngài Di Lặc nghe về những việc ở cõi Ta Bà nầy mà con người thường hay gặp phải như:

“Người đời quen thĩi tục nơng nỗi, chỉ cùng tranh chấp những việc khơng đâu. Sống giữa cảnh ác, sự khổ kịch liệt, con người lại siêng đem thân lo liệu để tự chu cấp. Khơng luận kẻ trên, người dưới, kẻ nghèo người gî̀u, từ nhỏ đến lớn, từ gái đến trai, cùng nhau chỉ biết lo kiếm tiền của. Dầu cĩ hay khơng, cũng đồng một niềm ưu tư sầu khổ, chất chứa lo nghĩ mãi miết lâu ngày, bị tâm sai sử khơng lúc nào yên. Cĩ ruộng lo ruộng, cĩ nhà lo nhà, trâu ngựa gia súc, của tiền tơi tớ, y phục, uống ăn, vật nầy mĩn nọ… lại cũng cùng nhau khổ tâm lo đức Phật Thích Ca Mâu Ni lắng, tư lự chất chồng, nghĩ ngợi bơng lung, sầu ưu sợ sệt… (Kinh Vơ Lượng Thọ, quyển hạ, trang 96-97). Mặc dầu đức Phật nĩi khơng sai một điều nào, khơng dư khơng thiếu một việc gì. Nhưng chúng sanh ở đời ác năm trược nầy đa phần chỉ biết sợ quả chứ khơng biết lo cho nhân nên mới ra nơng nỗi ấy. Cịn Bồ Tát thì ngược lại, nhân nào cũng phải lo tính tốn trước khi thực hiện. Nếu thấy rằng quả sẽ khơng thánh thiện thì Bồ Tát dừng lại từ cái nhân lúc ban đầu. Trong khi đĩ chúng sanh vì ngu si, mộng tưởng, điên đảo… nên cứ mãi bị trơi lăn trong sanh tử lûn hồi. Cứ thế chết đi, sống lại nhiều kiếp để gây ân và trả ốn với nhau. Nếu khơng nhờ lịng từ của chư Phật như đức Gî́o Chủ cõi Ta Bà nầy hay đức Gî́o Chủ cõi Tây Phương Cực Lạc, mà các Ngài đã dùng tự lực và tha lực để cứu độ cho; nhưng nhiều chúng sanh vẫn cịn cang cường chưa chịu tin sâu nguyện thiết để sanh về thế giới Cực Lạc ấy.

đức Phật Thích Ca Mâu Ni giảng tiếp về năm mối đại ác như sau:

“Thế nào gọi là năm mối đại ác, năm nỗi đớn đau, năm sự thiêu đốt? Và sao gọi là tiêu hĩa năm ác, gìn giữ năm lành, được sanh phước đức, qua khỏi dịng đời và vào Niết Bàn trường thọ vĩnh viễn.

Mối ác thứ nhất: Lồi trời, lồi người cho đến các giống cơn trùng bé nhỏ, khơng một lồi nào chẳng tạo ra ác nghiệp. Lớn lấn cướp nhỏ, mạnh đè bẹp yếu, cùng nhau sanh giặc, tàn hại giết chĩc, ăn nuốt lẫn nhau, khơng đạo khơng đức, chẳng biết tu thiện, về sau chịu các tai ương hình phạt, thần minh ghi chép khơng sĩt mảy may, chẳng hề ân xá kẻ phạm tội ác, do đĩ mà cĩ đủ các hạng người: Nghèo nàn, hèn hạ, ăn xin, ăn mày, cơ đơn cơi cút, mù, điếc, câm, ngọng, ngu si, tệ ác, cho đến những người khập khễnh què quặt. Cịn người sang gî̀u, tài cao học sáng, là do đời trước nhơn từ, trung hiếu, chứa đức làm lành, nên được như vậy…” đức Phật Thích Ca Mâu Ni sau khi giới thiệu 48 lời đại Nguyện của đức Phật A Di đà rồi, Ngài lại nĩi về các bậc tu chứng và ở quyển hạ của kinh Vơ Lượng Thọ, đức Phật khơng ngần ngại chỉ rõ cho chúng sanh thấy vì sao ở cõi Ta Bà nầy lại lắm điều bất tịnh như vậy ? Thật là tương phản với thế giới Tây Phương Cực Lạc. Tư tưởng nầy chẳng phải là tư tưởng yếm thế, nơng nổi hay hù dọa chúng sanh. đây là nhân, đây là quả, đây là duyên khởi, đây là sự biến đổi của vơ thường sanh diệt v.v…

Tất cả những điều nầy khi cịn sống thì các vị thần minh ghi chép rõ ràng, khi chết thì nghiệp cảnh đài tiền sẽ hiện ra trước mắt như ban ngày để con người theo đĩ chọn nghiệp đi đầu thai. Nghiệp cảnh đài tiền ấy giống như chiếc máy điện tử ngày hơm nay; hình ảnh, âm thanh thâu vào và phát ra nhờ dịng điện cũng như sự tạo tác bấm nút của con người. Dầu cho các dữ kiện cĩ bị xĩa đi; nhưng vết tích vẫn cịn đĩ. Trừ phi cá nhân ấy biết hối lỗi và phải tin tưởng nơi lời thệ nguyện của đức Phật A Di đà thì mới được về nơi cảnh giới An Dưỡng, khơng cịn bị lûn hồi khổ đau chi phối nữa.

Mối ác thứ hai: Người trên thế gian, giữa đạo cha con, anh em, vợ chồng, phần nhiều chẳng cĩ ân tình, nhân nghĩa, trái với lễ nghi. Hầu hết chỉ quen xa hoa dâm dục, kiêu mạn dọc ngang, mặc tình phĩng túng lừa dối lẫn nhau, tâm miệng trái ngược. Lời nĩi, ý nghĩ đều đức Phật Thích Ca Mâu Ni sai tình thực. Hoặc siểm nịnh bất trung, hoặc a dua hồ mị, ganh ghét người hiền, chê bai điều thiện, hãm hại người lành một cách oan uổng. Làm Vua làm Chúa thì chẳng cơng minh, xử dụng tơi gian để họ làm quấy, hạng tơi bất chánh cơ mưu xảo ngụy. Lợi dụng thế lực, chà đạp người tài. Làm vua khơng chánh bị dân khi dễ, bỏ rơi người hiền chẳng xứng nhân tâm. Tơi khi dễ vua, con lừa dối cha, anh em, vợ chồng, bạn bè quen biết khi dối lẫn nhau, người người ơm lịng ham muốn dục lạc, giận giỗi, si mê, muốn mình nồng hậu, muốn cĩ thật nhiều, kẻ trên người dưới tâm ai cũng vậy, đến đỗi tan nhà mất mạng cũng chẳng ngĩ trước nhìn sau, lụy đến bà con, bỗng dưng mà bị diệt cả họ hàng…

Người xưa dạy rằng:

Ân tình tợ điểu đồng lâm túc đại hạn lai thời các tự phi.

Nghĩa: Ân tình, như chim chung một rừng

Hạng lớn đến rồi, mỗi tự bay.

Tình đời cũng giống như thế thơi! Tuy rằng nĩi chồng vợ, cha con, anh em hiếu nghĩa v.v… nhưng mỗi người đều xây dựng riêng cho tự ngã của mình. Nếu tự ngã ấy khơng được củng cố, vuốt ve, che đậy … thì mọi tình cảm xưa nay xem như bị tan vỡ. điều chính yếu để thỏa mãn lịng ham muốn sắc dục, danh vọng, địa vị mà thơi. Ngay như cả làm vua được rồi cũng chưa cho là đủ;

cịn phải thâu tĩm quyền hành, xử dụng tơi gian, làm hại cả quê hương, họ hàng, đất nước, nào cĩ nương tay.

đức Phật đã nĩi ra việc nầy cách nay (2011) đã hơn 2.500 năm lịch sử rồi; nhưng mới đây vào tháng 10 năm 2011 nầy lịch sử cũng đã lặp lại giống như những gì đã nĩi tự ngàn xưa, khơng sai một mảy may nào. Nguyên là ơng Gaddhafi thủ lãnh của xứ Libya thuộc miền Bắc Phi Châu. Từ lúc 27 tuổi đã bước lên địa vị vinh quang, nắm quyền sinh sát cả nước dưới tay mình qua 42 năm cai trị; nhưng cũng khơng chịu nhường quyền cai trị đất nước cho người khác. Nên những tiếng nĩi tự do dân chủ bắt đầu phản kháng mạnh và địi hỏi ơng phải tỵ nạn lưu vong để cứu dân tộc mình; nhưng ơng một mực vẫn từ chối, cả cha con dịng họ đều muốn tử thủ nơi quê hương mình và kết quả là ơng đã bị lực lượng kháng cự giết chết cả hai cha con vào hạ tuần tháng 10 năm 2011 vừa qua. đây là một bài học lịch sử cho những ai muốn học những điều tốt và tránh những điều xấu. Trước khi bị lơi ra từ ống cống (tương phản lại với ngai vàng nơi ơng đã cầm quyền sinh sát suốt 42 năm qua); ơng ta đã van nài người lính là “đừng giết tơi và tơi cĩ rất nhiều tiền”. đến giờ phút cuối đời mới van xin thì qû́ trễ. Vì quyền lực và tiền bạc đâu cĩ đổi được mạng sống của mình. Phải chi trước đây chừng vài năm ơng tha tội cho những người bị ơng hãm hại, thì cái quả ngày nay ơng ta đâu cĩ bị hưởng như vậy. Cĩ lẽ ơng ta nghĩ rằng: quyền lực sẽ suốt đời ở bên ơng và ơng tin rằng: Cha truyền con nối, nên mới khơng buơng bỏ những quyền thế như vậy. Nào ngờ đâu danh vọng, tiền tài, địa vị… bỗng chốc cũng tan ra mây khĩi.

Nghe đâu ơng cịn để tiền trong các ngân hàng ở ngoại quốc đến 200 tỷ đơ la. Nếu tiền ấy đem chia cho dân nghèo thì dân thương ơng biết mấy. Bây giờ tiền ấy đức Phật Thích Ca Mâu Ni của thiên trả địa mà thơi. Do vậy tiền bạc cũng chẳng mua được mạng sống của con người. Ngày nay chế độ dân chủ đã ngự trị hầu hết quả địa cầu nầy rồi. Cho nên những người lãnh đạo một quốc gia nên ý thức việc lâm nguy của sơn hà xã tắc quan trọng hơn là bản thân và địa vị của mình mới được. Ngày xưa các chế độ qûn chủ thường hay chủ trương: Dân Vi Quý, Xã Tắc Thứ Chi, Qûn Vi Khinh. Nghĩa là: Dân là quý, đất nước hàng thứ hai, Vua là nhẹ. Thế mà ngày nay ai lên làm vua được rồi đều cai trị ngược lại. Do vậy mà lịng dân ốn than cũng phải.

đức Phật dạy tiếp:

Mối đại ác thứ ba: Người trên thế gian cùng nhau sống gởi; trong vịng trời đất mênh mơng vơ tận, mạng sống con người thật là ngắn ngủi. Trên từ những người hiền tài thơng minh, những người lớn tuổi, quý phái khá gî̀u; dưới đến những kẻ nghèo nàn hèn hạ, hoặc là những kẻ bại liệt ngu ngơ, giữa nữa là những người tạo những nghiệp dữ, hầu hết ơm ấp những điều xằng bậy, nhớ tưởng dâm dật, phiền não ngập lịng, giao hợp ân ái, đứng ngồi chẳng yên. Ý tham tiếc giữ, chỉ muốn vớ được, liếc ngĩ sắc đẹp theo thĩi tà ngoại, chán ghét vợ nhà đi lại tư thơng, hao tốn gia tài, làm điều trái phép…

Tổ Quy Sơn trong văn Cảnh Sách đã cảnh báo về sự vơ thường về mạng sống của con người rằng:

“Ngạn thọ tỉnh đằng, khởi năng trường cửu”. Nghĩa là “cây bên bờ miệng giếng, há cĩ thể lâu dài chăng?”.

Quả thật là như vậy. Nếu cây bám rễ bên miệng giếng thì đâu cĩ gì là chắc chắn! Thế nhưng con người vì sống trong cuộc đời ngũ dục về tài, sắc, danh, thực, thùy nầy nên quên đi tất cả những sự khổ đau xảy đến trước mắt rất nhanh.

Sống chỉ ham vui dâm dật, ân ái, giao hợp, chán ghét vợ nhà rồi đi tư thơng với những người khác, làm cho gia đình mất hạnh phúc. Thế nhưng con người khơng biết dừng tại đĩ, lại cịn tạo ra khơng biết bao nhiêu nỗi oan khiên chồng chất thêm nữa; khiến cho nhiều người bị bức bách khổ não, cĩ trường hợp phải dẫn đến sự tử vong. Nếu con người biết dừng, thì người ấy sẽ là người hạnh phúc muơn đời. Biết dừng lại trước những thử thách là biết mình. Nếu khơng tự biết mình thì mọi sự thành cơng cũng chỉ là giả tạm mà thơi. Sự ham muốn về xác thịt, về sắc đẹp nĩ cũng giống như những cơn ngứa. Càng gãi thì càng ngứa. Nĩi như Ngài Long Thọ, Tổ Sư của Trung Qû́n Luận là “ước gì đừng ngứa”.

Nhưng quan trọng là hãy đừng gãi. đừng ngứa là cái nhân, đừng gãi là cái quả. Nhân và quả luơn đi bên nhau như bĩng theo hình vậy. đa phần ai cũng muốn vớ được vợ đẹp, tiền nhiều… nhưng rồi tất cả những loại nầy nĩ cũng chỉ là những sự vơ thường, tạm bợ, chẳng cĩ gì vĩnh cửu trên thế gian nầy cả. Người nào cĩ cả hàng trăm vợ rồi cũng chết một mình. Người nào gî̀u cả hàng trăm tỷ đơ la, khi nhắm mắt xuơi tay nào cĩ ai mang theo được đồng nào! Tất cả chỉ là ảo ảnh của cuộc đời.

Mối ác thứ tư: “Người trên thế gian chẳng nhớ mấy việc ăn hiền ở lành, lại dạy bảo nhau càng gây ác nghiệp. Nĩi lời hai lưỡi, nĩi năng nguy hiểm, nĩi sai sự thật, nĩi lời thêu dệt, gièm pha tranh đấu, ganh ghét người lành, phá hoại hiền sĩ để rồi đắc ý. Chẳng hiếu với cha mẹ, khinh lờn bậc Thầy dạy, thất tín với bạn bè, khơng mấy khi thành thật. Cho mình là sang, nghĩ mình đức Phật Thích Ca Mâu Ni là lớn, nĩi mình cĩ đạo, hành động ngang tàng, cậy thế cậy oai xâm lấn kẻ khác, chẳng hay nghĩ xét, làm ác khơng thẹn, ỷ mình mạnh khỏe, muốn người cung kính, chẳng sợ đất trời, chẳng sợ thần minh, chẳng khứng làm lành, tự do ngạo nghễ. Tưởng mình sống lâu, khơng lo khơng sợ, thường cứ ơm lịng ngã mạn kiêu căng… những ác nghiệp ấy trời thần ghi biết…”. Việc làm phước, tích tụ đức cho mình và cho đời sau thì ít người làm; nhưng tích chứa tài sản của cải thì nhiều. Tuy vậy chẳng biết làm việc từ thiện. Muốn cĩ nhiều tiền của thì phải tạo ra mưu nầy chước nọ, nĩi dối, nĩi gạt và mối lợi muốn thâu vào mình, khiến cho người khác phải khổ đau mà mình đâu ngờ đến. Cứ cho mình là gî̀u cĩ, ăn trên ngồi trước, nĩi năng hung hãn, vì nghĩ mình là người cĩ quyền cĩ thế v.v… Rồi nghĩ mình mạnh khỏe suốt đời, sống lâu chẳng sợ… nhưng ngờ đâu cơn vơ thường lại ập đến, khiến cho tất cả từ cĩ đã biến thành khơng và những cái khơng lại biến thành cĩ. đĩ là tiền tài, của cải, gái đẹp, rượu ngon và những tội lỗi tuy chẳng thấy nhưng đã trở thành hiện thực.

đạo Phật là đạo vơ thần, vì khơng chấp một vị Thần nào tạo ra vũ trụ nầy và cĩ quyền ban ơn gî́ng họa cho mọi người, nhưng cũng cĩ thể gọi đạo Phật là đạo Siêu Thần. Vì đạo Phật chấp nhận những vị Thần khác hiện hữu trong thế gian nầy, như trong Kinh Pháp Hoa hay nhiều kinh khác đức Phật đã dạy. Mỗi vị Thần hay các vị

Trời cĩ nhiệm vụ ghi lại những phước đức và lỗi lầm của mỗi chúng sanh để theo đĩ, sau khi mạng chung sẽ trả nghiệp. Vì khơng cĩ nghiệp nào vay mà chẳng trả. Vì lẽ khi cĩ nhân, ắt phải sanh ra quả, dầu cho quả ấy đến nhanh hay chậm. đức Phật dạy tiếp:

Mối ác thứ năm: Người trên thế gian biếng lườì dật dựa, chẳng chịu làm lành, sửa mình tu đức, bỏ bê cửa nhà, vợ con đĩi rách, khốn khổ quanh năm, cha mẹ răn dạy trở lại giận dữ, trợn mắt trả treo, nĩi năng bất hịa, chống trái phản nghịch, chẳng khác oan gia, chẳng bằng tuyệt tự. Lấy, cho vơ phép, mọi người chán ngán, phụ ơn bội nghĩa, khơng lịng báo bổ đáp đền. Nghèo nàn túng thiếu phục hồi chẳng được, đua chen gî̀nh giựt, phĩng túng chơi bời. Tiền gian xoay xở, tiêu pha lãng phí, say đắm rượu thịt, ăn uống vơ chừng, luơng tuồng phĩng đãng, bướng bỉnh ngang ngạnh, chẳng biết phải quấy, chẳng kể tình người, cưỡng bức dục tình, ức hiếp kẻ yếu, thấy người làm lành ganh ghét phá hoại, khơng lễ khơng nghĩa, chẳng ngĩ ngàng ai, tưởng mình hiểu biết, can dạy chẳng nghe. Sáu dịng bà con, kẻ cĩ người khơng chẳng cần để ý. Chẳng nghĩ cơng ơn cha mẹ, chẳng cịn tình bạn nghĩa Thầy. Tâm thường nghĩ ác, miệng thường nĩi ác, thân thường làm ác, chưa từng cĩ một điều lành. Chẳng tin Thánh hiền, chẳng tin Phật Pháp, chẳng tin tu hành cĩ thể chứng đạo, chẳng tin chết rồi thần thức tái sanh, chẳng tin làm lành gặp lành, làm dữ gặp dữ. Muốn giết Thánh hiền quấy rối Tăng Chúng, muốn hại cha mẹ, anh em quyến thuộc, đến đỗi bà con ghê tởm ốn ghét, mong chết cho khuất…

Khi sinh ra cuộc đời nầy, bất cứ ai trong chúng ta đã chẳng mang theo một điều gì, ngoại trừ nghiệp lực với hai bàn tay trắng. Rồi lớn lên thành danh, thành tài, thành người và đã tạo ra khơng biết bao nhiêu là khổ nạn như bất hiếu với mẹ cha, khơng trung thành nghĩa chồng vợ, khơng tạo chữ tín cho bạn bè, thân hữu, đức Phật Thích Ca Mâu Ni khơng làm lành lánh dữ, khơng cĩ tâm thương chúng sanh. Nhưng nếu cĩ, hầu như là cĩ những điều tệ hại. Ví dụ như bất hiếu với cha mẹ, Thầy Tổ, ngỗ nghịch trái ý với anh chị em; tạo ra sự nghi ngờ giữa vợ chồng và người thân, làm cho nghi kỵ chống báng nhau…

Lại cịn chẳng tin tội phước nhân quả báo ứng. Chỉ biết đời nầy và khơng tin sự tái sinh ở đời sau; nên tha hồ dối trá và tạo ra tội ác. Lại tìm cách giết chết những bậc Thánh hiền và Tăng Chúng, những người đã cắt ái ly gia sống đời tỉnh thức. đơi khi cịn muốn giết hại cả cha mẹ, anh em, vợ chồng, bà con quen thuộc nữa… như vậy cái ái của thế gian chỉ là cái ái cĩ điều kiện và cái ái mang đến sự khổ đau. đức Phật cũng thường dạy rằng:

Người lành làm việc lành, đi từ niềm vui nầy đến niềm vui khác; giống như đi từ sáng vào sáng. Cịn kẻ dữ làm dữ như từ khổ nầy đến khổ kia, từ bĩng tối bước vào bĩng tối. Những việc như vậy cĩ ai biết chăng ?

đức Phật dạy tiếp:

“Thế gian như vậy, thật đáng thương xĩt! Phật dùng thần lực diệt ác, khuyến thiện, làm cho chúng sanh bỏ lìa nghĩ quấy mà vâng giữ giới, chăm lo hành đạo. Y lời Như Lai chỉ dạy, sau sẽ qua khỏi dịng đời và chứng Niết Bàn. Chư Thiên, nhân dân đời nầy, đời sau được nghe những lời trong kinh Phật nĩi, hãy nên suy nghĩ và gắng siêng năng, theo lời kinh dạy, chỉnh đốn thân tâm, người trên làm lành, đốc xuất kẻ dưới, răn nhắc lẫn nhau. Mỗi người phải tự giữ vững tâm ý, tơn trọng bực Thánh, quý kính người hiền, từ bi nhân ái, cứu nhơn độ thế. đối với những điều Như Lai răn nhắc, chớ cĩ xem thường phụ bỏ, hãy cầu thốt khỏi dịng mê, nhổ gốc tội ác của sự sống chết, để ra khỏi cảnh khổ đau vơ lượng, và mối lo sợ đọa ba đường ác. đời nầy các ngươi cần nên gieo trồng rộng rãi cội đức, ban bố ân huệ, giữ gìn cấm giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định sáng suốt, gî́o hĩa lẫn nhau. Tự mình tu đức và gây thiện nghiệp, giữ tâm giữ ý đúng đắn chân thật. Dầu một ngày đêm ở tại nơi nầy trai giới thanh tịnh, cơng đức cịn hơn ở cõi an lạc làm lành đến một trăm năm. Tại sao vậy ? Vì cõi Phật kia vơ tri tự nhiên, tất cả đều cùng chứa nhĩm thiện nghiệp. Một điều ác nhỏ giống như tơ tĩc cũng khơng hề cĩ. Chơn thật tu mười ngày đêm ở tại cõi nầy, cơng đức trội hơn ở Phật quốc khác tu thiện ngàn năm! Lý do là vì cõi nước Phật khác đa số làm lành, hiếm cĩ người tạo ác, phước đức chiêu cảm một cách tự nhiên, khơng cĩ nguyên do để gây ác nghiệp. Chỉ cĩ nơi nầy đầy dẫy điều ác, chẳng được tự nhiên, tồn những gian khổ tìm cầu ham muốn và lừa dối nhau, khiến nỗi con người thân tâm lao nhọc, uống đắng ăn độc, rồi cứ như thế mà chăm làm ác, chưa từng nghỉ ngơi…

đức Phật Thích Ca Mâu Ni ở cõi thế gian nầy, chịu kham nhẫn với chúng sanh tại đây, khơng biết dường bao khĩ nhọc. Ngài đã nĩi ra những điều lành, vạch ra những nẻo ác; mục đích là làm cho chúng sanh bỏ ác làm lành, cải tà quy chánh. Do vậy Phật đã vì chúng sanh mà dùng thần lực để diệt ác, khuyên làm việc lành, giữ giới ăn chay, siêng năng hành đạo; nên mới khuyên nhắc, tu ít nhất một ngày một đêm Bát Quan Trai giới thanh tịnh nơi cõi Ta Bà nầy thì cơng đức cịn nhiều hơn ở cõi Tây Phương Cực Lạc. Vì sao vậy ? Vì ở cõi ấy việc thiện dễ làm và hầu như khơng cĩ việc ác. Cịn ở cõi nầy việc lành khĩ làm, việc ác lại đầy dẫy; nếu cĩ ai đĩ phát nguyện tu thanh tịnh một ngày một đêm quả là điều hy đức Phật Thích Ca Mâu Ni hữu. Nếu cĩ người con trai lành, người con gái tốt nào chơn thật tu trong 10 ngày đêm ở cõi nầy thì cơng đức cịn nhiều hơn gấp ngàn lần tại các nước Phật khác. Vì lẽ nhân dân của các cõi Phật khác chỉ thuần làm việc lành, chẳng cĩ ai tạo ra ác nghiệp. Do vậy họ cĩ nhiều phước đức, là chuyện bình thường. Cịn ở nơi cõi nầy ai cũng chăm làm ác, quên việc lành mà cịn cĩ người thiện lương tu trong 10 ngày đêm như thế, khơng phải là việc dễ dàng. Do vậy đức Phật mới tán thán những người tạo ra thiện nghiệp ở ngay tại cõi nầy là vậy.

Sau khi nghe những lời thiện lương và hậu quả của những việc ác như thế, Ngài A Nan cĩ ý mong chờ đức Phật Vơ Lượng Thọ phĩng quang soi sáng chúng sanh trong mười phương cõi nước. đức Phật A Di đà tùy nguyện của Ngài A Nan, Ngài Di Lặc đã phĩng quang.

Tất cả đại chúng đều hoan hỷ. Các vị Trời, các vị Chuyển Lûn Thánh Vương đều chứng quả A Na Hàm, các vị Tỳ Kheo hết sạch mê lầm, tâm ý sáng tỏ. Các vị Bồ Tát chứng quả bất thối…

C.- Tư Tưởng Kinh QÛ́N VƠ LƯỢNG

THỌ

Chữ qû́n ở đây cĩ nghĩa là Thiền định, suy tư, nhớ nghĩ về… Vơ Lượng Thọ tức là danh hiệu của đức Phật A Di đà. đức Phật Thích Ca Mâu Ni nĩi kinh nầy tại núi Linh Thứu nơi thành Vương Xá thuộc xứ Ma Kiệt đà, trực tiếp cho Hồng Hậu Vy đề Hy và Ngài A Nan cũng như 1.250 vị đệ Tử Tỳ Kheo nghe. Nguyên nhân đức Phật nĩi kinh nầy là vì lẽ A Xà Thế con mình đã nghe lời dụ dỗ của đề Bà đạt đa giam cha mình là Tần Bà Xa La vào ngục thất để cướp ngơi. Khi đức Vua ở trong tù, được đức Phật chỉ dạy cho phép tu Bát Quan Trai; nên giờ phút lâm chung, Vua được sanh Thiên. Trong thời gian nhà vua ở trong lao ngục, khơng ai được phép đến thăm, ngoại trừ Hồng Hậu Vy đề Hy. Cứ mỗi lần thăm nuơi, Bà tắm gội sạch sẽ và thoa bột lên tĩc mình, khi vào ngục, bà đánh lừa qûn canh dễ dàng, vì khơng biết bà cĩ mang theo thức ăn cho chồng mình. Thời gian trơi qua lâu; nhưng đức vua vẫn chưa cĩ dấu hiệu nào suy yếu, vì khơng cho cung cấp thức ăn hằng ngày. A Xà Thế hỏi qûn canh ngục và được tâu lại tất cả sự tình như trên; nên A Xà Thế rất giận dữ và muốn giết hoặc giam giữ cả mẹ mình nữa;

nhưng nhờ những vị đại Thần can ngăn rằng: “Xưa nay cĩ nhiều người con cướp ngơi vua để xưng vương, chứ ít đức Phật Thích Ca Mâu Ni ai giết hay giam mẹ mình để thỏa mãn lịng mong ước”. Do vậy A Xà Thế đã tha cho mẹ mình.

Một hơm Hồng Hậu Vy đề Hy kể lại chuyện xưa cho A Xà Thế nghe rằng: “Ngày xưa vua cha Tần Bà Xa La cũng thương A Xà Thế lắm. Ví như cĩ lần A Xà Thế bị bịnh ung nhọt đầy người. Vua cha Tần Bà Xa La sợ con mình bị đau nên đã dùng chính miệng mình để hút tất cả những chất máu mủ ấy vào miệng, khiến A Xà Thế chĩng lành bịnh”. Khi nghe chưa dứt câu chuyện, A Xà Thế đã động lịng trắc ẩn, sám hối lỗi lầm và cho qûn lính mở cửa ngục thả cha mình ra; nhưng than ơi! Lúc ấy vua Tần Bà Xa La đã băng hà và nhờ tu giới Bát Quan Trai theo lời Phật dạy; nên ơng đã thác hĩa sanh thiên và chứng quả Dự Lưu.

Hồng Hậu Vy đề Hy thấy cuộc đời nầy qû́ khổ đau, sống để chứng kiến những điều như vậy; nên bà cĩ ý khi lâm chung muốn sanh về một thế giới khác; khơng muốn trở lại thế giới nầy để chứng kiến những khổ đau sầu lụy như thế nữa. đức Phật từ đỉnh núi Linh Thứu biết được tâm ý của bà; nên đã dùng hào quang chiếu soi tất cả các cảnh giới. Cuối cùng bà chọn thế giới Tây Phương

Cực Lạc của đức Phật A Di đà để vãng sanh.

đây là một câu chuyện cĩ thật, một câu chuyện lịch sử, cĩ thật một triều đại như thế, một ơng vua như thế cùng thời với đức Phật Thích Ca Mâu Ni; nhưng kinh nầy chỉ cịn bản văn chữ Hán chứ bản tiếng Phạn lại khơng cịn; cho nên nhiều nhà chú giải kinh điển sinh tâm nghi ngờ; nhưng riêng với tơi, tác giả quyển “Tư Tưởng Tịnh độ Tơng” nầy khơng nghi ngờ gì cả. Cĩ lẽ vì nguyên bản chữ Phạn được hình thành trước và sau Tây lịch khi đem sang Trung Hoa dịch Hán văn rồi, bản chính bị thất lạc. Cịn ở tại quê hương Ấn độ sau nầy bị Hồi Gî́o thiêu hủy tất cả những kinh điển của Phật Gî́o; nên nguyên bản khơng cịn tìm lại được nữa. đây là lý do cĩ thể khả tin chăng?

Riêng Phật Gî́o Tịnh độ do Ngài Thân Loan chủ trương vào thế kỷ thứ 13 tại Nhật thì quan niệm rằng: Những người ác như A Xà Thế, Vơ Não, Da Xá v.v… nếu họ đã quyết tâm phản tỉnh, thì chính sự sám hối biết tàm quý ấy mau chứng đạo hơn là những người bình thường và Thân Loan cĩ một lối nhìn khác là: “Phật để tâm độ cho những người ác trước cả người hiền”. Qua câu chuyện một người mẹ cĩ 3 người con; trong khi 2 người con đầu phát triển bình thường thì người mẹ ít lưu tâm;

người con thứ 3 bịnh hoạn, đau yếu thì người mẹ thương hơn. đây là một kết luận độc đáo của Ngài Thân Loan so với tư tưởng của những Tơng Phái khác. Ngài nhắm vào tư tưởng cứu độ chúng sanh, như đức Phật đã cứu đề Bà đạt đa trong kinh Pháp Hoa hay A Xà Thế trong kinh

Vơ Lượng Thọ.

Tư tưởng kế tiếp là tư tưởng nhờ thần lực của đức Phật Thích Ca mà bà Vy đề Hy thấy được cảnh giới Tây Phương Cực Lạc; nếu riêng chỉ tự lực của bà, bà chỉ thấy cảnh khổ chung quanh vây bủa mình mà thơi. Lại chính nhờ câu Phật hiệu A Di đà mà 16 pháp qû́n bà đã tâm đắc để sau nầy khi lâm chung sẽ được sanh về đĩ.

đức Thế Tơn bảo bà Vy đề Hy rằng: “Nay ngươi biết chăng? Phật A Di đà cách đây khơng xa, ngươi hãy buộc niệm xem kỹ nước ấy, là tịnh nghiệp thành. Nay ta vì ngươi nĩi rộng các dụ, cũng để tất cả phàm phu đời sau, những ai muốn tu tịnh nghiệp, được sanh về cõi Cực Lạc Tây Phương”. đức Phật Thích Ca Mâu Ni

Trong kinh A Di đà, đức Phật Thích Ca Mâu Ni cho Ngài Xá Lợi Phất biết rằng: “Cõi ấy cách thế giới Ta Bà nầy cả 10 vạn ức cõi Phật, nơi đĩ cĩ đức Phật A Di đà hiện đang thuyết pháp. Cịn nơi kinh Qû́n Vơ Lượng Thọ nầy là: Cách đây khơng xa; nghĩa là chỉ trong một niệm nhớ nghĩ và xem xét. Do vậy kinh nầy người Âu Mỹ gọi là kinh Thiền định về đức A Di đà.

“Muốn sanh nước ấy, phải tu 3 phước:

- Phước thứ nhất là: Hiếu dưỡng cha mẹ, vâng thờ Thầy dạy, từ tâm chẳng giết, tu mười thiện nghiệp.

- Phước thứ hai là: Thọ giữ ba pháp quy y Tam Bảo, đủ các giới cấm, khơng phạm oai nghi.

- Phước thứ ba là: Phát tâm Bồ đề, tin sâu nhân quả, đọc tụng kinh điển Phương đẳng đại Thừa, khuyên người khác tu. Ba điều như vậy gọi là Tịnh Nghiệp”.

(Kinh Qû́n Vơ Lượng Thọ, trang 160).

Cái phước của người con hiếu hạnh là phụng dưỡng cha mẹ khi cịn sống cũng như khi về gî̀. đức Phật đã chẳng từng dạy rằng: Ai biết kính thờ cha mẹ là kính thờ Phật. Cha mẹ là hiện thân của vị Phật từ bi, nếu hai đấng sanh thành ấy mà ta bất hiếu, thì ai sẽ là người cĩ hiếu với bản thân mình về sau nầy. Vì gieo nhân nào sẽ gặp quả nấy; khơng ở đời nầy thì đời khác, khơng lúc nầy thì lúc khác phải gặp quả báo ấy. Thầy dạy ta là những người mang đến cho ta sự hiểu biết và trí tuệ mà ta khơng biết vâng lời để thực hành theo thì trên thế gian nầy cịn gì cao xa hơn nữa ?

Là một con người dầu xuất gia hay tại gia, ai ai cũng cĩ Thầy dạy ở trong đạo và Thầy dạy ngồi đời. Họ là những người mơ phạm, giúp ta rõ đường đi nước bước. Tục ngữ Việt Nam cĩ câu: “Khơng Thầy đố mầy làm nên” là vậy. Là con người, đa phần lịng từ lại ít; trái lại tâm ưa sát hại chúng sanh lại nhiều. Do vậy cần phải thể hiện lịng từ bi đối với tất cả chúng sanh cũng như tu mười nghiệp lành như: Khơng sát sanh, khơng trộm cướp, khơng tà dâm, khơng nĩi lưỡi đơi chiều, khơng nĩi lời thêu dệt, khơng nĩi lời hung ác, khơng nĩi dối, khơng tham, khơng sân và khơng si. Cĩ như vậy mới xứng đáng là một hành giả biết tu nhơn. Là một chúng sanh bình thường biết làm việc thiện khơng chưa đủ, mà cần phải quy y Tam Bảo Phật, Pháp, Tăng và giữ gìn những giới cấm do Phật chế. Giới như hàng rào ngăn ngừa những tội lỗi và từ đĩ bất cứ làm vấn đề gì, chúng ta cũng suy tính kỹ càng trước khi thực hiện. Là người xuất gia cĩ cả 3.000 oai nghi tế hạnh.

Riêng Phật Tử tại gia cũng gìn giữ những oai nghi căn bản khi đi, đứng, nằm, ngồi.

Khi đã quy y thọ giới rồi liền khởi tâm làm việc thiện lương, tạo ra những phước đức cho mình và cho người, ở đời nầy cũng như đời sau. điều quan trọng là những việc làm ấy phải thuận với nhân quả và trì tụng cũng như tin sâu những kinh điển đại Thừa. Nếu một người tin nhân quả mà khơng tin những lời dạy của Phật hoặc chư Tổ;

như vậy cũng chưa phải là cĩ lịng tin sâu rộng. Từ đĩ mới khuyến khích những người khác cùng phát tâm tu học. đức Phật Thích Ca Mâu Ni đã bảo Ngài A Nan và Hồng Hậu Vy đề Hy rằng: đức Phật Thích Ca Mâu Ni

“Hãy lĩng nghe! Lĩng nghe! Và khéo nghĩ nhớ. Như Lai ngày nay vì các chúng sanh thời đại sau nầy bị giặc phiền não bủa vây làm hại, mà giảng nĩi về pháp tu tịnh nghiệp. Lành thay Vy đề Hy, hỏi việc rất hay! Thị giả A Nan ơng hãy ghi nhớ, rộng vì mọi người tuyên nĩi lời Phật. Như Lai ngày nay dạy Vy đề Hy và các chúng sanh trong đời sau nầy qû́n tưởng thế giới Cực Lạc Tây Phương. Nhờ lực của Phật, sẽ được nhìn thấy cõi thanh tịnh ấy, như cầm gương sáng, tự thấy mặt mình, thấy cõi nước ấy cực vui, mầu nhiệm, tâm sanh hoan hỷ, ngay đĩ liền chứng vơ sanh pháp nhẫn…”.

Con người ngày xưa chưa tiến bộ, khi cịn ăn lơng ở lỗ thì tập hợp nơi núi rừng, săn thú, đào củ ăn để sống. Di chuyển từ gần đến xa, sau đĩ trở thành dân du mục.

đến thế kỷ thứ 15, 16 con người văn minh hơn, đã biết đi thuyền trên biển; rồi vượt đại dương để đến thăm những lục địa khác trên quả địa cầu nầy. Cho đến thế kỷ thứ 21, con người hầu như đã hồn tồn chinh phục được thiên nhiên. Ngọn núi Everet ở dãy Hy Mã Lạp Sơn tại Ấn độ cao 8.848 mét cũng đã cĩ người leo đến đỉnh.

Những độ sâu nhất của biển cũng đã cĩ máy mĩc dị tìm.

Rồi lạnh buốt như Nam, Bắc Cực; nơi đá đơng quanh năm suốt tháng mà cũng đã cĩ nhiều người mạo hiểm đến đĩ. Khơng những thế, ngày nay người ta cịn dùng những chiếc máy bay khổng lồ chở 500 đến 700 người bay trên khơng trung và hạ cánh an tồn tại các phi đạo.

Những việc như thế, nếu cách đây 3, 4 trăm năm về trước mà thành tựu thì chắc lồi người cịn ngạc nhiên hơn nữa và lồi người thuở ấy chắc rằng khơng bao giờ nghĩ đến việc của bốn năm trăm năm về sau nầy như vậy. Ngay ở thời điểm nầy (2011) người ta đã đặt chân lên cung trăng và các vì tinh tú khác. Tất cả những nơi ấy đều cĩ sự sống và đều cĩ những sinh vật tồn tại ở những nơi kia. Tất cả đều là nhờ khoa học và những nhà Bác Học khám phá ra. Thần thơng của họ là nhiên liệu dầu hỏa, khí đốt. Năng lực bảo hộ cho họ khỏi rơi ra ngồi khơng khí là vỏ máy bay hay phi thuyền làm bằng thiếc, hay chất uranium v.v…

Như vậy chúng ta cĩ thể tin được rằng năng lực của đức Phật Thích Ca cĩ thể thâu tĩm thế giới Tây Phương Cực Lạc nhỏ lại và sáng như tấm gương để Ngài A Nan và Hồng Hậu Vy đề Hy trơng thấy được. đồng thời với tha lực của đức Phật A Di đà, Ngài cĩ thể mang những chúng sanh cĩ lịng tin tưởng về cõi nước của Ngài sau khi lâm chung muốn sanh về đĩ. đây là bổn nguyện lực của đức A Di đà và oai lực của đức Phật Thích Ca Mâu

Ni vậy.

đức Thế Tơn bảo bà Vy đề Hy rằng: “Ngươi và chúng sanh phải nên chuyên tâm, buộc niệm một chỗ, tưởng nơi Phương Tây. Tưởng như thế nào ?

Cách tưởng ấy là: - Bất cứ người nào, nếu chẳng phải kẻ sanh ra đã mù, hay người mắt sáng, đều thấy hình ảnh mặt trời sắp lặn. Nên khởi tưởng về mặt trời lặn. Ngồi xoay hướng

Tây, xem cho kỹ chỗ mặt trời sắp lặn, giữ tâm đứng vững, chẳng cho di động, thấy mặt trời lặn như cái trống treo. Thấy mặt trời rồi nhắm mắt, mở mắt đều thấy rõ ràng. đức Phật Thích Ca Mâu Ni

Trên đây gọi là: Pháp qû́n thứ nhất Qû́n Tưởng Mặt Trời”. Mặt trời mang ánh sáng tạo ra năng lượng để chiếu rọi xuống quả đất nầy. Khơng biết bao nhiêu sinh linh được đĩn nhận từ trường vơ gî́ nầy. Nếu khơng cĩ mặt trời sưởi ấm, cây cối sẽ khơng đâm chồi, nảy lộc nở hoa, mang hương sắc đến cho đời. Mặt trời khơng mọc thì quả đất sẽ lạnh dần. Cho nên mọi sinh linh ở chỉ trong một vũ trụ nầy đã, đương và sẽ cần sự hiện hữu của mặt trời. Trong kinh Phật dạy: Cĩ những thế giới cĩ một mặt trời, cĩ thế giới cĩ hai mặt trời, cĩ thế giới cĩ ba mặt trời và ngay cả cĩ những thế giới cĩ đến bảy mặt trời. Như vậy ở đĩ nĩng lắm. Những chúng sanh nào sống ở đĩ chắc phải chịu đựng độ nĩng chết người đi được. Cĩ lẽ họ là những người cĩ da thịt bằng đồng hay bằng sắt thép mới chịu đựng được nơi ấy.

Trong mấy thế kỷ qua, người ta đã đào sâu vào lịng đất và biển cả để tìm nhiên liệu và cung phụng tiện nghi cho con người. Bây giờ thì dầu hỏa sắp cạn kiệt đến nơi rồi; nên người ta bắt đầu hứng hơi giĩ để tạo ra năng lượng và nhiều nước văn minh ngày nay trên thế giới đang tạo ra điện năng bằng cách thâu ánh sáng mặt trời vào tấm cách nhiệt và từ đĩ năng lượng nầy sẽ giúp cho con người những tiện nghi cần thiết trong đời sống hằng ngày.

Riêng việc qû́n niệm và buộc chặt tư tưởng khi mặt trời lặn và giữ nguyên hình ảnh ấy trong tâm mà đức Phật đã dạy cho bà Vy đề Hy nhằm để làm chủ tâm mình, khơng cho một vật gì xen vào và tư tưởng ấy là tư tưởng chánh định. Khi tư tưởng đã định thì cĩ thể làm chủ chính mình và thế giới.

“Kế qû́n tưởng nước, thấy nước lĩng trong, cũng phải rõ ràng khơng nghĩ gì khác. đã thấy nước rồi, nên tưởng băng gî́, thấy băng chĩi suốt tưởng như lưu ly. Tưởng nầy thành rồi thấy đất lưu ly, trong ngồi chĩi suốt, dưới cĩ tràng vàng, kim cang bảy báu đỡ đất lưu ly, tràng này tám phương, cĩ đủ tám gĩc, mỗi mỗi phương diện trăm báu tạo thành, mỗi mỗi châu báu hàng ngàn ánh sáng, mỗi tia sáng cĩ tám muơn bốn ngàn màu sắc khác nhau chĩi đất lưu ly, như hàng trăm triệu mặt trời chĩi lọi, nhìn khơng thể xiết.

Trên đất lưu ly, lằn mức hồng kim xen kẽ lẫn lộn bởi khu bảy báu, phân ranh hẳn hịi. Trong mỗi châu báu cĩ những tia sáng năm trăm màu sắc, tia sáng như hoa, lại như trăng sao lơ lững hư khơng thành đài sáng chĩi, lầu các vơ vàn bởi hàng trăm thứ ngọc báu hợp thành.

Hai bên lâu đài, mặt nào cũng cĩ trăm ức tràng hoa, vơ lượng nhạc khí dùng để trang nghiêm. Tám thứ giĩ mát từ ánh sáng ra khua những nhạc khí, diễn nĩi những tiếng khổ, khơng, vơ thường, vơ ngã v.v…

Trên đây là pháp qû́n tưởng băng gî́, là qû́n thứ hai”. Từ nước đĩng thành băng, từ băng tạo thành lưu ly và trăm ngàn báu vật… chỉ là qua cách qû́n chiếu của tự thân. Khi nước đơng thành băng cũng giống như mặt đất chứa đựng nhiều của quý và những châu báu ấy được chiếu sáng bằng nhiều màu sắc khác nhau, giống như mặt trời chiếu vào đĩ. đức Phật Thích Ca Mâu Ni

Từ mặt lưu ly ấy phát sinh hàng trăm ngàn loại hoa và trăng sao. Giĩ mát thổi đến tạo thành những âm thanh vi diệu hịa lên những âm thanh của tứ pháp ấn v.v… Những điều nầy thường nhật bà Hồng Hậu Vy đề Hy khơng thấy được trong cung điện của bà. Mặc dầu cung điện ở thành Vương Xá ấy là một cung điện nổi bật so với các cung điện khác đương thời; nhưng bà thấy nước vẫn là nước, chứ chẳng cĩ gì lạ. Bây giờ đức Phật tạo cho bà cĩ cơ hội để qû́n tưởng về băng gî́ một cách tỉ mỉ như vậy cĩ lẽ để bà quên đi những nỗi sầu khổ bi ai về chồng, về con và chỉ chú tâm vào một vật, một nơi, để bà chỉ cịn lại việc qû́n tưởng mục đích tạo sự thành tựu cho niềm tin và khả năng cĩ thể đạt được của bà trong hiện thế.

“Tưởng nầy thành rồi, qû́n từ hình bĩng cho thật tỏ rõ, nhắm mắt, mở mắt khơng cho tan mất, trừ khi ăn ngủ, ngồi ra luơn luơn nhớ những sự trên. Người tưởng được vậy gọi là thơ sơ thấy đất của cõi Cực Lạc. Nếu chứng Tam Muội, thấy đất cõi ấy tỏ rõ hẳn hịi, khơng sao nĩi đủ.

Trên đây là pháp qû́n tưởng mặt đất, là qû́n thứ ba”.

Khi qû́n nước và băng đá trở thành lưu ly như ở cõi Cực Lạc rồi thì ngày đêm khơng dừng nghỉ, lúc nào cũng tâm tâm niệm niệm như thế, chỉ trừ khi đi ăn và đi ngủ. Như vậy niệm niệm liên tục cho đến khi chứng được Tam Muội hiện tiền nghĩa là chuyên tâm chú ý ở một chỗ, khơng để tan loạn mà phải giữ cho tâm an tĩnh, trạng thái nầy gọi là Tam Muội. Khi đạt đến trạng thái Tam Muội thì liền phát khởi trí tuệ mà khai ngộ chân lý, vì thế khi dùng Tam Muội nầy tu hành mà được cảnh giới Phật thì gọi là Tam Muội phát đắc hoặc phát định. Khi qû́n như vậy về đất như thế lâu ngày trở nên thuần thục thì tưởng trên dưới đất lưu ly ấy là thấy đất thơ sơ ở cõi Tây Phương Cực Lạc.

“Phật bảo A Nan: Ơng nhận lời Phật, vì các chúng sanh muốn được thốt khổ trong đời sau nầy, mà nĩi về pháp Qû́n đất trên đây. Nếu qû́n tưởng được pháp qû́n đất nầy là sẽ trừ những tội khổ sống chết, tám mươi ức kiếp, sau khi bỏ thân quyết sanh cõi Tịnh, tâm được khơng nghi. Khởi qû́n như thế gọi là qû́n đúng, nếu như qû́n khác, là qû́n sai lạc”.

Phật bảo A Nan và Vy đề Hy về pháp qû́n cây báu.

Pháp qû́n nầy diễn tả cây cối cĩ nhiều cành lá đẹp đẽ, màu sắc như pha lê tỏa ra ánh sáng hồng, xanh và cĩ nhiều lớp lưới bao phủ. Trên lưới ấy cĩ cung điện của các Phạm Vương. Những ánh sáng trên cây ấy chiếu ra như hàng ngàn mặt trời, mặt trăng đang hiện hữu. Trên cây ấy lại cĩ những quả báu như những chiếc bình của Trời đế Thích và những ánh sáng ấy hĩa thành phan phướn và những lọng báu. Trong ánh sáng ấy chĩi hiện những Phật sự của tồn cõi đại Thiên và mười phương cõi nước của các đức Phật cũng hiện trong ấy.

Khi qû́n tưởng về cây báu nầy, phải qû́n từ thân cây, nhánh cây, lá, hoa đều phải rõ ràng. đây là pháp qû́n thứ tư. Ánh sáng ở cõi giới Ta Bà nầy luơn giới hạn và cĩ phân chia ra ngày và đêm; nhưng ánh sáng ở cõi Tây Phương Cực Lạc thì luơn luơn tươi mát, chiếu sáng dịu dàng khơng ngăn ngại và chẳng phân biệt ngày đêm;

đức Phật Thích Ca Mâu Ni nên những chúng sanh được sanh về đĩ cĩ cảm gî́c hồn tồn an lạc để được sống trong cảnh giới thanh tịnh giải thốt ấy với vơ lượng Bồ Tát và các thiện hữu trí thức ở cõi ấy.

“Kế nên tưởng nước, muốn tưởng nước thì: Quốc độ Cực Lạc cĩ tám ao nước. Mỗi mỗi ao nước bảy báu tạo thành, ngọc ấy rất nhuần nhuyễn, từ những châu chúa Như Ý sanh ra, chia làm 14 chi nhánh, mỗi nhánh cĩ màu bảy báu tuyệt đẹp. Thành ao vàng rịng, dưới thành cĩ chất kim cương nhiều màu làm cát trải đáy. Trong mỗi dịng nước cĩ sáu mươi ức hoa sen bảy báu, mỗi mỗi hoa sen trịn trịa cân đối, mười hai do tuần, nước Ma Ni ấy chảy rĩt giữa hoa, theo cọng lên xuống, tiếng nước tuyệt vời, diễn nĩi những nghĩa khổ, vơ thường, vơ ngã, các Ba La Mật, lại khen thưởng tốt của các đức Phật. Châu chúa Như Ý vọt ra sắc vàng, ánh sáng vi diệu, ánh sáng hĩa thành chim báu trăm màu hĩt tiếng lảnh lĩt, thường khen niệm Phật, niệm Pháp, niệm

Tăng.

đĩ là pháp tưởng Nước Tám Cơng đức và là pháp qû́n thứ năm”.

Nước tám cơng đức tức là nước cĩ đủ tám thứ cơng đức thù thắng. Bên cõi Tịnh độ của đức Phật A Di đà cĩ ao tám cơng đức, chứa đầy nước tám cơng đức ở trong.

Tám cơng đức thù thắng của nước trong ao là: Lặng trong, sạch mát, ngọt ngào, mềm nhẹ, thấm nhuần, an hịa, trừ đĩi khát, nuơi lớn các căn… (Phật Quang đại Từ điển trang 438).

Trong mỗi dịng nước chảy như thế cĩ cả hằng ức ức hoa sen bảy báu và mặt nước Ma Ni chảy rĩt vào hoa lớn đẹp kia và tiếng nước ấy cũng diễn nĩi được tam pháp ấn về khổ, vơ thường, vơ ngã và ngay cả nghĩa của Bát Nhã Ba La Mật nữa. Các đức Phật đều ngợi khen, đồng thời ánh sáng tại đĩ cũng hĩa thành chim báu để ca ngợi, tán thưởng người hay nhớ đến ba ngơi báu. “Cõi nước Cực Lạc tồn sự quý lạ. Trên mỗi khu vực cĩ năm trăm ức lầu gác châu ngọc. Trong lầu gác ấy, vơ lượng chư thiên trỗi những nhạc trời. Lại cĩ những nhạc cụ lơ lửng trên khơng như cờ phướn trời, khơng ai trỗi khúc mà vẫn âm vang, trong những điệu nhạc đều nĩi về việc niệm Phật, niệm Pháp và niệm Tỳ Kheo Tăng…

Trên đây là pháp qû́n tưởng Tổng Qû́t, là qû́n thứ sáu”. Qû́n Tổng Qû́t nầy gồm cĩ đất, cây, ao, lầu báu v.v… đây chính là cảnh giới Tây Phương Cực Lạc nơi đức Phật A Di đà đang làm gî́o chủ. Nhạc trời tự nhiên ngân vang và những âm điệu ấy cũng biết nhớ nghĩ đến ba ngơi Tam Bảo. đây chính là do năng lực của đức Phật A

Di đà hĩa hiện vậy.

Khi đức Phật Thích Ca Mâu Ni chỉ bày cho Hồng Hậu Vy đề Hy qû́n đến đĩ thì thấy đức Phật Vơ Lượng Thọ đứng giữa hư khơng, Ngài Quan Thế Âm và đức đại Thế Chí, hai vị đại Sĩ đứng hầu hai bên, ánh sáng rực rỡ, khơng sao nhìn rõ, hàng trăm ngàn sắc vàng Diêm Phù đàn cũng khơng thể sánh. Bà Vy đề Hy được thấy đức Phật Vơ Lượng Thọ rồi, lạy xuống sát đất và bà thưa rằng:

“Kính bạch đức Thế Tơn! Nay con vì nhờ thần lực của Phật mà được nhìn thấy Phật Vơ Lượng Thọ và hai vị đức Phật Thích Ca Mâu Ni

Bồ Tát, chúng sanh đời sau làm thế nào qû́n Phật Vơ Lượng Thọ và hai vị đại Sĩ “.

đức Phật chỉ bảo bà Vy đề Hy về việc qû́n tưởng tịa sen báu của đức Phật A Di đà. đài sen nầy cĩ vơ lượng cánh sen và mỗi cánh sen tỏa ra vơ lượng ánh sáng và những ánh sáng ấy tạo ra những màu sắc vàng rịng và mỗi tia ánh sáng như vậy đều tỏa ra những ánh sáng lạ. đây là pháp tưởng Tịa Sen báu, gọi là pháp qû́n thứ bảy.

“… Muốn qû́n tưởng Phật Vơ Lượng Thọ thì: Trước phải tưởng tượng. Nhắm mắt mở mắt thấy một tượng báu, màu tượng như màu vàng Diêm Phù đàn, ngồi trên hoa kia. Thấy tượng ngồi rồi thì mắt huệ sẽ mở tỏ rõ ràng. Thấy cõi Cực Lạc bảy báu trang nghiêm: đất báu, ao báu, hàng lối cây báu, mành báu, các trời bao phủ lên trên cây, các mành lưới báu đầy trong khơng gian. Thật sự như thế rất rõ ràng, như thấy làn chỉ nơi lịng bàn tay…”. Tiếp đến qû́n hoa sen lớn bên trái của Phật A Di đà; nơi đức Quan Thế Âm Bồ Tát ngồi đĩ và một hoa sen lớn bên phải đức Phật, cĩ đức đại Thế Chí ngồi. Khi tưởng nầy thành, tượng Phật và Bồ Tát đều phĩng quang minh, quang minh màu vàng soi những cây báu. Dưới mỗi cây báu đều cĩ ba hoa sen. Trên các hoa sen, đâu đâu cũng cĩ một đức Phật, hai vị Bồ Tát khắp cõi nước ấy.

Nếu tưởng được như vậy sẽ thấy được Vơ Lượng đức Phật A Di đà và vơ lượng Quan Thế Âm cùng đại Thế Chí Bồ Tát. Khi tưởng được như vậy rồi thì hành giả sẽ nghe được nước chảy, ánh sáng, tất cả cây báu, chim chĩc đều diễn phép mầu. Khi nhập định hay xuất định đều nghe được diệu pháp.

Trên đây là pháp qû́n tưởng hình tượng, là qû́n thứ tám.

“Phật bảo A Nan và bà Vy đề Hy: . . . A Nan nên biết, Phật Vơ Lượng Thọ, thân như trăm ngàn muơn ức màu sắc vàng Diêm Phù đàn cõi trời Dạ Ma, thân Phật cao vời, sáu mươi muơn ức số na do tha hằng hà sa do tuần, tướng sáng bạch hào giữa đơi lơng mày xốy trịn uốn lượn về phía bên phải như năm Tu Di. Mắt Phật ví như nước bốn biển lớn, xanh trắng rõ ràng. Các lỗ chơn lơng tuơn ra ánh sáng như núi Tu Di. Vịng ánh sáng trịn nơi thân Phật, lớn như trăm ức đại thiên thế giới. Giữa vịng ánh sáng cĩ trăm vạn ức na do tha số cát sơng Hằng các vị hĩa Phật, mỗi mỗi hĩa Phật cĩ đơng vơ số Bồ Tát hĩa hiện theo làm thị giả.

Phật Vơ Lượng Thọ cĩ tám muơn bốn ngàn tướng tốt, trong mỗi tướng tốt, tướng nào cũng cĩ tám muơn bốn ngàn vẻ đẹp tùy hình, trong mỗi vẻ đẹp lại cĩ tám muơn bốn ngàn tia sáng, mỗi mỗi tia sáng soi khắp mười phương vơ lượng thế giới, nhiếp lấy khơng bỏ những ai niệm Phật. Quang minh, tướng tốt và những hĩa thân của đức Phật ấy khơng thể nĩi đủ, chỉ nên nhớ tưởng, khiến cho “mắt tâm” sáng suốt tự thấy. Thấy những sự trên, tức thấy tất cả chư Phật mười phương, do thấy chư Phật nên mệnh danh là Niệm Phật Tam Muội. Người vận dụng được pháp qû́n tưởng nầy, gọi là qû́n tưởng tất cả thân Phật. Bởi qû́n thân Phật, cho nên cũng sẽ nhận ra tâm Phật. Tâm Phật chính là tâm đại Từ Bi, dùng vơ duyên (vơ duyên từ: Nghĩa là đức Phật Thích Ca Mâu Ni lịng từ bình đẳng vơ điều kiện đối với tất cả) nhiếp khắp chúng sanh. Tu pháp qû́n nầy sau khi bỏ thân, hành giả được sanh ở trước chư Phật, chứng Vơ Sanh Nhẫn. Bởi vậy người trí hãy nên buộc tâm, qû́n kỹ đức Phật Vơ

Lượng Thọ…

Trên đây là nĩi qû́n khắp tướng tồn sắc thân của Phật, là qû́n thứ chín”. đức Phật A Di đà là vị gî́o chủ ở cõi Tây Phương Cực Lạc, qua 48 lời thệ nguyện của Ngài khi cịn là một Pháp Tạng Tỳ Kheo, thì lời nguyện nào cũng cĩ câu: “Giả sử khi tơi thành Phật… nếu khơng được vậy, thì tơi sẽ chẳng ở ngơi chánh đẳng chánh gî́c”. Vì cái nhân vơ lậu;

nên phát sinh cái quả vơ lậu. Từ thân tướng của Ngài trang nghiêm đẹp đẽ cĩ vơ lượng ánh sáng, vơ lượng sắc đẹp, vơ lượng trí tuệ, vơ lượng phước đức… Tất cả đều do cơng năng trì giới, tu các phép lành trong vơ lượng kiếp mà được thành tựu như vậy. “Phật bảo A Nan và Vy đề Hy:

Sau khi qû́n thấy Phật Vơ Lượng Thọ tỏ rõ hẳn hịi, tiếp đến cũng nên qû́n tưởng Bồ Tát Qû́n Thế Âm.

Vị Bồ Tát nầy thân cao lớn đến tám mươi muơn ức na do tha do tuần, thân màu vàng tía, đảnh cĩ nhục kế, ĩt cĩ vịng sáng, bề nào cũng rộng trăm ngàn do tuần;

trong vịng sáng cĩ 500 hĩa Phật, như Phật Thích Ca

Mâu Ni, mỗi mỗi hĩa Phật lại cĩ 500 vị hĩa Bồ Tát, vơ lượng chư thiên để làm thị giả. Quang minh nơi thân khi động khi dừng, bao nhiêu sắc tướng chúng sanh năm đường đều hiện bĩng vào. Trên đầu Bồ Tát cĩ đội thiên quan bằng ngọc Ma Ni Tỳ Lăng Gî̀, trong thiên quan ấy cĩ hĩa Phật đứng, hĩa Phật cao hai mươi lăm do tuần.

Bồ Tát Quan Thế Âm sắc mặt dường như vàng Diêm Phù đàn, tướng bạch hào đủ màu sắc bảy báu, tuơn ra tám muơn bốn ngàn ánh sáng, mỗi ánh sáng cĩ vơ lượng, vơ số trăm ngàn hĩa Phật, mỗi vị hĩa Phật lại cĩ vơ số những hĩa Bồ Tát theo làm thị giả, biến hiện tự tại khắp mười phương cõi…

Trên đây là pháp qû́n tưởng sắc thân chơn thật của Bồ Tát Quan Thế Âm, là qû́n thứ mười”.

đức Qû́n Thế Âm là vị Bồ Tát thường theo hầu đức Phật A Di đà ở thế giới Tây Phương Cực Lạc và tiếp dẫn chúng sanh khi sắp lâm chung về thế giới kia. Trong kinh Diệu Pháp Liên Hoa phẩm thứ 25, Ngài là vị Bồ Tát hĩa hiện 32 thân khác nhau để cứu đời. Cơng hạnh của Ngài thật là vơ lượng vơ biên khơng thể nĩi hết. Người Á Châu thường thờ Ngài như là một vị Bồ Tát cứu khổ, cứu nạn. Trong nhiều bài kệ tán thán cơng hạnh của Ngài cĩ bài:

Bảo Quang đảnh Phật nhơn đới quả Qû́ khứ chánh pháp minh Như Lai Bi nguyện vận vi Thiên Thủ Nhãn Chiếu hộ quần sanh bất thất thời.

Nghĩa:

Bảo Quang là Phật ở đời trước Thời qû́ khứ hộ đức Như Lai Lịng từ vận khắp, ngàn tay mắt Cứu độ chúng sanh, chẳng kể giờ.

đức Phật Thích Ca Mâu Ni

Chúng ta thường hay thấy đức Qû́n Thế Âm Bồ Tát ăn vận giống như người nữ; nhưng thật ra Ngài là nam nhân. Vốn đã thành Phật hiệu là Bảo Quang từ trong qû́ khứ xa xơi và với lịng từ bi hiện ra thân hình cĩ ngàn tay, ngàn mắt để kịp thời cứu hộ chúng sanh trong mười phương vơ biên thế giới trong cùng một lúc, chẳng nệ hà khĩ nhọc. đức Phật dạy tiếp:

Kế nữa Bồ Tát đại Thế Chí.

Thân Bồ Tát nầy, mức độ lớn nhỏ cũng như Bồ Tát Quan Thế Âm. Vịng sáng trên đầu, mặt nào cũng là một trăm hai mươi lăm do tuần, chiếu ra hai trăm năm mươi do tuần. Mỗi khi động thân, quang minh chiếu suốt cõi nước mười phương, tỏa màu vàng tía, người cĩ phước duyên thảy đều được thấy. Hễ thấy quang minh một lỗ chơn lơng của Bồ Tát đây, là thấy ánh sáng thanh tịnh nhiệm mầu của Vơ Lượng đức Phật ở khắp mười phương, do đĩ tơn hiệu của vị Bồ Tát nầy là Vơ Biên Quang, dùng ánh tuệ quang soi khắp tất cả, làm cho chúng sanh lìa khỏi tam đồ, được lực cao tột. Bởi vậy Bồ Tát được mệnh danh là đấng đại Thế Chí. Thiên quang trên đảnh của Bồ Tát cĩ 500 hoa báu, mỗi hoa báu cĩ 500 đài báu, trong mỗi đài báu, những tướng rộng dài, các cõi màu sạch của những đức Phật, ở khắp mười phương đều hiện trong đĩ. Nhục kế trên đảnh như hoa sen vàng, trên chĩt nhục kế cĩ một bình báu đầy những quang minh hiện khắp Phật sự. Ngồi ra những tướng lớn nhỏ trên thân như Quan Thế Âm, khơng mấy sai khác. Bồ Tát nầy đi, thì mười phương cõi đều bị chấn động, ngay chỗ đất động cĩ 500 hoa báu, mỗi mỗi hoa báu trang nghiêm, cao sáng như những hoa báu ở cõi Cực Lạc. Khi Bồ Tát ngồi, cõi nước bảy báu lay động một lúc. Từ quốc độ của đức Phật Kim Quang ở tận phương dưới, cho đến quốc độ Phật Quang Minh Vương ở tột phương trên, trong khoảng giữa ấy, vơ lượng trần số phân thân của đức Phật Vơ Lượng Thọ, vơ số phân thân của Quan Thế Âm và đại Thế Chí thảy đều vân tập về cõi nước Cực Lạc, chật ních hư khơng, đều ngồi tịa sen diễn nĩi pháp mầu độ chúng sanh khổ. Qû́n được như trên gọi là qû́n đúng, đúng tướng sắc thân của đại Thế Chí. đây gọi là pháp qû́n thứ mười một”.

đức đại Thế Chí luơn luơn đi hầu cận bên đức Phật A Di đà, là Bồ Tát trợ thủ với đức Quan Thế Âm, sẽ tiếp dẫn chúng sanh về thế giới Tây Phương Cực Lạc khi được vãng sanh. Cĩ nhiều bài tán ca ngợi tán thán Ngài như sau:

đảnh thượng bảo bình hiện Phật sự Nhứt mao khổng trung biến thập phương

Cử túc chấn kình chư quốc độ Phổ tiếp tịnh nhơn quy Lạc Bang.

Nghĩa:

Trên đầu bình báu hiện Phật sự Mỗi lỗ chân lơng, sáng mười phương Cất chân chấn động các nước Phật Nhằm tiếp người sanh chốn Tây Phương. đức Phật Thích Ca Mâu Ni

Vị Bồ Tát nầy tượng trưng cho năng lực mạnh mẽ, thể hiện cho trí tuệ. Cịn đức Quan Thế Âm Bồ Tát thì thể hiện cho lịng từ bi. Khi đứng chung với đức Phật A Di đà, gọi đây là Tây Phương Tam Thánh.

“Sau khi qû́n thành các sự nầy rồi, nên khởi tự tâm sanh nơi thế giới Cực Lạc phương Tây. Ở hoa sen kiết gî̀ ngồi vững. Tưởng hoa xếp lại, tưởng hoa nở ra. Khi hoa nở ra, tưởng cĩ 500 ánh sáng đủ màu chiếu rọi đến thân. Khi mở mắt ra, thấy Phật, Bồ Tát đầy khắp hư khơng. Nước, chim, rừng cây cùng với chư Phật phát ra tiếng nĩi, đều diễn phép mầu, hồn tồn hợp với 12 phần kinh; nếu khi xuất định, ghi nhớ khơng mất. Thấy sự nầy rồi, gọi là được thấy Phật Vơ Lượng Thọ và cõi Cực Lạc. Trên đây là pháp qû́n tưởng cùng khắp, là mơn qû́n tưởng thuộc thứ mười hai”.

Sau khi đã qû́n tưởng thành thục về đức Phật A Di đà và hai vị Bồ Tát Qû́n Thế Âm và đại Thế Chí rồi, liền tự qû́n mình là người sẽ được sanh về thế giới Cực Lạc, ngồi trên đài sen báu và tưởng đến lúc hoa xếp lại cũng như hoa nở ra. Mỗi hoa như vậy chiếu rọi rất nhiều ánh sáng đủ màu. Khi mở mắt cũng như khi nhắm mắt đều thấy Phật và các vị Bồ Tát đầy dẫy trong hư khơng. Các cảnh mầu nhiệm như chim, nước, cây rừng cũng đều tạo nên những âm thanh nĩi Pháp; những pháp ấy đúng với nội dụng của 12 bộ kinh Phương đẳng đại Thừa. đây là cảnh giới cĩ thật ở cõi Tây Phương đối với những người tin chắc và sâu xa về nhân quả cũng như 12 bộ kinh mà đức Phật Thích Ca Mâu Ni đã tuyên thuyết khi Ngài cịn tại thế. “Phật bảo A Nan và Vy đề Hy:

“. . . Phật A Di đà thần thơng như ý, biến hiện tự tại nơi mười phương cõi. Hoặc hiện thân lớn đầy cả hư khơng; hoặc hiện thân nhỏ cao một trượng sáu. Ảnh tượng hiện ra đều sắc vàng rịng, vầng sáng nơi thân,các vị hĩa Phật cùng hoa sen báu… như trước đã nĩi. Bồ Tát Quan Thế Âm, Bồ Tát đại Thế Chí ở tất cả nơi, thân đồng chúng sanh. Chỉ cần quan sát tướng trên đỉnh đầu là cĩ thể biết đức Quan Thế Âm hay đại Thế Chí. Hai Bồ Tát nầy luơn luơn hỗ trợ Phật A Di đà hĩa độ tất cả. Trên đây là pháp qû́n tướng tạp, là pháp qû́n tướng thứ mười ba”.

Tạp tưởng qû́n là qû́n chung tất cả ba vị Tây Phương Tam Thánh. Từ đức Phật A Di đà cho đến hai vị Bồ Tát. Những người tu theo Pháp Mơn Tịnh độ khi qû́n tưởng về tướng của ba vị nầy, khơng thể thiếu việc qû́n về thân tướng, ánh sáng, màu sắc v.v… để thâm nhập vào tâm thức của mình. Vì đây là cái nhân để được tiếp dẫn về Tây Phương Tịnh độ.

Phật bảo A Nan và Vy đề Hy:

- Thượng phẩm Thượng sanh là hạng người nào ?

Nếu cĩ chúng sanh nguyện sanh về nước ấy, phát ba thứ tâm bèn được vãng sanh. Những gì là ba? Tâm thứ nhất là chí thành tha thiết. Tâm thứ hai là mong muốn sâu nặng. Tâm thứ ba là phát nguyện hồi hướng.

đủ ba tâm quyết sanh nước ấy.

đức Phật Thích Ca Mâu Ni

Lại cĩ ba hạng chúng sanh tu hành, sẽ được vãng sanh. Những gì là ba? Hạng thứ nhất là: Tâm từ chẳng giết, đủ các giới hạnh. Hạng thứ hai là: đọc tụng kinh điển Phương đẳng đại Thừa. Hạng thứ ba là: Tu sáu pháp niệm (niệm Phật, niệm Pháp, niệm Tăng, niệm thí, niệm giới, niệm các thiền định) hồi hướng phát nguyện, nguyện sanh nước ấy…

đĩ là những người Thượng Phẩm Thượng Sanh.

- Thượng phẩm Trung sanh là hạng người nào ?

đây là hạng người khơng hẳn đọc tụng kinh điển đại Phương đẳng; nhưng khéo hiểu nghĩa, với đệ nhất nghĩa tâm khơng kinh động, tin sâu nhân quả, khơng chê đại Thừa, dùng cơng đức nầy hồi hướng nguyện cầu sanh nước Cực Lạc. Người tu hành nầy khi sắp mạng chung, Phật A Di đà với Quan Thế Âm và đại Thế Chí, Vơ lượng đại chúng, quyến thuộc bao quanh cầm đài vàng tía đến trước hành giả khen rằng: “Hỡi này Pháp tử! Ngươi tu đại Thừa, hiểu đệ nhất nghĩa, vì thế nay ta đến đĩn tiếp ngươi…”.

đĩ gọi là Thượng phẩm Trung sanh. - Thế nào là hạng Thượng phẩm Hạ sanh ?

đây là những người cũng tin nhân quả, khơng chê đại Thừa; nhưng chỉ phát tâm Vơ thượng Bồ đề, dùng cơng đức ấy hồi hướng nguyện cầu sanh nước Cực Lạc.

Khi hành giả nầy sắp sửa mệnh chung, Phật A Di đà, Quan Âm, Thế Chí cùng chư Bồ Tát cầm hoa sen vàng, hĩa ra 500 đức Phật đến đĩn người nầy. Năm trăm hĩa Phật cùng lúc trao tay khen rằng: “Pháp tử!” Nay ngươi thanh tịnh phát tâm Vơ Thượng, ta đến đĩn ngươi… Ba hạng trên đây thuộc tưởng vãng sanh của hạng người bậc thượng, là qû́n thứ mười bốn”.

Tất cả những ai được sanh về Thượng Phẩm đều thuộc loại thượng căn, thượng trí, tin sâu đại Thừa và nhân quả cũng như phát tâm Vơ Thượng Bồ đề, cầu giải thốt sanh tử sau khi lâm chung ở thế giới Ta Bà nầy thì sẽ được chính đức Phật A Di đà và hai vị Bồ Tát Qû́n Thế Âm cùng Bồ Tát đại Thế Chí đến nghinh tiếp. Khi về đĩ rồi gặp Phật liền (bực Thượng) hay sau một ngày đêm (bậc Trung) và sau bảy ngày đêm (bậc hạ); kế tiếp nghe Phật thuyết pháp.

“Phật bảo A Nan và Vy đề Hy:

Trung Phẩm Thượng Sanh là hạng thế nào ?

- Nếu cĩ chúng sanh thọ trì 5 giới, Bát Quan Trai giới, thực hành các giới, khơng tạo ngũ nghịch, tránh các lỗi lầm. đem cái lành nầy hồi hướng nguyện cầu sanh về thế giới Cực Lạc Phương Tây. Lúc sắp mệnh chung Phật A Di đà và các Tỳ Kheo, quyến thuộc vây quanh, phĩng quang màu vàng, đến chỗ người ấy, diễn nĩi những nghĩa: Khổ, khơng, vơ thường, vơ ngã, khen ngợi xuất gia được lìa cái khổ. Hành giả thấy rồi tâm rất vui mừng, tự thấy thân mình ngồi trên đài hoa sen, quỳ thẳng chắp tay đảnh lễ đức Phật chưa kịp ngẩng đầu liền được vãng sanh về thế giới Cực Lạc, hoa cũng vừa nở, ngay lúc hoa nở, nghe các âm thanh khen pháp Tứ đế, lúc ấy liền chứng quả A La Hán, đầy đủ ba mươi sáu sức thần thơng và tám giải thốt. đĩ là hạng người Trung Phẩm Thượng Sanh.

Trung Phẩm Trung Sanh là những hạng nào ?

đức Phật Thích Ca Mâu Ni 100

- Nếu cĩ những người, một ngày một đêm giữ Bát Quan Trai, hoặc một ngày một đêm giữ giới Sa Di; hoặc một ngày một đêm giữ giới Cụ Túc, oai nghi khơng khuyết. đem cơng đức nầy hồi hướng cầu nguyện sanh nước Cực Lạc, thường hay hûn tu giới hương giải thốt. Hành giả như thế khi sắp mệnh chung, thấy Phật A Di đà và các quyến thuộc phĩng quang sắc vàng, cầm hoa sen báu đến trước hành giả, khi ấy hành giả tự nghe trong khơng trung cĩ tiếng ca ngợi: Hỡi thiện nam tử! Người lành như con, vì biết thuận theo lời dạy của các đức Phật ba đời, cho nên nay ta đến đĩn tiếp con !”… Trung Phẩm Hạ Sanh lại như thế nào ?

- Nếu kẻ thiện nam, người thiện nữ nào hiếu thảo với cha mẹ, hay làm các việc từ thiện giúp đời, người nầy đến lúc vừa sắp mệnh chung, gặp thiện tri thức vì họ nĩi rộng sự vui ở cõi nước Phật A Di đà, cũng nĩi rõ về 48 lời nguyện của Ngài Pháp Tạng, nghe xong điều ấy, người nầy mệnh chung, nhanh như thời gian một người lực sĩ co duỗi cánh tay, người ấy liền sanh về thế giới Cực Lạc, qua khỏi bảy ngày liền thấy Quan Thế Âm và đại Thế Chí, nghe pháp hoan hỷ chứng Tu đà Hồn, một tiểu kiếp sau thành A La Hán. đĩ là hạng người Trung

Phẩm Hạ Sanh. Ba bực vừa rồi gọi là tưởng sanh của hạng Trung

Phẩm, là qû́n thứ mười lăm.

Hạng Trung Phẩm là hạng dành cho những người Trung căn trung trí. Họ giữ gìn giới luật suốt đời, cho đến một ngày một đêm, hay tu tạo những cơng đức phước điền và đem những căn lành nầy hồi hướng nguyện cầu sanh về thế giới Tây Phương Cực Lạc thì khi mạng chung cĩ đức Phật A Di đà và các vị Tỳ Kheo quyến thuộc phĩng quang đến chỗ người ấy tiếp dẫn sanh về Tây Phương, hoa sen liền nở hay qua bảy ngày sau hoa sen mới nở và bảy ngày sau mới thấy được đức Quan Thế Âm Bồ Tát và đức đại Thế Chí Bồ Tát nghe pháp tu hành và chứng liền quả A La Hán, hay Tu đà Hồn và qua nửa kiếp mới thành A La Hán; hoặc một tiểu kiếp sau mới thành A La Hán.

Những người sanh về Trung Phẩm khơng gặp được trực tiếp đức Phật A Di đà, mà chỉ gặp các vị Bồ Tát thuyết pháp cho nghe. Từ đĩ chứng đắc được những quả vị rốt ráo của Tiểu Thừa.

“Phật dạy A Nan và Vy đề Hy:

Hạ Phẩm Thượng Sanh là những người nào ? Hoặc cĩ chúng sanh tạo các nghiệp ác, tuy khơng chê bai kinh điển đại Thừa. Hạng ngu như thế tạo nhiều điều dữ khơng biết hổ thẹn. Khi sắp mạng chung, may mắn được gặp bực thiện tri thức, vì họ giảng nĩi tên gọi đầu đề 12 phần kinh. Nhờ nghe thể tài các kinh như thế, trừ khỏi nghiệp ác cực nặng trong một ngàn kiếp, bực thiện trí thức lại dạy chắp tay xưng niệm Nam Mơ A Di đà Phật. Bởi xưng danh hiệu Phật; nên trừ tội lỗi trong đường sống chết 50 ức kiếp.

Khi ấy Phật kia liền khiến hĩa Phật, hĩa Quan Thế Âm Bồ Tát, hĩa đại Thế Chí đến trước hành giả khen rằng: Hỡi thiện nam tử! Bởi con xưng niệm danh hiệu của Phật nên tội được tiêu diệt, ta đến đĩn con…”.

Trên đây được gọi là Hạ Phẩm Thượng Sanh. Phật dạy A Nan và Vy đề Hy: đức Phật Thích Ca Mâu Ni 102

Hạ Phẩm Trung Sanh là hạng người nào ?

Hoặc cĩ chúng sanh hủy phạm 5 giới, hủy phạm tám giới và Cụ Túc giới, người ngu như thế ăm trộm những vật thuộc của thường trụ, ăn cắp những vật của hiện tiền tăng, bất tịnh nĩi pháp khơng hổ thẹn, dùng các nghiệp xấu để tự tơ điểm. Tội nhân như vậy, bởi nghiệp ác nên đáng đọa địa ngục. Khi sắp mệnh chung, những lửa địa ngục cùng lúc hiện đến, may sao được gặp bực thiện tri thức, đem lịng từ bi, vì họ khen nĩi 10 lực, oai đức của Phật A Di đà, rộng khen quang minh thần lực Phật ấy, đồng thời khen ngợi về giới, định, huệ, giải thốt, giải thốt tri kiến. Người nầy nghe rồi trừ tội sống chết tám mươi ức kiếp, tướng lửa địa ngục hĩa thành giĩ mát, thổi những hoa trời, trên hoa đều cĩ hĩa Phật, Bồ Tát đĩn tiếp người nầy, trong khoảng một niệm liền được vãng sanh, ở trong hoa sen nơi ao bảy báu, trải qua sáu kiếp hoa sen mới nở, được Quan Thế Âm và đại Thế Chí với giọng thanh tao an ủi người ấy và nĩi cho nghe kinh điển thẳm sâu, người ấy nghe pháp, ngay đĩ phát tâm Vơ Thượng Bồ đề. đây gọi là bực Hạ Phẩm Trung Sanh.

Phật bảo A Nan và Vy đề Hy:

Hạ Phẩm Hạ Sanh là những người nào ?

Hoặc cĩ chúng sanh gây nghiệp bất thiện: năm tội đại nghịch, mười điều độc ác. Tĩm lại đủ các điều chẳng lành. Kẻ ngu như thế do nghiệp xấu nên đáng đọa đường dữ, trải qua nhiều kiếp chịu khổ vơ cùng. Kẻ ngu si nầy lúc sắp lâm chung, may mắn được gặp bực thiện tri thức an ủi đủ điều, nĩi những pháp mầu và dạy tưởng Phật, người nọ quằn quại tưởng niệm khơng nổi. Tri thức lại bảo: Nếu ngươi khơng thể niệm tưởng Phật kia, thì nên xưng danh Phật Vơ Lượng Thọ. Người nọ hết lịng niệm chẳng dứt tiếng để đủ mười niệm “Nam Mơ A Di đà Phật”.

Nhờ xưng danh Phật nên trong mỗi niệm trừ tội sanh tử 80 ức kiếp, khi vừa tắt hơi thấy hoa sen vàng như vầng mặt trời ở trước người ấy, trong khoảng phút chốc liền được vãng sanh thế giới Cực Lạc, ở trong hoa sen mãn mười hai kiếp hoa sen mới nở, Bồ Tát Quan Âm, Bồ Tát Thế Chí với tiếng đại Bi, nĩi rộng cho nghe thật tướng của các pháp và cách diệt tội, kẻ ấy nghe rồi vơ cùng hoan hỷ, ngay đĩ phát tâm Vơ Thượng Bồ đề.

đây thuộc về hạng Hạ Phẩm Hạ Sanh, gọi là tướng sanh của bực Hạ Phẩm, là qû́n thứ mười sáu.

Ba bực Hạ nầy đều thuộc về loại Hạ căn Hạ trí, hủy giới, phá trai, phạm vào những điều ngũ nghịch trọng tội; nhưng nhờ biết tàm quý và các Thiện Hữu Tri Thức đến lúc lâm chung nhắc nhở cho việc niệm danh hiệu Phật; nên các tội chướng mới được tiêu trừ và liền được vãng sanh về thế giới Tây Phương Cực Lạc. Bậc trên được hĩa Bồ Tát đến trước hành giả khen tặng. Bậc trung được gặp thiện hữu tri thức và bực hạ hạ cũng thế.

Khi được sanh về thế giới Cực Lạc rồi, trải qua 49 ngày ở thế giới ấy hoa sen mới nở và trải qua 10 tiểu kiếp mới được vào Sơ địa. Bực kế tiếp (bậc hạ phẩm trung sanh)

trải qua 6 kiếp hoa sen mới nở và được nghe giọng nĩi của đức Quan Thế Âm và đại Thế Chí, liền đĩ phát tâm Vơ Thượng Bồ đề. Hạng cuối cùng (hạ phẩm hạ sanh)

phải ở trong hoa sen 12 tiểu kiếp hoa sen mới nở và nghe tiếng đại Bi của đức Qû́n Thế Âm cũng như đức đại Thế Chí thì ngay đĩ phát tâm Vơ Thượng Bồ đề.

đức Phật Thích Ca Mâu Ni 104

Tất cả những ai được sanh vào bực Hạ Phẩm đều được gọi là “Thai sanh” hay “Thai cung biên địa” của thế giới Cực Lạc. Vì lẽ khi thai sanh về đĩ đều phải nằm trong hoa sen từ 49 ngày đến 12 tiểu kiếp mới nghe được tiếng thuyết pháp của các vị Bồ Tát. Chỉ cĩ một điều lợi lạc là khơng bị sanh tử lûn hồi chi phối. Từ những phẩm sen nầy cĩ thể cĩ thể phát tâm tu hành tiếp tục, để chứng ngơi vơ thượng chánh đẳng chánh gî́c. Trong kinh “Vơ Lượng Thọ” phẩm quyển thượng nơi lời nguyện thứ 18, Ngài Pháp Tạng Tỳ Kheo thệ nguyện rằng: . . . ngoại trừ những kẻ phạm tội ngũ nghịch và những kẻ khơng tin chánh pháp; nhưng ở kinh “Qû́n Vơ Lượng Thọ” phần Hạ Phẩm nầy từ Thượng, Trung, Hạ đều là những người phạm tội; nhưng may nhờ cĩ những Thiện Hữu Tri Thức trợ niệm lúc sắp lâm chung và ít ra cũng niệm được 10 câu Phật hiệu Nam Mơ A Di đà Phật mới được sanh về chốn “Thai cung biên địa” nầy.

Ngồi ra trong kinh “đại Bát Niết Bàn” phẩm Phạm Hạnh trong quyển thứ hai. đức Phật cũng cĩ dạy rằng:

Nhứt Xiển đề cũng cĩ khả năng thành Phật. Vì lẽ các pháp đều bất định; nên Nhứt Xiển đề cũng bất định.

Ngày trước tuy khơng tin nơi chánh pháp; nhưng trải qua vơ lượng kiếp đã phát khởi lịng tin tưởng. Chính niềm tin nầy sẽ dẫn hành giả kia dần đến chỗ cao cả hơn.

“Phật nĩi đến đây, Vy đề Hy và 500 thị nữ nghe những lời Phật, ngay đĩ liền thấy cả tướng rộng dài thế giới Cực Lạc, được thấy thân Phật và hai Bồ Tát, tâm sanh mừng rỡ khen chưa từng cĩ, bừng sáng tỏ ngộ, chứng vơ sanh nhẫn, 500 thị nữ phát tâm Bồ đề, nguyện sanh Lạc Quốc. đức Phật thọ ký tất cả số ấy đều sẽ vãng sanh, sanh nước ấy rồi chứng được Tam Muội “Chư Phật hiện tiền” Vơ lượng chư Thiên đều phát đạo tâm cao tột...

(Tất cả những trích dẫn nằm trong ngoặc kép " " của những đoạn kinh văn trên đều nằm trong “Ba Kinh Tịnh độ” do cố Thượng Tọa Thích Thiện Thơng dịch từ chữ Hán sang tiếng Việt năm 1991 và đã được Chùa Viên Gî́c Hannover - đức Quốc, tái ấn tống năm 2008 - Phật lịch 2552).

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.