Kim Quang Minh Tối Thắng Vương Kinh Sớ

(Kinh: Khi đó, vương tử của Bệ Thất La Mạt Noa tên là Thiền Nị Sư (Janeśa), hiện thân bé trai tới chỗ người ấy, hỏi rằng: “Vì sao cần gọi tên cha ta?” [Người trì chú] liền có thể đáp rằng: “Tôi vì cúng dường Tam Bảo, cần các tài vật, nguyện sẽ ban cho”. Khi đó, Thiền Nị Sư nghe lời ấy xong, liền trở về chỗ cha, thưa với cha rằng: “Nay có thiện nhân phát tâm chí thành cúng dường Tam Bảo, thiếu thốn tài vật, vì vậy thỉnh vời”. Cha bảo rằng: “Con hãy nên mau qua đó, hằng ngày cho người đó một trăm ca lợi sa ba noa (kārṣāpaṇa, đây là tiếng Phạn căn bản, chỉ thấy có nghĩa là “vỏ sò trắng có vằn”, nhưng tùy theo từng nơi, không nhất định. Hoặc là vỏ sò trắng có vằn, hoặc các thứ tiền bằng vàng, bạc, đồng, sắt v.v… Nhưng hiện thời nước Ma Yết Đà (Magadha) thông dụng là một ca lợi sa ba noa bằng một ngàn sáu trăm vỏ sò, tổng số có thể chuẩn theo đó để biết. Nếu dựa theo giá trị của đồ vật, sẽ tùy theo nơi không nhất định. Nếu người trì chú được thành tựu, khi đạt được tài vật, sẽ tự biết số lượng. Có bản dịch ghi là: “Mỗi ngày cho một trăm trần na la (Dināra)”, tức là tiền vàng. Cho đến hết tuổi thọ, hằng ngày thường được [như thế]. Người ở phương Tây cầu, phần nhiều có sự hiệu nghiệm thần kỳ, trừ kẻ chẳng chí tâm). Người trì chú đã thấy tướng ấy rồi, biết sự được thành, hãy nên ở một mình trong tịnh thất, đốt hương mà nằm. Bên cạnh giường, có thể đặt một cái tráp thơm. Mỗi khi sáng ra, xem trong tráp, sẽ có được vật mong cầu. Mỗi khi có được vật, ngay trong hôm ấy, hãy lập tức tu cúng dường Tam Bảo bằng hương, hoa, thức ăn, kiêm thí cho kẻ nghèo thiếu, khiến cho [các món tài vật được thiên vương ban cho ấy] đều hết sạch, chẳng được giữ lại. Đối với các hữu tình, dấy lên ý niệm từ bi, đừng sanh tâm sân hận, dối gạt, siểm nịnh, làm hại. Nếu như khởi sân, sẽ mất đi sự ứng nghiệm thần dị. Hãy nên gìn giữ cái tâm, đừng để nóng giận).

Tiếp đó, nói về lợi ích đạt được do trì chú, có hai phần:

- Một, lợi ích do thấy con trai của Đa Văn.

- Hai, lợi ích do thấy Đa Văn thiên vương.

Trong phần “lợi ích do thấy con trai [của Đa Văn thiên vương]”, có năm điều:

- Một, vương tử tới hỏi [người trì chú].

- Hai, từ “tức khả báo” (liền có thể đáp rằng) trở đi, người trì chú trả lời.

- Ba, từ “thời, Thiền Nị Sư” (khi đó, Thiền Nị Sư) trở đi, vương tử trở về thưa với cha.

- Bốn, từ “kỳ phụ báo viết” (cha bảo rằng), cha dặn con ban [tài vật cần dùng] cho [hành nhân].

- Năm, từ “thử trì chú giả” (người trì chú ấy) trở đi, hành giả được lợi ích, gồm chín điều:

a) Thấy ứng nghiệm.

b) Từ “đương tu độc xử” (hãy nên ở một mình) trở đi, [hành nhân] đạt được tài vật.

c) Được thủ hộ.

d) Tăng thêm tuổi thọ.

e) Lìa nạn.

f) Đạt được kho báu,

g) Đạt được thần thông.

h) Được toại nguyện.

i) Thông hiểu các ngôn ngữ của các loài khác.

Trong phần “đạt được tài vật” thì:

- Một, quy cách để tiếp nhận tài vật.

- Hai, từ “mỗi đắc vật thời” (mỗi khi có được vật) trở đi, đã có được [tài vật] thì liền cúng dường.

- Ba, từ “ư chư hữu tình” (đối với các hữu tình) trở đi, dấy lòng từ bi.

- Bốn, từ “vật sanh” (đừng sanh) trở đi, răn hãy lìa ác.

(Kinh) Hựu trì thử chú giả, ư mỗi nhật trung, ức ngã Đa Văn thiên vương, cập nam nữ quyến thuộc, xưng dương, tán thán, hằng dĩ Thập Thiện cộng tương tư trợ, linh bỉ thiên đẳng phước lực tăng minh, chúng thiện phổ trăn, chứng Bồ Đề xứ. Bỉ chư thiên chúng kiến thị sự dĩ, giai đại hoan hỷ, cộng lai ủng vệ trì chú chi nhân. Hựu trì chú giả thọ mạng trường viễn, kinh vô lượng tuế, vĩnh ly tam đồ, thường vô tai ách, diệc linh hộ đắc như ý bảo châu, cập dĩ phục tạng thần thông tự tại, sở nguyện giai thành. Nhược cầu quan vinh, vô bất xứng ý, diệc giải nhất thiết cầm thú chi ngữ.

(經)又持此呪者，於每日中憶我多聞天王及男女眷屬，稱揚讚歎，恒以十善共相資助，令彼天等福力增明眾善普臻證菩提處。彼諸天眾見是事已，皆大歡喜共來擁衛持呪之人。又持呪者壽命長遠經無量歲，永離三塗常無災厄。亦令護得如意寶珠，及以伏藏神通自在，所願皆成。若求官榮，無不稱意。亦解一切禽獸之語。

(Kinh: Lại nữa, người trì chú này vào mỗi ngày, nhớ tới con là Đa Văn thiên vương, và nam nữ quyến thuộc, ca ngợi, tán thán, luôn dùng Thập Thiện để cùng nhau giúp đỡ, khiến cho các vị trời ấy phước lực tăng thêm rạng rỡ hơn, các điều thiện trọn đưa tới, chứng Bồ Đề xứ. Các vị trời ấy đã thấy chuyện đó rồi đều hết sức hoan hỷ, cùng đến ủng hộ, bảo vệ người trì chú. Hơn nữa, người trì chú thọ mạng dài lâu trải qua vô lượng năm, vĩnh viễn lìa khỏi tam đồ, thường chẳng có tai ách, cũng sẽ đạt được như ý bảo châu, cùng với kho tàng, thần thông tự tại, sở nguyện đều thành tựu. Nếu cầu quan vị vinh hiển, không gì chẳng vừa ý, cũng hiểu ngôn ngữ của hết thảy cầm thú).

Tiếp đó, nói về chuyện được thủ hộ, gồm bốn ý:

- Một, dạy hãy nghĩ tưởng, tán thán.

- Hai, từ “hằng dĩ Thập Thiện” (luôn dùng Thập Thiện) trở đi, dạy tu điều thiện để giúp đỡ.

- Ba, từ “linh bỉ thiên đẳng” (khiến cho các vị trời ấy) trở đi, do được điều thiện giúp đỡ, [chư thiên] cũng được hưởng vui sướng.

- Bốn, từ “bỉ chư thiên chúng” (các vị trời ấy) trở đi, [hành nhân] được [chư thiên] thủ hộ.

Các phần kinh văn khác dễ hiểu.

5.12.4.2.2.2.3.1. Lợi ích do thấy Đa Văn thiên vương

(Kinh) Thế Tôn! Nhược trì chú thời, dục đắc kiến ngã tự thân hiện giả, khả ư nguyệt bát nhật, hoặc thập ngũ nhật, ư bạch điệp thượng, họa Phật hình tượng, đương dụng mộc giao, tạp thái trang sức. Kỳ họa tượng nhân vi thọ bát giới. Ư Phật tả biên, tác Cát Tường thiên nữ tượng, ư Phật hữu biên, tác ngã Đa Văn thiên tượng, diệc họa nam nữ quyến thuộc chi loại, an trí tòa xứ, hàm linh như pháp. Bố liệt hoa thái, thiêu chúng danh hương, nhiên đăng tục minh, trú dạ vô hiết, thượng diệu ẩm thực, chủng chủng trân kỳ, phát ân trọng tâm, tùy thời cúng dường.

(經)世尊！若持呪時欲得見我自身現者，可於月八日或十五日於白㲲上畫佛形像，當用木膠雜彩莊飾。其畫像人為受八戒。於佛左邊作吉祥天女像，於佛右邊作我多聞天像，并畫男女眷屬之類安置坐處，咸令如法。布列華彩，燒眾名香然燈續明晝夜無歇，上妙飲食種種珍奇發殷重心隨時供 養。

(Kinh: Bạch Thế Tôn! Nếu khi trì chú mà muốn được thấy con tự hiện thân, có thể trong ngày mồng Tám hoặc ngày Rằm trong tháng, trên bạch điệp, vẽ hình tượng Phật. Hãy nên dùng chất nhựa cây để tô điểm nhiều màu. Người vẽ tượng thọ tám giới. Bên trái đức Phật, vẽ tượng Cát Tường thiên nữ. Bên phải đức Phật, vẽ tượng của con là Đa Văn thiên vương, cũng vẽ các loại nam nữ quyến thuộc, xếp đặt tòa ngồi, đều đúng như pháp. Bày biện các thứ hoa nhiều màu, đốt các thứ hương quý, thắp đèn cháy sáng liên tục, ngày đêm chẳng ngớt, thức ăn thượng diệu, các thứ quý hiếm, phát tâm ân cần, trân trọng, tùy thời cúng dường).

Tán rằng: Kế đó là “lợi ích do thấy Đa Văn thiên vương”, gồm năm điều:

- Một, nêu bày ý mong cầu được thấy.

- Hai, dạy pháp tắc để cầu thấy.

- Ba, dạy tụng thần chú.

- Bốn, thiên vương sẽ hiện thân.

- Năm, sở nguyện được toại.

Trong phần dạy về nghi thức để cầu thấy thì:

- Một, thời điểm [tụng niệm].

- Hai, vẽ tượng Phật.

- Ba, cách vẽ.

- Bốn, trì giới.

- Năm, vẽ hình tượng thị giả.

- Sáu, từ “bố liệt” (bày biện) trở đi, dạy tu cúng dường.

(Kinh) Thọ trì thần chú, bất đắc khinh tâm. Thỉnh triệu ngã thời, ưng tụng thử chú: - Nam mô thất rị kiện na dã bột đà dã. Nam mô Bệ Thất Ra Mạt Noa dã, Dược Xoa ra xà dã, mạc ha ra xà. A địa ra xà dã. Nam ma thất rị da duệ, mạc ha đề tệ duệ, đát điệt tha: Đát ra, đát ra, đốt rô, đốt rô. Mạt ra, mạt ra, tốt suất thổ, tốt suất thổ, hán na, hán na, mạt ni yết nặc ca, bạt chiết ra bệ lưu ly dã. Mục để ca lăng ngật lật đa, thiết rị ra duệ bồ, tát bà, tát đóa, hế đá ca ma. Bệ Thất Ra Mạt Noa thất rị dạ, đề tỵ bạt lạp bà dã. Ế hế, ế hế, ma tỳ lam bà, cù lật noa, cù lật noa, mạt lạt sa, mạt lạt sa. Đạt đà hế ma ma. A mục ca na mạt tả (tự xưng kỷ danh), đạt rị thiết na ca mạt tả, đạt rị thiết nam. Ma ma mạt na, bát lạt hạt la đại dã, sa ha.

(經)受持神呪不得輕心，請召我時應誦此呪：南謨室唎健那也。勃陀也。南無薜室囉末拏也。藥叉囉闍也。莫訶囉闍。阿地囉闍也。南麼室唎耶𧜟。莫訶提弊𧜟。怛姪他。怛囉。怛囉。咄嚕。咄嚕。末囉。末囉。窣率吐。窣率吐。漢娜。漢娜。末尼羯諾迦。跋折囉薜瑠璃也。目底迦楞訖㗚多。設唎囉𧜟蒲。薩婆薩埵呬哆迦摩。薜室囉末拏。室唎夜提鼻跋𡅘婆也。瞖呬。瞖呬。麼毘藍婆。瞿㗚拏。瞿㗚拏。袜喇娑。袜喇娑。達馱呬麼麼。阿目迦那末寫。(自稱己名)。達哩設那迦末寫。達哩設南。麼麼末那。鉢喇曷羅大也。莎訶。

(Kinh: Thọ trì thần chú, tâm chớ nên coi thường. Khi thỉnh vời, hãy

nên tụng chú này: - Nam mô thất rị kiện na dã bột đà dã. Nam mô Bệ Thất Ra Mạt Noa dã, Dược Xoa ra xà dã, mạc ha ra xà. A địa ra xà dã. Nam ma thất rị da duệ, mạc ha đề tệ duệ, đát điệt tha: Đát ra, đát ra, đốt rô, đốt rô. Mạt ra, mạt ra, tốt suất thổ, tốt suất thổ, hán na, hán na, mạt ni yết nặc ca, bạt chiết ra bệ lưu ly dã. Mục để ca lăng ngật lật đa, thiết rị ra duệ bồ, tát bà, tát đóa, hế đá ca ma. Bệ Thất Ra Mạt Noa thất rị dạ, đề tỵ bạt lạp bà dã. Ế hế, ế hế, ma tỳ lam bà, cù lật noa, cù lật noa, mạt lạt sa, mạt lạt sa. Đạt đà hế ma ma. A mục ca na mạt tả (tự xưng tên mình), đạt rị thiết na ca mạt tả, đạt rị thiết nam. Ma ma mạt na, bát lạt hạt la đại dã, sa ha).

Kế đó, dạy tụng chú. Trước là dạy nghi quỹ tụng niệm, sau là nói thần chú.

(Kinh) Thế Tôn! Ngã nhược kiến thử tụng chú chi nhân, phục kiến như thị thịnh hưng cúng dường, tức sanh từ ái, hoan hỷ chi tâm. Ngã tức biến thân tác tiểu nhi hình, hoặc tác lão nhân bật sô chi tượng, thủ trì Như Ý Mạt Ni bảo châu, tịnh trì kim nang, nhập đạo tràng nội, thân hiện cung kính, khẩu xưng Phật danh.

(經)世尊！我若見此誦呪之人，復見如是盛興供養，即生慈愛歡喜之心。我即變身作小兒形，或作老人苾芻之像，手持如意末尼寶珠并持金囊入道場內，身現恭敬口稱佛名。

(Kinh: Bạch Thế Tôn! Nếu con thấy người tụng chú này, lại thấy cúng dường trọng hậu như thế, liền sanh lòng từ ái, hoan hỷ. Con liền biến thân thành hình dáng trẻ nhỏ, hoặc thành hình dạng một vị tỳ kheo già nua, tay cầm bảo châu Như Ý Mạt Ni, và cầm túi vàng vào trong đạo tràng, hiện dáng vẻ cung kính, miệng xưng danh hiệu Phật).

Kế đó là thiên vương vì [người trì chú] hiện thân, có năm ý:

- Một, nghi quỹ cầu được thấy.

- Hai, nội tâm sanh lòng hoan hỷ.

- Ba, hình tượng biến hiện.

- Bốn, [thiên vương] tới chỗ cầu thỉnh.

- Năm, lễ kính Tam Bảo.

Dựa theo kinh văn, dễ thấy các ý ấy.

(Kinh) Ngữ trì chú giả viết: “Tùy nhữ sở cầu, giai linh như

nguyện. Hoặc ẩn lâm tẩu, hoặc tạo bảo châu, hoặc dục chúng nhân ái sủng, hoặc cầu kim, ngân đẳng vật, dục trì chư chú, giai linh hữu nghiệm, hoặc dục thần thông, thọ mạng trường viễn, cập thắng diệu lạc, vô bất xứng tâm”. Ngã kim thả thuyết như thị chi sự, nhược cánh cầu dư, giai tùy sở nguyện, tất đắc thành tựu, bảo tạng vô tận, công đức vô cùng.

(經)語持呪者曰：隨汝所求，皆令如願。或隱林藪、或造寶珠、或欲眾人愛寵、或求金銀等物，欲持諸呪皆令有驗，或欲神通壽命長遠及勝妙樂無不稱心。我今且說如是之事，若更求餘皆隨所願悉得成就，寶藏無盡功德無窮。

(Kinh: Bảo người trì chú rằng: “Tùy lòng ngươi mong cầu, đều sẽ khiến cho được như nguyện. Hoặc ở ẩn nơi rừng rậm, hoặc tạo bảo châu, hoặc muốn được mọi người sủng ái, hoặc cầu vàng, bạc v.v… các vật, muốn trì các chú đều có hiệu nghiệm, hoặc mong thần thông, thọ mạng dài lâu, và sự vui mầu nhiệm, thù thắng, không gì chẳng vừa lòng”. Con nay chỉ nói các chuyện như thế, nếu muốn cầu các điều khác, sẽ đều thuận theo ý nguyện, đều được thành tựu, kho báu vô tận, công đức vô cùng).

Kế đó, là [Đa Văn thiên vương sẽ] toại nguyện cho họ, có ba ý:

- Một, nêu chung.

- Hai, từ “hoặc ẩn lâm tẩu” (hoặc ẩn trong chốn rừng rậm) trở đi là nói riêng.

- Ba, “ngã kim thả thuyết” (con nay nói như vậy) trở đi, kết lại đại lược.

5.12.4.2.2.2.4. Thề thủ hộ

(Kinh) Giả sử nhật nguyệt trụy đọa vu địa, hoặc khả đại địa hữu thời di chuyển, ngã thử thật ngữ, chung bất hư nhiên, thường đắc an ổn, tùy tâm khoái lạc.

(經)假使日月墜墮于地，或可大地有時移轉，我此實語終不虛然，常得安穩隨心快樂。

(Kinh: Giả sử mặt trời, mặt trăng rơi rụng xuống đất, hoặc là đại địa có lúc dời chuyển, lời thật này của con trọn chẳng hư dối, thường được an ổn, thuận lòng vui sướng).

Kế đó là lập thệ thủ hộ. Kinh văn gồm ba đoạn:

- Một, lập thệ nguyện chung.

- Hai, riêng nói về lợi ích đạt được.

- Ba, từ “ngã thuyết thật ngữ” (con nói lời thật) trở đi, kết lại [thệ nguyện ấy] chẳng hư vọng.

(Kinh) Thế Tôn! Nhược hữu nhân năng thọ trì, độc tụng thị kinh vương giả, tụng thử chú thời, bất giả bì lao, pháp tốc thành tựu. Thế Tôn! Ngã kim vị bỉ bần cùng, khốn ách, khổ não chúng sanh, thuyết thử thần chú, linh hoạch đại lợi, giai đắc phú lạc, tự tại vô hoạn, nãi chí tận hình, ngã đương ủng hộ, tùy trục thị nhân, vị trừ tai ách, diệc phục linh thử trì Kim Quang Minh Tối Thắng Vương Kinh lưu thông chi giả, cập trì chú nhân, ư bách bộ nội, quang minh chiếu chúc. Ngã chi sở hữu thiên Dược Xoa thần, diệc thường thị vệ, tùy dục khu sử, vô bất toại tâm. Ngã thuyết thật ngữ, vô hữu hư cuống, duy Phật chứng tri.

(經)世尊！若有人能受持讀誦是經王者，誦此呪時不假疲勞法速成就。世尊！我今為彼貧窮困厄苦惱眾生說此神呪，令獲大利，皆得富樂自在無患，乃至盡形我當擁護，隨逐是人為除災厄，亦復令此持金光明最勝王經流通之者及持呪人，於百步內光明照燭。我之所有千藥叉神亦常侍衛，隨欲驅使無不遂心。我說實語無有虛誑，唯佛證知。

(Kinh: Bạch Thế Tôn! Nếu có ai có thể thọ trì, đọc tụng vua trong các kinh này, khi tụng chú này, chẳng cần mệt nhọc mà pháp thành tựu mau chóng. Bạch Thế Tôn! Con nay vì các chúng sanh bần cùng, khốn quẫn, khổ não đó mà nói thần chú này, khiến họ được lợi lớn, đều được giàu vui, tự tại không hoạn nạn, cho đến hết tuổi thọ, con sẽ ủng hộ, theo sát người ấy để trừ tai ách, cũng sẽ khiến cho người trì và lưu thông kinh Kim Quang Minh Tối Thắng Vương này, và người trì chú trong vòng một trăm bước, quang minh chiếu sáng ngời. Tất cả một ngàn thần Dược Xoa của con cũng thường theo hầu, bảo vệ, thuận theo lòng mong mà sai khiến, không gì chẳng vừa lòng. Con nói lời thật, chẳng hề hư dối, chỉ đức Phật chứng biết).

Tiếp đó, nói riêng các lợi ích đạt được, gồm năm điều:

- Một, hành pháp dễ thành tựu.

- Hai, từ “Thế Tôn! Ngã kim” (Bạch Thế Tôn! Con nay) trở đi, nêu ra lợi ích của chú.

- Ba, từ “nãi chí tận hình” (cho tới hết thọ mạng) trở đi, dùng thân để thủ hộ [hành nhân].

- Bốn, từ “diệc phục linh thử” (cũng sẽ khiến cho người ấy) trở đi, tăng thêm quang minh cho người ấy.

- Năm, từ “ngã chi sở hữu” (tất cả [một ngàn thần Dược Xoa] của con), quyến thuộc [của thiên vương đều] chầu hầu, bảo vệ [hành nhân].

Kết lại [lời thệ nguyện của con] không hư vọng, lời văn dễ hiểu!

5.12.4.2.2.3. Đức Thế Tôn tán thán

(Kinh) Thời, Đa Văn thiên vương thuyết thử chú dĩ, Phật ngôn: - Thiện tai! Đại vương! Nhữ năng phá liệt nhất thiết chúng sanh bần cùng khổ võng, linh đắc phú lạc, thuyết thị thần chú, phục linh thử kinh quảng hành ư thế.

(經)時，多聞天王說此呪已，佛言：善哉！大王！汝能破裂一切眾生貧窮苦網令得富樂說是神呪，復令此經廣行於世。

(Kinh: Khi đó, Đa Văn thiên vương nói chú này xong, đức Phật nói: - Lành thay! Đại vương! Ông có thể xé rách lưới khổ nghèo túng của hết thảy chúng sanh, khiến họ được giàu vui, bèn nói thần chú này. Lại khiến cho kinh này được lưu hành rộng rãi trong cõi đời).

Tán rằng: Đây là đoạn lớn thứ ba trong phần hộ pháp, “đức Thế Tôn tán thán”. Tán thán có hai điều:

- Một, tán thán [thiên vương] lợi sanh.

- Hai, từ “phục linh thử kinh” (cũng khiến cho kinh này) trở đi, tán thán [thiên vương có thể] lợi pháp.

5.12.4.3. Tứ thiên vương đội ân, tán thán Phật

(Kinh) Thời, Tứ Thiên Vương câu tùng tòa khởi, thiên đản nhất kiên, đảnh lễ song túc, hữu tất trước địa, hiệp chưởng cung kính, dĩ diệu già tha, tán Phật công đức: - Phật diện do như tịnh mãn nguyệt, diệc như thiên nhật phóng quang minh, mục tịnh tu quảng nhược thanh liên, xỉ bạch tề mật do kha tuyết. Phật đức vô biên như đại hải, vô hạn diệu bảo tích kỳ trung, trí huệ đức thủy trấn hằng doanh, bách thiên thắng định hàm sung mãn. Túc hạ luân tướng giai nghiêm sức, cốc võng thiên bức tất tề bình, thủ túc man võng biến trang nghiêm, do như nga vương tướng cụ túc. Phật thân quang diệu đẳng kim sơn, thanh tịnh thù đặc vô luân thất, diệc như Diệu Cao công đức mãn, cố ngã khể thủ Phật sơn vương. Tướng hảo như không bất khả trắc, du ư thiên nguyệt phóng quang minh, giai như diễm huyễn, bất tư nghị, cố ngã khể thủ tâm vô trước.

(經)時，四天王俱從座起，偏袒一肩頂禮雙足，右膝著地合掌恭敬，以妙伽他讚佛功德：佛面猶如淨滿月，亦如千日放光明，目淨修廣若青蓮，齒白齊密猶珂雪。佛德無邊如大海，無限妙寶積其中，智慧德水鎮恒盈，百千勝定咸充滿。足下輪相皆嚴飾，轂輞千輻悉齊平，手足縵網遍莊嚴，猶如鵝王相具足。佛身光耀等金山，清淨殊特無倫匹，亦如妙高功德滿，故我稽首佛山王。相好如空不可測，逾於千月放光明，皆如焰幻不思議，故我稽首心無著。

(Kinh: Khi ấy, Tứ Thiên Vương đều từ chỗ ngồi đứng dậy, trật một bên vai áo, đảnh lễ dưới hai chân [đức Phật], gối phải đặt sát đất, chắp tay, cung kính, dùng già tha mầu nhiệm, tán thán công đức của Phật: - Mặt Phật như trăng rằm thanh tịnh, như ngàn mặt trời tỏa quang minh. Mắt tịnh rộng dài như sen xanh, răng trắng khít bằng như kha tuyết. Phật đức vô biên như biển cả, vô hạn báu mầu chứa ở trong. Nước đức trí huệ luôn đầy ắp, trăm ngàn thắng định đều sung mãn. Luân tướng dưới chân luôn trang nghiêm, bánh xe ngàn căm đều đầy bằng. Tay chân màng lưới trọn trang nghiêm, ví như ngỗng chúa tướng trọn đủ. Thân Phật sáng ngời như núi vàng, thanh tịnh đặc biệt khôn sánh bằng, cũng như Diệu Cao công đức vẹn. Nên con lễ Phật như núi chúa. Tướng hảo hư không chẳng thể lường, hơn ngàn vầng nguyệt tỏa quang minh, đều như diễm huyễn chẳng nghĩ bàn, nên con kính lạy, tâm không chấp).

Tán rằng: Đây là đoạn lớn thứ ba trong phẩm này, “tứ thiên vương đội ân, tán thán đức Phật”. Có hai tiểu đoạn:

- Phần trường hàng nói về nghi quỹ tán thán Phật.

- Sau đó là phần kệ tụng.

Trước phần tán thán, chỉ chép Đa Văn nói chú, nay tán thán thì gồm chung cả bốn vị thiên vương. Muốn cho [hành nhân] chuyên tâm cầu thỉnh hòng dễ thành tựu; vì thế, chú thì chỉ có một vị nói. Nghe pháp thì mọi người đều được lợi ích, cho nên bốn vị thiên vương đều cùng tán thán. Hơn nữa, đức Phật có thể thuyết kinh, nên chỉ tán thán Phật, chẳng tán thán ai khác. Nói chung, có năm bài tụng, bốn bài tụng đầu tán thán riêng từng tướng hảo, bài tụng sau cùng là tán chung, lễ bái.

Trong phần biệt tán, có hai ý: Trước là tán thán, câu cuối cùng là lễ bái. Tán thán gồm bảy điều: Nửa bài tụng đầu tán thán vẻ mặt. Một câu nói về tướng mắt, câu nữa nói về tướng răng. Một bài tụng tán thán biển cả Định Huệ là tổng, Thập Lực, Vô Úy v.v… là các thứ của báu vi diệu. Trí huệ là cội gốc, giống như nước. Định nương vào trí. Xét theo Phật quả, thì trí là chủ, như đối với mây đại pháp trí đều nói “chúng đức thủy” (các thứ nước công đức) v.v… Nửa bài tụng [kế đó] tán thán luân tướng (tướng bánh xe ngàn căm dưới lòng bàn chân đức Phật), nửa bài tụng [tiếp đó] tán thán tướng màng lưới. Ba câu [kế đó], tán thán tướng quang minh nơi thân. Một câu nói về lễ bái Phật. Từ “tướng hảo” trở đi là tổng tán, có hai phần: Ba câu đầu là tán thán, câu cuối cùng là lễ bái. Trong ba câu ấy, câu đầu tiên là tổng, hai câu kế đó nói về quang minh.

Lại có thể hiểu: Câu đầu tiên nói về Hóa Thân, câu kế đó nói về Báo Thân. Hai bài tụng kế đó tán thán gộp chung Báo Thân và Hóa Thân, bài tụng cuối cùng nói về Pháp Thân. Trong phần Pháp Thân, một câu nói về Thể, hai câu sau nói về tác dụng của Báo Thân và Hóa Thân, câu cuối cùng là giãi bày sự lễ kính.

5.12.4.4. Đức Phật lại khuyên thủ hộ để kết lại

(Kinh) Nhĩ thời, Tứ Thiên Vương tán thán Phật dĩ, Thế Tôn diệc dĩ già tha, nhi đáp chi viết: - Thử Kim Quang Minh Tối Thắng Kinh, vô thượng thập lực chi sở thuyết, nhữ đẳng tứ vương thường ủng vệ, ưng sanh dũng mãnh bất thoái tâm. Thử diệu kinh bảo cực thậm thâm, năng dữ nhất thiết hữu tình lạc. Do bỉ hữu tình an lạc cố, thường đắc lưu thông Thiệm Bộ châu. Ư thử đại thiên thế giới trung, sở hữu nhất thiết hữu tình loại, ngạ quỷ, bàng sanh, cập địa ngục, như thị khổ thú tất giai trừ. Trụ thử Nam Châu chư quốc vương, cập dư nhất thiết hữu tình loại, do kinh oai lực thường hoan hỷ, giai mông ủng hộ đắc an ninh, diệc sử thử trung chư hữu tình, trừ chúng bệnh khổ vô tặc đạo. Lại thử quốc độ hoằng kinh cố, an ổn phong lạc, vô vi não.

(經)爾時，四天王讚歎佛已，世尊亦以伽他而答之曰：

此金光明最勝經，無上十力之所說，汝等四王常擁衛，應生勇猛不退心。此妙經寶極甚深，能與一切有情樂。由彼有情安樂故，常得流通贍部洲。於此大千世界中，所有一切有情類，餓鬼傍生及地獄，如是苦趣悉皆除。住此南洲諸國王，及餘一切有情類，由經威力常歡喜，皆蒙擁護得安寧，亦使此中諸有情，除眾病苦無賊盜。賴此國土弘經故，安穩豐樂無違惱。

(Kinh: Lúc bấy giờ, Tứ Thiên Vương tán thán đức Phật xong, đức Thế Tôn cũng dùng già tha để đáp rằng: - Kinh Kim Quang Minh Tối Thắng này, do đấng vô thượng thập lực nói. Bốn vua các ông thường ủng hộ. Hãy sanh tâm dũng mãnh bất thoái. Kinh báu mầu nhiệm sâu tột bậc, ban vui cho hết thảy hữu tình. Do hữu tình được hưởng an lạc, kinh thường lưu truyền trong Diêm Phù. Ở trong đại thiên thế giới này, tất cả hết thảy loài hữu tình, ngạ quỷ, bàng sanh, và địa ngục, đường ác như thế thảy đều trừ. Quốc vương trụ trong Nam Châu này, và hết thảy loài hữu tình khác, do kinh oai lực thường hoan hỷ, đều được ủng hộ, khiến an ninh, cũng khiến các hữu tình trong ấy, trừ các bệnh khổ, không giặc cướp. Nhờ quốc độ này hoằng dương kinh, an ổn, giàu vui, chẳng nghịch não).

Kế đó, đoạn lớn thứ tư là “đức Phật lại khuyên lơn, tán thán để kết lại”. Kinh văn chia thành hai phần:

- Một, người kết tập kinh kết lại phần trước để sanh khởi phần sau.

- Hai, đức Phật giảng nói, gồm mười lăm bài tụng, chia thành bốn phần:

a) Năm bài tụng đầu tiên nhằm tán thán kinh.

b) Năm bài tụng kế đó để khuyên mọi người thủ hộ.

c) Hai bài tụng kế đó nhằm khuyên chư thiên thủ hộ.

d) Ba bài tụng nhằm kết lại.

Trong phần thứ nhất, có ba điều:

- Nửa bài tụng đầu tán thán kinh thù thắng.

- Nửa bài tụng kế đó, sắc truyền hộ trì.

- Bốn bài tụng sau đó, tán thán tác dụng của kinh.

Trong đoạn này, hai bài tụng đầu nói chung về cõi đại thiên, hai bài tụng sau nói riêng châu Thiệm Bộ. Trong phần nói chung, nửa bài tụng đầu là “có thể ban vui”, nửa bài tụng kế đó là “sanh thiện”, tức là do hoằng kinh. Bài tụng sau đó là dẹp khổ. Trong phần nói riêng về châu này, bài tụng đầu tiên là “được vui”. Nửa bài tụng kế đó là “lìa khổ”. Nửa bài tụng sau cùng là kết lại.

(Kinh) Nhược nhân thính thọ thử kinh vương, dục cầu tôn quý cập tài lợi, quốc độ phong lạc, vô vi tránh, tùy tâm sở nguyện tất giai tùng, năng linh tha phương tặc thoái tán, ư tự quốc giới thường an ổn, do thử tối thắng kinh vương lực, ly chư khổ não vô ưu bố.

(經)若人聽受此經王，欲求尊貴及財利，國土豐樂無違諍，隨心所願悉皆從。能令他方賊退散，於自國界常安穩，由此最勝經王力，離諸苦惱無憂怖。

(Kinh: Nếu ai nghe nhận kinh vương này, muốn cầu tôn quý và tài lợi, quốc độ giàu vui, không tranh chấp. Thuận theo lòng mong đều được thỏa, khiến giặc phương khác phải tan lui, nơi cõi nước mình thường an ổn, do sức kinh vương tối thắng này, lìa các khổ não, không lo sợ).

Kế đó, khuyên nhân loại thủ hộ, bao gồm vua và dân chúng. Siêng năng thủ hộ ở đây, khiến cho người nghe nhận đều có thể tán thán công năng của kinh, với dụng ý khiến cho họ hoằng truyền, thủ hộ kinh này. Đoạn này được chia thành hai phần:

- Hai bài tụng đầu tiên là Pháp Thuyết.

- Ba bài tụng sau đó, kết hợp thí dụ với pháp.

Trong phần Pháp Thuyết, bài tụng thứ nhất “nghe nhận [kinh này] sẽ được vui”, bao gồm ba điều:

- Một, được vui.

- Hai, không trái nghịch.

- Ba, tùy tâm.

Bài tụng cuối cùng là “lìa khổ”:

- Một, do lìa nỗi khổ bị oán tặc xâm lăng, đánh bại, nên nước được yên ổn.

- Hai, do lìa nỗi khổ vì các bệnh dịch, nên lìa khỏi các chuyện khổ não v.v…

(Kinh) Như bảo thụ vương tại trạch nội, năng sanh nhất thiết chư lạc cụ, tối thắng kinh vương diệc phục nhiên, năng dữ nhân vương thắng công đức. Thí như trừng khiết, thanh lãnh thủy, năng trừ cơ khát, chư nhiệt não. Tối thắng kinh vương diệc phục nhiên, linh nhạo phước giả, tâm mãn túc. Như nhân thất hữu diệu bảo khiếp, tùy sở thọ dụng tất tùng tâm. Tối thắng kinh vương diệc phục nhiên, phước đức tùy tâm vô sở phạp.

(經)如寶樹王在宅內，能生一切諸樂具，最勝經王亦復然，能與人王勝功德。譬如澄潔清冷水，能除饑渴諸熱惱，最勝經王亦復然，令樂福者心滿足。如人室有妙寶篋，隨所受用悉從心，最勝經王亦復然，福德隨心無所乏。

(Kinh: Như cây báu chúa ở trong nhà, có thể sanh hết thảy lạc cụ, kinh vương tối thắng cũng như thế, ban cho vua công đức thù thắng. Ví như nước trong lạnh, lắng sạch, hay trừ đói, khát, các nóng bức. Kinh vương tối thắng cũng như thế, khiến người chuộng phước tâm thỏa mãn. Như trong nhà có tráp báu mầu, thọ dụng mong mỏi đều thỏa lòng, kinh vương tối thắng cũng như thế, phước đức tùy tâm chẳng thiếu hụt).

Kế đó, trong phần kết hợp thí dụ với pháp, chỉ kết hợp thí dụ với “được vui”. Trong ấy, có ba ý:

- Một, kết hợp [thí dụ] cây báu với “được vui”.

- Hai, nước lạnh ứng hợp với vô vi.

- Ba, tráp báu ứng hợp với tùy tâm.

(Kinh) Nhữ đẳng thiên chúa cập thiên chúng, ưng đương cúng dường thử kinh vương, nhược năng y giáo phụng trì kinh, trí huệ oai thần giai cụ túc. Hiện tại thập phương nhất thiết Phật, hàm cộng hộ niệm thử kinh vương, kiến hữu độc tụng cập thọ trì, xưng thán thiện tai, thậm hy hữu.

(經)汝等天主及天眾，應當供養此經王，若能依教奉持經，智慧威神皆具足。現在十方一切佛，咸共護念此經王，見有讀誦及受持，稱歎善哉甚希有。

(Kinh: Chúa trời các ông và chúng trời, hãy nên cúng dường kinh vương này. Nếu hay y giáo, phụng trì kinh, trí huệ oai thần đều trọn đủ. Hiện tại mười phương hết thảy Phật, đều cùng hộ niệm kinh vương này, thấy người đọc tụng và thọ trì, khen ngợi lành thay, rất hiếm có!)

Kế đó, khuyên chư thiên thủ hộ, cũng bao gồm các vị thống lãnh các thần, chia thành hai điều:

- Bài tụng thứ nhất, tăng thêm phước trí.

- Bài tụng thứ hai, được Phật hộ niệm.

(Kinh) Nhược hữu nhân năng thính thử kinh, thân tâm dũng dược, sanh hoan hỷ, thường hữu bách thiên Dược Xoa chúng, tùy sở trụ xứ hộ tư nhân. Ư thử thế giới chư thiên chúng, kỳ số vô lượng bất tư nghị, tất cộng thính thọ thử kinh vương, hoan hỷ hộ trì vô thoái chuyển. Nhược nhân thính thọ thử kinh vương, oai đức dũng mãnh thường tự tại, tăng ích nhất thiết nhân thiên chúng, linh ly suy não ích quang minh.

(經)若有人能聽此經，身心踊躍生歡喜，常有百千藥叉眾，隨所住處護斯人。於此世界諸天眾，其數無量不思議，悉共聽受此經王，歡喜護持無退轉。若人聽受此經王，威德勇猛常自在，增益一切人天眾，令離衰惱益光明。

(Kinh: Nếu ai có thể nghe kinh này, thân tâm hớn hở, sanh hoan hỷ, thường có trăm ngàn các Dược Xoa, tùy chỗ ở, bảo vệ người đó. Các vị trời trong thế giới này, số tới vô lượng chẳng nghĩ bàn, đều cùng nghe nhận kinh vương này, hoan hỷ hộ trì chẳng lui sụt. Nếu người nghe nhận kinh vương này, oai đức dũng mãnh thường tự tại, tăng thêm hết thảy chúng trời, người, khiến lìa suy não, tăng quang minh).

Kế đó, ba bài tụng nhằm kết luận. Bài tụng đầu tiên [có ý nói] người nghe kinh sẽ được thủ hộ. Bài tụng kế đó, nêu ra: Chư thiên đắc bất thoái. Không chỉ người nghe, tiếp nhận [kinh này] đạt được bất thoái, mà còn khiến cho chư thiên chẳng lui sụt oai đức. Bài tụng sau cùng nhằm kết lại. Vua do đạt được sắc lực phước trí, bèn oai đức dũng mãnh, thường được tự tại. Do chư thiên được tăng ích, sẽ lìa năm tướng suy não lớn nhỏ, thường tăng trưởng quang minh.

5.12.4.5. Tứ thiên vương vui mừng, hộ trì

(Kinh) Nhĩ thời, Tứ Thiên Vương văn thị tụng dĩ, hoan hỷ, dũng dược, bạch Phật ngôn: “Thế Tôn! Ngã tùng tích lai, vị tằng đắc văn như thị thậm thâm vi diệu chi âm, tâm sanh bi hỷ, thế lệ giao lưu, cử thân chiến động, chứng bất tư nghị hy hữu chi sự”. Dĩ thiên mạn đà la hoa, ma ha mạn đà la hoa nhi tán Phật thượng. Tác thị thù thắng cúng dường Phật dĩ, bạch Phật ngôn: - Thế Tôn! Ngã đẳng tứ vương, các hữu ngũ bách Dược Xoa quyến thuộc, thường đương xứ xứ ủng hộ thị kinh, cập thuyết pháp sư, dĩ trí quang minh nhi vi trợ vệ. Nhược ư thử kinh sở hữu cú nghĩa vong thất chi xứ, ngã giai linh bỉ ức niệm bất vong, tịnh dữ Đà la ni thù thắng pháp môn, linh đắc cụ túc. Phục dục linh thử tối thắng kinh vương sở tại chi xứ, vị chư chúng sanh quảng tuyên lưu bố, bất tốc ẩn một.

(經)爾時，四天王聞是頌已，歡喜踊躍白佛言：世尊！我從昔來未曾得聞如是甚深微妙之音，心生悲喜涕淚交流舉身戰動，證不思議希有之事。以天曼陀羅華、摩訶曼陀羅華而散佛上。作是殊勝供養佛已，白佛言：世尊！我等四王各有五百藥叉眷屬，常當處處擁護是經及說法師，以智光明而為助衛。若於此經所有句義忘失之處，我皆令彼憶念不忘，并與陀羅尼殊勝法門令得具足。復欲令此最勝經王所在之處，為諸眾生廣宣流布，不速隱沒。

(Kinh: Lúc bấy giờ, Tứ Thiên Vương nghe lời tụng ấy xong, hoan hỷ, hớn hở, bạch cùng đức Phật rằng: “Bạch Thế Tôn! Từ xưa tới nay, con chưa từng được nghe âm thanh vi diệu rất sâu như thế, tâm sanh buồn vui chen lẫn, nước mắt, nước mũi quẩn quanh, khắp thân run rẩy, chứng chuyện hiếm có chẳng thể nghĩ bàn!” Dùng hoa mạn đà la, hoa ma ha mạn đà la cõi trời để rải lên đức Phật. Cúng dường đức Phật thù thắng như thế xong, bạch cùng đức Phật rằng: - Bạch Thế Tôn! Bốn vua chúng con, mỗi người đều có năm trăm Dược Xoa làm quyến thuộc, thường sẽ ở khắp nơi ủng hộ kinh này và vị thầy thuyết pháp, dùng trí quang minh để giúp đỡ, bảo vệ. Nếu đối với tất cả các câu nghĩa trong kinh này mà có chỗ quên mất, con sẽ đều khiến cho người ấy nghĩ nhớ chẳng quên, và ban cho pháp môn Đà la ni thù thắng khiến cho được đầy đủ. Lại muốn khiến cho chỗ có kinh vương tối thắng này, sẽ vì các chúng sanh tuyên nói và lưu truyền rộng rãi, chẳng để kinh bị nhanh chóng ẩn mất).

Tán rằng: Đây là đoạn lớn thứ năm của phẩm này, tức “tứ thiên vương vui mừng, hộ trì”. Có bốn ý:

- Một, nghe bài tụng tâm vui sướng, tức là tâm hoan hỷ, thân hớn hở.

- Hai, từ “bạch Phật” trở đi, thốt lời thưa bày, gồm ba ý:

a) Được nghe điều chưa từng nghe.

b) Thân tâm hoan hỷ. Theo kinh Nhân Vương, Sơ Địa Bồ Tát làm Tứ Thiên Vương, chứng Bất Thoái. Do đó, nghe pháp sâu, buồn vui xen lẫn, tuôn lệ, khắp thân run rẩy.

c) Đắc điều chưa từng đắc, tức là chứng chuyện chẳng thể nghĩ bàn.

- Ba, từ “dĩ thiên mạn đà la” (dùng hoa mạn đà la cõi trời) trở đi, rải hoa cúng dường.

- Bốn, từ “tác thị thù thắng” (thực hiện sự thù thắng ấy) trở đi, thỉnh nguyện hộ trì, có hai ý:

a) Dùng thân hộ trì.

b) Từ “dĩ trí quang minh” (dùng trí quang minh) trở đi, đạt được ba trí:

* Một, khiến cho nghĩ nhớ.

* Hai, ban cho Tổng Trì,

* Ba, khiến cho hoằng pháp lưu thông chẳng dứt.

5.12.4.6. Đại chúng nghe kinh được lợi ích

(Kinh) Nhĩ thời, Thế Tôn ư đại chúng trung, thuyết thị pháp thời, vô lượng chúng sanh giai đắc đại trí, thông duệ, biện tài, nhiếp thọ vô lượng phước đức chi tụ, ly chư ưu não, phát hỷ lạc tâm, thiện minh chúng luận, đăng xuất ly đạo, bất phục thoái chuyển, tốc chứng Bồ Đề.

(經)爾時，世尊於大眾中說是法時，無量眾生皆得大智聰叡辯才，攝受無量福德之聚，離諸憂惱，發喜樂心，善明眾論，登出離道，不復退轉，速證菩提。

(Kinh: Lúc bấy giờ, khi đức Thế Tôn ở trong đại chúng nói pháp này, vô lượng chúng sanh đều đắc trí huệ to lớn, thông duệ, biện tài, nhiếp thọ vô lượng khối phước đức, lìa các ưu não, phát tâm hỷ lạc, khéo hiểu các luận, vượt lên đạo xuất ly, chẳng còn lui sụt, mau chứng Bồ Đề).

Kế đó, đoạn lớn thứ sáu là đại chúng nghe kinh đạt được lợi ích. Có chín ý:

- Một, đắc trí huệ.

- Hai, đắc biện tài.

- Ba, được phước.

- Bốn, lìa khổ.

- Năm, được vui.

- Sáu, đắc Ngũ Minh.

- Bảy, đắc nẻo Niết Bàn.

- Tám, đắc bất thoái chuyển.

- Chín, mau chứng Bồ Đề.

Kinh văn dễ hiểu.

5.13. Phẩm Thứ Mười Ba: Vô Nhiễm Trước Đà La Ni — Vô Nhiễm Trước Đà La Ni Phẩm Đệ Thập Tam

Phẩm Vô Nhiễm Trước Đà La Ni gồm ba môn phân biệt:

- Một, ý nghĩa vì sao có phẩm này?

- Hai, giải thích tên gọi của phẩm.

- Ba, giải thích vấn nạn.

5.13.1. Ý nghĩa vì sao có phẩm này?

Nói về ý nghĩa vì sao có phẩm này, mười sáu phẩm kể từ phẩm Tứ Thiên Vương Quán Sát Nhân Thiên trở đi, trước hết nói về học hạnh lưu thông, gồm năm phần:

- Một, phẩm Tứ Thiên Vương Quán Sát Nhân Thiên khuyên tu hành.

- Hai, ba phẩm từ phẩm Tứ Thiên Vương Hộ Quốc trở đi nói về sự thủ hộ.

- Ba, năm phẩm từ Đại Biện Tài trở đi, tăng thêm phước trí cho người hoằng kinh, tu hành.

- Bốn, ba phẩm từ phẩm Vương Pháp Chánh Luận trở đi, nói về sự tu trì, học tập.

- Năm, bốn phẩm từ phẩm Thọ Ký trở đi, kết lại các ý khuyên tu, thủ hộ v.v…

Trong ba phẩm nói về sự thủ hộ như Tứ Thiên Vương Hộ Quốc v.v… có ba điều:

- Một, dạy thủ hộ, cúng dường.

- Hai, dạy lìa nhiễm bất thoái.

- Ba, khiến cho lìa chướng như ý.

Phần trước đã nói về thủ hộ, cúng dường. Phần này truyền dạy hãy lìa nhiễm bất thoái. Nếu có đắm nhiễm, sẽ có thoái khuất vì chấp trước. Như phần giảng giải Ly Bất Nhẫn Khổ Chướng trong Bát Nhã Luận của Vô Trước Bồ Tát đã nói: “Chẳng trụ trong hết thảy các pháp để phát Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác vì đối trị các nỗi khổ như chẳng thể nhẫn sự lưu chuyển [trong sanh tử], khổ vì chúng sanh trái nghịch, khổ vì tiêu dùng thiếu thốn v.v…” Ở đây cũng thế; do vậy, trong phần sau, kinh văn có nói: “Nhược chư Bồ Tát năng an trụ giả, ư Vô Thượng Bồ Đề, bất phục thoái chuyển, thành tựu chánh nguyện, đắc vô sở y tự tánh biện tài, hoạch hy hữu sự, an trụ thánh đạo” (Nếu các Bồ Tát có thể an trụ trong Vô Thượng Bồ Đề chẳng còn thoái chuyển, thành tựu chánh nguyện, đạt được tự tánh biện tài chẳng nương tựa vào đâu, đạt được chuyện hiếm có, an trụ trong thánh đạo). Vì thế, nói chú này để thủ hộ, khiến cho [hành nhân] lìa nhiễm, tu hành chẳng thoái chuyển. Do vậy, mà có phẩm này sanh khởi.

5.13.2. Giải thích tên gọi của phẩm này

Giải thích danh xưng của phẩm này, tiếng Phạn là Tỷ Đống Lê Sa, phương này dịch là Vô Nhiễm Trước, bản dịch theo lối cũ dịch thành Ngân Chủ không đúng. Pháp được hoằng truyền lưu xuất từ pháp giới bình đẳng thanh tịnh nhất. Lại do chú lực mà có thể khiến cho lìa nhiễm, chẳng trụ chấp. Vì thế nói là Vô Nhiễm Trước. Ý nghĩa của Đà La Ni thì như thông thường biện định.

5.13.3. Giải thích vấn nạn

* Hỏi: Tổng Trì có bốn môn, Vô Nhiễm Trước ở đây thuộc loại Đà la ni nào?

Đáp: Chú này có thể khiến cho Bồ Tát đắc Vô Sanh Nhẫn Đà la ni. Vì thế, luận Du Già Sư Địa, quyển bốn mươi lăm viết: “Vì sao Bồ Tát có thể đắc Bồ Tát Nhẫn Đà la ni? Chính là các Bồ Tát thành tựu nhẫn hạnh kiên cố nơi tự thể, trọn đủ diệu trí. Cho đến nói “chẳng do nghe từ người khác, mà tự thông đạt chân chánh hết thảy các pháp nghĩa, tức là đối với nghĩa này, thông đạt như thế này: Nghĩa tự tánh của hết thảy các pháp được diễn tả bằng ngôn thuyết đều chẳng thành thật, chỉ có tự tánh lìa ngôn thuyết của các pháp” v.v… Kinh này đã nói Đà La Ni chẳng phải là nơi chốn, cho đến nói “chẳng có pháp nào sanh, mà cũng chẳng có pháp nào diệt” v.v… Vì vậy, biết là như thế.

Hoặc [có thể hiểu] là Thần Chú Tổng Trì. Kinh Bồ Tát Địa nói: “Vân hà Bồ Tát Chú Đà La Ni? Vị chư Bồ Tát hoạch đắc như thị Đẳng Trì tự tại, gia bị năng trừ hữu tình tai hoạn chư chú chương cú, linh bỉ chương cú tất giai thần nghiệm, năng trừ phi nhất chủng chủng tai hoạn” (Thế nào là Chú Đà La Ni của Bồ Tát? Tức là các Bồ Tát đạt được Đẳng Trì tự tại như thế, các chương cú thần chú có thể gia bị trừ các tai họa, hoạn nạn cho hữu tình, khiến cho các chương cú ấy thảy đều có hiệu nghiệm thần diệu, có thể trừ sạch các thứ tai ương, hoạn nạn, không phải chỉ là một thứ). Kinh này còn nói: “Thân diệc bất bị đao, trượng, độc dược, thủy, hỏa, mãnh thú chi sở tổn hại” (Thân cũng chẳng bị tổn hại bởi đao, gậy, thuốc độc, nước, lửa, thú dữ). Vì thế, [Đà La Ni này] thuộc về thần chú. Hoặc có thể hiểu là bao gồm cả hai ý ấy (tức Vô Nhiễm Trước Đà La Ni vừa là môn Đà La Ni có thể khiến cho Bồ Tát đắc Vô Sanh Pháp Nhẫn (tức Pháp Đà La Ni, hay Đắc Nhẫn Tổng Trì), vừa là Thần Chú Đà La Ni), do kinh văn không loại trừ.

* Hỏi: Theo luận Du Già Sư Địa nói: “Thể của bốn thứ Tổng Trì đều chẳng phải là Niệm, Huệ. Có thể nói Thần Chú Tổng Trì là Định, còn Đắc Nhẫn Tổng Trì chính là Diệu Huệ”. Vì sao như thế?

Đáp: Do thể tánh bất đồng. Có [môn Tổng Trì] do nương vào nhân để biện định cái Thể mà nói là Định. Có môn nương vào phương diện có thể giản trạch (chọn lựa quyết định) để biện định cái Thể mà nói là Trí. Có môn nương vào sự ghi nhớ để biện định cái Thể, bèn nói đó là Niệm. Có môn nương vào quả để biện định cái Thể, tức là “gọi pháp được duy trì là Tổng Trì”. Mỗi đằng xét theo một nghĩa, thảy đều chẳng mâu thuẫn. Do vậy, Trí Độ Luận giải thích Tổng Trì như sau: “Do Thiền Định mà đạt được lửa trí huệ”. Lại nói: “Trí huệ ở trong Bồ Đề tâm thì gọi là Bát Nhã, ở trong tâm của bậc Tiểu Thừa thì gọi là Đạo Phẩm, ở trong tâm của người chẳng quên mất thì gọi là Đà La Ni”. Vì thế, luận Du Già Sư Địa nói: “Chú Tổng Trì thì nói là Định. Đắc Nhẫn Tổng Trì nói là Huệ”. Mỗi đằng dựa theo một nghĩa mà nói. Trong phần Chú Trì [của luận ấy] lại nói: “Do đạt được Đẳng Trì tự tại như thế, khiến cho thần chú có hiệu nghiệm thần diệu” v.v… Đó là dựa theo cái nhân để nói, chẳng phải là xét khít khao theo cái Thể. Vì thế, luận Đại Trang Nghiêm nói: “Đắc thì có ba loại: Một là báo đắc. Hai là tập đắc, tức là do sức Văn Trì trong hiện tại mà đạt được. Ba là tu đắc, do nương vào định lực mà đạt được”. Do vậy ta biết: Nói “đạt được Đẳng Trì tự tại như thế, gia bị thần chú thảy đều có hiệu nghiệm thần diệu”, tức là nương theo Định mà phát ra Niệm Huệ thù thắng, có thể trì các chú; đấy chính là xét theo cái nhân để biện định cái Thể.

Trong Đắc Nhẫn Tổng Trì thì Nhẫn là quả, thần chú là cái nhân của Nhẫn. Do sức niệm huệ duy trì mà đắc Nhẫn Chú ấy, thì gọi là Năng Đắc Bồ Tát Vô Sanh Nhẫn Đà La Ni. Chú được trì (sở trì chi chú) và cái Thể có thể trì (năng trì Thể) đều dùng Niệm Huệ làm Thể. Hoặc chỉ có Năng Trì dùng niệm huệ làm Thể, còn chú được trì thì không. Như dùng Tổng Trì để trì văn nghĩa, thì văn nghĩa được duy trì bởi chú ấy chẳng phải là niệm huệ. Hoặc chú là nhân, do sức của chú ấy mà có thể đạt được bốn thứ Tổng Trì, duy trì bốn pháp ấy khiến chẳng bị quên mất.

Luận Du Già Sư Địa lại nói: “Đắc Nhẫn Tổng Trì là diệu huệ” thì cũng là nói theo cái nhân. Nói “các Bồ Tát thành tựu nhẫn hạnh kiên cố nơi tự thể, trọn đủ diệu huệ, ở một mình nơi thanh vắng, chẳng nói năng”. Cho đến nói: “Đối với các chương cú để đắc Bồ Tát Nhẫn do đức Phật đã nói mà có thể tư duy chân thật, đối với câu nghĩa như thế đều có thể chẳng do nghe từ người khác mà tự thông đạt, biết rõ các chương cú như thế đều chẳng có nghĩa” v.v… Nói “thành tựu nhẫn hạnh kiên cố” thì Hạnh là nhân, nhân chính là diệu huệ. “Do đạt được diệu huệ, ở riêng nơi thanh vắng, chẳng nói năng” v.v… chính là chỗ để tu hành và quy cách tu hành. “Chương cú có thể đắc Bồ Tát nhẫn” do đức Phật đã nói v.v… chính là pháp phải học để đắc cái nhân của Nhẫn. “Có thể tư duy” là có thể tu hành, tức là nhân. Do vậy, Trang Nghiêm Luận viết: “Do sức Văn Trì trong hiện tại mà đạt được”. Vì thế, biết: Không chỉ Đà La Ni được gọi là Tổng Trì Niệm Huệ, mà cái nhân của Tổng Trì Niệm Huệ và pháp được trì cũng đều gọi là Tổng Trì. Vì thế, Định và Chú đều được gọi là Tổng Trì. Lại nữa, pháp nghĩa được trì là Tổng, thần chú và Nhẫn là Biệt, do thần chú và Đắc Nhẫn Chú cũng đều có pháp nghĩa.

* Hỏi: Nếu nói Định Huệ là cái nhân của Tổng Trì, vì sao kinh Bồ Tát Địa nói: “Nhược chư Bồ Tát cụ tứ công đức, phương hoạch Tổng Trì, phi tùy khuyết nhất” (Nếu các Bồ Tát trọn đủ bốn công đức thì mới đạt được Tổng Trì, chẳng thể thiếu một công đức nào)?

Đáp: Nhân có xa và gần. Định Huệ là cận nhân. Bốn cái nhân ấy, một là chẳng tham dục, hai là chẳng đố kỵ trước sự vượt trội của người khác, ba là bình đẳng thí không hối hận, bốn là sanh lòng vui thích sâu xa đối với chánh pháp. Đấy chính là bốn viễn nhân.

* Hỏi: Bốn môn Tổng Trì ấy sẽ đắc trong địa vị nào?

Đáp: Theo như luận Du Già Sư Địa nói: “Do đắc môn Nhẫn này, các vị Bồ Tát ấy chẳng lâu sau, sẽ đắc Tịnh Thắng Ý Lạc Địa Bồ Tát Pháp Đà La Ni và Nghĩa Đà La Ni. Qua khỏi vô số đại kiếp thứ nhất, nhập Tịnh Thắng Ý Lạc Địa, quyết định sẽ đạt được. Kế đó là tuy đắc mà chẳng quyết định, như Thuyết Pháp Nghĩa. Đối với Chú Đà La Ni, cũng nên biết như thế”. Xét theo đó, Đắc Nhẫn Tổng Trì đạt được khi thuộc địa vị Địa Tiền, các môn khác thì khi đã nhập Địa (chứng từ Sơ Địa trở lên) sẽ đắc. Thật ra, nếu xét theo phương diện thù thắng hay kém cỏi, viên mãn hay thiếu khuyết, thì địa vị để đạt được Tổng Trì chẳng nhất định! Như các kinh Giải Thâm Mật v.v… nói Đệ Tam Địa đắc Văn Trì Đà La Ni, cũng nói Đệ Cửu Địa đắc bốn món Đà La Ni. Nếu xét theo phương diện “mới chứng lý”, thì đắc Đà La Ni đều thuộc vào Sơ Địa. Xét theo phương diện “do tu tập mà đắc” thì cũng bao gồm Địa Tiền (trước khi nhập Sơ Địa). Xét theo phương diện “tùy ý đạt được” thì đều là từ Bát Địa trở lên. Nay luận Du Già Sư Địa nói “đắc Nhẫn nơi Địa Tiền”, còn những thứ khác thì sau khi đã nhập Địa, [có thể dung hội các ý ấy để] soi rọi lẫn nhau vậy!

5.13.4. Giải thích kinh văn

5.13.4.1. Phật nêu ra danh hiệu và ý nghĩa chủ yếu của thần chú

(Kinh) Nhĩ thời, Thế Tôn cáo Cụ Thọ Xá Lợi Tử: “Kim hữu pháp môn, danh Vô Nhiễm Trước Đà La Ni, thị chư Bồ Tát sở tu hành pháp, quá khứ Bồ Tát chi sở thọ trì, thị Bồ Tát mẫu”. Thuyết thị ngữ dĩ.

(經)爾時，世尊告具壽舍利子：今有法門名無染著陀羅尼，是諸菩薩所修行法，過去菩薩之所受持，是菩薩母。說是語已。

(Kinh: Lúc bấy giờ, đức Thế Tôn bảo Cụ Thọ Xá Lợi Tử: “Nay có pháp môn tên là Vô Nhiễm Trước Đà La Ni, là pháp để các Bồ Tát tu hành, được quá khứ Bồ Tát thọ trì, là mẹ của Bồ Tát”. Nói lời ấy xong).

Tán rằng: Kinh văn chia đại lược thành sáu phần:

- Một, đức Phật nêu ra tên gọi [của Đà La Ni] và nêu ý nghĩa chủ yếu.

- Hai, hỏi đáp về tên gọi và cái Thể [của môn Đà La Ni ấy].

- Ba, [ngài Xá Lợi Phất] thỉnh đức Phật giảng nói.

- Bốn, tán thán, ngưỡng mộ, tuyên nói.

- Năm, chỉ rõ sự thù thắng [của môn Đà La Ni này] để khuyên tu.

- Sáu, [đại chúng] nghe dạy, hoan hỷ tu học.

Đoạn này chính là phần thứ nhất, có bảy điều:

- Một, nói rõ vị giáo chủ [tuyên nói pháp môn này].

- Hai, căn cơ thích hợp đối với pháp này (hàng Bồ Tát).

- Ba, nêu tên của bài chú (Vô Nhiễm Trước Đà La Ni)

- Bốn, chỉ dạy hãy nên học.

- Năm, khuyên thêm.

- Sáu, do ý nghĩa nào mà phải học: [Đà La Ni này] chính là mẹ của Bồ Tát, quá khứ Bồ Tát đều đã học, Bồ Tát hiện thời phải nên tu hành.

- Bảy, kết lại những điều đã nói trên đây.

Phân đoạn kinh văn dễ thấy.

5.13.4.2. Vấn đáp về tên gọi và cái Thể [của môn Đà La Ni này]

5.13.4.2.1. Xá Lợi Phất thưa hỏi

(Kinh) Cụ Thọ Xá Lợi Tử bạch Phật ngôn: “Thế Tôn! Đà La Ni giả thị hà cú nghĩa? Thế Tôn! Đà La Ni giả, phi phương xứ, phi phi phương xứ”. Tác thị ngữ dĩ.

(經)具壽舍利子白佛言：世尊！陀羅尼者是何句義？世尊！陀羅尼者，非方處非非方處。作是語已。

(Kinh: Cụ Thọ Xá Lợi Tử bạch Phật rằng: “Bạch Thế Tôn! Đà La Ni là câu nghĩa như thế nào? Bạch Thế Tôn! Đà La Ni chẳng phải là nơi chốn, không phải chẳng là nơi chốn”. Nói lời ấy rồi).

Kế đó, hỏi đáp về tên gọi và bản thể, [gồm hai phần]: Trước là hỏi, sau là đáp. Trong phần hỏi, có hai ý:

- Một, hỏi về danh nghĩa. “Là cú nghĩa như thế nào” tức là có ý hỏi: Do ý nghĩa nào mà gọi là Vô Nhiễm Trước? Lại do nghĩa nào, danh xưng “cú” (câu) trong pháp được diễn nói chẳng phải là “danh” trong “danh cú”?

- Hai, hỏi về Thể. Do Thể của các pháp là Chân Như, chẳng phải có, chẳng phải không v.v… chẳng thể diễn nói, sao lại có thể nói ra Đà La Ni này? “Phi phương xứ” là lìa Hữu, “phi phi phương xứ” là lìa Không.

Dựa theo lời đáp của đức Phật sau đây, có tới bảy câu; ở đây, chỉ nêu đại lược câu đầu tiên để hỏi, hòng liên tưởng các câu còn lại. Hoặc có thể hiểu ngài Xá Lợi Phất là phần ngộ (giác ngộ một phần), đức Thế Tôn cụ ngộ (ngộ trọn vẹn). Vì thế, nói có nhiều hay ít [khác biệt]!

5.13.4.2.2. Đức Phật giải đáp

5.13.4.2.2.1. Tán thán phẩm đức của ngài Xá Lợi Phất

(Kinh) Phật cáo Xá Lợi Tử: - Thiện tai! Thiện tai! Xá Lợi Tử!

Nhữ ư Đại Thừa, dĩ năng phát thú, tín giải Đại Thừa, tôn trọng Đại Thừa.

(經)佛告舍利子：善哉善哉！舍利子！汝於大乘已能發趣，信解大乘、尊重大乘。

(Kinh: Đức Phật bảo Xá Lợi Tử: - Lành thay! Lành thay! Xá Lợi Tử! Ông đối với Đại Thừa đã có thể phát khởi tiến hướng, tin hiểu Đại Thừa, tôn trọng Đại Thừa).

Kế đó, giải đáp, có hai ý: Trước là tán thán, sau là giải đáp. Đoạn này thuộc phần tán thán, có hai ý:

- Nói “thiện tai” (lành thay) nhằm tán thán lời hỏi.

- Từ “nhữ ư Đại Thừa” (ông đối với Đại Thừa) trở đi, tán thán đức, gồm ba điều:

1) Tán thán [ngài Xá Lợi Tử đã] bỏ Tiểu Thừa, đã có thể phát tâm tiến hướng [Đại Thừa].

2) Tán thán Ngài ngộ Đại Thừa, do đã tin hiểu Đại Thừa. Do tin mà được hiểu, chẳng phải do trí mà chứng nhập. Vì thế, kinh Pháp Hoa dạy: “Nhữ Xá Lợi Phất thượng ư thử kinh dĩ tín đắc nhập, huống dư Thanh Văn” (Xá Lợi Phất! Ông còn do tín mà được nhập kinh này, huống hồ các Thanh Văn khác). Tiến hướng Đại Thừa sau khi đã trải qua hai vạn kiếp, mới đạt tới địa vị Sơ Tâm trong Thập Tín. Vì thế, kinh Niết Bàn nói: “A La Hán nhân nhị vạn kiếp đáo” (bậc A La Hán phải qua hai vạn kiếp mới đạt tới). Nói “đạt tới” tức là đạt được cái tâm A Nậu (Vô Thượng), cho nên chưa chứng ngộ. Nếu xét theo Thất Địa vượt ngoài Chủng Tánh Địa, đạt được nơi Thắng Giải Hạnh địa. Nếu xét theo ngũ vị, thì chưa trụ trong Tư Lương Vị, chỉ thuộc thiện pháp dục (ham muốn dựa theo pháp vô lậu, thường hiểu là mong muốn tiến nhập địa vị cao hơn trong khi tu hành), Thập Tín mới đạt được Tư Lương.

3) Sau đó là tán thán [tín tâm] kiên cố, vì tôn trọng Đại Thừa.

5.13.4.2.2.2. Giải đáp

5.13.4.2.2.2.1. Giải đáp về Thể

5.13.4.2.2.2.1.1. Trần thuật để kết thành

(Kinh) Như nhữ sở ngôn, Đà La Ni giả phi phương xứ, phi phi phương xứ, phi pháp, phi phi pháp, phi quá khứ, phi vị lai, phi hiện tại, phi sự, phi phi sự, phi duyên, phi phi duyên, phi hành, phi phi hành, vô hữu pháp sanh, diệc vô pháp diệt.

(經)如汝所言，陀羅尼者非方處非非方處、非法非非法、非過去非未來非現在、非事非非事、非緣非非緣、非行非非行、無有法生亦無法滅。

(Kinh: Đúng như ông nói, Đà La Ni chẳng phải là nơi chốn, chẳng phải là không phải nơi chốn, chẳng phải là pháp, chẳng phải là phi pháp, chẳng phải là quá khứ, chẳng phải là vị lai, chẳng phải là hiện tại, chẳng phải là sự, chẳng phải là không phải sự, chẳng phải là duyên, chẳng phải không là duyên, chẳng phải là hành, chẳng phải không phải là hành, chẳng có pháp sanh, mà cũng chẳng có pháp diệt).

Kế đó, lời giải đáp [của đức Phật] có hai phần:

- Một, đáp về cái Thể.

- Hai, từ “tức thị chư Phật” (chính là chư Phật) trở đi, giải đáp về ý nghĩa của danh xưng.

Trong phần thứ nhất, lại có hai ý:

- Một, trần thuật để kết thành.

- Hai, từ “nhiên vi” (nhưng vì) trở đi, giải đáp nguyên do.

Đoạn này chính là phần trần thuật để kết thành. “Phi phương xứ” v.v… như trong phần trước đã giải thích. Điều thứ hai là “phi pháp, phi phi pháp”, tức là lìa nói năng và chẳng phải nói năng. “Phi pháp”: Chẳng phải là điều được diễn nói. “Phi phi pháp”: Chẳng phải là chẳng lìa pháp không thể nói, tức là do trí chứng. Điều thứ ba là “lìa ba đời”. Do thường, nên chẳng phải là ba đời. [Kinh văn] đáng lẽ phải có các câu như “phi phi quá khứ, phi phi vị lai” v.v… do chẳng lìa pháp thế gian; chỉ là để [thính chúng] tự liên tưởng nên nói lược đi. Câu kinh thứ bảy cũng hiểu giống như vậy. Câu thứ tư nói về cặp Sự Lý. [“Phi Sự”] là Lý, chẳng phải Sự. Lại nói “phi phi Sự” vì chẳng lìa Sự pháp. Câu thứ năm là cặp “hữu vi, vô vi”. Chẳng phải là hữu vi duyên sanh, chẳng phải là không phải hữu vi, do liễu nhân mà hiển hiện. Hoặc do chẳng lìa pháp duyên sanh. Câu thứ sáu là cặp “thường, vô thường”. “Hành” là đổi dời. Chân Như chẳng phải hành, chẳng phải không phải là hành, giống như đã giải thích trong phần trước. Câu thứ bảy là cặp “tướng, phi tướng”. Do lý Chân Như lìa mười tướng như sanh, diệt v.v… Thể của các pháp được sanh ra. Sau đó, chẳng có nữa thì gọi là Diệt. Như (Chân Như) đã chẳng sanh, cho nên chẳng có pháp diệt. Nêu lên điều này để suy ra các điều khác. Câu thứ bảy chính là “lìa tướng sanh diệt”. Ở đây, quy vào tánh Viên Thành Thật trong ba tánh để hiểu, do đó là chỗ quy thú của hết thảy các pháp. Nếu xét theo Biến Kế và Thắng Nghĩa, Thắng Nghĩa sẽ “ngăn trở” (tức là phủ định) cả bảy câu. Nếu xét theo Nhị Đế để hình dung, sẽ bao gồm cả các ý “ngăn trở” và “biểu thị”. Như câu đầu “phi phương xứ”, xét theo Thắng Nghĩa thì sẽ là phủ định phương xứ, biểu thị “chẳng phải là phương xứ, chẳng phải là không phải phương xứ”. Nếu xét theo Tục Đế, dùng cái Thể của Tổng Trì [để lãnh hội] thì pháp được trì nương theo âm thanh, còn tự tánh của Tổng Trì là Niệm Huệ. Niệm Huệ chẳng phải là nơi chốn, do nó nương vào nơi chốn. Các điều khác cứ dựa theo đó mà biết. Nhưng dựa theo ý kinh, xét theo Chân Thắng Nghĩa thì “tâm dứt bặt suy tưởng, chẳng thể nói năng”; nói chung là “ngăn che” hay “biểu thị” đều chẳng nương vào Y Tha và Biến Kế, hoặc [có thể hiểu là] gồm chung cả ba tánh, đều chẳng mâu thuẫn gì!

5.13.4.2.2.2.1.2. Giải đáp nguyên do

(Kinh) Nhiên vị lợi ích chư Bồ Tát cố, tác như thị thuyết, ư thử Đà La Ni công dụng, chánh đạo lý thú thế lực an lập.

(經)然為利益諸菩薩故作如是說，於此陀羅尼功用正道理趣勢力安立。

(Kinh: Nhưng vì lợi ích các Bồ Tát mà nói như thế đó. Đối với

công dụng của Đà La Ni này, an lập nơi thế lực của lý thú chánh đạo).

Kế đó, giải đáp về nguyên do. Nhưng xét theo Thắng Nghĩa, “phi phương xứ, phi phi phương xứ” v.v… dứt bặt ngôn từ, dứt tuyệt hình tướng, nhưng nay vì lợi ích các Bồ Tát, cho nên trong đạo lý phương tiện, bèn dựa theo Tục Đế mà nói như thế đó. Nương vào đâu để thuyết pháp? Chính là nói nương vào Đà La Ni này, tức là nói đến cái Thể của pháp được nói. Nương vào bốn loại nghĩa mà xếp đặt, lập bày, gọi đó là Thuyết. Kế đó nói tới “an lập” thì [an lập] là tên gọi khác của “thi thiết” (xếp đặt, thiết lập). Do nương theo bốn nghĩa ấy mà an lập. Nói “bốn loại nghĩa” thì:

- Một là công dụng, tức là nương theo Tổng Trì có công dụng “có thể đắc quả” để nói.

- Hai là chánh đạo, tức là do cái Thể của công dụng ấy lìa nhị biên, chứng chánh lý, nên gọi là “chánh đạo”, tức Niệm, Huệ v.v…

- Ba là lý thú, tức là Chân Như và pháp nghĩa được trì v.v… là cảnh của niệm trí v.v… được gọi chung là “lý thú”.

- Bốn là thế lực. Do pháp nghĩa ấy mà có thể khiến cho Niệm, Huệ v.v… diệt ác, sanh thiện, chứng lý, đắc quả, cho nên gọi là “thế lực”, tức oai lực của pháp. Muốn nêu rõ “năng thuyên” (chủ thể có thể tuyên nói) khế hợp, thuận theo các pháp. Hoặc [có thể hiểu là] nó có thế lực có thể nhiếp trì, sanh ra điều thiện, diệt điều ác.

5.13.4.2.2.2.2. Giải đáp về cú nghĩa

(Kinh) “Tức thị chư Phật công đức, chư Phật cấm giới, chư Phật sở học, chư Phật bí ý, chư Phật sanh xứ. Cố danh vị Vô Nhiễm Trước Đà La Ni tối diệu pháp môn”. Tác thị ngữ dĩ.

(經)即是諸佛功德、諸佛禁戒、諸佛所學、諸佛祕意、諸佛生處，故名無染著陀羅尼最妙法門。作是語已。

(Kinh: “Tức là công đức của chư Phật, là giới cấm của chư Phật, là sở học của chư Phật, là ý bí mật của chư Phật, là chỗ sanh của chư Phật. Vì thế, gọi là pháp môn Vô Nhiễm Trước Đà La Ni mầu nhiệm nhất”. Nói lời ấy xong).

Kế đó, trả lời câu hỏi về cú nghĩa. Trước hết, trả lời về nghĩa; từ “cố danh Vô Nhiễm Trước” (vì thế gọi là Vô Nhiễm Trước) trở đi, giải đáp về [tên gọi của] chương cú. “Cú” chính là danh. Nơi Phật thì bốn nghĩa như “công dụng, chánh đạo” v.v… trong phần trước đều gọi là “công đức” v.v… Hoặc là công năng làm cái nhân; nương vào công năng đó, đạt được các pháp như bất cộng v.v… của Phật mà gọi là “công đức”. Có thể khiến cho lìa lỗi thì gọi là “cấm giới”. Làm thầy của Phật, nên gọi là “sở học”. Diệu lý Pháp Thân sâu khó dò, nên gọi là “bí ý”. Thành tựu Báo Phật và Hóa Phật, nên gọi là “sanh xứ”. Do có thể diễn nói giáo, diễn nói ý nghĩa ấy, nên gọi là “pháp môn Vô Nhiễm Trước” v.v… Hoặc do chính Niệm Huệ mà gọi là “pháp môn”. Dùng pháp được trì làm môn, tức cửa ngõ của pháp. Hoặc nương vào môn Tổng Trì ấy mà có thể sanh ra các thứ như công đức v.v… “Diệu pháp” tức là cửa ngõ của diệu pháp, hoặc diệu pháp ấy bao gồm cả Năng và Sở, tức bao gồm cả hai cách giải thích Y Chủ và Trì Nghiệp.

5.13.4.3. Thỉnh Phật giảng nói

(Kinh) Xá Lợi Tử bạch Phật ngôn: - Thế Tôn! Duy nguyện Thiện Thệ vị ngã thuyết thử Đà La Ni pháp. Nhược chư Bồ Tát năng an trụ giả, ư Vô Thượng Bồ Đề, bất phục thoái chuyển, thành tựu chánh nguyện, đắc vô sở y tự tánh biện tài, hoạch hy hữu sự, an trụ thánh đạo, giai do đắc thử Đà La Ni cố.

(經)舍利子白佛言：世尊！唯願善逝為我說此陀羅尼法。若諸菩薩能安住者，於無上菩提不復退轉成就正願，得無所依自性辯才，獲希有事安住聖道，皆由得此陀羅尼故。

(Kinh: Xá Lợi Tử bạch đức Phật rằng: - Bạch Thế Tôn! Kính mong đấng Thiện Thệ vì con mà nói pháp Đà La Ni này. Nếu các Bồ Tát có thể an trụ nơi Vô Thượng Bồ Đề, chẳng còn thoái chuyển, thành tựu chánh nguyện, đạt được biện tài nơi tự tánh chẳng nương tựa vào đâu, đạt được chuyện hiếm có, an trụ trong thánh đạo, đều do có được Đà La Ni này).

Kế đó, phần thứ ba là “thỉnh Phật giảng nói”, có hai phần:

- Một, thỉnh nói.

- Hai, từ “nhược chư Bồ Tát” (nếu các Bồ Tát) trở đi là ý cầu thỉnh.

Ý cầu thỉnh lại gồm hai phần:

- Một, [nêu ra] người có thể học.

- Hai, từ “năng an trụ giả” (có thể an trụ) trở đi, nói rõ lợi ích sẽ đạt được do tu giáo pháp này. Có sáu điều:

1) Đạt được bất thoái, thuận theo bốn món bất thoái là Tín, Trụ v.v…

2) Đạt được chánh nguyện, tức là mười đại nguyện. Phát Bồ Đề Tâm Luận nói: “Một là nguyện đem thiện căn do tôi đã gieo trong đời trước và đời này, thí cho hết thảy, đều cùng hồi hướng Vô Thượng Bồ Đề, khiến cho nguyện này của tôi tăng trưởng trong mỗi niệm, đời đời chẳng quên, được Đà La Ni thủ hộ. Hai là nguyện tôi đã hồi hướng Đại Bồ Đề xong, do thiện căn ấy, trong hết thảy các chỗ sanh ra, thường được cúng dường hết thảy chư Phật, luôn thường chẳng sanh vào quốc độ không có Phật. Ba là nguyện tôi được sanh vào các cõi Phật rồi, sẽ thường được thân cận, theo hầu chung quanh, như bóng theo hình, chẳng trong khoảng sát na nào xa lìa chư Phật. Bốn là nguyện tôi đã được thân cận Phật rồi, Ngài sẽ tùy theo lẽ đáng nên mà vì tôi thuyết pháp, tôi liền được thành tựu ngũ thông của Bồ Tát. Năm là nguyện đã đắc thần thông rồi, liền thấu đạt Thế Đế chỉ là giả danh lưu truyền, liễu đạt Đệ Nhất Nghĩa, đắc chánh pháp trí. Sáu là nguyện tôi đã đắc chánh pháp trí, sẽ dùng tâm không nhàm chán vì chúng sanh thuyết pháp, chỉ dạy khiến họ lợi ích, hoan hỷ, khiến cho họ đều khai giải. Bảy là nguyện tôi đã khai giải các chúng sanh rồi, sẽ dùng thần lực của Phật đến khắp mười phương thế giới chẳng thừa sót, cúng dường chư Phật, nghe nhận chánh pháp, rộng nhiếp thọ chúng sanh. Tám là nguyện được nghe chánh pháp của chư Phật rồi, liền có thể tùy thuận chuyển pháp luân thanh tịnh, hết thảy chúng sanh trong mười phương thế giới được nghe pháp của tôi, nghe danh xưng của tôi, liền lìa bỏ hết thảy phiền não, phát Bồ Đề tâm. Chín là nguyện tôi có thể khiến cho hết thảy chúng sanh phát Bồ Đề tâm rồi, sẽ thường theo sát thủ hộ, trừ khử các điều vô lợi ích, ban cho vô lượng lạc, xả thân mạng, tài vật, nhiếp thọ chúng sanh, gánh vác chánh pháp. Mười là nguyện tôi đã có thể gánh vác chánh pháp, tuy hành chánh pháp, mà tâm không có gì để hành, giống như các Bồ Tát hành chánh pháp mà không có gì để hành, cũng chẳng không hành. Vì hóa độ chúng sanh mà chẳng xả chánh nguyện”. Mười nguyện ấy đại để tương đồng với các nguyện nơi địa vị Bồ Tát.

3) Đắc vô sở y (không nương dựa vào đâu), tức là Vô Trụ Niết Bàn.

4) Tự tánh biện tài, tức tứ vô ngại biện tài. Chẳng do thầy mà ngộ. Hoặc chẳng phải là có nhân duyên, vì lợi tha mà dấy lên bốn món biện tài ấy, nên gọi là “tự tánh”.

5) Đạt được chuyện hiếm có. Theo quyển bốn mươi sáu của kinh Bồ Tát Địa đã nói: “Bồ Tát tu tập vô thượng Bồ Đề, hữu ngũ hy kỳ: Nhất, ư hữu tình phi hữu nhân duyên nhi sanh thân ái. Nhị, duy vị nhiêu ích chư hữu tình cố, thường xử sanh tử, nhẫn vô lượng khổ. Tam, ư đa phiền não nan phục hữu tình, thiện năng giải liễu điều phục phương tiện. Tứ, ư cực nan giải chân thật nghĩa lý, năng tùy ngộ nhập. Ngũ, cụ bất tư nghị đại oai thần lực” (Bồ Tát tu tập Vô Thượng Bồ Đề, có năm chuyện hiếm lạ: Một, đối với hữu tình chẳng có nhân duyên mà sanh tâm thân ái. Hai, chỉ vì lợi ích các hữu tình mà thường ở trong sanh tử, nhẫn vô lượng khổ. Ba, đối với hữu tình lắm phiền não, khó điều phục, khéo có thể hiểu rõ phương tiện điều phục. Bốn, đối với nghĩa lý chân thật tột bậc khó hiểu, có thể tùy thuận ngộ nhập. Năm, trọn đủ thần lực to lớn chẳng thể nghĩ bàn).

6) An trụ thánh đạo, trụ Cực Hỷ Địa, đắc trí Nhị Không, gọi là “an trụ thánh đạo”.

Hoặc có thể hiểu là sáu điều:

1) Đắc vô sở y tự tánh biện tài hợp thành một. Chẳng do các duyên khác, bèn nói là “vô sở y”. Tánh có thể lợi tha gọi là “tự tánh”. Hoặc là thoạt đầu đắc bất thoái.

2) Hai là nơi Sơ Địa đắc chánh nguyện.

3) Ba là nơi Ngũ Địa đắc vô sai biệt đạo, nói là “đắc vô sở y”.

4) Bốn là nơi Đệ Cửu Địa, đắc tự tánh biện tài.

5) Năm là trong Đệ Thập Địa, đạt được chuyện hiếm có. Như kinh Thập Địa nói Đệ Thập Địa có chuyện hy hữu: Khi tam muội hiện tiền, sẽ có bảo hoa vương to lớn, tròn đầy như mười A tăng kỳ, hết thảy các thứ báu xen kẽ trang hoàng. Khi đó, thân Bồ Tát đặc biệt mầu nhiệm, tương xứng với hoa tòa v.v…

6) Sáu là nơi Phật địa, an trụ trong thánh đạo. “An trụ”: Do chẳng cầu tiến cao hơn, nên gọi là “an trụ”. “Giai do đắc thử” (Đều do đạt được chú này) là câu kết lại.

5.13.4.4. [Đức Phật] tán thán, tuyên nói

5.13.4.4.1. Tán thán và ấn khả

(Kinh) Phật cáo Xá Lợi Tử: - Thiện tai! Thiện tai! Như thị, như thị, như nhữ sở thuyết.

(經)佛告舍利子：善哉善哉！如是如是，如汝所說。

(Kinh: Đức Phật bảo Xá Lợi Tử: - Lành thay! Lành thay! Đúng như thế, đúng như thế. Đúng như ông đã nói!)

Kế đó là phần thứ tư, tức “tán thán, ấn khả, hứa sẽ tuyên nói”, có ba phần:

- Một, tán thán và ấn khả.

- Hai, tán thán thêm.

- Ba, tuyên thuyết.

Đoạn này thuộc phần thứ nhất, dễ thấy!

5.13.4.4.2. Lại tán thán thêm

(Kinh) Nhược hữu Bồ Tát đắc thử Đà La Ni giả, ưng tri thị nhân dữ Phật vô dị. Nhược hữu cúng dường, tôn trọng, thừa sự, cung cấp thử Bồ Tát giả, ưng tri tức thị cúng dường ư Phật.

(經)若有菩薩得此陀羅尼者，應知是人與佛無異；若有供養尊重承事供給此菩薩者，應知即是供養於佛。

(Kinh: Nếu có Bồ Tát đạt được Đà La Ni này, hãy nên biết người ấy và Phật chẳng khác. Nếu có ai cúng dường, tôn trọng, thừa sự, cung cấp vị Bồ Tát ấy, hãy nên biết chính là cúng dường Phật).

Kế đó, lại tán thán thêm, gồm ba ý:

- Một, [người hành Đà La Ni này] sẽ có thể chứng đắc.

- Hai, từ “nhược hữu cúng dường giả” (nếu có người cúng dường) trở đi, tán thán người có thể cúng dường.

- Ba, do người ấy chứng đắc giống như Phật đã đắc, cho nên [cúng dường vị Bồ Tát ấy] ắt sẽ đạt được [công đức giống như cúng dường Phật], vì lý bình đẳng.

Hãy nên dùng đoạn kinh văn trong phần sau “dĩ thị nhân duyên, hoạch vô thượng quả” (do nhân duyên này, sẽ đạt được cái quả vô thượng) để giải thích ý “dữ Phật vô dị” (chẳng khác với Phật) và “tức thị cúng dường Phật” (chính là cúng dường Phật).

(Kinh) Xá Lợi Tử! Nhược hữu dư nhân văn thử Đà La Ni, thọ trì, độc tụng, sanh tín giải giả, diệc ưng như thị cung kính cúng dường, dữ Phật vô dị. Dĩ thị nhân duyên, hoạch vô thượng quả.

(經)舍利子！若有餘人聞此陀羅尼，受持讀誦生信解者，亦應如是恭敬供養與佛無異。以是因緣，獲無上果。

(Kinh: Xá Lợi Tử! Nếu có người khác nghe Đà La Ni này, mà thọ trì, đọc tụng, sanh tín giải, cũng nên cung kính, cúng dường [người ấy] chẳng khác Phật như thế. Do nhân duyên đó, sẽ đạt được cái quả vô thượng).

Tiếp đó, tán thán người có thể học và cúng dường. Dựa theo kinh văn dễ hiểu ý nghĩa.

5.13.4.4.3. Tuyên thuyết thần chú

(Kinh) Nhĩ thời, Thế Tôn tức vị diễn thuyết Đà La Ni viết: - Đát điệt tha, san đà lạt nễ. Ốt đa lạt nễ. Tô tam bát ra để sắt sỉ đá. Tô na ma. Tô bát lạt để sắt sỉ đá. Tỵ thệ dã bạt la. Tát để dã, bát lạt để thận nhã. Tô a rô ha, thận nhã na mạt để. Ốt ba đạn nễ. A phạt na mạt nễ. A tỳ sư đạn nễ. A bệ tỳ da ha la. Thâu bà phạt để. Tô ni thất rị đa. Bạc hổ quận xã, a tỳ bà đà, sa ha.

(經)爾時，世尊即為演說陀羅尼曰：怛姪他。珊陀喇儞。嗢多喇儞。蘇三鉢囉底瑟恥哆。蘇那麼。蘇鉢喇底瑟恥哆。鼻逝也跋羅。薩底也鉢喇底慎若。蘇阿嚧訶。慎若那末底。嗢波彈儞。阿伐那末儞。阿毘師彈儞。阿鞞毘耶訶羅。輸婆伐底。蘇尼室唎多。薄虎郡社。阿毘婆馱。莎訶。

(Kinh: Lúc bấy giờ, đức Thế Tôn liền diễn nói Đà La Ni rằng: - Đát điệt tha, san đà lạt nễ. Ốt đa lạt nễ. Tô tam bát ra để sắt sỉ đá. Tô na ma. Tô bát lạt để sắt sỉ đá. Tỵ thệ dã bạt la. Tát để dã, bát lạt để thận nhã. Tô a rô ha, thận nhã na mạt để. Ốt ba đạn nễ. A phạt na mạt nễ. A tỳ sư đạn nễ. A bệ tỳ da ha la. Thâu bà phạt để. Tô ni thất rị đa. Bạc hổ quận xã, a tỳ bà đà, sa ha).

Kế đó, tuyên thuyết.

5.13.4.5. Chỉ rõ sự thù thắng, khuyên tu

5.13.4.5.1. Tán thán công năng của pháp này

(Kinh) Phật cáo Xá Lợi Tử: - Thử Vô Nhiễm Trước Đà La Ni cú, nhược hữu Bồ Tát năng thiện an trụ, năng chánh thọ trì giả, đương tri thị nhân nhược ư nhất kiếp, nhược bách kiếp, nhược thiên kiếp, nhược bách thiên kiếp, sở phát chánh nguyện vô hữu cùng tận, thân diệc bất bị đao, trượng, độc dược, thủy, hỏa, mãnh thú chi sở tổn hại. Hà dĩ cố? Xá Lợi Tử! Thử Vô Nhiễm Trước Đà La Ni, thị quá khứ chư Phật mẫu, vị lai chư Phật mẫu, hiện tại chư Phật mẫu.

(經)佛告舍利子：此無染著陀羅尼句、若有菩薩能善安住能正受持者，當知是人若於一劫、若百劫、若千劫、若百千劫，所發正願無有窮盡，身亦不被刀杖毒藥水火猛獸之所損害。何以故？舍利子！此無染著陀羅尼，是過去諸佛母、未來諸佛母、現在諸佛母。

(Kinh: Đức Phật bảo ngài Xá Lợi Tử: - Câu Vô Nhiễm Trước Đà La Ni này, nếu có Bồ Tát có thể khéo an trụ, có thể chánh thọ, hãy nên biết người ấy hoặc trong một kiếp, hoặc trăm kiếp, hoặc ngàn kiếp, hoặc trăm ngàn kiếp, phát ra chánh nguyện chẳng có cùng tận, thân cũng chẳng bị tổn hại bởi đao, gậy, thuốc độc, nước, lửa, mãnh thú. Vì sao vậy? Này Xá Lợi Tử! Vô Nhiễm Trước Đà La Ni này là mẹ của quá khứ chư Phật, mẹ của vị lai chư Phật, mẹ của hiện tại chư Phật).

Kế đó, phần thứ năm là “nêu rõ sự thù thắng để khuyên tu”, có hai phần:

- Một, tán thán công năng của pháp.

- Hai, so lường thù thắng và kém cỏi.

Trong phần thứ nhất, có bảy ý:

- Một, nói với căn cơ thích hợp pháp môn này.

- Hai, từ “thử Vô Nhiễm Trước” (chú Vô Nhiễm Trước này) trở đi, nêu ra pháp được tán thán.

- Ba, từ “nhược Bồ Tát” (nếu Bồ Tát) trở đi, nêu ra người có thể học.

- Bốn, “năng thiện an trụ” (có thể khéo an trụ), nói về người nương theo tu học. “Có thể khéo an trụ” là lấy chú này làm chỗ nương tựa, có thể chánh thọ trì, nương vào đó mà khởi pháp hạnh. Chánh Thọ là Văn Huệ, Chánh Trì là Tư Huệ và Tu Huệ.

- Năm, “đương tri thị nhân” (hãy nên biết người ấy) trở đi, nói về lợi ích đạt được, gồm hai điều:

1) Xét theo bề trong (nội tâm) thì có thể khiến cho phát nguyện chẳng có cùng tận, đạt được Bất Thoái.

2) Thân cũng chẳng bị [các tai họa bất ngờ]. Lại còn ngăn ngừa những thứ sai quấy, ác sự xâm hại.

- Sáu, từ “hà dĩ cố” (vì sao vậy) trở đi, gạn hỏi cái nhân.

- Bảy, từ “Xá Lợi Tử” trở đi, giải thích nguyên do.

5.13.4.5.2. So sánh hơn kém

(Kinh) Xá Lợi Tử! Nhược phục hữu nhân dĩ thập A tăng xí da tam thiên đại thiên thế giới mãn trung thất bảo phụng thí chư Phật, cập dĩ thượng diệu y phục, ẩm thực, chủng chủng cúng dường kinh vô số kiếp. Nhược phục hữu nhân ư thử Đà La Ni, nãi chí nhất cú năng thọ trì giả, sở sanh chi phước bội đa ư bỉ! Hà dĩ cố? Xá Lợi Tử! Thử Vô Nhiễm Trước Đà La Ni thậm thâm pháp môn thị chư Phật mẫu cố.

(經)舍利子！若復有人以十阿僧企耶三千大千世界滿中七寶奉施諸佛，及以上妙衣服飲食種種供養經無數劫，若復有人於此陀羅尼乃至一句能受持者，所生之福倍多於彼。何以故？舍利子！此無染著陀羅尼甚深法門是諸佛母故。

(Kinh: Này Xá Lợi Tử! Nếu lại có người dùng bảy báu đầy ắp trong mười A tăng xí da (A tăng kỳ) tam thiên đại thiên thế giới để dâng cúng chư Phật, và dùng y phục thượng diệu, thức ăn, các thứ cúng dường trải qua vô số kiếp. Nếu lại có người đối với Đà La Ni này, dẫu chỉ có thể thọ trì một câu, sẽ sanh ra phước nhiều gấp bội phước trước! Vì sao vậy? Này Xá Lợi Tử! Pháp môn Vô Nhiễm Trước Đà La Ni rất sâu này là mẹ của chư Phật).

Kế đó, so sánh hơn kém. Phần này chia thành bốn đoạn:

- Một, nêu ra phước bố thí.

- Hai, so lường.

- Ba, từ ngữ nhằm gạn hỏi sự thù thắng (tức “hà dĩ cố”).

- Bốn, giải đáp nguyên do.

Ý nghĩa chuẩn theo kinh văn dễ hiểu.

5.13.4.6. Nghe lời dạy, hoan hỷ học tập

(Kinh) Thời Cụ Thọ Xá Lợi Tử cập chư đại chúng, văn thị pháp dĩ, giai đại hoan hỷ, hàm nguyện thọ trì.

(經)時具壽舍利子及諸大眾聞是法已，皆大歡喜咸願受持。

(Kinh: Khi đó, Cụ Thọ Xá Lợi Tử và các đại chúng nghe pháp này

xong, đều hết sức hoan hỷ, đều nguyện thọ trì).

Kế đó, phần thứ sáu là nghe lời dạy, hoan hỷ tu học.