Diệu Pháp Liên Hoa Kinh Luân Quán Hội Nghĩa

22. Chúc Lụy Phẩm Đệ Nhị Thập Nhị

囑累品第二十二

Phẩm hai mươi hai: Chúc Lụy

“Chúc” là Phật phó chúc (giao phó, căn dặn). “Lụy” là phiền ngươi hãy tuyên truyền. Đây là tuân theo thánh chỉ của Như Lai mà gọi như thế. “Chúc” là cung kính tiếp nhận lời căn dặn, “Lụy” là cam lòng chẳng mệt nhọc. Đấy là do Bồ Tát kính thuận mà gọi như vậy. “Chúc” là kim khẩu của Như Lai căn dặn. “Lụy” là Bồ Tát lòng son kính cẩn gánh vác. Đấy là gộp chung trao và nhận lại để luận định. Vì thế, Như Lai vươn mình từ chỗ ngồi đứng dậy, duỗi tay xoa đỉnh đầu [các Bồ Tát], truyền trao pháp khó được. Đại chúng nghiêng mình chắp tay, tuân phụng lời sắc truyền của đức Thế Tôn, sẽ phụng hành đầy đủ. Ân cần trao nhận; vì thế gọi là phẩm Chúc Lụy.

22.1. Như Lai xoa đỉnh đầu phó chúc

22.1.1. Phó chúc

22.1.1.1. Như Lai phó chúc

22.1.1.1.1. Chánh thức phó chúc

(Kinh) Nhĩ thời, Thích Ca Mâu Ni Phật tùng (bảo tháp trung) pháp tòa khởi, hiện đại thần lực, dĩ hữu thủ ma vô lượng Bồ Tát Ma Ha Tát đảnh, nhi tác thị ngôn: “Ngã ư vô lượng bách thiên vạn ức A tăng kỳ kiếp tu tập thị nan đắc A Nậu Đa La Tam Miệu Tam Bồ Đề pháp, kim dĩ phó chúc nhữ đẳng. Nhữ đẳng ưng đương nhất tâm lưu bố thử pháp, quảng linh tăng ích”. Như thị tam ma chư Bồ Tát Ma Ha Tát đảnh, nhi tác thị ngôn: “Ngã ư vô lượng bách thiên vạn ức A tăng kỳ kiếp, tu tập thị nan đắc A Nậu Đa La Tam Miệu Tam Bồ Đề pháp, kim dĩ phó chúc nhữ đẳng. Nhữ đẳng đương thọ trì, độc, tụng, quảng tuyên thử pháp, linh nhất thiết chúng sanh phổ đắc văn tri.

(經)爾時，釋迦牟尼佛從（寶塔中）法座起，現大神力，以右手摩無量菩薩摩訶薩頂，而作是言：「我於無量百千萬億阿僧祇劫修習是難得阿耨多羅三藐三菩提法，今以付囑汝等。汝等應當一心流布此法，廣令增益」。如是三摩諸菩薩摩訶薩頂，而作是言：「我於無量百千萬億阿僧祇劫，修習是難得阿耨多羅三藐三菩提法，今以付囑汝等。汝等當受持，讀，誦，廣宣此法，令一切眾生普得聞知。

(Kinh: Lúc bấy giờ, Thích Ca Mâu Ni Phật từ pháp tòa (trong bảo tháp) đứng dậy, hiện đại thần lực, dùng tay phải xoa đỉnh đầu vô lượng Bồ Tát Ma Ha Tát, mà nói như thế này: “Ta trong vô lượng trăm ngàn vạn ức A tăng kỳ kiếp tu tập pháp Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác khó được này, nay đem phó chúc cho các ông. Các ông hãy nên nhất tâm lưu truyền pháp này, khiến cho nó rộng tăng trưởng”. Xoa đỉnh đầu các Bồ Tát Ma Ha Tát ba lượt như thế, nói như thế này: “Ta trong vô lượng trăm ngàn vạn ức A tăng kỳ kiếp tu tập pháp Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác khó được này, nay phó chúc cho các ông. Các ông hãy nên thọ trì, đọc, tụng, rộng tuyên dương pháp này, khiến cho hết thảy chúng sanh đều được nghe biết trọn khắp”).

Như Lai dùng tay Quyền Trí thiện xảo, cùng lúc xoa trọn khắp đỉnh đầu Thật Trí của vô lượng Bồ Tát; vì thế nói là “hiện đại thần lực”. Như Lai trao truyền hóa đạo cho họ. Vì thế, dùng tay phải để biểu thị Quyền. Bồ Tát tự hành tiếp nhận đạo, cho nên dùng đỉnh đầu để biểu thị Thật. Duỗi tay xoa đỉnh đầu tức là “thân phó chúc”. Quyền Trí gặp Thật Trí tức là “ý phó chúc”. “Mà nói như thế này” tức là “khẩu phó chúc”. Ba lượt xoa đỉnh đầu, ba lượt căn dặn, ân cần chẳng nhẹ, khiến cho tự hành và hóa độ người khác trọn khắp, khiến cho đạt được Tứ Tất Đàn vĩnh viễn vô tận.

22.1.1.1.2. Giải thích sự phó chúc

(Kinh) Sở dĩ giả hà? Như Lai hữu đại từ bi, vô chư xan lận, diệc vô sở úy, năng dữ chúng sanh Phật chi trí huệ. Như Lai trí huệ, tự nhiên trí huệ. Như Lai thị nhất thiết chúng sanh chi đại thí chủ, nhữ đẳng diệc ưng tùy học Như Lai chi pháp, vật sanh xan lận.

(經)所以者何？如來有大慈悲，無諸慳悋，亦無所畏，能與眾生佛之智慧。如來智慧，自然智慧。如來是一切眾生之大施主，汝等亦應隨學如來之法，勿生慳悋。

(Kinh: Vì lẽ nào vậy? Như Lai có đại từ bi, chẳng có các thứ keo tiếc, cũng chẳng sợ hãi, có thể ban cho chúng sanh trí huệ của Phật, trí huệ Như Lai, trí huệ tự nhiên. Như Lai là đại thí chủ của hết thảy chúng sanh, các ông cũng nên học theo pháp của Như Lai, đừng sanh lòng keo tiếc).

“Có lòng đại từ bi” là “Như Lai thất”. “Vô chư xan lận” (Chẳng có các thứ keo tiếc) là “[Như Lai] y rốt ráo”. “Diệc vô sở úy” (Cũng chẳng sợ hãi) là “[Như Lai] tòa rốt ráo”. “Phật chi trí huệ” (Trí huệ của Phật) là thật tánh của giác pháp, tức Nhất Thiết Trí. “Như Lai trí huệ” (Trí huệ của Như Lai) từ tánh khởi tu, từ nhân tới quả, tức Đạo Chủng Trí. “Tự nhiên trí huệ”: Thể của nó tự nhiên, song chiếu bất nhị, tức Nhất Thiết Chủng Trí. Ba thứ “y, tòa, thất”, mỗi thứ đều có đủ ba trí. Ba và một chính là lẫn nhau, ba và một dung nhập lẫn nhau. Dùng điều này để giáo hóa người khác, gọi là “đại thí chủ”. Thất mà chẳng có y và tòa, hoằng thệ sẽ chẳng trọn khắp. Y mà chẳng có thất và tòa, Pháp Thân sẽ chẳng trọn đủ. Tòa mà chẳng có y và thất, sẽ phá Hoặc chẳng trọn vẹn. “Vật sanh xan lận” (Chớ sanh lòng keo tiếc): Khuyên phần chứng thí chủ hãy nên học theo vị đại thí chủ rốt ráo. Nếu có keo tiếc, tức là chẳng từ bi. Đó là có sợ hãi; vì thế, nêu ra một lời, tức là khuyên hãy vâng theo ba khuôn khổ (y, thất, tòa của Như Lai) để hoằng kinh.

22.1.1.1.3. Phó chúc răn dạy

(Kinh) Ư vị lai thế, nhược hữu thiện nam tử, thiện nữ nhân, tín Như Lai trí huệ giả, đương vị diễn thuyết thử Pháp Hoa kinh, sử đắc văn tri, vị linh kỳ nhân đắc Phật huệ cố. Nhược hữu chúng sanh bất tín thọ giả, đương ư Như Lai dư thâm pháp trung thị giáo lợi hỷ. Nhữ đẳng nhược năng như thị, tắc vi dĩ báo chư Phật chi ân.

(經)於未來世，若有善男子，善女人，信如來智慧者，當為演說此法華經，使得聞知，為令其人得佛慧故。若有眾生不信受者，當於如來餘深法中示教利喜。汝等若能如是，則為已報諸佛之恩。

(Kinh: Trong đời vị lai, nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân, tin trí huệ của Như Lai, hãy vì người ấy diễn nói kinh Pháp Hoa này, khiến cho người ấy nghe biết, vì khiến cho người ấy đắc Phật huệ. Nếu có các chúng sanh chẳng tin nhận, hãy nên dùng các pháp sâu khác của Như Lai để chỉ dạy khiến cho họ đạt được lợi ích, hoan hỷ. Nếu các ông có thể làm như thế thì chính là đã báo ân của chư Phật).

Trừ Phật huệ ra, những điều khác đều gọi là “dư”. Vì Thật mà hành Quyền, Quyền chứa đựng Thật. Vì thế, đều gọi là “thâm” (sâu). Do đó biết: Chỉ khen ngợi Phật thừa, sẽ chẳng thể thông trọn khắp ba giáo pháp trước (Tạng, Thông, Biệt), chẳng phải là truyền pháp báo ân Phật.

Phần thứ nhất, “Như Lai phó chúc” đã xong.

22.1.1.2. Bồ Tát lãnh nhận

(Kinh) Thời, chư Bồ Tát Ma Ha Tát văn Phật tác thị thuyết dĩ,

giai đại hoan hỷ, biến mãn kỳ thân, ích gia cung kính, khúc cung, đê đầu, hiệp chưởng hướng Phật, câu phát thanh ngôn: “Như Thế Tôn sắc, đương cụ phụng hành. Dụy nhiên Thế Tôn, nguyện bất hữu lự”. Chư Bồ Tát Ma Ha Tát chúng như thị tam phản câu phát thanh ngôn: “Như Thế Tôn sắc, đương cụ phụng hành. Dụy nhiên Thế Tôn! Nguyện bất hữu lự”.

(經)時，諸菩薩摩訶薩聞佛作是說已，皆大歡喜，徧滿其身，益加恭敬，曲躬，低頭，合掌向佛，俱發聲言：「如世尊敕，當具奉行。唯然世尊，願不有慮」。諸菩薩摩訶薩眾如是三反俱發聲言：「如世尊敕，當具奉行。唯然世尊！願不有慮」。

(Kinh: Lúc bấy giờ, các Bồ Tát Ma Ha Tát nghe Phật nói như thế rồi đều hết sức hoan hỷ trọn khắp cả thân, càng thêm cung kính, khom mình, cúi đầu, chắp tay hướng về đức Phật, đều phát ra tiếng thưa: “Như Thế Tôn sắc truyền, chúng con sẽ phụng hành trọn vẹn. Kính vâng đức Thế Tôn, xin chớ có lo”. Các vị Bồ Tát Ma Ha Tát ba lượt đều phát ra tiếng thưa như thế: “Như Thế Tôn sắc truyền, chúng con sẽ phụng hành trọn vẹn. Kính vâng đức Thế Tôn! Xin chớ có lo”).

Hoan hỷ cung kính tức là “ý lãnh nhận”. Khom mình, cúi đầu là “thân lãnh nhận”. “Đều phát ra tiếng thưa trình” chính là khẩu lãnh nhận. “Như Thế Tôn sắc”: Lãnh nhận lời giao phó. “Đương cụ phụng hành” (Sẽ phụng hành trọn vẹn): Hành trọn ba pháp, lãnh nhận sự phó chúc. “Nguyện bất hữu lự” (Xin chớ có lo): Lãnh nhận lời giao phó răn truyền. Như Lai ba lượt giao phó, Bồ Tát ba lượt tiếp nhận, ân cần trịnh trọng, suốt cả đời chẳng sót!

22.1.1.3. Xong việc bèn xướng tán

(Kinh) Nhĩ thời, Thích Ca Mâu Ni Phật linh thập phương lai chư phân thân Phật các hoàn bổn độ, nhi tác thị ngôn: “Chư Phật các tùy sở an, Đa Bảo Phật tháp hoàn khả như cố”.

(經)爾時，釋迦牟尼佛令十方來諸分身佛各還本土，而作是言：「諸佛各隨所安，多寶佛塔還可如故」。

(Kinh: Lúc bấy giờ, Thích Ca Mâu Ni Phật bảo các vị Phật phân thân đến từ mười phương đều trở về cõi mình, mà nói như thế này: “Chư Phật mỗi vị hãy nên an trụ trong cõi mình hóa độ. Tháp Phật Đa Bảo hãy nên trở lại như cũ”).

Phân thân [chư Phật] vì mở tháp mà tụ tập. Chuyện mở tháp đã xong, cho nên bảo các vị hãy thuận theo cõi các Ngài vốn an trụ mà trở về từng cõi. Tháp báu vì chứng minh kinh mà hiện đến, nay hai môn Bổn và Tích đã xong, vì thế kính khuyên hãy đóng lại như cũ. Tháp chẳng mở nữa, cho nên các phân thân rời đi chẳng hiện. Tháp vẫn nghe pháp, cho nên trong kinh văn thuộc phần sau, tháp tuy đóng nhưng vẫn còn đó.

Hỏi: Nếu tháp nghe pháp, cũng phải nên chẳng đóng lại?

Đáp: Do đã chứng minh xong phần Chánh Thuyết, cho nên đóng lại. Do nghe lưu thông nên vẫn còn đó.

Phần thứ nhất là “phó chúc” đã xong.

22.1.2. Hoan hỷ

(Kinh) Thuyết thị ngữ thời, thập phương vô lượng phân thân chư Phật, tọa bảo thụ hạ sư tử tòa thượng giả, cập Đa Bảo Phật, tịnh Thượng Hạnh đẳng vô biên A tăng kỳ Bồ Tát đại chúng, Xá Lợi Phất đẳng Thanh Văn tứ chúng, cập nhất thiết thế gian thiên, nhân, A Tu La đẳng văn Phật sở thuyết, giai đại hoan hỷ.

(經)說是語時，十方無量分身諸佛，坐寶樹下師子座上者，及多寶佛，幷上行等無邊阿僧祇菩薩大眾，舍利弗等聲聞四眾，及一切世間天、人、阿修羅等聞佛所說，皆大歡喜。

(Kinh: Khi nói lời ấy, mười phương vô lượng phân thân chư Phật ngồi trên tòa sư tử dưới cây báu, và Đa Bảo Phật, cùng với Thượng Hạnh v.v… vô biên A tăng kỳ Bồ Tát đại chúng. Xá Lợi Phất v.v… Thanh Văn tứ chúng, và hết thảy trời, người, A Tu La v.v… trong hết thảy các thế gian nghe lời đức Phật dạy, đều hết sức hoan hỷ).

Chư Phật vì chuyện hóa độ người khác đã toại, cho nên hoan hỷ. Bồ Tát vì tự hành đắc pháp nên hoan hỷ. Lại do người nói thanh tịnh, tức là đức Phật, cho nên hoan hỷ. Do nghe pháp thanh tịnh, tức diệu kinh, cho nên hoan hỷ. Do chứng đắc thanh tịnh, tức là những người đạt được lợi ích trong hiện tại và vị lai, cho nên hoan hỷ.

Phần thứ nhất, “phó chúc lưu thông” đã xong.

Năm phẩm kể từ Dược Vương trở đi là xét theo sự hóa độ người khác để lưu thông. [Phần này] lại chia thành bốn đoạn:

Một, phẩm Dược Vương khích lệ bậc thầy hoằng pháp hãy nên như ngài Dược Vương, dốc cạn thần lực, trọn hết thân mạng, chỉ mong sao Đại pháp được hoằng truyền rộng rãi, chúng sanh đạt được lợi ích, ngõ hầu các đệ tử có pháp để noi theo.

Hai phẩm Diệu Âm và Quán Âm khích lệ các đệ tử thọ pháp đừng sanh ý tưởng coi thường đối với người hoằng pháp. Vì lẽ nào vậy? Các vị đại sĩ ở phương khác phụng mạng hoằng kinh, hiện trọn khắp các sắc thân, hình dạng không nhất định! Chớ nên dùng mắt trâu dê để nhìn, chớ nên dùng phàm tình ngu phàm để suy lường.

Ba là phẩm Đà La Ni nhằm nêu ra chuyện dùng chú để hộ trì.

Bốn là phẩm Diệu Trang Nghiêm nhằm nói về chuyện thủ hộ người sáng suốt.

Lại nữa, phẩm Dược Vương dùng khổ hạnh để thực hiện Nhất Thừa. Phẩm Diệu Âm và Quán Âm dùng tam muội để thực hiện Nhất Thừa. Phẩm Đà La Ni dùng Tổng Trì để thực hiện Nhất Thừa. Phẩm Diệu Trang Nghiêm dùng thệ nguyện để thực hiện Nhất Thừa. Phẩm Phổ Hiền dùng thần thông để thực hiện Nhất Thừa. Chân Như Thật Tướng là cái Thể để thực hiện. Phật giới, nhân giới là chuyện để thực hiện. Các chuyện như khổ hạnh, tam muội v.v… là duyên để thực hiện Nhất Thừa. Thuận theo cơ nghi của chúng sanh, cho nên khiến cho người hoằng kinh nêu bày cơ duyên bất đồng, nhưng cái Thể để thực hiện đều là diệu pháp. Tất cả nhân quả hoàn toàn nương vào Nhất Thật. Dùng điều này để lợi ích chúng sanh, cho nên nói “thực hiện Nhất Thừa”.

Giải thích phẩm Chúc Lụy đã xong; kế đó, giải thích phẩm Dược Vương Bồ Tát Bổn Sự.

23. Dược Vương Bồ Tát Bổn Sự Phẩm Đệ Nhị Thập Tam

藥王菩薩本事品第二十三

Phẩm thứ hai mươi ba: Dược Vương Bồ Tát Bổn Sự

Kinh Quán Dược Vương Dược Thượng Bồ Tát nói: “Tích danh Tinh Quang, tùng tôn giả Nhật Tạng văn thuyết Phật huệ, dĩ Tuyết Sơn thượng dược cúng dường chúng tăng. Nguyện ngã vị lai, năng trị chúng sanh thân tâm lưỡng bệnh. Cử thế hoan hỷ, hiệu viết Dược Vương” (Xưa tên là Tinh Quang, từ tôn giả Nhật Tạng nghe nói Phật huệ, dùng thuốc tốt nhất ở Tuyết Sơn để cúng dường chúng tăng, nguyện ta trong vị lai có thể trị hai căn bệnh nơi thân và tâm của chúng sanh. Cả cõi đời hoan hỷ, gọi Ngài là Dược Vương). Kinh Đại Phật Đảnh (Lăng Nghiêm) nói: “Ngã vô thỉ kiếp, vi thế lương y, khẩu thường Sa Bà thế giới sở hữu dược vị, thừa sự Như Lai, phân biệt vị nhân, tùng thị khai ngộ. Như Lai ấn ngã côn quý Dược Vương, Dược Thượng nhị Bồ Tát danh” (Trong vô thỉ kiếp trước, con làm lương y trong thế gian, miệng nếm tất cả dược vị trong thế giới Sa Bà, thừa sự Như Lai. Do phân biệt các vị, từ đó mà khai ngộ. Như Lai đặt tên cho anh em con là Dược Vương, Dược Thượng Bồ Tát). Kinh văn trong phẩm này nói Nhất Thiết Chúng Sanh Hỷ Kiến Bồ Tát nhanh chóng xả thân, lại thiêu hai cánh tay, khinh mạng sống, tôn trọng pháp, mất mạng để duy trì đạo. Nêu chuyện xưa để hiển lộ hiện tại; vì thế nói là phẩm Bổn Sự. Nói các phẩm này, hoàn toàn khiến cho chúng sanh đạt được Tứ Tất Ích (bốn lợi ích Tất Đàn), chẳng cần khăng khăng phân định đoạn nào tương ứng với pháp Tất Đàn nào!

* Khích lệ bậc thầy hoằng pháp

23.1. Thưa hỏi

(Kinh) Nhĩ thời, Tú Vương Hoa Bồ Tát bạch Phật ngôn: Thế Tôn! Dược Vương Bồ Tát vân hà du ư Sa Bà thế giới? Thế Tôn! Thị Dược Vương Bồ Tát hữu nhược can bách thiên vạn ức na do tha nan hành khổ hạnh? Thiện tai Thế Tôn! Nguyện thiểu giải thuyết, chư thiên, long, thần, Dạ Xoa, Càn Thát Bà, A Tu La, Ca Lâu La, Khẩn Na La, Ma Hầu La Già, nhân phi nhân đẳng. Hựu tha quốc độ chư lai Bồ Tát, cập thử Thanh Văn chúng văn giai hoan hỷ.

(經)爾時，宿王華菩薩白佛言：「世尊！藥王菩薩云何遊於娑婆世界？世尊！是藥王菩薩有若干百千萬億那由他難行苦行？善哉世尊！願少解說，諸天、龍、神、夜叉、乾闥婆、阿修羅、迦樓羅、緊那羅、摩睺羅伽、人、非人等。又他國土諸來菩薩，及此聲聞眾聞皆歡喜」。

(Kinh: Lúc bấy giờ, Tú Vương Hoa (Nakṣatrarāja saṃkusumitā bhijña) Bồ Tát bạch Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Dược Vương (Bhaiṣajyarāja) Bồ Tát dạo chơi trong thế giới Sa Bà như thế nào? Bạch Thế Tôn! Vị Dược Vương Bồ Tát này có ngần nào trăm ngàn vạn ức na do tha khổ hạnh khó hành? Lành thay đức Thế Tôn! Xin hãy giải nói đôi chút, chư thiên, rồng, thần, Dạ Xoa, Càn Thát Bà, A Tu La, Ca Lâu La, Khẩn Na La, Ma Hầu La Già, người, phi nhân v.v… và các vị Bồ Tát từ các quốc độ khác đến, cũng như các vị Thanh Văn này nghe rồi sẽ đều hoan hỷ).

Từ chữ “Thế Tôn” thứ nhất trở đi, hỏi chung về sự du hóa. Từ “Thế Tôn! Thị Dược Vương Bồ Tát nhược hữu...” (Bạch Thế Tôn! Vị Dược Vương Bồ Tát ấy nếu có…) trở đi, hỏi riêng về khổ hạnh. Từ “thiện tai” (lành thay) trở đi là xin giải đáp. Du hóa là lợi tha, khổ hạnh là tự lợi. Du hóa cũng là khổ hạnh, khổ hạnh cũng là lợi tha. [Từ phẩm này] cho đến kinh văn thuộc các phẩm sau như Diệu Âm v.v… nói chung chẳng ngoài hai hạnh tự lợi và lợi tha. Tự hành nói chung chẳng ngoài Trí Đức, Đoạn Đức, phước, huệ. Lợi tha chẳng ngoài tam muội và thần thông. Hỏi chung về sự du hóa, thì du hóa ắt sẽ trọn đủ tất cả các thân trong mười pháp giới, hoàn toàn giống như Diệu Âm và Quán Âm, nhưng [phẩm này] chỉ nêu ra khổ hạnh nhằm thích hợp cơ nghi. Vì được thỉnh nên đáp như vậy, ý ở nơi khổ hạnh.

23.2. Trả lời

23.2.1. Chỉ đáp [câu hỏi về] khổ hạnh, du hóa là nói tới Phổ Hiện Sắc Thân tam muội, hoặc nói tới hai phẩm sau

23.2.1.1. Nói về Sự Bổn

(Kinh) Nhĩ thời, Phật cáo Tú Vương Hoa Bồ Tát: Nãi vãng quá khứ vô lượng Hằng hà sa kiếp, hữu Phật hiệu Nhật Nguyệt Tịnh Minh Đức, Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Kỳ Phật hữu bát thập ức đại Bồ Tát Ma Ha Tát, thất thập nhị Hằng hà sa đại Thanh Văn chúng. Phật thọ tứ vạn nhị thiên kiếp, Bồ Tát thọ mạng diệc đẳng. Bỉ quốc vô hữu nữ nhân, địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh A Tu La đẳng, cập dĩ chư nạn. Địa bình như chưởng, lưu ly sở thành. Bảo thụ trang nghiêm, bảo trướng phú thượng, thùy bảo hoa phan, bảo bình, hương lô, châu biến quốc giới. Thất bảo vi đài, nhất thụ nhất đài. Kỳ thụ khứ đài tận nhất tiễn đạo. Thử chư bảo thụ giai hữu Bồ Tát, Thanh Văn nhi tọa kỳ hạ. Chư bảo đài thượng, các hữu bách ức chư thiên, tác thiên kỹ nhạc, ca thán ư Phật dĩ vi cúng dường.

(經)爾時，佛告宿王華菩薩：「乃往過去無量恆河沙劫，有佛號日月淨明德、如來、應供、正徧知、明行足、善逝、世間解、無上士、調御丈夫、天人師、佛、世尊。其佛有八十億大菩薩摩訶薩，七十二恆河沙大聲聞眾。佛壽四萬二千劫，菩薩壽命亦等。彼國無有女人，地獄，餓鬼，畜生阿修羅等，及以諸難。地平如掌，琉璃所成。寶樹莊嚴，寶帳覆上，垂寶華幡，寶瓶，香爐，周徧國界。七寶為臺，一樹一臺。其樹去臺盡一箭道。此諸寶樹皆有菩薩、聲聞而坐其下。諸寶臺上，各有百億諸天，作天技樂，歌歎於佛以為供養。

(Kinh: Lúc bấy giờ, đức Phật bảo Tú Vương Hoa Bồ Tát: Trong quá khứ vô lượng hằng hà sa kiếp trước kia, có Phật hiệu là Nhật Nguyệt Tịnh Minh Đức Như Lai (Candrasūryavimalaprabhāsaśrī), Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Vị Phật ấy có tám mươi ức đại Bồ Tát Ma Ha Tát, bảy mươi hai Hằng hà sa các vị đại Thanh Văn. Phật thọ bốn vạn hai ngàn kiếp. Bồ Tát thọ mạng cũng như thế. Nước ấy không có nữ nhân, địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, A Tu La v.v… cùng với các nạn. Đất bằng phẳng như lòng bàn tay, do lưu ly hợp thành. Cây báu trang nghiêm, trướng báu phủ bên trên, treo rủ các phan báu, bình báu, lò hương trọn khắp cõi nước. Bảy báu làm đài, cứ mỗi cây là một đài. Cây cách đài một tầm mũi tên. Các cây báu ấy đều có Bồ Tát, Thanh Văn ngồi dưới gốc. Trên các đài báu, đều có trăm ức chư thiên tấu các kỹ nhạc trời, ca tụng, tán thán Phật để cúng dường).

23.2.1.2. Nói về Bổn Sự

23.2.1.2.1. Đức Phật thuyết pháp

(Kinh) Nhĩ thời, bỉ Phật vị Nhất Thiết Chúng Sanh Hỷ Kiến Bồ Tát, cập chúng Bồ Tát, chư Thanh Văn chúng, thuyết Pháp Hoa kinh.

(經)爾時，彼佛為一切眾生喜見菩薩，及眾菩薩，諸聲聞眾，說法華經。

(Kinh: Lúc bấy giờ, đức Phật vì Nhất Thiết Chúng Sanh Hỷ Kiến (Sarvarūpasaṃdarśana) Bồ Tát, và các vị Bồ Tát, các vị Thanh Văn nói kinh Pháp Hoa).

Cũng giống như nay đức Phật bảo dạy Xá Lợi Phất, hoặc Nhật Nguyệt Đăng Minh Phật bảo dạy ngài Diệu Quang.

23.2.1.2.2. Tu cúng dường

23.2.1.2.2.1. Cúng dường trong hiện đời

23.2.1.2.2.1.1. Tu hành đắc pháp

(Kinh) Thị Nhất Thiết Chúng Sanh Hỷ Kiến Bồ Tát nhạo tập khổ hạnh ư Nhật Nguyệt Tịnh Minh Đức Phật pháp trung, tinh tấn kinh hành, nhất tâm cầu Phật, mãn vạn nhị thiên tuế dĩ, đắc Hiện Nhất Thiết Sắc Thân tam muội.

(經)是一切眾生喜見菩薩樂習苦行於日月淨明德佛法中，精進經行，一心求佛，滿萬二千歲已，得現一切色身三昧。

(Kinh: Nhất Thiết Chúng Sanh Hỷ Kiến Bồ Tát ưa thích tu tập khổ hạnh trong pháp của Nhật Nguyệt Tịnh Minh Đức Phật, tinh tấn kinh hành, một lòng cầu Phật, mãn một vạn hai ngàn năm rồi, đắc Hiện Nhất Thiết Sắc Thân tam muội Sarvarūpasaṃdarśana).

23.2.1.2.2.1.2. Nghĩ báo ân

23.2.1.2.2.1.2.1. Cúng dường bằng sức tam muội

(Kinh) Đắc thử tam muội dĩ, tâm đại hoan hỷ, tức tác niệm ngôn: “Ngã đắc Hiện Nhất Thiết Sắc Thân tam muội, giai thị đắc văn Pháp Hoa kinh lực. Ngã kim đương cúng dường Nhật Nguyệt Tịnh Minh Đức Phật, cập Pháp Hoa kinh”. Tức thời nhập thị tam muội, ư hư không trung, vũ Mạn Đà La hoa, Ma Ha Mạn Đà La hoa, tế mạt Kiên Hắc Chiên Đàn mãn hư không trung, như vân nhi hạ, cập vũ Hải Thử Ngạn Chiên Đàn chi hương. Thử hương lục thù giá trị Sa Bà thế giới, dĩ cúng dường Phật.

(經)得此三昧已，心大歡喜，即作念言：「我得現一切色身三昧，皆是得聞法華經力。我今當供養日月淨明德佛，及法華經」。即時入是三昧，於虛空中，雨曼陀羅華，摩訶曼陀羅華，細末堅黑栴檀滿虛空中，如雲而下，及雨海此岸栴檀之香。此香六銖價直娑婆世界，以供養佛。

(Kinh: Đã đắc tam muội rồi, tâm hết sức hoan hỷ, liền nghĩ như thế này: “Ta đắc Hiện Nhất Thiết Sắc Thân tam muội, đều do sức của nghe kinh Pháp Hoa. Ta nay nên cúng dường Nhật Nguyệt Tịnh Minh Đức Phật và kinh Pháp Hoa”. Tức thời nhập tam muội ấy, ở trong hư không, mưa hoa Mạn Đà La, Ma Ha Mạn Đà La, bột mịn Kiên Hắc Chiên Đàn (Kālānusāri gandha) đầy khắp hư không, như mây sà xuống, và mưa hương Hải Thử Ngạn Chiên Đàn. Sáu thù hương ấy có giá trị bằng thế giới Sa Bà, dùng để cúng dường Phật).

Phổ Hiện tam muội xét theo Lý thì chẳng xuất nhập, biểu thị dùng sức tam muội, cho nên nói là “nhập”.

23.2.1.2.2.1.2.2. Thiêu thân để cúng dường

23.2.1.2.2.1.2.2.1. Thiêu thân

(Kinh) Tác thị cúng dường dĩ, tùng tam muội khởi, nhi tự niệm ngôn: “Ngã tuy dĩ thần lực cúng dường ư Phật, bất như dĩ thân cúng dường”. Tức phục chư hương: Chiên Đàn, Huân Lục, Đâu Lâu Bà, Tất Lực Ca, trầm thủy, giao hương. Hựu ẩm Chiêm Bặc chư hoa hương du, mãn thiên nhị bách tuế dĩ, hương du đồ thân, ư Nhật Nguyệt Tịnh Minh Đức Phật tiền, dĩ thiên bảo y nhi tự triền thân, quán chư hương du, dĩ thần thông lực nguyện, nhi tự nhiên thân, quang minh biến chiếu bát thập ức Hằng hà sa thế giới.

(經)作是供養已，從三昧起，而自念言：「我雖以神力供養於佛，不如以身供養」。即服諸香：栴檀，薰陸，兜樓婆，畢力迦，沉水，膠香。又飲薝蔔諸華香油，滿千二百歲已，香油塗身，於日月淨明德佛前，以天寶衣而自纏身，灌諸香油，以神通力願，而自然身，光明徧照八十億恆河沙世界。

(Kinh: Cúng dường như thế xong, từ tam muội dậy, bèn tự nghĩ rằng: “Ta tuy dùng thần lực cúng dường đức Phật, không bằng dùng thân cúng dường”. Liền ăn các thứ hương Chiên Đàn, Huân Lục, Đâu Lâu Bà, Tất Lực Ca, trầm thủy, giao hương. Lại uống các thứ dầu thơm từ các loại hoa như Chiêm Bặc trọn một ngàn hai trăm năm xong, dùng dầu thơm bôi thân. Đối trước Nhật Nguyệt Tịnh Minh Đức Phật, dùng áo trời báu để tự quấn thân, rưới các dầu thơm, dùng thần thông lực nguyện để tự đốt thân. Ánh sáng chiếu trọn khắp tám mươi ức Hằng hà sa thế giới).

“Thần thông lực nguyện”: Nói rõ chẳng dùng lửa thế gian, vẫn là nương vào tam muội đã đạt được để khởi lên thệ nguyện lợi lạc người khác, dùng lửa Quán Trí đốt cảnh khó nghĩ. Vì thế, khiến cho quang minh chiếu trọn khắp nhiều cõi nước.

23.2.1.2.2.1.2.2.2. Phật tán thán

(Kinh) Kỳ (bát thập ức Hằng hà sa thế giới) trung chư Phật đồng thời tán ngôn: “Thiện tai! Thiện tai! Thiện nam tử! Thị chân tinh tấn, thị danh chân pháp cúng dường Như Lai. Nhược dĩ hoa, hương, anh lạc, thiêu hương, mạt hương, đồ hương, thiên tăng phan cái, cập Hải Thử Ngạn Chiên Đàn chi hương, như thị đẳng chủng chủng chư vật cúng dường, sở bất năng cập. Giả sử quốc thành, thê tử bố thí, diệc sở bất cập. Thiện nam tử! Thị danh đệ nhất chi thí. Ư chư thí trung, tối tôn, tối thượng, dĩ pháp cúng dường chư Như Lai cố”. Tác thị ngữ dĩ, nhi các mặc nhiên.

(經)其(八十億恆河沙世界)中諸佛同時讚言：「善哉！善哉！善男子！是真精進，是名真法供養如來。若以華，香，瓔珞，燒香，末香，塗香，天繒幡葢，及海此岸栴檀之香，如是等種種諸物供養，所不能及。假使國城，妻子佈施，亦所不及。善男子！是名第一之施。於諸施中，最尊，最上，以法供養諸如來故」。作是語已，而各默然。

(Kinh: Chư Phật trong (tám mươi ức Hằng hà sa thế giới) cùng lúc khen rằng: “Lành thay! Lành thay! Này thiện nam tử! Đó là thật sự tinh tấn, là pháp cúng dường Như Lai thật sự. Nếu dùng hoa, hương, anh lạc, hương đốt, hương bột, hương bôi, tràng phan lụa cõi trời, và hương Hải Thử Ngạn Chiên Đàn, dùng các thứ vật như thế để cúng dường, đều chẳng thể sánh bằng. Giả sử bố thí quốc thành, vợ con, cũng chẳng sánh bằng! Này thiện nam tử! Đó gọi là bố thí bậc nhất. Trong các thứ bố thí, sẽ là tôn quý nhất, cao nhất, do dùng pháp để cúng dường Như Lai”. Nói lời ấy xong, đều cùng im lặng).

“Chân pháp cúng dường” (Pháp cúng dường chân thật): Chính là trong thì vận dụng quán trí, quán nhân quả phiền não, đều dùng Không Huệ để gột sạch. Vì thế nói là “chân pháp”. Lại quán dù thân hay lửa, người cúng hay vật để cúng, đều là Thật Tướng, ai đốt, ai cháy, ai cúng, ai nhận? Vì thế gọi là “chân pháp”. Khi quán như thế, khổ là pháp giới, thấy hay nghe đều đạt được lợi ích, cho nên nói là “thừa thừa” (nương vào thừa). Nếu chẳng phải như vậy, sẽ trở thành khổ hạnh vô ích!

23.2.1.2.2.1.2.2.3. Thời tiết

(Kinh) Kỳ thân hỏa nhiên thiên nhị bách tuế. Quá thị dĩ hậu, kỳ thân nãi tận.

(經)其身火然千二百歲。過是已後，其身乃盡。

(Kinh: Thân ấy đốt cháy trong một ngàn hai trăm năm. Sau thời gian đó, thân ấy mới tận).

Trước đó, uống dầu thơm trọn một ngàn hai trăm năm, biểu thị “sử dụng phương tiện đạo”. Trước hết là tịnh trừ các khổ tập mười hai nhân duyên trong tam giới, nay dùng lửa đốt thân, cũng tròn một ngàn hai trăm năm, biểu thị dùng lửa Thật Trí vĩnh viễn trừ hết các Khổ Tập thuộc mười hai nhân duyên ngoài tam giới.

Phần thứ nhất, “khổ hạnh cúng dường trong đời hiện tại” đã xong.

23.2.1.2.2.2. Cúng dường trong đời kế tiếp

23.2.1.2.2.2.1. Sanh trong vương cung

(Kinh) Nhất Thiết Chúng Sanh Hỷ Kiến Bồ Tát tác như thị pháp cúng dường dĩ, mạng chung chi hậu, phục sanh Nhật Nguyệt Tịnh Minh Đức Phật quốc trung. Ư Tịnh Đức vương gia, kết già phu tọa, hốt nhiên hóa sanh.

(經)一切眾生喜見菩薩作如是法供養已，命終之後，復生日月淨明德佛國中。於淨德王家，結跏趺坐，忽然化生。

(Kinh: Nhất Thiết Chúng Sanh Hỷ Kiến Bồ Tát thực hiện pháp cúng dường như thế xong, sau khi mạng chung, lại sanh trong cõi của Nhật Nguyệt Tịnh Minh Đức Phật. Ở trong cung vua Tịnh Đức (Vimaladatta), ngồi xếp bằng, bỗng dưng hóa sanh).

23.2.1.2.2.2.2. Nói Bổn Sự

(Kinh) Tức vị kỳ phụ, nhi thuyết kệ ngôn: “Đại vương kim đương tri! Ngã kinh hành bỉ xứ, tức thời đắc Nhất Thiết, Hiện Chư Thân tam muội, cần hành đại tinh tấn, xả sở ái chi thân”. Thuyết thị kệ dĩ, nhi bạch phụ ngôn: Nhật Nguyệt Tịnh Minh Đức Phật, kim cố hiện tại. Ngã tiên cúng dường Phật dĩ, đắc Giải Nhất Thiết Chúng Sanh Ngữ Ngôn Đà La Ni. Phục văn thị Pháp Hoa kinh, bát bách thiên vạn ức na do tha, chân già la, tần bà la, a súc bà đẳng kệ. Đại vương! Ngã kim đương hoàn cúng dường thử Phật.

(經)即為其父，而說偈言：「大王今當知！我經行彼處，即時得一切，現諸身三昧，勤行大精進，捨所愛之身」。說是偈已，而白父言：「日月淨明德佛，今故現在。我先供養佛已，得解一切眾生語言陀羅尼。復聞是法華經，八百千萬億那由他，甄迦羅，頻婆羅，阿閦婆等偈。大王！我今當還供養此佛」。

(Kinh: Liền vì cha mình mà nói kệ rằng: “Đại vương nay nên biết! Con kinh hành chốn kia, lập tức đắc Nhất Thiết, Hiện Chư Thân tam muội. Siêng hành đại tinh tấn, bỏ thân đáng yêu mến”. Nói kệ ấy xong, liền bạch với cha rằng: Nhật Nguyệt Tịnh Minh Đức Phật nay vẫn còn trụ thế. Trước kia, con cúng dường đức Phật ấy rồi, đắc Giải Nhất Thiết Chúng Sanh Ngữ Ngôn Đà La Ni. Lại nghe kinh Pháp Hoa này, tám trăm ngàn vạn ức na do tha, chân già la, tần bà la, a súc bà các kệ. Tâu đại vương! Nay con sẽ trở về cúng dường đức Phật ấy).

Thiêu thân cúng dường Phật xong, đắc Đà La Ni. Nghe kệ của kinh Pháp Hoa, tức là đắc pháp tánh thân, do thường chẳng rời Phật. Nếu xét theo sự tướng thị hiện thì là trong thân Trung Ấm này, được nghe diệu pháp, như Phật còn tự vào cõi Trung Ấm để giáo hóa, huống Bồ Tát mà chẳng có thân Trung Ấm ư?

23.2.1.2.2.2.3. Tới chỗ Phật

(Kinh) Bạch dĩ, tức tọa thất bảo chi đài, thượng thăng hư không, cao thất Đa La thụ, vãng đáo Phật sở, đầu diện lễ túc, hợp thập chỉ trảo, dĩ kệ tán Phật: “Dung nhan thậm kỳ diệu, quang minh chiếu thập phương. Ngã thích tằng cúng dường, kim phục hoàn thân cận”. Nhĩ thời, Nhất Thiết Chúng Sanh Hỷ Kiến Bồ Tát thuyết thị kệ dĩ, nhi bạch Phật ngôn: “Thế Tôn! Thế Tôn do cố tại thế?”

(經)白已，即坐七寶之臺，上升虛空，高七多羅樹，往到佛所，頭面禮足，合十指爪，以偈讚佛：「容顏甚奇妙，光明照十方。我適曾供養，今復還親覲」。爾時，一切眾生喜見菩薩說是偈已，而白佛言：「世尊！世尊猶故在世？」

(Kinh: Bạch xong, liền ngồi đài bảy báu, bay lên hư không cao bảy cây Đa La, đến chỗ đức Phật, đầu mặt lễ dưới chân Phật, chắp mười ngón tay, dùng kệ tán Phật: “Dung nhan rất kỳ diệu, quang minh chiếu mười phương. Con vừa mới từng cúng dường, nay trở về thân cận”. Lúc bấy giờ, Nhất Thiết Chúng Sanh Hỷ Kiến Bồ Tát nói bài kệ ấy xong, bạch cùng đức Phật rằng: “Thế Tôn! Vì lẽ nào mà Thế Tôn còn tại thế?”)

23.2.1.2.2.2.4. Như Lai phó chúc

(Kinh) Nhĩ thời, Nhật Nguyệt Tịnh Minh Đức Phật cáo Nhất Thiết Chúng Sanh Hỷ Kiến Bồ Tát: “Thiện nam tử! Ngã Niết Bàn thời đáo, diệt tận thời chí, nhữ khả an thi sàng tòa. Ngã ư kim dạ, đương bát Niết Bàn”. Hựu sắc Nhất Thiết Chúng Sanh Hỷ Kiến Bồ Tát: “Thiện nam tử! Ngã dĩ Phật pháp chúc lụy ư nhữ, cập chư Bồ Tát, đại đệ tử, tịnh A Nậu Đa La Tam Miệu Tam Bồ Đề pháp. Diệc dĩ tam thiên đại thiên thất bảo thế giới chư bảo thụ, bảo đài, cập cấp thị chư thiên, tất phó ư nhữ. Ngã diệt độ hậu, sở hữu xá lợi, diệc phó chúc nhữ, đương linh lưu bố, quảng thiết cúng dường, ưng khởi nhược can thiên tháp”. Như thị Nhật Nguyệt Tịnh Minh Đức Phật sắc Nhất Thiết Chúng Sanh Hỷ Kiến Bồ Tát dĩ, ư dạ hậu phần, nhập ư Niết Bàn.

(經)爾時，日月淨明德佛告一切眾生喜見菩薩：「善男子！我涅槃時到，滅盡時至，汝可安施牀座。我於今夜，當般涅槃」。又敕一切眾生喜見菩薩：「善男子！我以佛法囑累於汝，及諸菩薩，大弟子， 幷阿耨多羅三藐三菩提法。亦以三千大千七寶世界諸寶樹，寶臺，及給侍諸天，悉付於汝。我滅度後，所有舍利，亦付囑汝，當令流布，廣設供養，應起若干千塔」。如是日月淨明德佛敕一切眾生喜見菩薩已，於夜後分，入於涅槃。

(Kinh: Lúc bấy giờ, Nhật Nguyệt Tịnh Minh Đức Phật bảo Nhất Thiết Chúng Sanh Hỷ Kiến Bồ Tát: “Thiện nam tử! Thời Niết Bàn của ta đã đến, đã đến lúc diệt tận. Ông hãy nên sắp đặt giường, tòa. Đêm nay, ta sẽ nhập Niết Bàn”. Lại sắc truyền Nhất Thiết Chúng Sanh Hỷ Kiến Bồ Tát: “Thiện nam tử! Ta đem Phật pháp giao phó cho ông, và các Bồ Tát, đại đệ tử, và pháp Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Cũng đem tam thiên đại thiên thế giới bảy báu, các cây báu và đài báu, các chư thiên hầu hạ, đều giao phó cho ông. Sau khi ta diệt độ, tất cả xá lợi cũng phó chúc cho ông. Hãy nên lưu truyền, rộng xếp đặt cúng dường. Hãy nên dựng ngần đó một ngàn tháp”. Nhật Nguyệt Tịnh Minh Đức Phật sắc truyền Nhất Thiết Chúng Sanh Hỷ Kiến Bồ Tát như thế xong, trong đêm hôm đó, nhập Niết Bàn).

“Phật pháp” chỉ chung cho các giáo pháp đã nói trong một đời đức Phật. Pháp A Nậu Bồ Đề là nói riêng về kinh Pháp Hoa.

23.2.1.2.2.2.5. Phụng mạng đảm nhiệm hộ trì

23.2.1.2.2.2.5.1. Dựng tháp

(Kinh) Nhĩ thời, Nhất Thiết Chúng Sanh Hỷ Kiến Bồ Tát kiến Phật diệt độ, bi cảm áo hối, luyến mộ ư Phật, tức dĩ Hải Thử Ngạn Chiên Đàn vi tích, cúng dường Phật thân, nhi dĩ thiêu chi. Hỏa diệt dĩ hậu, thâu thủ xá lợi, tác bát vạn tứ thiên bảo bình, dĩ khởi bát vạn tứ thiên tháp, cao tam thế giới, biểu sát trang nghiêm, thùy chư phan cái, huyền chúng bảo linh.

(經)爾時，一切眾生喜見菩薩見佛滅度，悲感懊悔，戀慕於佛，即以海此岸栴檀為𧂐，供養佛身，而以燒之。火滅已後，收取舍利，作八萬四千寶瓶，以起八萬四千塔，高三世界，表剎莊嚴，垂諸幡葢，懸眾寶鈴。

(Kinh: Lúc bấy giờ, Nhất Thiết Chúng Sanh Hỷ Kiến Bồ Tát thấy Phật diệt độ, bi cảm, áo não, hối hận, luyến mộ đức Phật. Liền dùng Hải Thử Ngạn Chiên Đàn chất lại để cúng dường thân Phật rồi thiêu hóa. Sau khi lửa đã tắt, thâu thập xá lợi, làm tám vạn bốn ngàn bình báu [để đựng], dựng tám vạn bốn ngàn tháp. [Mỗi tháp] cao ba thế giới, tràng báu trang nghiêm [đỉnh tháp], treo rủ phan, lọng, treo các linh báu).

23.2.1.2.2.2.5.2. Thiêu tay

(Kinh) Nhĩ thời, Nhất Thiết Chúng Sanh Hỷ Kiến Bồ Tát phục tự niệm ngôn: “Ngã tuy tác thị cúng dường, tâm do vị túc. Ngã kim đương cánh cúng dường xá lợi”. Tiện ngữ chư Bồ Tát đại đệ tử, cập thiên, long, Dạ Xoa đẳng, nhất thiết đại chúng: “Nhữ đẳng đương nhất tâm niệm. Ngã kim cúng dường Nhật Nguyệt Tịnh Minh Đức Phật xá lợi”. Tác thị ngữ dĩ, tức ư bát vạn tứ thiên tháp tiền, nhiên bách phước trang nghiêm tý, thất vạn nhị thiên tuế nhi dĩ cúng dường.

(經)爾時，一切眾生喜見菩薩復自念言：「我雖作是供養，心猶未足。我今當更供養舍利」。便語諸菩薩大弟子，及天、龍、夜叉等，一切大眾：「汝等當一心念。我今供養日月淨明德佛舍利」。作是語已，即於八萬四千塔前，然百福莊嚴臂，七萬二千歲而以供養。

(Kinh: Lúc bấy giờ, Nhất Thiết Chúng Sanh Hỷ Kiến Bồ Tát lại tự nghĩ rằng: “Nay ta tuy đã cúng dường như thế, nhưng tâm chưa thỏa. Nay ta phải nên cúng dường xá lợi”. Liền bảo các Bồ Tát đại đệ tử, và trời, rồng, Dạ Xoa v.v… hết thảy đại chúng: “Các ông hãy nên nhất tâm nghĩ, ta nay cúng dường xá lợi của Nhật Nguyệt Tịnh Minh Đức Phật”. Nói lời ấy xong, liền ở trước tám vạn bốn ngàn tháp, đốt cánh tay trăm phước trang nghiêm suốt bảy vạn hai ngàn năm để cúng dường).

Hỏi: Thiêu thân chỉ một ngàn hai trăm năm, cớ sao thiêu cánh tay thời gian lại dài như thế?

Đáp: Chuyện trước đó là tự hành, thân hết bèn nhập diệt. Nay vì hoằng pháp, khiến cho chúng sanh hiểu thấu tam thừa, vì thế nói “khiến cho vô số…” Đã nói vô số Thanh Văn phát Bồ Đề tâm, do vậy biết là sau khi đức Phật diệt độ, ngài Hỷ Kiến chẳng khiến cho bọn họ trụ trong Tiểu Quả. Trong cõi này cũng thế.

23.2.1.2.2.2.5.3. Lợi ích

(Kinh) Linh vô số cầu Thanh Văn chúng, vô lượng A tăng kỳ nhân phát A Nậu Đa La Tam Miệu Tam Bồ Đề tâm, giai sử đắc trụ Hiện Nhất Thiết Sắc Thân tam muội.

(經)令無數求聲聞眾，無量阿僧祇人發阿耨多羅三藐三菩提心，皆使得住現一切色身三昧。

(Kinh: Khiến cho vô số người cầu Thanh Văn, vô lượng A tăng kỳ người phát tâm Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác, đều khiến cho họ đều trụ trong Hiện Nhất Thiết Sắc Thân tam muội).

23.2.1.2.2.2.5.4. Hiện báo

(Kinh) Nhĩ thời, chư Bồ Tát, thiên, nhân, A Tu La đẳng kiến kỳ vô tý, ưu não, bi ai, nhi tác thị ngôn: “Thử Nhất Thiết Chúng Sanh Hỷ Kiến Bồ Tát thị ngã đẳng sư, giáo hóa ngã giả, nhi kim thiêu tý, thân bất cụ túc”. Ư thời, Nhất Thiết Chúng Sanh Hỷ Kiến Bồ Tát ư đại chúng trung, lập thử thệ ngôn: “Ngã xả lưỡng tý, tất đương đắc Phật kim sắc chi thân. Nhược thật bất hư, linh ngã lưỡng tý hoàn phục như cố”. Tác thị thệ dĩ, tự nhiên hoàn phục. Do tư Bồ Tát phước đức trí huệ thuần hậu sở trí. Đương nhĩ chi thời, tam thiên đại thiên thế giới lục chủng chấn động, thiên vũ bảo hoa, nhất thiết nhân thiên đắc vị tằng hữu.

(經)爾時，諸菩薩、天、人、阿修羅等見其無臂，憂惱，悲哀，而作是言：「此一切眾生喜見菩薩是我等師，教化我者，而今燒臂，身不具足」。於時，一切眾生喜見菩薩於大眾中，立此誓言：「我捨兩臂，必當得佛金色之身。若實不虛，令我兩臂還復如故」。作是誓已，自然還復。由斯菩薩福德智慧湻厚所致。當爾之時，三千大千世界六種震動，天雨寶華，一切人天得未曾有。

(Kinh: Lúc bấy giờ, các vị Bồ Tát, trời, người, A Tu La v.v… thấy Ngài không tay, ưu não, buồn bã, nói như thế này: “Vị Nhất Thiết Chúng Sanh Hỷ Kiến Bồ Tát này là thầy của chúng ta, giáo hóa chúng ta, mà nay đốt cánh tay, thân chẳng toàn vẹn”. Khi đó, Nhất Thiết Chúng Sanh Hỷ Kiến Bồ Tát ở trong đại chúng, lập lời thề này: “Tôi bỏ hai cánh tay, ắt sẽ đạt được thân kim sắc của Phật. Nếu chân thật chẳng dối, sẽ khiến cho hai tay tôi hồi phục như cũ”. Thề như thế xong, tự nhiên khôi phục, do phước đức và trí huệ thuần hậu của vị Bồ Tát ấy khiến thành như thế. Ngay khi đó, tam thiên đại thiên thế giới sáu loại chấn động, trời mưa hoa báu, hết thảy trời, người đạt được điều chưa từng có).

Thân kim sắc là nói tới thường sắc rốt ráo của Diệu Giác cực quả.

Phần thứ hai, “tu cúng dường” đã xong.

23.2.1.2.3. Dung hội kết lại xưa nay

23.2.1.2.3.1. Kết lại để dung hội

(Kinh) Phật cáo Tú Vương Hoa Bồ Tát: Ư nhữ ý vân hà? Nhất Thiết Chúng Sanh Hỷ Kiến Bồ Tát khởi dị nhân hồ? Kim Dược Vương Bồ Tát thị dã. Kỳ sở xả thân bố thí như thị vô lượng bách thiên vạn ức na do tha số.

(經)佛告宿王華菩薩：「於汝意云何？一切眾生喜見菩薩豈異人乎？今藥王菩薩是也。其所捨身佈施如是無量百千萬億那由他數。

(Kinh: Đức Phật bảo Tú Vương Hoa Bồ Tát: Ý ông nghĩ sao? Nhất Thiết Chúng Sanh Hỷ Kiến Bồ Tát há có phải người nào khác ư? Chính là Dược Vương Bồ Tát trong hiện thời. Ngài xả thân bố thí số đến vô lượng trăm ngàn vạn ức na do tha như thế).

23.2.1.2.3.2. Khuyên tu

(Kinh) Tú Vương Hoa! Nhược hữu phát tâm dục đắc A Nậu Đa La Tam Miệu Tam Bồ Đề giả, năng nhiên thủ chỉ, nãi chí túc nhất chỉ, cúng dường Phật tháp, thắng dĩ quốc thành, thê tử, cập tam thiên đại thiên quốc độ sơn, lâm, hà, trì, chư trân bảo vật nhi cúng dường giả.

(經)宿王華！若有發心欲得阿耨多羅三藐三菩提者，能然手指，乃至足一指，供養佛塔，勝以國城，妻子，及三千大千國土山，林，河，池，諸珍寶物而供養者。

(Kinh: Này Tú Vương Hoa! Nếu có người phát tâm muốn đắc Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác, có thể đốt ngón tay, cho đến một ngón chân để cúng dường tháp của Phật, hơn dùng quốc thành, vợ con và núi, rừng, sông, ao, các bảo vật trong tam thiên đại thiên quốc độ để cúng dường).

“Thủ chỉ” tức là nói một lóng, hay hai lóng [ngón tay]. “Túc nhất chỉ” tức là trong một bàn chân toàn vẹn, bèn đốt một lóng chân cho cháy sạch. Thân Kiến của chúng sanh khó dẹp trừ nhất. Vì thế, công đức đốt lóng tay vượt xa ngoại thí (bố thí bằng tài vật bên ngoài). Vợ con là ngoại thân, quốc thành v.v… là ngoại tài.

Hỏi: Trong Tỳ Ni (giới luật) chế định cấm đốt thân, ở đây lại khuyên đốt ngón tay, đó là chuyện như thế nào?

Đáp: Đại Tiểu Thừa chế định khác biệt, giáo ý (ý nghĩa dạy bảo) khác biệt. Chế định Tiểu Thừa kết tội, chế định Đại Thừa khuyên thiêu. Vì thế, kinh Phạm Võng dạy: “Nhược bất thiêu thân tý chỉ cúng dường chư Phật, phi xuất gia Bồ Tát” (Nếu chẳng đốt thân, cánh tay, ngón tay để cúng dường chư Phật, chẳng phải là hàng xuất gia Bồ Tát). Kinh Đại Phật Đảnh (kinh Lăng Nghiêm) dạy: “Năng ư Như Lai tượng tiền, thân nhiên nhất đăng, thiêu nhất chỉ tiết, cập ư thân thượng nhiệt nhất hương chú, vô thỉ túc trái, nhất thời thù tất” (Có thể đối trước tượng Như Lai, dùng thân thắp một ngọn đèn, đốt một lóng tay, và ở trên thân đốt một lọn hương thì nợ nần xưa từ vô thỉ đến nay sẽ cùng lúc trả sạch). Thuận theo hạnh Tiểu Thừa thì dễ, chẳng thiêu thì có khó khăn chi? Theo hạnh Đại Thừa thật khó, thiêu chẳng dễ đâu nhé! Cõi đời coi “chẳng vâng giữ” là Đại, vậy thì Đại Thừa lẫn Tiểu Thừa đều bị khuynh đảo. Hãy nên biết cơ duyên trong cõi này đều là mê đối với Đại và Tiểu, chẳng biết trước là Tiểu sau là Đại, nương theo thứ tự của các tiết Hạ như thế nào? (Phải mở ra tiết Tiểu Hạ để thành tựu tiết Đại Hạ). Trước Đại sau Tiểu, tâm nào thọ? (Vì biết giới pháp tỳ kheo là điều Đại Thừa phải nên học đó ư? Hay là vì hâm mộ địa vị cao cả của tỳ kheo mà mong đeo cái danh suông? Hay là vì thoái Đại cầu Tiểu mà học ngược lại Tiểu pháp ư?) Trước Tiểu, sau Đại, có khai những điều ngăn che bởi Tiểu Thừa hay không? Trước Đại sau Tiểu, có ngăn che các pháp được khai của Bồ Tát hay không? (Pháp ngăn che hay cho phép (khai giá) được nói chi tiết trong Bồ Tát Giới Bổn. Trước Đại sau Tiểu vẫn gọi là Bồ Tát tỳ kheo). Trong một giới, hai chúng như thế nào? (Tức là chúng Đại Thừa thì nương theo giới Đại Thừa. Chúng Tiểu Thừa thì nương theo giới Tiểu Thừa). Trong một thân, hai Thể giống và khác (Đại Thừa là vô tác giới thể, đạt đến tột cùng là thân Phật. Vô tác luật nghi của tỳ kheo đều là phải thọ suốt đời). Đại Thừa đối với Tiểu Thừa đạt được lợi ích do đâu? (Do Trụ Trì Tăng Bảo, làm tấm gương cho trời người, đối với khuôn phép của tỳ kheo, chẳng thể thiếu sót một điều nào). Tiểu Thừa mà tụng đọc [giới luật] Đại Thừa, sẽ chuốc lấy tổn hại ai lường được (kẻ chưa thọ Đại Giới, chẳng nên trộm nghe, hà huống tự tụng?) Hãy nên siêng gắng suy xét, phân định hòng làm chủng tử trong vị lai. Cái thừa để nương theo mà hành trì đều là diệu pháp. Do nương vào Nhất Thật, do lập nhân quả, nương vào cái thừa đã được sử dụng ấy để lợi lạc chúng sanh, chỉ tự xét đức mình, trải cảnh để quán tâm, tương ứng với cái tâm, sẽ thuận tùng chế định nào?

Phần thứ nhất, “đáp về khổ hạnh” đã xong!

23.2.2. Tán thán kinh

23.2.2.1. Tán thán người có thể trì kinh

(Kinh) Nhược phục hữu nhân, dĩ thất bảo mãn tam thiên đại thiên thế giới, cúng dường ư Phật, cập đại Bồ Tát, Bích Chi Phật, A La Hán, thị nhân sở đắc công đức bất như thọ trì thử Pháp Hoa kinh nãi chí nhất tứ cú kệ, kỳ phước tối đa.

(經)若復有人，以七寶滿三千大千世界，供養於佛，及大菩薩、辟支佛、阿羅漢，是人所得功德不如受持此法華經乃至一四句偈，其福最多。

(Kinh: Nếu lại có người dùng bảy báu đầy ắp tam thiên đại thiên thế giới để cúng dường Phật, và đại Bồ Tát, Bích Chi Phật, A La Hán, người ấy đạt được công đức chẳng bằng thọ trì kinh Pháp Hoa này dù chỉ một bài kệ bốn câu, phước ấy nhiều nhất).

Bảy báu dâng cúng tứ thánh (Phật, Bồ Tát, Bích Chi Phật, A La Hán) chẳng bằng trì một kệ. [Bởi lẽ], pháp là thánh sư (thầy của các vị thánh hiền), có thể sanh, có thể dưỡng, có thể thành tựu, có thể tươi nhuận, không gì hơn được pháp.

23.2.2.2. Tán thán pháp được trì

23.2.2.2.1. Tán thán pháp thể

Thể chẳng phải là Thể trong tông thể, mà chỉ chung cả một bộ kinh là Thể. Dụng chẳng phải là dụng trong tông dụng, mà là nói đến ba điều trong một bộ kinh tức là Thể, Tông, Dụng, bao gồm tác dụng dẹp trừ và ban cho như thế đó.

(Kinh) Tú Vương Hoa! Thí như nhất thiết xuyên lưu, giang, hà, chư thủy chi trung, hải vi đệ nhất. Thử Pháp Hoa kinh diệc phục như thị, ư chư Như Lai sở thuyết kinh trung, tối vi thâm đại.

(經)宿王華！譬如一切川流，江，河，諸水之中，海為第一。此法華經亦復如是，於諸如來所說經中，最為深大。

(Kinh: Này Tú Vương Hoa! Ví như trong hết thảy sông ngòi, sông cái, các chỗ có nước, biển là bậc nhất. Kinh Pháp Hoa này cũng lại như vậy, trong các kinh do Như Lai đã nói là sâu rộng nhất).

Sông ngòi, sông cái ví như giáo pháp thuộc bốn vị “sữa, lạc, sanh tô, thục tô”. Biển ví như Pháp Hoa là vị đề hồ nói cùng tột Bổn địa; đó là sâu nhất. Khai trọn khắp hết thảy tức là lớn nhất.

(Kinh) Hựu như thổ sơn, hắc sơn, Tiểu Thiết Vi sơn, Đại Thiết Vi sơn, cập thập bảo sơn, chúng sơn chi trung, Tu Di sơn vi đệ nhất. Thử Pháp Hoa kinh diệc phục như thị, ư chư kinh trung, tối vi kỳ thượng.

(經)又如土山，黑山，小鐵圍山，大鐵圍山，及十寶山，眾山之中，須彌山為第一。此法華經亦復如是，於諸經中，最為其上。

(Kinh: Lại như trong các núi: Núi đất, hắc sơn, Tiểu Thiết Vi Sơn, Đại Thiết Vi Sơn, và mười núi báu, núi Tu Di là bậc nhất, kinh Pháp Hoa này cũng lại như thế, trong các kinh là cao hơn hết).

Tên của mười núi báu xuất phát từ kinh Hoa Nghiêm, Tu Di cũng là bậc nhất. Thổ, hắc, Thiết Vi cố nhiên chẳng phải là núi báu. Chín thứ khác tuy là báu, nhưng do một, hoặc hai [thứ báu hợp thành]. Thần và rồng sống lẫn lộn trong ấy, chỉ có Tu Di do bốn báu hợp thành, thuần là chư thiên cư trụ. Ví như những điều được diễn giảng trong các giáo khác, có thể nương vào bốn mươi tâm, Thập Địa, hoặc phàm, hoặc hiền, hoặc thánh. Lý để [các giáo pháp ấy] nương vào hoặc Tục, hoặc Chân, hoặc Trung. Đó là kém hèn. Giáo pháp được nói trong kinh này thì năng y (chủ thể để nương vào) là “thiên chúng” khai thị ngộ nhập, cái được nương vào (sở y) là chất báu “thường, lạc, ngã, tịnh”. Vì thế, tối thượng bậc nhất.

(Kinh) Hựu như chúng tinh chi trung, nguyệt thiên tử tối vi đệ nhất. Thử Pháp Hoa kinh diệc phục như thị, ư thiên vạn ức chủng chư kinh pháp trung, tối vi chiếu minh.

(經)又如眾星之中，月天子最為第一。此法華經亦復如是，於千萬億種諸經法中，最為照明。

(Kinh: Lại như trong các tinh tú, mặt trăng là bậc nhất. Kinh Pháp Hoa này cũng giống như thế, trong ngàn vạn ức các kinh pháp, [kinh này] chiếu sáng nhất).

Tinh tú và mặt trăng đều hiện ra vào ban đêm, có thể ví như Quyền Trí. Sao nhiều mà nhỏ, lại chẳng có tròn, khuyết, ví như các kinh diễn nói phương tiện thuận theo tình kiến. Mỗi kinh thích ứng với một căn cơ, chẳng được tự tại. Mặt trăng có một mình mà to lớn, lại có thể tròn, khuyết, ví như kinh này diễn nói phương tiện thuận theo trí huệ, ngay nơi Thật mà chính là Quyền. Mặt trăng chiếu hết thảy các pháp sáng tỏ nhất!

(Kinh) Hựu như nhật thiên tử năng trừ chư ám. Thử kinh diệc phục như thị, năng phá nhất thiết bất thiện chi ám.

(經)又如日天子能除諸闇。此經亦復如是，能破一切不善之闇。

(Kinh: Lại như mặt trời có thể trừ các tối tăm. Kinh này cũng lại giống như thế, có thể phá hết thảy các tối tăm bất thiện).

Mặt trời mọc thì gọi là “ban ngày”, có thể ví như Thật Trí. Các kinh khác chẳng khai hiển “chỉ có Nhất Thật”, cho nên chẳng thể trừ tối tăm “chấp trước ba thừa”. Lại chẳng thể trừ sự tối tăm do chấp gần (chấp Như Lai thành Phật mới gần đây). Kinh này còn phá sự tối tăm nơi địa vị Đẳng Giác, huống hồ các thứ tối tăm khác mà chẳng phá ư?

(Kinh) Hựu như chư tiểu vương trung, Chuyển Luân Thánh Vương tối vi đệ nhất. Thử kinh diệc phục như thị, ư chúng kinh trung, tối vi kỳ tôn.

(經)又如諸小王中，轉輪聖王最為第一。此經亦復如是，於眾經中，最為其尊。

(Kinh: Lại như trong các tiểu vương, Chuyển Luân Thánh Vương bậc nhất. Kinh này cũng giống như thế, là tôn quý nhất trong các kinh).

Tam Tạng giáo như túc tán vương, tam thừa đều khác biệt. Thông Giáo như Thiết Luân Vương, tam thừa đồng vị. Biệt Giáo như Đồng Luân Vương, theo thứ tự diễn nói lý Chân và Trung. Các kinh luận định viên lý còn thiên lệch, cách ngăn giống như Ngân Luân Vương. Đốn giáo nói Tam Đế, nhưng chẳng gồm thâu định tánh Nhị Thừa. Kinh này khai hiển viên, như Kim Luân Vương, [chúng sanh trong] Bắc Châu (Bắc Câu Lô Châu) tan hoại chấp trước, chẳng có ngã sở (chẳng chấp có cái thuộc về chính mình), cũng quy vào sự thống ngự [của Chuyển Luân Vương].

(Kinh) Hựu như Đế Thích, ư tam thập tam thiên trung vương. Thử kinh diệc phục như thị, chư kinh trung vương.

(經)又如帝釋，於三十三天中王。此經亦復如是，諸經中王。

(Kinh: Lại như Đế Thích là vua trong Tam Thập Tam Thiên. Kinh này cũng lại như thế, là vua trong các kinh).

Tam Thập Tam Thiên: Bốn phương, mỗi phương đều có tám thiên vương, có thể sánh ví các giáo mỗi giáo đều có bốn môn tự hành, hóa độ người khác, kinh này đều thống ngự. Vì thế, giống như Đế Thích là vua cõi trời Đao Lợi.

(Kinh) Hựu như Đại Phạm Thiên Vương, nhất thiết chúng sanh chi phụ. Thử kinh diệc phục như thị, nhất thiết hiền thánh, học, vô học, cập phát Bồ Đề tâm giả chi phụ.

(經)又如大梵天王，一切眾生之父。此經亦復如是，一切賢聖，學，無學，及發菩薩心者之父。

(Kinh: Lại như Đại Phạm Thiên Vương là cha của hết thảy chúng sanh. Kinh này cũng giống như thế, là cha của hết thảy hiền thánh, học, vô học, và người phát tâm Bồ Đề).

Lúc kiếp sắp hết, hết thảy chúng sanh trong thế gian tự nhiên sẽ đắc Nhị Thiền, sanh lên Quang Thiên ([các tầng trời] Thiểu Quang, Vô Lượng Quang và Quang Âm được gọi chung là Quang Thiên). Kiếp hỏa vừa mới bốc lên, Hoại Kiếp rồi thành Không Kiếp, Không Kiếp rồi trở lại Thành Kiếp. Thế giới đã hình thành, chúng sanh trong Quang Thiên có kẻ mạng tận, do sức phước đức, hóa sanh trong Sơ Thiền, tức Đại Phạm Thiên Vương là người duy nhất sanh vào đó đầu tiên, bèn nghĩ thế này: “Cớ sao ở đây chẳng có bạn lữ?” Từ đó về sau, từ Quang Thiên lại có người mạng tận, cũng đến hóa sanh trong Sơ Thiền, tức là Phạm Phụ và Phạm Chúng. Vì thế, Đại Phạm Vương tự bảo “ta là cha của hết thảy chúng sanh”. Đó là suy tính hư vọng, chẳng phải là thật nghĩa. Nay thuận theo cách nói thuộc tình kiến của chúng sanh, mượn chuyện này để so sánh hòng diễn tả đó thôi. Kinh này diễn nói diệu lý Thật Tướng. Thật Tướng có thể sanh trọn khắp hết thảy các pháp, hết thảy hiền thánh, học, vô học và người phát Bồ Đề tâm trong tứ giáo, đều nương vào Thật Tướng mà được thành tựu. Vì thế, [kinh Pháp Hoa] là cha của họ.

(Kinh) Hựu như nhất thiết phàm phu nhân trung, Tu Đà Hoàn, Tư Đà Hàm, A Na Hàm, A La Hán, Bích Chi Phật vi đệ nhất. Thử kinh diệc phục như thị, nhất thiết Như Lai sở thuyết, nhược Bồ Tát sở thuyết, nhược Thanh Văn sở thuyết, chư kinh pháp trung, tối vi đệ nhất. Hữu năng thọ trì thị kinh điển giả diệc phục như thị, ư nhất thiết chúng sanh trung, diệc vi đệ nhất.

(經)又如一切凡夫人中，須陀洹、斯陀含、阿那含、阿羅漢、辟支佛為第一。此經亦復如是，一切如來所說，若菩薩所說，若聲聞所說，諸經法中，最為第一。有能受持是經典者亦復如是，於一切眾生中，亦為第一。

(Kinh: Lại như trong hết thảy kẻ phàm phu, Tu Đà Hoàn, Tư Đà Hàm, A Na Hàm, A La Hán, thì Bích Chi Phật là bậc nhất. Kinh này cũng giống như thế, trong hết thảy các lời dạy của Như Lai, hoặc lời nói của Bồ Tát, hoặc lời nói của Thanh Văn, và các kinh pháp, đều là bậc nhất. Có ai có thể thọ trì kinh điển này thì cũng giống như thế, trong hết thảy chúng sanh cũng là bậc nhất).

Bích Chi Phật xuất sanh trong cõi đời không có Phật, chẳng nhờ vào nghe pháp, riêng mình tự ngộ, siêu thoát. Vì thế, phước điền của các Ngài có thể vượt xa Tứ Quả. Những điều được nói trong các kinh khác đều dính líu đến phương tiện, như người thuộc Tứ Quả do Văn, Tư, Tu mới đắc ngộ. Những điều được nói trong kinh này thuần minh thị lý Vô Tác Nhất Thật, chỉ ngộ Thật Tướng, tùy ý khế nhập, như Bích Chi Phật chẳng nhờ vào ngoại duyên.

(Kinh) Nhất thiết Thanh Văn, Bích Chi Phật trung, Bồ Tát vi đệ nhất. Thử kinh diệc phục như thị, ư nhất thiết chư kinh pháp trung, tối vi đệ nhất.

(經)一切聲聞、辟支佛中，菩薩為第一。此經亦復如是，於一切諸經法中，最為第一。

(Kinh: Trong hết thảy các Thanh Văn và Bích Chi Phật thì Bồ Tát là bậc nhất. Kinh này cũng lại giống như thế, trong hết thảy các kinh pháp, thật là bậc nhất).

Tam thừa đều thuộc địa vị tu nhân, chỉ có Bồ Tát là bậc nhất. Các kinh khác nói về người thuộc bảy phương tiện, ví như Nhị Thừa. Kinh này nói về cái nhân viên mãn vô thượng, ví như Bồ Tát, tức là cái nhân bậc nhất vậy.

(Kinh) Như Phật vi chư pháp vương. Thử kinh diệc phục như thị, chư kinh trung vương.

(經)如佛為諸法王。此經亦復如是，諸經中王。

(Kinh: Như Phật là vua của các pháp. Kinh này cũng giống như thế, là vua trong các kinh).

Các kinh nói đức Phật thành Phật mới gần đây nơi Tịch Diệt Đạo Tràng. Kinh này nói đức Phật đã thành Phật rất lâu. Vì thế, bản kinh mầu nhiệm này thống nhiếp những lời dạy trong cả một đời của đức Phật, tức là quả bậc nhất. Biển cả, núi Tu Di, mặt trời, mặt trăng, Chuyển Luân Vương, Đế Thích, Đại Phạm Vương, Bích Chi, Bồ Tát, Phật, dùng mười thí dụ để hiển lộ sự tôn quý, mầu nhiệm [của kinh Pháp Hoa].

Phần thứ nhất, “tán thán pháp thể” đã xong.

2.2.2.2. Tán thán pháp dụng (khen ngợi tác dụng của pháp)

(Kinh) Tú Vương Hoa! Thử kinh năng cứu nhất thiết chúng sanh giả. Thử kinh năng linh nhất thiết chúng sanh ly chư khổ não. Thử kinh năng đại nhiêu ích nhất thiết chúng sanh, sung mãn kỳ nguyện, như thanh lương trì, năng mãn nhất thiết chư khát phạp giả, như hàn giả đắc hỏa, như khỏa giả đắc y, như thương nhân đắc chủ, như tử đắc mẫu, như độ đắc thuyền, như bệnh đắc y, như ám đắc đăng, như bần đắc bảo, như dân đắc vương, như cổ khách đắc hải, như cự trừ ám. Thử Pháp Hoa kinh diệc phục như thị, năng linh chúng sanh ly nhất thiết khổ, nhất thiết bệnh thống, năng giải nhất thiết sanh tử chi phược.

(經)宿王華！此經能救一切眾生者。此經能令一切眾生離諸苦惱。此經能大饒益一切眾生，充滿其願，如清涼池，能滿一切諸渴乏者，如寒者得火，如躶者得衣，如商人得主，如子得母，如渡得船，如病得醫，如闇得燈，如貧得寶，如民得王，如賈客得海，如炬除闇。此法華經亦復如是，能令眾生離一切苦，一切病痛，能解一切生死之縛。

(Kinh: Này Tú Vương Hoa! Kinh này có thể cứu hết thảy chúng sanh. Kinh này có thể khiến cho hết thảy chúng sanh lìa các khổ não. Kinh này có thể lợi ích rộng lớn hết thảy chúng sanh, thỏa mãn trọn vẹn nguyện của họ, như ao nước trong mát có thể thỏa mãn hết thảy những kẻ khát nước, như kẻ lạnh được lửa, như kẻ lõa lồ được áo, như thương nhân có chủ, như con có mẹ, như vượt sông biển có thuyền, như bệnh có thầy thuốc, như tối tăm mà có đèn, như nghèo nàn được của báu, như dân có vua, như lái buôn gặp biển, như đuốc trừ tối. Kinh Pháp Hoa này cũng lại giống như thế, có thể khiến cho chúng sanh lìa hết thảy các khổ, hết thảy đau bệnh, có thể tháo gỡ hết thảy trói buộc sanh tử).

Phần thứ hai, “tán thán pháp được trì” đã xong.

23.2.2.3. Nêu rõ phước sâu do trì kinh

23.2.2.3.1. Phước do trì toàn bộ kinh này

(Kinh) Nhược nhân đắc văn thử Pháp Hoa kinh, nhược tự thư, nhược sử nhân thư, sở đắc công đức, dĩ Phật trí huệ trù lượng đa thiểu, bất đắc kỳ biên. Nhược thư thị kinh quyển, hoa, hương, anh lạc, thiêu hương, mạt hương, đồ hương, phan, cái, y phục, chủng chủng chi đăng: Tô đăng, du đăng, chư hương du đăng, Chiêm Bặc du đăng, Tu Mạn Na du đăng, Ba La La du đăng, Bà Lợi Sư Ca du đăng, Na Bà Ma Lợi du đăng cúng dường, sở đắc công đức, diệc phục vô lượng.

(經)若人得聞此法華經，若自書，若使人書，所得功德，以佛智慧籌量多少，不得其邊。若書是經卷，華，香，瓔珞，燒香，末香，塗香，幡，葢，衣服，種種之燈：酥燈，油燈，諸香油燈，薝蔔油燈，須曼那油燈，波羅羅油燈，婆利師迦油燈，那婆摩利油燈供養，所得功德，亦復無量。

(Kinh: Nếu ai được nghe kinh Pháp Hoa này, nếu tự chép, hoặc sai người khác chép, đạt được công đức dùng trí huệ của Phật để suy lường nhiều hay ít, sẽ chẳng biết được ngằn mé. Nếu chép quyển kinh này, dùng hoa, hương, anh lạc, hương đốt, hương bột, hương bôi, phan, lọng, y phục, các thứ đèn: Đèn bơ, đèn dầu, các thứ đèn dầu thơm như đèn dầu Chiêm Bặc, đèn dầu Tu Mạn Na, đèn dầu Ba La La, đèn dầu Bà Lợi Sư Ca, đèn dầu Na Bà Ma Lợi, đạt được công đức cũng lại là vô lượng).

23.2.2.3.2. Phước do trì phẩm này

23.2.2.3.2.1. So lường

(Kinh) Tú Vương Hoa! Nhược hữu nhân văn thị Dược Vương Bồ Tát Bổn Sự phẩm giả, diệc đắc vô lượng, vô biên công đức. Nhược hữu nữ nhân văn thị Dược Vương Bồ Tát Bổn Sự phẩm, năng thọ trì giả, tận thị nữ thân, hậu bất phục thọ. Nhược Như Lai diệt hậu, hậu ngũ bách tuế trung, nhược hữu nữ nhân văn thị kinh điển, như thuyết tu hành, ư thử mạng chung, tức vãng An Lạc thế giới. A Di Đà Phật, đại Bồ Tát chúng vi nhiễu trụ xứ, sanh liên hoa trung, bảo tòa chi thượng, bất phục vị tham dục sở não, diệc phục bất vị sân khuể, ngu si sở não, diệc phục bất vị kiêu, mạn, tật đố, chư cấu sở não, đắc Bồ Tát thần thông, Vô Sanh Pháp Nhẫn. Đắc thị nhẫn dĩ, nhãn căn thanh tịnh. Dĩ thị thanh tịnh nhãn căn, kiến thất bách vạn nhị thiên ức na do tha Hằng hà sa đẳng chư Phật Như Lai. Thị thời, chư Phật dao cộng tán ngôn: “Thiện tai! Thiện tai! Thiện nam tử! Nhữ năng ư Thích Ca Mâu Ni Phật pháp trung, thọ trì, độc tụng, tư duy thị kinh, vị tha nhân thuyết, sở đắc phước đức, vô lượng vô biên. Hỏa bất năng phần, thủy bất năng phiêu. Nhữ chi công đức, thiên Phật cộng thuyết, bất năng linh tận. Nhữ kim dĩ năng phá chư ma tặc, hoại sanh tử quân. Chư dư oán địch giai tất tồi diệt. Thiện nam tử! Bách thiên chư Phật dĩ thần thông lực, cộng thủ hộ nhữ. Ư nhất thiết thế gian thiên nhân chi trung, vô như nhữ giả, duy trừ Như Lai. Kỳ chư Thanh Văn, Bích Chi Phật, nãi chí Bồ Tát trí huệ, Thiền Định, vô hữu dữ nhữ đẳng giả”. Tú Vương Hoa! Thử Bồ Tát thành tựu như thị công đức trí huệ chi lực. Nhược hữu nhân văn thị Dược Vương Bồ Tát Bổn Sự phẩm, năng tùy hỷ tán thiện giả, thị nhân hiện thế, khẩu trung thường xuất thanh liên hoa hương, thân mao khổng trung thường xuất Ngưu Đầu Chiên Đàn chi hương, sở đắc công đức như thượng sở thuyết.

(經)宿王華！若有人聞是藥王菩薩本事品者，亦得無量，無邊功德。若有女人聞是藥王菩薩本事品，能受持者，盡是女身，後不復受。若如來滅後，後五百歲中，若有女人聞是經典，如說修行，於此命終，即往安樂世界。阿彌陀佛，大菩薩眾圍繞住處，生蓮華中，寶座之上，不復為貪欲所惱，亦復不為瞋恚，愚癡所惱，亦復不為憍，慢，嫉妬，諸垢所惱，得菩薩神通，無生法忍。得是忍已，眼根清淨。以是清淨眼根，見七百萬二千億那由他恆河沙等諸佛如來。是時，諸佛遙共讚言：「善哉！善哉！善男子！汝能於釋迦牟尼佛法中，受持，讀誦，思惟是經，為他人說，所得福德，無量無邊。火不能焚，水不能漂。汝之功德，千佛共說，不能令盡。汝今已能破諸魔賊，壞生死軍。諸餘怨敵皆悉摧滅。善男子！百千諸佛以神通力，共守護汝。於一切世間天人之中，無如汝者，唯除如來。其諸聲聞、辟支佛，乃至菩薩智慧，禪定，無有與汝等者」。宿王華！此菩薩成就如是功德智慧之力。若有人聞是藥王菩薩本事品，能隨喜讚善者，是人現世，口中常出青蓮華香，身毛孔中常出牛頭栴檀之香，所得功德如上所說。

(Kinh: Này Tú Vương Hoa! Nếu có người nghe phẩm Dược Vương Bồ Tát Bổn Sự này, cũng đạt được vô lượng vô biên công đức. Nếu có nữ nhân nghe phẩm Dược Vương Bồ Tát Bổn Sự này mà có thể thọ trì, hết một thân nữ này, đời sau sẽ không thọ [thân nữ] nữa. Như sau khi đức Như Lai diệt độ, trong năm trăm năm sau, nếu có nữ nhân nghe kinh điển này, đúng như lời dạy mà tu hành, mạng chung nơi đây liền sanh về thế giới An Lạc. A Di Đà Phật và các vị đại Bồ Tát vây quanh chỗ ở, sanh trong hoa sen, ở trên tòa báu, chẳng còn bị tham dục não loạn, cũng chẳng bị sân khuể, ngu si não loạn, cũng chẳng bị các cấu như kiêu, mạn, ghen ghét não loạn, đắc thần thông và Vô Sanh Pháp Nhẫn của Bồ Tát. Đã đắc môn nhẫn ấy, nhãn căn thanh tịnh. Dùng nhãn căn thanh tịnh ấy, thấy chư Phật Như Lai nhiều như số cát trong bảy trăm vạn hai ngàn ức na do tha sông Hằng. Khi đó, chư Phật từ xa cùng tán thán rằng: “Lành thay! Lành thay! Thiện nam tử! Ông có thể ở trong pháp của Thích Ca Mâu Ni Phật, thọ trì, đọc tụng, tư duy kinh này, vì người khác nói, thì sẽ đạt được công đức vô lượng vô biên, lửa chẳng thể đốt, nước chẳng thể cuốn trôi. Ngàn vị Phật cùng nói công đức của ông đều chẳng thể hết. Ông nay có thể phá các giặc ma, phá hoại quân sanh tử, các oán địch khác thảy đều dẹp tan. Này thiện nam tử! Trăm ngàn chư Phật dùng sức thần thông cùng thủ hộ ông. Trong hết thảy trời, người thuộc thế gian, không có ai bằng ông, chỉ trừ Như Lai. Trí huệ và Thiền Định của các Thanh Văn, Bích Chi Phật, cho đến Bồ Tát, chẳng có ai bằng ông”. Này Tú Vương Hoa! Vị Bồ Tát ấy thành tựu sức công đức trí huệ như thế. Nếu có ai nghe phẩm Dược Vương Bồ Tát Bổn Sự này mà có thể tùy hỷ, khen tốt lành, thì người ấy trong đời hiện tại, miệng thường tỏa ra mùi hoa sen xanh. Trong các lỗ chân lông, thường tỏa mùi Ngưu Đầu Chiên Đàn, đạt được công đức như trên đã nói).

Thọ trì phẩm này chẳng thọ thân nữ nữa. Nữ nhân kiến chấp rất nặng nề, nay do công đức khổ hạnh xả thân, bèn có thể dẹp trừ, tu hành đúng như lời dạy, sẽ có thể sanh về thế giới An Lạc, tức là dùng kinh này làm cái nhân cho Tịnh Độ, giống như Thập Lục Quán Kinh, Đại Tiểu A Di Đà Kinh v.v… chẳng hai, chẳng khác. Kinh nói như thế, tu hành ba khuôn phép, bốn hạnh an lạc. Nếu chế phục ngũ trụ, sẽ sanh vào Đồng Cư Tịnh Độ. Nếu thanh tịnh sáu căn, liền sanh vào Phương Tiện Tịnh Độ. Nếu phá vô minh, liền sanh vào Thật Báo Tịnh Độ, cũng lại phần chứng cõi Tịch Quang.

Hỏi: Tịnh Độ rất nhiều, cớ gì cứ phải [vãng sanh] cõi An Lạc?

Đáp: Do nguyện của Như Lai nhiếp thọ chúng sanh. Do căn cơ và túc duyên của chúng sanh sâu dày, chú tâm vào một phương hòng chuyên chú. Do một chính là hết thảy, chẳng thể nghĩ bàn, cho nên các kinh phần nhiều tán dương, nói về cõi An Lạc. Kinh văn nói thân và miệng đều tỏa hương, tức là hiện báo (báo ứng trong đời hiện tại), các điều khác là sanh báo và hậu báo.

23.2.2.3.2.2. Chúc lụy

(Kinh) Thị cố, Tú Vương Hoa! Dĩ thử Dược Vương Bồ Tát Bổn Sự phẩm chúc lụy ư nhữ. Ngã diệt độ hậu, hậu ngũ bách tuế trung, quảng tuyên lưu bố ư Diêm Phù Đề, vô linh đoạn tuyệt, ác ma, ma dân, chư thiên, long, Dạ Xoa, Cưu Bàn Trà đẳng, đắc kỳ tiện dã. Tú Vương Hoa! Nhữ đương dĩ thần thông chi lực thủ hộ thị kinh. Sở dĩ giả hà? Thử kinh tắc vi Diêm Phù Đề nhân bệnh chi lương dược. Nhược nhân hữu bệnh, đắc văn thị kinh, bệnh tức tiêu diệt, bất lão, bất tử. Tú Vương Hoa! Nhữ nhược kiến hữu thọ trì thị kinh giả, ưng dĩ thanh liên hoa thịnh mãn mạt hương, cúng tán kỳ thượng. Tán dĩ, tác thị niệm ngôn: “Thử nhân bất cửu tất đương thủ thảo, tọa ư đạo tràng, phá chư ma quân, đương xuy pháp loa, kích đại pháp cổ, độ thoát nhất thiết chúng sanh lão bệnh tử hải”. Thị cố, cầu Phật đạo giả, kiến hữu thọ trì thị kinh điển nhân, ưng đương như thị sanh cung kính tâm.

(經)是故，宿王華！以此藥王菩薩本事品囑累於汝。我滅度後，後五百歲中，廣宣流布於閻浮提，無令斷絕，惡魔、魔民、諸天、龍、夜叉、鳩槃茶等，得其便也。宿王華！汝當以神通之力守護是經。所以者何？此經則為閻浮提人病之良藥。若人有病，得聞是經，病即消滅，不老，不死。宿王華！汝若見有受持是經者，應以青蓮華盛滿末香，供散其上。散已，作是念言：「此人不久必當取草，坐於道場，破諸魔軍，當吹法螺，擊大法鼓，度脫一切眾生老病死海」。是故，求佛道者，見有受持是經典人，應當如是生恭敬心。

(Kinh: Vì thế, Tú Vương Hoa! Ta đem phẩm Dược Vương Bồ Tát Bổn Sự này chúc lụy cho ông. Sau khi ta diệt độ, vào năm trăm năm sau cùng, hãy tuyên nói, lưu truyền rộng rãi phẩm kinh này trong Diêm Phù Đề, chớ để đoạn tuyệt, [chẳng để cho] ác ma, ma dân, các trời, rồng, Dạ Xoa, Cưu Bàn Trà v.v… có dịp thuận tiện [hãm hại người trì kinh]. Này Tú Vương Hoa! Ông hãy nên dùng sức thần thông thủ hộ kinh này. Vì lẽ nào vậy? Kinh này chính là thuốc tốt lành cho bệnh tật của người trong Diêm Phù Đề. Nếu ai có bệnh, được nghe kinh này, bệnh liền tiêu diệt, chẳng già, chẳng chết. Này Tú Vương Hoa! Nếu ông thấy có người thọ trì kinh này, hãy nên dùng hoa sen xanh chứa đầy hương bột để cúng rải lên người đó. Rải xong, nghĩ như thế này: “Người này chẳng lâu sau, ắt sẽ kết cỏ, ngồi nơi đạo tràng, phá các ma quân, sẽ thổi ốc pháp, sẽ đánh trống pháp, độ thoát biển sanh già bệnh chết của hết thảy chúng sanh”. Vì thế, người cầu Phật đạo thấy có người thọ trì kinh điển này, hãy nên sanh tâm cung kính như thế).

Chẳng già là vui, chẳng chết là thường, nghe kinh luôn thường lạc giải, bệnh Tam Hoặc tiêu diệt.

Phần thứ nhất là hỏi và phần thứ hai là đáp trong phẩm này đã xong.

23.3. Lợi ích

(Kinh) Thuyết thị Dược Vương Bồ Tát Bổn Sự phẩm thời, bát vạn tứ thiên Bồ Tát, đắc Giải Nhất Thiết Chúng Sanh Ngữ Ngôn Đà La Ni.

(經)說是藥王菩薩本事品時，八萬四千菩薩，得解一切眾生語言陀羅尼。

(Kinh: Lúc nói phẩm Dược Vương Bồ Tát Bổn Sự này, tám vạn bốn ngàn Bồ Tát đắc Giải Nhất Thiết Chúng Sanh Ngữ Ngôn Đà La Ni).

23.4. Phật Đa Bảo khen ngợi

(Kinh) Đa Bảo Như Lai ư bảo tháp trung, tán Tú Vương Hoa Bồ Tát ngôn: “Thiện tai! Thiện tai! Tú Vương Hoa! Nhữ thành tựu bất khả tư nghị công đức, nãi năng vấn Thích Ca Mâu Ni Phật như thử chi sự, lợi ích vô lượng nhất thiết chúng sanh.

(經)多寶如來於寶塔中，讚宿王華菩薩言：「善哉！善哉！宿王華！汝成就不可思議功德，乃能問釋迦牟尼佛如此之事，利益無量一切眾生」。

(Kinh: Đa Bảo Như Lai ở trong tháp báu khen ngợi Tú Vương Hoa Bồ Tát rằng: Lành thay! Lành thay! Này Tú Vương Hoa! Ông đã thành tựu công đức chẳng thể nghĩ bàn, có thể hỏi Thích Ca Mâu Ni Phật chuyện như thế, lợi ích vô lượng hết thảy chúng sanh).

Phần thứ nhất, phẩm Dược Vương khích lệ các pháp sư hoằng pháp đã xong.

Trong phần xét theo sự hóa độ người khác để khuyên lưu thông, tiết thứ hai là khích lệ thọ pháp đệ tử, bao gồm hai phẩm kinh: Một là phẩm Diệu Âm, hai là phẩm Phổ Môn. Nay giải thích phẩm Diệu Âm trước.