Phật Thuyết Thập Thiện Nghiệp Đạo Kinh Giảng Ký

Ly tà kiến đắc thành tựu thập công đức pháp(xa lìa tà

kiến thì thành tựu được mười pháp công đức).

Kinh văn: “Phục thứ Long Vương, nhược ly tà kiến, tức đắc thành tựu thập công đức pháp. Hà đẳng vi thập? Nhất, đắc chân thiện ý lạc, chân thiện đẳng lữ. Nhị, thâm tín nhân quả, ninh vẫn thân mạng, chung bất tác ác. Tam, duy quy y Phật, phi dư thiên đẳng. Tứ, trực tâm chánh kiến, vĩnh ly nhất thiết, kiết hung nghi võng. Ngũ, thường sanh nhân thiên, bất canh ác đạo. Lục, vô lượng phước tuệ, chuyển chuyển tăng thắng. Thất, vĩnh ly tà đạo, hành ư thánh đạo. Bát, bất khởi thân kiến, xả chư ác nghiệp. Cửu, trụ vô ngại kiến. Thập, bất đọa chư nạn. Nhược năng hồi hướng A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề giả, hậu thành Phật thời, tốc chứng nhất thiết Phật pháp, thành tựu tự tại thần thông”.

“Tà kiến” là sự ngu si. Cách nghĩ, quan niệm ngược lại hoàn toàn với tự tánh thì gọi là si. Ngu si mà biểu hiện ra bên ngoài thì gọi là tà tri tà kiến. Xa lìa ngu si còn khó hơn cả việc xa lìa tham dục và sân hận. Đức Phật ví việc đoạn si hoặc này giống như ngó sen, đứt lìa rồi đấy vẫn còn vương tơ, không gì dễ đoạn tuyệt. Trong mười điều ác thì chín điều trước, chúng ta chỉ cần trì giới, thì thân, khẩu sẽ không phạm giới; còn tu định thì có thể đoạn tham, sân. Chỉ có si, nhất định phải mở trí huệ thì mới có thể đoạn trừ. Sở dĩ chúng sanh khởi tham sân tạo sát, đạo, dâm, vọng, v.v.. đều do ngu si mà ra. Từ đó mà biết được, khai sáng trí huệ rất quan trọng, và đó cũng là mục tiêu cuối cùng của việc tu học Phật pháp. Muốn khai trí huệ nhất định phải dựa vào giới được định, vì “định” sẽ khai huệ. Đây là quá trình mà tất cả chư Phật mười phương ba đời tu học, chúng ta cũng không ngoại lệ. Còn nếu tu học vẫn không thể khai trí huệ thì nguyên nhân do đâu? Là do giới không thanh tịnh, không được “định”, đương nhiên không có huệ. Trí huệ mà không có giới định, Phật pháp gọi là “Thế trí biện thông” trong nhà Nho gọi là “ký vấn chi học” (nghĩa là học bằng cách ghi nhớ, tìm hiểu, hỏi han), tức là học biết do nghe nhiều, thấy nhiều, nhớ nhiều, ghi chép nhiều chứ không phải do tự tánh hiển lộ, nên không tính là trí huệ. Mà nhà Nho cũng cho rằng “ ký vấn chi học, bất túc dĩ vi nhân sư dã” (tức cách học bằng ghi nhớ, tìm hiểu, hỏi han này thì không đủ để trở thành thầy người khác). Từ đó có thể thấy, có tu, có chứng mới có thể làm thầy người. Cái gọi là “có tu” đó chính là lấy sở học của bản thân mà thực hành. Lấy Phật pháp mà nói thì thực hành chính là trì giới. Trì giới mới có thể được định, thiền định sâu mới có thể khai trí huệ, định cạn thì không có trí huệ. Phật pháp nói là “Tứ thiền bát định” cũng chưa có trí huệ nên cũng không ra khỏi Tam giới, còn A La Hán tu là định thứ chín thì có thể thoát Tam giới. Muốn khai trí huệ không thể không buông xả. Không buông xả là chướng ngại lớn nhất của khai trí huệ. Không buông xả được không phải vì chúng ta không thể mà vì chúng ta không chịu buông xả. Điều này phải tự mình làm chứ không thể cầu người giúp. tự mình chịu buông. Việc này thật khó chứ chẳng dễ dàng gì, vậy nên mới nói người tu hành từ xưa đến giờ có thể thành tựu, có thể khai ngộ chứng quả đều là người biết buông xả.

“Hà đẳng vi thập?” ý nói về mười loại pháp công đức, mười loại lợi ích.

Thứ nhất: “Đắc chân thiện ý lạc, chân thiện đẳng lữ”(được ý vui chân thật ,bạn bè cũng chân thật). “Chân thiện ý lạc” tức là chân lạc, không phải lạc trong khổ lạc. Lạc trong khổ lạc không phải chân lạc, Phật giáo gọi đó là “hoại khổ”. Thế nên nó không được xem là chân lạc. Chân thiện ý lạc chính là thường sanh tâm hoan hỷ, bởi vì thường sanh trí huệ, mới được chân pháp hỷ, chân thật pháp lạc. “Chân thiện đẳng lữ” chính là thường được gần gũi chân thiện tri thức, làm bạn lữ với chân thiện tri thức, bạn lữ chính là đạo hữu cùng tu. Nên nếu chúng ta vẫn còn tà kiến thì sẽ không có được thọ dụng thù thắng này.

Người có tà kiến khởi tâm động niệm đều phụ thuộc phiền não, thường sanh phiền não, sầu lo, nghi hoặc; bất luận làm việc gì đều không dám quyết định. Đây là do ngu si mà thành. Đoạn ngu si tuy khó, chúng ta cũng phải cố gắng, đoạn một phần ngu si thì được một phần thọ dụng, đoạn hai phần ngu si thì được hai phần thọ dụng vậy. Cái gốc của tà kiến chính là “ngã kiến”, “thân kiến”. Người tu hành không lìa khỏi phiền não, không thoát khỏi tập khí, nguyên nhân chính là chấp trước cái thân này là “ngã” (là ta), khởi tâm động niệm tự tư tự lợi. Mà chỉ cần có ý niệm ấy khởi sinh thì tham, sân nhất định theo đó khởi lên. Mà hễ không khắc phục được tham, sân, phiền não thì quả báo chắc chắn vào ba đường ác. Cái gọi là “phục” tức là có công phu làm cho mười nghiệp ác không khởi hiện hành, nếu như không “phục” được những phiền não này, thì niệm Phật cũng không thể vãng sanh. Điều kiện của vãng sanh là “một lòng chuyên niệm”. Chưa đoạn phiền não chính là xen tạp. Công phu xen tạp, không thuần thì không thể vãng sanh. Đức Phật dạy cái thân này là do “Tứ đại, ngũ uẩn giả hợp mà sanh ra” chứ nào phải thật, “duyên sanh chi pháp, đương thể tức không, liễu bất khả đắc”. Chúng ta tự cho rằng thân này là của mình, thuộc về mình nên xem trọng nó, giữ lòng chấp trước kiến cố , nguyên nhân này chính là nghiệp nhân đọa lạc cõi ngạ quỷ.

Bản thân không phải là người chân thiện ắt không gặp được chân thiện tri thức. Dẫu Đức Phật và Bồ tát ở ngay cạnh thì ta cũng chẳng thấy được vì phiền não hiện hành làm khuất lấp. Còn như giữ được tâm địa thuần thiện thì người, vật chung quanh mình cũng tự thành thiện tri thức, Phật, Bồ tát. Nó cũng giống như lời dạy của Đại sư Ngẫu Ích “cảnh duyên không phân tốt xấu, tốt xấu đều do tâm khởi”. Chúng ta có trí huệ thật thì chư Phật, Bồ tát đều ở trước mặt; còn ta đã không có trí huệ thật thì dẫu chư Phật, Bồ tát ở trước mặt cũng thấy chướng mắt. Vậy làm sao mới được pháp hỷ? Phải có được “chân thiện ý lạc” thì mới lãnh hội được lời dạy Phật Đà ,quả thật là giúp chúng ta phá mê khai ngộ, lìa khổ được vui thế nào. Lìa khổ chính là “phục” phiền não, đoạn phiền não, được chân thiện ý lạc.

Thứ hai, “thâm tín nhân quả, ninh vẫn thân mạng, chung bất tác ác”(tin sâu nhân quả, thà bỏ thân mạng chứ không làm ác) .Chỉ người đủ trí huệ chân thật, người thấu suốt chân tướng mới có thể làm được những điều này. “Thâm tín nhân quả” tức tin sâu vào nhân quả. Chúng ta quá quen với câu “trồng nhân thiện được quả thiện, tạo nhân ác gặp ác báo” nhưng lại không chịu tu thiện. Như vậy chính là không “thâm tín nhân quả”. “Thâm tín” nghĩa là tin và thông suốt đạo lý nhân quả, thấu hiểu chân tướng sự thật. Chẳng hạn như đối với người học Phật thông thường thì với muỗi, kiến họ vẫn còn ý muốn giết_ đó chính là tập khí. Tuy biết nhân quả nhưng không đủ sâu, hữu tình hay vô ý tạo nghiệp giết chóc, quả báo tương lai là không tránh được.

Có câu chuyện về Pháp sư An Thế Cao. Ngài từng hai lần đến Trung Quốc chỉ để trả nợ mạng sống của mình. Vì Ngài là người tu hành chứng quả nên Ngài biết rõ kiếp trước đã gây tội ngộ sát người khác thì đời này sẽ bị người khác ngộ sát. Cũng như câu nói “Nhất ẩm nhất trác, mạc phi tiền định” (nghĩa là “Một miếng ăn, một hớp nước đều được định sẵn”) thì quả báo nhất định có nhân, có duyên vậy. Bồ tát lấy đó làm gương để dạy cho chúng ta hiểu rằng “nhân do chúng ta tạo tác, nhất định có quả báo, quả báo nhất định phải tự ta gánh chịu”. Còn Nho có câu rằng “Ái nhân giả, nhân hằng ái chi” (tức là thương yêu người thì người cũng thương yêu mình). Chúng ta thương yêu người chính là tu nhân; xã hội đại chúng tôn kính, thương mến chúng ta chính là quả. Ngược lại, chúng ta hận người, chán ghét người thì xã hội đại chúng cũng sẽ hận chúng ta, chán ghét chúng ta y vậy. Thấu hiểu đạo lý này rồi, chúng ta thà bỏ thân mình cũng không chịu tạo ác. Cổ đức ví dụ rất hay. Giả sử có một người có địa vị cao thuê chúng ta làm việc, điều kiện là phải giết một người vô tội. Giết được rồi thì ngôi vua của người đó sẽ thuộc về chúng ta. Đối với người thâm tín nhân quả giết một chúng sanh vô tội dẫu lợi ích như thế nào thì cũng sẽ không làm. Muốn vậy thì tâm ta phải thực xa lìa tà kiến mới có thể làm được. Tà kiến chính là ngu si, người hồ đồ không tin nhân quả, nói cách khác là tin nhân quả nhưng không tin sâu thì không thể xem là người thấu suốt được. Quả thật, từ vô lượng kiếp đến nay, chúng ta đã từng mang đủ các hình dạng thân tướng trải qua lục đạo, đời này được làm người mà “cách ấm chi mê” quên mất những mọi việc trước đó. Tuy hiện tại quên hết, nhưng chủng tử nghiệp nhân trong A Lại Da Thức vĩnh viễn không mất đi. Vậy nên mới biết, ngôn ngữ hành vi, khởi thân động niệm của bản thân thì tự thân phải chịu trách nhiệm. Nhân quả rất đáng sợ, chỉ có Chư Phật

Bồ tát, Thanh Văn, Duyên Giác biết được.

Trong Kinh ghi chép lại chuyện các vị A La Hán nghe Đức Phật giảng Kinh, khi nghe đến việc ở địa ngục, nghĩ đến bản thân đã từng trải qua, nỗi sợ hãi như vẫn còn trong tâm, cả người toát mồ hôi máu. Hiện tại chúng ta tuy không biết gì nhưng chỉ cần đoạn tham, sân, si thì có thể chứng được quả A La Hán. Lúc đó ắt có thể nhớ được những việc đời đời kiếp kiếp đã qua. Nhớ đến những việc đã qua trong lục đạo. từng làm thiên vương, súc sanh, ngạ quỷ, cũng từng đọa địa ngục. Đường nào cũng đều trải qua rồi. Cho nên chúng ta và tất cả chúng sanh và Chư Phật Như Lai trải qua trong vô lượng kiếp đều có quan hệ quyến thuộc với nhau. Nếu chúng ta sát hại, ngược đãi, khinh thường chúng sanh thì khác nào đối đãi như vậy với chư Phật, cha mẹ của mình. Lời này hoàn toàn là sự thật. Cho nên chứng được A La Hán mới có thể thật sự không làm ác, niệm ác cũng không sanh. Chúng ta phải cố gắng nỗ lực học tập là vậy.

Thứ ba: “Duy quy y Phật, phi dư thiên đẳng”(chỉ quy y Phật, không theo các thiên thần khác).“Quy y” là chọn Đức Phật làm thầy, thuận theo giáo giới của Phật Đà mà tu học. Trí huệ của chư Thiên thiện Thần cao hơn chúng ta, có thể dạy chúng ta nên chúng ta cũng phải kính trọng họ. Phần lớn chư Thiên thiện Thần cũng quy y Phật. Chúng ta thường thấy Kinh Phật có nhắc đến Vua trời Đại Phạm, Vua trời Đao Lợi thường thỉnh chư Phật Bồ tát đến Thiên cung để giảng Kinh thuyết pháp, cho nên chư Thiên thiện Thần cũng là học trò của Đức Phật. Cõi trời tuy tốt nhưng kiến tư phiền não của họ chưa đoạn hết, nên trí tuệ của họ cao hơn chúng ta, phiền não của họ cũng nhẹ hơn chúng ta, phước báo của họ lớn hơn chúng ta, nhưng quả vị chứng đắc của họ chưa cứu cánh viên mãn. Vì vậy, chúng ta cần có một vị thầy thực sự có công đức viên mãn, trí huệ viên mãn để dạy chúng ta tu học. Chúng ta chọn Đức Phật làm thầy, liệu chư Thiên Thiện thần này có trách chúng ta không? Chắc chắn là không. Trước kia chúng ta thờ Thần, bây giờ quy y Phật thì Thần cũng sẽ hoan hỷ tán thán, sẽ phò trợ chúng ta. Nếu có vị thần nào đó thấy chúng ta quy y Phật mà không vui mừng thì chắc chắn đấy không phải chánh thần. Đó nhất định là yêu ma quỷ quái. Yêu ma quỷ quái hại người còn chánh thần thì phò trợ người. Nhưng phải nhớ rằng, dẫu chúng ta chọn Đức Phật làm thầy là quyết định chính xác, thì vẫn luôn nên giữ lòng tôn trọng, tán thán đối với các vị thần khác. Ngài Phổ Hiền Bồ tát dạy chúng ta “lễ kính chư Phật, xưng tán Như Lai, quảng tu cúng dường”. Chúng ta đối với tất cả Thiên thần, Quỷ thần phải lễ kính, tán thán, cúng dường. Đối với quỷ thần có thái độ như vậy, thì đối với những chủng tộc khác và tôn giáo khác cũng phải lễ kính, tán thán, cúng dường. Đây là hạnh Phổ Hiền. “Tất cả người nam là cha ta, tất cả người nữ là mẹ ta”, “tất cả chúng sanh vốn dĩ đều sẽ thành Phật” thật đúng là tâm lượng này bao la, là chánh tri chánh kiến. Nó hiển hiện ra lòng yêu thương tự nhiên với tất cả chúng sanh, còn quan trọng hơn so với yêu thương mạng sống của chính mình. Vì yêu thương chúng sanh, cứu độ chúng sanh dẫu xả bỏ mệnh mình cũng không tiếc nuối. Sanh mệnh còn xả bỏ được huống chi là những vật ngoài thân? Lý nào không thể bỏ được, không thể cúng dường!

Nếu “Quy y Phật” thì thực hiện “quy y” thế nào? Chính là “thọ, trì, đọc, tụng, vì người diễn thuyết Phật pháp”. Làm được vậy mới thực sự là quy y. Tiếp nhận toàn bộ giáo pháp mà Đức Phật giảng dạy. “Trì” tức nghĩa là vĩnh viễn gìn giữ không bị mất đi, y giáo phụng hành, nếu biết mà cố phạm thì xem như không “trì” được. Còn “đọc tụng” là việc lợi mình lợi người.

Ngày ngày đọc tụng, ôn xưa biết nay chính là mỗi ngày tiếp nhận lời dạy của Đức Phật. Mở quyển Kinh đọc cũng giống như nghe Đức Phật thuyết pháp. Chữ “diễn” trong câu “Vì người diễn thuyết Phật pháp” nghĩa là phải làm cho được. Đức Phật dạy chúng ta Kinh Thập Thiện Nghiệp Đạo, chúng ta thực hành được mười thiện nghiệp chính là “ thân giáo, biểu diễn”. “Thuyết” là vì người mà giảng giải. Ấy chính là ngôn giáo, đây là quy y Phật chân chánh. Ngược lại, chỉ học Kinh Phật mà không áp dụng vào đời sống thường ngày thì chỉ xem như cái vỏ hình thức có quy y chứ chưa thực là quy y.

Thứ tư, “Trực tâm chánh kiến, vĩnh ly nhất thiết kiết hung nghi võng”( tâm chánh kiến ngay thẳng, xa lìa tất cả nghi hoặc kiết hung).Kinh Lăng Nghiêm có dạy: “Nếu chuyển được cảnh duyên thì đồng Như Lai”. Mục tiêu cuối cùng của người tu học Phật pháp là ở chỗ này. Xa lìa tà kiến thì là trí huệ. Sau khi trí huệ mở ra thì chúng ta sẽ thấy rõ tất cả kiết hung họa phúc ở thế gian, chẳng cần phải tránh hung tìm kiết vì chúng ta có thể chuyển cảnh duyên, có thể chuyển hung thành kiết, chuyển họa thành phúc. Người thế gian không có năng lực chuyển họa cảnh duyên là vì chưa đoạn tham sân si nên họ bị cảnh giới trói buộc.

Đoạn được tham, sân, si định huệ tự nhiên hiện tiền, tất cả vận mệnh gặp phải đều chuyển đổi trở lại, thật sự chuyển Thập pháp giới thành Nhất chân pháp giới. Ở chỗ này Đức Phật đã nói điều kiện rất rõ chính là “trực tâm, chánh kiến”. Bốn chữ này chính là tâm đại Bồ đề, mà tâm Bồ đề chính là chân tâm.

Trong Kinh Quán Vô Lượng Thọ Phật nhắc đến “tâm chí thành”. Tâm chí thành chính là trực tâm. Trong Luận Khởi Tín nói trực tâm là thể của tâm Bồ đề. Như vậy trực tâm chính là chân thành đến cực điểm. Trong Độc Thư Bút Ký của ông Tăng Quốc Phiên, ông định nghĩa “nhất niệm không sanh tức là thành”. Như vậy có niệm thì không gọi là thành. Vậy còn “vô niệm” có là “thành” hay không? Vô niệm cũng không phải thành. Nếu “vô niệm” là “thành” thì khi đắc vô tưởng định thì tâm Bồ đề hiện tiền rồi. Đức Phật dạy rằng sau khi tu thành vô tưởng định cũng là nhất niệm không sanh nhưng quả báo sẽ ở trời Vô tưởng Tứ thiền. Đây là trời ngoại đạo, là rơi vào trong vô minh. Cho nên chúng ta phải có khả năng minh định rõ ràng. Chữ “nhất niệm” trong “nhất niệm không sanh” có nghĩa không có niệm thứ hai. Có niệm thứ hai thì không còn là “nhất niệm”, “không sanh” nghĩa là không sanh ra niệm thứ hai chứ không phải rơi vào vô niệm. Trong Kinh Đại Thừa giải nghĩa “nhất niệm” là “tịch tịch tinh tinh, tinh tinh tịch tịch”(lặng lẽ soi chiếu, soi chiếu lặng lẽ), là trạng thái sống không phải chết. Còn Vô tưởng định là chết, nên Vô tưởng định là vô minh , không phải Bồ đề.

Còn “cứu cánh Bồ đề” là gì? Thật chất “cứu cánh Bồ đề”

ở ngay trước mắt chúng ta. Trong hội Lăng Nghiêm Phật dạy “Lục căn môn đầu, phóng quang động địa” (nghĩa là “từ nơi lục căn, phóng ánh sáng lay động mặt đất”), chính là nhất niệm không sanh. Trong đó “lục căn môn đầu” là mắt có thể thấy, tai có thể nghe, mũi có thể ngửi, lưỡi có thể nếm, thân có thể chạm, ý có thể biết. Chúng ta mở mắt ra thấy rõ cảnh giới bên ngoài;

tai nghe âm thanh bên ngoài rõ ràng, minh bạch. Đấy là “nhất niệm”. “Không sanh” là không sanh vọng tưởng, phân biệt, chấp trước, gọi chí thành. Vô tưởng định,Tuy nhiên, tương tự trạng thái không có vọng tưởng, phân biệt, nhưng cái gì cũng không biết, cái gì cũng không minh định rõ ràng nên gọi là vô minh. Chúng ta nhất định không được nhầm lẫn giữa vô minh ,vô tưởng định cho là tâm chí thành. Sự nhầm lẫn đó là một sai lầm. Phật, Bồ tát luôn luôn giữ được nhất niệm, không khởi sanh niệm thứ hai. Đó là điểm khác biệt giữa các Ngài ấy với chúng ta. Chúng ta có nhất niệm, nhưng thời gian nhất niệm quá ngắn, trong sát na liền khởi phân biệt, chấp trước, đem trí chuyển thành thức. Nhất niệm là trí, chân trí huệ. Niệm thứ hai khởi đến thì đem trí chuyển thành thức. Thức chính là vọng tưởng, phân biệt, chấp trước. Cho nên tu học Phật pháp chính là tu “chuyển thức thành trí”. Sự khác biệt giữa thức và trí chính là trong thức có vọng tưởng, phân biệt, chấp trước; còn trong trí không có vọng tưởng, phân biệt, chấp trước. Vì thế rời vọng tưởng, phân biệt, chấp trước chính là tâm chí thành, trực tâm, rõ ràng sáng suốt đếncực cùng. Khi nó không khởi tác dụng giống như trong Kinh Bát Nhã nói “Bát Nhã vô tri”, vô tri chính là tâm chí thành, trực tâm, khi khởi tác dụng thì “vô sở bất tri” (tức là “không gì không biết”). Vô tưởng định cũng là vô tri, nhưng cái vô tri ấy khi khởi tác dụng thì cái gì cũng không biết.

“Chánh kiến” chính là trực tâm khởi dụng, mà theo cách nói của Nho giáo là, “trực tâm chính là thành ý, chánh kiến chính là chánh tâm”. Còn Phật giáo gọi “trực tâm” là “tâm chân thành”, “chánh kiến” là “thâm tâm, đại bi tâm”, cũng chính là tâm hồi hướng phát nguyện trong Quán Kinh thường nhắc tới. Đó là chánh tri chánh kiến. Chúng ta phải thấu suốt việc kiết hung họa phước thế gian. Nhưng như thế nào là thấu suốt?

Nguyên nhân của kiết hung họa phước đều từ quả báo mà ra. Nó rành rành như thế, không chút gì huyễn hoặc, cho nên mới gọi là “vĩnh ly nhất thiết kiết hung nghi võng”

Người đời thích xem phong thủy, xem tướng, xem tử vi là minh chứng cho việc còn nghi hoặc rất nặng nề vào kiết hung họa phúc. Họ luôn giữ cái tâm cầu may cho việc tìm cách tránh hung tìm kiết. Thế nhưng trên thực tế, chúng ta có tránh khỏi nạn tai không? Sao mà tránh được! Vì đó là quả báo, chắc chắn ta phải nhận lãnh; bằng ngược lại, chúng ta có phước thì phước muốn bỏ cũng chẳng bỏ được.

Trong quyển Kinh A Nan Hỏi Phật Việc Kiết – Hung, Đức Phật đối với việc gieo quẻ, xem tướng, coi tử vi, phong thủy thì Đức Phật không cho phép chúng ta hỏi, vì đó là “ý thế gian”. Đệ tử Phật chỉ “có thể làm việc của thế gian, nhưng không được làm ý thế gian”. Nhưng mà Đức Phật từ bi vô tận, chúng sanh có mê hoặc muốn gieo quẻ tìm cầu câu trả lời, Đức Phật cũng thuận theo tập khí của chúng sanh nên giảng một bộ Kinh là Kinh Chiêm Sát Thiện Ác Nghiệp Báo. Qua bộ Kinh này, Đức Phật muốn dạy đệ tử Phật về cách gieo quẻ khi có điều cần hỏi về việc kiết hung. Đó xem như Đức Phật đã vì chúng sanh mà mở cửa phương tiện. Trước khi gieo quẻ, trước hết Đức Phật dạy chúng ta tu như thế nào mới có thể đạt được sự cảm ứng. Nếu công phu tu học không có thì không cảm ứng được.

Ngoài ra quyển Quán Thế Âm Bồ Tát Cảm Ứng Linh Khóa cũng là sách gieo quẻ. Ở phần lời tựa, Đại Sư Ấn Quang viết rất rõ ràng, trước khi gieo quẻ phải thật cung kính khẩn niệm Quán Thế Âm Bồ tát, sau đó là cầu cảm ứng, niệm danh hiệu Phật Bồ tát, tâm định rồi, tâm thành rồi ắt sẽ linh ứng.

Nếu chúng ta nếu có thể vĩnh đoạn tham sân si thì tâm này sẽ là chân tâm, là trực tâm chánh kiến, tâm Bồ đề ắt hiện tiền. Cho nên tất cả việc kiết hung họa phước không cần hỏi. Ngày nào cũng là ngày tốt, giờ nào cũng là giờ tốt, chỗ nào cũng là chỗ tốt, không có gì là không kiết tường. Tâm thuần thiện không ác thì cảnh duyên đều chuyển hết chính là đạo lý của “cảnh tùy tâm chuyển”. Thứ năm “Thường sanh nhân thiên, bất cánh ác đạo”(thường được sanh cõi trời ,cõi người, không đọa cõi ác ).Ác đạo thật đáng sợ, địa ngục là chốn khổ, dứt khoát không được vào. Kinh Địa Tạng Bồ Tát Bổn Nguyện có nói cảnh khổ sở nơi địa ngục là vô lượng vô biên, bất kỳ địa ngục nào chúng ta cũng không chịu nỗ .Nhưng sa vào đấy thì dễ, thoát ra lại rất khó. Người nào sẽ sa vào địa ngục? Những người tạo tội ngũ nghịch, mười ác. Tội ngũ nghịch gồm gì? Một là tội giết cha.

Hai là tội giết mẹ. Ba là tội giết A La Hán (A La Hán là xưa, còn ngày nay là ý nói đến những người thầy có tâm tốt. “A La Hán”, “Bồ tát” ở thế trần tục này quên mình vì người, giáo hóa chúng sanh, là “Nhân Thiên nhãn mục”, người như vậy mà chúng ta ác tâm cưỡng hại đồng tội giết A La Hán thời trước).

Bốn là làm thân Phật chảy máu, phước báo Đức Phật rất lớn, thần hộ pháp lại rất nhiều nên tất cả hữu hình dẫu không giết hại được nhưng vẫn có thể gây tổn hại đôi chút cho Phật, chảy một chút máu thì có thể. Ví dụ như câu chuyện của Đề Bà Đạt Đa làm hại Đức Phật Thích Ca Mâu Ni thì thuộc về tội làm thân Phật chảy máu. Còn ngày nay, nếu có tâm sân hận, chán ghét, phá hoại tượng Phật thì cũng đồng tội với việc làm thân Phật chảy máu, mà ý nghĩa sâu xa là phá hoại hình tượng Phật pháp thì cũng quy về tội làm thân Phật chảy máu. Người học Phật đã thọ tam quy ngũ giới nếu không thể làm gương tốt cho xã hội đại chúng, lại còn khiến đại chúng mất đi tín tâm với Phật pháp thì cũng đồng tội với việc làm thân Phật chảy máu. Những tội ấy sẽ sa vào địa ngục.

Thế nào là “hình tượng Phật pháp”? Lời giải thích đơn giản nhất, rõ ràng nhất là “Chớ làm việc ác, nên làm việc lành, tự thanh tịnhý mình, đó là lời Phật dạy”. Chúng ta không tu thiện, đại chúng ngoài xã hội nhìn thấy tín đồ Phật giáo chúng ta liền mắng Thích Ca Mâu Ni, hạ thấp Phật giáo. Thì như vậy cũng đã xem là chúng ta phá hoại hình tượng Phật giáo. Vậy nên, làm đệ tử Phật, dẫu nơi nào cũng phải thận trọng, giữ mình làm gương, để xứng với Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, làm sao xứng đáng với Đức Phật A Di Đà. Làm đệ tử Đức Phật, niệm niệm tương ưng với chân thành, thanh tịnh, bình đẳng, chánh giác, từ bi; mỗi hạnh phải tương ưng với nhìn thấu, buông xả, tự tại, tùy duyên. Đây mới thực là ủng hộ Phật pháp , biểu hiện tốt của kính lễ chư Phật.

Tội thứ năm là “phá hòa hợp tăng”. Ý chỉ sự phá hoại tăng đoàn, đặc biệt là phá hoại cơ duyên hoằng pháp, nghe giảng thuyết pháp. Ví dụ như khi pháp sư thuyết pháp giảng Kinh, chúng ta phá hoại đạo tràng, cản trở cơ duyên của đại chúng nghe giảng Phật pháp , thì đều là tội phá hòa hợp tăng. Quả báo tạo ngũ nghịch ở A Tỳ Địa ngục vô cùng sâu nặng. Kinh Địa Tạng BồTát Bổn Nguyện giảng rất kỹ về nghiệp nhân quả báo này. Chúng ta phải thường đọc tụng và thực hành đoạn ác tu thiện. Trong câu “Hiếu dưỡng phụ mẫu, phụng sự sư trưởng” thì Phật Bồ tát chính là sư trưởng của chúng ta. Mở Kinh ra đọc cũng như nghe lời giáo huấn của Phật Bồ tát, nhất định tuân theo giáo huấn Phật Đà, không để tùy ý bản thân. Chứ nếu thuận theo tham sân si mạn của bản thân chắc chắn đoạ lạc. Đức Phật thường khuyên chúng ta khi chưa chứng được quả A La Hán, nhất định không được tùy thuận theo ý mình. Đến lúc chứng đắc quả A La Hán, cắt đứt kiến tư phiền não, việc mình làm đều là mười thiện thì khi ấy có thể tin vào ý của bản thân.

Người có thể đoạn ác tu thiện đến mức hoàn toàn thì tu hành nhất định viên mãn, dẫu chưa gặp được Phật pháp, chưa biết đến Tây Phương Cực Lạc thì đời sau cũng “thường sanh nhân thiên, bất cánh ác đạo” (tức là sanh ở cõi người, cõi Trời;

không vào ác đạo). Tuy họ không thể thoát được luân hồi cũng sẽ được thọ sanh ba đường thiện, chắc chắn không đọa ba đường ác.

Thứ 6 “Vô lượng phước huệ, chuyển chuyển tăng thắng”(vô lượng phước huệ xoay vần thêm nhiều). Phước đức trí huệ là từ thiện nghiệp mà sanh. Ngạn ngữ xưa có câu “phước chí tâm linh”. Khi phước báo hiện tiền, trí huệ cũng được hiện tiền thì tâm tư đặc biệt nhạy bén. Đây là mối quan hệ của phước và huệ. Gốc của phước huệ đều là thiện tâm, thiện niệm, thiện hành. Nếu tâm hạnh không thiện thì sao có phước báo? Người bất thiện tuy hưởng đại phú quý thì phước báo đó của họ là do tu ở đời trước, còn đời này tu thì quả báo ở đời sau. Trong Kinh có dạy “Muốn biết nhân đời trước,thì xem thọ nhận đời này; muốn biết quả đời sau cứ xem tạo tác trong đời này”. Nên chúng ta hiểu không phải người làm đủ việc ác mà vẫn có phước báo là vậy.

Đời nay ta không có phước báo là do đời trước không tu, không thể trách người khác. Chúng ta thật sự hiểu đạo lý, hiểu chân tướng thì chắc chắn không oán trời trách người, tâm được an định. Đây gọi là “tâm an lý đắc”. Chúng ta muốn cầu phước báo, cầu trí huệ thì đời này phải tu nhân, đời sau phước huệ chắc chắn hiện tiền. Nhất định phải thấu hiểu đạo lý “nhân quả ba đời” này.

Hiểu thấy pháp thế xuất thế gian rồi thì tu phước tu huệ là lẽ đương nhiên. Vậy ta còn mong cầu thụ hưởng không? Chắc chắn không vì chỉ muốn mang quả báo tu hành của chúng ta hồi hướng, bố thí cúng dường tất cả chúng sanh để người người đều được thụ hưởng chung. Tại sao vậy? Tại vì phước báo này là phước báo hữu lậu. Nếu thọ hưởng phước báo này thì công phu đạo hạnh sẽ thoái chuyển; ngược lại nếu không thọ hưởng mà bố thí cúng dường cho tất cả chúng sanh, đạo nghiệp sẽ tăng trưởng. Còn quả báo mà chư Phật Bồ tát thọ hưởng là quả báo vô lậu. Đây là chúng ta nên học tập, nhất định không thọ hưởng phước báo hữu lậu.

Đức Phật Thích Ca Mâu Ni thị hiện giảng Kinh, thuyết pháp, giáo hóa chúng sanh thì giảng Kinh thuyết pháp ấy là bố thí pháp; còn dùng thân thể, sức lao động là bố thí nội tài.

Những nhu cầu cần thiết một đời của mình, ăn no, mặc ấm là đủ rồi nên cái mà Phật, Bồ tát thọ hưởng là phước huệ vô lậu. Người đời sau dẫu noi theo lời giáo huấn Phật Đà tu hành nhưng vẫn không thể thành tựu giống Phật được thì nguyên nhân ở chỗ nào? Do họ không thể buông xả phước báo hữu lậu, ngược lại còn cản trở quả đức vô lậu. Thực chất chỉ cần trừ bỏ sai lầm này, sự thọ dụng trên quả vị chư Phật Bồ Tát dẫu chúng ta không đắc viên mãn nhưng cũng đạt ít phần Mười thiện nghiệp là nền tảng tu hành của nhà Phật. Lục độ, tứ vô lượng tâm, tứ nhiếp pháp, 37 phẩm trợ đạo cũng đều lấy mười thiện nghiệp làm nền tảng. Nên nếu chuyên tu mười thiện nghiệp không nghiêm túc thì không tính là học Phật. Người thật sự niệm Phật vãng sanh, bất luận thân phận gì, làm ngành nghề nào cũng phải tu đủ mười thiện nghiệp, nếu không đủ quyết không thể vãng sanh. Vì đó mà chúng ta cần hiểu rằng muốn đời này vãng sanh Tây Phương Tịnh Độ thì phải “Hiếu dưỡng phụ mẫu, phụng sự sư trưởng, từ tâm bất sát, tu Thập thiện nghiệp”. Thực hành được bốn lời dạy này chắc chắn vãng sanh. Hiếu thân tôn sư, từ tâm không sát sanh chính là vận dụng thực hành tu mười thiện nghiệp. Nếu không tu mười thiện nghiệp, hiếu thân tôn sư đều là giả, không có tâm từ bi thật.

Chúng ta phải chú ý điều này, tuyệt không xao nhãng vì đó là giới căn bản trong các giới căn bản tu học Phật pháp. “Thọ trì tam quy, cụ túc chúng giới” được xây dựng trên nền tảng mười thiện nghiệp. Không có nền tảng này thì tam quy ngũ giới cũng không thể thực hiện được, tức là hữu danh vô thực. Có người hỏi Đại Sư Ấn Quang là “Làm sao mới khế nhập Phật pháp được?” Ngài dạy rằng “Một phần thành kính thì được một phần lợi ích, mười phần thành kính được mười phần lợi ích”. Thành kính chính là đầy đủ mười thiện nghiệp, tâm không tương ưng mười thiện nghiệp thì chưa gọi là thành kính. Thành kính không phải là khái niệm trừu tượng mà cần phải được thực hành ngay trong đời sống thường ngày. Mà hực hành trong đời sống thường ngày chính là mười thiện. Quả viên mãn của Thập thiện nghiệp chính là quả Phật Như Lai.

Mười thiện, năm giới là căn bản của pháp thực hành, từ Sơ phát tâm đến Như Lai vị đều không thể tách rời. Chúng ta khởi tâm động niệm, lời nói việc làm đều phải tương ưng với mười lời dạy này. Nếu không tương ưng tức là ác nghiệp. Thượng phẩm của mười thiện là nghiệp nhân sanh thiên, thượng phẩm của mười ác là nghiệp nhân địa ngục. Hiểu rõ đạo lý này thì bản thân tự rõ tương lai chúng ta đi về đâu. Cho nên muốn tu phước tu huệ thì nhất định không làm trái ngược lại mười thiện.

Thứ bảy “Vĩnh ly tà đạo, hành ư thánh đạo”(xa lìa đường tà, theo con đường bậc thánh).Mười ác là tà đạo, ba đường ác.

Chúng ta khởi tâm động niệm rơi vào mười ác, tức là hành tà đạo, quả báo ở ba đường ác. Còn như thực hành mười thiện nghiệp thì mười thiện nghiệp chính là Phật đạo, Bồ tát đạo, Thánh nhân đạo. Tu học theo đường này mới thật sự có trí huệ, thật sự giác ngộ. Vậy nên bắt đầu từ đâu? Nên bắt đầu từ khi khởi tâm động niệm. Phàm phu khởi tâm động niệm đều là tự tư, tự lợi mà nguồn gốc của nó chính là 5 loại tư hoặc gồm: tham, sân, si, mạn và nghi. “tư hoặc” là suy nghĩ, tư tưởng mê muội. “Nghi”

là lòng ngờ hoặc thánh nhân, ngờ hoặc thánh đạo; cứ theo sự ngờ hoặc ấy mà dấy lên lòng ngã mạn, khinh rẻ thánh hiền, thánh đạo. Mà mười thiện nghiệp chính là thánh đạo, chúng ta khinh rẻ mười thiện nghiệp quả báo chắc chắn rơi vào ba đường ác. Quả báo ba đường ác thì tự làm tự chịu, còn phước báo Nhân Thiên tam thừa thánh quả cũng là tự làm tự hưởng. Hư không pháp giới ai làm chủ? tự mình làm chủ, đến Phật, Bồ tát, đại thánh đại hiền cũng không làm chủ được. Vua Diêm vương và Đế thích cũng không làm chủ. Cho nên nhất định phải “lìa tà đạo, hành chánh đạo” mới thực là đệ tử của Như Lai, được chư Phật tán thán, thiên thần kính ngưỡng.

Thứ tám, “Bất khởi thân kiến, xả chư ác nghiệp”( không khởi thân kiến, bỏ các ác nghiệp).Tà kiến là những kiến giải, những nhìn nhận sai lầm. Phàm phu chốn Lục đạo đều chấp trước thân này là chân thật, là của ta. Thế nhưng, Đức Phật dạy rằng, thân này không phải là “ta”, cũng không phải của ta. Nó giống như quần áo mặc trên người, quần áo không phải là ta, không phải của ta. “Ta” hay thường gọi cái “ngã” đó thì vĩnh viễn không sanh, không diệt. “Ngã sở” (tức cái của ta) thì có sanh có diệt, như quần áo mặc lâu bị bẩn, bị rách rồi thì không cần nữa, đổi cái khác.

“Ngã” có “thân” hay không? Phật pháp thường nói “pháp thân” thì pháp thân chính là cái “ngã” chân thật. Đức Phật dạy rằng “pháp thân thị bất sanh bất diệt, vô thủy vô chung” (nghĩa là “pháp thân là không sanh, không diệt, không chỗ bắt đầu cũng không nơi kết thúc”). Phật giáo giới đệ tử mục tiêu cuối cùng chính là chứng đắc pháp thân, mà chứng đắc pháp thân tức là thành Phật.Vậy người nào sẽ được chứng đắc pháp thân? Những người minh tâm kiến tánh, đại triệt đại ngộ. Cái mà họ ngộ ra được là “chân ngã” thì bất sanh bất diệt, vô thủy vô chung; còn thân xác chỉ là “giả ngã”. Ngộ ra rồi họ liền thọ dụng, cái thọ dụng này chính là y chánh trang nghiêm trên quả vị Như Lai. “Báo thân” là hữu thủy vô chung (tức có khởi đầu nhưng không có kết thúc), báo thân là trí huệ, tức là có thể chứng đắc trí huệ pháp thân. Chứng đắc trí huệ pháp thân rồi vĩnh viễn sẽ không rơi vào mê lạc. Còn “ứng hóa thân” là thân tướng ứng hóa để cảm hóa chúng sanh, mà Phật ứng hóa vì đó vốn là bản nguyện của chư Phật Như Lai. Tất cả chư Phật Như Lai trên nhân địa đều từng phát nguyện độ hết thảy chúng sanh. Đó là nhân, còn chúng sanh có cảm là duyên, Phật liền ứng. Pháp thân không đâu không có, không lúc nào không có, nhưng không hình tướng. Tuy không hình tướng nhưng lại có thể hiện tất cả các tướng. Tất cả động vật, thực vật và khoáng vật đều hình tướng của pháp thân biến hiện. Tất cả hiện tượng tự nhiên trong hư không cũng là hình tướng của pháp thân biến hiện. Pháp thân năng hiện tất cả chúng sanh trong hư không pháp giới. Tất cả chúng sanh ở đây bao gồm hiện tượng tự nhiên. Đó là sở hiện . Năng hiện và sở hiện là một không phải hai. Nếu phân năng hiện, sở hiện thành hai loại thì đó là cái mà người đời nay gọi là “triết học” chứ không phải lời Đức Phật.

Ông Âu Dương Cánh Vô có nói “Phật giáo không phải triết học”. Vì sao không phải triết học? Vì Phật pháp là một không phải hai, hư không pháp giới tất cả chúng sanh là một pháp thân, năng hiện và sở hiện cũng là một không phải hai.

Triết học thì không phải vậy. Cho nên Phật giáo không phải triết học cũng không phải tôn giáo. Tôn giáo là sùng bái một vị thần, chủ nhân sáng tạo vạn vật, Phật pháp không có chủ nhân sáng tạo vạn vật, nhưng Phật pháp thì chỉ thừa nhận sự tồn tại của thần. Thần là gì? Thần vẫn là cái biến hiện của pháp thân. Nó hiện ra với vô lượng vô biên tướng khác nhau cũng tức là “thập pháp giới y chánh trang nghiêm” mà Kinh luận thường giảng. Đó là “duy thức sở biến”bởi vì tất cả chúng sanh đã u mê mà đánh mất tự tánh.

Thế nào gọi là “mê mất tự tánh”? Không biết chân tướng sự thật, không thấu hiểu rằng tất cả chúng sanh trong hư không pháp giới với bản thân mình là một thể thì gọi là “mê mất tự tánh”. U mê đánh mất tự tánh rồi liền sanh vọng tưởng, phân biệt, chấp trước, gọi chung là “thức”. Cho nên mười pháp giới vô lượng vô biên pháp giới cứ vậy mà biến hiện ra, thế là tự tánh tánh đức không thể làm chủ. Vậy cái gì làm chủ? Vọng tưởng, phân biệt, chấp trước làm chủ. Đây chính là “8 thức 51 tâm sở” làm chủ trong Pháp tướng tông thường gọi, thế là liền tạo nghiệp ác. Dẫu có làm bao việc thiện thì trong Phật giáo Đại thừa vẫn xem đó như là đã tạo nghiệp ác vì nó do 8 thức 51 tâm sở tạo nên, mà 8 thức 51 tâm sở là vọng tâm, không phải chân tâm, không phải chân tâm tạo nên vẫn tính là tạo ác. Chỉ có những thứ do chân tâm tạo ra thì mới là thiện.

Tứ thánh pháp giới trong mười pháp giới là Thanh Văn, Duyên Giác, Bồ tát, Phật ( gồm Phật Tạng giáo, Phật Thông giáo). Những điều họ tạo ra đều là ác chứ không phải thiện. Vì sao vậy? Vì họ chưa có được minh tâm kiến tánh. Họ không dùng chân tâm, chứ nếu dùng chân tâm thì mọi thứ tạo ra đã là thiện cả rồi. Cho nên nói một khi đã xuất phát từ vọng tâm thì dù điều tạo ra là thiện cũng xem như ác. Vì chúng ta chưa kiến tánh nên mọi nghiệp thiện tạo ra đều không thoát khỏi mười pháp giới.

Cái tâm mà pháp thân Bồ tát(tức phần chứng vị Phật) trong Nhất chân pháp giới dùng là chân tâm nên mọi thứ do họ tạo tác đều là thiện. Chúng ta xem Kinh Hoa Nghiêm thấy được “ Thiện tài đồng tử tham vấn 53 vị thiện tri thức”có đoạn nói về việc mà Bà La Môn Thắng Nhiệt, Cam Lộ Hỏa Vương, Phạt Tô Mật Đa Nữ làm là sát, đạo, dâm nhưng họ được xem là thiện. Tại sao vậy? Vì họ dùng phương tiện này để giúp chúng sanh minh tâm kiến tánh, thoát khỏi Lục đạo thập pháp giới nên đấy là việc thiện. Đây là mật nghĩa của chư Phật Như Lai, chúng ta không thể thấu ngộ được mà chỉ thấy có cảm giác lạ kỳ, vì chúng ta chưa đạt đến cảnh giới đó. Đức Phật giảng những điều này vì muốn độ chúng sanh thế giới ta bà, độ chúng sanh mười pháp giới. Người có thể dùng phương tiện quyền xảo. Ví như lúc Thiện Tài Đồng Tử đến tham vấn tuy có lễ kính nhưng không tán thán, vì cách họ dùng là thủ đoạn bất thiện. Cách thức hay còn gọi là phương tiện bất thiện cũng có thể độ chúng sanh đó gọi chung là ác độ. Nhưng cần phải xem xét căn tính của chúng sanh ấy thích hợp dùng phương tiện nào thì ta sẽ dùng phương tiện ấy trợ giúp. Nên Đức Phật không dùng phương pháp cố định nào vì Người có năng lực quán cơ mà phàm phu không không cách nào học theo. Vì sao không học được? Vì phàm phu thì chưa xa lìa vọng tưởng, phân biệt, chấp trước, nếu cứ cố học theo sẽ khó tránh đọa lạc địa ngục. Đức Phật giáo hóa chúng sinh cũng phân ra nhiều cấp bậc. Giống như trường học vậy, có cấp tiểu học, cấp trung học, cấp đại học rồi viện nghiên cứu. Mỗi một giai đoạn nhấn mạnh một phương pháp của chính giai đoạn đó. Chúng ta nên nhận thức rõ ràng, chúng ta hiện nay chỉ có thể là tiểu học. Vì sao chúng ta tu học nhiều năm vậy nhưng công phu vẫn không đắc lực? Chúng ta không tu học từ căn bản. Căn bản chính là mười thiện nghiệp, cũng là chương trình học Phật pháp của lớp một bậc tiểu học. Bất kể Đại thừa, Tiểu thừa, Hiển giáo hay Mật giáo đều lấy mười thiện làm nền tảng.

Điều căn bản nhất của pháp môn Tịnh đột là “Tịnh nghiệp tam phước”, mà trong Tịnh nghiệp tam phước thì điều đầu tiên là “Hiếu dưỡng phụ mẫu, phụng sự sư trưởng, từ tâm bất sát, tu Thập thiện nghiệp.” Chỉ có thật sự tu mười thiện nghiệp thì mới có thể thực hiện “hiếu thân, tôn sư, từ bi”. Nếu không có mười thiện nghiệp , hiếu thân, tôn sư, từ tâm chỉ toàn là giả. (Thành Hoàng huyện Lư Giang từng nói tội ác lớn nhất đời người là bất hiếu với cha mẹ, bất kính với tổ tiên). Có đầy đủ điều điện đầu tiên của Tam phước thì niệm Phật mới có thể sanh Phàm Thánh Đồng Cư độ; đầy đủ hai điều kiện thì được sanh Phương tiện Hữu Dư độ; ba điều đầy đủ cả viên mãn sanh Thật Báo Trang Nghiêm độ. Cho nên mức độ thấp nhất là phải làm được điều thứ nhất và đem điều thứ nhất áp dụng thực tiễn ở mười thiện nghiệp . Người xưa đi con đường này chỉ trong thời gian mấy năm ngắn ngủi là họ đạt thành tựu. Còn ngày nay chúng ta lơ là, trong sự tu học không cắm rễ, khởi tâm động niệm đều tự tư tự lợi, được người khen ngợi thì lòng đầy hoan hỉ, bị người mắng mỏ, lăng mạ thì lòng nổi oán hận. Cứ vậy mà niệm Phật thì công phu làm sao đắc lực? Vậy người xưa dùng tâm thái gì để đối mặt với cảnh duyên thuận nghịch? Nghe người khen ngợi, họ e ngại tự hỏi “việc mình làm có xứng với lời khen không?”; gặp người phỉ báng, bức hại, lăng mạ, họ nghĩ “tự mình chưa tốt nên chưa làm người vừa ý”. Do đó mà tự mình phản tỉnh, sửa chữa, làm mới bản thân, tuyệt không oán hận người khác. Làm được vậy, tâm mới vĩnh viễn thanh tịnh, bình đẳng, từ bi không một ý niệm ác, không một hành vi bất thiện. Chung sống với đại chúng chỉ nhớ điều tốt, điều ân đức của người, dứt khoát không có ý niệm báo oán bất thiện. Có vậy mới có thể tu học đến mức thuần thiện. Tây phương Cực lạc là cõi “các bậc thượng thiện câu hội”, nếu tâm địa không đạt đến thượng thiện thì dẫu đủ tín nguyện hạnh cũng không thể vãng sanh.

Vì sao nói “pháp thân Đại Sĩ không có lầm lỗi”? Vì khi đối mặt tất cả chúng sanh, tất cả vạn vật, Pháp thân Đại sĩ chỉ nhìn vào tánh, không chấp trước vào tướng. Tất cả chúng sanh đều có Phật tánh, nên Kinh Hoa Nghiêm, Kinh Viên Giác đều dạy rằng “tất cả chúng sanh vốn sẽ thành Phật”. Vậy hiện tại chúng sanh có phải là Phật không? Đương nhiên phải! Vì Đức Phật thấy tất cả chúng sanh đều là chư Phật Như Lai, Đức Phật từ “Phật tánh”mà nhìn. Còn phàm phu chỉ nhìn vào tướng nên chấp cái tướng này. Phật không như vậy. Đại sư Hiền Thủ có một ví dụ thế này: “dùng vàng làm dụng cụ, mọi dụng cụ đều là vàng”, nghĩa là lấy vàng làm khí cụ đựng đồ vật, cùng một thành phần, cùng một trọng lượng làm thành tượng Phật, tượng Bồ tát, tượng Thanh Văn, tượng Duyên Giác, tượng Thiên Nhân, tượng A Tu La, tượng súc sanh, tượng Ngạ quỷ, tượng Địa ngục. Bày tất cả tượng này ra trước mắt, Đức Phật chỉ nhìn tánh không nhìn tướng, thấy hết thảy đều là vàng với giá trị như nhau, chẳng gì khác biệt. Ngược lại, phàm phu chấp tướng không thấy tánh: này là Phật, này là Bồ tát, còn kia là Ngạ quỷ. Cứ xem hình tượng khác nhau rồi khởi sanh vọng tưởng, phân biệt, chấp trước, nên cũng sinh tâm phân biệt tốt xấu. Sai lầm là đây.

Chư Phật Bồ tát giúp đỡ chúng ta, mục đích cuối cùng là dạy chúng ta nhìn vào tánh không chấp vào tướng, cứ thế tâm tự thanh tịnh, bình đẳng, không sanh một ý niệm khác biệt nào. Chúng ta hiểu được rằng tượng Phật, tượng Ngạ quỷ, tượng Địa ngục đều bình đẳng, không chút gì khác biệt. Vàng là thật, tượng là giả. Chúng ta không thích tượng này, thì có thể đem tượng này nấu lại làm tượng khác. Điều này có nghĩa là tánh vĩnh viễn không đổi, nhưng tướng sẽ đổi thay, tánh không không sanh không diệt, tướng có sanh có diệt.

Chúng sanh hữu tình gọi là “Phật tánh”, chúng sanh vô tình (tức tất cả chúng sanh không có tình thức) gọi là “Pháp tánh”. Phật tánh và Pháp tánh cũng chỉ là một tánh .Nên từ tánh mà thấy thì chân thành, thanh tịnh, bình đẳng, chánh giác, từ bi đều vốn tự có. Đó gọi là tánh đức. Nếu chúng ta sa vào phân biệt, chấp trước tức là tự mình đánh mất tự tánh. Tánh đức không hiển hiện thì sanh khởi thị phi, tà chánh, thiện ác. Những thứ đó đều là vọng tưởng phân biệt, chấp trước .

Có thể “không khởi thân kiến, bỏ các ác nghiệp” thì quả vị thấp nhất tu đắc là Bồ tát Sơ tín của viên giáo Đại thừa và quả Tu Đà Hoàn Tiểu thừa. Muốn vậy phải thật nỗ lực dụng công tu học mới được. Đạt được vậy rồi mới thể hội mười thiện nghiệp quan trọng biết chừng nào! Nỗ lực tu mười thiện nghiệp thì niệm Phật mới được vãng sanh. Rời bỏ mười thiện nghiệp rồi, bất luận tu tập pháp môn nào công phu đều không đắc lực. Như kiểu xây nhà không có nền móng vậy mà. Tu mười thiện nghiệp thì mới có thể bỏ đi các ác nghiệp, ác nghiệp không bỏ được thì đời đời kiếp kiếp theo nghiệp thọ báo mà luân hồi trong lục đạo. Tu thiện nghiệp sẽ được sanh vào ba đường thiện; tạo ác nghiệp sẽ rơi vào ba đường ác, tùy nghiệp luân chuyển, khổ sở đủ đường. Đây chính là chân tướng của chúng sanh nơi lục đạo. Thứ chín: “Trụ vô ngại kiến” (an trụ trong sự hiểu biết không có chướng ngại).“Kiến” là kiến giải. Câu này nghĩa là những kiến giải đối với pháp thế xuất thế gian đều thông đạt vô ngại. Đại sư Thanh Lương trong Hoa Nghiêm Sớ Sao có nói 4 loại vô ngại, bao gồm “lý vô ngại, sự vô ngại, lý sự vô ngại, sự sự vô ngại”. Bốn loại vô ngại này vốn có sẵn trong tự tánh chúng ta. Thế nhưng ngày nay, kiến giải tư tưởng của chúng ta lại vướng đầy chướng ngại. Vậy chướng ngại từ đâu ra? Từ mười ác nghiệp mà ra, rồi từ đó sanh đủ thứ vọng tưởng, phân biệt, chấp trước, nên làm tánh đức không thể hiện tiền. Trùng trùng quả báo “bất tư nghị” mà Kinh văn thuyết giảng ở trên đều thuộc về đức năng vốn có trong tự tánh của chúng ta. Chỉ cần xa lìa mười ác, tánh đức tự ắt phục hồi, còn phục hồi đến mức độ là tùy thuộc vào công phu mỗi người.

Người có trí huệ phước đức, thì nhất định hiểu được “xa lìa tất cả ác, tu tất cả thiện”.“Tất cả” chính là cương lĩnh mười điều ở Kinh này.Triển khai mười ác thì vô lượng vô biên tội nghiệp, triển khai mười thiện thì được vô lượng vô biên thiện phước. Học Phật bắt đầu chính là bắt đầu từ đây. Hy vọng ngay từ đời này chúng ta sẽ tu học đến độ thuần thiện. Nho giáo có câu “Cách vật, trí tri, thành ý, chánh tâm, tu thân, tề gia”. Phật giáo lại có dạy “Hiếu thân, tôn sư, tu thập thiện nghiệp đạo”. So sánh lời dạy này của bậc đại Thánh đại Hiền thế xuất thế gian, rõ ràng là “sự hiểu biết của anh hùng, đại thể đều giống nhau” đáng để chúng ta tin tưởng sâu. Đã thực tin tưởng thì phải nỗ lực học tập, triệt để sửa đổi những hành vi tập khí bất thiện đã phạm phải trước kia. Phàm phu không dễ thấy được cái sai của mình, mà ngược lại toàn thấy cái lỗi ở người. Cho nên cổ đức dạy ta rằng, thấy người sai phạm thì tự khắc hồi đầu kiểm điểm xem bản thân có lầm lạc giống vậy không? Mà phàm phu thì đâu thấy lỗi của mình để sửa đổi. Đó cũng là nguyên nhân chung của đa số người tu hành công phu không đắc lực. Quan sát người rồi liền tự mình kiểm điểm, ấy mới là trí huệ; lấy lỗi người ngấm ngầm giữ trong lòng thì tội chồng thêm tội, ấy chính là sai lầm.

Thêm nữa, đọc sách Thánh Hiền cũng giúp mình dễ thấy sự lầm lạc của bản thân. Đại sư Ấn Quang khuyên chúng ta đọc Thái Thượng Cảm Ứng Thiên, Liễu Phàm Tứ Huấn, An Sĩ Toàn Thư. Đọc những Kinh văn này và đối chiếu tâm hạnh của mình thật kỹ, ý niệm nào là thiện, hành vi nào là ác, rồi thiện tâm thiện hạnh thì gìn giữ, ác niệm ác hạnh phải sửa đổi. Lại phải đọc Kinh giáo Đại thừa nhiều rồi thì kiến giải tư tưởng của ta dần sẽ gần với Đức Phật.

Tư tưởng, kiến giải của Phật, của Bồ tát là chánh tri, chánh kiến; mà cách nghĩ, cách nhìn của chúng ta chắc là chưa đúng rồi. Tâm của các vị ấy thì thanh tịnh, có thể biết quá khứ, hiện tại, vị lai mà tâm tư chúng ta chắc chắn còn nhiều mê muội, quên hết chuyện đời trước, thỉnh thoảng hiện hành trong giấc mơ là cùng. Cảnh giới trong mộng phần nhiều là chủng tử của A Lại Da Thức hiện hành. Những chủng tử này vốn đã có ở kiếp trước, nên cứ quan sát kỹ giấc mơ thể nào cũng ngẫm được chút ít cái nghiệp đã tạo. Đến khi tâm tu được thanh tịnh sẽ có thể nhớ được chuyện đời đời kiếp kiếp đã qua. Người bình thường trên thế gian tâm tương đối thanh tịnh, có thể nhớ lại tuổi thơ, còn nếu thanh tịnh hơn nữa sẽ nhớ được quá khứ một đời, hai đời. Ngày nay chúng ta gọi hiện tượng này là “năng lực đặc biệt” hay theo cách nói thông thường là “thần thông”.

Thần thông có được là nhờ thiền định. Định công của đức Phật thâm sâu, thiền định viên mãn nên Người biết hết việc trong vô lượng kiếp trước; mà theo cách nói ngày nay là Người có kinh nghiệm phong phú hơn chúng ta. Mà thật! Vài mươi năm học tập ngắn ngủi của chúng ta thì không thể tin được. Đó là sự thật! Đặc biệt là xã hội ngày nay mà theo Kinh Lăng Nghiêm là “tà sư thuyết pháp nhiều như cát sông Hằng” .

Những điều chúng ta tiếp xúc đều là tà tri tà kiến, người người sai lầm, chúng ta cũng sai theo, mà đều tự cho là đúng. Đó gọi là “sai lâu thành đúng”.

Vậy đâu là chuẩn mực của thị phi thiện ác? Với tâm hạnh của các bậc thánh hiền, người thực sự giác ngộ thì tư tưởng, lời nói, hành vi của họ đều là chuẩn mực cả. Cho nên người học Phật cứ lấy tâm hạnh của Đức Phật Thích Ca làm tiêu chuẩn tuyệt đối. Trong pháp thế gian, người Trung Quốc tôn sùng tâm hạnh Đức Khổng Tử, lấy đó làm tiêu chuẩn, mà tâm hạnh của Khổng Tử chính là những điều được ghi chép trong Luận ngữ.

Chu Hy đời Tống đã biên tập lại thành bộ Tứ Thư. Người Trung Quốc xem Tứ Thư là tiêu chuẩn của thị phi thiện ác, của giá trị quan, nhân sinh quan. Đó là tinh thần của dân tộc Trung Hoa. Tiếc là người đời nay lại vứt bỏ giá trị quan mấy nghìn năm của dân tộc, chạy theo tà tri tà kiến trước mắt, nên thế gian mới động loạn, gặp thiên tai nhân họa. Vậy làm sao mới có thể tiêu trừ tai nạn? Phải bắt đầu từ tâm. Tâm mình phải thay đổi, phải giác ngộ, phải chuyển tà thành chánh; không thuận theo tập khí phiền não bản thân, không chạy theo giá trị quan đời sống trần tục, quay đầu quy thuận giáo huấn thánh hiền. Khi ấy nạn tai tự ắt hóa giải, chúng ta liền được chánh tri, chánh kiến, vạn điều vạn sự đều thông đạt vô ngại. Thứ mười: “Bất đọa chư nạn. Thị vi thập”.(không rơi vào các hoan nạn. đó là mười).Trong câu này có hai trường hợp.

Thứ nhất là, khi chúng sanh tạo ác nghiệp tự chiêu cảm thiên tai nhân họa thì những người giác ngộ có phải cùng chịu nạn tai không? Đã là cộng nghiệp chiêu cảm thì nhất định phải cùng nhau nhận lãnh nhưng chắc chắn người giác ngộ sẽ không bị đọa lạc. Vì sao vậy? Vì tâm họ thanh tịnh, lương thiện nên trong cuộc đại nạn tự ắt được thăng Thiên mà không rơi vào đọa lạc. Người học Phật mà được như Kinh A Di Đà có nói “đầy đủ thiện căn, phước đức, nhân duyên” gặp được pháp môn Tịnh độ thì chắc chắn được vãng sanh thế giới Cực lạc thành Phật, cho nên nói “bất đọa chư nạn” là vậy. Trường hợp thứ hai là trong cuộc đại nạn, người giác ngộ có thể không bị ảnh hưởng. May mắn thoát được đại nạn, không có nguyên nhân nào khác ngoài hai thứ đó: một là thiện căn phước đức sâu dày kiếp trước để lại, đời này tuy tạo một vài việc ác, nhưng do phước đức sâu dày nên có thể tránh được. Hai là trong đời này gặp thiện tri thức, thụ đắc giáo huấn của thiện tri thức, đoạn ác tu thiện, nên cũng có thể tránh được. Những đạo lý và chân tướng sự thật này được ghi lại rất nhiều, rất tỉ mỉ trong sách Cảm Ứng Thiên, Âm Chất Văn và Liễu Phàm Tứ Huấn.

Quả thiện chắc chắn phải từ nhân thiện mà có, tạo tác ác nghiệp mà mong cầu quả thiện thì đúng là “vô hữu thị xứ” (nghĩa là “làm gì mà có đạo lý này”). Tương tự vậy, tạo nhân thiện nhưng nhận ác quả thì cũng là “vô hữu thị xứ”. Tiếc rằng thế gian lại thường thấy có những người cả đời hành thiện, cuối cùng cái có được lại là ác báo, còn kẻ tạo ác lại hưởng thụ đủ điều; hình như nhân quả báo ứng không đúng? Vậy là người ta hoài nghi, người ta không chấp nhận. Nếu vậy thì cái nhìn đó thật quá nông cạn. Nên nhớ, Phật dạy “nhân quả thông ba đời”. Hiện tại kẻ làm ác vẫn có thể được phước báo là do trong đời quá khứ dày công tu nhân tích đức. Đời này tuy làm ác, phước báo dẫu đã hao tổn ít nhiều nhưng vẫn còn, chưa hao hết nên mới có thể hưởng phước. Cả đời tích thiện còn nhận quả khổ thì tức là ác nghiệp tiền kiếp đã tạo quá nhiều, vẫn chưa đoạn tuyệt nên phải thọ lãnh ác báo. Hiểu được điều này rồi cứ không ngừng hành thiện thể nào đời sau cũng có phước báo lớn.

Kinh Phật dạy: “Vạn pháp giai không, nhân quả bất không”. Nhân quả chuyển biến bất không, tương tục bất không, tuần hoàn bất không. Hiểu được “thiện ác nhất định có quả báo”

chắc chắn chúng ta sẽ không tạo ác. Bất kể gặp gian nan, khốn khổ cũng không khởi ác niệm, đời sau có phước báu lớn. Chúng ta nên hiểu rằng kiếp này ngắn ngủi, lai sinh dài lâu, người hiểu biết thì phải biết nhìn xa trông rộng. Đây không phải là cách nghĩ tiêu cực. Chẳng những đời sau có thể trở thành người được nhiều phước báo mà ngay đời này khi tuổi về già cũng có thiện phước hiện tiền. Đấy chính là “hoa báo” mà nhà Phật thường nói, nghĩa là chúng ta đã dày công tu nhân tích đức nên không giả, hậu thành Phật thời, cần đợi đến kiếp sau, ngay trong đời này phước báo đã hiện tiền. Có được “hoa báo” thù thắng chính là cái quả mà chúng ta ngẫm nghĩ sẽ hiểu ra được. Cho nên, “phước” chắc chắc là nhờ tu tập tích lũy thiện tâm, thiện hạnh mà có. Phải tin! Không có gì nghi ngờ cả!

“Nhược năng hồi hướng A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề tốc chứng nhất thiết Phật pháp, thành tựu tự tại thần thông” (Nếu có thể hồi hướng về đạo Vô thượng chánh đẳng chánh giác, thì sau khi thành Phật, thì sớm đạt được pháp của tất cả Đức Phật, thành tựu thần thông tự tại). Đây là lời tổng kết. Trong đó, “ A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề ” là tiếng phạn. Vì tôn trọng bản gốc nên chỉ dịch âm, còn toàn câu này nghĩa là “Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác”, “A” là vô, “Nậu Đa La” là thượng, “Tam” là chánh, “ Miệu” là đẳng, “ Bồ Đề” là giác. Chúng ta là học Phật, mục tiêu cuối cùng chính là câu “A Nậu Đa La Tam Miệu Tam Bồ Đề”. Trong câu này có ba thứ bậc là “Chánh giác, Chánh đẳng Chánh giác và vô thượng chánh đẳng, chánh giác.”Chánh giác chính là tiểu thừa A La Hán, Bích Chi Phật. Đức Phật nói rằng, khắp chốn thế gian này có rất nhiều người người thông minh. Họ tương đối giác ngộ đạo lý nhân sinh vũ trụ nhưng vẫn chưa thể gọi là “chánh”. Trong Phật pháp, tiêu chuẩn của “chánh” là phá được chấp ngã mà theo cách nói của Kinh Kim Cang là phải đạt đến mức “vô ngã tướng” thì mới có thể được xem là “chánh giác”. Ngày nay, có khá nhiều nhà khoa học, nhà triết học, nhà tôn giáo đều có thể xem là “giác” nhưng chưa thể gọi là “chánh giác” vì họ ngã tướng.

Ngã tướng cũng thuộc về chấp ngã, đó chính là chấp trước. Chấp trước nhân tướng, chúng sanh tướng, thọ giả tướng tức là đã phân biệt, vọng tưởng. Cho nên phá bốn tướng này phân thành ba giai đoạn. Đoạn được chấp trước gọi là “chánh giác”; đoạn được phân biệt nhưng vọng tưởng vẫn còn thì giai đoạn này gọi là “Chánh đẳng Chánh giác”. “Đẳng” là ngang bằng với Phật nhưng không phải Phật. Phải đoạn tận phân biệt, vọng tưởng mới gọi là “Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác”. Cho nên Vô thượng chánh đẳng, chánh giác chỉ có Phật quả viên giáo. Bồ Tát đẳng giác trở xuống đều thuộc về Chánh đẳng

Chánh giác.

Ngôi vị thấp nhất của Chánh đẳng Chánh giác là Bồ Tát sơ trụ của Viên giáo. Vì vậy Tứ Thánh pháp giới đều thuộc chánh giác, nhưng thứ bậc của họ cũng có sự khác biệt cao thấp. Tứ Thánh pháp giới là A La Hán, Bích Chi Phật, Bồ Tát và Phật (Phật này trong Tông Thiên Thai gọi là Phật Tạng giáo và Phật Thông giáo). Tứ Thánh này đều thuộc về chánh giác. Nếu theo Phán giáo của Đại sư Thiên Thai trong “Lục tức Phật” , thì Tứ Thánh pháp giới trong Tạng giáo, Thông giáo là “Tương tự tức Phật” . Phá một phẩm vô minh thì chứng nhất phần pháp thân, sẽ thoát khỏi mười pháp giới mà vào Nhất chân pháp giới, lúc này mới là “Phần chứng tức Phật” và được gọi là “Chánh đẳng

Chánh giác” chính là pháp thân Bồ Tát.

Mục tiêu của chúng ta học Phật là cầu được giác ngộ, cứu cánh triệt để viên mãn đối với vũ trụ nhân sanh, là đắc “Vô thượng chánh đẳng chánh giác”. Làm sao mới được như vậy?

Phải đoạn tuyệt việc ác, tu hành điều thiện. Tất cả việc thiện, ác trên đời được Đức Phật tổng hợp lại thành 20 điều: mười thiện và trái với mười thiện là mười ác; lìa mười ác chính là mười thiện. Vì thế nên biết, thực chất thiện – ác chỉ là một, chỉ là sự khác biệt giữa mê – ngộ mà thôi.

“Hồi hướng” là đem công đức tu học của mình chia sẻ với tất cả chúng sanh, bản thân không tham luyến gìn giữ. Nhưng giả sử đã hồi hướng cho tất cả chúng sanh chung hưởng nhưng vẫn còn đôi chút ý niệm “ta và tất cả chúng sanh chung hưởng” thì thực chất vẫn chưa hoàn toàn buông bỏ được cái “ngã”, vẫn còn chấp “ngã”. Công đức chúng ta chia sẻ với chúng sanh chung hưởng nhưng trong đó không có “ngã” thì mới có thể đi trên đường Bồ đề.

“Hậu thành Phật thời, tốc chứng nhất thiết Phật pháp”. “ Phật” nghĩa là giác ngộ, đối với tất cả pháp, “giác” mà không mê, không gì mà không biết, không gì mà không thể”. Còn

“Pháp” là tất cả pháp.

“Thành tựu tự tại thần thông” ở đây là đức dụng. Đối với tất cả pháp thế gian, xuất thế gian, đều có thể giác mà không mê, chánh chứ không tà, tịnh chứ không nhiễm, đạt được đại tự tại. Đây là tự thọ dụng, mà tự thọ dụng là tự tại; còn tha thọ dụng là thần thông, tức là có năng lực giáo hóa tất cả chúng sanh.

Vì thế, xa lìa tà kiến không những được thành tựu mười pháp công đức thù thắng, nếu có thể đem công đức hồi hướng vô thượng Bồ đề , thì có thể sớm chứng được pháp của tất cả Đức Phật, được đại tự tại, giáo hóa tất cả chúng sanh. “Ly sát hại nhi hành thí cố”(xa lìa giết hại mà thực hành hạnh bố thí)

Kinh văn: “Nhĩ thời Thế Tôn phục cáo Long Vương ngôn : Nhược hữu Bồ Tát, y thử thiện nghiệp. Ư tu đạo thời, năng ly sát hại nhi hành thí cố. Thường phú tài bảo, vô năng xâm đoạt, Trường thọ vô yểu, bất vi nhất thiết oán tặc tổn hại”. Đoạn Kinh dưới đây sẽ nói về việc áp dụng thực tiễn mười thiện nghiệp trong pháp hành của Bồ Tát. Nhờ đó mà chúng ta hiểu rằng Lục độ, Tứ vô lượng tâm, Tứ nhiếp pháp và 37 phẩm trợ đạo, v.v.. cùng tất cả pháp môn đều lấy mười thiện làm nền tảng. Không có mười thiện thì không có Phật pháp. “Nhược hữu Bồ Tát, y thử thiện nghiệp, ư tu đạo thời”(nếu Bồ Tát y theo thiện nghiệp này thì trong khi tu đạo).“Thiện nghiệp” nghĩa là thiện nghiệp của cõi Thiên Nhân. Có đủ mười thiện rồi thì dẫu không tu hành y theo Phật pháp Tiểu thừa, Đại thừa cũng tuyệt đối không đọa tam ác đạo. Tham, sân, si là nghiệp nhân của tam ác đạo; tâm tham đọa ngạ quỷ, sân hận đọa địa ngục, ngu si đọa súc sanh. Rời xa được tham, sân, si thì chắc chắn không đọa tam ác đạo. Đây là căn bản của cõi Thiên Nhân. Trong Lục đạo phải đạt được điều thiện căn bản này, mà nếu không tu hành nghiêm cẩn thì làm sao được?

Câu “Năng ly sát hại nhi hành thí cố”(có thể xa lìa giết hại mà thực hành bố thí), tức là từ bỏ việc sát sanh mà làm việc bố thí sẽ được quả báo “thường phú tài bảo”(thường được của báu sang giàu). Vậy phú quý từ đâu mà có? Chắc chắn không phải nhờ sát sanh mà có, đó là do đời trước tu tích thiện nhân nên cả đời này được thiện báo. Đức Phật dạy “Muốn biết nhân đời trước, xem thọ nhận đời này; muốn biết quả đời sau, xem nhân đã gieo đời này”. Đời này được phú quý là nhân thiện đã gieo trong quá khứ, tức là ngay cả khi kiếp này chúng ta dùng thủ đoạn phi pháp để được phú quý thì cái được ấy cũng là do kiếp trước tu thiện nhân mà được, nhưng còn nghiệp của kiếp này (tức dùng thủ đoạn phi pháp) thì kiếp sau sẽ thọ báo. Đây là chân tướng sự thật. Vì sao Phật pháp được xem là “Bảo” (nghĩa là quý giá, trân quý)? Vì Phật pháp thấu hiểu triệt để chân tướng sự thật nhân quả ba đời. Nhân quả ba đời giúp ta hiểu được của cải từ đâu mà có? Từ tu bố thí mà có! Bố thí tài thì đạt được của cải “vô năng xâm đoạt”( không ai có thể chiếm đoạt được), tức là không ai có thể xâm phạm, chiếm đoạt của cải ấy của ta. Còn ngày nay, người giàu có lại lo lắng ngày đêm, lo được lo mất, không những không thể hưởng thụ mà trái lại thân tâm lo âu. Nếu họ có thể học theo pháp mười thiện thực hành bố thí thì của cải chắc chắn không bị tiêu tan.

“Trường thọ vô yểu”(Trường thọ không chết yểu). Chữ “yểu” nghĩa là chết yểu, đoản mạng. Chúng ta phải hiểu rằng không sát sanh chính là bố thí vô úy và quả báo của bố thí vô úy là khỏe mạnh, trường thọ.

“Bất vi nhất thiết oán tặc tổn hại”(chẳng bị tất cả oán tặc làm tổn hại. “Oán” tức oan gia, còn “tặc” là trộm cướp. Từ trong vô lượng kiếp đến nay, chúng ta đã kết oán thù với biết bao chúng sanh, đã trồng biết bao nhân ác; nhưng Đức Phật từng nói rằng nhân mà muốn thành quả thì phải có “duyên”, vô duyên thì quả ác sẽ không hiện tiền, dù đã gieo nhân ác. Đời này chúng ta gặp được Phật pháp thì phải tín thọ phụng hành, phải biến tâm hạnh của bản thân thành thuần thiện, đoạn tuyệt ác duyên. Đoạn được ác duyên rồi thì dù gặp oan gia trái chủ nhưng không có ác duyên, ác quả cũng sẽ không khởi hiện. Cho nên cốt lõi của quả báo là ở duyên, vì vốn tội nghiệp nhân đã tạo trong quá khứ thì không thể biến chuyển được nữa, nhưng duyên thì có thể. Chúng ta tu tất cả thiện duyên, đoạn hết thảy ác duyên, oán tặc tổn hại tự nhiên cũng xa lìa, nếu có gặp đôi chút tổn hại nho nhỏ cũng không đến nổi trở ngại việc lớn. Cho nên kiết hung họa phước đều là tự tâm mà chuyển. Biết vậy nên nhất định không được sát sanh, không những không sát sanh mà cũng không được có hành vi và ý niệm tổn hại người, nếu tất cả chúng sanh vì ta mà khởi phiền não là chúng ta sai rồi.

Tu hành mười thiện đến tầng thứ tương đối, tức là đạt “không mảy may bất thiện xen tạp”, đến tầng thứ này thì trực tiếp tu pháp Bồ tát, cho nên, ở đoạn này Đức Phật mới đặt pháp Bồ tát để ở đoạn văn thứ nhất. Còn như còn chút gì bất thiện xen tạp thì là không thuần thiện. Nho giáo câu “Minh đức, thân dân, chỉ ư chí thiện, tri chỉ nhi hậu hữu định” . “Tri chỉ” , “Tri ” là biết chí thiện, “chỉ” là ở chí thiện. Như vậy chúng ta thể hội được Nho giáo khuyên người ta “lập chí”, còn Phật giáo khuyên người “phát tâm”, chính là phát tâm chí thiện. Tâm chí thiện đối với mình chính là thâm tâm ở trong tâm Bồ đề; tâm chí thiện đối nhân tiếp vật là tâm đại bi ở trong tâm Bồ đề. Từ chí thiện có thể kiến tánh, tánh là tâm chân thành, Quán Kinh gọi là tâm chí thành. Nho giáo khuyên người lập chí làm Thánh nhân, Phật giáo dạy chúng ta phát tâm thành Phật, đây mới là đích thực

“chỉ ư chí thiện”.

Cho nên tâm nhất định không có chút ý gì tổn hại người, không chút ý niệm tổn hại chúng sanh. Đức Phật, Bồ tát độ hóa chúng sanh không gấp gáp cũng không chỉ nhất thời; vô lượng kiếp lại vô lượng kiếp các vị ấy luôn gieo thiện căn cho tất cả chúng sanh. Trong Kinh có dạy danh hiệu của chư Phật, Bồ tát “nhất lịch nhĩ căn, vĩnh vi đạo chủng” (nghĩa là “một lần nghe qua tai rồi thì mãi trở thành hạt giống đạo”). Tất cả chúng sanh kiếp này có cơ hội nhìn thấy tượng Phật, nghe được danh hiệu Phật thì xem như hạt giống thiện căn đã được gieo, nếu đời này không thể thành tựu thì đời sau hoặc nhiều đời về sau nữa gặp lúc duyên chín muồi nhất định được độ hóa . Cho nên chúng ta phải nhận thức rõ ràng, phải hiểu được tầm quan trọng của mười thiện nghiệp , thì mới nỗ lực tu học, tự lợi, lợi tha.

Ly bất dữ thủ nhi hành thí cố.(Xa lìa không cho mà lấy, thực hành bố thí )

Kinh văn: “Ly bất dữ thủ nhi hành thí cố, thường phú tài bảo, vô năng xâm đoạt, tối thắng vô tỉ, tất năng bị tập, chư Phật pháp tạng’’.

“Bất dữ thủ” là giới trộm cắp, có thể lìa không cho mà lấy, cũng chính là trì giới bố thí. “Tài bảo” là quả báo thông ba đời, bố thí tài thì được giàu có, tài cũng xem như là bảo; bố thí pháp được thông minh trí huệ, thông minh trí huệ là pháp bảo;

bố thí vô úy được khỏe mạnh, trường thọ. Người người đều xem đây là quả báo quý báu nhất. Với những người thường xuyên bố thí, nếu họ không lìa ác nghiệp mà vẫn bố thí thì phước báo thọ nhận ở tam ác đạo. Ngày nay, chúng ta thấy rất nhiều người thú cưng mà những con thú cưng ấy được phước báo biết bao! Thực chất, phước báo của chúng là do đời trước tu pháp bố thí. Nếu những con vật này rất thông minh tức kiếp trước chúng còn có bố thí pháp. Nếu chúng khỏe mạnh trường thọ tức kiếp trước chúng có bố thí vô úy. Cho nên, quan sát kỹ, chúng ra sẽ biết thú cưng ấy đã tu pháp bố thí nào trong đời trước, có điều là chúng chưa lìa tham sân si nên mới nhận lãnh quả báo như vậy. Còn nếu phước báo lớn hơn thì họ sẽ thành La Sát, A Tu La .A Tu Lalà thủ lĩnh trong loài súc sanh, là quỷ vương trong cõi ngạ quỷ. Tuy nhiên sau khi hưởng hết phước báo này thì ác nghiệp hiện tiền, lúc đó mới thật sự là khổ báo. Từ đó cho thấy, nếu không tu mười thiện nghiệp, thì tất cả phước tu được đều không chân thật; chỉ có tu mười thiện, y theo mười thiện tu bố thí, trì giới... Lục độ vạn hạnh thì phước báo này mới thật sự chân thật, mức thấp nhấtt cũng được hưởng phước báo cõi Thiên Nhân.

Phước báo cõi Thiên Nhân(trời, người) vẫn chưa phải cứu cánh.Ví như chúng ta thấy triều đại nhà Thanh với các đời Khang Hy, Càn Long thì phước báo của họ đã phải tu tích từ biết bao đời bao kiếp mới có thể trở thành đế vương của nhân gian. Huống hồ họ tu tích cả 3 loại pháp bố thí cho nên phước báo tài phú, thông minh trí huệ, khỏe mạnh trường thọ đều có đủ. Hiển nhiên cả hai đều là minh quân, làm không ít việc tốt cho quốc gia dân tộc. Tuy nhiên, vì những văn tự phạm điều cấm chế không đáng mà họ giam oan phần tử trí thức, tổn hại không ít người có học. Tạo nghiệp chính là đây. Phước báo hiện thời hưởng hết, phước báo tích dư cũng hết thì tội báo tự nhiên hiện tiền thôi.

Quả báo trong Lục đạo không phải là cứu cánh. Người trí tuệ sẽ một lòng thoát khỏi Lục đạo. Ngay cả khi chúng ta phát nguyện đến Lục đạo cứu độ chúng sanh thì nhất định cũng phải thừa nguyện tái lai. Thừa nguyện tái lai là thân nguyện lực, không phải thân nghiệp báo, người thừa nguyện tái lai chắc chắn không tạo nghiệp. Nếu vẫn còn ác niệm, còn yêu ghét, thì đó không phải là thừa nguyện tái lai. Với người thừa nguyện tái lai, tình thức sẽ chuyển thành trí huệ, tình cảm chắc chắn không khởi dụng. Nếu còn có tình cảm thì là thân nghiệp báo, sẽ tùy nghiệp mà lưu chuyển. Pháp Tướng Tông nói “chuyển thức thành trí” thì thức này chính là tình thức. Chuyển 8 thức thành 4 trí Bồ đề thì ấy chính là người thừa nguyện tái lai, còn chưa chuyển được tâm, tâm sở thành 4 trí Bồ đề thì chỉ là phàm phu chốn Lục đạo. Phàm phu chốn Lục đạo dẫu được phước báo lớn cũng chỉ làm đến Ma Hê Thủ La Thiên Vương, hưởng hết phước báo rồi lại rơi vào đọa lạc; hay nói cách khác là không thoát khỏi luân hồi. Đại phạm Thiên Vương, Ma Hê Thủ La Thiên Vương không bằng Tu Đà Hoàn, vì Tu Đà Hoàn còn trở lại nhân gian và cõi trời được bảy lần và chắc chắn thoát khỏi Lục đạo luân hồi còn Chư Thiên và Thiên Vương thì không cách nào thoát được luân hồi. Chúng ta đang tu hành ở đâu? Là đang ở cảnh giới lục căn tiếp xúc lục trần. Vậy làm sao để chuyển đổi tình thức thành bốn trí Bồ đề? Chuyển đổi A lại da thức thành Đại viên cảnh. “Chân thành, thanh tịnh, bình đẳng, chánh đẳng, từ bi; nhìn thấu, buông xả, tự tại, tùy duyên, niệm Phật”. “Tâm bao thái hư, lượng châu sa giới” (nghĩa là tâm rộng mở ôm trọn hư không, phủ đầy pháp giới) chính là Đại viên cảnh. Còn tâm chân thành ôm trọn hư không, phủ khắp pháp giới; tâm thanh tịnh ôm trọn hư không, phủ khắp pháp giới, thậm chí là tâm tự tại phủ hư không, trùm pháp giới và tâm tùy duyên cũng phủ hư không, trùm pháp giới chính là Đại viên cảnh trí. Chuyển Mạt na thành “Bình đẳng tánh trí”, chuyển ý thức thứ sáu thành “Diệu quan sát trí”, chuyển ngũ thức thành “Thành sở tác trí”, “Trí’’ này ôm trọn cả hư không, phủ khắp pháp giới.

Vậy chúng ta phải chuyển từ đâu? Phải chuyển biến chính ngay từ đời sống hằng ngày, trong cách đối nhân xử sự tiếp vật, làm một bước chuyển đổi lớn ,nhất định không tự tư tự lợi;

thuận cảnh không khởi tham ái, nghịch cảnh không khởi sân hận ắt đạt ngay “chỉ ư chí thiện”.Tiếp xúc với tất cả chúng sanh, khởi tâm động niệm không chút gì bất thiện, tương ứng với mười thiện, quả báo nhận được chính là xứng tánh. Nhờ đó mà được “thường phú tài bảo, vô năng xâm đoạt”, tài bảo xứng tánh rồi thì không ai có thể xâm phạm hay cướp đoạt, huống hồ chúng ta càng bố thí tài bảo thì lại càng được nhiều hơn, mãi không mất đi Chúng sanh thế gian khổ ải nhiều vì không biết bố thí tài, trình độ văn hóa ngày một thấp chính vì không biết tu bố thí pháp. Ngay cả phía sau những quyển sách ngày nay đều ghi câu “bản quyền đã sở hữu, mọi sao chép đều bị truy tố” thì cũng xem như không chịu bố thí pháp. Vậy thì sao được thông minh trí tuệ đây? Niệm niệm chỉ biết toan tính với người, tham luyến lợi nhỏ thì sẽ không được khoe mạnh trường thọ. Xã hội ngày nay, người người đều đang tạo nghiệp, không biết tu phước; cứ nghĩ tạo nghiệp mới là mình thông minh, không hề biết những phước báo có được từ việc tạo tác ác nghiệp đó vốn là phước đã sẵn có trong mạng bản thân, nếu không gây ác nghiệp thì phước báo ấy sẽ còn lớn hơn so với hiện nay nhưng vì tạo ác nghiệp rồi nên phước báo cũng theo đó mà suy giảm.

“Tối thắng vô tỉ, tất năng bị tập, chư Phật pháp tàng”(không ai sánh bằng, có thể chứa nhóm hợp tạng pháp chư Phật). Xa lìa trộm cắp thì được hai loại phước báo thù thắng không gì sánh được là phước và huệ. Có được trí huệ là nhờ bố thí pháp, nếu thật có lòng bố thí thì những trước tác của mình sẽ không để dòng chữ “bản quyền đã sở hữu, mọi sao chép đều bị truy tố”. Ngay nơi cửa Phật cũng có vài vị Đại đức in dòng chữ “bản quyền đã sở hữu, mọi sao chép đều bị truy tố” trong trước tác của mình. Việc ấy khác nào làm đoạn mất pháp duyên của mình, đi ngược lại thệ nguyện “chúng sanh vô biên thệ nguyện độ” . Ngày trước, Đại sư Diễn Bồi có hỏi tôi là: “Làm sao mới có được pháp duyên thù thắng?”. Tôi mới đáp là: “Bố thí vô tư, vô điều kiện thì pháp duyên tự nhiên thù thắng”. Chỉ cần bản thân nghiêm cẩn thực hành lời dạy Phật Đà, y giáo phụng hành, thì pháp duyên tự nhiên thù thắng. Tôi giảng hoằng thuyết pháp 41 năm, trước giờ chưa từng quảng bá hay lôi kéo Phật tử. Phật giáo không giống các tôn giáo khác. Phật giáo là “sư đạo” , “sư đạo” là “chỉ văn lai học, vị văn vãng giáo” , thính chúng tự ngưỡng bái mà tìm đến. Họ có tâm chân thành như lời Ấn Tổ nói “một phần cung kính thì một phần ích lợi”, đúng là họ được lợi thật. Còn những người vì lôi kéo mà đến thì không có tâm cung kính, cũng không ích lợi gì. Đi khắp kêu gọi tín đồ là tư tưởng của nước ngoài, không phải lời giáo huấn của cổ Thánh tiên hiền Trung Quốc.