Phật Thuyết Thập Thiện Nghiệp Đạo Kinh Giảng Ký

Chủ giảng: Hòa thượng Tịnh Không

PHẬT THUYẾT THẬP

THIỆN NGHIỆP ĐẠO KINH

GIẢNG GIẢI

Chuyển ngữ: Thích Nữ Huệ Hạnh Biên tập: Lê Huyền Trang

ĐỀ KINH

“Phật Thuyết Thập Thiện Nghiệp Đạo” là biệt đề, “Kinh” gọi là thông đề. Sao gọi là biệt đề là vì Kinh này khác biệt tên với các Kinh khác, là chuyên chỉ cho bộ Kinh này .Thông đề là thông tất cả Kinh, phàm hễ điều Phật giảng thì gọi là “Kinh”. “Phật Thuyết Thập Thiện Nghiệp Đạo” là ở ngay trong 7 cách lập đề thì thuộc về nhân pháp lập đề . “Phật” là nhân, “Thập Thiện Nghiệp Đạo” là pháp.

Chữ “Phật Thuyết” trong câu này và trong ba bộ Kinh của Tịnh Độ Tông là “Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Thanh Tịnh Bình Đẳng Giác Kinh”, “Phật Thuyết Quán Vô Lượng Thọ Kinh”, “Phật Thuyết A Di Đà Kinh”. Tên ba bộ Kinh này đều có chữ “Phật Thuyết”. Chữ “Phật Thuyết” của Kinh này cùng với “Phật Thuyết” trong ba Kinh Tịnh Độ Tông có ý nghĩa như nhau. Điều này không chỉ Đức Phật Thích Ca Mâu Ni mà cả mười phương chư Phật cũng đều nói. Các Kinh điển khác mười phương chư Phật chưa hẳn đều nói. Chỉ riêng Tịnh Độ ba kinh cùng với bộ Kinh này (Kinh Thập Thiện Nghiệp Đạo) là mười phương chư Phật đều nói. Do vậy, chúng ta mà có thể biết tính quan trọng của bộ Kinh này.

Chữ “Phật” là trong tiếng Phạn Ấn Độ, dịch âm là “Phật Đà Gia”. Người Trung Quốc vì muốn đơn giản nên lược bỏ những chữ cuối, chỉ xưng là “Phật”. Ý nghĩa của chữ “Phật” này gần giống nghĩa “Thánh”, “Thần” mà người Trung Quốc thường gọi. Thần, Thánh, Phật là từ dùng để chỉ những người thông đạt tường tận chân tướng nhân sinh vũ trụ, nhưng mức độ thông đạt có ít nhiều khác biệt.Đối với chân tướng của nhân sanh vũ trụ, “Sự lý, tánh tướng, nhân quả” triệt để thông đạt tường tận mà không bợn chút lầm lẫn nào bợn chút nhập nhằng nào, người như vậy được gọi là “Phật” .

“Thánh” tuy có ý nghĩa tương tự nhưng sự thông đạt không triệt để đến chân tướng nhân sanh vũ trụ. Đây là nói đến trình độ thông đạt không giống nhau.

“Phật Đà” là danh xưng của học vị. Trong Kinh Hoa Nghiêm có giảng về 41 vị Pháp Thân Đại Sĩ. Bốn mươi mốt tầng thứ này đều gọi là “Phật”. Họ đối với chân tướng của nhân sinh vũ trụ, sự lý, tánh tướng, nhân quả đều thông đạt, nhưng mà tầng thứ thông đạt không giống nhau, cho nên có 41 thứ bậc. “Phật” là thứ bậc cao nhất, cũng được xưng là cứu cánh viên mãn. Vị này chính là Đức Phật Thích Ca Mâu Ni.

“Thuyết” là trong lòng hoan hỷ tức là sanh tâm hoan hỷ được vì chúng sanh mà thuyết pháp. Vì Đức Phật thấy rằng cơ duyên được chuyển ác thành thiện, chuyển mê thành ngộ, chuyển phàm thành thánh của chúng sanh đã đến lúc chín muồi, có thể tiếp nhận pháp môn này, cho nên Phật giảng dạy khuyến hóa mọi người vô cùng hoan hỷ, trợ giúp tất cả chúng sanh ngay trong đời này thành tựu. Pháp môn Tịnh Độ là mục tiêu cuối cùng của tất cả chư Phật thuyết pháp, trong đó Thập Thiện Nghiệp Đạo là phương pháp then chốt mà tất cả chư Phật thuyết pháp nhằm trợ giúp chúng sanh đạt thành tựu ngay trong một đời.

“Thập” có nghĩa là mười, nhưng ở đây nó không phải là con số cụ thể, nó là biểu hiện cho ý nghĩa đại viên mãn, cũng giống như trong Kinh Hoa Nghiêm vậy, nghĩa pháp của nó hoàn toàn giống nhau. Thiện pháp của đại viên mãn quy nạp thành mười cương lĩnh. Cảnh giới của mỗi cương lĩnh sâu rộng vô biên. “Thiện”Trong Kinh có nêu ra rõ tiêu chuẩn của thiện và ác. Ví như tu học không có nền tảng của Thập Thiện Nghiệp thì niệm Phật cũng không thể vãng sanh. Vì sao biết được điều đó? Trong Kinh Quán Vô Lượng Thọ, Phật dạy chúng ta trước khi tu tịnh nghiệp phải tu tam phước, tam phước là giáo lý căn bản của Phật pháp Đại thừa, ví như chưa có cái nền tảng này thì bất luận tu pháp môn nào cũng đều không thể thành tựu được, cho nên đây là nền tảng chung của “Tam thế chư Phật, tịnh nghiệp chánh nhân”. “Tam thế” nghĩa là ba đời, tức: quá khứ, hiện tại và tương lai. Tất cả chư Phật tu hành thành Phật đều có vô lượng pháp môn, nhưng bất luận pháp môn nào cũng lấy tam phước làm nền tảng. Như xây một ngôi nhà cất một tòa nhà cao, bất luận là cao bao nhiêu, hình thức nào thì nền móng nhất định giống như nhau, tức là chỉ có nền móng vững chắc thì kiến trúc mới được kiên cố.

Điều thứ nhất của “Tịnh Nghiệp Tam Phước” là “Hiếu dưỡng phụ mẫu, phụng sự sư trưởng, từ bi bất sát, tu thập thiện nghiệp”. Ba vế trước là Nguyện, vế sau cùng là Hành, nếu như không “Hành” được thì ba điều “Nguyện” kia chỉ là trống không. Vậy dùng phương pháp gì để hiếu dưỡng cha mẹ, phụng sự sư trưởng và từ bi bất sát? Chính là nhờ vào thập thiện nghiệp, thập thiện nghiệp thật sự trì hành được thì ba điều nguyện phía trước đều viên mãn.

“Nghiệp ” vốn tồn tại trong đời sống thường ngày, đó là công việc, đó là việc đối nhân xử thế, v.v.. Tất cả những hành vi đang làm thì gọi là “Sự”. Sau khi đã làm xong, kết quả của nó gọi là “nghiệp”. Nếu làm việc tốt gọi là thiện nghiệp, làm việc không tốt gọi là ác nghiệp, ví như chúng ta đi học ở trường, bài khóa gọi là tác nghiệp, khi học xong tất cả các môn thì gọi là tốt nghiệp. Nghiệp ở đâu? Nghiệp là thứ mà chúng ta không thấy được, không nghe được, cũng không sờ được. Phật dạy chúng ta rằng “Nghiệp” ở trong A Lại Da Thức. Tức là, những câu chữ nói ra ở hiện thời chính là do cái “Nghiệp” vốn đã tồn tại trong ấn tượng của chúng ta; tất cả nghiệp thiện ác mà chúng ta đã làm trong quá khứ, hiện tại ta nghĩ lại thì có thể nhớ được là vì có một nơi thay chúng ta lưu giữ những “dữ liệu” đó, cái nơi lưu giữ những “dữ liệu” này gọi là A Lại Da Thức. “A Lại Da ” là tiếng Ấn Độ, Trung Quốc dịch thành ý là “Tàng thức”, giống như kho dữ liệu, nhà kho tất cả khởi tâm động niệm, lời nói việc làm từng li từng tí đều được lưu giữ trong kho dữ liệu này. Con người chết đi không mang theo được gì, nhưng nghiệp thì chắc chắn mang theo. Là vì những thứ hữu hình thì không mang đi nhưng nghiệp là vô hình sẽ đi theo cùng chúng ta.

Thế gian không có bất cứ thứ gì đáng sợ, chỉ việc thật sự đáng sợ nhất là tất cả tư tưởng, lời nói, hành vi bất thiện đều tồn tại trong A Lại Da Thức vĩnh viễn mà không mất đi. Hiểu rõ chân tướng của sự thật rồi chúng ta nhất định không tạo nghiệp ác, loại sạch điều ác , tu thiện viên mãn, bất luận người đời dùng cách nào tác động đến ta. Đối với ta tốt, ta cảm kích họ, đối ta không tốt nhất quyết không để trong lòng, vì nếu còn để trong lòng thì rõ là đã không qua được ải của chính mình.

Đức Phật dạy chúng ta ngày đêm “Thường niệm thiện pháp”, đây là tâm thiện; “Tư duy thiện pháp” đấy là tư tưởng thiện; “Quán sát thiện pháp”, đây là hành thiện. Thiện pháp phải luôn được tưởng niệm và phải làm tăng trưởng, không mảy may xen tạp với cái bất thiện, dù chỉ đôi chút. Được như thế thì loại sạch cái ác, viên mãn tu thiện. Người khác đắc tội với chúng ta, phỉ báng, nhục mạ thậm chí hãm hại chúng ta, tất cả đều là “Phàm sở hữu tướng, giai thị hư vọng”( nghĩa là phàm những gì có tướng nhưng thực ra đều là hư vọng, không thật). Vậy nên hà tất phải đem nó để vào kho chứa tư liệu vậy ! Chúng ta phải học Phật, Bồ Tát và Pháp Thân Đại sĩ, kho tư liệu mở ra không có một chút bất thiện nào, như vậy là đã thành Phật rồi, Thập thiện nghiệp đạo tu được viên mãn đó chính là viên mãn Phật quả.

Chúng ta thường thấy được trên đỉnh hào quang của tượng Phật có “Án – A – Hồng” ba chữ này. Ba chữ này nghĩa là mười thiện viên mãn. “Án” là thân thiện viên mãn, “A” là ngữ thiện viên mãn, “Hồng” là ý thiện viên mãn. Cho nên thập thiện nghiệp khi viên mãn rồi thì thành Phật. So với năm giới thì thập thiện nghiệp đạo còn sâu rộng hơn. Năm giới là Phật truyền thọ cho chúng đệ tử , mười thiện là Đức Phật tuyên hóa đối với tất cả chúng sanh. Đây là dạy cho chúng ta ở ngay trong cuộc sống thường ngày, trong công việc xử sự, đối nhân tiếp vật đều phải tuân thủ nguyên tắc này.

Tạo tác của chúng ta được Đức Phật chia thành 3 loại lớn, gồm thiện nghiệp, ác nghiệp và vô ký nghiệp. “Vô ký” nghĩa là không thể gọi là thiện hay ác, ví dụ như chúng ta cầm khăn lau mặt, uống tách trà, những loại này gọi là “Vô ký nghiệp”. Thiện ác có tiêu chuẩn, thứ bậc rất nhiều. Thông thường trong Phật pháp nó là “Ngũ thừa Phật pháp”, tức 5 tiêu chuẩn. 5 tiêu chuẩn đó là: Nhân thừa, Thiên thừa, Thanh Văn thừa, Duyên Giác thừa và Bồ Tát thừa. Tiêu chuẩn mỗi cấp bậc dù không giống nhau nhưng đều có chung một nguyên tắc không đổi, đó chính là sự nghiệp vì lợi ích chúng sanh là thiện nghiệp, còn vì lợi ích cho bản thân là ác nghiệp. Đối với cách nói này, người mới học biết Phật pháp khó thể tiếp nhận được vì ai mà không vì bản thân mình? Mục đích của Phật pháp và thế gian pháp không giống nhau. Mục đích của Phật pháp là phải thành Phật, mà thành Phật phải thoát khỏi tam giới, vượt qua thập pháp giới, sở dĩ chúng ta bị trôi lăn trong lục đạo luân hồi chính là vì tâm tự tư tự lợi quá nặng, chấp trước là có “Ngã”. Có “Ngã” thì thoát không ra khỏi lục đạo luân hồi. Vì thế, Phật pháp dạy chúng ta là phải phá chấp “Ngã”, khởi tâm động niệm, lời nói việc làm quyết định không nghĩ cho bản thân thì cái “Ngã” này mới mờ dần và dứt trừ. Nếu khởi tâm động niệm còn nghĩ đến “Ngã” thì ý nghĩ về “Ngã” ngày ngày tăng thêm, bất luận là tu học pháp môn nào, bất luận tu tốt đến mức nào thì cũng chẳng qua là hưởng phước báu cõi trời mà thôi, mà không thoát khỏi lục đạo luân hồi. Vì thế muốn thoát khỏi lục đạo luân hồi thì không đoạn “Ngã” không được.

Trong Kinh Kim Cang dạy rằng : “Nếu Bồ Tát có ngã tướng, nhân tướng, chúng sanh tướng, thọ giả tướng ắt chẳng phải Bồ Tát”. Vô ngã tướng có thể thoát khỏi tam giới nhưng chưa thoát khỏi thập pháp giới. Trong thập pháp giới có tứ thánh pháp giới (Thanh Văn, Duyên Giác, Bồ Tát, Phật). Họ tuy là không còn chấp “Ngã” nhưng còn chấp “Pháp” tồn tại, chính là nói đến “Ngã tướng” không có rồi nhưng còn “Nhân tướng, Chúng sanh tướng, Thọ giả tướng”. Cho nên họ không ra khỏi thập pháp giới. Trừ khi đoạn hết bốn tướng, bốn kiến thì mới có thể vượt qua thập pháp giới. Thoát khỏi thập pháp giới đó chính là Pháp thân Bồ Tát. Tiêu chuẩn trong Kinh Kim Cang là Pháp thân Bồ Tát không phải là quyền tiểu Bồ Tát trong thập pháp giới, cho nên yêu cầu trong Kinh Kim Cang là phải phá bốn tướng, bốn kiến. Như vậy giáo dục của Đức Phật là chân thật. Chúng ta phải cố gắng nỗ lực học tập, niệm niệm vì chúng sanh mà nhớ nghĩ. Không phải vì bản thân mà lo nghĩ, thường phải vì người khác mà phục vụ, không đòi hỏi người khác vì ta mà phục vụ. “Ngã” không quên được thì quyết mãi trong lục đạo luân hồi.

Luân hồi quá khổ rồi! Nếu chúng ta muốn lìa bi khổ, đắc hỉ lạc thì phải toàn tâm toàn ý phụng sự cho hết thẩy chúng sanh. Toàn tâm toàn ý phụng sự cho chúng sanh nhất định sẽ được phước báo lành. Gieo nhân thiện nhất định được quả thiện, chúng ta nhìn thấy có một số người trong đời này được đại phú quý, nhưng mà họ hình như chẳng làm điều thiện gì, thậm chí còn làm rất nhiều việc ác. Nguyên nhân gì? Đó là do đời trước họ tu nhân thiện đến đời này thì được thiện báo. Thế nhưng, trong kiếp này họ lại không gặp được thiện tri thức nên mê hoặc, tạo tác nghiệp ác. Bởi vì tạo nghiệp bất thiện trong đời này mà những phước đức tu được trong kiếp trước vốn hưởng hết rồi thì phước báo tương lai không còn nữa, ác báo liền hiện tiền.

Cho nên, tất cả pháp trong thế gian chẳng qua là hiện tượng huyễn hóa của vòng tuần hoàn, chuyển biến tương tục của nhân duyên quả báo.

Bộ Kinh này tuy là dạy cho người mới học, nhưng thông suốt đến quả vị Như Lai, nói cách khác từ lúc phát tâm sơ khởi đến khi đắc quả vị Như Lai, lúc nào cũng phải phụng hành lời đức Phật dạy trong kinh này, không một phút giây xao nhãng, xa lìa. Đây là pháp căn bản cũng là đại pháp viên mãn của Phật pháp. Trong kinh này tuy chỉ có 10 điều, nhưng trong mỗi một điều đều ẩn chứa cái lý thâm sâu, cái sự thì quảng đại đến vô bờ vô bến mà từ lúc phát tâm sơ khởi đến khi đắc quả vị Như Lai đều không thể học hết. Vì vậy, tuyệt không nên xem nhẹ, cho rằng đây chỉ là những lời mua vui sáo rỗng. Chúng ta thường mắc phải sai lầm này, tạo thành chướng ngại lớn đối với sự nghiệp tu hành của bản thân. Ngay cả hành đạo dễ nhất trong Phật pháp như niệm Phật cầu sanh Tịnh Độ cũng đều bị ác nghiệp làm chướng ngại. Thế giới Tây Phương Cực Lạc được xem là “Chư thượng thiện nhân câu hội nhất xứ”( tức nơi hội tụ của các bậc thiện nhân). Tiêu chuẩn “Thiện” ở đây chính là những điều trong bộ Kinh này đã đề cập đến. Như vậy, niệm Phật thì nhất thiết phải tu thiện; mà thật ra, bất kể tu học pháp môn nào trong Phật pháp đều phải tu thiện.

“Đạo” có 2 nghĩa: về mặt lý mà nói thì “Đạo” ở đây là đạo lý, là quy luật tự nhiên của nhân sanh vũ trụ; nghĩa thứ hai, về mặt sự cụ thể mà nói, “Đạo” đây là thập pháp giới, nhất chân pháp giới. Nghĩa này là y theo tiêu chuẩn của thập thiện (mười điều thiện) mà chúng ta đã tu. Tu thập thiện cũng phân cao thấp: Thập thiện bậc thượng thượng phẩm là làm Phật ở nhất chân pháp giới, thập thiện của thượng trung phẩm là làm Bồ Tát trong thập pháp giới. Cứ như thế xuống dần đến thập thiện hạ hạ phẩm là cõi Ngạ quỷ. Còn phải như phẩm nào trong Thập thiện cũng đều không có thì là cõi Địa ngục. Nếu như thấu hiểu bộ kinh này khi chúng ta khởi tâm động niệm rơi vào cõi nào, thì chúng ta biết rất rõ ràng, không cần phải đi hỏi người khác, không những tự mình biết rõ ràng đời sau sẽ đến cõi nào, mà đến cái xác thân hiện tại này của chúng ta ở cõi nào cũng sẽ được thấu rõ.

Hiện tại chúng ta không phải đang ở cõi người sao?

Không hẳn vậy! Ngài Đại Sư Thiên Thai có dạy: “Bách giới thiên như”, ví như ở trong cõi người vẫn có Phật đạo trong người, có Bồ Tát đạo trong người, có Thanh Văn, Duyên Giác đạo trong người, có Thiên đạo trong người, có Súc sanh trong người và có cả Địa ngục trong người. Tuy hiện tại chúng ta ở tại cõi người, thuộc một trong Thập pháp giới, nhưng chúng ta cũng không thực hiểu rõ bản thân ở trong cõi nào. Đã là người, chúng ta nhất định phải làm người sáng suốt, không nên làm người hồ đồ.

Chúng ta xử sự với người hay với vật, đối đãi trong đời sống hay trong công việc thì phải luôn nhớ nghĩ đến lời giáo huấn của cổ nhân: “Nan đắc hồ đồ”, . Cái “hồ đồ” này là giả hồ đồ , không phải sự hồ đồ thật. “Cật khuy thị phúc”_ “Chịu thiệt là phúc”, tức là dứt khoát không nên giữ ý nghĩ chiếm phần hơn vì thực ra chiếm phần hơn khác nào là nhận phần “thiệt” lớn bởi vì cái ý nghĩ chiếm phần hơn chính là phạm giới trộm cắp. Đây là điều mà chúng ta nên chú tâm thận trọng. Chúng ta còn có sức khỏe, còn trí huệ thì hãy vì hết thảy chúng sanh mà phụng sự. Phụng sự xã hội, phụng sự thế giới. Lĩnh vực phụng sự của chúng ta càng rộng thì phước càng lớn. Chúng ta phải một lòng không vì mong cầu phước báo mà phụng sự, cái chúng ta mong cầu là vô thượng Bồ đề.

Về chữ “Kinh” thì người Trung Quốc gọi sách là “Kinh”.

Đây là cách gọi có tính tôn trọng. Các vị pháp sư thời xưa giảng Kinh thường dùng bốn chữ “Quán, Nhiếp, Thường, Pháp” để giải thích.

“Quán” ý nói ngôn ngữ văn tự có trình tự, mạch lạc, không thừa không thiếu, nhất quán từ đầu đến cuối. Từ trong “Khoa Phán” trong kết cấu văn chương của Kinh Phật, chúng ta thật không thể thêm hay bớt dù chỉ một từ vào kết cấu ấy được.

“Nhiếp” là nhiếp thọ nhân tâm, khiến cho chúng ta sau khi tiếp xúc thì không thể dứt bỏ được. Giống như nam châm hút sắt vậy, Kinh Phật cũng có năng lực như vậy. Với văn chương, báo chí bình thường thì xem qua một lần đã quyết định không muốn xem lần thứ hai, nhưng Kinh Phật xem cả đời cũng không chán, càng xem càng thích.

“Thường” là đạo lý, phương pháp đã nói ở trong Kinh Phật vĩnh viễn sẽ không thay đổi, bất luận là ở thời đại nào, bất kể ở nơi nào cũng đều đúng cả, đối với hết thảy chúng sanh đều có lợi ích cả.

“Pháp” là quy tắc, bất luận ở thời nào, nơi nào, bất kể chúng sanh nào tu hành cứ dựa theo quy tắc này thì nhất định có thể đạt được thành tựu.

Cho nên đầy đủ 4 ý nghĩa phía trên thì được gọi là Kinh.

NHÂN ĐỀ

Kinh Phật là những lời mà Đức Phật Thích Ca đã giảng.

Sau khi Phật diệt độ, đệ tử của Người tập hợp lại và viết thành văn tự, rồi trở thành Kinh điển. Phật pháp khi truyền đến Trung Quốc tất phải dịch thành tiếng Trung; cho nên, Kinh Phật nhất định phải có tên của người phiên dịch. Ở Trung Quốc viện phiên dịch nổi tiếng nhất là viện phiên dịch của Đại sư Cưu-Ma-La- Thập có tất cả hơn 400 người, viện phiên dịch của Đại sư Huyền Trang có hơn 600 người. Đấy là viện dịch Kinh điển có quy mô rất lớn. Những người tham gia phiên dịch được liệt kê trong kinh điển là người phụ trách viện dịch thuật kinh điển .

“Đường Vu Điền, Tam tạng pháp sư, Thật Xoa Nan Đà

dịch”. “Đường” là chỉ niên đại. Bộ Kinh này được dịch vào đời Đường, triều đại Võ Tắc Thiên. “Vu Điền” là quê quán của pháp sư hiện nay gọi là “Hòa Điền Tân Cương”. “Tam tạng pháp sư” tức là học lực của pháp sư.Người chủ trì phiên dịch nhất thiết phải thông đạt tam tạng. Vì vậy, Đại đức dịch kinh đều là Tam Tạng Pháp Sư. “Thật Xoa Nan Đà” là tên của Ngài, có nghĩa là “Hỷ học” là thích học tập. Bất luận là Thế pháp hay Phật pháp chỉ cần là người hiếu học thì nhất định sẽ thành tựu. Nếu như không hiếu học, lười biếng thì học lực đạo nghiệp đương nhiên không thể thành tựu. Đây là hàm nghĩa trong danh hiệu của pháp sư. Chúng ta cần chăm chỉ học tập theo Ngài. “Dịch” nghĩa là đem Phạn văn phiên dịch thành Hoa văn.

Trong số những kinh điển mà Đại sư Thật Xoa Nan Đà phiên dịch, nổi tiếng nhất và được người Trung Quốc thích đọc tụng nhất là “Điạ Tạng Bồ Tát Bổn Nguyện Kinh”, ngoài ra còn một bộ kinh vô cùng quan trọng là “Bát Thập Hoa Nghiêm”. Từ đó có thể thấy, sự cống hiến của Pháp sư đối với Phật giáo Trung Quốc rất lớn và sức ảnh hưởng đối với lịch sử dịch Kinh của Phật giáo Trung Quốc không kém so với Đại Sư La Thập, Đại Sư Huyền Trang. Có thể nói trong lịch sử dịch kinh Ngài là một nhân vật rất quan trọng.

CHÁNH THÍCH KINH VĂN Kinh văn: “Như thị ngã văn, nhất thời Phật tại Ta-Kiệt- La Long Cung, dữ bát thiên đại Tỳ kheo chúng; Tam vạn nhị thiên Bồ Tát Ma Ha Tát câu”.

Từ đoạn Kinh văn này chúng ta thấy được Kinh này với các Kinh khác không giống nhau. Ví dụ “Kinh A Di Đà” là Kinh Đức Phật giảng tại Vườn Kỳ Thọ Cấp Cô Độc, tức giảng tại nhân gian, còn bộ Kinh này được giảng tại Long Cung.

Sau khi Đức Phật nhập Niết Bàn, Đức Phật đã dặn dò Ngài A Nan là tất cả Kinh điển mở đầu phải lấy chữ “Như thị ngã văn”. Trong đó, “Như thị” chỉ bộ Kinh này “Ngã” là Ngài A Nan tự xưng; “Văn” là đích thân nghe, không phải là truyền thuyết, do Đức Phật Thích Ca Mâu Ni đích thân giảng. “Như thị ngã văn” nghĩa là Bộ Kinh này là do ngài A Nan đích thân nghe Đức Phật giảng. Đây là nghĩa hẹp của cụm từ “Như thị ngã văn”. Còn nếu bàn đến nghĩa sâu rộng thì trong Đại Trí Độ Luận có đến 4 quyển giải thích bốn chữ này. Vậy mới thấy mỗi câu chữ trong Kinh Phật có ý nghĩa bao hàm vô lượng dường nào.

“Như” là nói chân như, tự tánh, chỉ có chân như tự tánh mới là “Thị” hay nói cách khác, ngoài chân như tự tánh ra đều là “Phi” (tức không phải “Thị”). Đây cũng là “Chân” và “Vọng”

mà trong Phật pháp có giảng đến. Tại sao nói ngoài chân tánh đều là “Phi”? Ngoài chân tánh đều là huyễn tướng? Trong Kinh Kim Cang dạy rằng “Tất cả pháp hữu vi đều như mộng, huyễn, bọt, bóng”. Vậy tất cả hữu vi pháp là thật có hay không? Có. Tuy là có nhưng nó không thật, cái chân như năng biến là chân, các hiện tượng sở biến đều là cái hư huyễn, không chân thật.

Không những hư huyễn, không có thật mà còn không thực tồn tại . Cho nên phần sau cùng Kinh Kim Cang lại dạy: “Như sương mà cũng như ánh chớp, phải nên quán chiếu như thế” thì sẽ thấy được chân tướng của hiện tượng vũ trụ.

Kẻ phàm phu thường bị cảnh giới hư huyễn này che mắt, bởi cảnh giới hư huyễn này cũng như hình ảnh chúng ta thấy khi xem phim vậy. Chúng ta cho rằng những hình ảnh trên phim là có thật nhưng kỳ thật lại là giả. Nói hình ảnh trong phim là giả thì mỗi người chúng ta đều có thể hiểu được; nhưng nói tất cả cảnh giới thực tại này là giả thì rất nhiều người không có cách nào lĩnh hội được, vì đều cho rằng thực tại này là có thật. Kỳ thật, tất cả các hiện tượng sát na biến đổi không ngừng, sanh diệt từng sát na, cho nên nó không phải sự tồn tại thật sự. Cái tồn tại thật sự đó là pháp tánh năng biến. Pháp tánh cũng gọi là

“chân như”.

Đức Thế Tôn nói tất cả pháp đều từ trong tự tánh mà ra cho nên gọi là “Như thị”, tuyệt đối không phải do tâm, ý, thức sinh ra. Những ý nghĩ, tư tưởng, quan niệm mà người bình thường hay nói đến trong Phật pháp gọi là tâm, ý và thức. Tâm là A Lại Da, ý là Mạc Na, thức chính là ý thức sáu . Chúng sanh ở trong mười pháp giới thì tư tưởng, tri kiến của họ không lìa tâm, ý, thức. Nếu có thể lìa tâm, ý, thức thì thoát khỏi mười pháp giới, vào Nhất chân pháp giới. Vào được Nhất chân pháp giới, trong Kinh Hoa Nghiêm gọi là Pháp Thân Đại sĩ. Đây là cứu cánh giải thoát, đích thật đạt đại viên mãn, như trong Thiền tông gọi là “Phụ mẫu vị sanh tiền bổn lai diện mục”, cũng chính là thật sự trở về tự tánh, trở về tự tánh chính là tìm được chính mình, chân tâm tự tánh của mình biến hiện ra hư không pháp giới. Mười phương pháp giới y chánh trang nghiêm có thể nắm bắt được.

Mười phương pháp giới y chánh trang nghiêm đều là cảnh giới thọ dụng của chính mình, lúc này thì được xưng gọi Phật, Bồ tát. Trước khi chưa quay về tự tánh, chúng ta sống trong cảnh giới hư huyễn của tự tánh biến hiện ra. Đời sống không tự do, do bị cảnh giới xoay vần, trong cảnh giới này không làm chủ được, đều do nghiệp lực làm chủ, sau khi minh tâm kiến tánh thì tự mình làm chủ chứ không phải do nghiệp lực làm chủ nữa.

Trong Phật pháp giảng về “Thường lạc ngã tịnh”, đây là bốn tịnh đức. Bốn tịnh đức này hoàn toàn là có thật, chắc chắn không phải là giả, nhưng nếu chúng ta chưa có được kiến tánh thì đó chỉ là hữu danh vô thực. “Thường” nghĩa là vĩnh hằng bất biến. Trong đời sống hiện thực của chúng ta, hễ là động vật thì có “Sanh, lão, bệnh, tử”, hễ là thực vật thì có “Sanh, trụ, dị, diệt”, hễ là khoáng vật thì có “Thành, trụ, hoại, không”. Tất cả không có gì là “Thường” cả, ngay cả “Lạc” cũng không có! Cái “Lạc” trong hiện tại của chúng ta chẳng qua chỉ là cái khổ tạm dừng mà thôi. Ví dụ, mỗi ngày chúng ta ăn ba bữa cơm, nếu có một bữa không ăn thì sẽ đói, cảm giác rất khổ sở, ăn no rồi, cái khổ của đói tạm ngưng lại thế nên lại có cảm giác vui lại ; Khi không ăn thì khổ lập tức hiền tiền, vì thế phàm phu trong sáu cõi chỉ có khổ không có vui. “Ngã” nghĩa là tự mình có thể làm chủ được, nhưng phàm phu thì không thể làm chủ được, thường bị cảnh giới quấy nhiễu, chưa có kiến tánh chắc chắc chưa có “Ngã”. “Tịnh” là thân tâm thanh tịnh. Trong tâm chúng ta vì có “Thị - phi - nhân -ngã”, có “Tham - sân - si - mạn” nên thân không trong sạch, như thể một ngày không tắm rửa mùi hôi thối xông lên vậy. Cho nên “Thường lạc ngã tịnh” không chỉ trong phàm phu sáu cõi(lục đạo) không có mà tứ thánh pháp giới của mười pháp giới cũng không có, chỉ vào Nhất chân pháp giới mới có. Trong Kinh Vô Lượng Thọ giảng rằng người và tất cả vạn vật ở thế giới Tây Phương Cực Lạc thường trụ bất biến, cho nên họ có đầy đủ “Thường, lạc, ngã, tịnh”.

Toàn bộ Kinh giáo của Chư Phật Như Lai vì tất cả chúng sanh trong thập pháp giới mà giảng cũng không ngoài hai chữ “Như thị”. “Như” là chân tướng của sự vật, những điều Đức Phật đã nói là hoàn toàn tương ứng với chân tướng sự thật, Đức Phật không thêm cũng không bớt đi chút nào. Nghĩa của từ “Như thị” nghĩa này khá sâu, cho nên đức Phật không có ý của mình, không có sáng tạo của riêng mình. Những điều Đức Phật nói hoàn toàn là có sao nói vậy, vì chúng sanh mà mang đạo lý, sự tướng, nhân quả (sự chuyển biến và tương tục của nhân quả) của vũ trụ nhân sanh ra giảng dạy thôi.

Từ đó cho thấy, tất cả điều chư Phật Như Lai dạy, mỗi câu đều chính là tình cảnh cuộc sống thực tại của chúng ta, có như vậy mới hiểu được Phật pháp có mối liên hệ vô cùng mật thiết với chúng ta. Học Phật pháp chính là phải thấu hiểu bản thân, nhận biết được hoàn cảnh sống thật sự của bản thân. Giáo dục của Phật pháp là giáo dục chân thật cứu cánh viên mãn bậc nhất của thế gian, chúng ta không thể không biết, không thể không học tập, chỉ có thông qua học tập này mới có thể thật sự nhận thức được chính mình, hiểu rõ chân tướng hoàn cảnh sinh sống của chính mình. Khế nhập vào cảnh giới này thì gọi là “Bồ Tát”, còn nếu đạt đến cứu cánh viên mãn thì gọi là “Phật Đà”.

Thành quả tu học phật pháp ở giai đoạn thứ nhất gọi là “A La Hán”, giai đoạn thứ hai gọi là “Bồ Tát”. Giai đoạn cao nhất gọi là “Phật Đà” cho nên Phật, Bồ Tát, A La Hán không phải là thần tiên mà là đại diện cho tên gọi học vị của giai đoạn tu học trong giáo dục của Phật.

“Như thị ngã văn” là bộ Kinh do Tôn giả A Nan vì chúng ta mà giảng lại. Những lời trong Kinh là do Ngài đích thân nghe Đức Phật dạy, và đó cũng không phải ý của chính Đức Phật mà là chân tướng thật sự của nhân sanh vũ trụ. Bốn chữ này khi được thốt ra khiến chúng ta phải sinh khởi tâm cung kính, tâm tôn kính và tâm tín ngưỡng. “Như thị” gọi là “Tín thành tựu” , còn “Ngã văn” là “Văn thành tựu”

“Nhất thời” là thời gian, ý chỉ thời gian Đức Phật giảng Kinh. Thời gian không dùng ngày, tháng, năm mà dùng “Nhất thời” là có thâm ý sâu xa. Như lời Đức Phật dạy chúng ta, thời gian và không gian đều là khái niệm trừu tượng, không xác thật; cho nên, ý nghĩa của “Nhất thời” không chỉ có thâm ý sâu xa mà còn rất xác thực, so với chúng ta ghi chép giờ ngày tháng năm còn chính xác hơn.

Về chữ “Nhất”, cổ đức (người xưa) có nhiều cách giảng.

Nói theo cách thông thường nghĩa là chỉ có thể nghe hiểu được bộ kinh này khi cơ duyên đã chín muồi. Thời khắc đó được gọi là “Nhất thời”. Nếu cơ duyên chưa đến lúc chín muồi dẫu có giảng cũng thành vô ích, cho nên nói “Sư tư đạo hợp” chính là “Nhất thời” vậy. Đây là đối với cảnh giới hiện tiền của chúng ta mà nói. Về mặt lý mà nói, cái gọi là “Thức đắc nhất, vạn sự tất”

trong Thiền tông cũng được gọi là “Vạn pháp quy nhất”. Chữ “Nhất” này tương ứng với “Tự tánh”, ý nghĩa này rất sâu xa.

Trong Tịnh Độ tông nói là “Nhất tâm bất loạn”. Cái biểu hiện của cảnh giới Nhất tâm bất loạn chính là Nhất chân pháp giới.

Tâm loạn rồi thì Nhất chân pháp giới sẽ biến thành thập pháp giới, Vô lượng vô biên pháp giới. Vì thế, nếu tâm thật sự quy về một mối, nhất niệm bất sanh, nhất tâm bất loạn, thì hết thẩy Kinh văn mà tất cả Chư Phật Như Lai đã giảng đều viên mãn hiện tiền. Đây mới thực sự là “Nhất thời”, Pháp Thân Đại sĩ mới có thể chứng đắc.

Trong truyện sử Trung Quốc có ghi lại, Trí Giả Đại Sư tụng đọc Kinh Pháp Hoa tụng đến phẩm “Dược Vương Bồ Tát Bổn Sự” thì Ngài bỗng nhiên nhập định.Ở trong định Ngài nhìn thấy Phật Thích Ca Mâu Ni đang giảng Kinh Pháp Hoa ở núi Linh Thứu. Sau khi xuất định, Ngài nói với mọi người rằng: “Đức Phật Thích Ca giảng Kinh Pháp Hoa, giảng hội này vẫn chưa tan”. Điều này có phải là thật không? Đúng thật là vậy. Trong Kinh Pháp Hoa có nói rằng: “Thị Pháp trụ pháp vị, thế gian tướng thường trụ” . Hiện nay nhà khoa học cũng cho rằng: Nếu chúng ta có năng lực vượt qua tốc độ ánh sáng thì có thể trở về quá khứ, có thể tham gia pháp hội mà Đức Phật Thích Ca Mâu Ni giảng Kinh của ba ngàn năm trước. Điều này minh chứng rõ ràng thời gian, không gian không phải là thật. Nếu như cơ duyên chín muồi, lại đạt được định lực như Trí Giả Đại Sư thì hẳn có thể quay về quá khứ, cũng có thể khế nhập vị lai.

Trên thế gian có hai loại nhà tiên tri lớn, một loại là dựa vào lý số mà đưa ra dự đoán, những dự đoán này phần nhiều là ước lượng, không chính xác lắm; loại còn lại là định công, cảnh giới trong định là cảnh giới hiện lượng do tự thân nhìn thấy, cảnh giới hiện lượng được gọi là “Nhất thời”. Nếu như ghi chép lại ngày, tháng, năm nào đó thì chúng ta vĩnh viễn không có cơ hội tham dự pháp hội của tất cả Như Lai. Nhưng nếu vận dụng được “Nhất thời”, chỉ cần công phu của chúng ta đạt đến nhất tâm bất loạn thì có năng lực tham dự pháp hội. Tâm của Đức Phật là nhất tâm, tâm của chúng ta cũng là nhất tâm, nhất tâm cùng nhất tâm giao cảm thì sẽ đạt được cảnh giới liền hiện tiền.

Vì vậy hai chữ “Nhất thời” là “sống động” chứ không phải là

“cố định”. “Phật tại”, Phật là chỉ người chủ giảng tức là Đức Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni. “Phật tại” chứ không phải “Phật trụ”, ý nghĩa của “Tại” và “trụ” không giống nhau. “Tại” là tùy duyên, “Trụ” là phan duyên vì vốn “Phật vô sở trụ”. Như trong Kinh Kim Cang có nói “Ưng vô sở trụ, nhi sanh kỳ tâm”, vậy thực tế Đức Phật trụ nơi nào? Tận hư không khắp pháp giới không nơi nào không là trụ xứ của Đức Phật, còn trong quan niệm của phàm phu “Tôi có căn nhà nhỏ thì đây chính là trụ xứ của tôi”. “Trụ” này chấp trước của kiên cố, cảnh giới này rất nhỏ, tâm lượng cũng nhỏ, do mê lạc mà mất đi tự tánh. Cho nên, “Trụ” này chính là vọng tưởng, là phân biệt, là chấp trước. “Tại” tức là chẳng nơi nào mà không có, nơi nào có duyên thì ở nơi đó hiện thân. Chư Phật Như Lai là như vậy! Chúng ta tuy chưa đạt được tự tại như thế, nhưng cũng có thể tạo được tự tại tương tự. Nơi nào có duyên chúng ta sẽ đến nơi đó để giảng kinh hoằng pháp, chứ không nhất thiết là một trụ xứ nhất định nào. Chấp trước vào một trụ xứ cố định thì đã đối ngược hoàn toàn với“Vô trụ sanh tâm” vì “Vô trụ sanh tâm” là giác mà giác thì đối ngược với mê.

“Ta Kiệt La” là tiếng Phạn, nghĩa là nước biển mặn, nước trong biển đều có vị mặn. Biển mặn mà Đức Phật nói đó có thể chỉ Ấn Độ Dương. Đây là cách nói hình dung thế gian là biển khổ.

“Long Cung” đây là đạo tràng của Ngài Đại Long Bồ Tát, vị Bồ tát này cũng là pháp thân đại sĩ. Vùng không gian của Ngài không giống với chúng ta. Lấy màn ảnh truyền hình làm ví dụ, tần số không gian mà nó phát ra với tần số không gian đương hiện của chúng ta là khác nhau; hoặc như tuy là cùng một màn ảnh nhưng có nhiều kênh khác nhau do nhiều tần số khác nhau. Cho nên Đại Long Bồ Tát là có thật, không phải là không có, chỉ cần chúng ta chuyển “kênh” đúng “tần số” liền thấy được ngay. Ngày nay khoa học phát triển, dẫu tàu ngầm hết sức tinh vi, có thể xuống đến tận đáy biển nhưng vẫn chưa phát hiện ra Long Cung, lý do cũng là vì tần số không gian không tương đồng.

Vùng không gian của Bồ tát, của quỷ thần đều không cùng tần số với vùng không gian của chúng ta. Trong sử truyện có ghi lại rằng: Pháp Chiếu Thiền sư đời Đường nhìn thấy Văn Thù Bồ Tát hóa hiện tại chùa Đại Thánh Trúc Lâm ở Ngũ Đài Sơn và tận mắt thấy Văn Thù Bồ Tát đang giảng kinh. Điều Ngài nói không phải vọng ngữ. Vì vốn là Ngài có được nhân duyên đặc thù mà ngày nay người đời nói là đi vào cánh cửa thời gian. Ngài có thể bước vào một vùng không gian với tần số khác, nhìn thấy được chùa Đại Thánh Trúc Lâm. Ngài còn nghe được một hội và còn thỉnh giáo nhiều câu hỏi với Văn Thù Bồ Tát. Trong đó, Ngài có hỏi rằng “Căn tánh của chúng sanh trong thời kỳ mạt pháp dần dần chậm lụt. Vậy nên tu pháp môn nào là tương đối thích hợp?” Văn Thù Bồ Tát dạy ngày tu pháp môn niệm Phật. Ngài thỉnh giáo Văn Thù Bồ Tát niệm vị Phật nào.

Văn Thù Bồ Tát dạy Ngài niệm “A Di Đà Phật” và còn niệm vài câu cho Ngài nghe_ cũng chính là “Ngũ hội niệm Phật” đã truyền về sau này. Pháp Chiếu Thiền sư sau khi rời khỏi chùa Trúc Lâm, Ngài làm dấu lại trên đường, hy vọng lần sau lại đến nữa; nhưng đang lúc làm dấu, quay đầu nhìn lại thì đã không thấy chùa Đại Thánh Trúc Lâm đâu nữa, chỉ nhìn thấy một vùng núi hoang. Lúc này Ngài mới biết là Bồ Tát thị hiện. Rời khỏi chùa Đại Thánh Trúc Lâm, Ngài lại quay về “tần số” thời gian, không gian của chúng ta, còn “tần số” trước đó thì không thấy nữa. Đây là một ví dụ rất hay về khác “tần số”.

Trong Kinh Từ Bi Tam Muội Thủy Sám cũng có câu chuyện về Quốc sư Ngộ Đạt đời Đường gặp Tôn giả Ca Nặc Ca cũng là một ví dụ rất hay về khác “tần số”. Ngộ Đạt quốc sư bị bệnh mụn ghẻ hình mặt người. Tôn giả Ca Nặc Ca dùng nước Từ bi tam muội rửa mụn ghẻ mặt người cho Quốc sư, giúp Quốc sư giải hết oan khiên. Đây là đến Đạo tràng của A La Hán. Ngộ Đạt Quốc sư sau khi rời khỏi, quay đầu nhìn lại, cung điện lầu các đều biến mất, chỉ còn lại vùng núi hoang. Vài ví dụ trên đây đều nêu rõ có tần số không gian không giống nhau, vả lại không gian, thời gian đều là không thật.

Kinh Kim Cang dạy rằng “Tất cả các pháp hữu vi đều như mộng, huyễn, , bọt,bóng” vì vậy không nên chấp trước. Cái hư huyễn này là tướng không thật, không những không nên chấp trước mà cả phân biệt cũng không nên. Chỉ cần có một chút phân biệt, chấp trước thì đã rơi vào phan duyên. Cho nên, Đức Phật dạy chúng ta rằng đối với tất cả các pháp thế xuất thế gian đều không nên phân biệt, không nên chấp trước, không khởi tâm, không động niệm thì sẽ được đại tự tại ở trong hết thảy cảnh giới.

Mười pháp giới hoàn toàn là có thật, đó chính là cái mà các nhà khoa học ngày nay gọi là tần số không gian khác. Đối với sự tồn tại của một không gian với tần số khác chắc chắn không phải nghi ngại, hơn nữa mỗi một tần số không gian đều có chúng sanh. Tâm Chư Phật, Bồ Tát bình đẳng, thanh tịnh, nơi nào hội đủ duyên các Ngài sẽ đến nơi đó giảng Kinh thuyết pháp, chẳng hạn bộ Kinh này được giảng ở Long Cung không phải giảng ở không gian nhân gian của chúng ta.

Ví như những con số được ghi chép trong kinh “Cùng tám ngàn Đại Tỳ kheo, 32 ngàn Bồ Tát Ma Ha Tát” đều là có ý nghĩa tượng trưng cho sự viên mãn. Phía trước Tỳ kheo thêm một chữ “Đại” ý chỉ không phải là những tỳ kheo tầm thường mà là Bồ Tát Đại thừa lấy thân phận Tỳ kheo thị hiện, thực chất toàn là Bồ Tát Ma Ha Tát, tổng cộng có 40 ngàn người. Phải nói rằng đây là pháp hội vô cùng thù thắng. “Chúng” nghĩa là đoàn thể. “Tỳ kheo chúng” là chỉ đoàn thể Phật giáo. Trong “Tam quy y” thì “Quy y tăng chúng trung tôn”. Mỗi người trong tăng đoàn phải tuân thủ “Lục hòa kính” , là một đoàn thể Lục hòa kính. Vì vậy đoàn thể này là thế xuất thế đáng quý nhất, đáng được người tôn kính nhất trong các đoàn thể. Tỳ kheo còn được như vậy huống chi là Bồ Tát. Cho nên, đối với đoàn thể “Lục hòa kính”, chúng ta nhất định phải hiểu rõ, phải tôn trọng, phải học tập. Kinh văn: “Nhĩ thời Thế Tôn cáo Long Vương ngôn:

“Nhất thiết chúng sanh tâm tưởng dị cố, tạo nghiệp diệc dị, do thị cố hữu chư thú luân chuyển”.

Đoạn này Đức Thế Tôn nói với chúng ta nguyên do của lục đạo luân hồi, cũng chính là tất cả pháp từ tâm tưởng sanh mà Kinh Đại thừa giảng.Kinh Hoa Nghiêm dạy “Duy tâm sở hiện, duy thức sở biến”. Thức chính là tâm tưởng. Do tâm tưởng không giống nhau nên tạo nghiệp không giống nhau. Nghiệp có ba loại lớn là thân nghiệp, khẩu nghiệp, ý nghiệp. Trong đó, ý nghiệp làm chủ thể, ý nghiệp chính là ý nghĩ. Những tạo tác đến thân, khẩu đều do ý, theo ý niệm mà ra; niệm thiện tạo nghiệp thiện, niệm ác tạo nghiệp ác. Pháp thế xuất thế, thập pháp giới y theo chánh trang nghiêm cũng từ tâm tưởng sanh ra. Đây là chân tướng của sự thật, cũng chính là chân lý. Nếu có thể thông ngộ được đạo lý này thì đối với việc an định của xã hội, hưng thịnh của quốc gia và hòa bình của thế giới sẽ được thông suốt. Muốn vậy thì nên bắt đầu từ đâu? Đó là nên xem xét từ tâm tưởng của tất cả chúng sanh.

Tâm tưởng của chúng sanh trong mười pháp giới là vô cùng phức tạp, có vô lượng vô biên vọng tưởng và ý niệm. Chúng ta phải tìm trong đó ra được vọng niệm đầu tiên. Nhân tố đầu tiên của mười pháp giới mà Đức Phật dạy chúng ta. Trong cõi địa ngục, nghiệp nhân đứng đầu là sân hận, tâm đố kỵ. Tâm đố kỵ, sân hận sâu nặng thì ý nghĩ tự tư tự lợi kiên cố, chắc chắn phá hoại việc thiện của người khác. Loại tâm tưởng này tạo thành cảnh giới địa ngục. Như vậy thì địa ngục là từ trong tâm tưởng của mình mà sanh ra, không liên quan đến người khác. Tự mình tạo nghiệp tự mình lãnh thọ báo ứng, bất luận ai cũng không thể thay thế được. Thấu hiểu đạo lý này thì chúng ta mới có thể cứu được. Chỉ cần bản thân không tự tạo ác nghiệp, không khởi ác ý thì đã được cứu. Kỳ thật cõi nào cũng đều đầy đủ mười ác nghiệp, chỉ là độ nghiêng nặng không giống nhau thôi, nghiêng nặng vào đều nào trong mười ác thì đó là nghiệp nhân đứng đầu của một cõi đó.

Trong cõi ngạ quỷ, nghiệp nhân đứng đầu là tâm tham_ lòng tham vô độ. Ví dụ: Có người học Phật rồi, thế gian pháp buông bỏ rồi, nhưng mà tham ái Phật pháp thì vẫn phải đọa cõi ngạ quỷ. Kinh Kim Cang có dạy: “Pháp còn phải xả huống hồ phi pháp” cho nên dù là Phật pháp cũng không được tham. Phật pháp là dạy chúng ta thấu hiểu đạo lý giác ngộ, nên với Phật pháp nhất định cũng không thể khởi tâm tham được. Trong cõi súc sanh, nghiệp nhân đầu tiên là ngu si. Thế nào gọi là ngu si? Không có trí huệ, điên đảo trắng đen, không có năng lực phân biệt chánh tà, thị phi, thiện ác, lợi hại, thật giả rất dễ dàng đi nghe tin theo lời đồn đại trong tâm do dự không quyết định thì gọi là ngu si. Trên đây là nghiệp nhân của ba cõi ác ( tam ác đạo).

Ngoài tam ác đạo ở trên, song song đó còn có ba đường thiện, tức Tam thiện đạo. Tam thiện đạo gồm A tu la, Nhân đạo(cõi người) và Thiên đạo(cõi trời). Kinh Lăng Nghiêm có nói rằng, trong lục đạo ngoại trừ cõi địa ngục, các cõi khác như ngạ quỷ, súc sanh, nhân đạo, thiên đạo đều có A tu la. Vậy A tu la là ở cõi nào? Là tùy danh xưng của cõi này chứ không phải dựng lên thêm. Cho nên Kinh văn thường nói là “Ngũ thú luân hồi” chính là ý này vậy. Nếu tính A tu la như một đạo riêng biệt, thông thường là chỉ Thiên A tu la_ tức là cõi ở phía trên cõi người.

Trong cõi Nhân đạo, nghiệp nhân đứng đầu là ngũ giới thập thiện. Đức Phật thường dạy “Thân người khó được nhưng dễ mất”. Đương hiện chúng ta được làm người, nhưng kiếp sau có thể được làm người hay không thì phải xem sự tu của chúng ta về ngũ giới thập thiện như thế nào, nếu tu về ngũ giới thập thiện chưa đạt thì không thể được làm người. Cho nên, tự chúng ta suy ngẫm về tu ngũ giới thập thiện của mình: ví như tu ngũ giới thập thiện vượt qua tham sân si, thì đời sau lại có thể đạt lại được thân người; còn giả như tu ngũ giới thập thiện rất mỏng yếu, ý nghĩ tham sân si lại nặng, kiếp sau chắc chắn đọa ác đạo.

Thiên đạo phải tu thượng phẩm thập thiện, tứ vô lượng tâm. Tứ vô lượng tâm là “Từ, Bi, Hỷ, Xả”. Cho nên chúng ta có thể tự thân xét nghĩ xem mình có phần sanh ở Thiên đạo hay không? Tự mình sẽ rất rõ ràng. Cư sĩ Hứa Triết ở Singapore vô cùng tự tin khi nói “Ông trời sẽ bảo hộ tôi” cho nên Bà ấy nhất định được sanh nơi Thiên đạo, tiền đồ sáng lạng mà không chút mảy may nghi ngờ. Hiện nay Bà niệm A Di Đà Phật cầu vãng sanh Tịnh độ thì chắc chắn sẽ được vãng sanh Tịnh độ vì do Bà có đủ ngũ giới, thập thiện, tứ vô lượng tâm. Niệm Phật như vậy thì đâu có lý do nào mà không được vãng sanh. Đây là tấm gương của chúng ta, Bà ấy làm được mà chúng ta làm không được đó là vì chúng ta có chướng ngại, chỉ cần tiêu trừ được chướng ngại đó thì chúng ta cũng có thể làm được.

A Tu La Đạo cũng là tu ngũ giới, thập thiện, tứ vô lượng tâm nhưng lại có lòng hiếu thắng, ganh đua, kiêu mạn. Ví như khi đến thắp hương nơi chánh điện thì họ cũng phải tranh giành là người thắp đầu tiên, không cam tâm làm người thứ hai. Đây là quả báo của ở cõi A tu la vì vốn A tu la ưa tranh giành, chuộng hiếu thắng. Trên trời thì đấu với Thiên Đế, cõi nhân gian thì tranh với người đời, bất luận ở cõi nào đều có tính hơn thua. A tu la có phước báo là từ quá khứ trì giới, tu thiện, tích đức nên nếu họ có thể khiêm tốn, nhún nhường thì chắc chắn được sanh về Thiên đạo. Phần vừa rồi là giới thiệu nghiệp nhân trong lục đạo(sáu cõi), trên nữa là pháp giới tứ thánh, nhân của Thanh Văn là tứ đế. Nhân của Bích Chi Phật là thập nhị nhân duyên, nhân của Bồ Tát là lục độ, nhân của chư Phật Như Lai là tâm bình đẳng. Chúng ta từ sáng đến tối nghĩ về điều gì? Tự mình bình tĩnh tư duy thì biết được bản thân sẽ đi đến cõi nào. Người xưa khuyên dạy chúng ta cần “tự cầu đa phước”. Nguyên do là vì đây là điều mà bất cứ ai cũng không thể giúp đỡ được. Chư Phật Bồ Tát có lòng từ bi cũng không thể giúp. Bồ Tát từ bi cũng chỉ có thể dạy cho chúng ta về chân tướng sự thật, còn về thọ quả báo như thế nào đều do tự mình chọn lựa cả.

Thấu hiểu đạo lý này, ngoảnh đầu nhìn lại thế giới ngày nay. Như lời Đức Phật dạy “Y báo tùy theo chánh báo chuyển”, “y báo” chính là môi trường sống của chúng ta, bao gồm môi trường nhân sự và môi trường vật chất. Tất cả đều theo ý niệm của chúng ta mà biến chuyển. Ví như, trong tâm của cư sĩ Hứa Triết thì thế giới là tốt đẹp, chúng sanh lương thiện; thế nhưng thực chất môi trường sống của chúng ta là ngũ trược ác thế, nguyên nhân là do “tâm tưởng khác biệt”. Bà nhìn thấy tất cả mọi người đều là người thiện là vì bà luôn tìm thấy điểm tốt của người khác, luôn nghĩ về lòng thiện của người khác. Còn như với những điều xấu, hay người không có lòng thiện thì Bà xem như đối với những người lạ mặt qua lại trên đường, không để trong lòng vậy thôi. Cho nên dù Bà sống trong môi trường xấu nhưng lòng không có tướng xấu. Thế nhưng chúng ta thì không được như vậy, chúng ta không những sống trong ngũ trược ác thế mà tâm còn có cả tướng ác trược . Đây chính là “Tâm tưởng khác nhau”. Các loại quan niệm, kiến giải hành vi này của Bà cũng chính là điều mà Đại Sư Ngẫu Ích đã nói “Cảnh duyên không có tốt xấu”! “Cảnh” là môi trường vật chất, “Duyên” là môi trường nhân sự, nhân sự và vật chất thật sự thì không có tốt xấu, thiện ác thị phi. Tất cả mọi tốt xấu thiện ác, thị phi, đều do tự tâm sanh ra, cho nên “tất cả chúng sanh do tâm tưởng khác nhau, nên tạo nghiệp cũng khác nhau”. Vì vậy, tồn tâm khác nhau thì quả báo cũng khác nhau.

Tâm của chư Phật Bồ Tát chan chứa sự chân thành, thanh tịnh, bình đẳng, chánh giác, từ bi, vì vậy mà cảnh giới của các Ngài luôn tốt đẹp. Cho nên nói cảnh giới tốt đẹp phải tự mình cầu, tự mình tu, không phải do người khác cho. Chúng ta phải thấu hiểu chân tướng sự thật là vậy. Ngoái mắt nhìn lại muôn vạn chúng sanh ngoài kia, tâm tưởng không thiện, chỉ toàn nhìn thấy khuyết điểm của người khác, chỉ nhớ lỗi lầm của người khác, thành ra trên thế gian không có người nào là người tốt, không có việc nào là việc tốt. Đây chính là cõi ác của nhân gian.

Tại sao ngày này tỷ lệ ly hôn cao như vậy? Chính là vì vợ chồng không hòa hợp. Đạo lý của nhà Nho là “Cách vật, trí tri, thành ý, chánh tâm, tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ”. “Bình thiên hạ” là làm cho thiên hạ được công bình, hòa bình. Thế giới hòa bình là dựa vào hưng thịnh của quốc gia, hưng thịnh quốc gia là dựa vào gia đình hòa thuận, gia đình hòa thuận thì phải dựa vào vợ chồng. Gia không tề thì quốc không thể trị. Quốc không thể trị thì thiên hạ đại loạn. Cho nên nam nữ kết hôn không những chỉ là việc của hai người mà còn có quan hệ đến cả xã hội. Thế giới giống như thân thể của chúng ta vậy, gia đình là một tế bào trên cơ thể, một tế bào mà hư rồi thì ảnh hưởng đến sức khỏe của cả cơ thể. Nếu vợ chồng biết đón nhận và phát huy cái tốt của nhau thì gia đình cũng sẽ hòa thuận, ấm êm. Cho nên nói, sự viên mãn, hạnh phúc của gia đình và tiền đồ của mình là do “nhất niệm” của bản thân ta mà thôi.

Kinh Vô Lượng Thọ dạy rằng “Tiên nhân bất thiện, bất thức đạo đức, vô hữu ngữ giả, thù vô quái dã” (nghĩa là “Vì người đời trước sống không biết hành thiện, chẳng màn đạo đức nên chẳng có gì để truyền dạy cho đời sau. Thế thì cũng chả có gì là quái lạ). Hiện tượng xã hội ngày nay cũng tương tự vậy, chính là không có người hướng dẫn, chỉ bảo mới nên nỗi. Cho nên, hòa bình và ổn định của thế giới phải được xây dựng trên nền tảng giáo dục. Giáo dục gia đình, giáo dục nhà trường, giáo dục xã hội và giáo dục tôn giáo là bốn rường cột giáo dục. Nếu giáo dục sụp đổ thì xã hội không an định, thế giới không hòa bình, chúng sanh chắc chắn phải sống trong thống khổ.

Kinh văn: “Long Vương, nhữ kiến thử hội cập đại hải trung, hình sắc chủng loại, các biệt phủ da? Như thị nhất thiết, mị bất do tâm, tạo thiện bất thiện. Thân nghiệp, ngữ nghiệp ,ý nghiệp sở trí ”.

“Long Vương” trong câu này ý là đại diện cho đại chúng của chúng ta. “Long” đại diện cho sự thiên biến vạn hóa, chính là vọng tưởng, phân biệt, chấp trước của tất cả chúng sanh. “Vương” ý nghĩa là chủ, ở thời đại Đế Vương chỉ có Đế Vương làm chủ, ban ra hiệu lệnh thì thần dân toàn quốc phải nghe theo mệnh lệnh của ông ta. Trong thời đại ngày nay chỉ cho người lãnh đạo, người đứng đầu ở các lĩnh vực. Long Vương là từ xưng hô đại diện cho sự biến hóa khôn lường của những người lãnh đạo các tầng lớp trong xã hội.

“Nhữ kiến thử hội” hôm nay mở Đại hội Thập thiện nghiệp đạo với mục đích thảo luận mười thiện nghiệp . Người tham gia pháp hội lần này có 8 ngàn chúng đại tỳ kheo, 32 ngàn chúng Bồ Tát. Tuy chỉ nói đến hai loại là Tỳ kheo và Bồ Tát nhưng trên thực tế gồm cả nam nữ, lão ấu đủ mọi ngành nghề trong xã hội. Tỳ kheo đại diện cho đại chúng xuất gia, các vị Bồ Tát tại gia lẫn Bồ Tát xuất gia đều có tham gia cả. Phàm là người y theo phương pháp lý luận, phương pháp tu học và áp dụng vào trong đời sống, công việc, xử người đối vật trong đời sống hằng ngày thì được gọi là Bồ Tát. “Đại hải trung” trong cụm từ “Cập đại hải trung” là cách nói tỷ dụ cho xã hội. Bộ kinh này Đức Phật giảng tại Long Cung Ta Kiệt La. Long Vương Ta Kiệt La là học trò của Đức Phật.

Ngài cũng là Bồ Tát Ma Ha Tát, là Bồ Tát thị hiện. “Ta Kiệt La”

là tiếng Phạn, nghĩa tiếng Trung là “Hàm thủy hải” ý là nước biển mặn. Thuyết pháp của Đức Phật đều là ý tại ngôn ngoại, “nước biển mặn” tức là khổ hải, dùng để hình dung biển khổ vô biên. Chúng ta ở trong biển khổ hình như sống rất vui vẻ, rất tự tại, đây là không giác ngộ. Biển khổ này là để hình dung lục đạo, đặc biệt là chỉ tam ác đạo. “Long” (rồng) là thuộc về Súc sanh đạo, không phải Nhân đạo, cho nên ý đại diện cho tam đồ ác vô cùng rõ ràng.

“Hình sắc chủng loại các biệt phủ da” (hình sắc chủng loại không giống nhau). Chúng ta thử quan sát thế giới này, xã hội này mà xem: hình dáng của tất cả chúng sanh không ai giống ai. Tuy cùng là người nhưng hình dáng mỗi người mỗi khác, có người cao, người thấp, có người mập, người ốm; ngay cả màu da cũng không giống nhau, có người da trắng, người da vàng, người da đỏ, người da đen. Khác biệt về kiểu loại thì càng nhiều, có nam, nữ, già, trẻ và các ngành nghề khác nhau. Nếu mở rộng ra đến cả sinh vật thì có động vật sống trên cạn, động vật bơi dưới nước, động vật bay trên trời, hình sắc chủng loại mỗi loài mỗi khác. Vì đâu có nhiều khác biệt như thế? Đoạn tiếp theo Đức Phật sẽ giảng rõ về việc này.

“Như thị nhất thiết”, “Nhất thiết” nghĩa là tất cả, không chỉ có loài người như ở trên đã nói mà còn bao gồm động vật, thực vật, khoáng vật. Thật là mỗi loài mỗi khác! Ví dụ: khoáng sản tiềm tàng thì vô số chủng loại, một số được phát hiện và được khai thác, thì vùng này sẽ trở nên giàu có. Hoặc như cái gọi là thời điểm nhân duyên phát hiện ra các loại khoáng sản, thời điểm nhân duyên đó cũng không giống nhau. Ví dụ: dầu hỏa, ở 200 năm trước phát hiện thì không có giá trị, vì lúc đó chưa có xe hơi. Ngày nay khi khoa học kỹ thuật phát triển, dầu được dùng làm nguyên liệu nên nó trở thành quý báu. Điều này làm chúng ta hiểu rằng ngay cả khoáng vật ẩn trong lòng đất, khai thác cũng phải cần có thời điểm nhân duyên. Thế mới biết tính phức tạp của tất cả vạn vật trong vũ trụ.

Vạn vật trong vũ trụ sinh ra như thế nào? Nhiều nhà khoa học, nhà triết học và các nhà nghiên cứu tôn giáo từ trước đến nay vẫn chưa có được câu trả lời xác đáng về chân tướng sự vật. Duy chỉ có đại thừa Phật Pháp mới có thể giảng giải thấu triệt. Đức Phật trong Kinh Hoa Nghiêm dạy chúng ta về hiện tượng trong vũ trụ, bao gồm cả hiện tượng mà các nhà khoa học đã nói về không gian tần số không giống nhau. Các nhà khoa học hiện đại phương Tây đã chứng thực sự tồn tại của không gian 11 chiều. Thế nhưng, từ góc độ lý luận mà nói, tần số không gian khác nhau là vô hạn độ. Chữ dùng trong nhà Phật không gọi là “không gian” mà gọi là “Pháp giới”. Giới là giới hạn, không cùng tần số tức là không cùng giới hạn. Đại Sư Thiên Thai giảng thập pháp giới, trong mỗi một pháp giới lại có đầy đủ thập pháp giới, tức là 100 pháp giới. Trong 100 pháp giới này mỗi một pháp giới còn có 100 pháp giới, trùng trùng vô tận. Đây mới thật là đem chân tướng sự thật này nói ra.

Nói cách khác, không gian không cùng tần số trong Pháp giới sẽ tùy theo ý nghĩ khác nhau của mỗi người chúng ta mà thay đổi. Tâm của người tu hành thanh tịnh khi họ nhập định.

Lúc chúng ta nhập định, Pháp giới trong lúc nhập định và pháp giới lúc chưa nhập định sẽ có tần số không gian khác nhau. Cho nên, trong lúc nhập định có thể thấy quá khứ, vị lai, còn có thể nhìn thấy chuyện ở xa. Cảnh giới này đều từng xuất hiện đối với những người tu thiền định. Riêng đối với người thường, họ cũng trải qua việc tương tự là nằm mơ, giấc mơ cũng là không gian không cùng tần số. Cho nên, hiện nay chúng ta không phải sống cố định trong một không gian mà là sống trong không gian đa chiều, chỉ cần tự mình thể hội quan sát tỉ mỉ thì có thể phát hiện được.

Những giới hạn không cùng tần số không gian này được tạo ra thế nào? “Mị bất do tâm tạo thiện bất thiện, thân nghiệp, ngữ nghiệp, ý nghiệp sở trí ” ( tất cả như thế đó đều do tâm, tạo nghiệp thiện hay bất thiện, nghiệp của thân, nghiệp của khẩu, nghiệp của ý mà ra), toàn bộ hiện tượng vũ trụ nhân sinh là do tâm tưởng biến hiện mà ra cũng chính là “tâm tưởng dị cố, tạo nghiệp diệc dị” (vì tâm tưởng khác nhau nên nghiệp tạo ra cũng khác nhau). “Dị” là biến thành giới hạn khác nhau, mỗi người chúng ta hằng ngày đang tạo nghiệp, từ trước đến giờ chưa từng ngừng, những nghiệp tạo nên cũng không gì ngoài ba loại: vọng tưởng, phân biệt và chấp trước. Do có vọng tưởng, phân biệt và chấp trước mới biến thành kẻ phàm phu. Sự khác biệt giữa Phật, Bồ Tát và kẻ phàm phu là ở chỗ này. Những vọng tưởng, phân biệt, chấp trước kia pháp thân Bồ Tát và Phật đều buông bỏ rồi tiến tới Nhất chân pháp giới. Nhất chân pháp giới tức là vô lượng vô biên pháp giới, tức các loại không gian không cùng tần số toàn bộ đã đột phá.

Hiện nay Vật lý học phát hiện ra “gia tốc”. Theo lý thuyết mà nói, nếu tốc độ của chúng ta vượt qua tốc độ ánh sáng thì chúng ta có thể trở về quá khứ hoặc tiến đến tương lai. Nói cách khác, chướng ngại thời gian và không gian sẽ được phá vỡ. Tuy nhiên sự phá vỡ này là hữu hạn không phải vô hạn, bởi vì nó có sự can thiệp của con người. Ví như khoảng cách giữa chúng ta với Hoa Kỳ khoảng hơn 10.000 km, thế nhưng nhờ vào mạng (internet) lập tức có thể mặt đối mặt thảo luận bài giảng. Thời gian và không gian dường như đã được phá vỡ, nhưng là nhờ vào máy móc để khai thông nối liền. Khả năng của máy móc thì có hạn, vả lại đối phương cũng cần có thiết bị, không có thiết bị thì vẫn không làm được, như thế nghĩa là không đạt đến “tự tại”. Phương pháp mà Đức Phật dạy chúng ta là “tự tại”, chỉ cần buông bỏ mọi vọng tưởng, phân biệt, chấp trước thì sẽ được tự tại.

Cho nên vô lượng vô biên pháp giới là do tất cả chúng sanh “tâm tạo thiện, bất thiện”. Cái gì đang tạo ra những “thiện”, “bất thiện” đó? Thân thể đang tạo, ngôn ngữ đang tạo, ý nghĩ đang tạo. Nguyên nhân tạo tác có vô lượng vô biên nhưng không ngoài ba loại thân nghiệp, ngữ nghiệp và ý nghiệp. Mỗi ngày đang tạo, chính những thứ ấy làm chúng ta hằng ngày đều vướng phải chướng ngại trí huệ viên mãn, đức năng viên mãn sẵn có đầy đủ trong tự tánh của ta. Đem trí huệ đức năng của mình càng gom càng nhỏ, nhỏ đến cuối cùng là vô tri vô năng.

Kinh văn: “Nhi tâm vô sắc, bất khả kiến thủ, đản thị hư vọng, chư pháp tập khởi, tất cánh vô chủ, vô ngã ngã sở, Tuy các tùy nghiệp sở hiện bất đồng, nhi thật ư trung, vô hữu tác giả.Cố nhất thiết pháp, giai bất tư nghị.”

Đoạn trước đã giải thích tại sao có lục đạo luân hồi, còn đoạn này sẽ nói rõ căn nguyên của chân tướng sự thật. Hiện tượng này rốt cuộc phát sinh thế nào? Phật dạy: “Từ tâm tưởng sanh” đều do tâm tạo thiện nghiệp hoặc bất thiện nghiệp mà biến hiện ra cảnh giới của lục đạo luân hồi. Cho nên căn nguyên đều tại “tâm”. “Tâm” vô cùng khó hiểu, cổ đức dạy: “Nhược nhân thức đắc tâm, đại địa vô thốn thổ” (nếu ai cũng thấu hiểu được tâm thì đại địa không còn tấc đất). Phật pháp nói ngộ đạo, chứng quả đó chính là thật sự thấu hiểu “tâm”, cho nên gọi là “Minh tâm kiến tánh”. Minh tâm kiến tánh chính là đại triệt đại ngộ, chứng được Phật quả vô thượng Bồ đề.

Thế nào gọi là “tâm”? Chúng ta đều cho rằng tâm là trái tim, nhưng đó là ngộ nhận. Trong Kinh Lăng Nghiêm có đoạn Thế Tôn hỏi Ngài A Nan: “Nhân duyên gì khiến Ngươi phát tâm xuất gia học Phật.” Ngài A nan trả lời: “Con thấy g 32 tướng tốt của Thế Tôn, tướng này thật là thù thắng, mỹ diệu. Con thường tự nghĩ rằng ấy không phải do đam mê dục ái của cha mẹ sanh ra , mà nhất định là do tu hành thành tựu. Và con cũng khát ngưỡng tướng tốt ấy mà phát tâm xuất gia.” Đức Phật lại hỏi tiếp Ngài A Nan “Cái tâm mà ông phát ở đâu?” Ngài A Nan vô cùng thông minh kể ra bảy nơi, kết quả đều bị Đức Phật phủ định. Thế nên Ngài hướng về Thế Tôn thỉnh giáo “tâm rốt cuộc ở đâu?”.

Kinh Hoa Nghiêm dạy: “Hư không pháp giới nhất thiết chúng sanh duy tâm sở hiện, duy thức sở biến”. Tâm là chân tâm, thức là vọng tâm, chân tâm và vọng tâm chỉ là một. Tâm hoàn toàn giác ngộ, không mê hoặc chính là chân tâm. Còn mê hoặc thì chính là vọng tâm. Mê hoặc là gì? Là có vọng tưởng, phân biệt, chấp trước, mà có vọng tưởng, phân biệt, chấp trước chính là vọng tâm. Không có vọng tưởng, phân biệt, chấp trước thì chân tâm liền hiện tiền. Quyết không thể nói ngoài vọng tâm còn có chân tâm. Kỳ thật chân tâm và vọng tâm chỉ là một cái tâm mà thôi, tuyệt không phải hai cái tâm tách biệt. Chân tâm là năng hiện, năng hiện vũ trụ hư không, tức là thập pháp giới y chánh nghiêm trang, ngay cả Nhất chân pháp giới cũng là chân tâm sở hiện. Thế giới Hoa Tạng mà Kinh Hoa Nghiêm giảng, thế giới Cực lạc mà Tây phương Tịnh độ, thực chất đều là do chân tâm hiện ra, cho nên nó không thay đổi. Người ở nơi đó thọ vô lượng, vĩnh viễn không mất đi, không già cả cũng không bệnh tật. Do vậy mà biết chúng ta già cả, bệnh tật, chết chóc đấy là vọng tâm tạo thành, vọng tâm chính là vọng tưởng, phân biệt, chấp trước. Nếu như chúng ta có thể đoạn tuyệt những vọng tưởng, phân biệt, chấp trước này thì chúng ta cùng chư Phật Như Lai không khác gì nhau: cũng là không sanh, không diệt, không già cả, không bệnh tật, không chết chóc. Như vậy, Phật và chúng sanh là bình đẳng, không phân cao thấp.

Nếu chúng ta buông bỏ chấp trước, đối với tất cả pháp thế xuất thế gian không còn chấp trước thì thoát khỏi lục đạo gọi là A La Hán. A La Hán, Bồ Tát, Phật là danh xưng học vị trong nền giáo dục Phật Đà. Cầm được học vị A La Hán rồi thì vĩnh viễn không thối chuyển đến lục đạo chịu khổ ải. Nếu tiến thêm một bước nữa là đối với tất cả pháp thế xuất thế gian không phân biệt. Đoạn tuyệt sự phân biệt được gọi là Bồ Tát. Như vậy có thể thấy, A La Hán tuy không chấp trước nhưng còn phân biệt. Bồ Tát không chấp trước cũng không phân biệt, cao hơn A La Hán nhưng chưa thoát ra phạm vi của thập pháp giới, cần phải đem vọng tưởng (gồm vô minh, phiền não) đoạn mấy phần. Trong Kinh Hoa Nghiêm nói 41 phẩm chỉ đoạn 1 phẩm thì thoát khỏi thập pháp giới vào Nhất chân pháp giới, chỉ còn thừa lại một vài vọng tưởng nhỏ nhoi. Trong kinh Đại thừa có dạy phải trải qua ba A -Tăng kỳ kiếp mới đoạn sạch sẽ, sau đó mới nhận được học vị cao nhất đó là Phật.

“Vọng tưởng, phân biệt, chấp trước” là nói một cách dễ hiểu, dễ hình dung, còn từ dùng trong Phật học là “vô minh phiền não”, “trần sa phiền não”, “kiến tư phiền não”. “Kiến tư phiền não” chính là chấp trước, “trần sa phiền não” chính là phân biệt, “Vô minh phiền não” chính là vọng tưởng. Chúng ta bị vọng tưởng, phân biệt và chấp trước che mắt nên ngay cả làm người đều không tự tại, mỗi ngày đều sinh phiền não, đi đến đâu cũng phân biệt thân phận, chấp trước thân phận, phải có địa vị của ta, danh dự của ta, có những thứ này thì có sanh có tử, liền có nhân duyên quả báo. Nếu chúng ta có thiện niệm sẽ thọ báo nơi tam thiện đạo, có ác niệm thì thọ báo nơi tam ác đạo. Thiện niệm và ác niệm không có rồi thì nhân của lục đạo không còn, quả của lục đạo đương nhiên cũng không có.

La Hán, Bồ Tát, Phật đến sáu cõi là “Thừa nguyện tái lai”

tức nguyện đến mà giúp đỡ chúng sanh giải thoát. Tuy là hiện thân trong lục đạo nhưng cũng rất tự tại, ví như Ngài Quán Thế Âm Bồ Tát cần dùng thân gì để độ thì hiện thân ấy. Nếu như Ngài chỉ có một thân tướng thì không thể hiện thân tướng thứ hai. Chúng ta chấp trước thân này là ta, tướng này là ta, thì không thể hiện cái thân tướng thứ hai. Các Ngài không có chấp trước cho nên tùy loại biến hóa, biến hóa cũng không phải là trong tâm mình nghĩ “Tôi muốn biến hóa ra cái gì?” Mà là do tùy tâm tưởng của chúng sanh mà biến ra, tự mình quyết định không nghĩ, nghĩ tưởng là chấp trước, là biến thành phàm phu rồi.

Cổ nhân Trung Quốc tạo chữ rất có ý nghĩa. Ví như chữ “Tư” gồm trên chữ “tâm” (là chữ “điền” )vẽ rất nhiều ô vuông, lằn kẻ trong ô vuông chính là sự phân biệt. Hoặc như chữ “tưởng”, "có tướng” phía trên chữ “tâm”, tưởng là chấp trước. Tâm là cái gì? Đem “điền”, đem “tướng” bỏ đi phần còn lại mới là “Tâm”. Cho nên chữ Trung Quốc được xem là ký hiệu trí tuệ, là phù hiệu để nhắc nhở mọi người giác ngộ. Có “tư”. có

“tưởng” chắc chắn là phàm phu nơi lục đạo. A La Hán có tư không có tưởng, Bồ Tát thì không có tư cũng không có tưởng.

Vì thế, trong Kinh Đức Phật thường dạy, Đức Phật 49 năm giảng kinh nói pháp không có nói một câu. Đức Phật nếu nói pháp thì có tư tưởng. Cho nên, Kinh Phật không thể dùng tư tưởng để nghiên cứu, Đức Phật không có tư tưởng, nếu chúng ta dùng tư tưởng để nghiên cứu thì chúng ta biến thành nghĩ tưởng lung tung “Nguyện giải Như Lai chân thật nghĩa” là xa rời tư tưởng mới có thể hội ý của Đức Phật. Đây là trí huệ chân thật viên mãn.

“Nhi tâm vô sắc(tâm thì không có hình sắc)”, “tâm”

không phải vật chất, không phải sắc pháp; “Sắc” là sắc pháp tức là ngũ uẩn: Sắc, Thọ, Tưởng, Hành, Thức. Hiện nay khoa học đem nó phân thành hai loại lớn: một là vật chất, một là tinh thần. “Sắc” mà Phật pháp giảng chính là vật chất, “Tâm” chính là tinh thần. Tâm thì có chân tâm, vọng tâm, bất luận chân tâm hay vọng tâm thì đều không phải vật chất. Cho nên, mắt không nhìn thấy, tai không nghe thấy, thân thể không tiếp xúc tới, ngay cả suy nghĩ cũng nghĩ không được. Lục căn gồm: nhãn, nhĩ, tị, thiệt, thân và ý (tức mắt, tai, mũi, lưỡi, thân và ý). Ý chính là ý nghĩ, ngay cả ý nghĩ cũng không tới được. Trong Lục căn năng lực mạnh nhất là ý căn. Chúng ta thường vọng tưởng, tưởng về chuyện trước đó, tưởng về việc sau này, tưởng từ quá khứ vô thủy kiếp, tưởng đến vị lai vô lượng kiếp, tưởng thế giới này, tưởng ngoài vũ trụ, tưởng đến cõi chư Phật, nhưng “tâm” này lại không tưởng ra. Vì tâm không phải sắc pháp, ý thức có thể duyên tất cả sắc pháp, nhưng duyên không đến chân tâm.

“Bất khả kiến thủ”( không thể nắm bắt được) là nói lục căn chắc chắn không đạt tới. “Thủ” là chấp trước, là chiếm hữu, không những là tâm pháp không thể thấy, không thể đạt được, sắc pháp cũng như vậy. Ví dụ thân là sắc pháp, thân tuy có thể thấy, nhưng chắc chắn không thể giữ lấy mãi. Hiện nay khoa học đã chứng minh tế bào trong cơ thể thay cũ đổi mới theo từng sát na sanh diệt. Tế bào cũ chết đi, tế bào mới sanh ra. Nếu như có thể “thủ” thì tế bào chắc chắn vĩnh viễn không sanh không diệt, cho nên ngay cả thân thể đều không thể “thủ” huống hồ là vật ngoài thân, nói cách khác, không có vật gì là thuộc về mình.

Trong Phật pháp giảng rằng: “Vạn pháp giai không, nhân quả bất không”. Pháp thế xuất thế gian chính là nhân quả, nhân quả cũng nằm trong vạn pháp, vậy tại sao “nhân quả bất không”? Sở dĩ nói “nhân quả bất không” là nói nhân quả chuyển biến bất không, tương tục bất không, tuần hoàn bất không. Bộ Kinh này tuy lời gọn nhưng ý đủ, dạy con người phải đoạn ác tu thiện. Có thể đoạn ác tu thiện, chuyển biến nhân quả càng ngày càng tốt hơn ; tương tục, tuần hoàn của nhân quả càng ngày càng tự tại. Nếu không thấu hiểu nghĩa lý này, cứ tùy thuận theo phiền não tập khí của chính mình thì chuyển biến càng chuyển càng xấu đi ; tương tục, tuần hoàn thì càng đọa lạc xuống thêm.

Cho nên tất cả pháp thế xuất thế gian không có người làm chủ tể, tất cả là tự làm tự nhận lấy, Đức Phật cũng không thể giúp đỡ được. Ví dụ: Tín đồ của Islam giáo (Hồi giáo) giới thiệu sơ lược cho chúng ta rằng Allah là chủ tể (Đấng tối cao )duy nhất trên thế giới này. Allah mà họ nhắc đến chính là tâm tánh mà chúng ta thường nói, nhưng họ chưa giảng đến chân tâm, cái họ nói chỉ là vọng tâm. Tại sao? Ngài ấy muốn làm chủ tể (Đấng tối cao), chủ tể là vọng tâm,chân tâm thì không làm chủ tể, trong chân tâm lại không có cái vọng tâm về cái gọi là chủ tể ( Đấng tối cao) này. “Nhi tâm vô sắc bất khả kiến thủ” chúng ta phải thường ghi nhớ câu này. Trong Bát Nhã Tâm Kinh dạy rất cụ thể, thấu triệt, “Quán tự tại Bồ Tát, chiếu kiến ngũ uẩn giai không”. “Quán” là quán chiếu. Sao gọi là quán chiếu? Bồ Tát dùng tâm gọi là “quán chiếu” cũng chính là lục căn của Ngài tiếp xúc cảnh giới bên ngoài; mắt thấy sắc, tai nghe tiếng, mũi ngửi mùi, lưỡi nếm vị, lìa tất cả vọng tưởng, phân biệt, chấp trước thì gọi là “quán chiếu”. Chúng ta có vọng tưởng, phân biệt, chấp trước, thì là tư tưởng. Phật Bồ Tát dùng quán chiếu, có thể thấy tướng chân thật của tất cả hiện tượng; phàm phu dùng tư tưởng, xen tạp vọng tưởng, phân biệt, chấp trước đem tướng chân thật bóp méo, cho nên không thể nào thấy được chân tướng sự thật. Nếu như chúng ta cũng có thể lìa vọng tưởng, phân biệt, chấp trước, thì liền thấy được chân tướng. Nên hiểu rằng bóp méo không phải là bóp méo hiện tượng bên ngoài, mà là bóp méo những năng lực tự thân của lục căn, tuyệt nhiên không liên quan đến môi trường ngoại cảnh. Môi trường ngoại cảnh luôn luôn là trung lập, là duy tâm sở hiện .

Cho nên Phật Bồ Tát tuy cùng ở với chúng ta nhưng cảnh giới hoàn toàn không giống nhau. Cảnh giới của Phật Bồ Tát là Nhất chân pháp giới, còn chúng ta là ở lục đạo luân hồi. Nên hiểu rằng lục đạo luân hồi và Nhất chân pháp giới viên dung với nhau chứ không phải ở ngoài lục đạo luân hồi còn có Nhất chân pháp giới, nhưng bên ngoài Nhất chân pháp giới thì có lục đạo luân hồi. Ví dụ buổi tối có rất nhiều người cũng ngắm trăng, mặt trăng giống nhau nhưng cảm xúc của mỗi người không giống nhau, cảnh giới của mỗi người cũng khác nhau. Cảnh sắc bên ngoài chỉ là một, tuyệt không vì cảm nhận của chúng ta mà sanh biến hóa. “Đản thị hư vọng chư pháp tập khởi, tất cánh vô chủ, vô ngã ngã sở”(là do hư vọng,do các pháp hợp lại mà khởi hiện, rốt ráo không có chủ tể, không có ngã và ngã sở). Luận Bách Pháp Minh Môn là bài học đầu tiên của phần sơ học Đại thừa, Bồ Tát Thiên Thân đem 660 pháp trong Luận Du Già Sư Địa quy nạp thành 100 pháp để tiện lợi cho người sơ học Đại thừa. Tất cả pháp ở trong vũ trụ này quy nạp thành 100 điều, mà sự hàm chứa trong mỗi điều đó lại vô lượng, vô biên, không cách gì tính được. Bất luận là thuộc về môn nào, tâm pháp năng biến, có khi cũng nói là năng sanh năng biến. Tuy nhiên, năng sanh không phải năng hiện. Ý nghĩa của năng sanh, năng hiện không giống nhau. Năng hiện là chân tâm, vọng tâm thì “bất năng hiện”; còn vọng tâm thì năng biến. Đem Nhất tâm pháp giới biến thành thập pháp giới biến thành vô lượng vô biên pháp giới chính là có công năng như vậy.

Vọng tâm từ đâu mà khởi? “Đản thị hư vọng chư pháp lập khởi”. Hư vọng là nói đến vọng tâm không phải chân thật.

Tại sao có hiện tượng này? Là do tập khởi. Trong Luận Trung Quán dạy “Chư pháp bất tự sanh, diệc bất tùng tha sanh, bất cộng bất vô nhân, thị cố thuyết vô sanh”. Đây là nói đến căn nguyên của các pháp nhân sanh vũ trụ. Có thể nói một bộ Luận Trung Quán với 500 bài tụng chính là giải thích rõ điều này. Đối với hiện tượng này thấu hiểu rồi gọi là “pháp thân Bồ Tát”, còn hoàn toàn mơ hồ không thấu hiểu chính là “phàm phu”. Phàm phu, Phật và Bồ Tát không khác biệt, chỉ là đối với chân tướng của vũ trụ nhân sanh nhận thức không giống nhau. Cũng giống như học ở trường học, chúng ta đạt được học vị tiến sĩ, người khác đạt được học vị thạc sĩ, còn có những người khác nữa không có văn hóa, ngay cả bậc tiểu học cũng chưa học qua, nhưng đều là người, chỉ là trên trình độ văn hóa sai biệt không giống nhau.

Vì thế thập pháp giới chính là sự khác biệt của trình độ văn hóa, trải nghiệm cuộc sống không giống nhau. Từ chỗ đó mà chúng ta nên ngộ ra chúng ta phải sống đời sống tốt, đem phẩm chất cuộc sống của mình nâng cao. Muốn được vậy phải dựa vào giáo dục. Ngày nay trên thế giới có rất nhiều khu vực nghèo khó, cuộc sống rất khổ, phải làm gì cứu tế? Cứu giúp vật chất không thể giải quyết được vấn đề, nhất định phải xây trường học, nâng cao trình độ văn hóa của họ, như thế mới có thể nâng cao phẩm chất cuộc sống. Theo Phật pháp mà nói, chúng ta có thể từ nhân đạo nâng lên Thiên đạo, từ Dục giới thiên nâng lên Sắc giới thiên, từ Sắc giới thiên nâng lên Vô sắc giới thiên, từ trong lục đạo nâng lên Tứ thánh pháp giới, từ Tứ thánh pháp giới nâng lên Nhất chân pháp giới. Toàn bộ đều dựa vào giáo dục. Pháp thế xuất thế không ngoại lệ. Chúng ta phải nhận thức được điều này.

A Lại Da là từ đâu mà có? A Lại Da là tiếng Phạn, ý nghĩa là “Tàng thức”. Tàng nghĩa là hàm chứa, hàm chứa cái gì?

Hàm chứa ấn tượng, chủng tử của các pháp mà thuật ngữ Kinh Phật gọi là “Chư pháp lạc tạ ảnh tử”, thứ mà người đời nay gọi là ấn tượng. Trong đời sống này, từ sáng đến tối, cảnh giới mà lục căn của chúng ta tiếp xúc đều để lại ấn tượng, vĩnh viễn không mất đi. Đó là nhờ vào chức năng của A Lại Da. A Lại Da giống như kho lưu trữ, chúng ta tạo tất cả thiện, ác và cả vô ký mà chúng ta tạo ở trong kho lưu trữ, vĩnh viễn không bị quên lãng. Trôi qua trăm ngàn vạn kiếp, những ấn tượng chủng tử tiềm ẩn trong A Lại Da khi nhân duyên hội ngộ thì sẽ có quả báo liền hiện tiền. A Lại Da vô cùng vi tế, ý nghĩ vi tế tạo nghiệp, thức thứ sáu còn chưa phát giác được nhưng trong A Lại Da đã lưu giữ rồi.

Những ấn tượng chủng tử này của A Lại Da không có hình tướng, vì nếu nó là sắc pháp, là vật chất thì theo lời dạy Đức Phật sự tạo tác của chúng ta vô lượng kiếp đến nay có bao la như hư không cũng chứa không hết. Như vậy chúng ta mới hiểu được nghiệp mà chúng ta tạo là bao nhiêu. Cho nên chúng ta trên con đường Bồ đề làm gì mà không có nạn, không có chướng ngại chứ? Từ xưa đến nay tạo ác nghiệp quá nhiều rồi, ác nghiệp cản trở chúng ta, thiện nghiệp cũng cản trở chúng ta, thiện nghiệp dẫn tới lòng tham ái của chúng ta, ác nghiệp dẫn tới lòng sân hận của chúng ta. Tham sân si toàn là chướng ngại .Cho nên Đức Phật dạy chúng ta tu tịnh nghiệp, tu tịnh nghiệp sẽ không có chướng ngại.

Chân chánh tu tịnh nghiệp, thuần tịnh không nhiễm tạp là Pháp thân Đại sĩ. Ở trong tịnh còn tạp ít phần bất tịnh là pháp giới Tứ thánh. Trong pháp giới của lục đạo thường là nhiễm nhiều tịnh ít. Ở chốn phàm phu người tu hành chân chánh rất tốt, phân lượng nhiễm nghiệp xen tạp tương đối ít, xen tạp khoảng 20% - 30% đã tương đối được rồi. Trình độ này của chúng ta hiện nay khoảng trên 95% là nhiễm nghiệp, tịnh nghiệp chỉ có 2% - 3% thậm chí chỉ có 1% - 2% mà thôi.

Những cảnh giới này thật sự là hư vọng. Tuy là hư vọng, nhưng nếu chúng ta không biết nó là hư vọng, thì sẽ bị nó hại, biết nó là hư vọng thì sẽ không bị nó làm hại, là chúng ta đã giác ngộ rồi. Thế nên, mấu chốt là ở mê, ngộ, khi mê thì vĩnh viễn sẽ bị vọng cảnh ràng buộc chi phối. Ví dụ thế giới này, trước mắt là hư vọng, nhưng chúng ta không biết nó hư vọng nên khởi tâm động niệm làm cho tất cả hành vi sinh hoạt trong đời sống đều bị hoàn cảnh ảnh hưởng. Giả như thật sự biết nó là hư vọng, nhất định sẽ không chịu sự hư vọng đó can thiệp , ngay trong hoàn cảnh đó vẫn vĩnh viễn giữ tâm thanh tịnh, đạt được đại tự tại.

Lịch đại Tổ sư ở Trung Quốc, không ít người chứng được cảnh giới này, tức là cảnh giới như Kinh Lăng Nghiêm đã nói “Nhược năng chuyển vật, tắc đồng Như Lai”. Họ không bị hoàn cảnh làm mê hoặc không bị hoàn cảnh lay chuyển, ở hoàn cảnh nào cũng có thể làm chủ được, có thể làm hoàn cảnh chuyển biến. Người thiện gặp được họ càng thiện hơn, người ác gặp họ thì sửa đổi thành thiện. Bất kể người hay sự vật hay hoàn cảnh vật chất đều có thể chuyển. Ngay cả trong hoàn cảnh vật chất có rất nhiều thiên tai như gió bão, lũ lụt, hạn hán, động đất, v.v.. cũng không ngoại lệ. Họ đến những nơi này thì thiên tai giảm thiểu. Đây hoàn toàn là sự thật. Cái “lý” ở đây cũng hết sức thâm sâu cho nên Kinh Phật mới giảng là “mật” ,không phải chỉ “bí mật”, mật ở đây là “thâm mật”. Lý càng sâu cần dựa vào phương pháp tuần tự từ từ mà tiến, nhất định có thể chứng đắc, cho nên gọi là “Hoát nhiên đại ngộ”. Kinh Kim Cang dạy “Phàm sở hữu tướng, giai thị hư vọng” (phàm thứ gì có tướng thì đều là hư vọng) lại dạy “Nhất thiết hữu vi pháp, như mộng huyễn bào ảnh” (tất cả các pháp hữu vi đều như mộng, huyễn, bọt, bóng). Hữu vi pháp chính là chín mươi bốn pháp phía trước trong “Bách pháp”. Sáu pháp phía sau là vô vi pháp. Bất luận là Tâm pháp, Tâm sở pháp, Sắc pháp, Tâm bất tương ưng hành pháp đều là chư pháp tập khởi.

“Tất cánh vô chủ”. “Vô chủ” là không có chủ tể. Thế nào tập khởi? Duyên. Phật pháp vô cùng coi trọng chữ “duyên”. Phật pháp dùng “duyên sanh” chứ không dùng “nhân sanh” là vô cùng có lý. Trong nhà Phật giảng tất cả hiện tướng của vạn pháp đều là “duyên khởi” mà duyên khởi chắc chắn nhất định là tánh không, tánh không chính là “tất cánh vô chủ”.

“Vô ngã ngã sở” . Chân tướng của tất cả các pháp đều là như vậy cho nên nói “vạn pháp giai không”. Khoa học hiện đại dùng phương pháp để phân tích, đem tế bào từ trong thân thể con người hoặc vật chất phân tích thành phân tử, rồi từ phân tử lại phân tích thành nguyên tử, điện tử, thành hạt cơ bản. Vậy mới hiểu được thân thể này, vật chất này chỉ là không. Vốn là tất cả pháp đều do hạt cơ bản tổ hợp lại mà thành, chỉ là hiện tượng tổ hợp không giống nhau. Có tổ hợp thành khoáng vật, có tổ hợp thành thực vật, động vật. Kỳ thật đều là một tổ hợp thành, chẳng qua là phương trình tổ hợp không giống nhau. Kinh Kim Cang giảng rằng, thế giới này là “nhất hợp tướng”. Vì sao gọi là “nhất hợp tướng”? Vật chất cơ bản chỉ là một, nhỏ thì li ti như bụi, lớn thì như vĩ đại như thế giới, đều là cùng một hạt cơ bản hợp thành, cũng chính là “nhất hợp tướng” tổ hợp. Tổ hợp này duyên tụ đầy đủ thì nó hình thành, duyên tan thì nó cũng tan rã, tụ tán vô thường, nó đâu có chủ, tụ hợp vĩnh hằng không tan rã thì mới là có chủ, mà sự thật của chân tướng là tụ tán vô thường, sát na biến hóa.

Nếu như thấu triệt chân tướng của sự thật này thì đối với pháp xuất thế gian chắc chắn không có tâm tham luyến. Vì sao vậy? Vì nó là giả, tham luyến là mê hoặc, là chấp trước, chiếm hữu là vọng tưởng. Đến thân ta còn không thể chiếm hữu sự biến đổi của tế bào là biến hóa trong từng sát na, đích thật là vô ngã. Người thế gian cho rằng thân này là của ta, đây là mê hoặc trước tiên, từ mê hoặc “ngã” mà sanh ra tự tư tự lợi, tạo vô lượng vô biên tội nghiệp. Thông thường nói đọa lạc trong luân hồi, kỳ thật không phải đọa lạc mà là những nghiệp lực này đem cảnh giới biến thành cảnh giới luân hồi, biến thành cảnh giới địa ngục. Địa ngục từ đâu mà có? Là do tự mình biến hóa ra, tự làm tự chịu. Thập pháp giới y chánh trang nghiêm không phải đức Phật tạo ra, là do tự tâm biến hiện. Chính là phần trước đã nói “nhất thiết chúng sanh tâm tưởng dị cố, tạo nghiệp diệc dị”, “nhất thiết pháp từ tâm tưởng sanh”.

Một số vị đồng tu hỏi tôi “Quỷ có thật hay không, rồng có thật hay không?” Tôi đều gật đầu nói “Có”. Tại sao lại có? Tất cả các pháp từ tâm tưởng sanh, vốn không có nhưng mỗi ngày chúng ta nghĩ quỷ, thì sẽ có nhiều quỷ thôi. Có như vậy chúng ta mới thấu hiểu được vì sao “Tịnh nghiệp tam phước” dạy chúng ta phải tin sâu vào nhân quả, chính là tin sâu rằng “Niệm Phật thị nhân, thành Phật thị quả” (niệm Phật là nhân , thành Phật là quả ). Phật cũng là tâm tưởng sanh, ta mỗi ngày nghĩ Phật, Đức Phật liền hiện tiền. Hạt cơ bản tổ hợp cũng là từ tâm tưởng mà thành, tâm tưởng Phật liền tổ hợp thế giới của Phật. Còn mỗi ngày nghĩ quỷ thì tổ hợp thế giới quỷ. Quỷ là tham ái. Hằng ngày niệm niệm không quên tham ái thì cảnh giới biến hiện chính là pháp giới quỷ. Tạc dạ sân hận người khác, người thế gian đều là đáng ghét, không tốt thì pháp giới địa ngục sẽ hiện ra. Như vậy, thập pháp giới đều là hư huyễn không thật, là mộng huyễn, bọt, ảnh, cho nên Đức Phật mới khuyên dạy chúng ta đừng nghĩ ác, đừng tạo ác, phải nghĩ thiện, phải hành thiện.

Thấu triệt lời dạy của Đức Phật đối với chúng ta, thật sự là từ bi ái hộ đến tột cùng, chúng ta mới biết cảm ân.

Như vậy, “Ngã” còn không có thì đâu đến có “ngã sở”. Ngã sở chính là những thứ mà ta sở hữu, những thứ thuộc về ta, của ta. Cái nhà này thuộc về ta, tài sản này thuộc về ta, địa vị này của ta, quyền lực này của ta. Không hiểu đạo lý này và chân tướng sự thật thì tâm làm sao thanh tịnh, bình đẳng. Tóm lại là có cảm giác mình cao hơn người khác, người khác không bằng mình trong khi vạn pháp là bình đẳng. Phật với ngạ quỷ cùng là bình đẳng, với súc sanh, với địa ngục cũng bình đẳng. Đức Phật còn như vậy, chúng ta sao lại không bình đẳng với mọi người, mọi điều? Chúng ta trên thì cùng chư Phật bình đẳng, dưới thì cùng địa ngục bình đẳng. Tâm bình đẳng rồi, bất luận là thuận cảnh nghịch cảnh, thiện duyên, ác duyên, chướng ngại đều không còn là vấn đề. Bình đẳng là pháp giới Phật. Trong Kinh Hoa Nghiêm ngài Thanh Lương chú sớ có dạy rằng “Lý vô ngại, sự vô ngại, lý sự vô ngại, sự sự vô ngại”. Đây mới thực sự là đại viên mãn đại tự tại.

Bộ Kinh Thập Thiện Nghiệp Đạo không khó hiểu, riêng đoạn này giảng lý này lại vô cùng thâm sâu. Vì lý không thấu triệt thì không thể thực hành mười thiện. Chúng ta hiểu thiện là tốt, bất thiện là không tốt nhưng vẫn chưa hành thiện được.

Chúng ta hiểu rằng tham sân si mạn là phiền não, gạt người không phải là việc tốt nhưng mỗi ngày vẫn làm, nguyên nhân vì đâu? Vì chưa thấu triệt được đạo lý. Khi thật sự thấu triệt rồi, chắc chắn không làm ác nữa, người khác lừa ta nhưng ta không lừa lại họ; người khác phỉ báng, làm nhục, hãm hại ta, ta nhận sự hãm hại của họ, chắc chắn không có tâm niệm báo thù. Ta vẫn cứ thành tâm thành ý, thiện tâm đối đãi họ. Đây là thật sự giác ngộ. Họ rất đáng thương vì họ hồ đồ, họ không biết chân tướng sự thật. Họ là “người đáng thương”, chúng ta phải tha thứ họ. Quyết định không có tâm niệm báo thù,vẫn cứ thành tâm thành ý, đối đãi họ. Cho dù sanh mệnh bị họ hại chết cũng rất tốt, đúng lúc đó sanh thiên. Cảm ơn còn chưa kịp làm sao có thể trách họ? Chỉ có người thật sự thấu triệt đạo lý này thì mới có thể hiểu và thực hành những điều này.

“Đản thị hư vọng chư pháp tập khởi, tất cánh vô chủ”. Đây là nói A Lại Da, “vô ngã, ngã sở”, chữ “vô” này sử dụng cho cả 2 cụm: “vô ngã” và “vô ngã sở”. “Vô ngã, vô ngã sở” đây là chân tướng của sự thật không chỉ chân tướng lục đạo mà ngay cả thập pháp giới cũng y chánh trang nghiêm. Đức Phật chỉ một câu mà nói thông suốt.

“Tuy các tùy nghiệp, sở hiện bất đồng, Nhi thật ư trung vô hữu tác giả. Cố nhất thiết pháp giai bất tư nghị”( tùy theo nghiệp mà hiện ra khác nhau, mà thật sự trong đó thì không có tác giả, cho nên tất cả pháp không thể nghĩ bàn).

“Tuy các tùy nghiệp, sở hiện bất đồng”. Phật pháp giảng thập pháp giới y chánh trang nghiêm. Thập pháp giới là nói những hiện tượng sai biệt lớn. Nếu nói cặn kẽ thì pháp giới ấy vô lượng vô biên, mỗi người đều không giống nhau, vì tư tưởng ý nghĩ của mỗi người không giống nhau, cho nên cảnh giới hiện ra đương nhiên là khác nhau. Đức Phật dạy “Tâm tưởng dị cố, tạo nghiệp diệc dị” mà ngạn ngữ thế gian có câu rằng “nhân tâm bất đồng, các như kỳ diện” (lòng người khác biệt, mỗi người một vẻ). Nếu như tâm hai người tương đồng, thì diện mạo của họ cũng tương đồng. Chúng ta thử quán sát tỉ mỉ thêm, nếu như tướng mạo của hai người giống nhau thì thường giữa họ cũng có nhiều hành vi giống nhau; vả lại, cách nghĩ, cách nhìn của họ đối với con người, sự vật, hiện tượng cũng rất gần nhau. Điều này chứng minh được lời dạy trong Kinh Đức Phật dạy là chính xác.

Tất cả chúng sanh tâm tưởng không hoàn toàn giống nhau nên cảm nhận thân tướng, dung mạo, màu da, sức khỏe cũng khác nhau. Những thứ này đều từ tâm tưởng mà sanh ra. Sau khi chúng ta hiểu được đạo lý này, lại thêm sự quan sát tỉ mỉ sẽ thấy rằng, người mang nhiều bệnh là người có nhiều vọng tưởng, lo nghĩ, phiền não; còn người vui vẻ, thân thể khỏe mạnh, hoạt bát thì lại là người có ít vọng tưởng, phiền não. Những thứ này đều là sự thật hiện bày ở trước mắt chúng ta. Nguyên lý nguyên tắc này trong Kinh Phật dạy rất thấu triệt.

Suy cho cùng, tất cả các hiện tượng từ hư không, vũ trụ, tinh cầu cho tới động thực vật đều do tâm tưởng của bản thân mà biến hiện ra. Mỗi người có một thế giới riêng biệt, không thể có thế giới của hai người hoàn toàn giống nhau. Cùng là một sự việc nhưng cảm nhận của chúng ta về việc đó thì không giống nhau. Lấy trước mặt mà luận, chúng ta triển khai bộ Kinh Phật Thuyết Thập Thiện Nghiệp Đạo, bản Kinh tuy giống nhau nhưng tùy mỗi người đọc tụng mà cảm nhận, lý giải không giống nhau. Nguyên nhân do đâu? Là do “Tâm tưởng dị cố”.

Trong bài kệ khai kinh dạy “Nguyện giải Như Lai chân thật nghĩa”. Chúng ta có thể thực hiện được lời nguyện ấy không?

Không thể! Tại sao? Chúng ta có tâm tưởng, Đức Phật không có tâm tưởng, tâm tưởng thuộc về bát thức. Đức Phật chuyển bát thức ấy thành tứ trí. Đức Phật không có tâm ý thức. Nếu chúng ta rời bỏ vọng tưởng, phân biệt, chấp trước rồi mới đọc tụng kinh điển này thì sẽ đạt được “Như Lai chân thật nghĩa liền ở hiện tiền”. Như thế chẳng phải là “Tuy các tùy nghiệp, sở hiện bất đồng” sao? Từ đây chúng ta cũng có thể lĩnh hội được ý nghĩa mà Đức Phật đã dạy trong Kinh Đại thừa liễu nghĩa, tất cả vạn pháp ở thế gian đều là “bất khả đắc, vô sở hữu”. Lời dạy trong Kinh Kim Cang “Tất cả pháp hữu vi đều như mộng huyễn, đều như bọt, ảnh” cũng chính là lời dạy “bất khả đắc, vô sở hữu” trong Kinh Đại Bát Nhã. Tâm năng đắc không được vì trong Kinh dạy “Tâm quá khứ không được, tâm hiện tại không được, tâm vị lai không được”(Quá khứ tâm bất khả đắc, hiện tại tâm bất khả đắc,vị lai tâm bất khả đắc). “Sở đắc” là cảnh giới bên ngoài, cảnh giới là pháp duyên sanh, duyên khởi tánh không cho nên cảnh giới bên ngoài cũng không thể được. Đức Phật dạy “phàm sở hữu tướng, giai thị hư vọng” không những tất cả hiện tượng ở trong thập pháp giới này là không thể được mà những hiện tượng trong Nhất chân pháp giới cũng không thể được. Hiện tượng là có hay không? Không thể nói nó không có, cũng không thể nói nó có. Dù nói có hay nói không có đều là sai lầm. Tuy là “phi hữu diệc phi vô”, đem nó hợp chung lại nói là “phi hữu phi vô, diệc hữu diệc vô” (chẳng phải có, chẳng phải không, cũng là có, cũng là không) thì được không? Đều không được, vì chỉ cần có cái ý nghĩ này thì bị rơi vào tình thức. Đây là điểm rốt ráo của Phật pháp, là điểm cao minh của Phật pháp.

Đức Phật dạy chúng ta trong tất cả cảnh duyên_ tức trong đời sống thực tế, nên dùng tâm thái gì để sống để xử sự đối nhân tiếp vật? Đó là “Nhất niệm bất sanh, tùy duyên nhi bất phan duyên” (dù một ý niệm cũng không được khởi sinh, tùy duyên mà không vướng mắc vào duyên). Bồ Tát Phổ Hiền có dạy “Hằng thuận chúng sanh, tùy hỷ công đức”. Đây là thái độ làm người của Bồ Tát Phổ Hiền chân thật trí huệ cứu cánh viên mãn.

Chúng nên cần phải học tập. Chúng ta học được một phần thì thọ dụng một phần, học được mười phần thì thọ dụng mười phần, không được nói là học không được sẽ không học, không học thì thuận theo phiền não mà thuận theo phiền não thì vĩnh viễn sống trong lục đạo luân hồi.

Câu “Tuy các tùy nghiệp, sở hiện bất đồng” là nói về hiện tượng của vũ trụ nhân sinh. Phần tiếp dưới đây sẽ bàn về tính chân thật của nó. “Nhi thật ư trung, vô hữu tác giả” có rất nhiều người có quan niệm sai lầm. Quan niệm này rất khó phá vỡ. Họ sẽ truy hỏi “Hiện tượng này từ đâu mà có? Hiện tượng là sinh ra như thế nào?” Phải hiểu rằng khi lòng ta khởi lên ý niệm này thì đều rơi vào vòng vọng tưởng, phân biệt, chấp trước. Tất cả hiện tượng trong hư không pháp giới là vọng tưởng, chấp trước biến hiện ra, chúng ta lại dùng vọng tưởng, chấp trước để lý giải nó là điều không thể. Vậy làm thế nào mới có thể thông đạt chân tướng sự thật? Phải buông xả tất cả vọng tưởng, phân biệt, chấp trước, mà trong nhà Phật gọi là đạt được trạng thái “Thiền định” cũng như Kinh Lăng Nghiêm dạy là “Tịnh cực quang thông đạt”, tức là buông xả hết thảy, tâm tịnh đến tột cùng, ánh sáng Bát nhã tự tánh liền hiện tiền. Tất cả các pháp trên thế gian này, tánh tướng, lý sự, nhân quả hoàn toàn tự nhiên thông đạt, hiểu rõ rồi, đây là trí huệ chân thật. Hết thảy chư Phật Như Lai đều phải đi qua con đường này mà đạt đến giác ngộ triệt để.

Cho nên không những Đức Phật Thích Ca Mâu Ni mà tất cả chư Phật Như Lai khi giảng Kinh, thuyết pháp đều quy kết về cương lĩnh “Giới, Định, Huệ”. Giới là phương tiện, định mấu chốt, huệ là mục đích. Giới là thủ pháp, nhất định tuân thủ theo con đường của người đi trước. Con đường Đức Phật Thích Ca Mâu Ni đi là con đường nào? Con đường tất cả chư Phật mười phương đi là con đường nào? Chúng ta phải theo đường đó mà đi không thể buông bỏ. Còn nếu chúng ta muốn tìm một con đường khác, hẳn là không thể tìm ra! Vì vốn con đường mà tiền nhân đã đi là chánh đạo. Chánh đạo chắc chắn có thể khai trí tuệ, tà đạo chắc chắn không thể mở trí tuệ. Đó chính là sự khác biệt giữa chánh và tà đạo. Theo Thiền Tông mà nói, chánh đạo nhất định sẽ đạt đến minh tâm kiến tánh, tà đạo thì không thể. Con đường mà chư Phật Bồ Tát đi là chánh đạo. Thuần chánh chánh đạo đối với căn cơ của chúng ta mà nói, con đường thuần chánh đơn giản, yên ổn, tiện lợi, nhanh chóng, không gì qua pháp môn Tịnh Độ.

Tu học pháp môn Tịnh Độ, Phật Bồ Tát dạy chúng ta một câu “Thành thật niệm Phật”. Ngày nay công phu niệm Phật chúng ta không đắc lực nguyên nhân là do không thành thật, nếu thật sự thành thật thì hiệu quả rất nhanh. Đối với người thành thật đích thực thì không cần giảng “Kinh Thập Thiện Nghiệp Đạo” nữa vì họ hoàn toàn làm được rồi. Ví dụ ở Singapore, có vị cư sĩ Hứa Triết, Bà đến 101 tuổi mới quy y, từ trước chưa học Phật nhưng mỗi điều trong Kinh Thập Thiện Nghiệp Đạo Bà đều làm được, tuy không học mà Bà có thể làm được, nguyên nhân là gì? Vì Bà là người thành thật, làm người rất chuẩn mực.

Chúng ta mỗi ngày dù đang học tập nhưng trong đầu còn chất chứa nhiều thứ, lại không y giáo phụng hành_ đây là không thành thật.

Vì thế, chúng ta thấy tất cả các pháp có cần phải truy cầu học hỏi không? Thì người thế gian thường nói “Phải hỏi cho ra ngọn ngành, hỏi đến cùng”. Trong Phật pháp cho phép được hỏi.

Tại sao? Vì nghi hoặc nhất định phải được đoạn trừ. Hỏi đến cùng là giúp quý vị đoạn nghi sanh tín. Tất cả nghi hoặc đều không còn, con người sẽ trở nên thành thật. Người thành thật có hai loại, một là thiện căn phước đức sâu dày, giống như Bà Hứa Triết này, Bà tự không có nghi hoặc; còn một loại nữa chính là phải tự làm sáng tỏ những chân tướng sự thật để không còn nghi ngờ liền trở nên thành thật. Ở trong khoảng giữa 2 loại này chiếm đại đa số sao gọi là vừa không phải thượng trí, vừa không phải hạ ngu, vọng tưởng, phân biệt, chấp trước rất nhiều, loại người này khó mà độ họ.

Vì vậy, với tất cả hiện tượng hư không pháp giới Đức Phật đều dạy chúng ta rằng “Vô hữu tác giả”. Lời dạy này là chân thật, không phải do Phật tạo ra, không phải do thần tạo ra, cũng không phải Thượng đế tạo ra. “Vô hữu tác giả” là tâm hiện thức biến tức là “Duy tâm sở hiện, duy thức sở biến”. Tâm năng hiện, thức năng biến, quả thực là không có tác giả.

“Cố nhất thiết pháp giai bất tư nghị”. Bồ Tát Long Thọ trong Luận Trung Quán dạy chúng ta: “Chư pháp bất tự sinh, diệc bất tùng tha sinh, bất cộng bất vô nhân, thị cố thuyết vô sinh”. Câu này nghĩa là tất cả các pháp trong vũ trụ quyết không phải là tự mình sanh ra, không phải từ vật khác sanh ra, không phải tự mình và vật khác đồng sanh ra, cũng không phải không có nguyên nhân sanh, cho nên gọi là vô sanh. Chúng ta phải thật thấu hiểu bốn câu này thì chứng được địa vị “Vô sanh nhẫn”.

Trong Kinh Nhân Vương có nói rằng hạ phẩm của Vô sanh nhẫn là thất địa Bồ Tát, trung phẩm là Bát địa, thượng phẩm là Cửu địa. Đạt đến địa vị này thì mới liễu giải thấu triệt bốn câu trên của Luận Trung Quán . Các Ngài ấy đã dùng phương pháp gì liễu giải? Nếu không phải mỗi ngày mỗi nghĩ, ngày ngày đều nghĩ thì vĩnh viễn không thể liễu giải được! Các Ngài dùng công phu thiền định rất sâu, cũng chính là “Nhìn thấu, buông bỏ”. Tám vạn bốn ngàn pháp môn, Vô lượng pháp môn đều là tu thiền định. Thiền định chính là sáu căn tiếp xúc tất cả cảnh giới, rõ ràng, minh bạch. Ở cảnh giới này tâm nhất định không khởi, không động niệm, không phân biệt, không chấp trước; ngay cả tiếp xúc với cảnh giới bên ngoài cũng thật sự đạt được việc buông bỏ phân biệt, chấp trước, không khởi tâm động niệm_đây là Định. Ứng phó mọi thứ viên mãn là Huệ. Định - Huệ đồng đẳng, Định - Huệ cùng vận hành. Đây là đời sống của Phật Bồ Tát. Cho nên, tất cả các pháp đều quả thực không có tác giả.

“Cố nhất thiết pháp giai bất tư nghị” trong Kinh Phật thường dạy “Pháp nhĩ như thị” (Pháp vốn dĩ như vậy), cho nên “Lý sự vô ngại, sự sự vô ngại”. Những lời dạy này trong Kinh Hoa Nghiêm được đức Thế Tôn áp dụng toàn bộ trong đời sống sinh hoạt của Bồ Tát cho nên hợp lại xem cùng Kinh Hoa Nghiêm thì vô cùng thú vị, chúng ta có thể hội càng sâu thêm.

Kinh văn: “Tự tánh như huyễn, trí giả tri dĩ, ưng tu thiện nghiệp, dĩ thị sở sanh, uẩn ,xứ ,giới đẳng, giai tất đoan chánh, kiến giả vô yểm”. “Tự tánh như huyễn” là nói khởi dụng, khi khởi tác dụng, như trong Kinh Kim Cang có dạy rằng “mộng huyễn bọt ảnh”.

Đức Thế Tôn thường dùng “bất khả tư nghị” để giải thích chân tướng sự thật. Tại sao Đức Phật không giảng rõ luôn chân tướng sự thật là gì mà chỉ nói “bất khả tư nghì”. Kỳ thật lời Đức Phật nói là sự thật, chỉ có “ngôn ngữ đạo đoạn, tâm hành xứ diệt”

(cắt đứt con đường ngôn ngữ, đừng để tâm ý tìm ý niệm) thì chân tướng sự thật mới có thể rõ ràng, chúng ta mới hoàn toàn thấu hiểu. “Tư” là ý thức, “nghị” là ngôn ngữ, chân tướng sự thật này tuyệt nhiên không phải ngôn ngữ có thể nói ra được, cũng không phải tư duy tưởng tượng mà có thể đạt được. Vì vậy “bất khả tư nghị” là một câu nói chân thật, tuyệt không chút mơ hồ, chỉ cần chúng ta không nghĩ, không bàn luận, chân tướng sự thật liền hiện tiền, và vì “Nhất thiếp pháp tòng tâm tưởng sanh” (tất cả các pháp là do tâm tưởng sanh). Chúng ta phải để tâm tưởng “dừng lại” được thì sau đó mới thấy được chân tướng của tất cả pháp. Các pháp vốn dĩ là “bất sanh bất diệt, bất lai bất khứ, bất nhất bất dị, bất thường bất đoạn” (không sanh không diệt, không đến không đi, không một không khác, không thường không đoạn).

Người phàm thường không rời “tư nghị” cho nên vĩnh viễn không thể thấy Đạo. “Đạo” chính là tự tánh. Tông môn gọi là “minh tâm, kiến tánh”. Ai mới có thể đạt được kiến tánh? Là người đối với tất cả pháp thế gian và xuất thế gian bất tư, bất nghị sẽ đạt được kiến tánh. Sao phải dùng phương pháp này?

“Đoạn đường ngôn ngữ” là bất khả nghị, “ tâm hành xứ diệt”” là bất khả tư, cho nên “bất khả tư nghị” chính là cắt đứt con đường ngôn ngữ, đừng để tâm ý tìm ý niệm, thì chân tướng liền hiện tiền.

Thế nhưng trong “bất khả tư nghị” Đức Thế Tôn lại dạy chúng ta “tư nghị”, trong “bất khả thuyết” (không thể nói ) Ngài lại thường nói với chúng ta. Đây chính là sự huyền diệu! Chúng ta phải thấu hiểu cách giảng pháp của Đức Phật là “nói mà không nói, không nói mà nói” còn người biết nghe là “nghe mà không nghe, không nghe mà nghe”, đây chính là khế nhập rồi. Đây là căn duyên của chúng sanh chín muồi rồi, là chúng sanh thượng thượng căn. Đức Phật dạy không sai, là do chúng ta nghe sai, vì sao nghe sai? Vì chúng ta có “tư” lại có “nghị”, chúng ta không hiểu nghĩa chân thật của Như Lai, cho nên mới “Nguyện giải Như Lai chân thật nghĩa”. Câu này nói thì nghe dễ sao?

Tự tánh khởi dụng chính là thập pháp giới y chánh trang nghiêm. Không chỉ là thập pháp giới, mà Nhất chân pháp giới cũng là tự tánh khởi dụng. Thập pháp giới như huyễn thì Nhất chân pháp giới cũng không thật. Trong kinh dạy “Phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng” bao gồm cả thế xuất thế gian. Cho nên người giác ngộ, pháp thân Đại sĩ ở trong Nhất chân pháp giới, trụ thế giới Hoa Tạng, trụ thế giới Cực Lạc mà không một mảy may dính mắc, là vì các Ngài biết đó đều là “mộng huyễn, bọt ảnh”.

“Trí giả tri dĩ”(người có trí huệ biết như vậy), “Trí giả” là chư Phật, Bồ Tát. Bồ Tát đặc biệt là chỉ pháp thân Đại sĩ. Các Ngài biết rõ thật tướng các pháp, sau khi biết rõ, các Ngài sống thế nào? Các Ngài “tu thiện nghiệp”. “Ưng” là nói lời khuyên dạy, Đức Phật dạy chúng ta không những hành thiện, nói thiện, mà ngay ở trong tâm một mảy may ác niệm cũng không có.

Ngày nay chúng ta làm không được vì chúng ta không thật sự hiểu rõ chân tướng sự thật.

Tại sao phải tu thiện nghiệp? Tu thiện nghiệp là không có lý do, không có nguyên nhân. Pháp là như vậy, vốn là như vậy.

Phật pháp dạy “tất cả chúng sanh đều có Phật tánh”. Phật tánh là bình đẳng, đã có Phật tánh đều xem như Phật, tất cả đều thành Phật. Vì sao họ lại bất thiện vậy? Chúng ta mỗi người đều thuần thiện, thuần thiện tại sao bây giờ biến thành bất thiện mà đi tạo ác vậy? Vì mê muội mà mất đi tự tánh. Tuy mê tự tánh, tự tánh này vẫn khởi tác dụng, mang mê mà khởi tác dụng, liền tạo ác nghiệp. Chư Phật Như Lai nhìn tất cả chúng sanh là nhìn vào bổn tánh, cho nên tâm Ngài dù một ác niệm cũng chẳng gợn. Phàm phu nhìn tất cả chúng sanh là nhìn tập tính nên thế gian không có một người nào là người tốt. Có sự khác biệt này giữa Chư Phật Như Lai và người phàm là do khác biệt “nhất niệm”, chỉ “nhất niệm” mà đem hiện tượng bên ngoài biến đổi.

Cho nên, chúng ta nhất định phải khẳng định điều mà Đức Thế Tôn nói là “Tất cả pháp đều từ tâm tưởng sanh”. Ở trong tất cả pháp này, gần gũi với chúng ta nhất là thân thể, dung mạo của chúng ta. Người có tâm tỉ mỉ sẽ nhận biết rất rõ ràng, thấu đáo điều này. Người có tâm địa thiện lương thì dung mạo từ bi, cử chỉ nhu hòa, ôn nhã. Người có tâm hạnh bất thiện thì dung mạo đáng sợ, người khác nhìn thấy là sợ hãi, người ta thường nói là sát khí người này rất nặng, người nước ngoài gọi là từ trường. Từ trường không tốt khiến người khác khi nhìn, khi tiếp xúc cảm thấy rất sợ hãi, không thoải mái. Người tâm địa thiện lương, từ bi thì từ trường của họ tốt, khi người tiếp xúc đều sanh tâm hoan hỷ, cảm thấy tự tại thanh lương, rất muốn gần gũi với họ. Đây là kinh nghiệm trong cuộc sống, chúng ta hoàn toàn có thể hội được.

Trước đây tôi từng có dịp tiếp xúc với ba vị Thầy, chỉ cần có thời gian là tôi đến gặp và học hỏi cùng quý Thầy. Ngồi trong phòng, ngay cả khi không có lời dạy nào được thốt ra thì tôi vẫn có thể cảm nhận được bầu không khí thuần tịnh và từ trường an lành. Điều này cho thấy người tâm thiện thì từ trường sẽ thiện lành, bầu không khí cũng vì thế mà thiện lành theo. Bầu không khí thiện lành có thể cảm động lòng người, khiến người sanh tâm hoan hỷ. “Dĩ thị sở sanh, uẩn, xứ ,giới đẳng”(nên sanh ra các uẩn, xứ ,giới ). “Uẩn xứ giới” là sở sanh, tự tánh là năng sanh, năng hiện, năng biến. Tự tánh năng hiện là thuộc về bản năng của nó, còn năng biến là mê lạc làm mất đi tự tánh. Hiện tượng mà tự tánh sở hiện thì sẽ sinh ra thay đổi, đem Nhất chân pháp giới biến thành thập pháp giới, biến thành vô lượng, vô biên pháp giới.

“Tri” là duyên, “Tu thiện” là nhân, còn “Sở sanh, uẩn, xứ giới đẳng, giai tất đoan chánh”(nên sanh ra các uẩn, xứ ,giới, thảy đều tốt đẹp ) là quả. “Kiến giả vô yểm” là thiện báo, gieo nhân thiện đắc quả thiện. “Sở sanh uẩn, xứ giới đẳng” là thiện quả. Tu thiện nghiệp, thiện nhân thì được thiện quả. “Uẩn” là ngũ uẩn (5 uẩn) tức là sắc, thọ, tưởng, hành, thức; “Sắc” là thân thể, còn “Thọ, Tưởng, Hành, Thức” là hiện tượng tâm lý. Nên trong Tâm kinh dạy: “Chiếu kiến ngũ uẩn giai không” thì Ngũ uẩn đó bao gồm hết thảy tất cả các pháp ở trong vũ trụ rồi.

Tất cả mọi hiện tượng thế xuất thế gian, dùng một chữ “sắc” để đại diện. Tâm pháp nói rất tường tận về bốn thứ: “Thọ” là cảm nhận; “Tưởng” là tư duy; “Hành” là sát na bất trụ, chỉ ý niệm sanh diệt vĩnh viễn không ngưng nghỉ, cứ niệm trước diệt niệm sau liền sanh ra_đây là hành, hành là niệm niệm không dừng; “Thức” là hàm chứa. Những tạo tác của chúng ta, bất luận là thiện pháp, ác pháp, vô ký pháp, hình bóng của nó đều được lưu giữ trong A Lại Da Thức. Chủng tử mà A Lại Da Thức lưu giữ vĩnh viễn không mất đi, gặp duyên thì nó liền khởi tác dụng, liền sanh khởi hiện tướng, thường gọi là thọ báo. Trong kinh dạy: “Giả sử bách thiên kiếp, sở tác nghiệp bất vong, nhân duyên hội ngộ thời, quả báo hoàn tự thọ” (Dẫu qua trăm ngàn kiếp, nghiệp được tạo ra cũng không mất đi, khi nhân duyên hội ngộ đủ, tự nhận lấy quả báo)_ đây là chân lý! Nếu hiểu được chân tướng sự thật, thìngười này nhất quyết không làm ác, tại sao? Việc ác dù bằng một sợi tóc, cũng phải tự mình chịu ác báo. Tạo tác do chúng ta gây ra, người khác không thể chịu thay, tự mình làm tự mình phải chịu.

“Xứ” là mười hai xứ, tức gồm lục căn lục trần. Lục trần là: sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp. Lục căn là sáu bộ phận: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý. Trong mười hai thứ này, thuộc về Tâm pháp chỉ có một loại, đó chính là ý, mười một loại còn lại thuộc về Sắc pháp. Vì sao Đức Phật phải dùng cách giảng pháp này? Vì chúng sanh mê ngộ không giống nhau: có người đối với sắc pháp ít mù quáng nhưng đối với tâm pháp lại mê muội nặng thì Đức Phật sẽ giảng dạy “Ngũ uẩn” cho họ, giảng bốn điều tâm pháp. Còn có người đối với tâm pháp ít mù quáng nhưng với sắc pháp lại mê muội nặng thì Đức Phật sẽ giảng “mười hai xứ”, sắc pháp giảng mười một loại, tâm pháp giảng một loại.

“Giới” là “Thập bát giới” là mười hai xứ lại thêm sáu thức, sáu thức là nhãn thức, nhĩ thức, tỷ thức, thiệt thức, thân thức, ý thức. Sáu thức thêm “ý” ở trong mười hai xứ thành ra tâm pháp có bảy loại. Trong mười tám giới, tâm pháp có bảy loại, sắc pháp có mười một loại. Đây là Đức Phật giảng cho người đối với sắc, tâm quá mê đắm . Như vậy, quy nạp lại tổng cộng có hai pháp: sắc pháp và tâm pháp. Tâm pháp là năng biến, sắc pháp là sở biến. Uẩn, xứ, giới là cùng một sự việc chỉ là sự khai hợp không giống nhau.

Theo cách ngày nay mà nói là “sở sanh uẩn xứ giới đẳng”, đó chính là hiện tượng của tất cả chúng sanh trong hư không pháp giới. “Giai tất đoan chánh” từ thân tướng cho đến hoàn cảnh sinh sống của chúng ta. Thân tướng của chúng ta đoan chánh, môi trường chung ta cư trú đoan chánh, xã hội chúng ta cư trú đoan chánh, quốc gia chúng ta cư trú đoan chánh, thế giới chúng ta cư trú đoan chánh ; mở rộng xa hơn, hệ ngân hà chúng ta cư trú đoan chánh. Đây chẳng phải là y báo tùy theo chánh báo chuyển ư !

Ngày nay chúng ta nói xã hội không tốt, thế giới không thái bình, nguyên nhân từ đâu mà ra? Chính là vì chúng sanh không biết tu thiện pháp, không biết chân tướng khởi dụng của tự tánh. Nếu chúng ta thật thấu hiểu rồi thì sẽ thực hành, còn nếu chưa phát tâm thực hành thì thành thật mà nói là vẫn chưa thấu hiểu.

Đại sư Chương Gia từng nói, Phật pháp là “Hiểu khó, làm dễ”_ để hiểu được thì rất khó, (hiểu được rồi) thực hành thì rất dễ. Thật sự hiểu rồi thì phàm phu thành Phật chỉ trong một niệm, chỉ cần ý niệm chuyển trở lại thì liền thành Phật. Còn cớ sao ý niệm không chuyển lại được? Là vì chưa hiểu thấu. Cho nên Phật pháp trước tiên là hiểu, sau mới thực hành. Trong Kinh Hoa Nghiêm có giảng về việc Đại sư Thanh Lương đem toàn bộ kinh phân làm bốn phần tức là Tín – Giải – Hành – Chứng. Tín – Giải thì khó; Hành – Chứng thì không khó, thực là dễ như trở bàn tay. Ngày nay chúng ta cảm giác Hành, Chứng khó như vậy là do không có nền tảng về Tín – Giải. Sau đó chúng ta liền nghĩ đến tại sao Đức Thế Tôn một lòng thành khẩn thuyết pháp đến 49 năm, mục đích là vì đâu? Chính là giúp chúng ta Tín – Giải, chỉ cần tín giải rồi thì Hành và Chứng là việc của mỗi bản thân mình. Kinh văn: “Long vương! Nhữ quán Phật thân, tùng bá thiên ức phước đức sở sanh, chư tướng trang nghiêm, quang minh hiển diệu, tế chư đại chúng, thiết vô lượng ức tự tại phạm vương, tất bất phục hiện, kỳ hữu chiêm ngưỡng Như Lai thân giả, mạc bất mục huyễn.”. “Long Vương” là đại diện cho lục đạo chúng sanh. Tại sao dùng “Long Vương” làm đại diện? “Long” là đại diện cho biến hóa đa dạng, biến hóa vô cùng. Lấy dẫn chứng từ chính từ bản thân mà nói, chúng ta khởi tâm động niệm thiên biến vạn hóa hoặc ngay chính nơi môi trường sinh sống mà nói, tất cả con người, sự vật cũng biến hóa khôn lường. Còn ý nghĩa của “Vương” là tự tại, không bó buộc miễn cưỡng, giống như thiên tánh tự nhiên khởi tâm động niệm sát na không dừng. Do vậy mà biết được, vì chúng ta nghiệp lực sâu nặng nên bản thân tự mình không cách nào thể hội. Còn nguyên cớ của nghiệp chướng sâu nặng thì tự bản thân mình cũng hoàn toàn không thể biết được. Thế nên dùng “Long Vương” làm đại diện, ý nghĩa rất sâu xa.

“Nhữ quán Phật thân”(Ông thấy sắc thân của Phật). Đức Phật hiện thân thuyết pháp là vì làm gương tốt cho đại chúng. Phật thân có “32 tướng tốt, 80 vẻ đẹp” mà tướng tốt là do quả báo, có quả ắt có nhân. Chúng ta thường nói “Tướng tùy tâm chuyển”, không những tướng mạo thể chất của bản thân chúng ta là tùy tâm sở chuyển, mà môi trường sống cũng như thế. Môi trường nhân sự, môi trường vật chất là tùy tâm sở biến, tùy tâm sở chuyển. Có người cho rằng môi trường nhân sự lẫn môi trường vật chất đều không tốt, nhưng có người cho rằng nhân sự, hoàn cảnh vật chất vô cùng tốt đẹp. Nguyên nhân vì đâu? Vì tất cả pháp đều từ tâm tưởng sanh. Tâm tưởng của chúng ta là tốt đẹp thì tất cả người, sự vật, hoàn cảnh đều tốt đẹp; ý nghĩ của chúng ta không tốt đẹp thì người sự vật cũng theo đó mà xấu đi. Đại sư Ngẫu Ích gọi là “Cảnh duyên không tốt xấu, tốt xấu do tâm khởi”.

“Bách thiên ức phước đức sở sanh”(trăm nghìn ức phước đức sanh ra). Mỗi một ý nghĩ của Đức Phật đều là thuần tịnh, thuần thiện_ đây là cái nhân phước đức. “Bách thiên ức”, không phải chỉ con số cụ thể mà có tính hình dung, ước lượng. Đức Phật dạy chúng ta, một cái khảy móng tay có 60 sát na, một sát na có 900 ý niệm. Loại ý niệm vi tế này, phàm phu không thể nhìn ra được, vậy ai có thể nhìn thấy được? Bồ Tát Bát Địa nhìn thấy được, định công của Bồ Tát Bát Địa hết sức thâm sâu, đạt được Tâm thanh tịnh nên có thể nhìn ra được sự sanh diệt của ý niệm vi tế. Về ý niệm của phàm phu sáu cõi (lục đạo) Đức Phật quy nạp thành 3 loại: thiện, ác, vô ký. Thiện có phước nhưng không phải Đức. Chúng sanh lục đạo được phước, lại có thêm đức là đã khó rồi. Đức là gì? Tất cả niệm đều là thiện niệm, niệm niệm vô trụ là đức.

Kinh Kim Cang dạy: “Ưng vô sở trụ, nhi sanh kỳ tâm”.

Vô trụ chính là lìa vọng tưởng, phân biệt, chấp trước, mà kể cả ý nghĩ vô cùng vi tế của của chúng ta đều rơi vào vọng tưởng, phân biệt, chấp trước. Cho nên, khi theo học theo con đường giáo huấn của Đức Phật chúng ta đều cảm thấy khó khăn. Điều này là có nguyên nhân. Trong một giây có hai cái mười vạn tám ngàn lần sanh diệt. Mỗi một lần sanh diệt đều có đủ vọng tưởng, phân biệt, chấp trước. Từ đó mà biết, ngày nay chúng ta nói phải xả bỏ vọng tưởng, phân biệt, chấp trước, chỉ là bỏ cái tướng thô giống như một cây mà bỏ mấy chiếc lá, buông bỏ cái ngọn cây mà thôi, gốc thân cành đều không chút nào dao động. Chúng ta sao có thể so sánh được với Đức Phật? Dụng ý của việc cúng dường tượng Phật cũng là như vậy, là để chúng ta nhìn thấy tượng Phật nghĩ đến Đức Phật, khởi tâm động niệm, lời nói, việc làm, hoàn toàn phước đức viên mãn. Đây cũng chính là điều trong Kinh Kim Cang dạy: “Ưng vô sở trụ, như sanh kỳ tâm”. Sanh tâm gì? Sanh tâm cảm ứng đạo giao với tất cả chúng sanh. Chúng sanh có cảm, Đức Phật lập tức có ứng. Đức Phật và Bồ Tát tùy theo loại mà hiện thân, không vọng tưởng, không phân biệt, không chấp trước. Đức Phật vì tất cả chúng sanh tùy cơ thuyết pháp, cũng không có vọng tưởng, phân biệt hay chấp trước. Chúng ta phải hiểu chân tướng sự thật này.

Gốc của phước đức là gì? Là mười thiện nghiệp . Cái gốc của trăm ngàn ức với phước đức của Đức Phật Như Lai chính là điều thứ nhất trong Tịnh nghiệp tam phước: “Hiếu dưỡng phụ mẫu, phụng sự sư trưởng, từ tâm bất sát, tu thập thiện nghiệp”.

Trong Kinh Địa Tạng Bồ Tát Bổn Nguyện cũng có dạy câu này, nhưng sự khinh trọng khác nhau, là lấy: “Hiếu thân tôn sư” làm trọng. Kinh Thập Thiện Nghiệp Đạo và Kinh Địa Tạng Bồ Tát Bổn Nguyện là không hai không khác, nhưng nghiêng nặng về “Từ tâm bất sát, tu thập thiện nghiệp”. Hai bộ kinh này hợp lại xem thì điều thứ nhất của tịnh nghiệp tam phước là viên mãn rồi. Chư Phật Bồ Tát từ chỗ này mà khởi tu, cũng ở chỗ này mà hoàn thành.

Kinh Địa Tạng dạy “Diêm phù đề chúng sanh, khởi tâm động niệm, vô bất thị tội” (Chúng sanh cõi Diêm phù đề khởi tâm động niệm đều là tội lỗi). Thân của chúng ta ngày nay là từ hàng trăm ngàn ức nghiệp chướng mà sanh ra, từ tội nghiệp mà sanh ra, tại vì niệm niệm của chúng ta làm đều là tự tư tự lợi_ đây chính là tội. Còn Đức Phật được sanh ra từ phước đức. Đức Phật khởi tâm động niệm nhất nhất đều không vì bản thân. Phật Bồ Tát “vô ngã tướng, vô nhân tướng, vô chúng sanh tướng, vô thọ tướng giả tướng”, “vô ngã kiến, vô nhân kiến, vô chúng sanh kiến, vô thọ giả kiến” cho nên các Ngài thành tựu vô lượng phước đức. Chúng ta khởi tâm động niệm là lợi ích cho mình, đây là đủ bốn tướng, cho nên đều là tội lỗi. Thấu hiểu được chân tướng sự thật này rồi, chúng ta tự biết nên phải làm sao để học theo Phật.

“Tùng bách thiên ức phước đức sở sanh” đây là nhân.

“Chư tướng trang nghiêm” là cách nói tổng quát về quả báo.

Chúng sanh ở thế gian phước mỏng nên Phật Đà mới thị hiện ở thế gian. Ngài thị hiện cùng loại thân với tất cả chúng sanh. Đức Phật là tướng tốt khi Ngài thị hiện cùng loại thân, Đức Phật có 32 tướng tốt, 80 vẻ đẹp, điều này chúng ta có thể hội được như trong Kinh tán thán báo thân của Đức Phật có câu “Thân hữu vô lượng tướng, tướng hữu vô lượng hảo” (Thân có vô lượng tướng, tướng có vô lượng vẻ đẹp). Đây là cảnh giới quả vị của Như Lai, phàm phu không cách nào lý giải được. Người chí sĩ của thế gian như Tôn giả A Nan, nhìn thấy thân ảnh rạng ngời của Đức Phật thì phát tâm học tập theo Người. Đây cũng chính là biểu hiện của quả tốt. Nếu như chúng ta cho rằng quả này là tốt, chúng ta cũng muốn có, thì phải tu nhân giống như Đức Phật Bồ Tát vậy. Nhân tròn ắt quả cũng được đầy; Không tu nhân, thì chắc chắn không được quả.

“Quang minh hiển diệu”(hào quang nhiệm mầu rực rỡ)

đây là hiện thị quả đức. Trước tiên nói rõ hai chữ “Quang minh”. Người Trung Quốc thường nói là bầu không khí, người nước ngoài dùng từ “từ trường”, còn trong Phật pháp gọi là “quang”. Bất luận là dùng từ “bầu không khí” hay “từ trường” hay “quang minh” thì trong thực tế phạm vi của “quang minh” (ánh sáng) là khắp cả hư không pháp giới. Sóng của vật chất càng xa càng suy yếu. Sóng tư tưởng từ trong tình thức tuy không giống sóng của vật chất nhưng cũng theo nguyên tắc càng xa thì sức mạng càng yếu dần. Tuy nhiên, ánh sáng tự tánh thì không giống như vậy. Kinh Đại Thừa thường dạy “Chư Phật Bồ Tát, quang minh biến chiếu” Ánh sáng của Chư Phật Bồ Tát luôn đều đặn nhưng phàm phu vẫn không thể phát hiện ra, nguyên nhân là do phiền não tự thân ta làm chướng ngại. Nếu như đem những phiền não, tạp niệm đoạn trừ thì bất kể ở đâu, lúc nào chúng ta cũng có thể cảm nhận được ánh sáng chiếu khắp của Đức Phật là viên mãn.

Đây chính là sự khác nhau của tánh đức và tu đức. Tu đức là có sự phân chia sâu cạn, giống như cách chúng ta cảm nhận bầu không khí vậy. Ví dụ chúng ta tiếp xúc một người có đức hạnh, liền cảm nhận bầu không khí này đặc biệt đậm, dù cả khi không ở trong phòng của họ thì ta vẫn cảm nhận được điều này.

Trên thực tế lý luận mà nói, từ trường, bầu không khí và sóng quang (ánh sáng) của họ cũng là khắp cả hư không pháp giới, nhưng so với Phật và pháp thân Bồ Tát thì không giống nhau, là do tuy bầu không khí của họ là tốt nhưng phiền não chưa đoạn tận hết, chỉ là phiền não của họ so với chúng ta nhẹ nên chúng ta cảm nhận bầu không khí của họ là tốt. Đạo lý là như vậy. Cảm nhận rõ ràng nhất là ở người không có tu trì, tâm địa không thanh tịnh, tràn đầy tham, sân, si và ngạo mạn. Mùi trên thân thể của họ, mùi hơi thở trong miệng của họ đều rất khó ngửi. Người có tu hành thì không giống như vậy. Ví dụ như Lão Hòa Thượng Hư Vân, không những thân thể mùi thơm ngát mà ngay cả mùi của quần áo của Ngài đều thơm dịu. Do đó mà biết được ý nghĩ của thiện ác đích thực là ảnh hưởng đến tổ chức sanh lý, ảnh hưởng đến bài tiết.

Đức Phật đoạn hết kiến tư phiền não, trần sa phiền não, vô minh phiền não rồi. Những cảnh giới này chúng ta không cách nào tưởng tượng được, trong Phật pháp gọi là “Quang minh hiển hiện, tế chư đại chúng”, chữ “tế” có nghĩa che đậy. “Thiết vô lượng ức tự tại Phạm Vương”.“ Thiết” là giả thiết, “vô lượng ức” là chỉ số nhiều, “tự tại Phạm Vương” là Đại Tự Tại Thiên (trời Đại Tự Tại), Ma Hê Thủ La Thiên (trời Ma Hê Thủ La). Họ tu tứ thiền bát định cũng là phước huệ song tu, tạp khí phiền não hoàn toàn điều phục nhưng chưa đoạn. Nếu mà đoạn được thì chứng quả A La Hán, thì không phải phàm phu, bầu không khí, từ trường của họ cũng không người nào sánh kịp. Chúng ta tu hành phải kiểm nghiệm bản thân có tiến bộ không, nếu cảm nhận được mùi trên cơ thể khó ngửi chính là chúng ta chưa đạt được công phu nhất định. Người thật sự tu tập đến trình độ nào đó rồi, loại mùi khó ngửi này nhất định theo năm tháng sẽ phai dần đây là minh chứng công phu bản thân có tiến bộ. Một tuần không tắm, trên thân tuy ít nhiều dơ bẩn, nhưng không khó ngửi, cho nên người thật sự có công phu thì không nhiễm.

Đây đều là Đức Phật, Bồ Tát vì chúng ta mà hiện thân thuyết pháp . Chúng ta phải thấu hiểu đạo lý này, hiểu được chân tướng của sự thật mà siêng năng nỗ lực tu học thì thực sự tự thọ dụng, mới có thể làm lợi ích người khác, bản thân không tự thọ dụng được nói gì đến giúp người thọ dụng? Muốn giúp người thọ dụng trước tiên bản thân phải tự thọ dụng trước. Cho nên chư Phật, Bồ Tát dạy chúng ta phải thực hành, “ phảilàm thật”.

Rốt cuộc, Phật pháp có thể kết tổng quy thành: “chân thành, thanh tịnh, bình đẳng, chánh giác, từ bi, nhìn thấu, buông xả, tự tại, tùy duyên, niệm Phật”. Mọi người phải niệm niệm không quên, y giáo phụng hành. Chúng ta phải tu tâm chân thành, chân là không giả, thành là không hư ngụy, thanh tịnh là không nhiễm tạp, bình đẳng thì không cao thấp, chánh giác thì không mê muội, từ bi nhất định không có tự tư tự lợi. Đây là tâm Phật, là tâm Bồ Đề. Chúng ta phải giữ tâm mình như vậy.

Chúng ta phải áp dụng thực hành trong đời sống, phải nhìn thấu, buông xả. Nhìn thấu là tất cả thông đạt hiểu rõ ;

buông xả là mảy may bụi cũng không nhiễm , mảy may không dính nhiễm. Biểu hiện ra bên ngoài chính là nói: “quang minh hiển diệu, tế chư đại chúng” tức tự tại, tùy duyên, sau cùng quy kết đến niệm Phật, phần trên có mười tám chữ thảy đều là niệm Phật. Dùng niệm Phật làm tổng quy kết ở trong quy kết. Vì vậy trong một đời chúng ta sẽ thành tựu viên mãn, chúng ta khởi tâm động niệm đều phải như vậy mà tu, như vậy mà học, nhất định không được tự tư tự lợi, niệm niệm đều là vì lợi ích cho tất cả chúng sanh, tự nhiên có thể làm mẫu mực của xã hội đại chúng.

“Tất bất phục hiện”. Đại Tự Tại Thiên Vương ngồi trong hội của Đức Phật thì quang minh phước đức của họ đều không thể hiển hiện. Ví như dưới ánh sáng mặt trời mà thắp vô vàn vô lượng đèn cầy thì ánh sáng của đèn cầy đều không thể hiện rõ, đây là ví dụ mà mọi người đều hiểu. Ví dụ này giải thích rõ ý là khi ở trước Phật thì chỉ cảm nhận được bầu không khí của Đức Phật, còn bầu không khí của Đại Tự Tại Thiên gần như trở nên không hề có vậy.

“Kỳ hữu chiêm ngưỡng Như Lai thân giả, mạc bất mục huyền” (người chiêm ngưỡng thân Như Lai không ai không lóa mắt)_ đây là lời tán thán, ca ngợi. Chúng ta ngày nay sinh phải thời kỳ mạt pháp của Phật Thích Ca Mâu Ni. Đức Phật cách chúng ta hơn 3.000 năm rồi, trên thực tế bầu không khí của Đức Phật là vĩnh hằng, là khắp pháp giới. Chúng ta có thể cảm nhận được không? Được! Chỉ cần chúng ta tu hành theo giáo pháp ắt có thể đoạn trừ vọng tưởng, phân biệt, chấp trước, lúc ấy hẳn là sẽ cảm nhận được bầu không khí Chư Phật Như Lai. Bầu không khí của Chư Phật Như Lai, chính là bầu không khí của Chân như bổn tánh, không phải bên ngoài đến, bầu không khí chân như bổn tánh, lý nào lại không tận hư không khắp pháp giới. Do vậy mà biết được, vốn thật chúng sanh và Đức Phật là bình đẳng. Ngày nay không bình đẳng là do vọng tưởng, phân biệt, chấp trước của chính mình tạo thành, xa lìa vọng tưởng, phân biệt, chấp trước thì thật sự bình đẳng. Tự tánh vốn đã tự đầy đủ đức năng, hảo tướng, Đức Phật chỉ bày ra cho chúng ta thấy: đó là quả đức của chúng ta. Chúng ta ngày nay bất hạnh nhiễm phải vô minh, trần sa, kiến tư phiền não. Giống như người hút ma túy bị nghiện thuốc. Giáo pháp của Đức Phật chính là thuốc giúp chúng ta cai nghiện, chúng ta phải chịu nhận lấy thuốc thì bệnh của chúng ta mới trừ bỏ tận gốc rễ. Sau hồi phục, bình thường chính là Chư Phật Như Lai. Đức Phật đã giúp chúng ta, chúng ta phải nên tiếp nhận, phải chăm chỉ nỗ lực học tập để hồi phục lại tánh đức và trí huệ đức tướng của mình.

Đoạn Kinh văn này có vẻ như bình thường nhưng thực tế hàm nghĩa vô cùng sâu sắc, thể hiện nội dung chính của việc quán tượng niệm Phật. Chúng ta phải hiểu được cách để học tập theo Đức Phật, biết được tự thân khởi tâm động niệm, cho dù là ý niệm cực kỳ nhỏ cũng có quan hệ mật thiết với y báo, chánh báo. Cho nên bất luận chúng ta có được thân tướng như thế nào, bất kể sống trong hoàn cảnh nào, không có gì là không phải tự tâm biến hiện. Đây mới thật hiểu được chân tướng sự thật của “tâm hiện thức biến”. Chính nguyên nhân như vậy Đức Phật mới nói: “Trí giả tri dĩ, ưng tu thiện nghiệp”. Chữ “Ưng” này ý là khuyên bảo, nhưng trên thực tế, nó có ý nghĩa là “Pháp nhĩ như thị” (Pháp vốn dĩ như vậy). Cho nên họ sẽ tu thiện nghiệp một cách tự nhiên mà không cần người khuyên bảo. Như vậy có thể thấy, chúng ta ngày nay không hiểu được tu thiện nghiệp, thì đối với chân tướng sự thật hoàn toàn không thấu hiểu, đây cũng là biểu hiện tầm quan trọng của giáo dục vậy. Kinh văn: “Nhữ hựu quan thử chư đại Bồ-tát, diệu sắc nghiêm tịnh, nhất thiết giai do tu tập thiện nghiệp phước đức nhi sanh.”. Đoạn trước đã giảng về quán thân Phật. Thân Phật là do trăm ngàn ức phước đức sanh ra, thân Phật là biểu hiện cho tánh đức, tánh đức là cứu cánh viên mãn. “Bách thiên ức” (trăm ngàn ức) đây là cách nói hình dung, trên thực tế là vô lượng vô biên phước đức, không những chúng ta nói không hết mà cả Chư Phật Như Lai khác đồng thanh tuyên nói đến vô lượng kiếp cũng nói không hết. Vì đây là xứng tánh thì không ai có thể nói được.

Nội dung của đoạn này là giảng về diệu sắc thân của Bồ Tát. Khi chưa thành Phật, diệu sắc thân trang nghiêm của Bồ Tát là thuộc về tu đức. “Diệu sắc” là là sắc tướng , “trang tịnh” nghĩa là trang nghiêm và thanh tịnh. Trong Kinh thường dạy “32 tướng tốt 80 vẻ đẹp” là thuộc về tu đức của Bồ Tát, là tướng hảo trên quả vị Như Lai. Đại Kinh thường dạy “thân hữu vô lượng tướng, tướng hữu vô lượng hảo” (thân có vô lượng tướng, tướng có vô lượng vẻ đẹp). Đây là tu đức viên mãn, tánh đức hiện tiền, mới có trang nghiêm thù thắng như thế.

“Ba mươi hai tướng tốt, tám mươi vẻ đẹp” là“ liệt ứng thân” của Bồ Tát thị hiện ở thế gian. Trong Kinh văn, Đức Phật giảng “Bồ Tát hiện thị thành Phật”, giống như lời giảng trong “Phẩm Phổ Môn”: “Cần vì thân Phật mà độ liền hiện ị thân Phật mà thuyết pháp”. Chắc chắn hiện thân này là hiện cùng loại thân. Vì thế, Đức Phật Thích Ca Mâu Ni thị hiện thành Phật ở nhân gian chúng ta, nhất định thị hiện ở cõi người.

“Ba mươi hai tướng tốt, tám mươi vẻ đẹp” là quả báo, có quả ắt phải có nhân. Ví dụ trong phần Kinh ngợi khen “quảng trường thiệt tướng” (ý nói tướng lưỡi rộng dài) của Đức Phật, đây là quả báo của đời đời kiếp kiếp không vọng ngữ của Đức Phật. Đức Phật dạy một người ba đời không vọng ngữ, thì đầu lưỡi có thể liếm đến chóp mũi của mình. Chúng ta đầu lưỡi đưa ra liếm không tới được, chứng tỏ chúng ta thường vọng ngữ. Từ đó có thể thấy, tuy giảng về “Ba mươi hai tướng tốt, tám mươi vẻ đẹp” nhưng cơ bản nền tảng của nó vẫn không rời mười thiện nghiệp. Nếu tu tốt mười thiện nghiệp rồi, diệu sắc trang nghiêm thanh tịnh sẽ hiện tiền một cách tự nhiên.

Bốn chữ “Trang – Nghiêm – Thanh – Tịnh” này quan trọng nhất là chữ Tịnh. Tịnh là tâm thanh tịnh. Những lời dạy của Đức Phật, chúng ta có thể quy nạp thành “Chân thành – Thanh tịnh – Bình đẳng – Chánh giác – Từ bi”. Nếu chúng ta không chân thành, chắc chắn không thanh tịnh, chúng ta không bình đẳng, cũng sẽ không thanh tịnh, nếu mê hoặc, không có trí huệ cũng không thanh tịnh, tâm địa không từ bi cũng không thanh tịnh. Vì thế một điều thành tựu thì nhất định đầy đủ viên mãn năm điều, như vậy sắc tướng mới trang nghiêm.

Sắc tướng gọi là “diệu”. Diệu ở chỗ nào? Trong Kinh Kim Cang dạy “Vô ngã tướng, vô nhân tướng, vô chúng sanh tướng, vô thọ giả tướng”

_đây chính là diệu, hay nói cách khác “chấp tướng” thì không phải là diệu rồi. Nói cho rõ hơn, khi sáu căn (lục căn) của chúng ta tiếp xúc với cảnh giới bên ngoài, khởi tâm động niệm thì không gọi là diệu rồi. Chư Phật Bồ Tát và phàm phu khác nhau là ở chỗ này. Chúng ta thấy sắc, nghe âm thanh thì khởi tâm động niệm, chịu sự cám dỗ của cảnh giới bên ngoài, tùy thuận theo ý thích của mình mà khởi tâm tham, tùy thuận sự chán ghét của mình mà khởi tâm sân hận. Đây là phàm phu, đây là tạo nghiệp, quả báo được nhận đương nhiên không thù thắng. Ngược lại, sắc tướng của Chư Phật Bồ Tát là tùy thuận tánh đức, tánh đức là chí thiện.

“Tam tự kinh” viết “Nhân chi sơ, tánh bổn thiện” tánh là tự tánh, bổn tánh, bổn hạnh là thuần tịnh thuần thiện, thiện này không phải thiện trong “Thiện – Ác”, thiện trong “Thiện – Ác” chỉ mang tính tương đối. Cái thiện tương đối trong “Thiện – Ác”

chỉ là tập tánh, không phải bổn tánh. Chữ tánh trong câu “Tánh tương cận, tập tương viễn” là chân tánh, bổn tánh. Tất cả chúng sanh đều như vậy, không hai không khác nhưng tập tánh có thiện, có ác, “Thiện – Ác” này là thiện ác có tính tương đối không giống với ý nghĩa của “Tánh bổn thiện”.

Tứ thánh pháp giới mà trong kinh dạy gồm có Thanh văn (A la Hán), Duyên giác (Bích Chi Phật), Bồ Tát và Phật (Pháp giới Phật trong mười phương pháp giới). “ 32 tướng tốt, 80 vẻ đẹp” của Phật là tu đức, không phải tánh đức, vì còn chưa kiến tánh cần phải phá một phẩm vô minh, chứng một phần pháp thân thì tánh đức mới hiện tiền, đến lúc này mới là “Thiên vạn ức phước đức sở sanh”. Thiên vạn ức phước đức không phải là tu mà có mà là tự tánh vốn đầy đủ.

Ngày nay, chúng ta phần nhiều là phàm phu, nhất định phải “Tự tri chi minh” (tự mình biết mình). Cái gọi là “nhân quý tự tri” (làm người, quý nhất ở chỗ phải tự hiểu rõ bản thân mình) nghĩa là một người quan trọng nhất là phải hiểu chính mình, rồi mới nói đến tu hành, nếu tự mình không nhận thức mình thì không thể bàn đến tu hành. Then chốt nhất của việc tu hành là đoạn ác tu thiện, phá mê khai ngộ, nhưng nếu không hiểu cái gì là thiện ác, mê ngộ thì tu hành biết khởi từ đâu? Không những tu không được mà học cũng không xong. Tuy nói mỗi ngày chúng ta có tụng Kinh, nghe Kinh nhưng liệu có thật nghe hiểu và lý giải thấu đáo được không? Không! Sao có thể khẳng định như vậy? Vì nếu thật sự nghe hiểu, thật sự lý giải thì ý nghĩ liền xoay chuyển lại rồi.

Phật pháp không dùng “giáo học” mà dùng “giáo hóa”. Người sau khi được “giáo” rồi sẽ thật thông hiểu, thật sự sáng rõ, lập tức liền sản sanh biến hóa, hóa mê thành ngộ, hóa ác thành thiện, hóa phàm thành thánh. Cổ nhân gọi là “Độc thư biến hóa khí chất” (đọc sách có thể làm thay đổi khí chất của con người). Chữ “hóa” theo như cách nói ngày nay là dựa vào thành tích mà quan sát, còn “giáo” là dựa theo sự tướng mà nói.

Rốt cuộc thì hiệu quả không và hiệu quả ra sao? Vậy thì phải xem chúng ta thay đổi được bao nhiêu, thay đổi ít thì thấu hiểu được ít phần, thay đổi nhiều thì thấu hiểu được nhiều phần, còn nếu thay đổi lớn thì chúng ta thật sự thấu suốt rồi.

Tập khí, nghiệp chướng của phàm phu vô cùng nặng nên gây nhiều cản trở đối với lời giáo huấn của Phật, Bồ Tát. Ví như tuy mỗi ngày chúng ta đều học tập, nghe giảng nhưng không chút mảy may thay đổi thì phải dùng phương pháp gì để tiêu trừ nghiệp chướng? Phải huân tập lâu dài! Bởi phiền não tập khí cũng do huân tập trong khoảng thời gian dài mà thành nên nếu chúng ta có thể huân tu giáo huấn thánh hiền trong thời gian dài thì cũng sẽ có một ngày giác ngộ. Căn tánh của chúng sanh không giống nhau, nỗ lực của mỗi người cũng không giống nhau, thời gian thành tựu cũng không nhất định nhưng nếu chăm chỉ nỗ lực học tập nhất định có thể rút ngắn thời gian mà sớm giác ngộ. Chúng ta không những nỗ lực học tập Kinh điển, điều quan trọng nhất là phải đem giáo học trong Kinh điển áp dụng vào đời sống thường ngày; nếu rời xa đời sống thường ngày, thì cánh cửa giác ngộ liền bế tắc_ điểm này phải thấu hiểu. Tại sao cổ nhân chỉ cần ba năm, năm năm, tám năm hay mười năm đã có thể khai ngộ? Đó chính là họ có thể đem điều học được áp dụng thực hành.“Tín – Giải – Hành – Chính ” học tập theo Kinh điển là “tín”, “giải”; sau khi “giải” rồi áp dụng những điều đã học vào cuộc sống thường ngày là “hành”. “Hành” ở đây là thực nghiệm, thông qua thực nghiệm chứng thực điều chúng ta hiểu được là không sai. “Chứng” chính là chuyển phàm thành thánh, chuyển ác thành thiện, chuyển mê thành ngộ. Nếu chúng ta không thể áp dụng điều đã học trong Kinh điển vào đời sống, công việc, đối người đãi vật thì làm sao có thể khế nhập vào cảnh giới của Phật, Bồ Tát. Khế nhập chính là “Chứng”, cho nên nếu không có “hành”, “chứng” thì dù có học (Phật pháp) vẫn không thể hóa mê thành ngộ, hóa phàm thành thánh được. “Tu tập thiện nghiệp phước đức”, câu này thiên về mười thiện nghiệp. Chúng ta nếu thật sự muốn đạt được giác ngộ, phải thành tâm kiên định, vĩnh viễn lìa sát sanh, trộm cắp, tà dâm, vọng ngữ, nói hai lời, nói lời ác nghiệt, nói lời thêu dệt; diệt sạch những tham, sân, si,và từ trong nội tâm đem mười ác nhổ sạch . Đây là tu đức mà nói.