Phật Thuyết Thập Thiện Nghiệp Đạo Kinh Giảng Ký

Kinh văn: “Hựu chư thiên long bát bộ chúng đẳng, đại

oai thế giả, diệc nhân thiện nghiệp phước đức sở sanh”.

Chữ “oai” trong “Đại oai thế giải” nghĩa là có uy đức, còn chữ “thế” là có thế lực_ đây là chỉ người đứng đầu, người lãnh đạo ngành nào đó trong đời sống. “Diệc nhân thiện nghiệp phước đức sở sanh” (cũng là nhờ thiện nghiệp nhiều đời mà có được). Tức nếu như không phải thiện nghiệp phước đức nhiều đời nhiều kiếp thì uy thế nhất định không được như vậy. “Đại oai thế” là quả báo, có quả ắt có nhân, nhân đó là nhân thiện đã được trồng. Đức Phật đưa một ví dụ “chư thiên”, đó là nói về Thiên vương (vua trời). Cõi Vô Sắc Giới Thiên (cõi Trời Vô Sắc Giới) không có thân tướng thì không nói đến. Từ chỗ có sắc tướng của cõi Sắc Giới Thiên (cõi Trời Sắc Giới) mà nói. Đỉnh trời Tứ thiền Ma Hê Thủ La Thiên vương, đỉnh trời Sơ thiền Đại Phạm Thiên vương, phía dưới là sáu tầng trời dục giới. Đây đều là Chư Thiên, chư thiên hướng lên trên, càng lên cao phước báo lớn hơn tầng dưới, chúng ta không thể tưởng tượng được. Phía dưới những tầng đó là vua trời cõi nhân gian mà ngày nay gọi là người lãnh đạo quốc gia. Những người có uy thế lớn này được rất nhiều người ủng hộ, chắc chắn không phải là ngẫu nhiên, mà đều do thiện căn phước đức, nhân duyên nhiều đời nhiều kiếp mà sanh ra.

Người có đại oai thế trên thế gian đều phải tu thiện nghiệp phước đức. Thiện nghiệp phước đức chính là vì người mà xả thân, hy sinh bản thân, phụng hiến cho người khác. Nếu chúng ta không thể xả thân vì người thì những tham, sân, si mạn chắc chắn sẽ ngày càng nhiều lên thêm. Khi tham, sân, si, mạn đã nhiều lên rồi thì dù có học Phật cũng phải đọa tam đồ ác. Như chuyện bạn học của Ngài An Thế Cao là Long Vương của Hồ Cộng Đình là một ví dụ rất là hay. Trong truyện ký của An Thế Cao, Ngài thường khen ngợi người bạn học này là người “minh kinh hiếu thí”, thông đạt giáo lý, thích giảng Kinh lại thích bố thí. Tuy nhiên, lúc ông ra ngoài khất thực, thấy cơm và thức ăn trong bát không tốt, trong tâm không hoan hỷ liền nghĩ “tôi cống hiến cho xã hội nhiều như vậy, xã hội trả ơn cho tôi là như vầy”, lòng cảm thấy khó chịu. Người này vì khởi lên ác niệm như vậy, cuối cùng đọa vào con đường súc sanh đi làm Long Vương.

Nghĩ lại, đức hạnh, phước đức của chúng ta ngày nay không sánh bằng ông, ác nghiệp của chúng ta tạo ra so với ông càng nặng hơn. Ông đọa làm Long Vương, chúng ta đọa vào cõi nào đây? Chúng ta xem những công án này phải tự mình cảnh tỉnh, một suy nghĩ sai lầm, vạn kiếp khó khôi phục lại vậy.

Kinh văn: “Kim đại hải trung, sở hữu chúng sinh, hình sắc thô bỉ, hoặc đại hoặc tiểu, giai do tự tâm chủng chủng tưởng niệm, tác thân ngữ ý chư bất thiện nghiệp, thị cố tùy nghiệp, các tự thọ báo”.

Trước tiên Đức Thế Tôn để chúng ta quan sát quả báo phước đức thiện nghiệp của thế xuất thế gian, sau đó lại quay lại xem thử. Chúng sanh hữu tình trong sáu cõi tạo tác nghiệp bất thiện, từ quả báo đó mà hình thành sự so sánh mạnh mẽ. Điều này chứng tỏ vì sao Đức Phật nói “Trí giả tri dĩ, ưng tu thiện nghiệp”. “Kim đại hải trung sở hữu chúng sanh”(Nay tất cả chúng sanh trong đại hải). “Đại hải ”là ví dụ chúng sanh hữu tình trong lục đạo (sáu cõi). Trong “Hình sắc thô bỉ” thì “hình” là thể chất, là hình dáng thân thể; “sắc” là màu da, là dung mạo, nhan sắc; “thô bỉ” là thô ác bỉ lậu. Cụm từ “hoặc đại hoặc tiểu” là nói tới hình dáng. Nơi biển lớn có nhiều động vật to lớn đồng thời cũng có những loài tôm cá nhỏ bé; sự khác biệt nhỏ lớn đó cũng như sự khác biệt phước đức của chúng sanh. Ngạn ngữ có câu “nhân tâm bất đồng, các như kỳ diện” (tâm người khác biệt, mỗi người mỗi vẻ). Diện mạo mỗi người khác nhau, tình trạng sức khỏe khác nhau, môi trường sống cũng có sự sai khác. Vậy nguyên nhân của sự sai khác này là gì? Là vì “giai do tự tâm chủng chủng tưởng niệm” (tất cả đều vì mọi tưởng niệm trong lòng mà ra). “Tưởng niệm” này là tưởng niệm bất thiện, tư tưởng không thiện, lời nói và hành động đương nhiên không thiện. Cho nên quan sát đức hạnh của một người, có thể xem từ trong lời nói việc làm, lời nói việc làm chính là phản ứng tự nhiên của tư tưởng.

“Tác thân ngữ ý chư bất thiện nghiệp” thì “Thân” tạo sát, đạo, dâm; ngữ tạo vọng ngữ, nói năng hai lời, thêu dệt, ác khẩu;

“ ý” có tham, sân, si, mạn nên mới chiêu cảm quả báo bất thiện.

“Thị cố tùy nghiệp, các tự thọ báo”( tùy theo nghiệp mà tự thọ báo) chúng ta thấu hiểu đạo lý này, hiểu rõ chân tướng sự thật, phải biết tự mình cần nhiều phước, đây mới thật sự là giác ngộ. Chúng ta khởi tâm động niệm chiêu cảm quả báo thì chắc chắn bản thân tránh không khỏi thụ nhận quả báo. Người thật sự thông đạt thì sẽ thấu hiểu đây là việc tự làm tự chịu, chắc chắn không có một mảy may can thiệp từ bên ngoài. Ngược lại, người ở thế gian không hiểu đạo lý này, nên oán trời trách người, như thể đều do người khác hay hoàn cảnh tạo thành nghiệp báo ấy chứ không phải do bản thân mình. Đây là sai lầm vô cùng lớn. Phật dạy “Tứ duyên sanh pháp” nhưng con người chỉ thấy được một duyên, ba duyên còn lại thì không nhận ra. Những quấy nhiễu bên ngoài thuộc về tăng thượng duyên, còn tự bản thân thì có thân nhân duyên, sở duyên duyên, vô gián duyên. Những duyên này đều bị chúng ta lơ là. Nếu như như tự thân có đủ ba loại duyên tốt này thì tăng thượng duyên chắc chắn không chịu quấy nhiễu. Cho nên Chư Phật Bồ Tát không nhiễm quấy nhiễu; người tu học thiền định không bị quấy nhiễu. Từ đó có thể thấy, quấy nhiễu là do ba loại ác duyên của tự bản thân mình cùng tăng thượng duyên bên ngoài kết hợp với nhau. Nguyên nhân thật sự chính là điểm này. Đức Phật dạy chúng ta “Dĩ khổ vi sư, dĩ giới vi sư” (Lấy khổ làm thầy, lấy giới làm thầy). Tu học của Tiểu thừa vô cùng coi trọng khổ hạnh, ở trong khổ hạnh rèn luyện ý chí, tôi luyện thân tâm, thành tựu pháp khí. Về việc này có thể lấy Tôn Giả Ca Diếp làm đại biểu. Đại thừa ở trong pháp giới vô chướng ngại thành tựu công đức viên mãn của mình. Đại thừa ở trong thuận cảnh tu hành. Về việc này có thể lấy Thiện Tài Đồng Tử làm đại biểu. Ngài sanh trong gia đình phú quý, sống đời sống vinh hoa phú quý, ở đây thành tựu công đức viên mãn. Đại thừa là thánh nhân. Họ có thể thành tựu ở thế giới cực lạc vì bất luận họ ở trong thuận cảnh hay nghịch cảnh, thiện duyên hay ác duyên đều không động tâm, không phân biệt, không chấp trước, cho nên mới có tư cách hưởng thọ cực lạc, thế giới Hoa Tạng viên mãn. Nếu như ở trong thuận cảnh, thiện duyên, vẫn còn tham ái, nghịch cảnh ác duyên vẫn còn sân hận thì đó chỉ là phàm phu. Kinh Kim Cảnh dạy: “Phàm sở hữu tướng, giai thị hư vọng”, “Nhất thiết hữu vi pháp, như mộng huyễn bào ảnh”. Chúng ta bình tĩnh quán sát. Đời người đích thực là một giấc mộng. Ngày hôm qua qua rồi, không trở lại nữa, trước mắt từng sát na qua đi, đều không trở lại, chúng ta từng bước đi về hướng mộ phần, đi về hướng đường chết, đến một hơi thở hít vào mà còn phải thở ra thì thế gian này cái gì là của chúng ta? “Vạn ban tương bất khứ, duy hữu nghiệp tùy thân” (vạn thứ đều không thể mang theo, chỉ có nghiệp là mang theo bên mình). Đây là lời Đức Phật khuyên dạy. Người dạy rằng thứ duy nhất đi theo chúng ta chỉ có nghiệp lực mà thôi, tất cả những điều còn lại từ đồ vật đến con người thì tuyệt nhiên không. Vậy thì phải buông bỏ, dứt khoát không thể để những thứ “không thể mang theo”

mà khởi tâm động niệm. Tạo phước đức thiện nghiệp có thể mang theo, tạo ác nghiệp cũng sẽ mang theo vì tại sao không đoạn ác tu thiện, kết thiện duyên với tất cả chúng sanh?

Người thật sự thấu hiểu đạo lý, thông đạt chân tướng sự thật, thì chắc chắn không tạo ác nghiệp. Không những không tạo ác nghiệp mà ngay cả một niệm ác cũng không khởi. Vì sao? Vì sẽ có hại cho bản thân, cho nên sẽ không tự mình hại mình. Tự bản thân không những nói lời thiện, làm việc thiện, mà khởi tâm động niệm đều thiện. Chúng ta làm như thế vì chúng ta biết những thứ này có thể mang theo, đây là lợi ích lớn cho chúng ta, có thể thành tựu phước báu đại uy đức. Cho nên nếu chúng ta có ý nghĩ ác, hành vi ác ắt phải đọa vào ác đạo. Rất nhiều người trong cuộc sống thường ngày tạo tác ác nghiệp mà tự mình không biết. Ví dụ như đi du lịch, đoàn sắp xếp bảy giờ phải lên xe xuất phát. Chúng ta đến trễ năm phút làm cho rất nhiều người trên xe đợi chúng ta, đây chính là ác nghiệp, chúng ta phải thiếu nợ với bao nhiêu người đó, chúng ta không tuân thủ quy tắc, muốn chiếm phần hơn với người khác. Tôi từng nghe kể, Đại Sư Hoằng Nhất khi ở Nhật. Ngài hẹn với người bạn tám giờ gặp mặt, tám giờ một phút người bạn này vẫn chưa đến, Ngài liền đóng cửa lại, một lát sau người này đến. Ngài ở trong cửa sổ mắng người bạn này một trận, đuổi về, vì người bạn này không giữ đúng giờ. Đây là một ví dụ dễ thấy nhất trong đời sống hàng ngày. Một người mê ngộ hoặc điên đảo quá lâu, muốn giác ngộ không phải là chuyện dễ dàng.

Mọi người đều biết niệm: A Di Đà Phật. Tuy niệm nhưng không thật sự áp dụng vào cuộc sống thường ngày cho nên công phu không đủ lực. Nghĩa của “A Di Đà Phật” tiếng Trung Quốc dịch là vô lượng giác thêm hai chữ “Nam Mô” là quy y vô lượng giác. Vô lượng giác là đối với mọi người, mọi vật, mọi việc trong mọi lúc mọi nơi đều phải đạt được giác chứ không mê ngộ. Phật pháp là giáo dục đời sống. Dạy cho chúng ta sống như thế nào, làm việc như thế nào, xử sự đối với người tiếp vật ra sao. Chúng ta tuy học Phật rồi nhưng cuộc sống vẫn như cũ, sống vô cùng khổ, đấy là nguyên nhân gì? Ăn mà không tiêu hóa được, chính là vì mỗi ngày học Phật rồi mà không thể kết hợp với đời sống thành một thể, không biết sống như thế nào.

Loại học này chính là “học mà không hành”. Ví dụ như chúng ta mới bước vào đạo tràng Phật giáo điều trước tiên thấy được là tượng Bồ Tát Di Lặc. Bồ Tát Di Lặc luôn tươi cười là để dạy chúng ta luôn tươi cười với mọi người.

Cái bụng to lớn của Ngài là dạy ta phải phước lớn tâm lượng lớn. Phải hiểu được bao dung, đây là giáo dục đời sống. Trong Tứ Đại Thiên Vương, Trì Quốc Thiên Vương dạy chúng ta phải tận lực làm tròn trách nhiệm, Tăng Trưởng Thiên Vương dạy chúng ta phải cầu tiến bộ, Quảng Mục Thiên Vương dạy chúng ta thấy xem nhiều, Đa Văn Thiên Vương dạy chúng ta phải nghe nhiều. Thấy nhiều, nghe nhiều, nói ít chính là “nói nhiều lời, không bằng bớt nói một câu, bớt nói một câu, không bằng không nói”. Như thế tâm địa mới thanh tịnh tự tại. Ngài Giác Minh Diệu Hạnh Bồ Tát cũng khuyên chúng ta “ít nói một câu, niệm nhiều một câu Phật, đánh ý nghĩ chết, để pháp thân sống”.

Cho nên, qua những ví dụ, so sánh mạnh mẽ của việc có phước báu, có uy đức với không có phước báu, uy đức, chúng ta phải giác ngộ, phải hiểu được ý nghĩa mà Phật Đà giảng dạy. Từ trong đây mới có thể cảm nhận được sự từ bi chân thật của Phật

Đà.

Kinh văn: “Nhữ kim đương ưng như thị tu học, diệc

linh chúng sanh, liễu đạt nhân quả, tu thập thiện nghiệp”.

“Đương ưng” là những việc mà lúc này chúng ta phải làm. Trong cụm từ “Như thị tu học”, hai chữ “Như thị” này là từ đầu đến cuối. Phần trước dạy chúng ta nhận biết “Nhất thiết pháp do tâm tưởng sở sanh” (Tất cả pháp do tâm tưởng mà sanh) và giảng cái gọi là “Duy tâm sở hiện, duy thức sở biến”

trong Kinh Hoa Nghiêm. Tướng là tâm hiện, nhất định không có thiện ác, tốt xấu ; tướng là diệu tướng thanh tịnh bình đẳng. Sao lại có sự biến hóa phức tạp như vậy? Bởi vì tướng là do tâm sinh ra mà phần sau sẽ bàn cụ thể hơn. Tất cả “giai do tự tâm chủng chủng tưởng niệm”, những tưởng niệm trong lòng này có thiện, có ác, cho nên đã làm thay đổi tướng thanh tịnh bình đẳng. Kỳ thật chân tướng vĩnh viễn không thay đổi, thay đổi là vì vọng tâm đang thao túng, vọng tâm biểu hiện thành vọng tưởng, không phải chân tướng.

Chân tướng là gì? Nhất chân pháp giới là chân tướng. Thế giới Hoa Tạng trong Kinh Hoa Nghiêm là chân tướng, thế giới Cực Lạc của pháp môn Tịnh Độ là chân tướng, thường trụ bất biến (không đổi). Thế giới Cực Lạc ở đâu? Ở ngay đây! Cổ đức có câu “Sanh tắc quyết định sanh, khứ tắc thực bất khứ” (sanh thì quyết định sanh, nhưng đi thì thật sự chẳng đi). Câu này vô cùng khó hiểu. Giống như cách mà khoa học hiện đại nói là không gian không cùng tần số, chúng ta lấy ví dụ những kênh khác nhau trên màn hình ti vi. Trong Phật giáo thường gọi “Thập pháp giới”.“ Một pháp giới hiện thì chín pháp giới ẩn”

cũng giống như màn hình ảnh ti vi, có mười kênh khi ta ấn một kênh thì tướng của kênh này hiện ra, còn chín kênh kia đều ẩn rồi. Đổi một kênh khác thì tướng của kênh khác hiện ra, tướng mới vừa nãy lại ẩn mất rồi. Nhưng thật ra các kênh ấy đều cùng ở chung không tách rời. Tương tự như vậy, Thập pháp giới, Bách pháp giới, Thiên pháp giới cũng chính là một pháp giới.

Từ ví dụ này chúng ta mới hiểu được “Sanh tắc quyết định sanh, khứ tắc thật bất khứ”.

Đây chính là chuyển đổi tần số không gian. Đem không gian nhân gian chuyển thành không gian Hoa Tạng, chuyển biến thành không gian thế giới Cực Lạc. Việc này cũng giống như chuyển kênh đài vậy. Vậy thì nút ấn chuyển kênh ở đâu? Nút ấn ở “khởi tâm động niệm”, “từ tâm tưởng sanh”. Ngày nay, chúng ta đang mượn những công cụ khoa học để lý giải, giúp chúng ta dần dần thể hội được chân tướng vũ trụ nhân sanh mà trong Kinh dạy, hiểu cái gọi Thập pháp giới y chánh trang nghiêm. Như vậy chúng ta đều có thể thông đạt, thấu hiểu.

Chữ “Như thị” ở chỗ này đặc biệt chỉ “tu tập thiện nghiệp” không những tự bản thân phải “như thị tu học” mà còn “diệc linh chúng sanh, liễu đạt nhân quả”. Chữ “Liễu” trong câu này là hiểu rõ, còn “Đạt” là thông đạt. Nền tảng cơ bản của Phật giáo được xây dựng trên thuyết giáo dục nhân quả. Nhân quả là có thật, như “trồng dưa thì được dưa, trồng đậu được đậu” vậy, tuyệt đối không phải mê tín. Cho nên thế xuất thế gian pháp đều không tách rời nhân quả, như kinh Pháp Hoa giảng về Nhất thừa nhân quả, kinh Hoa Nghiêm giảng về Ngũ chu nhân quả. Có bộ Kinh nào không giảng nhân quả đâu! Trồng nhân thiện nhất định được quả thiện. Người tâm thiện, niệm thiện, hành thiện chắc chắn được báo ứng thiện. Chúng ta đối đãi tốt với người, thì người cũng đối tốt với mình như câu “Kính nhân giả, nhân hằng kính chi” (mình kính người thì người cũng kính lại với mình) vậy. Kính người là gieo nhân thiện, người ta tôn kính chúng ta là quả thiện. Đây là nhân quả. Chúng ta lấy ác ý đối đãi người đấy là gieo nhân ác, người ta sẽ lấy ác ý đáp trả lại chúng ta_ đây là ác quả. Chúng ta phải hiểu được đạo lý này.

Quyển Liễu Phàm Tứ Huấn nói về “liễu đạt nhân quả” rất cụ thể, rất chi tiết nên Đại Sư Ấn Quang cả đời không tiếc sức lực hoằng dương quyển này. Việc này đã thể hiện trí tuệ chân thật, đại từ, đại bi của Đại Sư. Ngài biết trong xã hội hiện tiền giáo dục luân lý, đạo đức của nhà Nho bị sụp đổ, giáo dục Phật giáo cũng dần dần suy yếu, biến chất. Giáo dục trong trường học chỉ chú trọng khoa học kỹ thuật, kinh tế công thương mà lơ là giáo dục nhân văn. Vì vậy tuy thấy đời sống con người dồi dào sung túc nhưng tai nạn chồng chất. Con đường để cứu vãn chỉ có luân lý đạo đức. Nếu như luân lý đạo đức mất đi thì người không ra người, nhà không ra nhà. Hiện nay tuy mọi người trên thế giới sống cuộc đời sung túc, điều kiện vật chất không thiếu nhưng thân tâm không cảm thấy an toàn_ giống như lời cổ nhân nói “không phải là đời sống của con người”. Những đạo lý và chân tướng sự thật này chúng ta không thể không thấu hiểu, không thể không thông đạt.

Ấn Quang Đại Sư cả đời ngài đề xướng ba bộ sách. Thứ nhất là Liễu Phàm Tứ Huấn, Liễu Phàm Tứ Huấn dạy chúng ta “liễu đạt nhân quả”. Thứ hai là Cảm Ứng Thiên Hội Biên, bộ này dạy chúng ta phải“ tu tập thiện nghiệp”, đoạn tất cả điều ác, tu tất cả điều thiện. Thứ ba là An Sĩ Toàn Thư, Ngài lấy quyển này làm tóm lại cho phần “tu tập thiện nghiệp”. An Sĩ Toàn Thư phân làm 4 thiên. Thiên thứ nhất là Văn Xương Đế Quân Âm Chất Văn” giảng về tiêu chuẩn của thiện ác; thiên thứ hai Vạn Thiện Tiên Tư chuyên giảng về giới sát; thiên thứ ba Dục Hải Hồi Cuồng chuyên giảng về giới dâm; thiên cuối cùng là Tây Quy Trực Chỉ, mong mọi người niệm Phật cầu sanh thế giới Cực Lạc. Vậy là cuộc đời đã viên mãn rồi. Nếu chúng ta có thể có thể tin tưởng, hiểu rõ, y giáo phụng hành theo những điều dạy của ba bộ sách này, chắc chắn vãng sanh làm Phật. Cho nên, hai câu nói “Liễu đạt nhân quả, tu tập thiện nghiệp” cũng chính là sự nghiệp cả đời của Tổ Ấn Quang. Đức Thế Tôn khai thị ở đoạn này, kỳ thật chính là sự đúc kết cả đời cứu độ chúng sanh khổ nạn của Tổ Ấn Quang. Ngôn ngữ tuy vô cùng đơn giản nhưng ý nghĩa vô cùng sâu rộng, chúng ta phải thể hội kỹ càng, phải cố gắng nỗ lực học tập, ngay trong đời này chắc chắn đạt thành tựu. Có như vậy thì sống trên đời mới không uổng phí, mục tiêu của chúng ta sẽ đạt được rồi.

Kinh văn: “Nhữ đương ư thử chánh kiến bất động,Vật phục đọa tại đoạn thường kiến trung,ư chư phước điền hoan hỷ kính dưỡng. Thị cố nhữ đẳng diệc đắc nhân thiên tôn kính cúng dường” . Đoạn này Đức Thế Tôn đúc kết lại, khuyến khích chúng ta “nhữ đương ư thử” ở đây ý chỉ Long Vương mà Long Vương đại biểu cho mọi người chúng ta. Đức Phật khuyên chúng ta đối với sự việc này phải làm đến “Chánh kiến bất động”. “Chánh kiến” là kiến giải chính xác, quyết định không thể bị tà kiến làm dao động, đặc biệt “không đọa vào trong đoạn thường kiến nữa”. “Đoạn thường kiến” là cách nhìn sai lầm của Ấn Độ thời xưa. “Đoạn kiến” cho rằng “người chết rồi như đèn tắt”, chết rồi tất cả đều không còn nữa, không tin có kiếp sau, không tin có báo ứng. Đây là kiến giải sai lầm. Còn một “Thường kiến” nữa, đó là cho rằng người chết rồi, 20 năm sau lại đầu thai thành một hảo hán_đây cũng là sai lầm.

Người thế gian thường nói “Người không vì bản thân mình trời tru đất diệt”, thử hỏi có người nào mà không vì mình?

Đây là sai lầm, đây không phải chánh kiến, đã dẫn sai đường cho rất nhiều chúng sanh, sao gọi là chánh kiến? Là một người vì xã hội, vì chúng sanh, không vì bản thân mới là chánh tri chánh kiến.

Ở Singapore có vị đại phú ông Trần Gia Canh, tay trắng làm nên sự nghiệp, phát tài giàu to. Ông mở trường khắp nơi, đề xướng giáo dục, giúp đỡ một số người khổ nạn. Có một lần nọ, đứa con trai của ông bị kẻ cướp bắt cóc tống tiền. Kẻ cướp đưa ra số tiền để chuộc. Ông thông báo với kẻ cướp “Ngươi đem con trai tôi giết đi là xong rồi. Tôi một xu cũng không đưa cho ngươi. Toàn bộ tiền của tôi để làm sự nghiệp từ thiện công ích, tuyệt đối không để lại cho con cháu”. Sau đó, kẻ cướp thả con trai của ông ra. Đây đích thực là làm sự nghiệp phước lợi từ thiện xã hội, niệm niệm đều vì người khác mà nghĩ, nghĩ cho xã hội, không vì bản thân mình. Đây là chánh tri, chánh kiến.

Đức Phật Thích Ca Mâu Ni xuất thân vương tử, có thể hưởng thụ cuộc sống giàu có sung túc, tại sao Ngài không hưởng thụ, mà còn mỗi ngày phải đi khất thực, ngủ ở dưới gốc cây vậy? Đó là để nói cho chúng ta phải buông xả vạn duyên. Ngài sanh ra trên đời này là để vì chúng sanh, vì xã hội chứ không phải vì bản thân cho nên Ngài không có nghiệp chướng. Còn nếu vì bản thân mình liền sanh ra nghiệp chướng, còn sống vì chúng sanh thì lấy đâu ra nghiệp chướng? Vì vậy, chúng ta ngày nay phải tiêu trừ nghiệp trước, đem ý niệm thay đổi liền ngay. Cho nên “vì mình” là quan niệm hoàn toàn sai lầm.

Tâm của chúng ta phải trụ trong chánh tri chánh kiến thì không bị dao động bởi những thứ bất thiện của xã hội. Phàm là tâm hành bất định thì dễ bị dao động, đều là tham cầu danh vọng lợi ích, hưởng thụ ngũ dục lục trần (5 dục, 6 trần). Nếu buông bỏ được những ý niệm này thì sao còn có thể bị dao động nữa? Chân tướng của nhân sanh vũ trụ là hiện tượng nhân duyên quả báo, pháp thế gian xuất thế gian không ngoại lệ. Nói trắng ra chính là sự chuyển biến của nhân quả, sự tương tục, tuần hoàn của nhân quả, cho nên nó không phải thường kiến cũng không phải đoạn kiến.

“Ư chư phước điền, hoan hỷ kính dưỡng”(đối với các phước điền phải hoan hỷ kính dưỡng). “Kính” là tôn kính, “dưỡng” là cúng dường. “Điền” (đất ruộng) là một cách nói thí dụ, đất ruộng có thể sanh trưởng ngũ cốc lương thực, nhân đó có thể sanh phước nên mọi người gọi là phước điền. Phước điền có ba loại:

Loại thứ nhất “Kính điền”, gọi là “Kính nhân giả, nhân hằng kính chi”. Chúng ta tôn kính đối với người khác, người ta tôn kính đối với chúng ta. Đại biểu chủ yếu của “Kính điền” là Tam bảo. Chúng ta cung kính Tam bảo nhưng nên hiểu rằng phải đem sự cung kính Tam bảo dùng vào đối với tất cả chúng sanh. Ta cung kính đức Phật như thế nào thì ta cung kính tất cả chúng sanh như thế ấy. Cách làm này là “Hạnh Phổ Hiền”. Sự khác nhau của hạnh Phổ Hiền và hạnh Bồ Tát là ở chỗ: Hạnh Phổ Hiền là dùng tâm chân thành, tâm thanh tịnh, tâm bình đẳng, không có cao thấp, xem Phật và chúng sanh đều bình đẳng, một dạ cung kính thì được quả báo không thể nghĩ bàn.

Loại thứ hai là “Ân điền”. Ân điền là lấy cha mẹ làm đại biểu, cha mẹ là người ân lớn nhất của chúng ta, chúng ta phải tri ân báo ân, đem tâm hạnh báo đáp công ơn cha mẹ dùng vào tất cả chúng sanh. Trong bài kệ hồi hướng “Trên đền bốn ơn nặng, dưới cứu khổ ba đường”, chúng ta có tâm báo ân này không?

Nếu tâm báo ân còn không có thì lấy đâu ra hành động báo ân?

Chúng ta lấy gì để báo ân ? Dùng tâm thiện, niệm thiện, hành thiện. Cả đời nỗ lực tu thiện, dùng hành động này báo đáp ơn cha mẹ, báo đáp ơn thầy tổ, báo đáp tất cả chúng sanh ân cung cấp cho chúng ta tất cả điều kiện sinh hoạt trong cuộc sống.

Loại thứ ba “Bi điền”. Chúng ta phải tận tâm tận lực giúp đỡ tất cả chúng sanh khổ nạn trên thế gian để họ thoát khỏi cảnh khốn khó. Đây là sự giúp đỡ vật chất nhưng quan trọng hơn là sự giúp đỡ về giáo dục, vì giúp đỡ vật chất chỉ mang tính nhất thời, chỉ giải quyết những đau khổ ở trước mắt. Cổ nhân nói “Giúp ngặt không giúp nghèo”. Trước mắt họ có tai nạn chúng ta phải cứu giúp họ, nhưng nghèo khó không có cách nào cứu giúp. Đối với sự nghèo khó nên giúp thế nào? Giúp bằng cách giáo dục, dạy họ năng lực kỹ thuật để họ tự mình có thể độc lập mưu sinh. Cho nên, lập trường học là phương pháp duy nhất để giúp cải thiện sự nghèo khó. Giúp họ phá mê khai ngộ, dạy họ kỹ năng mưu sanh, họ giác ngộ rồi thì có thể sống đời sống hạnh phúc viên mãn. Bất luận là cổ thánh tiên hiền trong hay ngoài nước, không vị nào không coi trọng giáo dục, mà quan trọng nhất của giáo dục là giáo dục đức hạnh. Khổng Tử dạy học bốn môn: Thứ nhất là “Đức hạnh” là dạy đạo làm người, hiểu rõ quan hệ giữa người với người, hiểu được làm người như thế nào, dạy chúng ta làm người tốt, làm người thiện, làm người hiền và làm thánh nhân. Đây là giáo dục đức hạnh. Thứ hai là “Ngôn ngữ”.

Cái gọi là “miệng là cửa của họa phước” chính là ở chỗ dạy cho chúng ta nói năng chừng mực khi trong gia đình, khi ở giữa quần chúng; dạy chúng ta nhỏ, biết lớn, biết vai trò của mình.

Đối với người như thế nào thì nên nói năng như thế nấy. Những điều này phải dạy từ ngày còn nhỏ. Cách này chính là “Thiếu thành nhược thiên tánh, tập quán thành tự nhiên” (rèn luyện từ nhỏ thì sẽ hình thành tính như bẩm sinh, do thói quen mà thành ra như tự nhiên). Thứ ba là “Chánh sự” chính là huấn luyện về kỹ thuật, năng lực. Ngày nay gọi là giáo dục nghề nghiệp, giáo dục khoa học kỹ thuật. Chúng ta học thành rồi, tương lai trong xã hội có kỹ năng mưu sinh, có điều kiện phát triển. Thứ tư là “Văn học”, tức là sau khi chăm lo đời sống vật chất sung túc rồi thì mới nâng cao sự hưởng thụ đời sống tinh thần. Giáo dục ngày nay bỏ qua có hai điều phía trước, chỉ có hai điều phía sau, cho nên xã hội phát sinh vấn đề. Hai điều gốc rễ phía trước không còn nữa, ví như hoa cắm trong bình, bề ngoài tuy nhìn đẹp mắt nhưng không có gốc. Xã hội vì thiếu gốc rễ nên dao động, hỗn loạn. Cách giáo dục như vậy là đã bỏ đi cách dạy học của cổ thánh tiên hiền mà không hề biết rằng nền giáo dục của cổ thánh tiên hiền là chân thật phước điền. Vì lẽ đó, chúng ta trước tiên phải thật sự nhận thức phước điền, mới biết được làm thế nào gieo phước, vô cùng hoan hỷ tôn kính phước điền, rộng tu cúng dường.

“Thị cố nhữ đẳng, diệc đắc nhân thiên tôn kính cúng dường” chúng ta có thể làm được như vậy thì sẽ được nhân thiên tôn kính cúng dường. Nữ cư sĩ Hứa Triết ở Singapore cả đời bà đều làm việc này. Bà thật sự nhận thức được phước điền, đặc biệt là bi điền, cho nên cả đời chuyên chăm sóc người già, người bệnh, người nghèo nàn, khổ nạn. Vì vậy mà bà được nhân thiên tôn kính cúng dường, đại chúng xã hội không ai mà không tôn kính Bà. Điều mà Đức Phật dạy là ở chỗ này, chúng ta ở xã hội hiện nay tận mắt nhìn thấy tận tay được nghe cho nên “gieo trồng nhân thiện thì được quả thiện”. Đây là chân lý không mảy may hư dối.

Bồ Tát hữu nhất pháp năng đoạn nhất thiết chư ác đạo khổ.Vị trú dạ thường niệm ,tư duy,quán sát thiện pháp(

Bồ Tát có một pháp, có thể đoạn trừ tất cả khổ trong ác đạo, đó là ngày đêm thường nghĩ, tư duy, quan sát pháp lành).

Kinh văn: “Long vương đương tri : Bồ Tát hữu nhất pháp, năng đoạn nhất thiết chư ác đạo khổ. Hà đẳng vi nhất ?Vị ư trú dạ thường niệm, tư duy, quán sát thiện pháp, linh chư thiện pháp niệm niệm tăng trưởng, bất dung hào phân bất thiện gián tạp. Thị tức năng linh chư ác vĩnh đoạn, thiện pháp viên mãn, thường đắc thân cận chư Phật, Bồ Tát cập dư thánh chúng”.

Đoạn khai thị này là phần quan trọng nhất của bộ Kinh này. Không chỉ là trung tâm của bộ Kinh, mà cũng nói đó là điều cốt lõi mà Đức Phật Thích Ca Mâu Ni Phật 49 năm giảng kinh nói pháp, giáo hóa chúng sanh.

Đoạn kinh này đã giảng hết sức rõ ràng về nội dung tu hành cho chúng ta. Pháp tu của chúng ta là Tịnh Độ, Tịnh Độ học từ đâu vậy? Cũng phải học từ thập thiện nghiệp đạo. Trong Kinh Quán Vô Lượng Thọ kể về việc phu nhân Vi Đề Hy đã gặp biến cố gia đình và biến cố quốc gia. Đau khổ vô cùng, bà cầu hỏi Đức Thế Tôn chỉ dạy cho biết ở nơi đâu có hoàn cảnh sống tốt hơn, Bà muốn cầu sống nơi đó. Đức Thế Tôn vô cùng từ bi Ngài đem vùng đất của mười phương chư Phật biến hiện ngay trước mặt để Bà tự mình lựa chọn. Bà chọn thế giới Cực Lạc của Đức Phật A Di Đà. Đức Thế Tôn vô cùng khen ngợi với sự lựa chọn của Bà. Bà muốn cầu sanh về thế giới Tây phương Cực Lạc, vậy Đức Phật Thích Ca Mâu Ni dạy Bà như thế nào?

Điều này chúng ta không thể không lưu ý.

Đầu tiên Đức Phật chưa dạy Bà phương pháp tu vãng sanh mà dạy Bà học tập “Tịnh nghiệp tam phước”. Điều thứ nhất là “Hiếu dưỡng phụ mẫu, phụng sự sư trưởng, từ tâm bất sát, tu thập thiện nghiệp”. Điều thứ hai “Thọ trì tam quy, cụ túc chúng giới, bất phạm oai nghi”. Điều thứ ba “ Phát bồ đề tâm, thâm tín nhân quả đọc tụng đại thừa, khuyến tấn hành giả”. Ba điều này là “Tam thế chư Phật, tịnh nghiệp chánh nhân”. Pháp môn tu hành của Tam thế chư Phật tuy không giống nhau, có vô lượng vô biên pháp môn nhưng đều lấy tịnh nghiệp tam phước làm căn bản. Đây là tổng cương lĩnh mà mười phương tam thế chư Phật dùng giáo hóa chúng sanh. Mà tổng cương lĩnh trên thực tế chính là hai câu đầu tiên “Hiếu dưỡng phụ mẫu, phụng sự sư trưởng”. Sự tu học Phật pháp bắt đầu từ chỗ này cũng viên mãn ở ngay đây, những điều còn lại sau đó đều là phương tiện.

Làm thế nào để thực hành viên mãn hai câu dạy này? Đó chính là nhờ vào chín câu còn lại. Từ câu “Từ tâm bất sát” trở về sau đều là pháp phương tiện, trong đó điều quan trọng nhất là “Từ tâm bất sát, tu thập thiện nghiệp”. Kinh Thập Thiện Nghiệp Đạo chính là giảng giải hai câu này, cho nên không hiểu Thập Thiện Nghiệp Đạo thì “hiếu thân tôn sư” chỉ là hai câu khẩu hiệu trống rỗng, mà không hề thực hành trong đời sống. “Hiếu dưỡng cha mẹ, phụng sự sư trưởng” thực hiện ở “Từ tâm bất sát, tu thập thiện nghiệp”. Đây là “Tịnh nghiệp chánh nhân”.

Đặc biệt là muốn cầu sanh về thế giới Tây phương Cực Lạc. Thế giới Cực Lạc là Tịnh độ. Tịnh độ làm thế nào có thể vãng sanh? Tâm tịnh thì cõi Phật tịnh. Tâm thanh tịnh rồi thì thân nghiệp thanh tịnh, ngữ nghiệp thanh tịnh. Tam nghiệp đều thanh tịnh. Phần mở đầu của Kinh Vô Lượng Thọ là nhắc nhở chúng ta cương lĩnh tu hành cũng là “Tịnh nghiệp tam phước”. Phật Đà dạy chúng ta phải “nên giữ khẩu nghiệp, không nói lỗi người”. Trong Đàn Kinh, Lục Tổ Đại Sư Huệ Năng cũng có dạy điều tương tự “Nếu người chân thật tu hành, không thấy lỗi thế gian”. Mỗi ngày nói lời thị phi, ý kiến nhiều, phê bình người khác thì không phải là người tu hành, càng không phải là đệ tử Phật. Kinh Vô Lượng Thọ dạy chúng ta “khéo giữ thân nghiệp, không rời luật nghi, khéo giữ ý nghiệp, thanh tịnh không nhiễm”. Chúng ta phải làm theo lời dạy này cho đến khi tâm thuần tịnh hành thuần thiện. Vậy phải bắt đầu làm từ đâu? Chính là bắt đầu làm từ đoạn Kinh văn này.

“Long Vương đương tri”(Long vương nên biết). Ta kiệt La Long Vương là người đương cơ của bản Kinh, cũng là đại diện cho con người chúng ta. Ta Kiệt La là tiếng phạn nghĩa là biển mặn, nước biển mặn biểu thị tâm chúng ta không thanh tịnh. Đức Phật gọi Long Vương đương tri cũng chính là gọi chúng ta, gọi chúng sanh lục đạo đương tri.

“Bồ Tát hữu nhất pháp”(Bồ Tát có một pháp), Đại Sư Huyền Trang phiên dịch “Bồ Tát” là “giác hữu tình”. “Hữu tình” tức là nói đến chúng sanh hữu tình trong mười pháp giới, chúng sanh hữu tình khi giác ngộ rồi thì gọi là Bồ Tát. Thế nào gọi là giác ngộ? Người có thể lìa khổ được vui là người đã giác ngộ. Người thế gian nghĩ rằng danh vọng lợi dưỡng, năm dục sáu trần là vui mà không hề biết đây là nguồn gốc của khổ. Kết quả của sự hưởng thụ dục lạc là quả báo ở tam đồ_ như câu nói “liếm mật ngọt trên lưỡi dao” vậy. Người thật sự giác ngộ thì buông xả lòng tự tư tự lợi, khởi tâm động niệm vì chúng sanh, vì xã hội, vì chánh pháp trụ vững muôn đời, đoạn ác tu thiện, chuyển mê thành ngộ.

Đức Phật dạy cho chúng ta rằng Bồ Tát có một phương pháp “năng đoạn nhất thiết chư ác đạo khổ”. “Chư ác đạo”

không chỉ là ba cõi sáu đường (tam đồ lục đạo) mà bao gồm cả thập pháp giới ở trong đó. Cái khổ ở nhân gian, chúng ta có thể tự thân cảm nhận được. Trên trời tuy vui nhưng vẫn có hoại khổ, hành khổ, pháp giới. Tứ thánh pháp giới cũng có cái khổ đó là không phá vô minh chứng pháp thân. Chỉ cần sự khổ còn hiện diện thì chính là ác đạo, thế nên, Tứ thánh pháp giới vẫn coi như là ác đạo. Vì vậy, khi so với Nhất chân pháp giới thì Tứ thánh pháp giới vẫn là ác đạo dù đối với Lục đạo (sáu cõi) nó là thiện đạo.

“Hà đẳng vi nhất”( sao gọi là một?). Vậy rốt cuộc Bồ Tát dùng pháp nào vậy? Đó chính là “vị ư trú dạ thường niệm tư duy quán sát thiện pháp” (ngày đêm thường niệm tư duy, quán sát thiện pháp). “Thiện pháp” là gì? Thiện pháp chính là mười thiện nghiệp đạo, đây là nền tảng tu hành. Nếu không có nền tảng này thì không thể bàn đến niệm Phật, tu hành nữa. “Trú dạ” (ngày đêm) tức là 24 tiếng không gián đoạn. “Thường niệm” là ở trong tâm thật sự có tâm thiện. “Tư duy” là khởi tâm động niệm ý nghĩ thiện. “Quán sát” là lời nói việc làm hành vi thiện, thân – khẩu – ý không chứa điều bất thiện. Phải theo như vậy mới được. Trong lòng còn có tự tư tự lợi chính là tâm bất thiện.

Lòng tự tư tự lợi là gốc rễ của bất thiện. Sao người ta lại gây ra tội nghiệp, gây ra mười điều ác vậy? Cũng đều là vì tự tư tự lợi, chỉ biết có tự bản thân mình, không nghĩ cho người khác. Đây là sai lầm căn bản! Thế mới thấy người trần còn nhiều mê muội,trong lòng vẫn luôn tự tư tự lợi.

Trong Kinh Kim Cang có dạy là “Nhược Bồ Tát hữu ngã tướng, nhân tướng, chúng sanh tướng, thọ giả tướng tức phi Bồ Tát”, lại dạy thêm “Nhược Bồ Tát hữu ngã kiến, nhân kiến, chúng sanh kiến, thọ giả kiến tức phi Bồ Tát”. “Kiến” ở đây là kiến giải, khởi tâm động niệm còn có cách nghĩ này, cách nhìn này thì không phải Bồ Tát. Người thật sự giác ngộ là “vô ngã”, vô ngã chính là không có tự tư tự lợi, còn có tự tư tự lợi đây là người mê hoặc, chưa giác ngộ.

Vì thế chúng ta nhất định phải học “tâm thiện, ý nghĩ thiện, hành vi thiện”. Nên bắt đầu học từ đâu? Bắt đầu học từ mười thiện nghiệp. Tuyệt đối không có ý nghĩ làm tổn hại chúng sanh, không những không thể sát sanh, ngay cả làm chúng sanh phiền não cũng không thể. Làm chúng sanh phiền não cũng ngang bằng với sát sanh. Mạng sống của con người có xác thân vật chất, có pháp thân huệ mạng tinh thần. Cho nên chư Phật Bồ Tát là phải làm tất cả chúng sanh thường sanh tâm hoan hỷ, tuyệt đối không khiến chúng sanh sanh lòng phiền não. Khiến chúng sanh sanh lòng phiền não chính là ma không phải Phật.

Có khả năng là Phật Bồ Tát đến để thử thách chúng ta hay không? Có. Phật Bồ Tát thử thách chúng ta, nếu chúng ta vượt qua được thử thách này, chúng ta nhất định thành tựu. Cũng giống như phương pháp dùng gậy đánh và quát to của Thiền Tông, nếu chúng ta thật sự có năng lực, có trí huệ thì một gậy đánh xuống là có thể khai ngộ. Đó thật sự là phương tiện. Thế nhưng ma cũng có năng lực này nhưng ma thật sự là dằn vặt chúng ta chứ không phải thử thách chúng ta. Phật biết rằng, một tiếng hét lên, một thiền bảng đánh xuống thì chúng ta khai ngộ, minh tâm kiến tánh. Còn ví như một tiếng hét lên, một thiền bảng đánh xuống mà chúng ta không khai ngôn thì Đức Phật tuyệt đối không dùng phương pháp này. Ma học phương thức này của Phật Bồ Tát để hại tất cả chúng sanh, còn tự mình nói tốt đẹp “Tôi thành tựu cho quí vị” chúng ta phải có năng lực phân biệt giữa Phật và ma, không thể bị ma lừa. Đây là cương lãnh của sự tu hành “ngày đêm đều phải tư duy thiện pháp, tâm thiện, hành thiện”.

Khi thành lập Tịnh Tông Học Hội, tôi đề xuất năm môn tu học: Thứ nhất là “Tịnh nghiệp tam phước” , thứ hai là “Lục hòa”, thứ ba “Giới định huệ tam học”, thứ tư “Lục độ”, thứ năm là “Phổ Hiền Thập Nguyện”. Đây là những thiện pháp cao hơn so với thiện pháp đang nói ở đây. Thế nhưng thiện pháp nói ở đây là lại là nền tảng, những thiện pháp kia, có cao hơn nữa cũng phải bắt đầu từ nền tảng. Năm môn này chúng ta phải thường xuyên ghi nhớ trong lòng phải thường niệm.

Thứ nhất “Tịnh nghiệp tam phước”. Một là “Hiếu dưỡng phụ mẫu”. Trong đó, đầu tiên phải thực hiện “dưỡng phụ mẫu chi thân”, nghĩa là chăm nom đời sống vật chất, chăm sóc chu đáo; sau đó thì “dưỡng phụ mẫu chi tâm” tức phải làm cho cha mẹ thường sanh tâm hoan hỷ, đừng làm cha mẹ lo âu_Đây là tận hiếu! Thêm nữa là phải “dưỡng phụ mẫu chi chí ” không phụ lòng kỳ vọng của cha mẹ đối với chúng ta. Thực hiện đủ ba điều này mới gọi là “Hiếu dưỡng phụ mẫu”.

Về việc mở rộng đức hạnh của “hiếu dưỡng phụ mẫu”, trong Kinh Bồ Tát Giới có dạy “Tất cả người nam là cha mình, tất cả người nữ là mẹ mình”. Câu này nghĩa là đem đức hạnh hiếu dưỡng cha mẹ mở rộng đến tất cả chúng sanh. Hay nói cách khác, chúng ta đối với tất cả chúng sanh phải có nghĩa vụ cấp dưỡng, phải tận tâm tận lực đi chăm sóc, giúp đỡ. Đây là đạo hiếu thuận, cùng chung sống với người khác, phải khiến cho tất cả chúng sanh sanh tâm hoan hỷ. Nếu người khác không hoan hỷ đối với chúng ta, chúng ta nên cần phải xem lại, phản tỉnh không để cho tất cả chúng sanh thất vọng về ta.

“Phụng sự sư trưởng”, sư trưởng với cha mẹ là như nhau, chúng ta cũng phải chăm sóc đời sống cho thầy cô, chớ phụ lời dạy bảo và kỳ vọng của thầy cô. Phật pháp bắt đầu từ đây cũng phải viên mãn ngay chỗ này. Hai câu “Hiếu dưỡng phụ mẫu, phụng sự sư trưởng” là căn bản, tất cả pháp mà Đức Phật dạy trong 49 năm đều là phương tiện. Dùng pháp phương tiện để thực hành hai điều căn bản này một cách viên mãn chính là “Phật đạo”.

Chúng ta bắt đầu từ đâu? Bắt đầu từ chỗ “Từ tâm bất sát”. Bắt đầu từ tự mình bồi dưỡng tâm từ bi của mình mới có đủ lòng thành hiếu dưỡng cha mẹ, sư trưởng, đủ chí hiếu dưỡng cha mẹ sư trưởng. Được như thế mới gọi là đủ tâm từ bi. Tâm từ bi chính là tâm đại bồ đề, được thực hành ở “tu thập thiện nghiệp”.

Cha mẹ, sư trưởng hy vọng chúng ta làm một người tốt trong xã hội, toàn tâm, toàn lực trợ giúp xã hội, giúp đỡ tất cả chúng sanh khổ nạn. Phải từ những điều dạy căn bản này rồi mới nâng cao thêm, đó là “Thọ trì tam quy, cụ túc chúng giới, bất phạm oai nghi”. Lên cao hơn nữa là lời dạy thứ ba “Phát bồ đề tâm, thâm tín nhân quả, đọc tụng đại thừa, khuyến tấn hành giả”. Thâm tín nhân quả không phải là nhân quả bình thường mà là “Niệm Phật là nhân, thành Phật là quả”. Ba điều mười một câu này là “Tam thế chư Phật, tịnh nghiệp chánh nhân”

được thực hành từ thập thiện nghiệp đạo.

Thứ hai “Lục hòa kính” (6 điều để duy trì sự hòa hảo, tôn kính). Điều đầu tiên là “Kiến hòa đồng giải” (Thấy biết giải bày cho nhau hiểu ) không phải đồng với người khác mà là với Phật, với Bồ Tát, với Chân như bản tánh. Đức Phật không có lòng riêng, Bồ Tát không có lòng riêng tư, tâm hiện y chánh trang nghiêm cũng không có lòng riêng chính là đồng với điều này. Điều thứ 2 là “Giới hòa đồng tu”. Giới là Phật hành, chính là “hằng thuận chúng sanh, tùy hỷ công đức”. Thân nghiệp, khẩu nghiệp, ý nghiệp vì chúng sanh làm mô phạm. 3 điều tiếp theo “Thân hòa đồng trụ, khẩu hòa vô tranh, ý hòa đồng duyệt” (Thân hòa cùng ở, lời nói hòa hiệp, không tranh cãi nhau,ý hòa cùng vui ) là ba điều được thực hiện áp dụng trong Thập thiện nghiệp đạo. Phàm là người không thể sống hòa đồng với đại chúng, chắc chắn tạo mười ác nghiệp, không phải tu thiện nghiệp. Cuối cùng “Lợi hòa đồng huân” (Lợi hòa cùng chia đều nhau ). Người thật sự giác ngộ là người có thể vì người khác mà xả bỏ mình, mọi lợi ích luôn để phần người nhiều hơn, phần mình ít đi. Họ hoan hỉ để bản thân sống một đời sống vật chất thấp nhất, như Đức Phật Thích Ca Mâu Ni ngày dùng một bữa, ba y, một bát, trải qua đời sống thấp nhất vậy, lợi ích đều cho người khác.

Thứ ba, “Tam học” bao gồm “Giác nhi bất mê, chính nhi bất tà, tịnh nhi bất nhiễm” (giác mà không mê, chánh mà không tà, tịnh mà không nhiễm). Đây là Tam học về Giới, Định, Huệ.

Giới học là thanh tịnh, tịnh mà không nhiễm. Định học là chánh tri chánh kiến, chánh chứ không tà. Huệ học là giác chứ không mê.

Thứ tư, “Lục độ”. Thứ năm “Thập nguyện”. Những điều này đều phải được áp dụng vào đời sống thường ngày, vào chỗ khởi tâm động niệm. Nếu tu hành được như vậy thì niệm Phật cầu vãng sanh Tịnh Độ chắc chắn được vãng sanh. Năm môn này phải thường xuyên ghi nhớ trong lòng, thực hành trên hành động. Đấy chính là đoạn ác tu thiện.

“Tư duy thiện pháp” là ý nghĩ thiện, khởi tâm động niệm là suy nghĩ về năm môn học này. “Quán sát thiện pháp” là hành vi thiện. Nếu như có ai đó có mười khuyết điểm mà chỉ có một ưu điểm thì chúng ta nên nhìn vào ưu điểm của họ, chứ đừng chăm chăm vào mười khuyết điểm kia. Đây chính là quán sát thiện pháp.

Trong ba ngàn năm nay, Tổ Sư Đại đức vì hậu thế chúng ta mà chú giải, viết luận, phát huy giáo huấn của Phật Đà; lưu lại khó báu chân thật này, giúp chúng ta khai phát kho báu của tự tánh. Như vậy mới “Khiến các thiện pháp mỗi niệm mỗi tăng trưởng”. “Bất dung hào phân bất thiện gián tạp”. Câu này nghĩa là chút mảy may bất thiện cũng không thể xen tạp, nếu như xen tạp bất thiện thì không thể thành tựu.

“Thị tức năng linh chư ác vĩnh đoạn; thiện pháp viên mãn” (khiến cho các ác pháp vĩnh viễn đoạn trừ, thiện pháp được viên mãn). Các đồng tu học Phật ai cũng muốn thiện pháp của mình thành tựu viên mãn, nhưng cớ sao không thành tựu được? Vì trong khi tu thiện pháp có xen tạp bất thiện. Trong Kinh nêu cụ thể “bất thiện” chính là sát sinh, trộm cắp, tà hạnh, vọng ngữ, lưỡng thiệt, ác khẩu, ỷ ngữ, tham, sân, si. Những bất thiện ấy xen lẫn trong tu thiện làm cho toàn bộ thiện hạnh của chúng bị hủy hoại hết, nên không thể thành công. Cái gốc của bất thiện chính là “ngã chấp”. Tất cả chúng sanh khởi tâm động niệm chấp một cái “ngã’ (cái tôi). “Ta là số một, tất cả đều vì ta”_ cái suy nghĩ này là nhân tố đầu tiên của lục đạo luân hồi. Không nhổ bỏ nhân tố này thì chắc chắn không thoát khỏi lục đạo luân hồi. Vì thế, chúng ta muốn lìa xa lục đạo, thì phải đem gốc bệnh này nhổ bỏ đi, phải mỗi niệm đều nghĩ vì chúng sanh.

Như vậy, từ “Trú dạ thường niệm tư duy” đến “Bất dung hào phân bất thiện gián tạp” là nhân lành; và “Thị tức năng linh chư ác vĩnh đoạn, thiện pháp viên mãn” là nói về quả thiện; còn “Thiện pháp viên mãn” chính là đạt được chí thiện_ quả thiện này là quả thiện thù thắng! “Thường đắc thân cận chư Phật Bồ Tát cập dư thánh chúng” (thường được thân cận với chư Phật Bồ Tát cùng bậc Thánh chúng). Đây là thiện duyên, cũng chính là nói nếu chúng ta có thể tu thiện như vậy thì quả báo tương lai nhất định có thể ở cùng chư Phật Bồ Tát nơi thế giới Hoa Tạng, thế giới Cực Lạc.

Đoạn kinh văn vừa giảng đã nói đầy đủ nhân duyên quả báo rồi. Giảng từ trong hoàn cảnh sống hiện tại của chúng ta, có nhân cần phải có duyên, vậy duyên là gì? Duyên là phải thân cận thiện tri thức, thường nghe lời giáo huấn của thiện tri thức, thiện tri thức lúc nào cũng nhắc nhở chúng ta, phàm phu trong lục đạo thường mau quên. Đặc biệt, trong đời sống hiện đại, những thứ mà lục căn tiếp xúc cảnh giới lục trần đều là cám dỗ chúng ta vào con đường tà, không phải chánh đạo. Cho nên thân cận với thiện tri thức rất quan trọng. Phải đi tìm Thiện tri thức ở đâu? Chư Phật Bồ Tát chính là thiện tri thức. Tuy chư Phật Bồ Tát không hiện trước mắt chúng ta, nhưng chúng ta cúng dường hình tượng chư Phật Bồ Tát, ngày ngày chiêm ngưỡng hình tượng chư Phật Bồ Tát, cung kính lễ bái hình tượng chư Phật Bồ Tát và mỗi ngày đọc tụng kinh luận thì chính là thân cận chư

Phật Bồ Tát.

Từ “Long Vương đương tri” đến “Sân nhuế, tà kiến”, đoạn kinh này nhất định phải đọc thuộc, mỗi khi khởi tâm động niệm đều phải nghĩ đến lời giáo huấn từ bi của Phật Đà. Nếu thật có thể thực hành được tâm lương thiện, suy nghĩ lương thiện, hành vi lương thiện thì chúng ta chắc chắn sẽ được vãng sanh về thế giới chí thiện. Cực Lạc Tây Phương và Hoa Tạng đều là thế giới chí thiện, người người đều vô lượng thọ, đều vô lượng trí tuệ, vô lượng đức năng, vô lượng tướng hảo, vô lượng thọ mạng. Điều kiện quyết định vãng sanh là thiện tâm, thiện niệm và thiện hạnh, nếu như tâm hạnh bất thiện cũng như tín nguyện đầy đủ nhưng hạnh không đủ thì dù niệm Phật vẫn không thể vãng sanh , vì hạnh không chỉ là niệm Phật mà còn phải tu thiện, điểm này vô cùng quan trọng.

Kinh văn: “Ngôn thiện pháp giả, vị nhân thiên thân, Thanh văn Bồ đề, Độc giác Bồ đề, Vô thượng Bồ đề, giai y thử pháp, dĩ vi căn bản, nhi đắc thành tựu, cố danh thiện pháp”. “Thiện pháp” là gì? Trong lục đạo (sáu cõi) được thân người, thân trời (Nhân Thiên thân) ấy là do nhận thiện pháp mà được. “Thanh văn Bồ đề, Độc giác Bồ đề, Vô thượng Bồ đề” đều là Thánh nhân tu thiện pháp mà chứng đắc được. “Thanh Văn” là A La Hán, vì nghe Phật giảng Kinh mà giác ngộ, nên gọi là Thanh Văn; còn “Bồ đề” tức là chánh giác. Thiên, Nhân (cõi trời, cõi người) là cõi thiện trong sáu cõi. Riêng A Tu La không tính là cõi thiện vì A Tu La tuy tu thiện nhưng xen tạp tham sân si mạn nghiêm trọng. Phước báo A Tu la được hưởng thụ ở thế gian là thù thắng hàng đầu, nhưng sau khi phước báo hưởng xong, không có ai mà không đọa Địa ngục. Nguyên nhân vì đâu? Vì phước báo lớn nên tạo nghiệp nặng.

Người bình thường không có phước báo, giết một người liền đi đền mạng, phải bị xử tử hình. Người có phước báo lớn, giết mấy ngàn người, mấy vạn người, mấy trăm triệu người, người ta còn ca ngợi họ, tán thán họ vĩ đại. Tuy pháp luật thế gian không thể phán xử họ nhưng nhân quả sẽ phán xử họ. Vì giết người, hại người chắc chắn là trừng phạt ác nghiệp. Quả báo tương lai của họ chắc chắn đọa vào tam đồ. Đây là mê chứ không phải giác. Pháp bồ đề của Thanh Văn, Độc giác, Bồ Tát giác ngộ đều là phương pháp giác ngộ có được thành tựu thiện pháp. Nếu không có thiện pháp thì họ vĩnh viễn sẽ không giác ngộ.

Chúng ta học Phật cần cầu cái gì? Cầu giác Ngộ, cầu chánh giác, cầu Vô thượng chánh đẳng chánh giác. Ở đây Đức Phật dạy chúng ta. Giác ngộ là bắt đầu từ thiện pháp. Ngạn ngữ Trung Quốc có câu “Phước chí tâm linh”. Phước là phước báo, là quả báo thiện. Quả báo thiện hiện tiền thì tâm liền khai mở, linh rồi, thông minh trí huệ sẽ hiện tiền. Cho nên trong câu “phước huệ song tu” mà Đức Phật dạy chúng ta là lấy phước làm đầu. Chúng ta phải hiểu rõ đạo lý này, nhất định phải hành thiện tu phước. Cho nên từ nhân thiên đến quả vị Phật đều y theo thiện pháp mà thành tựu.

Thập thiện nghiệp đạo, hà đẳng vi thập?

Kinh văn :“Thử pháp tức thị thập thiện nghiệp đạo. Hà đẳng vi thập? Vị năng vĩnh ly sát sanh, thâu đạo, tà hạnh, vọng ngữ, lưỡng thiệt, ác khẩu, ỷ ngữ, tham dục, sân nhuế, tà kiến”.

Pháp đó chính là Thập thiện nghiệp đạo. Thập thiện (mười điều thiện) là bao gồm những gì?

Thứ nhất: “Vĩnh ly sát sanh” (vĩnh viễn xa rời sát sanh).

Không những không có hành động sát sanh mà ngay cả ý nghĩ sát sanh cũng phải xa lìa. Bất luận đối với người nào, từ người cực ác hay người làm tổn hại mình, thậm chí là như trong câu chuyện mà Kinh Kim Cang kể về Ca Lợi Vương cắt thân thể Tiên Nhân, Tiên Nhân nhẫn nại chịu đựng bị cắt thân nhưng Tiên Nhân không hề có mảy may sân hận, không khởi ý niệm “tôi đúng, anh không đúng”. Đây mới là “vĩnh ly sát sanh”. Ý câu này suy ra chính là dứt khoát không có ý nghĩ tổn hại chúng sanh, phải khởi tâm hộ sanh, niệm niệm giúp đỡ chúng sanh, lợi ích chúng sanh, ái hộ chúng sanh. Đây mới thực là ý nghĩa của “vĩnh ly sát sanh”.

Sáu đại cương lĩnh mà Bồ Tát tu học gọi là “Lục ba la mật”. Thứ nhất là Bố thí, đối tượng của bố thí là tất cả chúng sanh, bố thí tài vật, bố thí Phật pháp, bố thí vô úy. Nếu khiến chúng sanh sợ hãi cũng bao gồm cả sát sanh trong đó. Tuy chúng ta không sát hại chúng nhưng khiến họ khủng hoảng, sợ hãi không an đều thuộc phạm vi của sát sanh. Thậm chí chúng sanh đối với những việc chúng ta làm mà bất mãn, không vui thì cũng như chúng ta đã mắc sai lầm rồi. Đây chính là “Bất dung bào phân bất thiện gián tập”. Thứ hai, “Vĩnh ly trộm cắp”. Trộm cắp là không cho mà lấy. Một vật nào đó đã có chủ, chủ của vật không đồng ý mà ta cầm lấy hoặc chiếm làm của riêng hoặc lấy sử dụng tạm thời hoặc dời nó khỏi vị trí ban đầu, bất luận là dùng cách nào cũng đều gọi là trộm cắp. Các vị cho rằng cây cối hoa cỏ là cây mọc dại, không có chủ, đó là sai lầm rồi, ví dụ người xuất gia ở trên núi tự mình cất một cái am nhỏ, liền ở chỗ đó mà lấy vật liệu đốn vài cây cũng không được, vì cây cối cũng có chủ. Vậy ai là chủ? Sơn thần là chủ, thần cây là chủ. Điều này người trần mắt thịt như chúng ta không thấy được. Đức Phật dạy một cái cây chỉ cần cao bằng chiều cao người bình thường, khi chúng ta muốn đốn hạ nó thì trước đó 3 ngày phải cúng tế và tụng Kinh trì chú cho cây, giải thích rõ ràng là tôi phải dùng cây này để cất cái am tranh để tu hành, xin Thần cây dời nhà. Nếu không làm như vậy, cũng xem như trộm cắp. Cho nên đối với người, với sự việc, với vật nhất định phải chú ý cẩn thận. Đức Phật răn dạy chúng ta, lấy cắp của Tam bảo là tội nặng nhất. Chủ của vật Tam bảo là tận hư không pháp giới, tội trộm cắp này vĩnh viễn không trả hết. Kinh Đại Thừa dạy, giả như chúng ta tạo ngũ nghịch thập ác thì chư Phật Bồ Tát đều có cách để cứu; còn bằng như trộm vật của Tam bảo, trộm vật của thường trụ thì ngay cả Thập phương Tam thế nhất thiết chư Phật cũng vô phương cứu độ. Vì thế một cây kim, một sợi chỉ, một trang giấy cũng không được cố lòng lấy cắp.

Thời đại ngày nay không giống như xưa, khoa học kỹ thuật phát triển, bật đèn chiếu sáng phải trả tiền điện phí, gọi điện thoại phải trả điện thoại phí. Nếu như lãng phí nguồn năng lượng này để thường trụ phải nộp phí trả tiền cũng thuộc về trộm cắp. Có một số cư sĩ hiểu chuyện khi họ dùng điện thoại của thường trụ, sau khi dùng xong rồi nhất định phải trả tiền.

Làm vậy là đúng! Sự việc nhỏ nhặt như vậy chính là “Hào phân bất thiện” (mảy may bất thiện) nhỏ xen tạp ở trong đây khiến thiện pháp bị hủy sạch. Chúng ta không thể không biết. Trộm cắp nói đến chỗ gần gũi nhất, chính là việc chúng ta giành phần lợi của người khác. Người khác tổn thất không lớn nhưng tổn thất của chúng ta quá lớn. Tại sao? Đạo nghiệp của mình chướng ngại, phá hoại tâm thanh tịnh của mình, đem cơ hội vãng sanh làm Phật của mình bỏ lỡ. Tổn thất này không cách nào bù đắp. Người khác giành phần lợi của mình thì được, không cần tính toán, không nên để ở trong lòng, đây là bố thí.

Nếu như muốn tính toán, chúng ta lại biến thành bất thiện. Nhất định không được có suy nghĩ chiếm phần lợi của người khác, chiếm phần lợi của một người còn không được phép thì sao có thể chiếm phần lợi của tập thể? Nhất định phải ghi nhớ hai chữ “Vĩnh ly” (vĩnh viễn xa lìa), đời này chúng ta chắc chắn thành tựu. Vì thế chúng ta phải niệm niệm giúp đỡ người khác. Tất cả mọi lúc mọi nơi phải tôn trọng người khác, dứt khoát không chiếm phần lợi của người khác.

Thứ ba “vĩnh ly tà hạnh” tức là không dâm dục. Tình dục của nam nữ phải dứt bỏ từ trong suy nghĩ, không có tâm này cũng không nghĩ ngợi việc này mới là vĩnh viễn xa lìa. Nếu chỉ đem cái suy nghĩ này ẩn xuống, khiến không khởi ra hiện tiền thì cũng như chưa đoạn tận gốc, tương lai có thể sanh Sắc Giới Thiên. Nếu chưa đoạn tuyệt ý niệm này, vẫn còn suy nghĩ về nó dù là một suy nghĩ nhỏ nhoi và trong phút chốc cũng không thoát ly được dục giới, tu hành công phu cao thế nào cũng ở trong lục dục thiên.

Trong Kinh thường dạy “Tài, sắc, danh, thực, thụy, địa ngục ngũ điều căn”. Tài, sắc, danh, thực (ăn), thụy (ngủ) thì gọi là ngũ dục (năm thứ ham muốn). Phạm vào ngũ dục nghiêm trọng tất bị đọa địa ngục, còn nếu có thể buông xuống thì gốc của địa ngục cũng đoạn. Nếu tham luyến hưởng thụ lục trần ngũ dục, niệm Phật dù giỏi đến đâu cũng không thể vãng sanh, từ tu nhân thiện chẳng qua được phức báo Nhân thiên mà thôi, chắc chắn không ra được tam giới.

Đức Phật dạy học trò “Dĩ giới vi sư, dĩ khổ vi sư”. Bất luận là khổ trong cuộc sống vật chất hay tinh thần, đều có thể nhận chịu được, khổ mới có thể làm dấy lên ý chí quyết đoạn lìa đối với toàn bộ sự vật trước mắt, tuyệt không lưu luyến. Cuộc sống quá đầy đủ, thoải mái thì hay sanh tâm lưu luyến, không nỡ buông bỏ. Như vậy thì không thể vãng sanh. Cho nên trong nhà Phật tán thán sự khổ hạnh; sự khổ hạnh đối với pháp môn tu xuất thế của chúng ta rất ít chướng ngại. Đạo lý là ở chỗ này. Việc quan hệ nam nữ bừa bãi trong xã hội ngày nay đã quá phổ biến, làm cho xã hội rối loạn, thế giới không thái bình. Phật pháp dạy hư không pháp giới giống như một cơ thể, mỗi một gia đình giống như một tế bào trong cơ thể. Vợ chồng chính là hạt nhân của tế bào. Vợ chồng không hòa hợp, người nam ra ngoài có người tình, người nữ cũng có người tình thì cái nhân tế bào coi như hư rồi, tế bào hư rồi thì ảnh hưởng sức khỏe đến cả cơ thể. Cho nên, vợ chồng bất hòa, gia đình tan vỡ chính là căn nguyên xã hội rối loạn. Vậy mới thấy quả báo của nhân tà hạnh lớn biết bao! Mà ngày nay tỷ lệ ly hôn trên toàn thế giới cao như vậy, thế giới không loạn sao được! Cho nên Đức Phật đem điều này đặt làm giới căn bản.

Thế giới hòa bình, xã hội an định, quốc gia hưng vong đều từ gia đình mà ra, cho nên nhà Nho dạy “Tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ”. Chúng ta mỗi khi khởi tâm động niệm liền phải nghĩ đến hành vi của mình ảnh hưởng thế nào đến xã hội.

Một suy nghĩ ác sẽ khiến xã hội, thế giới, tất thẩy chúng sanh bị nạn. Một suy nghĩ thiện có thể khiến tất cả chúng sanh đều được phúc. Sự an nguy của xã hội, họa phước của chúng sanh đều ở chỗ khởi tâm động niệm của chúng ta.

Thứ tư là “Vĩnh ly vọng ngữ”. Vọng là hư vọng, không thành thật, gọi là nói dối, cố ý hay vô ý lừa gạt người khác. Đây là tội nghiêm trọng nhất, dễ phạm phải nhất trong ác khẩu. Tại sao con người lại tạo ác, lại hủy phạm lời giáo huấn của Phật Đà? Vì bảo vệ lợi ích của bản thân, thực ra là bao che tội ác của mình. Thế nhưng chúng ta nên hiểu là không nên tích lũy tội ác.

Tội ác càng tích lũy càng lớn, quả báo tương lai là càng đọa lạc càng khổ. Thứ năm là “Vĩnh ly lưỡng thiệt”. Lưỡng thiệt là xúi giục thị phi, mê hoặc chúng sanh, tọc mạch/ hỗn loạn đôi bên. Tội này đặc biệt nặng, quả báo là Địa ngục kéo lưỡi. Nghiêm trọng nhất của lưỡng thiệt là phá hòa hợp Tăng. Đây là một trong năm tội ngũ nghịch. Trong Kinh Phát Khởi Bồ Tát Thù Thắng Chí Nhạo dạy, nếu người xuất gia đố kỵ phỉ báng sư thầy giảng Kinh nói pháp, phá hoại đạo tràng, làm tín đồ mất lòng tin đối với sư thầy thì mục đích của người đố kỵ tuy đã đạt được nhưng quả báo là đọa lạc vào địa ngục. Tính theo thời gian trần tục chúng ta là một ngàn tám trăm vạn năm. Chúng ta phải hiểu rằng chênh lệch thời gian giữa địa ngục và nhân gian rất lớn. Ở địa ngục cảm thọ của những người phải chịu tội là vô lượng kiếp. Thời gian không phải là thật pháp mà là từ ý niệm trừu tượng tạo thành. Trong Kinh Đại Thừa, Đức Phật có dạy “niệm kiếp viên dung”. Một suy nghĩ, một ý niệm triển khai là vô lượng kiếp, và vô lượng kiếp có thể rút ngắn lại thành một niệm.

Cho nên chúng ta nhìn thấy người khác làm việc tốt, nên tùy hỷ tán thán, hỗ trợ, thành tựu họ, công đức mà chúng ta được cũng lớn giống như họ. Tự lợi và tự hại, kiết hung và họa phúc tồn tại trong một niệm. Một niệm giác ngộ thì được vô lượng vô biên phước báo, một niệm sai lầm thì rước về họa hoạn vô cùng. Ví như không học Phật pháp thì không biết, còn người học Phật rồi thì phải thấu đáo đạo lý này.

Thứ sáu “Vĩnh ly ác khẩu”. Ác khẩu là nói lời thô lỗ, không lịch sự. Nó thể hiện trình độ của quá trình tiếp nhận giáo dục và hành vi tu dưỡng, hành vi và tiếp nhận giáo dục của một người. Giáo dục ở đây là chỉ giáo dục thánh hiền. Tiếp nhận giáo dục chính là nâng cao đạo đức, tu dưỡng, cảnh giới của chính mình mà thuật ngữ của Phật pháp nói là siêu phàm nhập thánh. Bậc Thánh chính là vĩnh viễn đoạn trừ thập ác nghiệp. Bậc đại Thánh quả thật đạt đến cảnh giới không một mảy may bất thiện xen tạp.

Ngày nay giáo dục nhà trường chỉ thuần về giáo dục tri thức, giáo dục khoa học kỹ thuật, không phải giáo dục thánh hiền, nói cách khác đó không phải là cách giáo dục làm người, nó đi ngược hoàn toàn với giáo dục của thánh hiền. Không chỉ có bậc Đại Thánh, Đại Hiền trong Nho hay Phật giáo, thậm chí một giáo chủ sáng lập ra tôn giáo nào cùng các tín đồ đi theo họ, không ai không quên mình vì người. Hy sinh bản thân mình để thành tựu người khác, chắc chắn không tự tư tự lợi, đây là giáo dục thánh hiền.

Người ác khẩu hành xử với người thì vô lễ, đối với sự thì thô lỗ, đối với vật không có tâm quý mến. Đó là biểu hiện của phiền não, tạp khí hiện tiền. Nó không những tổn hại chính mình mà còn tổn hại người khác, tổn hại xã hội. Cho nên trong việc dạy học, Khổng Tử rất coi trọng đến việc giáo dục lời ăn tiếng nói. Chúng ta chẳng may sinh nhầm thời loạn lạc, xã hội đối với nền giáo dục của thánh hiền tuy không phủ định nhưng lại dùng ánh mắt lạnh nhạt.

Thứ bảy “Vĩnh ly ỷ ngữ”. Ỷ ngữ là lời đường mật, nói nghe ngọt tai để nhằm mục đích hại người, khiến chúng sanh hành nghiệp bất thiện. Hiện nay, từ truyền hình, điện ảnh, kịch tuồng, khiêu vũ đến âm nhạc, thậm chí mỹ thuật cũng thuộc kiểu hoa ngôn xảo ngữ này. Nó có thể làm cho đại chúng vui thích nhưng nội dung là bất thiện. Truyền thông ngày nay dùng danh từ mỹ miều là “nghệ thuật” đặt cho nó cái mục đích tốt đẹp là giáo dục xã hội nhưng thực chất nội dung của nó lại dạy người ta sát, đạo, dâm, vọng, tham, sân, si, mạn. Nguyên tắc giáo huấn văn học nghệ thuật của thánh hiền là “Tư vô tà”. Nguyên tắc ấy như con mắt của nhân thiên, là ngọn đèn soi sáng trong đêm tối. Vì vậy, nếu giáo dục của thánh hiền không còn nữa rồi thì nhân gian này khác gì biển khổ.

Đoạn trên giảng về bốn nghiệp sai lầm từ miệng. Ngạn ngữ Trung Quốc có câu “Bệnh từ miệng vào, họa từ miệng ra”, còn trong Kinh Vô Lượng Thọ có dạy “khéo gìn giữ khẩu nghiệp, không chê bai lỗi của người”. Cả hai lời dạy này đều đem khẩu nghiệp lên hàng đầu, đạo lý là ở chỗ này.

Thứ tám “Vĩnh ly tham dục”.Ý nghiệp có ba điều. Thứ nhất là “Tham dục”. Trong Phật pháp tham – sân – si gọi là ba loại độc phiền não. Mọi nghiệp ác thế gian đều bắt đầu từ đây. Đây là gốc đại ác nghiêm trọng. Người Tây Phương đề xướng tham dục, cho rằng đây là nguồn động lực tiến hóa của xã hội.

Con người không có tâm tham thì xã hội không có tiến bộ cho nên khuyến khích tham dục, khuyên dạy tham dục khiến chúng ta niệm niệm tham dục tăng trưởng. Ngược lại, Đức Phật dạy chứng ta tâm tham là ngạ quỷ, sân hận là đại ngục, ngu si là súc sanh. Đây là nghiệp nhân của tam đồ ác. Vậy mà ngày nay đề xướng tham sân si, tiêu diệt đi giới định huệ. Đây là thế giới gì vậy? Rốt cuộc, chúng ta tin tưởng khoa học hay là tin vào giáo huấn của Phật Đà thì phải tự mình quyết định. Đây là trí huệ chân thực, phước đức chân thật, quyết định này sẽ mang đến hai loại quả báo khác nhau. Nếu cứ bị cuốn theo tham sân si thì quả báo đọa tam đồ; nếu tùy thuận giáo huấn của Phật Đà, tin vào pháp môn Tịnh Độ, như lý như pháp tu học chắc chắn sanh Tịnh

Độ.

Sự và lý của thế xuất thế gian là vô lượng vô biên, vô cùng vô tận. Sự thì phức tạp, lý thì thâm mật, vậy ai có thể thấy được triệt để của nguồn pháp? Đức Phật có thể. Nói điều này không phải đề cao Phật giáo, coi thường người khác. Nó giống như một cây to vậy, từ gốc rễ cho đến cành lá hoàn toàn thông suốt, không mảy may chướng ngại thì gọi là “Phật” . Nếu trí huệ của chúng ta chỉ ở mức biết một ngọn cây, một cành cây hoặc một thân cây thì đó trí huệ không viên mãn. Kiến giải không phổ biến, cách nghĩ, cách làm của chúng ta vẫn mắc sai lầm như cũ. Cho nên trong Kinh dạy, Bồ Tát Đẳng Giác còn có một phần sanh tướng vô minh chưa phá thì trí huệ, đức năng vẫn chưa đạt đến cứu cánh viên mãn. Phật pháp là pháp bình đẳng, pháp giới bình đẳng, tất cả chúng sanh bình đẳng. Vậy mới là thực sự đáng được tán thán, tôn kính. Chúng ta học Phật là ở chỗ này, cần phải phân biệt rõ ràng.

Thứ chín là “Vĩnh ly sân nhuế”, thứ mười “Vĩnh ly tà kiến”. Chỗ này không cần nói nhiều. Tà kiến là ngu si đều phải vĩnh viễn đoạn diệt.

Đoạn Kinh văn là Thế Tôn giáo huấn cho tất cả chúng sanh. Chân thực khai thị, không chỉ là Đức Phật Thích Ca Mâu Ni Phật, thập phương tam thế nhất thiết chư Phật Như Lai cũng đều dạy như thế.

Đoạn kinh từ “Long Vương đương tri” đến “sân nhuế tà kiến” nhất định phải học thuộc lòng, phải thường cảnh tỉnh chính mình. Phật pháp nói tu hành, tu cái gì? Chính là tu trong đoạn này. Đoạn kinh này là thực hành của nhà Phật. Kinh văn sẽ nói chi tiết phần sau, dạy chúng ta tu mười thiện nghiệp đạo có thể được quả báo nào.