Phật Thuyết Thập Thiện Nghiệp Đạo Kinh Giảng Ký

Sau khi kiến tánh rồi, hết thảy chướng ngại cũng không còn, khởi tâm động niệm của tất cả chúng sanh ta đều rõ ràng tường tận. Vì sao vậy? Vì tự tánh của họ và tự tánh của ta chỉ là một tánh. Cũng như thân thể con người vậy, muỗi đốt một chút trên tay thì toàn thân đều biết. Như Kinh Vô Lượng Thọ có dạy, người ở thế giới Cực Lạc mắt thấy nhìn thấu, tai nghe vô ngại, tâm biết rộng khắp thì chính là đạo lý này đây. Hiện tại chúng ta còn mê , mê ở đây ví như bị tê dại, vì tê dại nên muỗi đốt cũng không biết. Thế nhưng, chỗ này bị tê dại nhưng chỗ khác thì không, nên sự tê dại chỉ là nhất thời, rồi nó sẽ phục hồi, chúng ta giác ngộ tức chính là phục hồi vậy. “Đoạn chư phiền não”, cuối cùng của Ngũ căn là huệ căn. Giáo Thừa Pháp Số dạy rằng “Dĩ quán tự chiếu, quyết trạch phân minh”. Câu nói này chú trọng ở “quán” nên trong cương lĩnh tu hành của Phật giáo gọi là “quán chiếu”, “tác quán”. Không chỉ dùng mắt nhìn mà cả tai nghe cũng là “quán”, mũi ngửi cũng là “quán”. Lục căn tiếp xúc lục trần đều gọi là quán, tức dùng chữ “quán” đại diện cho tất cả. Thế nào gọi là “quán”? “Lìa tâm – ý – thức” là quán. Cho nên, Phật giáo không dùng từ “nghiên cứu” vì “nghiên cứu” không lìa tâm – ý – thức; Phật giáo dùng “tham cứu”, tham cứu chính là không dùng tâm – ý – thức. Tâm – ý – thức là hư vọng, không phải chân thật. Dùng tâm – ý – thức hư vọng chắc chắn không thể thấu được chân tướng nhân sanh vũ trụ. Mà đã là “vọng” thì không thể nào chứng được “chân”, chỉ có “chân” mới có thể chứng “chân”.

“Chân” ở đây tức là chân tánh, “quán” là tự tánh khởi dụng.

Như vậy, nghiên cứu là ý – thức khởi dụng; xét về mặt hình thức có vẻ giống nhau nhưng trên thực tế lại khác biệt rất lớn.

Tại sao người học Phật tu hành được chứng quả còn người thế tục thì không? Tóm lại mà nói chỉ một câu chính là dụng tâm sai. Chúng ta không biết dụng chân tâm mà cứ dụng vọng tâm; chỉ chân tâm mới thấy được chân tướng, trong chân tâm không có vọng tưởng, phân biệt, chấp trước. Phải hiểu rằng, tâm tập khởi lên chính là vọng tưởng, vọng tưởng biến thành chủng tử của A Lại Da Thức, ý – thức là phân biệt, Mạt na là chấp trước. Không dùng tâm – ý – thức, hay nói cách khác là trong đời sống hằng ngày không có vọng tưởng (tức không dùng A Lại Da thức), không có phân biệt (tức không dùng ý thức thứ sáu), không có chấp trước (tức không dùng thức thứ bảy). Trong Lăng Nghiêm Chánh Mạch, đại sư Giao Quang chủ trương “Xả thức dụng căn”, nghĩa là buông xả “Bát thức” và dùng “căn tánh” của lục căn. Căn tánh của lục căn chính là chân tâm, căn tánh không có phân biệt nên Ngài mới dạy chúng ta dùng kiến tánh để nhìn biết vạn pháp, dùng văn tánh để nghe tất cả âm thanh, có vậy ắt thấu được chân tướng. Chúng ta biết dùng căn tánh của lục căn,thì liền thành Phật rồi.

Chư Phật Như Lai (mức độ thấp nhất là Bồ tát sơ trụcủa Viên giáo) phá một phẩm vô minh, chứng một phần pháp thân và không còn dùng tám thức, năm mươi mốt tâm sở nữa. Chúng sanh của mười pháp giới, bao gồm cả Phật của mười pháp giới đều dùng tâm – ý – thức chưa lìa khỏi tám thức; lìa khỏi tám thức là Nhất chân pháp giới_ mà Kinh Hoa Nghiêm gọi đó là “thế giới Hoa Tạng”. Thế giới Tây phương Cực Lạc cũngi là thế giới Hoa Tạng, ở đó hoàn toàn không dùng tâm – ý – thức.

Chúng ta có thể thông suốt được đạo lý này nhưng không thể chuyển được là vì từ trong vô lượng kiếp đến nay, chúng ta đã quen dùng tâm – ý – thức, lúc học Phật vẫn dùng tâm ý thức học, như thế nên dẫu học theo Phật cũng không khai ngộ được,học giáo không thể đại khai viên giải, tham thiền không thể đại triệt đại ngộ, niệm Phật không thể nhất tâm bất loạn. Tất cả đều là do thói quen dùng tâm – ý – thức, không hiểu được “tác quán”. Tu hành trong Thiền tông có ba giai đoạn. Công phu đầu tiên là “quán chiếu”_ tương đương với “công phu thành mảng” của Tịnh Độ tông. Đạt đến trình độ này, ở Thiền Tông hay Hạ giáo đều chưa thể xem là thành tựu, chưa thể thoát khỏi sự sanh tử trong Tam giới. Thế nhưng, trong Tịnh Độ tông, với trình độ công phu này chắc chắn được vãng sanh về cõi Phàm Thánh Đồng Cư Độ, nên nói Tịnh Độ tông “bất khả tư nghị” là vậy. Sự thù thắng chính là ở điểm này. Trình độ công phu ngày càng nâng cao gọi là “chiếu trụ”, đạt được “chiếu trụ” xem như được định rồi. Công phu cao nhất gọi là “chiếu kiến”, “chiếu kiến” tức là minh tâm kiến tánh. Trong Tâm Kinh dạy “Quán tự tại Bồ tát... chiếu kiến Ngũ uẩn giai không” thì đây chính là công phu bậc thượng thừa.

Cho nên, khi tu học các pháp môn khác, nhất định phải “chiếu kiến” mới có thể thoát khỏi Thập pháp giới, chứng đắc Nhất chân pháp giới cũng chính là chứng đắc Chư pháp thật tướng. Tuy nhiên, trong Tịnh Độ tông có công phu “quán chiếu” có thể vãng sanh cõi Phàm Thánh Đồng Cư Độ, công phu “chiếu trụ” có thể vãng sanh cõi Phương Tiện Hữu Dư Độ, công phu “chiếu kiến” có thể vãng sanh cõi Thật Báo Trang Nghiêm Độ. Bốn độ của thế giới Tây phương Cực Lạc chính là thành tựu như vậy.

Thế nhưng có một điều đặc biệt là, đây cũng là điều mà mười phươngcõi nước của chư Phật không có, tuy thế giới Tây phương có bốn độ nhưng bốn độ đều bình đẳng, sự lý bất khả tư nghị và được chư Phật tán thán! Trong thế gian mà chúng ta đang sống thì bốn độ không bình đẳng nên chúng ta không thấy được Pháp thân Đại sĩ, không thấy được A Lan Hán. Công phu của A Lan Hán là tầng thứ hai_ “chiếu trụ”, còn công phu của Pháp thân Đại sĩ là tầng thứ ba_ “chiếu kiến”.

Trong pháp môn thông thường mà nói, “công phu thành mảng” là cảnh giới Tu Đà Hoàn của Tiểu thừa, có thể xem như đây là vừa mới vào cửa, chúng ta cũng không cách gìlàm được. Tu Đà Hoàn Tiểu thừa buông bỏ mọi chấp trước, không chấp trước thân này là ta, không chấp trước tự tư tự lợi, ngay đến thân còn không chấp trước huống hồ là vật ngoài thân! Đây chính là thường nói là “thân tâm thế giới buông bỏ tất cả”, buông bỏ tất cả thì công phu mới thành mảng được; nếu còn điều không thể buông bỏ, công phu không thể nào thành mảng, chắc hẳn không thể vãng sanh. Có trí huệ có thể đoạn hết phiền não: chấp trước là Kiến tư phiền não, phân biệt là Trần sa phiền não, vọng tưởng là Vô minh phiền não. Công phu thành mảng là phá được tầng thứ nhất, ấy gọi là “quán chiếu”; đến “chiếu trụ” tức đã phá được tầng thứ hai, đến “chiếu kiến” là phá được tầng thứ ba.

“Chỉ quán”. “Chỉ” là định, “quán” là huệ. Từ đó cho thấy, không đoạn được phiền não thì không phải là Thánh nhân. Chữ “Thánh” này nghĩa là tường tận, tường tận chánh xác, không chút nghi hoặc, trong Phật giáo gọi đó là người giác ngộ.

Chánh giác, Chánh đẳng chánh giác, Vô thượng chánh đẳng chánh giác đều được gọi là Thánh nhân. Trong đó, Chánh giác là Tiểu Thánh, Chánh đẳng chánh giác là Đại Thánh. Nói như vầy thì mọi người dễ hiểu hơn.

Chúng sanh đang mê , mê mà không giác; chư Phật, Bồ tát thì không mê , giác mà không mê. Vì sao các Ngài ấy giác? Vì các Ngài ấy dùng “quán” không dùng “tưởng”. Những “tư, “tưởng”, “tư tưởng” mà chúng ta đang dùng đây đều là sai lầm, tư tưởng là hư vọng. Bậc Thánh nhân dùng chân tâm, không dùng tư tưởng, còn phàm phu lại dùng tư tưởng. “Tư” tức là phân biệt, chấp trước ắt trong tâm có giới hạn. Chữ “điền” trong chữ “tư” ấy chính là giới hạn, tâm vốn rộng lượng vô biên thì giờ lại thành giới hạn từng ô (chữ “điền”) vậy là hỏng rồi, vì không phải là chân tâm. Trong chân tâm thì không có tướng, mà “tưởng” thì liền hiện “tướng”, “tướng” này chẳng qua là huyễn tướng.

Đại sư Vĩnh Gia có câu nói rất hay “Phân biệt diệc phi ý”.

Vậy Ngài có phân biệt, chấp trước không? Có! Nhưng cái phân biệt, chấp trước của Ngài không phải “tư”, cũng không phải “tưởng”. Sao chân tâm lại có tư, tưởng? Vì người có tư, có tưởng nếu mình không dùng tư của ta đối với tư của người, không dùng tưởng của ta đối với tưởng của người thì sao người có thể hiểu được tư tưởng của ta? Phàm phu dụng tâm cũng như cái máy ảnh, chụp một cái liền lưu được tấm ảnh; còn Thánh nhân dụng tâm như tấm gương, soi chiếu được rõ ràng tường tận nhưng vẫn không lưu lại vết tích nào. Không những sau khi soi chiếu không lưu lại dấu tích, mà ngay lúc soi chiếu cũng không lưu lại dấu tích. Như vậy gọi là “phân biệt diệc phi ý”. Cho nên, tuy các Ngài thị hiện trong đời này, hòa lẫn trong người đời nhưng trên thực tế vẫn không chút nhiễm ô. Bản lãnh của các vị ấy chính là ở chỗ này!Thuật ngữ Phật giáo gọi đó là “Bất biến tùy duyên, tùy duyên bất biến”.

“Bất biến tùy duyên” là Phật. Chữ “Phật” này là hiểu theo nghĩa rộng, tức là “minh tâm kiến tánh” như trong Tông môn nói đến, cho nên Bồ tát Sơ trụ của Viên giáo (Pháp thân Bồ tát) cũng được gọi là Phật. Trong Kinh Kim Cang Giảng Nghĩa của cư sĩ Giang Vị Nông có nói “chư Phật” chính là từ Bồ tát Sơ trụ của Viên giáo đến quả vị cứu cánh, bốn mươi hai vị thứ này (gồm có Thập Trụ, Thập Hạnh, Thập Hồi Hướng, Thập Địa; bốn mươi vị thứ này thêm vào Đẳng Giác, Diệu Giác_ Diệu Giác là Phật quả cứu cánh) đều được gọi chung là “chư Phật”. Chư vị này đều không dùng Tâm – Ý – Thức mà nếu có dùng Tâm – Ý – Thức thì lại dùng hết sức chánh , không hề dùng sai lầm, đây chính là “Tương tự vị”, cũng là Tứ Thánh pháp giới (gồm A La Hán, Bích Chi Phật, Bồ tát và Phật) trong mười pháp giới; Phật trong mười pháp giới thì chưa kiến tánh.

Trong Tứ giáo(Tạng giáo, Thông giáo, Biệt giáo, Viên giáo) mà Thiên Thai tông nhắc đến thì Phật của Tạng giáo, Phật của Thông giáo chưa có kiến tánh, là Phật trong mười pháp giới; còn Phật của Biệt giáo là thuộc về Nhất chân pháp giới. Tứ giáo giảng Sơ địa của Biệt giáo thì tương đương với “Sơ trụ của Viên giáo”. Từ đó có thể biết, quả Phật của Biệt giáo là Bồ tát nhị hạnh vị của Viên giáo, ở đoạn chứng tương đương với Bồ tát nhị hạnh vị.Những lý sự này chúng ta phải rõ ràng, r sau đó mới tĩnh tâm suy xét xem đời này mình có thể làm được không? Chưa nói đến bậc phẩm vị cao, ngay cả quả Tu Đà Hoàn thì đời này mình muốn đắc được cũng không dễ.

Thế nhưng công phu thành mảng trong Tịnh Độ tông có thể giúp vãng sanh hạ hạ phẩm. Chính vì đạo lý này mà mười phương chư Phật không vị nào không tán thán Phật A Di Đà, vì Người đã thực sự độ tất cả chúng sanh. Với công phu thành mảng của Hạ hạ phẩm thì chưa thể đoạn được một phẩm phiền não, tuy chưa thể đoạn nhưng dùng câu Phật hiệu thì cũng có thể chế định được phiền não. Cho nên niệm Phật cũng phải niệm đúng cách, ý niệm vừa khởi lên trong tâm bất kể đó là thiện hay ác niệm, lập tức dùng câu “A Di Đà Phật” dằn nó lại; ngày đêm sáu thời quyết không để ý niệm khởi lên_ đây chính là công phu thành mảng của Hạ hạ phẩm. Như người học trò làm nghề vá nồi của lão Hòa thượng Đế Nhàn, niệm Phật ba năm thì thành tựu, không có khác, chính là biết vận dụng công phu này. quyết không cho phép tâm mình có chút tạp niệm, mà chỉ có “A Di Đà Phật”, mỗi ngày từ sáng đến tối đều chuyên tưởng như thế, và Ông ta thành công thật. Rồi lúc vãng sanh cũng được tự tại như thế, biết trước giờ “ra đi”, đứng mà vãng sanh.

Ví như thân thể đang rất khỏe mạnh nhưng mỗi ngày đều nghi ngờ rằng “ta đau chỗ này, ta có bệnh chỗ kia”, nghĩ vậy nhiều ngày thì bỗng bệnh thật. Vì sao vậy? Vì do tâm tưởng mà ra. “Tất cả pháp đều do tâm tưởng sanh ra”, vậy sao ta không nghĩ về việc khỏe mạnh mà lại nghĩ việc bệnh tật? Không nghĩ về điều an lạc mà nghĩ chuyện phiền não? Mọi ý niệm trong thế xuất thế gian đều là chủ tể, còn xuất thế gian đến pháp thượng thừa thì không có ý niệm đó. Có ý niệm mới có thiện – ác, có thiện – ác; có ý niệm mới có chánh – tà, chân – vọng; còn không có ý niệm thì cũng không có chánh – tà, chân – vọng và mới thực đạt đến thuần chân không vọng, nhập vào cảnh giới Pháp thân Đại sĩ. Trong mười pháp giới vẫn còn chánh – tà, chân – vọng, thiện – ác còn Nhất chân pháp giới không có những điều này, nên mới thực gọi là chân thật đoạn phiền não. Vậy nên nói “Huệ” mà không có “căn” thì không đoạn được phiền não, “Huệ” phải có “căn”, lại phải hướng thêm lên cao, là phải có lực.

Lực trang nghiêm

Kinh văn: “Lực trang nghiêm cố, chúng oán tận diệt, vô

năng hoại giả”(Dùng ngũ lực trang nghiêm, các oán dứt sạch, không ai có thể phá hoại được).

“Lực” là Ngũ lực. Ngũ căn tăng trưởngliền sản sanh sức mạnh thì gọi đó là “Ngũ lực”. Năm điều này, tên gọi cũng giống với Ngũ căn, gồm: Tín – Tấn- Niệm - Định- Huệ . Mỗi một điều chúng ta phải có trình độ nhận thức tương đối, phải chăm chỉ nỗ lực học tập, có vậy mới đạt được thọ dụng.

Thứ nhất “Tín lực”. “Tín căn càng thêm lớn thì phá được chướng ngại” vì tín căn thêm lớn thì sẽ thành lực, không nghi lời dạy thánh nhân. Ngày nay, tín của chúng ta có lực hay không? Chẳng những không có lực mà đến căn cũng không có. Với tất cả pháp thế xuất thế gian chúng ta đều có lòng ngờ vực thì sao đạt được thành tựu? Ngày nay thế gian hỗn loạn, lòng người băng hoại, trước đây không có, tương lai sắp tới trong lịch sử sẽ là một thời đại đại loạn. Căn nguyên của sự hỗn loạn là do đâu? Quyển Tam Tự Kinh mà trẻ nhỏ Trung Quốc thời cổ đại, đó là là tinh hoa, tiết lục giáo huấn tinh yếu của thánh hiền nhân; câu đầu tiên trong đó chính là căn bản của việc trị loạn thế gian “Nhân chi sơ tánh bổn thiện. Tánh tương cận, tập tương viễn”. Chúng ta đã không những không tin lời dạy này, mỗi ngày có đọc câ này cũng chẳng nghĩ tới..

Chữ “thiện” trong “tánh bổn thiện” không phải là thiện trong “thiện – ác” mà là “xa lìa hai bên, không ở nơi giữa” thì gọi là chí thiện, chân thiện, là viên mãn của tánh đức. “Tánh bổn thiện” nghĩa là gì? Là tin tưởng bản thân có thể thành Phật. Phật chính là tánh bổn thiện. Đầu tiên cho chúng ta tín tâm rằng chúng ta có thể làm Thánh nhân, có thể làm Thần nhân, có thể làm Phậ,t làm Bồ tát. Tín tâm chính là từ đó mà được tạo dựng vậy.

“Tánh tương cận” tức nói bổn tánh của mọi chúng sanh vốn là như nhau: vốn dĩ đầy đủ đức năng trí huệ viên mãn, vậy nên mới gọi là “sanh – Phật bất nhị” nghĩa là chúng sanh và Đức Phật không chút khác biệt. Vậy thì do đâu lại có sự khác biệt? Chính ở câu tiếp sau đó “tập tương viễn”, tập ở đây là tập quán, nên gọi là “gần mực thì đen, gần đèn thì sáng”, vậy nên tập tánh mới khác biệt, không phải là bổn tánh .

Bởi vậy con người không thể không tiếp nhận giáo dục vì mục đích của giáo dục là dạy cho chúng ta ngày thêm thân cận Thánh hiền. Cứ thân cận Thánh hiền, ngày dài đoạn tháng chính ta lại thành Thánh hiền không hay, đó chính nhờ do sự hun đúc của giáo dục. Ngày ngày chúng ta cùng ở chung với Đức Phật, bất tri bất giác liền thành Phật; ngày ngày chúng tacùng ở chung với Bồ tát, bất tri bất giác liền thành Bồ tát. Ngược lại, ngày ngày chúng ta cùng ở chung với ác đạo, bất tri bất giác cũng biến thành ác đạo. Quỷ đạo (cõi quỷ) là tâm tham, Địa ngục là sân hận, Súc sanh là ngu si; ngày ngày ở chung với với họ thì nhiễm tham, sân, si rồi biến thành ác đạo. Tìm được căn nguyên hỗn loạn thế gian rồi, đối trị phải bắt đầu từ cội rễ bắt tay vào. Đây chính là vấn đề của giáo dục.

Cho nên từ xưa đến nay từ trong ra ngoài nước, các bậc hiền triết xuất hiện thế gian chỉ chọn giáo dục mà không chọn bất cứ hành nghiệp nào khác, chính là vì muốn cứu đời giúp người. Vậy còn ngày nay chúng tatrên thế gian chọn hành nghiệp xuất gia là dùng tâm gì, chí hướng gì để lựa chọn? Nếu như cũng chỉ vì danh tiếng, lợi dưỡng thì đường ta đi Tam ác đạo, thậm chí nghiêm trọng hơn. Vì sao vậy? Vì chúng ta đã uốn cong giáo dụcthánh hiền, đã thực hành sai giáo huấn của Thánh hiền, rồi làm tất cả chúng sanh ngộ nhận. Đây chính là tội chồng thêm tội. Hành nghiệp này là hành nghiệp của thần thánh, là hành nghiệp của bậc đại thánh đại hiền nên nếu làm chưa tốt thì chúng ta khác nào là kẻ có tội với Phật, Bồ tát, quả báo nhất định sa vào A tỳ Địa ngục.

Tam Tự Kinh có lời dạy rằng “Giáo chi đạo, quý dĩ chuyên” mà chúng ta lại chẳng chịu chuyên nhất, chuyên công, thấy người khác học rất nhiều thứ liền sợ không bằng người. Ý nghĩ này thật sai lầm! Nếu chúng ta chuyên công ắt có thể nổi bật hơn người. Người chuyên công chắc chắn đầy đủ tam học giới – định – huệ; người tạp học thì tam học giới – định – huệ hẳn là bị phá hỏng hết, sao có thể thành tựu? Việc dạy học của viện Phật học ngày nay chỉ mô phỏng phương pháp giáo học, làm theo giáo trình xếp sẵn của một số trường học, cho nên hoàn toàn không có tam học giới – định – huệ, chẳng những không có Tín lực mà cả Tín căn cũng không có. Điều này hoàn toàn khác biệt với dạy học của cổ nhân, vì cổ nhân chắc chắn là “quý dĩ chuyên”, ví như ta học theo thầy giáo thì chỉ chuyên học một môn, không thể cùng lúc theo đuổi hai môn. Giống chuyện cư sĩ Lý Bỉnh Nam đã dành cả đời giảng kinh, dạy học ở Đài Trung. Ông vô cùng nghiêm khắc hạn chế, học sinh chỉ được theo học một môn; chỉ người có khả năng thiên phú, có năng lực đích thực mới đồng ý cho cùng lúc học hai môn, mà cùng lúc học hai môn thì hai môn này nhất định phải bổ trợ với nhau, quyết không được trái nghịch nhau.

Lúc giảng Kinh, tôi vẫn thường khuyên mọi người là phải “nhất môn thâm nhập, trường thời huân tu” (chuyên học một pháp môn, huân tu lâu dài). Không có nền tảng này, muốn tránh khỏi sự cám dỗ của tà tri, tà kiến, tà hạnh của xã hội , có thể làm không được; còn nếu làm được trừ phi ta là Phật, Bồ tát tái sanh, nếu không thì chắc chắn bị đọa vào ma đạo. Do đó, dạy học là phương tiện tốt nhất cứu độ tất cả chúng sanh. Tam Tự Kinh có dạy “cẩu bất giáo, tính nãi thiên” (nếu không dạy, thì tánh liền thay đổi”). Như chúng không nương theo đạo của Thánh nhân, đạo của Phật , Bồ tát giáo huấn thì chắc chắn sẽ thay đổi và chúng ta sẽ bị cuốn theo làn sóng của xã hội. Ngày nay thiện căn của chúng ta không phải thiện căn sâu dày, vì nếu là thiện căn sâu dày thật thì ắt sẽ làm được “mắt không xem tà sắc,”. Điều này hiện tại ta chưa làm được, càng giảo ngôn tà ác thì càng thích nghe, không những thích nghe mà còn nghe ngóng. Từ đó mà xem thì biết ấy là người không có thiện căn, đường họ đi là tà đạo, cách với mức độ thấp nhất của Nho giáo là “quân tử” một khoảng rất xa. Tiêu chuẩn dạy học của Nho giáo là “quân tử tuyệt giao, bất xuất ác ngôn”. Hai người bạn ý kiến không hợp, trở mặt, đoạn kết giao thì tuyệt đối không nói xấu đối phương dù chỉ một câu. Vì đâu Nho giáo lại dạy người ta như vậy? Mục đích là vì muốn giữ an định xã hội, hòa bình thế giới.có tâm như vậy thì ai chẳng tôn trọng mình!

Ác ngôn dễ dẫn đến dèm pha sanh sự, nhẹ thì phá hoại gia đình người làm gia đạo bất hòa; nặng thì phá hoại tập thể, gây bất hòa cho tập thể. Còn nếu là phá hoại đoàn thể Phật giáo thì lai sanh chắc chắn đọa vào A Tỳ Địa ngục vì đây là tội “phá hòa hợp tăng”, thuộc vào tội ngũ nghịch thập ác. Các cá thể trong đoàn thể có thể chưa tốt, nhưng đó là việc của họ, nhân quả ai người đó tự gánh, ta tuyệt đối không nói dù chỉ một câu, không tạo thêm nghiệp. Ta phải tin tưởng vào lời giáo huấn của Đức Phật, người khác tạo nghiệp bất thiện, cớ gì ta phải đem sự bất thiện ấy để vào tâm mình? Rồi biến tâm mình thành tâm bất thiện? Như vậy là tổn thất to lớn, là người ngu si nhất thế gian.

Ngay phần mở đầu của Kinh Thập Thiện Nghiệp Đạo, Phật đã dạy rằng “không mảy may xen tạp chút gì bất thiện”, câu này quan trọng biết là bao! Phải dưỡng cái tâm thuần thiện của chính mình, không nên phán xét lỗi lầm của người, càng không nên để điều đó trong lòng. Nói cách khác, không lưu lầm lỗi của bất kỳ ai trong lòng mình.

Ít nhất mọi người cũng phải học theo được cư sĩ Hứa Triết. Bà năm nay đã 102 tuổi mà vẫn giữ được thân thể khỏe mạnh là vì đâu? Lý do rất đơn giản, tâm thanh tịnh! Bà giữ được tâm thanh tịnh, không có nguyên nhân nào khác ngoài việc tuyệt đối không để lỗi người vào tâm mình. Chỉ điểm này thôi đã thấy mình không bằng Bà rồi! Cư sĩ Lý Mộc Nguyên hỏi bà “Vậy lúc bà thấy người ta sai lầm hay tạo tác việc ác thì bà làm sao? Bà trả lời là Bà chẳng thấy gì cả, giống như khi đi đường, tuy gặp rất nhiều người nhưng có nhìn thấy không? Thấy được. Có nghe được họ nói gì không? Nghe được, nhưng không ghi nhớ nó vào tâm, chẳng chút ấn tượng. Đây chính là không đem những thứ đó để vào lòng. Chúng ta phải cố học được công phu này.

Ngày nay chúng ta có thể tiếp nhận giáo dục Thánh hiền thì ấy chính là thiện căn, phước đức, nhân duyên kiếp trước. Nhưng điều này có hiệu quả không? Rất khó nói. Vì sao vậy? Vì sự tạp nhiễm của xã hội ngoài kia quá nghiêm trọng rồi, chúng ở thời đại này so với ngày trước nghiêm trọng hàng ngàn, hàng vạn lần cũng chưa vừa. Cho nên, trong xã hội này có thể giữ mình thì thật đúng là người có thiện căn vô cùng sâu dày, quyết chẳng phải người bình thường; còn nếu chưa có được năng lực này thì chúng ta phải huân tập. Bản thân tôi là một ví dụ. Tuy không phải là có thiện căn sâu dày nhưng tôi có thể bồi dưỡng thiện căn, không để tập khí ác hại của xã hội tiêm nhiễm. Đó cũng chính là phát tâm của tôi khi tu học mười năm với Thầy Lý Bỉnh Nam. Thầy ấy yêu cầu tôi tuân thủ giáo huấn của thầy ấy năm năm, tôi tự thêm năm năm nữa, vậy là tôi có mười năm học tập theo thầy ấy. Mười năm cắm rễ tôi mới có được năng lực phân biệt chân – vọng, chánh – tà, thị – phi, mới có thể giữ mình khỏi sự tạp nhiễm, giữ cho tâm ngày một thanh tịnh hơn.

Tôi đã vì các đồng tu chọn ra bảy bài khóa. Chúng ta không phải một lúc học cả bảy bài khóa này mà phải học từng môn, từng môn; thứ tự thì tùy từng người chọn, không nhất thiết phải giống nhau. Học hiểu bộ Kinh này rồi thì học tiếp bộ thứ hai. Thế nào mới gọi là “hiểu”? Tiêu chuẩn của sự “hiểu” ngày nay cũng hạ thấp xuống rồi, theo tiêu chuẩn của cư sĩ Lý Bỉnh Nam là chúng ta có thể đứng trên bục giảng lại thì mới tính là đã học hiểu; chưa lên bục giảng một lần thì không tính là học hiểu.

Ngày xưa khi học với thầy ấy, từ kinh nghiệm cho thấy, tôi cảm nhận sâu sắc rằng một lần thì chưa đủ, phải giảng liên tục mười lần không gián đoạn mới được.

Mấu chốt ở sự thành bại của pháp thế xuất thế gian là tín tâm, cho nên nếu không kiến lập được tín tâm thì không thành được việc gì. Pháp môn chúng ta tu học là Tịnh Độ tông, tam tư lương của Tịnh Độ tông gồm Tín – Nguyện – Hạnh. Đầu tiên là “Tín”. Ngay cả khi đã vãng sanh thế giới Cực Lạc rồi vẫn phải khởi tu từ Ngũ Căn, Ngũ Lực thì chúng ta mới hiểu đề bài này quan trọng dường nào! Kinh A Di Đà mà Đại sư La Thập dịch giúp chúng ta hiểu rõ rằng đến với thế giới Tây phương cực lạc rồi vẫn phải tu Ngũ căn, Ngũ lực, Thất Bồ đề phần và Bát Thánh đạo phần. Từ đó có thể biết, chúng ta nhất định phải nỗ lực hoàn thành ba nhóm trước ngay trong đời này. Điều này nói lên rất rõ ràng, không có nền tảng của ba nhóm trước ấy thì không thể vãng sanh.

Người chân thật niệm Phật vãng sanh quyết phải có đủ Tứ Niệm xứ, Tứ Chánh cần, Tứ Như ý túc. Tứ Niệm xứ là nhìn thấu, Tứ Như ý túc là buông xả, Tứ Chánh cần là đoạn ác tu thiện. Chúng ta không thật tâm tu tập những điều này thì dẫu niệm Phật vẫn không thể vãng sanh. Chúng ta ngàn vạn lần cũng không nên nghĩ rằng “đới nghiệp vãng sanh” là điều dễ dàng. Đại Đức Tổ sư có nói là “dị hành đạo”. “Dị hành đạo” nghĩa là so với các pháp môn khác thì nó là dễ tu nhất. Chứ nếu chúng ta cho rằng nó quá dễ tu thì nghĩa là đời này ta đã lỡ dịp thành tựu, nên nhất định phải nghiêm túc học tập mới được.

“Chúng oán tận diệt, vô năng hoại giả” chính là hiệu quả của Ngũ lực. Nghĩa của chữ “oán” này vô cùng sâu rộng, không chỉ là chướng ngại bên ngoài mới gọi là oán nghiệp, mà chướng ngại của bản thân cũng gọi là oán nghiệp, giải đãi lười biếng cũng là oán nghiệp. Ngũ căn là để đối trị , Giáo Thừa Pháp Số gọi là nghi chướng(hoài nghi, chướng ngại). Đó chính là oán nghiệp. Giải đãi, hôn trầm, thất niệm đều là oán nghiệp; tâm tán loạn, ngu mê cũng là oan gia phiền não. Nên biết những thứ này không phải từ bên ngoài mà đến; Kinh Bát Đại Nhân Giác dạy là trong bốn loại ma chướng thì hết ba loại là từ bên trong. Đó là: “Ngũ uẩn ma” ( sắc, thọ, tưởng, hành, thức) ; “Phiền não ma” và “Tử ma”. Còn tất cả nghiệp chướng bên ngoài thì gọi là “thiên ma”, không phải ma chướng tự thân. Cho nên nói phạm vi của oán nghiệp rất lớn là vậy.

Chúng ta muốn phá được oán nghiệp trước bên ngoài, trước hết phải đoạn oán nghiệp trong tâm. Đoạn được oán nghiệp bên trong thì oán nghiệp bên ngoài toàn bộ cũng hóa giải. Oan gia bên ngoài là từ vô lượng kiếp kết lại, mãi không thể đoạn được nên Bồ tát muốn thành Phật nhất định phải làm đến “nghiệp tận tình không” mới có thể thành thành Phật. Làm sao để thực hành được ? Chắc chắn là phải bắt đầu từ bản thân mà làm. Chúng sanh muốn thành Phật phải tu hành gian nan, rốt cuộc gian nan chỗ nào? Gian nan ở chỗ quan niệm sai lầm. Chúng ta muốn tiêu trừ nghiệp chướng nhưng tầm mắt ta chỉ biết đến bên ngoài, không thấy rằng tiêu trừ nghiệp chướng bên trong mới quan trọng. Trong Kinh Luận, Phật thường giảng “Tất cả pháp từ tâm tưởng sanh”. Vậy còn mười pháp giới y chánh trang nghiêm từ đâu mà ra? Cũng là từ tâm tưởng mà ra. Lìa khỏi tâm tưởng, không pháp nào có thể có được. Nghịch cảnh, người ác là do ý niệm bất thiện của chính mình mà ra, sao có thể oán trách môi trường bên ngoài? Nếu niệm niệm nào của ta cũng là thiện niệm thì ta sẽ thấy cảnh giới bên ngoài không có gì bất thiện. Sao Phật lại thấy mọi chúng sanh đều là Phật? Vì trong tâm Người là Phật, tâm Phật thì đương nhiên thấy ngoại cảnh không gì là không phải Phật. Vậy đến khi nào chúng ta mới thực thành người thiện? Người thiện thì vừa mở mắt nhìn, thấy tất cả thế gian không pháp nào là bất thiện; Ngạ quỷ, Địa ngục, Súc sanh hết thảy đều thiện. Ấy mới thực là người thiện. Ví như vẫn còn bất thiện xen tạp bên trong thì không phải là người thiện, cái thiện ấy chỉ là cái thiện tương đối, không phải thuần thiện, thuần thiện nhất định phải lìa khỏi cái tương đối ấy.

Những phiền não mà Kinh văn nhắc đến thật nghiêm trọng, chung quy lại cũng là “hoài nghi”. Không chỉ là hoài nghi giáo huấn Thánh hiền mà còn hoài nghi với tất cả người, sự và vật. Đến khi nào mới có thể đoạn trừ sự hoài nghi ấy? Khi mà người nghi ngờ ta, ta cũng không nghi ngờ người; người cự tuyệt ta, bài trừ ta, ta tạm nhượng bộ, tạm thời né tránh, tuyệt không hoài nghi người. Đến khi công phu mình thật đủ sâu rồi thì “tinh thần sở chí, kim thạch vi khai”, tự có thể hóa giải sự hoài nghi của người với mình. Người vẫn hoài nghi ta là do lời giải thích của ta chưa đủ chân thành, do ta chưa làm tốt; quyết không có chut tâm oán hận với người, niệm niệm đều phải hồi quang phản chiếu!

Chư Phật Bồ tát, Đại Thánh, Đại Hiền không ai là không phải bắt đầu tu tập từ tâm tánh của mình, ấy gọi là “nội học”. Nếu tất cả chỉ nhìn thấy bên ngoài thì ấy gọi là “ngoại đạo”, là “tâm ngoại cầu pháp”. Phật giáo sẽ chia thành “nội học”, “ngoại đạo” cũng từ chỗ này mà phân, chúng ta học Phật thì ngàn vạn lần không nên học thành ngoại đạo rồi. Chỗ nào cũng nhìn thấy người không đúng, ấy là ngoại đạo; niệm niệm phản tỉnh thân ta là không đúng, ấy mới là học Phật. Đúng thực là người không có lỗi, ngay cả khi họ đã tạo thập ác ngũ nghịch cũng không có lỗi, vì sao vậy? Kinh Vô Lượng Thọ dạy rất rõ: “Tiên nhân bất thiện, bất thức đạo đức, vô hữu ngữ giả, thù vô quái dã”. không ai dạy họ biết, ta muốn trách họ thì ta sai rồi, tâm ta quá khắc khe rồi.

Tôi cũng không dễ gì mới hiểu được đạo lý này, mới từ xưa kia vô số tập khí ác hồi đầu lại. Hồi đầu đâu dễ dàng! Mỗi ngày đọc Kinh, cùng đồng tu, cùng đạo hữu nghiên cứu, thảo luận Kinh điển, ấy chính là thân cận Phật, Bồ tát. Phải năm mươi năm ròng rã không rời, ngày ngày vẫn làm, không ngày ngưng nghỉ mới mong chuyển đổi ý niệm này. Nếu không có nghị lực, quyết tâm thì sao có thể chuyển đổi được? Đến lúc chuyển được rồi thì chắc chắn không còn đọa lạc, lấy một câu nói trong tôn giáo “bản thân được cứu rồi“ vậy, Phật giáo gọi là “bản thân được độ rồi”. Sau khi bản thân được độ rồi thì thân còn lưu lại thế gian này thì quyết vẫn không chỉ vì mình, không có chính mình. Thân lưu lại thế gian này là để giúp đỡ chúng sanh giác ngộ, giúp chúng sanh hiểu rõ đạo lý lớn này. Vậy nên, “Tín” ngày nay của chúng ta không có căn, thì sao có Lực? Tín có Lực mới phá được nghi, phá được chướng. Trong quá trình tu học chúng ta nhất định không được có nghi hoặc. Chướng là chướng ngại từ bên ngoài, mà nói theo ngày nay là “chịu sự tác động của người, sự và vật”, vậy nên sanh ra chướng ngại. Nhất định không để ngoại lực ảnh hưởng thì đó chính là trừ chướng, được vậy đạo đức, trí huệ bản thân mỗi ngày thêm lớn. Làm sao mới phá trừ được chướng ngại? pháp tu này vô cùng quan trọng! Qua được ải này rồi thì những ải sau sẽ không quá khó khăn; tinh tấn, niệm căn, niệm lực, định căn, định lực, huệ căn, huệ lưc tự nhiên lớn lên và cũng tự nhiên tinh tấn không giải đãi.

Với những điều Phật giảng dạy, nếu thực chúng ta đã hiểu rõ và thể hội, đã dung hợp, biến nó thành kiến giải, tư tưởng của chính mình và thực hành vào đời sống, thì có gì mà không an vui? Chúng ta không được an vui, việc này giống như ăn thức ăn nhưng lại ăn phải những thứ không bổ dưỡng, ăn rồi nhưng không tiêu hóa được. Đó không phải vì thức ăn không thể tiêu hóa mà là do hệ thống tiêu hóa của chúng ta có vấn đề, vấn đề này chính là tham, sân, si, mạn, nghi, vọng tưởng, phân biệt, chấp trước. Cho nên, giảm một phần vọng tưởng, phân biệt, chấp trước thì có thể tiếp thu thêm một phần Phật pháp; giảm được hai phần thì tiếp thu hai phần. Còn nếu vẫn quyết giữ những vọng tưởng, phân biệt, chấp trước thì cả đời này có dụng công khổ học thế nào cũng không thể tiếp thu được chút gì. Vậy nên, muốn có được giáo huấn của Thánh hiền, thực tế mà nói thì tâm tánhvốn có đủ trí huệ, đức năng. Muốn vậy phải điều hòa thân – tâm, khôi phục khả năng “tiêu hóa” của chính mình, được vậy thì đạo Bồ Đề tự nhiên thuận buồm xuôi gió.

Tóm lại mà nói, trong Phật pháp, nguyên tắc cương lãnh đầu tiên là Thiền định. Thiền định là then chốt tu học của Phật pháp. Kinh Kim Cang giải thích Thiền định là “bất thủ ư tướng, như như bất động”, thực sự làm được điều này thì ắt sẽ phục hồi khả năng “tiêu hóa” của bản thân. “Bất thủ ư tướng” tức là không chấp vào cái tướng bên ngoài, thế nào là không dính chấp tướng bên ngoài? Phải thường nghĩ đến “Phàm sở hữu tướng, giai thị hư vọng” (nghĩa là “phàm thứ gì có tướng thì đều là hư vọng”). Gặp tướng tốt, thuận cảnh, trong lòng hoan hỉ, ấy chính là phiền não, phải nghĩ đến “Phàm sở hữu tướng, giai thị hư vọng” để dằn tâm hoan hỉ ấy xuống. Gặp người ác, nghịch cảnh, cũng nghĩ đến “Phàm sở hữu tướng, giai thị hư vọng” để dằn tâm tham, sân, hận xuống. Mọi lúc, mọi nơi, luôn giữ tâm bình thường. Bình đây là bình đẳng, thường là hằng thường. Phải nĩnh viễn giữ được cái tâm bình thường ấy.

Chúng ta thường cúng một ly nước trước Phật. Nước đại diện cho sự thanh tịnh, bình đẳng. Luôn giữ được sự thanh tịnh, bình đẳng thì đó chính là Phật đạo, là đại đạo. Tâm bình thường chính là đạo! Lục căn vừa tiếp xúc bên ngoài mới gợn chút sóng gió, tâm ta liền không giữ được, ấy chính là không có đạo, là phàm tâm, không phải đạo tâm. Đạo tâm là tâm thnh tịnh bình đẳng, phàm tâm là tâm hỉ, nộ, ai, lạc. Chúng ta hiểu được rồi .

thì ắt biết dụng công thế nào có thể siêu phàm nhập thánh .

Giác chi trang nghiêm

Kinh văn: “Giác chi trang nghiêm cố, thường thiện giác ngộ

nhất thiết chư pháp”(Dùng giác chi trang nghiêm, thường khéo giác ngộ tất cả các pháp).

Đoạn này nói về Thất Bồ Đề Phần trong ba mươi bảy phẩm trợ đạo, còn gọi là “Thất giác chi”. “Chi” tức là chi phần, trọng tâm là “giác” tức bảy điều gồm Niệm, Trạch Pháp, Tinh Tấn, Hỉ, Khinh An, Định và Xả. Tác dụng và hiệu quả của Thất Giác Chi chính là “Thường thiện giác ngộ nhất thiết chư pháp”. “Thường” nghĩa là vĩnh hằng, hằng thường. Trong “thiện giác” thì chữ “thiện” chính là mấu chốt, cái “thiện” thực tiễn chính là chỗ này nói Thất Giác Chi. Chúng ta dùng nguyên tắc này để giác ngộ tất cả các pháp. Sở dĩ phàm phu không thể thành Thánh then chốt là ở “không giác”. Pháp thế xuất thế gian không ngoài “giác” và “mê”; giác ngộ rồi thì là pháp xuất thế gian, vẫn còn mê thì là pháp thế gian. Cho nên, giác rồi thì gọi là Phật, Bồ tát;

còn mê là phàm phu.

Thứ nhất “Niệm giác chi”.Trong chú giải có nói “Tâm trầm thời, niệm dụng trạch tấn hỉ dĩ khởi chi”. Chữ “tâm trầm” ý nói tâm hôn trầm, như đang lúc niệm Phật nghe kinh thường buồn ngủ, không đề khởi tinh thần. Đây chính là phiền não chướng ngại nghiêm trọng. “Trạch pháp” tức là lựa chọn kinh hành, bái (lạy) Phật, chỉ tịnh, chuyên chú Phật hiệu, v.v.. để đối trị lại tâm hôn trầm.

“Tâm phù thời, niệm dụng Khinh an – Định – Xả dĩ nhiếp chi”. Chữ “phù” là trạo cử, tâm bất an, vọng niệm quá nhiều;

khi ấy dùng ba pháp Khinh an – Định – Xả để nhiếp tâm. “Giác linh định huệ quân đẳng”, ý là nhất định phải đạt được sự cân bằng giữa định, huệ thì đó mới là bình thường. Định nhiều huệ ít thì hôn trầm , huệ nhiều định ít thì trạo cử, hồ tư loạn tưởng. Ý nghĩa chữ “Định, Huệ” chỗ này khá hẹp, phàm phu bình thường vẫn có được, khác hoàn toàn với Định – Huệ của“ Giới – Định – Huệ”. Đây là một loại dụng công lúc bình thường, Còn nhiếp tâm là phương pháp hàng phục hôn trầm. Chỗ này chúng ta nhất định phải hiểu rõ.

Hôn trầm, trạo cử là những bệnh thường gặp của người tu hành; phương pháp đối trị với bệnh này chính là dùng Thất giác chi. Thông thường chúng ta không nói không nhắc đến Thất giác chi vì nó khá phức tạp, trừ phi đối với Phật pháp tương đương khế nhập, thì mới dùng đến những nguyên tắc, nguyên lý này của Kinh điển. Thông thường chúng ta dùng phương pháp , khi vọng niệm khởi phát; không quan tâm nó ý chíchuyên chú vào câu Phật hiệu, bất kể thiện niệm hay ác niệm đều chẳng để ý gì đến nó, lâu ngày dài tháng, vọng niệm tự nhiên giảm đi. Nếu chỉ là hôn trầm nhẹ thì dùng phương pháp kinh hành, nhiễu Phật đối trị; hôn trầm tương đối nghiêm trọng hơn tối nhất là lạy Phật. Nhất định phải đề khởi tinh thần và đương nhiên là có mối liên hệ rất lớn tinh thần và nguyện lực bản thân. Nhất định phải phát đại nguyện “nguyện độ chúng sanh, nguyện liễu sanh tử, nguyện thành Phật đạo”. Phàm là người có thành tựu thì không gì khác là nguyện lực đang thúc đẩy họ, cho nên mới có thể dũng mãnh tinh tấn .

Nếu không biết dùng phương pháp đối trị, thì công phu chúng ta không thể tiến bộ; mà phương pháp thì vô lượng vô biên, nhất định phải khế cơ, không phải khế cơ của đại chúng mà là khế cơ của mỗi chúng ta. Căn cơ và tập khí có liên hệ với nhau, ý cũng là nói nếu tất cả pháp môn mà chúng ta tu học hiện nay với những gì mà chúng ta đã học trước là như nhau, thì chúng ta tu học thuận lợi; ngược lại thì đương nhiên việc học hành cũng trở nên hết sức gian nan. Vì vậy, cho nên căn cơ và việc tu hành trong quá khứ của mỗi người đều có mối quan hệ mật thiết với nhau. Phật, Bồ tát, A La Hán giáo hóa chúng sanh thì rất dễ dàng vì các vị ấy có thể quán cơ, biết được những gì chúng ta đã tu học trong quá khứ nên dẫn đạo thì rất khế cơ. Phàm phu thì không có năng lực này. Không có năng lực này thì phải cẩn thận quan sát, nhờ vào kinh nghiệm mà tìm ra, sau đó mới làm thực nghiệm.

Khi chúng ta mới bắt đầu học có thể lướt sơ qua một số pháp môn, nhưng sau khi hiểu rõ rồi, thì bản thân tỉ mỉ suy xét lựa. Lấy chính tôi làm ví dụ. Lúc đầu Ông Phương Đông Mỹ giới thiệu cho tôi Kinh Hoa Nghiêm , tôi đọc Sớ Sao của Đại sư Thanh Lương thấy vô cùng hoan hỉ , nhưng lại không dám học vì bộ Kinh này quá lớn. Về sau tôi học tập với Thầy Lý Bỉnh Nam, lúc ấy là trước lúc chưa xuất gia, ở Đài Trung khoảng một năm ba tháng thì học được mười ba bộ kinh, bộ đầu tiên là “A Nan Vấn Sự Phật Kiết Hung”. Tiến độ lúc đó khoảng một tháng học một bộ, tiêu chuẩn là lên bục giảng có thể giảng lại bộ kinh đã học nên tâm học hết sức hưng vượng . Sau này xuất gia và giảng dạy ở viện Phật học, cứ mỗi học kỳ dạy một bộ, ba năm tốt nghiệp ở viện Phật học tôi mới dạy hết sáu bộ. Ở Đài Trung chỗ Thầy Lý phong khí học tập vô cùng hăng hái, hiệu quả vô cùng cao. Cho nên khi đã học và nắm vững bộ Kinh nhỏ, tôi liền muốn học bộ Kinh lớn. Tôi một lòng quyết ý muốn học Kinh Pháp Hoa nên sưu tập mười mấy bản chú giải Kinh Pháp Hoa; vừa đúng lúc Thầy Lý Bỉnh Nam khai giảng Kinh Đại Phật Đảnh Thủ Lăng Nghiêm . Ngài nói phân lượng của Kinh Lăng Nghiêm gần bằng Kinh Pháp Hoa nên muốn tôi học Kinh Lăng Nghiêm. Tôi hiểu là thời gian của Ngài ấy hết sức quý báu nên tôi nghe theo lời khuyên dạy, tạm gác Kinh Pháp Hoa lại và bắt đầu học kinh Lăng Nghiêm với Ngài ấy.

Quyển Kinh Lăng Nghiêm trên tay tôi đang có đây chỉ có một bản chú giải do Pháp sư Viên Anh giảng nghĩa, vậy nên tôi vội vàng liên hệ với nơi lưu hành Kinh Phật ở Hồng Kông, nhờ ông sưu tập giúp tôi bản chú giải Kinh Lăng Nghiêm . Chưa đến nửa năm, ông giúp tôi tìm được hơn hai mươi bản chú giải đều được đóng bìa rất quý hiếm. Vậy là tôi ở Đài Trung ba năm chăm chỉ dụng công, theo Thầy Lý Bỉnh Nam học Kinh Lăng Nghiêm. Cứ mỗi tuần thứ tư thầy Lý giảng một lần, thứ năm , sau khi lớp học Kinh hai năm thì dừng rồi bồi dưỡng hơn 20 học sinh đều có thể giảng Kinh. Liên Xã Đài Trung có mười bảy giáo sở, các học sinh sẽ thay phiên nhau giảng kinh ở giáo sở, việc này có ảnh hưởng rất lớn đối với Phật giáo Đài Loan. Sau khi lớp học này ngưng rồi, tôi mời bảy người đồng học lại, mỗi tuần tụ họp bốn lần, mỗi lần khoảng ba giờ đồng hồ để cùng nhau nghiên cứu, thảo luận bài giảng do một bạn học giảng lại. Các bạn học đều rất từ bi, họ dành toàn bộ thời gian cho tôi, để tôi giảng lại Kinh Lăng Nghiêm; vậy nên thầy Lý giảng qua một lần thì tôi cũng giảng được một lần. Tôi giảng một lần cho sáu bạn học nghe, sáu vị này cũng đều là người giảng Kinh, đều là người trong nghề. Bài tôi giảng vẫn còn sai sót, còn có chỗ dùng từ không rõ ý, mọi người nêu ra rồi giúp tôi sửa lại cho đúng.

Vậy nên, bất luận pháp thế xuất thế gian, muốn học phải có thầy chỉ dạy, phải có bạn cùng học, chỉ có mỗi thầy mà không có bạn thì cũng khó thành tựu. Bảy người chúng tôi cùng nhau học mười năm, mười năm như một ngày. Trong ba năm thì bộ kinh Lăng Nghiêm được giảng xong, nền tảng giảng Kinh tôi học cũng thật ổn định rồi, nên về sau học tiếp những bộ Kinh lớn khác thì dễ như trở bàn tay. Còn Kinh Pháp Hoa tôi chưa học qua, chưa nghe giảng qua nhưng thầy Lý đã giảng qua Kinh Pháp Hoa, trong Hoằng Hộ Tiểu Phẩm có bút ký. Tôi giữ lấy bút ký của thầy ấy, tôi cũng có thể giảng Kinh Pháp Hoa, tôi từng dùng 60 giờ giảng Đại Ý Kinh Pháp Hoa. Tôi đến Đài Trung đi nghe Kinh Hoa Nghiêm, Tôi nghe cách thầy Lý giảng pháp thế nào. Sau khi nghe giảng quyển thứ nhất thì phần sau tôi đều biết rồi, vậy là tôi đến Đài Bắc giảng Kinh Hoa Nghiêm. Cho nên học Kinh giáo phải hiểu được bí quyết này. Người xưa có câu “thông một Kinh, ắt thông tất cả Kinh”, nếu chúng ta muốn thành tựu nhất định phải “Nhất môn thâm nhập, trường thời huân tu”, rồi sau đó bất kể đọc Kinh điển gì cũng sẽ không gặp chướng ngại, nhiều nhất là mấy chỗ khó hiểu trong Kinh văn thì tham khảo chú giải của các vị cổ đức, bản chú giải này không hiểu lắm thì xem bản chú giải khác, đương nhiên là phải có chút ít khả năng đọc sách xưa; vậy nên tôi chọn một trăm thiên trong Cổ Văn Quán Chỉ. Tôi yêu cầu các đồng học ở Úc phải học thuộc hai thiên cổ văn mỗi tuần, trong một năm phải xong một trăm thiên cổ văn. Phải đọc thuộc, giảng được, viết được chính là là chìa khóa của Tứ Khố Toàn Thư, Đại Tạng Kinh. Vậy nên việc lựa chọn pháp môn liên hệ thành bại của đời này của chúng ta .

Thứ hai “Trạch pháp giác chi”. Chú giải nói: “Quán chư pháp thời, thiện năng giác liễu, giản biệt chân ngụy, bất mậu thủ ư, hư ngụy pháp cố”. Ý nghĩa hàm chứa trong câu này rất rộng, không chỉ đơn giản là phương pháp tu hành mà còn gồm cả cách đối nhân, xử thế, tiếp vật trong đời sống thường ngày;

phải biết đem những sai lầm của chúng ta sửa đổi lại, như thế mới thực là tu hành. Chữ “Thiện” trong “Thiện năng giác liễu” bao hàm cả trí huệ, không có trí huệ thì không có năng lực phân định, tức là không có phương tiện thì không biết làm sao để giản biệt; nên nhất định phải có trí huệ, có phương tiện kỷ xảo. Chúng ta là phàm phu, trí huệ chưa khai mở, làm thế nào phân định chân – vọng, chánh – tà, thị – phi của mọi pháp thế xuất thế gian? Do đó cần phải học. Ý nghĩa của chữ “học” và chữ “giác” tương thông nhau, học chính là giác ngộ, hiếu học chính là sự mong muốn giác ngộ, hoan hỉ giác ngộ tường tận mới hiếu học. Ngày nay tiêu chuẩn mà chúng ta dùng chính là tiêu chuẩn của cổ thánh tiên hiền dạy chúng ta. Chúng ta dùng tiêu chuẩn này để so sánh, để chọn lựa. Phật dạy cho chúng ta tiêu chuẩn, chính là chúng ta vừa bước vào cửa Phật, việc thứ nhất là tiếp nhận nghi thức “Tam Quy”, tức là “Giác – Chánh –

Tịnh”.

Trong Đàn Kinh, Lục Tổ Đại sư Huệ Năng truyền thụ Tam quy không phải là “quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng”, Ngài dạy chúng ta “quy y Giác, quy y Chánh, quy y Tịnh” tức “Phật là Giác, Pháp là Chánh, Tăng là Tịnh”. Vì khi nói Phật – Pháp – Tăng chúng ta thường hiểu lầm, dính chấp vào tướng.

Giống như nói “quy y Phật” liền nghĩ đến tượng Phật, nói “quy y Pháp” liền nghĩ đến Kinh Phật, nói đến “quy y Tăng” liền nghĩ đến người xuất gia. Nghĩa thực sự của Phật – Pháp – Tăng là Giác – Chánh – Tịnh; giác mà không mê chính là Phật, chánh mà không tà chính là Pháp, tịnh mà không nhiễm chính là Tăng tức là đang dạy chúng ta Giác – Chánh – Tịnh. Đây là tự tánh của Tam Bảo chứ không phải chỉ là quy y tượng Phật bằng gỗ, xi măng, cũng không phải quy y Kinh điển, càng không phải quy y người xuất gia. Chúng ta phải hiểu rõ điều này.

Cho nên, tiêu chuẩn lựa chọn của chúng ta là tự tánh Giác – Chánh – Tịnh, còn những điều trái ngược với Giác – Chánh – Tịnh đều không phải Phật pháp. Thế nào gọi là “Giác – Chánh – Tịnh”? Kinh Đại thừa lẫn Tiểu thừa đã bàn rất nhiều rồi, chúng ta đọc Kinh, tìm hiểu Phật giáo cũng không ngoài mục đích hiểu, giảng giải tường tận nghĩa của ba chữ này. Thế nhưng từ thực tiễn đến phương tiện trước tiên nhất thì biết phải bắt đầu nhập môn từ đâu? Đương nhiên là từ Kinh Thập Thiện Nghiệp Đạo, như trong Kinh Vô Lượng Thọ vẫn dạy chúng ta rằng “Thiện hộ tam nghiệp” ( khéo giữ ba nghiệp) chính là bắt đầu từ chỗ này đây. “Khéo giữ khẩu nghiệp, không bàn lỗi người;

khéo giữ thân nghiệp, không mất oai nghi; khéo giữ ý nghiệp, thanh tịnh vô nhiễm” ba câu này chính là Kinh Thập Thiện Nghiệp Đạo. Chúng ta phải nhớ không được quên, nhất định phải thật lý giải được ý nghĩa của tinh thần của mười điều thiện. Thực hành viên mãn mười thiện nhất định sẽ đắc Phật quả cứu cánh.

Bộ Kinh này tuy nội dung không nhiều nhưng ý nghĩa thì vô cùng vô tận, sau này khế nhập rồi tự ắt chúng ta sẽ hiểu từng câu từng chữ tất cả Kinh luận đều viên dung tất cả Kinh luận, đúng thực là “một tức là tất cả, tất cả tức là một; một và tất cả chẳng gì khác biệt” như Kinh Hoa Nghiêm đã nói. Không thể nói rằng Kinh Thập Thiện Nghiệp Đạo là nông cạn, Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm thì thâm sâu; sự thật thì không phân chia lớn – nhỏ, nông – sâu, tất cả chỉ là bình đẳng và bình đẳng. Chúng ta có thể vào được cảnh giới như thế tức chúng ta đã thiện năng giác liễu. Cảnh giới này chính là cảnh giới vô chướng ngại, cảnh giới giải thoát không bàn nghĩ mà Hoa Nghiêm dạy.

Phạm vi bao quát của “trạch pháp” vô cùng rộng lớn, bất luận là pháp thế gian hay pháp xuất thế gian, chúng ta ngay trong đời này, ví dụ như cầu học hay làm việc đều cần trí huệ thận trọng đi lựa chọn. Về tiêu chuẩn lựa chọn, Phật pháp sẽ cho chúng ta khải thị, đó là có thể phân biệt giả – chân, phải chọn “chân” không nên chọn “giả” cũng giống như chọn “thiện”, không chọn “ác”. Chúng ta nên chọn lấy điều lợi cho chúng sanh, cho xã hội; quyết không chọn điều tổn hại chúng sanh, tổn hại xã hội. Lựa chọn như vậy mới thực đạt đến mức đoạn ác tu thiện, tu công tích đức. Từ trong cuộc sống, công việc cho đến đối nhân, xử thế, tiếp vật chúng ta phải lựa chọn thiện lành mà theo cách nói của người đời nay là phải biết năm bắt cơ hội, còn Phật pháp gọi là cơ duyên, nắm bắt cơ duyên. Cơ duyên thù thắng không dễ gì gặp được, nên khi cơ duyên hiện tiền nếu chúng ta không nắm bắt thì chỉ trong sát na sẽ vụt mất, về sau muốn có lại cơ duyên lại khó vô cùng. Tu học pháp môn cũng không ngoại lệ, phải nắm bắt cơ hội, hoàn cảnh học tập mới có thể thành tựu.

Đối với pháp môn tu học lại càng phải thận trọng. Trong một đời chuyên tâm khổ công vào một bộ Kinh, làm “chuyên gia” chứ không làm “thông gia”. Chuyên đến một trình độ nhất định thì tự ắt sẽ thành thông rồi . Người xưa có câu: “nhất kinh thông, nhất thiết kinh thông”. Được “nhất thiết kinh thông” rồi thì vẫn chú tâm để làm “chuyên gia” không làm “thông gia”. Ấy thực là đại từ đại bi, là tấm gương cho việc tu học đời sau.Đừng khiến cho hậu học thấy “chúng ta mọi thứ đều thông, mỗi thứ đều giảng tại sao muốn tôi học một thứ”, họ sẽ sanh hoài nghi.

“Thiện Tài Đồng Tử năm mươi ba tham” trong Kinh Hoa Nghiêm chính là ví dụ. Thực tế mà nói, năm mươi ba vị thiện tri thức đều thông cả rồi, Thiện Tài Đồng Tử tham vấn một vị được rồi, hà tất phải tham vấn cả năm mươi ba vị? Mà mỗi vị thị hiện ấy đều là chuyên gia chứ không phải thông gia, dụng ý chính là ở chỗ này.

Các vị ấy luôn suy niệm vì lợi ích chúng sanh, lợi ích hậu học, tuyệt không có ý lợi dụng riêng mình. Trừ trường hợp bất đắc dĩ, ngay cả các vị cùng tu học phát tâm nghĩ đến pháp môn khác, thật tìm không được người dạy, thì những trường hợp khác không cần nói đến. Ví như pháp môn này vẫn còn có người dạy và hiển nhiên là dạy tốt, nếu chúng ta không dạy được chúng ta sẽ giới thiệu bạn tu học của mình đến nơi khác để tham học. Chúng ta thấy trong “Cao Tăng Truyện” kể có người đến tham học, sau khi gặp vị lão hoà thượng, lão hoà thượng liền nói với người ấy rằng: “duyên học của anh không phải ở chỗ tôi, anh nên tìm đến nơi khác với một vị thầy khác”. Vậy là anh ta tìm đến một nơi khác và ở đó tu học ba năm, năm năm thì thực sự khai ngộ rồi chứng quả.

Vậy nên, “trạch pháp” vô cùng rộng lớn, học Phật càng phải lựa chọn thận trọng. Nhiều người học Phật nhưng lại không nhận thức rõ ràng, cứ xem việc bói toán, lên đồng là học Phật, thậm chí là xem Pháp Luân Công cũng cho rằng học Phật, thật là một sự sai lầm lớn! Không có trí huệ, không có năng lực trạch pháp, mà người người đều như vậy thì khác nào đi vào con đường sai lầm, rồi dẫu có biết hồi đầu thì cũng đã lãng phí rất nhiều thời gian và tinh lực của bản thân. Thứ ba “Tấn giác chi”. Chú giải viết “Tu đạo pháp thời, thiện năng giác liễu, chánh bất chánh hạnh, bất mậu hạnh ư, vô ích khổ hạnh cố”. Đây chính là “thiện năng giác liễu” cái nào là chánh hạnh, cái nào không phải là chánh hạnh; chánh hạnh là phải tinh tấn, không chánh hạnh thì phải xả bỏ. Không tu mà khổ hạnh thì cũng vô ích dù sự khổ hạnh là điều mà Đức Phật Thích Ca Mâu Ni tán thán, nó giúp giảm bớt dục vọng của một cá nhân, gìn giữ tâm đạo không thoái lui nhưng khổ hạnh lại không lợi ích gì cho sự tu học của chúng ta thì đó là không cần thiết. Điều này chúng ta phải hiểu cho thật rõ ràng.

Tuy nhiên vì mỗi người mỗi căn tánh khác nhau nên có khi phương pháp tu của họ không thích hợp với ta, phương pháp tu học của ta cũng không thích hợp với họ. Vậy nên mới nói quán cơ là điều không dễ dàng, không những quán cơ không dễ mà đến ngay cả tự hiểu mình cũng tương đối khó. Nhận thức được căn tánh bản thân rồi mới lựa chọn được pháp môn khế hợp với căn tán hcủa mình, cho nên khế cơ khế lý vô cùng quan trọng. Chúng ta mới bắt đầu vào cửa Phật, để hiểu biết sơ bộ về các tông phái nên xem qua một lượt rồi sau mới cẩn thận lựa chọn. Có khi cẩn thận lựa chọn cũng chưa chắc phù hợp, vì không rõ căn tánh bản thân, cứ thấy pháp môn của người khác tu học tốt liền vô cùng ngưỡng mộ rồi muốn học theo. Vấn đề là có thể học thành công không? Nếu học mà không thành công thì ấy không phải khế cơ. Đã không thích hợp căn tánh mà ta vẫn miễn cưỡng học thì chắc chắn lãng phí thời gian, tinh lực, đến cuối cùng chẳng việc gì thành.

Trước kia tôi chưa học Phật tôi rất thích đọc sách, nên sau khi tiếp xúc Phật giáo phần lớn nghiêng về Giáo Hạ. Ban đầu Ông Phương Đông Mỹ trong lúc dạy học đã giới thiệu với tôi rằng “Phật giáo có hai môn học mà thế gian vô cùng hy hữu, một môn là Tánh tông , một môn là Tướng tông.Tánh tông lấy Thiền tông làm đại biểu , Tướng tông lấy Pháp tướng duy thức làm đại biểu. Vậy nên khi mới tiếp xúc Phật giáo, tôi đặc biệt để ý hai môn này.

Về sau khi đã từ bỏ công việc, tôi cũng có ý xuất gia chuyên tu theo điển tích Giáo Hạ. Tôi ở cùng với Pháp sư Sám Vân trong am tranh được năm tháng rưỡi thì Pháp sư Sám Vân giới thiệu Pháp môn Tịnh độ cho tôi. Lúc đó tôi khó mà tiếp nhận vì sở thích của tôi không phải pháp môn này. Ngài mang ra ba quyển sách muốn tôi làm phán khoa. Ba quyển đó là: A Di Đà Kinh Sớ Sao, Di Đà Kinh Yếu Giải và Di Đà Kinh Viên Trung Sớ. Tôi phán khoa ba quyển Kinh dựa theo chú giải của Đại sư Liên Trì, Đại sư Ngẫu Ích, Đại sư U Khê chỉnh sửa vẽ thành biểu giải. Sau khi làm phán khoa xong, thấy được kết cấu chương pháp, hệ tư tưởng của Kinh điển tôi sanh tâm vô cùng hoan hỷ, nhưng vẫn chưa có ý định đi học. Thời gian sống trên núi, Ngài hướng dẫn tôi đọc hai tập Ấn Quang Đại Sư Văn Sao.

Việc này vô cùng thọ dụng. Quan niệm của tôi về Tịnh độ cũng thay đổi. Lúc trước xem thường Tịnh độ, sau khi đọc xong Văn Sao tôi không dám xem thường nữa, hiểu được nội dung bên trong là tri thức lớn, cũng có một chút tín tâm, nhưng vẫn chưa phát tâm theo học Tịnh độ. Sau khi rời khỏi Pháp sư Sám Vân, thân cận thầy Lý Bỉnh Nam, thầy ấy giảng giải tường tận cho tôi hiểu lý luận của Tịnh độ thì sự nghi hoặc của tôi về pháp môn này đoạn trừ, lúc này mới nỗ lực học tập Tịnh độ. Chọn Pháp môn này việc tu học mới tinh tấn mà không giải đãi.

Thứ tư “Hỷ giác chi”. Chú giải viết: “Tâm đắc pháp hỷ thời, thiện năng giác liễu, bất tùy điên đảo chi pháp nhi sanh hỷ cố”. Phải thật sự có định, có giác mới có thể được hoan hỉ. “Hỷ giác chi hiện tiền” chính là “pháp hỷ sung mãn”, “thường sanh tâm hoan hỷ”.

Khi tôi dạy Kinh Mân Côi ở giáo đường Thiên Chúa giáo, một vị nữ tu nói với tôi rằng ngày nay tín đồ không có lòng nhẫn nại nghe giảng Kinh, nếu có một bài học giảng quá dài, mọi người liền thấy mệt mỏi, không muốn đến nghe. Tôi đáp lời vị ấy rằng khi tôi giảng Kinh Hoa Nghiêm (đại khái giảng được mười mấy năm), Phật tử đều muốn đến nghe mà không muốn bỏ đi. Nguyên nhân việc này là gì? Vì chúng ta thật lòng muốn giúp người giác ngộ, người mỗi ngày nghe giảng pháp, nghe xong liền “pháp hỷ sung mãn” còn nếu không thích nghe thì sao họ đến cho được?

Vậy làm thế nào để giảng Kinh được hay, khiến người sanh tâm hoan hỷ? Trước hết chính mình phải khế nhập cảnh giới, chúng ta không nhập cảnh giới thì không “pháp hỷ” được, sao có thể chia sẻ pháp hỷ với người khác? Hơn nữa, tầm nhìn phải rộng, tâm lượng phải lớn mới có thể pháp hỷ; tầm nhìn hẹp, tâm lượng nhỏ, mỗi ngày đều sanh phiền não làm sao mà được pháp hỷ! Chúng ta không nên giới hạn trong một đạo tràng, không hạn định chỉ trong Phật giáo; thế giới với nhiều tôn giáo khác nhau, văn hóa tộc người khác nhau, chúng ta đều nên học qua.

Như vậy sẽ có đồng học hỏi tôi: “Liệu vậy có phải là tạp tu không?” Không phải, vẫn phải nhất môn thâm nhập; vì nếu không nhất môn thâm nhập thì không thể có được định, huệ. Nên hiện nay tuy chúng ta cùng nhau tham gia nhiều hoạt động tôn giáo chủng tộc nhưng chúng ta là tùy hỷ, không lãng phí thời gian, tinh lực ở chỗ này, nếu không chúng ta sẽ biến nó thành tạp tu. Tùy hỷ là sao? Tùy hỷ là xem nhiều, hiểu nhiều có điểm tốt. Tốt ở điểm nào? Tâm lượng được lớn, tầm nhìn được rộng. Vậy đến khi nào mới dụng tâm theo học? Khi định, huệ của bản thân khai mở rồi thì hiểu biết về Kinh điển của các tôn giáo khác hay của Phật giáo cũng đều không uổng phí; như chúng ta xem trong truyện ký có tích Bồ Tát Long Thọ chỉ mất ba tháng để học thông đạt tất cả Kinh điển Đức Phật Thích Ca Mâu Ni đã dạy trong 49 năm vậy. Tôi chuẩn bị bài giảng Kinh Mân Côi, viết xong ba trang giảng nghĩa phải dùng sáu tiếng đồng hồ, nhưng nếu thời gian cho phép tôi có thể giảng trong ba mươi tiếng. Năng lực này từ đâu có? Là nhờ vào mười năm theo học thân cận với thầy Lý Bỉnh Nam. Mười năm chuyên tâm thâm nhập một môn là Tam học giới – định – huệ một lần là hoàn thành. Do đó học là phải chuyên sâu nếu ở không từ chỗ này cắm rễ thì đức hạnh học vấn của chúng ta khó mà thành tựu, chỉ toàn học được bề nổi thôi.

Sự học chỉ có bề nổi thì chẳng ích gì, phải thực sự khai mở trí huệthì khi mới vừa tiếp xúc liền thông đạt, mọi loại chướng ngại đều không có. Tức là tất cả các pháp xuất thế gian dẫu chưa từng tiếp xúc qua, vừa mới tiếp xúc liền thông đạt, như vậy mới được pháp hỷ sung mãn, vĩnh viễn đoạn hết ưu bi khổ não.

Thế giới dù động loạn không an, nhưng tâm cảnh ta vĩnh viễn bình an. Đó là vì đâu? Vì chúng ta bình đẳng, giữ được tâm bình lặng mà đối diện bất kỳ cảnh giới nào tâm cũng không gợn sóng. Quả báo của “bình” là an, bất luận cảnh giới nào cũng vĩnh viễn bình an, vĩnh viễn hoan hỉ. Tất cả chúng sanh thế gian đều không được bình an, chúng ta có thể khế nhập cảnh giới Phật pháp rồi nên chúng ta được bình an, còn họ vẫn phiền não. Mỗi ngày chúng ta đều sanh tâm hoan hỷ nên có khả năng giúp họ, có khả năng thông hiểu Kinh giáo khác nhau. Điều này nghe có vẻ vô cùng mâu thuẫn nhưng trên thực tế không có vấn chút đề trở ngại gì cả, Đây là “lý sự vô ngại, sự sự vô ngại” mà Kinh Hoa Nghiêm dạy vậy.

Tóm lại, chúng ta phải “giác”, muốn giác thì phải phá sạch mê, vì mê là chướng ngại giác. Giác là điều vốn có, là đức hạnh của tự tánh vốn có, như Kinh điển dạy “Trí huệ bát nhã vốn có đầy đủ trong bản tánh”. Đây là cội nguồn của giác. Ngày nay chúng ta không giác là do tân tánh bị ô nhiễm, lấy cảnh giới hiện tiền của chúng ta mà nói, cội nguồn của nhiễm ô là tự tư tự lợi, nên tôi thường khuyên mọi người phải xả bỏ tự tư tự lợi là vậy. Sao tôi lại khuyên như vậy? Vì tôi hy vọng các vị đồng tu đời này có thể Phật đạo viên thành, có vậy chúng sanh mới được cứu giúp; mọi người đều thành hóa thân chư Phật Như Lai, đến thế gian cứu khổ cứu nạn. Đặc biệt trong xã hội ngày nay, chúng sanh mê hoặc quá nghiêm trọng phải có người đến cứu họ, vậy ai đến cứu họ? Chư Phật, Bồ Tát ứng hóa thân đến cứu. Chư Phật Bồ Tát ứng hóa thân nơi nào? Chúng ta tự thân phải gánh vác. “Tất cả chúng sanh vốn dĩ thành Phật”, đây là Kinh Đại thừa dạy lời chân thật; chỉ cần chúng ta buông bỏ được vọng tưởng, phân biệt, chấp trước thì chúng ta chính là Phật.

Cái khó hiện nay là chúng ta không chịu buông bỏ. Việc này người khác không giúp ta được, chư Phật Như Lai không giúp ta được, Thượng Đế Thần linh cũng không giúp ta được, việc này là của bản thân ta. Chúng ta phải thật sự giác ngộ mới buông bỏ được; chưa giác ngộ triệt để là vì trước mắt xem trọng lợi – hại, được – mất mà không biết rằng những thứ này đều là giả cả. Kinh Bát nhã dạy: “Phàm có tướng đều là hư vọng”, bao gồm cả thân thể này cũng không phải thật, cũng là hư vọng, chúng ta khởi tâm động niệm bảo dưỡng thân này là một quan niệm sai lầm. Những thứ hư vọng hà tất phải bảo dưỡng? Cứ để mặc nó, thuận theo tự nhiên, nó là bình thường . Lời Kinh dạy rất hay: “Tất cả pháp đều từ tâm tưởng sanh”, còn Kinh Hoa Nghiêm nói là “Duy tâm sở hiện, duy thức sở biến”. “Thức” ở đây chính là tâm tưởng. Những hiện tượng biến hóa này là từ tâm tưởng sanh, là do thức biết hiện. Cho nên chúng ta phải giữ tâm được “bình thường”, cái gọi là “bình thường” chính là không thêm mảy may ý nghĩ gì bên trong, thêm vào một chút ý tưởng tức là không bình thường.

Đạo lý này nghe rất nhiều nhưng với cảnh giới hiện tiền thì chúng ta không giữ được, vẫn còn khởi tâm động niệm, vẫn có vọng tưởng, chấp trước. Đây là nguyên nhân làm chúng ta không thể giải quyết được vấn đề. Hai chữ “Tùy duyên” đâu dễ làm được! Chư Phật Bồ Tát tùy duyên ứng hóa ở thế gian, chắc chắn không phan duyên. Phàm phu lục đạo chắc chắn là phan duyên, không hiểu được tùy duyên nên dù họ có tùy duyên cũng thành phan duyên. Chúng ta quán sát kỹ chư Phật Bồ Tát, chư Phật Bồ Tát phan duyên cũng là tùy duyên. Vi diệu không thể bàn! Điểm khác nhau là ở chỗ dụng tâm khác nhau: chư Phật Bồ Tát dụng tâm chân thành, tâm thanh tịnh,tâm bình đẳng, chúng ta dụng tâm vọng, tâm ô nhiễm, tâm cao thấp , nên tùy duyên đều biến thành phan duyên.

Quan niệm, lý luận trung tâm tu học của Phật giáo Đại thừa, nguyên lý nguyên tắc a là lìa Tâm – Ý – Thức mà “tham”.

“Tham” nghĩa là “tham cứu”. Tham cứu là lìa Tâm – Ý – Thức, lìa vọng tưởng, phân biệt, chấp trước. Người hiểu cách tu chân thật này lại không nhiều, nguyên nhân là vì không buông xả được tự tư tự lợi. Nếu buông bỏ tự tư tự lợi, buông bỏ được thị – phi, nhân – ngã, buông bỏ được ngũ dục lục trần, tham, sân, si, mạn liền biết dùng quán, biết dùng quán rồi thì có thể đạt được định – huệ rất mau. Tuy nhiên trình độ định – huệ có nông sâu không đồng, có thể nói từ Tiểu thừa Tu Đà Hoàn đến Phật quả Viên giáo thì thứ bậc định – huệ cũng khác nhau, nông, sâu, rộng, hẹp đều khác biệt cho nên học không có điểm dừng, không thể đầy đủ là vì vậy. Thứ năm “Khinh An Giác Chi”. Chú giải viết: “Đoạn trừ thân khẩu thô trọng cố, diệc vi diệt trừ chư kiến phiền não cố, diệc danh vi y nhu thuận nhi vô cường bạo cố”. Khinh an chính là pháp hỷ sung mãn, thường sanh tâm hoan hỷ. Đây là biểu hiện của công phu đắc lực. Luận Ngữ có câu “Bất diệc duyệt hồ”, đây cũng là cảnh giới của khinh an. Cái vui này không phải từ bên ngoài mà có, cái vui bên ngoài gọi là “lạc”; còn niềm vui xuất phát từ công phu nội tâm hiển lộ ra gọi là “duyệt”. “Duyệt” và “lạc” mới nhìn có vẻ giống nhau nhưng thực tế cái gốc không hề giống.

Làm sao để được khinh an? Chú giải có nêu ra ba ví dụ:

Một là “Đoạn trừ thân khẩu thô trọng cố”. Trong tam nghiệp: thân nghiệp, khẩu nghiệp, v.v.. thì đã lìa được phiền não thô trọng rồi hay nói cách khác là đã lìa được ba loại lỗi lầm của thân và bốn lỗi lầm của miệng. Tuy cái gốc chưa đoạn nhưng ít nhất không khởi hiện hành, thì có thể được khinh an, được hỷ duyệt. Thật làm được không vọng ngữ, không lừa gạt người khác và đương nhiên cũng không tự gạt bản thân , người thế gian tạo nghiệp nặng nhất không ngoài lừa mình gạt người ,xem như phạm vào điều đầu tiên của khẩu nghiệp. nhân sinh sự việc chân thật an vui như lời ông Tư Mã Quang nói: “Sự vô bất khả cáo nhân ngôn” (nghĩa là không gì không thể cho người biết).

Ông ấy làm được vậy vì tâm địa ông quang minh chánh đại, việc làm một đời ông không việc nào mà không thể cho người khác biết. Chúng ta thử nghĩ xem ông ta an vui biết dường nào! Nếu ta làm việc gì mà còn không thể để người khác thấy, không dám để người khác biết thì tâm tư khổ ải làm sao có thể hỷ duyệt được!

Cho nên tu hành điều đầu tiên phải “Không gạt mình, không lừa người”. Kinh Vô Lượng Thọ dạy rằng “Khéo giữ Tam nghiệp” thì điều đầu tiên là “Khéo giữ khẩu nghiệp”. Lời dạy này ý nghĩa vô cùng sâu vì thân – khẩu – ý tạo nghiệp thì khẩu nghiệp là điều dễ phạm nhất, dễ tạo nhất và nghiêm trọng nhất vậy nên Phật mới xếp nó đầu tiên rồi mới điều thứ hai là “không lưỡng thiệt(Không hai lời)”. Tuyệt đối không khiêu khích thị phi, trước mặt bên A thì nói B quấy, trước B thì nói A quấy. Việc thế ấy quyết không làm vì nó tổn hại tánh đức, biết bao tội nghiệp nặng là do việc nói hai lời mà ra. Cho nên, tâm tạp lời thừa nhất định phải phòng ngừa, chuyện riêng của người không được nghe ngóng tò mò, kể cả nghe cũng không được. Trường hợp ta không nghe nhưng người cứ nói với ta thì phải làm sao? Chúng ta cũng không thể bắt họ đừng nói, nếu vậy thì ta cứ “nghe mà không nghe vậy”. Họ nói chúng ta đều nghe, ta cũng gật đầu nhưng một chữ cũng không cho vào tai_ đây mới là công phu thật sự. Thấy mà không thấy, nghe mà không nghe, nên chư Phật, Bồ Tát mới có thể hòa quang đồng trần với tất cả chúng sanh. Đây chính là “đồng sự nhiếp” trong Tứ nhiếp pháp.

Công phu ấy, bản lĩnh ấy mới thực là cao! Đó là công phu gì? Là “Ái, Thủ, Hữu” trong thập thị nhân duyên. Cùng làm việc, chung sống với tất cả chúng sanh có “Ái”, có “Thủ” không có “Hữu” vì “Hữu” là chủng tử trong A Lại Da thức. Khi lục căn tiếp xúc lục trần mà trong tâm không lưu ấn tượng gì nên không lưu chủng tử. Đây là điều cao minh nhất. Người đời thường nói “bất tẩu tâm”, tâm thanh tịnh biết bao! Chúng ta thấy việc tốt, việc thiện thì chúng ta chăm chỉ noi theo; thấy người bất thiện thì hoàn toàn không lưu giữ chút gì vào A Lại Da Thức, như thế mới có thể được pháp hỷ, được khinh an. Con người sống trong hỷ lạc không dễ sanh bệnh cũng không dễ già yếu. Vì già, bệnh đến từ đâu? Từ âu lo, phiền não mà có. Người nhiều sầu lo, vướng bận, phiền não thì dễ già yếu và dễ sanh bệnh; sống trong cảnh giới khinh an, hỷ lạc thì không dễ sanh bệnh và không dễ bị già yếu. Đây là lợi ích đầu tiên mà người học Phật có được. Lợi ích này vô cùng thực tế, chỉ cần chăm chỉ tu học chắc chắn đạt được, huống hồ nó cũng không quá khó vì đây là công phu thấp nhất. Sau khi chúng ta đạt được rồi tự ắt sẽ “pháp hỷ sung mãn”, tự nhiên dũng mãnh tinh tấn vì tự mình nếm được vị ngọt của pháp hỷ sung mãn. Học Phật mà càng học càng khổ não thì đó là không được pháp hỷ, khinh an;

Nói cách khác đó là tu học không như pháp, chắc chắn đi ngược với lý luận và phương pháp Phật giáo. Nếu tu học như pháp thì bất luận tu học pháp môn nào đều có thể đạt được khinh an.

Chúng ta phải thường xuyên lấy việc này tự đánh giá công phu của mình. Hai là “Diệt trừ chư kiến phiền não”. Câu này đặc biệt nói về “Kiến hoặc”. Kiến hoặc nghĩa là cách nhìn và kiến giải sai lầm. Chúng ta ở Singapore những năm gần đây cùng qua lại rất nhiều tôn giáo khác nhau. Những tôn giáo này đều rất nhiệt tâm làm nhiều việc từ thiện xã hội. Chúng ta thấy vậy cũng hoan hỉ và tôn trọng họ, chúng ta mang tài vật hiệp trợ cùng họ. Nhiều người thấy vậy thì cho rằng việc đó không nên làm. Đây là một kiến giải sai lầm. Còn có người đến hỏi tôi: “Sao phải làm như vậy? Sao lại mang tiền tặng các tôn giáo khác?” Tôi đáp rằng: “Đức Phật dạy chúng ta là chúng sanh vô biên thệ nguyện độ. Cơ Đốc giáo, Thiên Chúa giáo hay Hồi giáo có phải là chúng sanh không? Vậy có nên độ họ không? nên bố thí hay không, nên cúng dường hay không?”

Muốn tiêu trừ kiếp nạn thế gian, con người nhất định phải chung sống hòa thuận với nhau. Mỗi này chúng ta nói hòa bình, hòa là chung sống hòa thuận mà nền tảng của việc chung sống hòa thuận là “hành xử bình đẳng”. Chúng ta không bình đẳng với người khác, cho rằng tôi cao, tôi to còn người thì nhỏ bé thấp kém thì thế giới này vĩnh viễn không có hòa bình. Tâm ta có cao thấp ấy là tâm không bình đẳng thì sao có thể chung sống hòa thuận cùng chúng sanh? Huống hồ Kinh Phật dạy “Tất cả chúng sanh đều có Phật tánh, phàm có Phật tánh đều là Phật”. Vậy thử hỏi: “Tín đồ Cơ Đốc giáo có Phật tánh không? Tín đồ Thiên Chúa giáo có Phật Tánh không?” họ đều có! Hết thảy họ đều là Phật tương lai còn chúng ta hôm nay bố thí cúng dường là cúng dường Phật tương lai. Nên nếu chúng ta thật sự thấu suốt chân thật nghĩa Như Lai thì không thể nào không yêu mến tất cả chúng sanh, không thể nào không toàn tâm toàn lực giúp đỡ tất cả chúng sanh. Cớ gì lại tổn hại họ, chướng ngại họ! tu hành trước tiên là phải đem kiến giải sai lầm sửa đổi lại.

Ba là “Y nhu thuận nhi vô cường bạo”. Thân tâm nhu hòa tùy thuận, không nóng nảy chính là cảnh giới khinh an. Do đó có thể thấy chúng ta muốn đạt được cảnh giới này, hy vọng cuộc sống này được pháp hỷ sung mãn thì phải đoạn trừ phiền não thân, khẩu thô trọng. Chúng ta không tu “nhân” thì không được quả báo thù thắng như vậy. Nếu miệng thường tạo bốn loại khẩu nghiệp, thân tạo sát, đạo, dâm thì chắc chắn không được khinh an; “ thường sanh tâm hoan hỷ , pháp hỷ sung mãn, cả bất diệc duyệt hồ” chúng ta cũng không có phần. Tuy chúng ta thường nghe giáo huấn Thánh nhân nhưng những cảnh giới ý nghĩa bên trong chúng ta không cách gìthể hội được. Việc này nhất định bản thân mình làm , khế nhập cảnh giới thì mới thấm thía được lời nói của người xưalà có vị đạo Khinh an lại là tiền phương tiện của định. Không đạt được khinh an chắc chắn không cách nào thành tựu định, vì định là cảnh giới cao hơn một bậc. Chúng ta được khinh an, pháp hỷ sau đó thì cảnh giới định mới hiện tiền. Vì thế trong đời sống thường ngày phải học hạnh Bồ Tát, phải tu Bồ Tát đạo. “Đạo” là giữ tâm, “hạnh” là hành vi trong cuộc sống thường ngày. Bất luận trong cảnh giới nào, thiện duyên hay ác duyên, thuận cảnh hay nghịch cảnh, người thật biết tu thì không bị trở ngại. Bất kể cảnh giới nào đều không ngại sự “lý sự vô ngại, sự sự vô ngại”.

Thực lòng thực hành thì không sợ đạo nghiệp không thành. Nếu như lấy một thời gian để quyết định thành tựu, thì người căn tánh lanh lợi thì ba năm, năm năm được thành tựu; người căn tánh hơi chậm thì mười năm, hai mươi năm hoặc ba mươi năm chắc chắn sẽ thành tựu.

Thứ sáu “Định giác chi” chú giải viết: “Phát chư tam muội thời, thiện năng giác liễu chư thiền hư giả, bất sanh kiến ái cố”.

“Định” là mấu chốt tu hành Phật pháp, vô lượng pháp môn đều là tu thiền định. Pháp môn không giống nhau chính là phương pháp thiền định, cách thực hiện tu thiền khác nhau nhưng mục đích thì hoàn toàn giống nhau. Hiện nay chúng ta dùng phương pháp “trì danh niệm Phật” mục đích cũng là tu thiền định, Tịnh tông gọi là “Nhất tâm bất loạn”.

Công phu của định có sâu cạn khác nhau, đối với Tịnh tông mà nói , thiền định thấp nhất “Công phu thành mảng”. Công phu thành mảng là gì? Là công phu không chịu sự tác động bên ngoài quấy rối. Cổ đức gọi là “làm chủ được chính mình”, lục căn tiếp xúc cảnh giới lục trần không bị vì cảnh giới lục trần quấy rối. Nói cách khác, mắt thấy sắc, tay nghe tiếng, mũi ngủi mùi, lưỡi nếm vị nhưng vẫn không bị những thứ ấy xoay chuyển, ở trong cảnh giới này mà không khởi tham – sân – si – mạn, thất tình ngũ dục. Đây là cảnh giới thiền định bậc thấp nhất nhưng cũng là công phu đắc lực, có công phu này chắc chắn được vãng sanh. Nếu như căn và trần tiếp xúc nhau mà còn chịu ảnh hưởng bởi cảnh giới bên ngoài, ví dụ khi người tán thán chúng ta, ta lấy làm vui sướng, chửi mắng ta mấy câu ta liền tức giận thì đây chính là không làm chủ được mình. Cảnh giới như gió thoảng qua tâm liền dao động thì niệm Phật không thể vãng sanh; một ngày niệm một trăm ngàn lần, hai trăm ngàn lần Phật hiệu cũng không thể vãng sanh chính là vì công phu không đắc lực.

Thiền định sơ cấp, chúng ta cả đời ta cũng không dễ đạt được, sơ thiền chúng ta còn chưa đủ năng lực đạt được. Nên tu hành trong Tịnh độ tông tuy dễ hơn so với các tông phái khác, nhưng nếu ta niệm danh hiệu Phật mà vẫn không chế phục được phiền não thì cũng không được vãng sanh. Cách tu hành của Tịnh tông chính là khi căn và trần tiếp xúc nhau, tâm mới động, bất kể là thiện niệm hay ác niệm chúng ta lập tức khởi lên Phật hiệu làm tiêu biến ý nghĩ đó ngay. Người xưa nói “không sợ niệm khởi, chỉ sợ giác muộn” vậy thì không khởi niệm tức là thành công rồi, khi ấy chúng ta không còn là phàm phu nữa mà đã thành Phật, Bồ Tát rồi. Còn là phàm phu chắc chắn còn khởi ý niệm. Ý niệm vừa khởi liền khởi một câu niệm Phật thì ấy chính là giác, đem vọng tưởng mà đổi đi. Trong thuận cảnh khởi tâm ưa thích thì đem ý nghĩ ưa thích đổi đi, trong nghịch cảnh khởi tâm sân hận thì cũng đem ý nghĩ sân hận đổi đi. Hết thảy đều đổi thành một câu Phật hiệu, thì đây chính là chân thật niệm Phật, biết niệm Phật! vì vậy ở chỗ khởi tâm động niệm mà dùng công phu, dụng đến lúc tất cả vọng niệm đều không khởi nữa, ấy chính là “phát chư tam muội thời”. “Tam muội” ý nghĩa tam muội là “chánh thọ”, tức là hưởng thụ bình thường, cũng dịch là “Thiền định”. Vậy thiền định là sự hưởng thụ bình thường Đại sư Huệ Năng dựa vào Kinh Kim Cang giải thích từ “Thiền định”. “Thiền” là “bất thủ ư tướng” chính là không bị cảnh giới bên ngoài quấy nhiễu; “định” là “như như bất động” nghĩa là bên trong không khởi tâm động niệm, vĩnh viễn giữ được ngoài lìa tướng, trong không động tâm. Cảnh giới hiện tiền này gọi là “phát chư tam muội thời” lúc này phải “thiện năng giác liễu chư thiền hư giả”.

Thiền định ở thế gian có 8 loại, tầng bậc sâu cạn của 8 loại này cũng khác nhau. Các bậc sơ thiền, nhị thiền, tam thiền và tứ thiền hướng lên trên là Tứ không định, hợp chung lại gọi là “Tứ Thiền – Bát Định”. Tức là Bát định bao gồm Tứ thiền nhưng không phải ngoài Tứ thiền còn có Bát định, đây là phần lớn, còn phần nhỏ thì rất nhiều. Công phu sơ thiền,t ầng thứ công phu mỗi loại đều không giống nhau. Với người thật tâm dụng công thì cảnh giới mỗi năm mỗi khác nhau, cảnh giới mỗi tháng mỗi khác và cảnh giới mỗi ngày cũng mỗi khác. Có vậy chúng ta mới thấy tầng bậc thiền định nhiều và phức tạp biết bao, phương pháp và phương thức vận dụng thì vô lượng vô biên.

Có nhiều người tu thiền định, đắc thiền định nhưng không thoát khỏi tam giới và không chứng quả là gì sao? Sai lầm là ở chỗ chúng ta khởi sanh “Kiến ái”. Cảnh giới của thiền định là tốt, trong nhà Phật thường nói là “thiền duyệt vi thực”, cảnh giới này vô cùng an vui, một khi vào được cảnh giới này thì tham thích hưởng thụ an vui này, tự nhiên trụ trong cảnh giới này mà không thể nâng lên cao thêm. Điều này hết sức sai lầm! Nếu tương lai chúng ta vào được cảnh giới này thì nên nhớ lời Kinh Kim Cang dạy “phàm có tướng đều là hư vọng”, vậy cảnh thiền này cũng hư vọng, cả mười pháp giới y chánh trang nghiêm cũng không chân thật nên phải quyết không tham ái, chứ cả đời ưa thích cảnh giới này thì đọa lạc, không thể tiến về phía trước được.

Cho nên vĩnh viễn phải ghi nhớ “bất thủ ư tướng, như như bất động”, ngay cả đến quả vị Như Lai cũng phải “bất thủ ư tướng, như như bất động”. Vĩnh viễn đoạn trừ vọng tưởng, phân biệt, chấp trước thì mới mở được trí huệ. Trí huệ tùy thuộc vào năng lực định công mà từ từ khai mở, năng lực định đến mức nào trí huệ sẽ đạt tới cảnh giới như thế ấy. Thiền định và bát nhã tỷ lệ thuận với nhau, năng lực định càng sâu thì trí huệ càng lớn.

Trời người Tứ Thiền, trời người Tứ Không thấu hiểu tìn hình thế giới ta bà lục đạo như lòng bàn tay, nhưng tại sao không thể thoát luân hồi lục đạo? Vì họ có “Kiến ái”, “kiến” là sở tri chướng, “ái” là phiền não chướng. Hai chướng này của họ tuy nhẹ hơn so với chúng ta nhưng chưa đoạn nên không thoát khỏi tam giới được. Muốn thoát tam giới phải đoạn được “ái”, quyết không sanh tham đắm cảnh giới thiền định. Khi nào đoạn tuyệt được “Kiến ái” ắt sẽ thoát được mười pháp giới.

Trong Kinh Kim Cang có dạy về “Tứ tướng tứ kiến” nên nếu ta vẫn còn “ngã tướng, nhân tướng, chúng sanh tướng, thọ giả tướng” thì không thể thoát khỏi luân hồi lục đạo. Không còn Tứ tướng nhưng vẫn còn “ngã kiến, nhân kiến, chúng sanh kiến, thọ giả kiến” cũng không thoát khỏi mười pháp giới. Ý nghĩa nửa phần sau Kinh Kim Cang thâm sâu hơn so với nửa phần đầu, thực hành được lời dạy nửa phần đầu Kinh sẽ thoát được luân hồi lục đạo, có thể chứng quả A La Hán; còn thực hành được cả nửa phần sau của bộ Kinh thì thoát ly mười pháp giới, được sanh đến Nhất chân pháp giới, thế giới Hoa Tạng.

Người thổ dân Úc châu cho rằng họ mới thực là người, lại cho rằng chúng ta bị văn minh vật chất ô nhiễm tâm tánh, ô nhiễm thể năng. Tâm họ thanh tịnh, cuộc sống tự tại biết bao!

Họ mỗi ngày trải qua cuộc sông thế nào? Họ không có nhà cửa, đi lại khắp nơi. Chính phủ Úc châu xây dựng nhà cho họ, họ biến nhà thành kho chứa lương thực. Họ ngủ ngoài trời, gió thổi mưa rơi cũng không hề gì, không bị bệnh. Chúng ta tuy sống đời sống văn minh vật chất nhưng thể năng lại bị phá hỏng, nên không chống chịu được gió thổi mưa rơi. Họ hoàn toàn thùy thuận theo đại tự nhiên, họ đến thế gian này là để tiêu nghiệp, là để thọ báo nên linh tính họ rất cao, có thể biết trước được rất nhiều việc. Nguyên nhân do đâu? Do Thiền định. Tâm định, tâm thanh tịnh. Định có thể đột phá rất nhiều không gian tầng số, nên họ mới có thể biết trước được nhiều việc. Đây là bản năng.

Nhưng tại sao chúng ta không thể dự biết được? Vì những vọng tưởng, phân biệt, chấp trước đã cản trở bản năng của chúng ta.

Phải hiểu rằng cảnh giới thiền định không phải cứu cánh viên mãn vậy nên chúng ta mới phải không ngừng nỗ lực tiến lên trên. Giáo dục Phật Đà không gì khác ngoài giúp chúng ta hồi phục linh tánh mà thông thường ta gọi là “hồi phục bản năng của chúng ta”, theo cách bây giờ là “thể năng” . Linh tánh chính là trí huệ bát nhã tự tánh vốn có, không gì không biết, không gì không thể. Điều Phật dạy là cái tất cả chúng sanh đều có nhưng vì vọng tưởng, chấp trước mà không thể chứng đắc, một lời nói cũa Phật khai phá hết. Bàn về “Đức năng” thì “Đức” là năng lực. Phật giáo gọi là “đức tướng” thì “tướng” là tướng tốt, năng lực, tướng tốt đều viên mãn đầy đủ, không mảy may kém khuyết. Nên nói giáo dục Phật giáo là giáo dục giúp hồi phục bản năng trí huệ của chính ta mà thôi. Tất cả đều có phương pháp, lý luận, y theo phương pháp, lý luận này tu học, chúng ta ắt có thể dần dần phục hồi.

Đến khi chúng ta “phát chư tam muội”, đột phá mọi không gian tần số, thì có thể thấy được rất nhiều cảnh giới nhưng nhớ không được tham đắm. Về định giác chi thì chữ “Định” trong định giác là gì? Cảnh giới trong định cũng là “tất cả pháp hữu vi, như mộng như huyễn, như bọt như bóng”, so với cảnh giới trước mắt chúng ta nó chẳng khác gì, đều là không chân thật. Có thể thọ dụng nhưng không thể chấp trước .Thọ dụng, chúng ta mới an vui chân thật, còn chấp trước thì còn sanh phiền não.

Thứ bảy “Xả giác chi”. Chú giải viết: “Xả sở duyên cảnh giới thời, thiện năng giác liễu thủ xả hư ngụy ,bất sanh truy ức cố”. “Xả” nghĩa là buông bỏ, cũng chính là buông bỏ vọng tưởng, phân biệt, chấp trước đối với tất cả pháp thế xuất thế gian; không phải buông bỏ trên sự tướng mà là buông bỏ trong tâm. Thường với người mới học, Phật pháp hay dạy họ họ buông bỏ sự tướng, vì sao vây? Vì Phàm phu tạp nhiễm quá nặng, tâm tùy cảnh chuyển, mà sự tướng là cảnh nên phải buông bỏ là vậy. Ví dụ, Phật chế định giới cấm, cấm là không cho phép làm, như không sát sanh, không trộm cắp, không tà dâm, không vọng ngữ, không uống rượu ; thêm chữ “không” chính là buông bỏ trên mặt sự. Vì tâm ta không làm chủ được cảnh giới nên ta thường bị cảnh giới xoay chuyển, chúng ta phải buông bỏ. Nếu tự mình có công phu tương đối thường gọi là “Thiền định” thì sẽ không bị cảnh giới bên ngoài chuyển. Thực hành viên mãn những giới luật này. Cảnh giới viên mãnlà lý sự vô ngại, sự sự vô ngại. Không bị cảnh xoay chuyển thì cảnh không chướng ngại tâm, tâm cũng không chướng ngại,cảnh, đây là cảnh giới Pháp thân Bồ Tát_cảnh giới không chướng ngại. Thông suốt đạo lý này rồi mới biết phải học Phật như thế nào, trì giới ra sao.

Nếu chúng ta thấy sắc, nghe tiếng còn khởi tâm động niệm, thì phải nghiêm trì giới luật , chắc chắn sẽ có chỗ tốt cho mình.

Đạt đến cảnh giới Pháp thân đại sĩ cũng là thật sự đạt được cảnh giới không chướng ngại, tuyệt đối sẽ không khởi một ý niệm tổn hại chúng sanh, thì giới không sát sanh được viên mãn; tuyệt đối không khởi ý một niệm chiếm lợi phần thì giới không trộm cắp được viên mãn; tuyệt đối không có ý niệm xâm hại người thì giới không tà dâm viên mãn. Các vị trong cảnh giới này quả thực không khởi tâm, không động niệm mà hiển lộ ra đại từ đại bi, tâm đại từ đại bi này ngập tràn cả hư không pháp giới. Ngày nay chúng ta không đạt được cảnh giới này vì lục căn tiếp xúc cảnh giới bên ngoài còn khởi tâm động niệm. Như vậy thì biết công phu của mình không đủ, còn bị tập khí trói buộc, không tự tại thì nhất định phải nghiêm trì giới cấm, dần dần công phu của mình sẽ nên lên trên cao, đây là chính xác.

“Xả sở duyên cảnh giới thời”. Năng duyên là căn thân của chúng ta, sở duyên là cảnh giới lục trần, người mới học Phật nhất định phải hạ công phu căn trần tiếp xúc. Xả tất cả cảnh giới chính là buông bỏ, buông bỏ từ đâu? Đầu tiên là buông bỏ tự tư tự lợi, là buông bỏ ngã tướng, vì trong ngã tướng nghiêm trọng nhất là tự tư tự lợi. “Tôi làm việc này có lợi cho tất cả chúng sanh” thì ý niệm “lợi ích tất cả chúng sanh” cũng phải buông bỏ. Hoằng pháp lợi sanh là việc lợi cho chúng sanh nhưng nếu không buông được thì là tâm luân hồi, làm ra là nghiệp luân hồi. Ví như nghiệp luân hồi này là nghiệp thiện thì quả báo vào Tam thiện đạo, không thoát được lục đạo. Chỉ buông xả mới ra khỏi luân hồi lục đạo, vì đây là phá ngã chấp. Tâm chúng ta rất từ bi, là tâm tốt, phải giúp đỡ những chúng sanh khổ nạn, phải đem Phật pháp phát dương rộng rãi, ấy là việc tốt nên làm;

Nhưng nếu chấp tướng việc mình làm thì không tương ưng tâm tánh. Nhất định phải hiểu rõ rằng nếu chúng ta buông bỏ hết thảy rồi, thì việc hoằng pháp lợi sanh có người làm không? Có! Chư Phật, Bồ tát không chấp tướng sẽ làm việc ấy. Ta phải nhanh chóng tu thành Phật, thành Bồ tát, điều ấy mới quan trọng, hà tất phải nói “việc này không có ta thì không được, tôi không làm thì không ai làm”. Đâu có đạo lý này! Ấy chẳng qua là mê quá sâu. Cho nên nhiều nguyên nhân không buông bỏ được cũng từ đây mà ra. Xét theo góc độ thế gian, việc lớn quan trọng nhất là người tiếp nối, Phật pháp gọi là “truyền thừa”. Lịch đại Tổ sư đời đời truyền thừa, việc này ở pháp thế gian là đúng, ta không nhất thiết phải làm đến cùng, có người tiếp theo làm thì được rồi. Có thể người tiếp theo không làm được viên mãn như ta, đây là có khả năng xảy ra, nhưng không cần quá lo lắng. Chỉ cần người tiếp theo chịu làm, dần dần nhờ kinh nghiệm họ sẽ tiếp thu được lời dạy và không ngừng tiến bộ. Sau mười năm, hai mươi năm có khi họ còn thành tựu hơn cả chúng ta. Nên, chỉ cần nỗ lực làm, chỉ cần không thoái tâm, “dũng mãnh tinh tấn” nhất định có thành tựu.

“Xả giác chi” quan trọng nhất là “thiện năng giác liễu thủ xả hư ngụy”. Câu này chính là “phàm có tướng, đều là hư vọng” mà Kinh Kim Cang đã dạy. Chúng ta có thể nhận(thủ) và cũng có buông bỏ(xả). Thủ – xả là sự, sự sự vô ngại, quan trọng là không chấp trước, chấp trước là sai rồi. Phía sau Kinh Kim Cang có bốn câu kệ chúng ta ghi nhớ trong lòng “tất cả pháp hữu vi, như mộng như huyễn, như bọt như bóng”, đây chính là “thủ xả hư ngụy”; “như sương mai, như chớp lóe” là ý nói tất cả pháp không tồn tại, “vô sở hữu, tất cánh không, bất khả đắc”

cũng chính là “phàm có tướng đều là hư vọng”.

Phàm phu nhìn những thứ này tưởng nó như thật, đó là tướng tương tục . “Như sương mai” là tướng tương tục; “như chớp lóe” là tướng chân thật, sanh diệt trong từng sát na. Trong Kinh Nhân Vương dạy “một khảy tay có 60 sát na, một sát na có 900 sanh diệt”, đây là chân tướng sự thật. Bởi vậy chúng ta không nên chấp trước, chấp trước là sai lầm. Chấp trước là không tương ưng với chân tướng, trái ngược với chân tướng.

Cái sai này Nhà Phật gọi là mê, vô minh ,vì chúng ta không thật thấu hiểu chân tướng sự thật. Thật hiểu chân tướng sự thật tâm mới được đại tự tại, đại tự tại là chân tâm. Làm thế nào được đại tự tại? Đàn Kinh dạy “Bản lai vô nhất vật” (trước giờ vốn không có vật nào) thì sao không tự tại? Bất kể chúng ta khởi vọng tưởng, phân biệt, chấp trước gì thì là vốn dĩ không có vật nào.

Chúng ta không nên cho rằng chấp trước là thật có vì vốn nó vẫn là giả thôi. Duy thức giảng Tam tâm là “biến kế sở chấp tánh” không phải chân, chắc chắn không phải là sự thật. Cho nên, Pháp thân Bồ Tát xem rất rõ ràng “tất cả chúng sanh vốn dĩ thành Phật”, vậy giờ chúng sanh phải là Phật không?” Phải! Chỉ có điều là một vị Phật hồ đồ, hồ đồ chỗ nào? Chính là từ chỗ khởi vọng tưởng, phân biệt, chấp trước. Tuy là khởi vọng tưởng, phân biệt, chấp trước nhưng trong bổn tánh vốn dĩ chẳng có vật gì cả. Nên tất cả chúng sanh xác thực vốn dĩ thành Phật , đây là thật. Chúng ta nhất định phải hiểu đạo lý này, buông bỏ tất cả vọng tưởng, phân biệt, chấp trước, dũng mãnh tinh tấn, tu Lục ba la mật. Tại sao phải dũng mãnh tinh tấn tu Lục ba la mật? Vì Lục ba la mật là tánh đức, là tự tánh vốn đầy đủ, không phải từ ngoài dến. Cho nên giúp đỡ tất cả chúng sanh chưa giác ngộ ,u “người giác trước dạy người sau giác, người biết trước dạy người biết sau” đây là thường quỹ đại đạo của chư Phật, Bồ Tát. “Bất sanh truy ức cố” tức là sau khi buông bỏ sẽ không lưu luyến, cũng không còn nghĩ nhớ đến. Người đời không tránh khỏi nghĩ việc đã qua, nghĩ chuyện tương lai. Nhưng khi Bồ Tát động niệm thì vạn thiện đều theo, khi không động niệm thì trong tâm không có một tạp niệm nào, không sanh niệm nào. Các vị ấy động niệm là để phổ độ chúng sanh, lợi ích tất cả chúng sanh vậy nên vô lượng vô biên thiện nghiệp theo đó mà khởi, thuần thiện không ác. Kinh Thập Thiện Nghiệp Đạo có một câu rất quan trọng là “ngày đêm thường niệm thiện pháp, tư duy thiện pháp, quán sát thiện pháp”, không có thứ nào bất thiện, ở trong đây nếu còn chấp trước, còn nghĩ ngợi thì là bất thiện, là mê rồi.

“Thiện năng giác liễu”. “Giác” tức là thiện, không giác tức là mê, không thể nào giác và mê tồn tại cùng lúc được, cho nên nhất định phải thiện giác, phải thấu hiểu “thủ xả hư ngụy”.

Từ đó mà biết, thủ – xả đều là lợi ích chúng sanh, đều làm tấm gương tốt cho chúng sanh, giúp đỡ chúng sanh giác ngộ. “Thủ” có thể giúp chúng sanh giác ngộ thì chúng ta dùng thủ; “xả” có thể giúp chúng sanh giác ngộ thì chúng ta dùng xả. Không vì chính mình mà vì chúng sanh ấy mới gọi là “thiện năng giác liễu”. Người thật sự giác ngộ mới thấu hiểu điều này và họ làm một cách vô cùng tự tại, không một pháp nào mà không lợi ích chúng sanh.