Phật Thuyết Thập Thiện Nghiệp Đạo Kinh Giảng Ký

Ly tà hạnh đắc tứ chủng trí sở tán pháp.( xa lìa tà

hạnh, sẽ đắc bốn pháp mà người trí khen ngợi).

Kinh văn: “Phục thứ Long Vương, nhược ly tà hạnh, tức đắc tứ chủng trí sở tán pháp. Hà đẳng vi tứ ? Nhất, chư căn điều thuận. Nhị, vĩnh ly huyên trạo. Tam, thế sở xưng tán. Tứ, thê mạc năng xâm. Thị vi tứ, nhược năng hồi hướng A-nậu-đa-la tam-miệu- tam-bồ-đề giả,hậu thành Phật thời, đắc Phật trượng phu, ẩn mật tàng tướng”. “Tà hạnh” tức chỉ tà dâm. Nếu như có thể vĩnh ly tà dâm thì sẽ đắc bốn pháp mà người trí khen ngợi. “Trí” là người trí, người có trí huệ nhất định sẽ tán thán chúng ta.

Thứ nhất, “Chư căn điều thuận”(các căn điều thuận).

“Căn” là thân căn, nói theo cách hiện nay chính là thân thể khỏe mạnh. Thân thể khỏe mạnh là điều mong cầu đầu tiên của tất cả chúng sanh. Dù là người đại phú đại quý nhưng thân thể không khỏe mạnh thì cũng hối tiếc cả đời. Đặc biệt đối với người ở tuổi trung niên trở về sau, khỏe mạnh là phước báo chân thật.

Dâm dục quá độ nhất định tổn hại sức khỏe, lúc còn trẻ không hiểu biết, đến tuổi trung niên tất cả bệnh tật liền xuất hiện, cho nên Đại đức thời xưa dạy người trẻ phải giảm sự ham muốn.

Thứ hai, “Vĩnh ly huyên trạo”(xa lìa cãi cọ). “Huyên” ồn ào, ầm ĩ, cãi cọ. Ở chỗ này là nói vợ chồng trong gia đình bất hòa, cãi cọ. “Trạo” là thân tâm bất an. Gia đình mà vợ chồng không hòa hợp, như cách nói thời nay là ngoại tình thì gia đình đã gặp vấn đề rồi. Vì hoài nghi, đố kỵ, sân hận thì việc cãi vã là điều không thể tránh khỏi. Sự ảnh hưởng của nó rất lớn, không chi ảnh hưởng trực tiếp đến hai vợ chồng mà còn làm tổn thương cho con cái, đặc biệt là con cái lúc mà tuổi nhỏ ấu thơ. Cha mẹ là tấm gương trong mắt của chúng. Nếu cha mẹ làm tấm gương bất thiện, thì ảnh hưởng cả đời chúng. Chúng lại ảnh hưởng đến xã hội, ảnh hưởng này cứ dần dần lan rộng ra. Do đó, có thể thấy tà hạnh tạo ra vô lượng vô biên tội nghiệp; thế nhưng có rất ít người có thể hiểu được vấn đề này, thấu hiểu được chân tướng sự thật. Cho nên, nếu có thể vĩnh ly tà hạnh thì gia đình có thể hòa hợp, vợ chồng hòa thuận thì sẽ ảnh hưởng đến an định xã hội, xúc tiến thế giới hòa bình, công đức rất lớn, bất khả tư nghị.

Thứ ba, “Thế sở xưng tán(được người đời khen ngợi.)”.

Đây là điều rõ ràng dễ thấy nhất, vợ chồng hòa thuận, gia đình mỹ mãn, không những cha mẹ, anh chị em trong gia đình chúng ta ngợi khen mà đến cả bạn bè thân thích, bà con hàng xóm, xã hội đại chúng không ai không tán thán. Chúng ta thấy ở Singapore “Hiệp hội truyền đạo Hồi giáo” tổ chức ngày Lễ của Mẹ để biểu dương mười mấy người vợ hiền, mẹ tốt. Những người mẹ mẫu mực này phần lớn là những người khi còn trẻ mà chồng đã qua đời hoặc là đã ly hôn. Cả đời họ thủ tiết, trải cuộc sống cực khổ gian nan. Họ nuôi dạy con cái nên người, cho con cái tiếp thu nền giáo dục tốt để vì Singapore, vì xã hội này mà có những cống hiến kiệt xuất. Cho nên trong mắt những đứa con này, người mẹ vĩ đại không gì sánh được. Họ là tấm gương cho xã hội, mà cốt lõi của tấm gương là trung kiên, là vĩnh ly tà hạnh_ theo cách gọi của người Trung Quốc xưa là thủ tiết. Ngày nay xã hội loạn động, căn nguyên do đâu? Căn nguyên là do gia đình đổ vỡ, tỷ lệ ly hôn cao. Hôn nhân là việc lớn của đời người, thời xưa Trung Quốc coi trọng lễ này biết bao. Vì sao phải coi trọng? Vì đây là cội gốc của tề gia, trị quốc, bình thiên hạ. Thế nên chúng ta thử xem xét tỉ mỉ xã hội ngày nay, nhân tố căn bản của thế giới loạn động bất an có phải chính là do lơ là giáo dục gia đình. Trên thế giới tuy có rất nhiều trường học, cơ hội được tiếp nhận giáo dục rất phổ biến nhưng là giáo dục công lợi, cổ vũ người ta thêm tham sân si, giết chóc, trộm cắp, dâm dục, xằng bậy. Xã hội như vậy làm sao không động loạn được! Những hiện tượng mà chúng ta nhìn thấy trong xã hội ngày nay chính là điềm báo nạn tai, vô cùng đáng sợ.

Giữa người với người không có đạo lý, không có nghĩa tình chỉ có điều lợi và cái hại, “chỉ biết mưu lợi” mà thôi. Thời đại quân chủ chuyên chế xưa lấy nhân nghĩa để trị quốc. Phật giáo dạy Đế Vương dùng mười thiện trị quốc, Nho giáo dạy cho đại chúng “minh đức, thân dân, chỉ ư chí thiện”, khinh tài lợi, trọng nghĩa nhân. Ngược lại, nếu người người đều tranh danh đoạt lợi, kết cục cuối cùng nhất định là đại chiến thế giới.

Không thể dùng chính trị để cứu vãn kiếp nạn này (gồm thiên tai lẫn nhân họa), càng không thể dùng vũ lực để giải quyết, dùng vũ lực chỉ kết thêm thù oán, oan oan tương báo không bao giờ dứt. Cho nên Thánh hiền thế xuất thế gian không ai là không dạy chúng ta tiết kiệm, nhẫn nhịn, dùng tâm thiện chân thành để giúp đỡ người khác. Vậy mới có thể được hòa bình vĩnh cửu, thế nên, giải quyết vấn đề tai nạn trước mắt chỉ có giáo dục thánh hiền, giáo dục của Phật, Bồ Tát mới có thể làm được.

Thứ tư, “Thê mạc năng xâm”, (vợ không ai xâm phạm)“xâm” là xâm phạm. Tội xâm phạm nghiêm trọng nhất chính là ly hôn, phân chia tài sản. Nếu vĩnh ly tà hạnh, thì không phát sanh sự việc này. Nghe nói tỷ lệ ly hôn của Trung Quốc hiện nay khá cao, tỷ lệ ly hôn của người Tây Phương càng cao. Nhưng đại chúng xã hội cho rằng đây là hiện tượng tốt, là cởi mở, là tự do dân chủ. Tư tưởng này là của người Phương Tây. Xã hội như vậy sao có thể không loạn động được? Ba mẹ ly hôn thì con cái họ là người trực tiếp chịu tổn thương. Những đứa trẻ này từ nhỏ đã có tư tưởng và tâm trạng khác thường, thiếu tình thương, tràn đầy sân hận, việc cứ như vậy mà phát triển thì hậu quả thật khó tưởng tượng. Cho nên, có thể dùng một chữ để đúc kết giáo dục của Thánh Hiền chính là “giáo dục tình thương yêu”, dạy cho chúng ta hiểu giữa người và người phải tương kính, tương thân và tôn trọng lẫn nhau.

Trong bộ Kinh này Đức Phật có nói “Bồ Tát có một pháp có thể đoạn tất cả các khổ trong ác đạo”, vậy pháp đó là pháp gì? Chính là thập thiện nghiệp đạo! Chúng ta phải “Ngày đêm thường niệm, tư duy, quán sát thiện pháp, khiến cho chư thiện pháp niệm niệm tăng trưởng, không mảy may bất thiện xen tạp, đó chính là có thể làm cho vĩnh đoạn ác nghiệp”. Nếu được như lời dạy mà tu hành thì có thể vĩnh đoạn ác nghiệp, ác đạo sẽ không còn nữa. Đoạn khai thị này quan trọng không gì so sánh được.

Chúng ta nhất định phải áp dụng vào đời sống vợ chồng, áp dụng vào trong công việc, giữa những người đồng nghiệp, xử sự đối nhân tiếp vật, chỉ ghi nhớ điểm tốt của người khác, chỗ thiện của họ, không nghĩ đến ác niệm, ác hạnh của người khác. Dù người khác có ác niệm hay ác hạnh chúng ta cũng không giữ trong lòng, chỉ nghĩ cái thiện của họ; lâu dần, người ác sẽ được chúng ta cảm hóa thành người thiện. Vậy là chúng ta đã làm một việc tốt. Chúng ta cảm hóa được một người, giúp họ quay đầu sẽ ảnh hưởng rất lớn, từ đó có thể giúp vô số người quay đầu và tỉnh ngộ.

Như vậy, chúng ta nhất định phải nỗ lực chăm chỉ học tập “Thập thiện”, nó chắc chắn có lợi cho bản thân. Không chỉ giúp bản thân không phạm tà hạnh mà còn có thể khuyên bảo, khuyến khích bạn bè thân thích nhận thức. Ngoài ra, chúng ta cũng nên nói cho họ hiểu về lợi ích, công đức của việc này. Cứu chính mình, cứu xã hội, cứu tất cả chúng sanh chỉ ở trong nhất niệm. Nhất niệm mà thực hành theo giáo huấn của Phật Đà thì chính là Phật đạo, Bồ Tát đạo. Nếu đi ngược lại lời dạy của Phật Đà thì đường đi chắc chắn sẽ là tam ác đạo.

Trên đây là bốn loại trí huệ mà người người ca ngợi vì họ biết sự lợi, hại, được mất, của nó.

“Nhược năng hồi hướng A-nậu-đa-la tam-miệu- tam-bồ-đề giả,hậu thành Phật thời, đắc Phật trượng phu, ẩn mật tàng tướng”(Nếu có thể hồi hướng về đạo Vô thượng chánh đẳng chánh giác, thì sau khi thành Phật, thì được tướng trượng phu ẩn mật tàng của Phật). “Ẩn mật tàng tướng” là một trong ba mươi hai tướng tốt của Đức Phật. “Ba mươi hai tướng tốt, tám mươi vẻ đẹp” là quả báo thiện lành. Có quả ắt có nhân, nhân duyên tuy vô lượng vô biên, nhưng quy nạp lại không ngoài mười loại này, cho nên vô lượng vô biên thiện hành thiện pháp chính là điều mà mười thiện triển khai. Thân làm đệ tử Phật phải làm đầu, làm gương cho mọi người, họ thấy rồi sẽ tin tưởng và bắt chước theo. Như vậy là đã thành tựu vô lượng vô biên công đức.

Ly vọng ngữ đắc bát chủng thiên sở tán pháp(xa lìa

vọng ngữ sẽ được tám pháp trời khen ngợi).

Kinh văn: “Phục thứ Long Vương, nhược ly vọng ngữ ,tức đắc bát chủng thiên sở tán pháp. Hà đẳng vi bát? Nhất, khẩu thường thanh tịnh, ưu tất hoa hương. Nhị, vi chư thế gian chi sở tín phục. Tam, phát ngôn thành chứng nhân thiên kính ái. Tứ, thường dĩ ái ngữ an úy chúng sanh. Ngũ, đắc thắng ý lạc ,tam nghiệp thanh tịnh. Lục, ngôn vô ngộ thất, tâm thường hoan hỷ. Thất, phát ngôn tôn trọng, nhân thiên phụng hành. Bát, trí huệ thù thắng, vô năng chế phục. Thị vi bát, nhược năng hồi hướng A- nậu- đa- la- tam- miệu- tam-bồ- đề giả. Hậu thành Phật thời, tức đắc Như Lai chân thật ngữ”.

Tất cả chúng sanh, đặc biệt là chúng sanh ở thế giới ta bà, trong ba nghiệp “thân”, “khẩu”, “ý” thì “khẩu nghiệp” dễ phạm nhất, vô lượng công đức cứ theo khẩu nghiệp mà tiêu mất. Cho nên Đức Phật dạy khẩu nghiệp có bốn điều tức là, vọng ngữ, lưỡng thiệt, ác khẩu và ỷ ngữ.

Điều thứ nhất là vọng ngữ, vọng ngữ là giữ trong lòng cái tâm lường gạt người khác. Tội này rất nặng. Tiếp đến là truyền bá vọng ngữ tổn hại người khác dù vô tình hay cố ý. Những người bị tổn hại đó bao gồm cả gia đình, xã hội, quốc gia thậm chí là sự hòa bình an định của cả thế giới. Căn cứ để kết tội thì phải xem độ ảnh hưởng ít hay nhiều của vọng ngữ. Thời gian ảnh hưởng càng dài, người bị hại càng nhiều thì tội càng nặng; còn nếu ảnh hưởng nhỏ, người bị hại ít thì tội nhẹ. Vì thế lời nói không thể không cẩn thận, trước khi nói phải nghĩ đến sau này lời ấy sẽ gây hậu quả gì.

Trong Kinh Phát Khởi Bồ Tát Thù Thắng Chí Nhạo, Đức Phật kể một câu chuyện. Xưa có hai vị Tỳ kheo giảng kinh hoằng pháp lợi sanh, pháp duyên rất thù thắng, có người đố kỵ dùng vọng ngữ lưỡng thiệt để phá hoại đạo tràng hoằng pháp khiến cho thính chúng mất tín tâm với Pháp sư, quả báo của họ là mắc đọa ở địa ngục một ngàn tám trăm vạn năm. Số năm đó là nói theo cách tính của nhân gian nhưng cảm giác thực tế ở địa ngục là vô lượng kiếp, thật là một ngày như một năm! Cho nên tạo nghiệp rất dễ, chỉ mấy phút sanh sự dựng chuyện, đâu biết được quả báo thảm như vậy! Chúng ta nghe biết được quả báo thảm như vậy thì tự bản thân phải cẩn thận trong ngôn hành.

Công đức của không vọng ngữ không gì thể có thù thắng hơn, mà Đức Phật gọi là “đắc bát chủng thiên sở tán pháp”. Thiên là thiên nhân, ý là thiên nhân lẫn thiên thần đều tán thán công đức ấy của chúng ta.

Thứ nhất là “Khẩu thường thanh tịnh, ưu bát hoa hương”(miệng thường thanh tịnh, thơm mùi hoa ưu bát). “Ưu bát hoa” nghĩa là hoa sen xanh, ý là nói từ miệng sẽ tỏa ra mùi thơm. Đối với người tu hành mà nói, nếu miệng tỏa ra mùi khó ngửi thì cũng chưa phải là việc xấu, vì sao? Vì có thể nhờ đó mà cảnh tỉnh bản thân “Khẩu nghiệp của tôi không thanh tịnh, nên nỗ lực tu thiện”. Cho nên nếu chúng ta có thể thiện hộ khẩu nghiệp (khéo giữ gìn lời nói), nhất định đạt được “miệng thường thanh tịnh như có hương sen.”

Khi nói chuyện tỏa ra mùi khó ngửi, thông thường tự mình không cảm nhận được,. Lúc trước có một vị lão cư sĩ nói với tôi rằng “Pháp sư, trước đây miệng Ngài có mùi khó ngửi nhưng giờ không còn nữa”. Tự bản thân tôi trước giờ không hề biết, cũng chưa từng nghe ai nói qua chuyện này. Hẳn là vì đã thật sự y theo Phật pháp tu hành, thời gian dần qua nên chắc có biến chuyển. Dù vậy nhưng Kinh vẫn phải mỗi ngày đọc, mỗi ngày mỗi giảng. Nếu xa rời Kinh giáo, thì suy nghĩ lung tung, xa rời lời dạy Phật Đà, thì chắc chắn không cưỡng lại nổi sự cám dỗ của danh tiếng lợi dưỡng, của cải, danh vọng, sắc đẹp, ăn ngon, ngủ nghỉ (nhà Phật gọi là “tài, sắc, danh, thực, thụy”), nhất định đọa lạc. Chúng ta như con thuyền rách giữa sóng to gió lớn, còn chưa bị chìm đắm là nhờ Phật pháp mỗi ngày nhắc nhở, khuyến khích. Khi cảnh giới hiện lập tức nghĩ đến lời giáo huấn của Phật Đà thì mới không đến nỗi phải chìm đắm. Chúng ta đều nghe qua Lão Hòa thượng Hư Vân. Một năm Ngài mới cắt tóc một lần và tắm gội một lần; y phục cũng không thay, trên cổ áo cặn mồ hôi dầu bám dầy nhưng ngửi lại thơm. Phàm phu như chúng ta, ba ngày không giặt quần áo đã đầy mùi hôi thế mà quần áo của Ngài lại tỏa hương thanh khiết. Hương thanh khiết ấy chính là hương hoa sen xanh. Đó là vì Lão Hòa thượng giữ được tam nghiệp thanh tịnh thì mới cảm được quả báo như vậy. Chúng ta không thể nào so sánh với Ngài. Chỗ này đáng để chúng ta cảnh tỉnh, học tập. Khi tu hành phải thường kiểm điểm công phu của mình, biết mình ở cảnh giới nào, tu học mới có tín tâm. Như vậy mới có thể cảnh tỉnh bản thân, mạnh dạn tinh tấn, thật sự được lợi lạc.

Vì vậy, tâm thanh tịnh, thân sẽ thanh tịnh, thể chất cũng thanh tịnh. Có thể y theo lời dạy Đức Phật mà tu hành, Thập Thiện Nghiệp Đạo có thể thay đổi thể chất, dung mạo. Đây chính là “tướng tùy tâm chuyển”. Mùi khó ngửi từ miệng không còn nữa mà chuyển thành hương thanh khiết. Đây là lợi ích thứ nhất của “Không vọng ngữ”. Chúng ta thử từ việc này mà xét lại việc giữ gìn giới không vọng ngữ của bản thân.

Trong Kinh dạy “Tướng lưỡi rộng dài” là quả báo của ba đời không vọng ngữ, đầu lưỡi có thể chạm đến mũi. Lưỡi của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni đưa ra có thể che hết cả mặt, đây là quả báo của đời đời kiếp kiếp không vọng ngữ_cũng là một trong ba mươi hai tướng tốt.

Cổ nhân có nói, thường thì trước 40 tuổi vẫn còn chịu ảnh hưởng của nghiệp báo quá khứ; nhưng sau 40 tuổi quả báo ở đời này tự mình gánh lấy_tức là nghiệp mà bản thân ở đời này đã tạo dần dần hiện ra. Trong quá khứ đã tạo ác nghiệp, chỉ cần hiện tại thật sự giác ngộ quay đầu, đoạn ác tu thiện thì có thể cải thiện được. Giống như trong Liễu Phàm Tứ Huấn có chuyện Viên Liễu Phàm tiên sinh có thể thay đổi vận mệnh của mình, nắm vận mệnh trong lòng bàn tay. Cũng như vậy, giáo dục của Phật Đà không gì khác ngoài dạy cho chúng ta cách cải tạo vận mệnh. Đoạn ác tu thiện chính là cải tạo vận mệnh, phá mê khai ngộ tức là chuyển phàm thành thánh. Chúng ta muốn cải tạo vận mệnh của mình thì phải cố gắng học tập theo Phật Đà. Đức Phật vô cùng từ bi với chúng ta, Ngài hết lòng hết mực giảng dạy, từng câu từng chữ đều chân thật. Thứ hai “Vi chư thế gian chi sở tín phục”(được người đời tính phục ).Cổ nhân thường nói “Nhân vô tín tắc bất lập” (tức không có chữ tín thì khó đứng vững ở đời). Trung Quốc cổ đại vô cùng xem trọng chữ “tín”. Chữ “tín” trong Phật giáo cũng được xem trọng như thế. Tam tư lương vãng sanh của Tịnh độ Tông là gồm “Tín, Nguyện, Hạnh”. Không chỉ Tịnh độ Tông, bất kể tu học theo pháp môn tông phái nào cũng không thể thiếu tam tư lương này. Đặc biệt “Tín vi đạo nguyên công đức mẫu”, nghĩa là tín là căn nguyên vào đạo và có thể sanh công đức, nên gọi là “mẹ của công đức ”. Từ đó có thể thấy được sự quan trọng của “tín”. Lấy ví dụ như xã hội ngày nay thường sử dụng thẻ tín dụng, nếu không có tín dụng thì khó có thể sinh tồn trong xã hội đó, cho nên người nước ngoài rất coi trọng cách làm sao để bảo vệ tín dụng của mình. Họ coi trọng tín là vì lợi ích, còn nhà Phật nói chữ tín là vì đạo. Trong mối quan hệ giữa người với người, họ có dùng vọng ngữ với ta hay không, không quan trọng; quan trọng là chúng ta có vọng ngữ không, có lừa gạt người khác hay không? Nhưng xã hội ngày nay, vọng ngữ đã trở thành một thói quen, vì sao? Vì bảo vệ quyền lợi của chính mình mà không thể không nói vọng ngữ. Trên thực tế, quyền lợi của cá nhân là có hạn, dù vọng ngữ có thể có được cả thế gian, nhưng không tránh được sanh tử luân hồi. Vì vọng ngữ nên chắc chắn không vượt ra Tam giới, không thể vãng sanh Tịnh độ. Đây là tổn thất rất lớn. Chính vì không thấu hiểu chân tướng sự thật nên luôn thuận theo phiền não tập khí của mình tạo thành.

Người đời nay không biết ăn nói, cũng không thể trách họ, vì không có ai dạy cho họ biết. Một người hiểu biết thật sự thì phải cảm thông cho tất cả chúng sanh trong xã hội ngày nay. Trong Kinh gọi họ là “người đáng thương hại”. Người hiểu biết tuy không trách họ nhưng họ không thể không lãnh quả báo. Vì bản thân tạo nghiệp nhân thì nhất định phải nhận lãnh quả báo, nhân duyên quả báo ai có thể thay ta nhận lãnh được. Cho nên lời nói không thể không cẩn thận. Ngay cả khi chúng ta có thiện tâm thiện ý thì cũng phải để tâm đến người nghe, xem họ hiểu được thiện tâm thiện ý của chúng ta hay không, vì có thể khi họ nghe rồi sinh ra ngộ nhận, hiểu lầm, nói chúng ta là ác tâm ác ý. Cho nên bài kệ khai kinh có câu “Nguyện giải Như Lai chân thật nghĩa” nói thì dễ biết bao!

Thật sự mà nói, sở dĩ chúng ta tu học chưa thể thành tựu là do hiểu lầm, hiểu sai nghĩa chân thật của Như Lai. Chúng ta luôn hiểu sai ý, giải nhầm nghĩa lời Đức Phật. Cuộc sống hằng ngày ngày, trong mối quan hệ giữa người với người, chúng ta còn có khi hiểu sai ý của người khác, đợi đến khi tự mình biết sai, thì không kịp rồi. Cho nên nói năng không thể không cẩn thận, không thể không học tập.

Đức Phật dạy chúng ta một nguyên tắc vô cùng quan trọng_ đó là “Thành thật”. Thành thật chính là không vọng ngữ, nói năng phải chừng mực, nhất định phải xem xét tình trạng thực tế xung quanh, không để người nghe sinh ra hiểu lầm. Cho nên, lời nói thành thật là việc người thế gian tin, là điều người thế gian tôn trọng.

Thứ ba “Phát ngôn thành chứng, nhơn thiên ái kính”( mở lời thành chứng, người trời kính mến). Vì người khác tin tưởng chúng ta thành thật, không vọng ngữ, luôn trích lời nói, cách nói của chúng ta để làm chứng, cũng giống như chúng ta trích dẫn Kinh điển hay lời của đại đức xưa để làm chứng. Đây là điều mà

Chư Thiên xưng tán.

Thứ tư, “Thường dĩ ái ngữ, an úy chúng sanh”(thường đem lời từ ái để an ủi chúng sanh). Chúng sanh vì mê hoặc nên cứ thuận theo phiền não tạp khí mà tạo tác các loại bất thiện, bởi thế nhận quả báo không thiện, thường thường sống trong cảnh khổ nạn. Khổ nạn không phân giàu nghèo, quý, tiện. Người giàu có khổ nạn của người giàu có; Người bần tiện có khổ nạn của người bần tiện. Chỉ có Bồ Tát có thể giúp đỡ họ qua khổ nạn, Bồ Tát ở thế gian không mong cầu gì cả, đúng như câu “Không tranh với người, không cầu với đời” nên Ngài dùng ái ngữ an ủi chúng sanh. Ái ngữ là lời nói thương yêu che chở có thể không nhất định dễ nghe nhưng đối với chúng sanh thật sự có ích, dù đánh họ, mắng họ nhưng đều là thương yêu che chở họ. Đây chính là tâm yêu thương thật sự.

Ngày nay, có lẽ chỉ cha mẹ đối với con cái còn có tâm yêu thương, có ái ngữ. Thầy cô đối với học sinh cũng chưa chắc có, bạn bè với nhau thì càng khó. Ngày nay chúng ta sống trong thế giới bi thảm, luân lý đạo đức không còn, là thời đại đại loạn. Vậy nên, còn có thể nghe được Phật pháp, phát tâm tu hành thì chính là thiện căn, phước đức của chúng ta vô cùng hi hữu; Vì thế chúng ta nhất định phải giữ gìn niệm thiện tâm của mình.

Thế gian này rốt cuộc có tai họa hay không? Chúng ta cứ tự mình xem xét thử. Nếu chúng ta có thể thấu đạt hiện tượng xã hội thì chính là như cổ nhân gọi “Thẩm nhi minh chi” (tức xem kỹ mà hiểu rõ), kiết hung họa phước rõ như lòng bàn tay. Nếu giữa người với người với thật sự có đủ “Nhân, nghĩa, lễ, trí, tín”

thì xã hội này, thời đại này quả là có phước, nhà Phật gọi là phước địa, phước thành. Ngược lại thì xã hội tất có hung tai.

Chúng ta thử quan sát các đời thành bại, suy vong trong lịch sử.

Nó như một chiếc gương soi, lấy chiếc gương lịch sử chiếu vào xã hội ngày nay thì có thể rõ ràng thế gian này có tai nạn hay không. Cái gốc của một xã hội loạn trị, kiết hung họa phước vốn đều do gia đình mà ra. Vợ chồng là hạt nhân của gia đình. Trước kia vợ chồng là sự kết hợp đạo nghĩa, có “ân”, có “nghĩa”, có “tình”, có “ái”; ngày nay đạo vợ chồng không còn “ân, nghĩa, tình, ái” mà chỉ kết hợp có lợi và dục. Hiện tượng này đáng sợ biết bao. Cho nên sự kết hợp của xã hội ngày nay, từ tổ chức cơ bản gia đình đến cả quốc gia thế giới đều là lợi và dục. Được mấy người thấy được nghiệp nhân quả báo trong đó? Được mấy người có thể quay đầu? Nhà Phật thường nói “Quay đầu là bờ”, một người quay đầu một người được độ, hai người quay đầu hai người được độ. Ví như mọi người không biết quay đầu, chúng ta tự mình phải biết quay đầu mới không phụ giáo huấn của Phật,

Bồ Tát.

Thứ năm “Đắc thắng ý lạc, tam nghiệp thanh tịnh”(được ý lạc thù thắng, ba nghiệp thanh tịnh). “Thắng ý lạc” chính là pháp hỷ sung mãn. Nhà Nho gọi là “Học nhi thời tập chi, bất diệc thuyết hồ”. ‘thuyết” là duyệt. “Duyệt” nghĩa là thắng ý lạc, là niềm vui từ trong mà nội tâm sanh ra, giống như nước suối, không phải từ bên ngoài đến. Đây là pháp hỷ, cho nên “Tam nghiệp thanh tịnh” là hỷ lạc rồi. Trong Kinh Vô Lượng Thọ dạy “Thiện hộ khẩu nghiệp bất kỵ tha quá; thiện hộ thân nghiệp, bất thất luật nghi; thiện hộ ý nghiệp, thanh tịnh vô nhiễm”. Thập thiện nghiệp đạo chính là mở rộng của ba nghiệp này, tu được mười thiện nghiệp đạo chắc chắn sẽ được thắng ý lạc. Cái gọi là “Thường sanh tâm hoan hỷ” mà Kinh luận đã dạy chính là quả báo chúng ta thật sự đạt được, Chư Phật Bồ Tát đạt được, Tổ sư đại đức đạt được, những người thật sự thọ trì đọc tụng, vì mọi người mà giảng giải, y giáo phụng hành đều có thể đạt được. Chỉ cần chịu làm thì chúng ta nhất định đạt được. Loại hỷ lạc này là đức của tam nghiệp thanh tịnh, có thể tiêu trừ tất cả phiền não, tập nghiệp, thiên tai nhân họa. Có thể thấy được lời nói hết sức quan trọng.

Thứ sáu “Ngôn vô ngộ thất, tâm thường hoan hỷ”(nói không sai lầm, tâm thường hoan hỷ). Vì đâu một người có thể không vọng ngữ, không nói lời lầm lỗi? Vì họ có trí huệ. Vọng ngữ thường là do phiền não, tập khí làm chủ cho nên không có cách nào tránh được sai lầm. Nếu người thành thật, không vọng ngữ, tâm địa chân thành thanh tịnh không lừa gạt chúng sanh thì thường sanh trí huệ, lời nói đương nhiên không có sai lầm. “Tâm thường hoan hỷ” hay theo cách nói của nhà Phật là “Thường sanh tâm hoan hỷ”. Loại hỷ lạc này là nhân tố quan trọng nhất đối với sức khỏe thân tâm. Cổ nhân dạy “người gặp chuyện vui tinh thần sảng khoái”. Nếu như người gặp phải bi thương, đau khổ thì sức khỏe thân tâm sẽ chịu tổn thương rất lớn. Người đa sầu thì nhất định nhiều bệnh, người tạp niệm nhiều chắc chắn không khỏe mạnh, còn người khỏe mạnh thì chắc chắn thường sanh tâm hoan hỷ.

Thứ bảy “Phát ngôn tôn trọng, nhân thiên phụng hành”(nói lời tôn trọng, trời người phụng hành). Một người thành thật đáng tin thì lời nói của họ mọi, người đều tin tưởng mà không hoài nghi, không những người không hoài nghi mà Chư thiên nghe thấy cũng hoan hỷ, tôn kính, cũng sẽ phụng hành. Phật pháp dạy trời có 28 tầng trời, tầng Thiên nhân cấp cao năng lực rất mạnh. Trong lục thông họ có thiên nhãn thông, thiên nhĩ thông, tha tâm thông, túc mạng thông và thần túc thông, chỉ là không có lậu tận thông. “Lậu” là phiền não, vì họ chưa đoạn tận phiền não, tức là vọng tưởng, phân biệt, chấp trước, chưa được đoạn sạch trừ. Chúng ta vẫn còn vọng tưởng, phân biệt, chấp trước quá nặng cho nên căn bản là không thông.

Vọng ngữ là một loại phiền não nghiêm trọng. Vì vậy từ xưa đến nay Tổ sư đại đức khuyên người tu hành phải “bắt đầu từ không vọng ngữ”. Các loại phiền não khác thì dễ dàng đoạn trừ nhưng không đoạn trừ vọng ngữ thì vọng tưởng, tạp khí cũng không đoạn được chút nào. Không những không thể đoạn, mà mỗi ngày còn tăng trưởng, thật sự không tiến thì lùi, tu hành như vậy thì làm sao có thành tựu?

Thứ tám “Trí tuệ thù thắng, vô năng chế phục”(trí huệ thù thắng, không ai có thế chế phục). Tức ý chỉ sự biện tài vô ngại. Biện tài vô ngại không phải là do học mà có mà nó thuộc về quả báo. Quả báo này là từ trí huệ mà sinh ra, chúng ta nhất định phải thấu hiểu, phiền não ít thì trí huệ tăng trưởng, phiền não nặng thì trí huệ giảm sút. Cho nên nếu chúng ta muốn khai phát trí huệ thì không thể không đoạn phiền não. “Trí huệ thù thắng” thì biện tài vô ngại, đương nhiên là “vô năng chế phục”. Người “vô năng” là người nào? Là người chưa đoạn phiền não tạp khí nên họ không có năng lực biện luận với chúng ta. Lúc Đức Phật Thích Ca Mâu Ni còn tại thế, khi muốn độ người ngoại đạo Ngài đã dùng năng lực trí huệ và biện tài vô ngại để hàng phục họ. Xã hội lúc bấy giờ có 96 loại ngoại đạo.

Dùng từ “ngoại đạo” không phải có ý phỉ báng hạ thấp người;

“ngoại đạo” ở đây ý là “tâm ngoại cầu pháp” . Chúng ta phải kiểm điểm, phản tỉnh lại thật kỹ xem bản thân mình có phải bản thân là tâm ngoại cầu pháp hay không? Nếu như tâm ngoại cầu pháp thì cũng là ngoại đạo. Ngoại đạo này Phật giáo gọi là “Môn nội ngoại”. Tuy học Phật, quy y, thọ giới nhưng vẫn cứ cầu pháp ngoài tâm. Nói cách khác, không thâm nhập, thấu triệt nghĩa lý của Kinh ; niệm niệm còn bị ảnh hưởng bởi ngoại cảnh.

Đây đều là ngoại đạo, cho nên ý nghĩa của ngoại đạo rất rộng.

Ngược lại với ngoại đạo là “nội học”. Phật pháp bắt đầu học từ đâu? Bắt đầu học từ bên trong tâm. “Nội” tức là tâm tánh. Nói cách khác, “bên trong” là năng hiện năng biến, còn “bên ngoài” là sở hiện sở biến; năng hiện năng biến là thật, sở hiện sở biến là giả. Chúng ta cứ ở trong cái giả mà cầu pháp thì đến bao giờ mới có thể thấy đạo? Thấy đạo tức là thấy được tâm tánh. Tông môn thường gọi là “minh tâm kiến tánh”, kiến tánh mới có thể vào cửa đại thừa nhưng khoảng cách đăng đường nhập thất còn rất xa vời .

Trong Kinh Hoa Nghiêm gọi là “nhập môn” tức là sơ trụ Bồ Tát viên giáo, nói cách khác, Bồ Tát quả vị thập tín của viên giáo vẫn chưa nhập môn nhưng cũng đến gần rồi. Nhà Phật nói là thứ bậc, vào cửa mới coi là cầm được học vị, cho nên Bồ Tát sơ trụ trở lên mới có thứ bậc. Do đó mà biết được Phật pháp là phải cầu từ bên trong, cầu ngay nơi bản thân mình chứ không phải cầu ở người. Thật lòng mà nói phương pháp nội chứng rất hay, trực tiếp, bền vững lại không vòng vo. Đây là sự thù thắng của Phật pháp, thế nhưng chúng ta vẫn không hiểu được ý của Đức Phật, không hiểu được vì sao Đức Phật lại dạy phương pháp như vậy. Thế là trong vô tình hoặc hữu ý, tư tưởng, ngôn hạnh của chúng ta trái ngược lại với lời Đức Phật dạy . Đây chính là nguyên nhân thật sự khiến chúng ta không chứng quả, không thể vào cửa. Nếu chúng ta hiểu được ý của Đức Phật, hiểu được phương tiện thiện xảo của Đức Phật, như lý như pháp mà tu học thì đời này khế nhập cảnh giới không phải là việc khó.

Đức Phật dạy chúng ta không vọng ngữ, chúng ta làm được không? Nếu không làm được thì nguyên nhân do đâu? Do không quên được “Ngã”, chỉ mỗi cái “ngã” thì đã làm chúng ta không thể đột phá qua cửa này. Kinh Bát Nhã có câu “vô ngã tướng, vô nhân tướng, vô chúng sanh tướng, vô thọ giả tướng”, vậy thì tại sao chúng ta vẫn cứ cố chấp, chấp trước “ngã” vậy? Chư Phật Bồ Tát dám nói lời chân thật vì các Ngài “vô ngã”, còn phàm phu khởi tâm động niệm không rời ngã chấp, suy tính hơn thiệt, nên biết rõ mà vẫn cố phạm. Biết rõ còn cố phạm là ngu si, vô minh. Việc này tổn thất quá lớn, làm mất cơ duyên minh tâm kiến tánh. Cho nên, thật sự hiểu được lợi hại được mất thì chắc chắn sẽ tùy thuận theo lời giáo huấn của Phật Đà. “Nhược năng hồi hướng A- nậu- đa- la- tam- miệu- tam-bồ- đề giả. Hậu thành Phật thời, tức đắc Như Lai chân thật ngữ”(Nếu có thể hồi hướng về đạo Vô thượng chánh đẳng chánh giác, thì sau khi thành Phật, được lời nói chân thật của Như Lai). Câu này ý nói những tướng tốt sẽ đạt được ở quả địa Như Lai, chân thật ngữ của Như Lai là từ nghiệp nhân không vọng ngữ mà được. Nếu từ trên tướng mà nói tức là được tướng tướng lưỡi rộng dày của Như Lai.

Đức Phật dạy chúng ta là chân thật thiện pháp mà quả báo của thiện pháp này vô cùng thù thắng. Nếu làm trái ngược thiện pháp thì nhất định chiêu cảm là nạn tai. Chúng ta chịu khó quan sát kỹ xã hội ngày nay thử xem, mọi người đều đang tạo mười nghiệp ác, thậm chí là ganh đua, tranh giành. Nên suy cho cùng, việc làm của chúng ta ngày nay là tương ứng với mười thiện hay mười ác thì tự mình phải suy nghĩ cẩn thận.

Cuộc đời ngắn ngủi khổ đau, sau khi chết sẽ chuyển đổi đến một không gian không cùng tần số với đời này, đó là kiếp lai sanh. Thế nhưng khi nói đến lai sanh thì người đời khó lòng tin tưởng. Nếu họ tin tưởng có kiếp lai sanh thì mỗi lần khởi tâm động niệm sẽ cẩn thận. Kiếp lai sanh là có thật, dẫu chúng ta tin hay không tin nó vẫn tồn tại. Ở Mỹ có vài tờ báo hoặc tạp chí thường đăng tin về phương diện này, hiện nay những ví dụ về việc luân hồi rất nhiều. Chúng ta nên thu thập nhiều, phát biểu nhiều và phổ biến nó, làm cho mọi người hiểu rằng chắc chắn lai sanh là có thật.

Nếu chịu khó quán sát kỹ, cũng không khó để chúng ta ngộ ra điều này. Nó giống như việc buổi tối nằm mơ thì tần số không gian trong giấc mơ là khác với tần số đời sống thực tại. Vì sao mạng sống của chúng ta mất đi rồi nhưng mộng cảnh đó vẫn không mất đi? Vì mộng cảnh đó với thân thể chúng ta không dính chấp gì với nhau thế nên nó vẫn tồn tại. Nhà Phật gọi mộng cảnh đó chủng tử khởi hiện hành của A Lại Da Thức. Chúng ta chỉ cần quan sát kỹ sẽ không quá khó để thể hội được mười pháp giới mà Đức Phật đã giảng.

Ly lưỡng thiệt đắc ngũ chủng bất khả hoại pháp( xa

lìa lưỡng thiệt sẽ được năm pháp không thể xâm hại).

Kinh văn: “Phục thứ Long Vương, nhược ly lưỡng thiệt tức đắc ngũ chủng bất khả hoại pháp. Hà đẳng vi ngũ ? Nhất, đắc bất họai thân, vô năng hại cố. Nhị, đắc bất hoại quyến thuộc ,vô năng phá cố. Tam, đắc bất hoại tín, thuận bổn nguyệp cố. Tứ, đắc bất hoại pháp hành, sở tu kiên cố cố. Ngũ, đắc bất hoại thiện tri thức, bất cuống hoặc cố. Thị vi ngũ.

Nhược năng hồi hướng A- nậu- đa- la- tam- miệu- tam- bồ- đề giả. Hậu thành Phật thời, đắc chánh quyến thuộc, chư ma ngoại đạo bất năng trở hoại”.

Đoạn kinh văn này là lời khai thị quan trọng để chúng ta tu học, sơ pháp tâm cho đến quả vị Như Lai đều không thể tách rời. “Lưỡng thiệt” là khiêu khích nói lời thị phi, đặt điều sanh sự, tội nghiệp vô cùng nặng.

Chư Phật Bồ Tát, Tổ sư Đại đức dạy chúng ta, tất cả các pháp thế gian không có thiện ác, thị phi, chánh tà, chân vọng, lợi hại. Nếu như khế nhập vào cảnh giới này tức là nhập vào Bất nhị pháp môn thì thành Phật rồi. Lời mà đức Phật dạy chúng ta là chân tướng sự thật, là cảnh giới tự thân chứng của chư Phật Như Lai, là cái gọi là “Pháp nhĩ như thị”. “Pháp nhĩ” theo cách nói thông thường nghĩa là “tự nhiên như vậy”, “nó vốn là như vậy”. Tất cả thị phi, tà chánh, chân vọng, hại lợi đều là từ tâm con người sanh ra, từ tâm gì mà sanh ra? Từ trong tâm vọng tưởng, phân biệt, chấp trước. Vì vậy chỉ có lìa xa vọng tưởng, phân biệt, chấp trước mới có thể nhìn thấy được chân tướng của vũ trụ nhân sanh; không lìa khỏi phân biệt, chấp trước thì chính là tạo nghiệp. Tạo nghiệp này, quả thật mà nói cũng là hư vọng, quả báo cũng là hư vọng. Thế nhưng những điều hư vọng này chúng ta hoàn toàn có thể cảm thụ được. Nó giống như việc chúng ta nằm mơ vậy, khi mơ thấy ác mộng thì thật sự là thọ khổ, sợ đổ mồ hôi. Tuy nhiên nếu biết đó chỉ là nằm mơ, là giả thì chúng ta sẽ không sợ hãi hay hoảng sợ. Từ đó có thể hiểu rằng, chư Phật Bồ Tát thị hiện trong thế gian, các Ngài biết mình đang nằm mộng trong Phật sự nên đến độ hóa người trong mộng. Các Ngài là người trong mộng đã tỉnh ngộ rồi, chúng ta là người trong mộng còn mê hoặc. Bồ Tát còn gọi là “Giác hữu tình”, “hữu tình” thì còn có vọng tưởng, phân biệt, chấp trước. Tuy họ là hữu tình nhưng họ đã giác ngộ rồi, thấu hiểu chân tướng sự thật. Phàm phu chưa giác ngộ, không thấu hiếu chân tướng sự thật, thấy giả mà cho là thật, vì thế chịu vô lượng vô biên khổ nạn cũng do đó mà sanh ra.

Trong khẩu nghiệp, quan trọng nhất là lưỡng thiệt. Cái hại của lưỡng thiệt còn hơn cả vọng ngữ. Lưỡng thiệt nhỏ thì xúi giục chuyện thị phi, phá hoại hòa thuận gia đình, phá hoại tình cảm vợ chồng; lưỡng thiệt lớn thì kích động bất hòa của quốc gia, thậm chí gây chiến tranh, tổn hại không biết bao nhiêu người và tài sản. Đây là tội nặng. Lưỡng thiệt lớn hơn nữa là khiêu khích Phật pháp “phá hòa hợp tăng”. Tội này nặng hơn cả việc khiêu khích hai nước phát sanh chiến tranh. Đó là một trong năm tội ngũ nghịch, quả báo là đọa A Tỳ Địa ngục. Vì kích động hai nước chiến tranh thì thương vong là sanh mạng, còn phá hòa hợp tăng là đoạn pháp thân huệ mạng của tất cả chúng sanh. Cái đạo lý này và chân tướng sự thật nghiệp nhân quả báo không thể không biết vậy!

Lưỡng thiệt thuộc hành động, mà cội rễ của nó là tam độc phiền não (tức 3 loại độc phiền não). Nếu không có tam độc phiền não thì thân khẩu chắc chắn không tạo ác nghiệp. Từ đó có thể biết, tam độc là nhân nghiệp, thân khẩu thất chi (7 điều ác của thân và miệng) là duyên nghiệp. Cổ đức dạy chúng ta tu hành phải bắt đầu từ căn bản. Căn bản là chuyển tam độc thành giới- định- tuệ. Tam độc là gốc của phiền não; Giới - định - huệ là gốc của tất cả thiện pháp. Đây là hai cội rễ của tất cả thiện, ác.

Cội rễ của cội rễ chính là chấp ngã. “Ngã” không phá thì không thể vào cửa Phật giáo Đại thừa lẫn Phật giáo Tiểu thừa. Trong Tiểu thừa, phải đoạn tận 88 sử kiến hoặc trong Tam giới mới chứng quả Tu Đà Hoàn; còn trong 51 thứ bậc của Bồ Tát của Đại thừa thì ngay cả quả vị sơ tín cũng phải đoạn 88 sử kiến hoặc trong tam giới. Thân kiến là điều đầu tiên trong kiến hoặc, thân kiến chính là ngã chấp, phá được ngã chấp là đạt được trí huệ chân thật. Chúng ta học Phật lâu rồi nhưng sao công phu không đắc lực? Là vì không thực hành! Tuy mỗi ngày đọc tụng, giảng giải, nghiên cứu thảo luận nhưng chỉ là loanh quanh trong việc giảng giải chứ chưa thật sự thực hành. Có hành mới có thể chứng, không hành thì sao có thể chứng được? Cho nên thật sự thực hành chính là trí huệ chân thật.

Trí huệ chân thật đem lại cho chúng ta hai loại lợi ích thù thắng. Thứ nhất là khai ngộ trí huệ hiện tiền. Trong Kinh Vô Lượng Thọ gọi là “khai hóa hiển thị chân thực chi tế” còn trong Thiền tông gọi là “minh tâm kiến tánh” và Giáo hạ gọi là “Đại khai viên giải”. Nhà Phật nói là phải “xả đắc”, tức là phải buông xả thân kiến. Buông xả kiến tư phiền não thì mới có thể đắc trí huệ chân thực, đắc minh tâm kiến tánh. Vậy là trí huệ thành tựu rồi. Thứ hai là đắc chân thực chi lợi, tức được viên mãn về phước đức. Được cả hai loại lợi ích này tức là phước huệ nhị túc tôn. Nếu không đoạn tuyệt kiến tư phiền não thì còn là phàm phu, bất luận tu hành thế nào cũng không thoát khỏi lục đạo luân hồi; còn nếu có tốt cũng chẳng qua là phước báo hữu lậu ở thế gian mà thôi. Phật pháp cũng dạy ngũ thừa Phật pháp, miễn cưỡng mà nói thì nhơn thiên phước báo là tiểu quả nhân thiên, còn trên thực tế Phật pháp nói tiểu quả là A La Hán, Bích Chi Phật. Thoát khỏi lục đạo luân hồi mới thật sự xem là có kết quả; chưa thoát ra khỏi lục đạo luân hồi thì không tính. Cho nên chân thật Phật pháp là tam thừa, tiểu thừa là Thanh Văn, A La Hán; Trung thừa là Duyên Giác, Bích Chi Phật; thượng thừa là Bồ Tát, Phật. Đây là quả báo chân thật, đều do bắt đầu từ đoạn tuyệt kiến tư phiền não.

Cho nên, không xả bỏ tự tư tự lợi chính là chướng ngại của bản thân. Cửa ải đầu tiên này tuy khó phá nhưng sau khi phá được rồi thì về sau sẽ thuận lợi nhiều hơn. Chỉ cần chúng ta chứng đắc Tiểu thừa sơ quả Tu Đà Hoàn hoặc là Đại thừa Bồ Tát Sơ tín của Viên giáo , tức là học vị “Vị bất thoái”, chắc chắn không còn thoái chuyển làm phàm phu . Tuy Tu Đà Hoàn và Bồ Tát Sơ tín đều chưa thoát ly lục đạo nhưng dẫu trong lục đạo chắc chắn họ cũng không đọa ba đường ác. Vì sao? Vì họ không tạo nghiệp ba đường ác. Cho nên họ chỉ có thăng tiến lên hoặc chậm hoặc nhanh mà thôi. Người lợi căn thăng tiến nhanh, người căn tánh chậm thì tiến chậm nhưng chắc chắn sẽ không đọa lạc.

Vậy bây giờ chúng ta làm sao để chuyển hướng? Phật pháp dùng từ “chuyển nghiệp” chứ không phải “diệt nghiệp”.

Tại sao vậy? Vì tánh nghiệp của ngũ nghịch thập ác là chân như bản tánh. Nếu như diệt tánh nghiệp rồi thì thiện cũng không còn nữa. Cho nên, Phật pháp dùng từ “đoạn”, “diệt” đều là từ hình dung, không phải đoạn thật sự, cũng không phải diệt thật sự mà chuyển biến, chuyển ác thành thiện.

Tánh thiện và tánh ác là một tánh, không phải hai tánh. Vì sao chân như bản tánh có thiện lẫn ác? Là vì mê ngộ. Khi ngộ là thuần thiện, khi mê là thuần ác nhưng bản tánh không có mê ngộ hay thiện ác; thiện ác là dựa vào mê ngộ phân ra.

Phật pháp, bất luận là Hiển giáo, Mật giáo, Tông môn, Giáo hạ, Đại thừa hay Tiểu thừa thì đều là chỉ dạy làm thế nào “chuyển mê thành ngộ”. Chuyển mê thành ngộ rồi thì tự nhiên cũng chuyển ác thành thiện. Trong công phu chuyển biến, mê – ngộ là gốc rễ, thiện – ác là cành ngọn. Bắt đầu tu học từ căn bản thì chuyển mê thành ngộ. Chúng ta chấp trước thân căn của mình, cho là “ta” (là “ngã”) chấp trước tự tư tự lợi, đó là mê. Vì tự tư tự lợi, tham, sân, si mạn nên sinh ra mười nghiệp ác. Trong mười nghiệp ác, điều nghiêm trọng nhất, tổn hại tới chúng ta nhất là lưỡng thiệt, xúi giục thị phi, làm loạn hai bên. Quả báo của nó vô cùng đáng sợ. Ảnh hưởng của việc tạo ác nghiệp càng lớn thì tội nghiệp càng nặng, thời gian đọa địa ngục càng lâu, chịu khổ vô cùng. Chúng ta phải quan sát thật kỹ, phải luôn phản tỉnh, thường nhớ lời dạy của Thánh nhân “trở thành người thiện, không làm người tạo nghiệp ác”. Đức Thế Tôn dạy chúng ta rằng “Nếu xa lìa lưỡng thiệt sẽ đắc năm loại bất khả hoại pháp, năm loại ấy là gì?”

Thứ nhất là “Đắc bất hoại thân, vô năng hại cố”(được thân bất hoại, không ai có thể hại được).Nghĩa của “Bất hoại thân” là không có ai có thể gây tổn hại cho chúng ta vì chúng ta là vô “ngã”; có “ngã” mới bị người làm tổn hại, “vô ngã” thì không thể bị người tổn hại được. Trong Kinh Kim Cang có một đoạn nói về Nhẫn Nhục tiên nhân bị Ca Lợi Vương cắt xẻo thân thể. Đây là câu chuyện đáng cho chúng ta học hỏi. Chúng ta chịu một chút nhục mạ liền nổi giận, ôm hận trong lòng, niệm niệm không quên, rồi kết thành oán thù, oan oan tương báo không dứt, đau khổ biết chừng nào! Cái khổ này từ đâu mà có? Tự làm tự chịu, bản thân mình không có trí huệ, chấp trước cái thân này là ta. Vậy tại sao mà Nhẫn Nhục tiên nhân bị cắt thịt mà không đau khổ? Vì Ngài thấu hiểu vô ngã tướng. Thế nhưng chúng ta lại thấy đau khổ khi bị châm hoặc bị cắt vào thịt, đó là vì chúng ta có cái “ngã”, chấp trước thân này là “ta”; nếu không chấp trước thân này là “ta” thì cũng không có đau khổ.

Cho nên tất cả phiền não đều là từ chấp ngã mà có. Đức Phật cho rằng phàm phu có 5 loại thọ cảm gồm khổ, lạc, ưu, hỷ, xả. Tâm có ưu hỷ, thân có khổ lạc. Khi thân không có khổ lạc thì tâm cũng không có ưu hỷ thì gọi là “ xả thọ”. Xả thọ là bình thường nhưng thời gian rất ngắn, không giữ lâu được, nếu giữ được xả thọ vĩnh viễn chính là thiền định, tam muội. Năm loại cảm thọ này đều là cảm thọ không bình thường, phàm phu có nhưng Thánh nhân không có, bậc Tu Đà Hoàn trở lên lại càng không có .Cõi trời sắc giới không có sân, kiêu mạn. Đối diện với nghịch cảnh , người ác, họ có thể tâm bình khí hòa, cho nên vượt qua được dục giới, sanh cõi trời sắc giới. Cảnh giới càng cao thì phiền não tạp khí càng ít, tuy nhiên cái gốc vẫn chưa đoạn tuyệt nên không thoát ra khỏi tam giới, không được như Tu Đà Hoàn vì Tu Đà Hoàn giác ngộ rồi. Biết là thân này không phải là “ngã” rồi nhưng “ngã” là gì? Pháp tánh là ngã, pháp thân là ngã, tất cả chúng sanh hư không pháp giới là ngã.

Thân căn hiện tiền chúng ta như một tế bào trên thân thể, còn thân thể lại giống như hư không pháp giới. Người giác ngộ thì biết được tất cả sát độ chúng sanh của hư không pháp giới là chính mình cho nên không chấp trước tế bào này là ngã, Họ hiểu toàn thể chính là ngã. Đức Phật dạy “Thập phương tam thế Phật cùng đồng một pháp thân”. Khi nào chúng ta chứng được Thập phương Tam thế y chánh trang nghiêm vốn là pháp thân của chính mình thì chúng ta đã thật thành Bồ Tát. Chứng được pháp thân chính là khẳng định tất cả chúng sanh hư không pháp giới là chính mình chứ không phải ai khác, nên cũng bỏ được suy nghĩ tự tư tự lợi. Đây mới là “Đắc bất hoại thân, vô năng hại cố”! Kể cả bom nguyên tử cũng không thể phá hủy hư không pháp giới, đây mới thật sự là không thể làm hại. Thân pháp tánh chính là “Kim Cang bất hoại thân” mà Phật pháp đã nói. “Thân như hư không, dụng châu sa giới”, tác dụng lục căn thân thể là thấy, nghe, biết khắp tận pháp giới. Chúng ta học hiểu Phật pháp, nếu không thật lòng ở chỗ này công phu thì không thể đạt được lợi ích chân thật. Như vậy chẳng phải là uổng phí việc học sao! Cho nên buông bỏ thân xác này thì chúng ta đắc pháp thân, buông bỏ không được, thì vĩnh viễn không chứng được pháp thân. Có thể chứng pháp thân, chính là pháp thân Bồ Tát, còn không thể chứng pháp thân chính là lục đạo phàm phu.

Thứ hai “Đắc bất hoại quyến thuộc ,vô năng phá cố”(được gia quyến bất hoại, không ai phá được).Trong xã hội ngày nay, vợ chồng thường bất hòa mà nguyên nhân quan trọng là do có người thứ ba xúi giục. Ấy vậy mà những người trong cuộc lại tin vào lời xúi giục, không tìm hiểu cặn kẽ rồi hoài nghi, không tin tưởng nhau mà phá hoại cả một gia đình. Người khác ly gián, thúc giục chỉ là duyên, còn nhân là do tự mình từng tạo nghiệp bất thiện, thường đi phá hoại người khác nên tự nhận lãnh quả báo, vợ chồng gia đình là như vậy, xã hội quốc gia cũng như vậy. Nhân quả báo ứng là định luật chân lý của thế xuất thế gian. Bồ Tát tu hành thành Phật cũng không cách gì thay đổi nhân quả, mà thiện ác nhân quả không thể bù trừ, không thể nói tôi trong quá khứ tạo rất nhiều nghiệp ác, hiện nay tôi làm rất nhiều việc thiện thì có thể lấy công chuộc tội, bù trừ. Nghĩ vậy là không hợp lý. Đức Phật dạy chúng ta, chúng sanh tạo nghiệp bất thiện là nhân, nhân muốn biến thành quả nhất định phải có duyên, cái nhân của nghiệp bất thiện gặp duyên bất thiện thì quả báo bất thiện mới hiện tiền. Nghiệp nhân thập pháp giới tất cả chúng sanh đều có, nghiệp nhân ngũ nghịch thập ác đều có, nhân thiện làm Phật, Bồ Tát cũng có. Vậy thì tương lai chúng ta thọ sanh ở một pháp giới nào? Đương nhiên ai cũng hi vọng được thọ sanh thành Phật, Bồ Tát, được đại tự tại, đại trí huệ. Tất cả nghiệp nhân này chúng ta đều có, nhưng mấu chốt nằm ở duyên, nói cách khác, cả đời khởi tâm động niệm, từ lời nói đến việc làm nếu thuận theo duyên Phật thì đời này chắc chắc thành Phật. Ngược lại, nếu cứ thuận theo duyên phiền não, đuổi theo tự tư tự lợi, xuôi theo tham sân si mạn, cuốn theo mười nghiệp ác thì quả báo tương lai chắc chắn đọa vào tam đồ.

Không có ai làm chủ tể mọi quả báo, Đức Phật Bồ Tát không thể làm chủ tể, vua Diêm La không có quyền và Thượng đế lẫn thiên thần cũng không có quyền làm chủ tể. Vậy ai làm chủ nó? Là tự mình! Cho nên chúng ta nhận quả báo bất thiện thì quyết định không thể oán trời trách người. Dẫu người khác lừa gạt, phỉ báng chúng ta thì cũng không trách họ được. Vì sao? Vì họ chỉ là duyên. Còn việc xảy ra là nhân bất thiện mà ta đã tạo trong quá khứ nên mới gặp quả báo như vậy. Nếu đời đời kiếp kiếp ta đều hành thiện, ác duyên này thì sẽ không gặp phải. Chúng ta nghĩ xem, Phật Thích Ca Mâu Ni , Phật A Di Đà là những vị chí thiện ở thế xuất thế gian, nhưng hiện nay lại có biết bao người phỉ báng Phật Thích Ca Mâu Ni,Phật A Di Đà, phỉ báng Kinh luận Tịnh tông . Nguyên nhân là do đâu? Là do trước khi thành Phật, các Ngài cũng là phàm phu như chúng ta, cũng tạo ác nghiệp nên đến khi thành Phật rồi thì phải thọ báo. Chúng ta phải hiểu rằng nhân duyên quả báo là “bất khả tư nghị”.

Mọi người đều biết câu chuyện Bách Trượng Thiền Sư độ chồn hoang là một câu chuyện xảy ra vào thời Đường, được lịch sử ghi chép lại, hoàn toàn không phải hư cấu. Đại sư Bách Trượng giảng kinh nói pháp, trong thính chúng có một cụ già. Một hôm cụ già này hỏi Đại sư Bách Trượng rằng “Người tu hành có rơi vào nhân quả hay không?” Đại sư Bách Trượng trả lời “Bất muội nhân quả” (nhân quả rất rõ ràng). Trong quá khứ, cụ già này từng là một vị pháp sư giảng Kinh thuyết pháp. Khi có người hỏi ông ta: “Người đại tu hành còn rơi vào nhân quả không?” Ông ta trả lời “Bất lạc nhân quả”. “Bất lạc nhân quả”

(không rơi vào nhân quả) là không có nhân quả. Trả lời chỉ vì sai một chữ mà ông bị đọa lạc vào đường súc sanh làm chồn đến 500 kiếp. “Bất lạc nhân quả” là không có nhân quả, cho nên ông trả lời như vậy là sai lầm rồi Người đại tu hành là chỉ Đức Phật, pháp thân Bồ Tát. Các Ngài còn nhân quả báo ứng hay không? Có! Đại sư Bách Trượng dạy “Bất muội nhân quả” chính là có nhân quả, các Ngài biết rõ điều đó không một chút mê hoặc. Tất cả chúng sanh từ vô lượng kiếp đến nay đã tích lũy vô lượng vô biên chủng tử tạo nghiệp thiện ác nên dẫu thành Phật rồi, thì trong mười phương thế giới giáo hóa chúng sanh cũng phải gặp nhiều chuyện trái nghịch. Đây là nghiệp nhân bất thiện trong đời quá khứ hiện hành. Tuy gặp phải cản ngại, các Ngài đối với nhân quả biết rõ ràng, biết minh bạch, cho nên gọi là “bất muội nhân quả”.

Hiểu được đạo lý này thì từ nay về sau chúng ta không tạo thêm ác nghiệp. Đây chính thực quay đầu. Chuyển ác tu thiện, thuận cảnh quyết không sanh tâm tham luyến, nghịch cảnh không có tâm sân hận. Bất luận là cảnh duyên thuận hay nghịch đều dùng tâm bình thường, tâm chân thành, tâm thanh tịnh, tâm bình đẳng để xử sự với người với vật.

Gặp trắc trở, oan ức chắc chắn là có, ngay cả Đức Phật Thích Ca Mâu Ni , Đức Phậ A Di Đà cũng không thể tránh được, cho nên người thật sự giác ngộ đối với nhân quả vô cùng thận trọng. Nhờ đạo lý này mà chúng ta tỉnh ngộ, cách nhìn của chúng ta đối với nhân sanh vũ trụ sẽ chuyển đổi được, chính là cái mà trong Kinh Pháp Hoa dạy “nhập Phật tri kiến”.

Người với người phải đối đãi thuận hòa. Người với việc, với vật, hay nói rộng hơn là giữa nhà này với nhà khác, quốc gia này với quốc gia khác, chủng tộc này với chủng tộc khác, Phật giáo của chúng ta với những tôn giáo khác cũng phải hòa mục, hợp tác, không nên tranh giành, tị hiềm. Chúng ta hợp tác với nhau thì người người đều được hưởng phước, còn tranh giành thì dễ dẫn đến chiến tranh. Chiến tranh vô cùng thê thảm, nên tội nghiệp gây ra chiến tranh cũng hết sức nặng nề. Vì vậy, người giác ngộ không những phải hóa giải oán hận của bản thân mà đối với người phải hòa thuận. Người ta có thể đối đãi không thuận hòa với ta, nhưng ta phải lấy tâm công bằng đối đãi họ, thời gian dài nhất định cảm hóa được.

Chúng ta phải sửa đổi ngay từ khi khởi tâm động niệm.

Bất kể đối với người, với sự việc, với vật đều cần phải chung sống thuận hòa, hợp tác lẫn nhau. Chúng ta thấy một đóa hoa, một cây cỏ, bị những cành khác chắn ngang, đè ép thì phải gỡ nó ra, khiến cho cả hai đều sinh trưởng tốt tươi, đối với vật còn như vậy, huống chi đối với người. Thánh hiền thế xuất thế gian có dạy chúng ta “Oan gia nên giải không nên kết”, có oan kết phải hóa giải. Đây là trí huệ, là thiện tâm, là thiện hạnh. Học

Phật chính là bắt đầu từ đây. Vì vậy chúng ta tuyệt đối không làm việc lưỡng thiệt, xúi giục thị phi. Có hai loại người tạo việc lưỡng thiệt: một là vô tình và một là cố ý. Cố ý, đại khái là khi có xung đột lợi ích với mình thì mình liền nghĩ cách phá hoại người khác, sợ họ làm hại danh lợi của mình. Vô ý, đại loại là thích nghe lời đồn đại mà tin theo, ưa loan tin bậy bạ, thì ta nói gì thì bắt chước y chang mà tự mình không cân nhắc lợi hại gì. Rất nhiều người đều có tập khí như vậy. Tuy là vô ý nhưng tạo nghiệp thì phải nhận báo. Nói cách khác, ta đối đãi người khác như thế nào thì người đó nhất định đối đãi ta như thế ấy. Thánh nhân có nói “kỷ sở bất dục, vật thi ư nhân” (tức là “điều mình không muốn thì đừng làm cho người khác”). Câu này, hiểu theo kiểu nhân quả là tự bản thân mình không muốn nhận, thì nhất định không gán cho người khác. Ta không muốn người khác thúc giục người thân của ta, phá hoại gia đình của ta, phá hoại sự nghiệp của ta, thì nhất định ta cũng không được phá hoại người.

Quả báo của lưỡng thiệt là tùy vào ảnh hưởng của nó.

Mức độ ảnh hưởng càng sâu xa thì tội báo càng nghiêm trọng. Đặc biệt là Phật pháp, Phật pháp là con mắt của trời người, hướng dẫn cho người đoạn ác tu thiện, giúp đỡ mọi người, siêu phàm nhập thánh. Đây là thiện hành hàng đầu của thế xuất thế gian. Nếu như chúng ta tùy tiện phá hoại, ngăn cản, phỉ báng, hãm hại chắc chắn quả báo ở A Tỳ địa ngục. Trong Kinh luận thường dạy, giết người tội rất nặng vì đó là tội đoạn mạng sống của người; nhưng đoạn huệ mạng của người thì càng nặng.

Đoạn huệ mạng của người là đoạn cơ duyên học Phật của người khác, phá hoại tín tâm của người khác đối với Phật pháp. Đây là tội nặng hàng đầu của thế xuất thế gian. Tội ngũ nghịch đều đọa địa ngục A Tỳ. Nhưng giết cha, sát mẹ, giết A La Hán, làm thân Phật ra máu thì đọa địa ngục A Tỳ thời gian ngắn, còn phá hòa hợp tăng đọa địa ngục thời gian dài. Đối với nghiệp nhân quả báo, chúng ta cần phải thấu hiểu.

Thứ ba “Đắc bất hoại tín, thuận bổn nghiệp cố”( được lòng tin bất hoại, thuận theo bổn nghiệp).

“Bổn nghiệp” tức chỉ nghề nghiệp hiện tại của chúng ta.

Nghĩa là bất luận chúng ta làm ngành nghề gì cũng đều được đại chúng, được xã hội tín nhiệm và hợp tác, công việc cũng thuận buồm xuôi gió. Người đời nay hay gọi đó là cơ duyên tốt nên mới được sự hiệp trợ của nhiều người, thành tựu sự nghiệp. Được nhiều thiện hữu giúp đỡ. Đây là duyên mà nhân thật sự chính là xa lìa lưỡng thiệt, đoạn tuyệt vọng ngữ. Từ đó chúng ta thấy được sự thù thắng công đức của lìa lưỡng thiệt, quả thật bất khả tư nghị. Từ nhân quả đạo lý mà nói, chúng ta không phá hoại người khác, bản thân mình bất luận là kinh doanh sự nghiệp gì cũng không bị người khâc phá hoại. Quả báo này là tất nhiên rồi.

Còn nếu dù cả đời mình không vọng ngữ, không lưỡng thiệt, không ác khẩu nhưng vẫn bị người khác đố kỵ, nói lời thô ác và phá hoại công việc thì nguyên nhân do đâu? Đức Phật cho rằng nguyên nhân không phải vì công sức tu hành hiện tiền không được cảm ứng mà là vì tất cả nghiệp nhân quả báo bất thiện đã tạo ở đời trước. Như Phật pháp giảng “nhân quả thông ba đời”, tất cả nghiệp báo mà đời này chúng ta nhận lãnh đều là nghiệp nhân đã gieo ở kiếp trước. Kiếp trước gieo nhân bất thiện thì dù đời này tu thiện mấy cũng không tránh được ác báo. Nhưng nếu trong tâm chúng ta hiểu rõ điều này, không oán trời, không trách người, ngịch duyên đến thì đón nhận để tiêu trừ túc nghiệp, thì kiếp sau ác duyên ác báo này sẽ không xuất hiện . Cho nên bây giờ chúng ta phải nghe theo giáo huấn của Phật, Bồ Tát, nhất định phải tùy thuận lời dạy của Phật Đà, hoàn toàn tín tâm, không chút hoài nghi. Trước kia chúng ta chưa biết đến Phật pháp, nhất định có làm việc sai lầm sai trái; nhưng nếu ngày nay chúng ta tích cực đoạn ác tu thiện, học theo Viên Liễu Phàm tiên sinh nỗ lực tu học thì quả báo bất thiện của đời trước thế nào cũng có thể cải thiện. Điều này trong nhà Phật gọi là dũng mãnh tinh tấn. Những việc ta tu tích lũy trong đời này thì được đời sau hưởng quả báo. Nếu dũng mãnh tinh tấn thì đời này cũng có thể được hoa báo, như vậy quả báo đời sau so với quả báo trong đời này càng thù thắng. Nếu không dũng mãnh tinh tấn thì túc mạng khó mà chuyển đổi. Thứ tư “Đắc bất hoại pháp hạnh, sở tu kiên cố cố”(pháp hạnh bất hoại, tu hành kiên cố) .“Pháp hạnh” tức là tu hành. Nghĩa của toàn câu là nói chúng ta tu học Phật pháp không bị người phá hoại. Có một số người học Phật nhiều năm, tu tập rất tốt nhưng nghe người khác nói rằng “còn có pháp môn thù thắng hơn pháp môn họ đang tu”. Thế là họ dao động rồi nghe theo, chuyển qua tu pháp môn khác, kết quả chẳng tu pháp môn nào được. Việc làm ấy chính là phá hoại pháp hành của người khác. Bạn này là bạn xấu. Xã hội ngày nay có nhiều tình huống cũng y như vậy, đúng như trong Kinh Lăng Nghiêm từng nói:

“Thời kỳ mạt pháp, thì tà sư giảng pháp nhiều như cát sông

Hằng” .

Đoạn trước nói về việc có hai kiểu người xúi giục, một là vô tình, một là cố ý. Vô tình tức là tự bản thân không nhận thức rõ ràng nên coi tà pháp là chánh pháp, coi chánh pháp là tà pháp; rồi tự bản thân tu tà pháp còn khuyên bảo bạn bè tin tà pháp. Như chuyện ngày nay chúng ta đề xướng bản hội tập Kinh Vô Lượng Thọ vậy, đến tận thời điểm này thì lời phản đối vẫn rất nhiều. Là bởi vì tự thân những người phản đối ấy nhận thức không rõ ràng, đạo tâm không kiên cố mới bị lưỡng thiệt ly gián, làm dao động pháp hạnh.

Đức Phật thường dạy, chúng ta phải hiểu cho tường tận. Đối với nghĩa lý Kinh điển lại càng học hiểu uyên thâm thì tín tâm, nguyện tâm càng kiên cố, tuyệt không dao động. Ví như những điều mà lão cư sĩ họ Hạ trước khi vãng sanh đã nói: Bản hội tập này nên được truyền khắp thế giới. Thế giới này, người sáng mắt có nhiều, người có trí tuệ cũng không ít, chín loại sách bày ra trước mắt, bản thân có thể lựa chọn. Chín loại sách này đều hay, bất kể là dùng loại sách nào, chỉ cần thật tâm tu hành đều có thể vãng sanh Tịnh độ, tận mắt thấy Đức A Di Đà Phật. Vậy nhưng trong chín bản hội tập ấy, bản nào tốt, bản nào không? Không có tiêu chuẩn chung! Tiêu chuẩn ở tại lòng mình, bản nào mà chúng ta xem thấy dễ hiểu, ý nghĩa rõ ràng thì bản sách đó là khế cơ đối với chúng ta, mà là khế cơ thì hẳn là có lợi. Đức Phật giảng kinh thuyết pháp là duyên, có thể thành tựu hay không là do công phu của bản thân. Công phu là gì? Là “Tín, Nguyện, Hạnh”. “Tín” không phải là tin bản Kinh này mà là tin ở Đức Phật A Di Đà. Nên bất luận là bản Kinh nào, nội dung cũng đều là dạy chúng ta tin Đức Phật A Di Đà, tin thế giới Cực lạc Tây phương. Điều này không sai, chỉ cần đầy đủ ba điều kiện “Tín, Nguyện, Hạnh” thì đều có thể vãng sanh.

“Hạnh” nhất định phải y theo cương lĩnh mà Đức Đại Thế Chí Bồ Tát chỉ dạy “Đô nhiếp lục căn, tịnh niệm tương tục” . Đều thu nhiếp lục căn chắc chắn đã gồm thập thiện nghiệp đạo viên mãn. Vì sao lại nói như vậy? Vì nếu chúng ta tạo mười nghiệp ác thì chắc chắn không cách gì để thu nhiếp lục căn. Quả thật nếu thu nhiếp lục căn thì người này chắn chắn là người thuần thiện. Dùng tâm thiện, hạnh thiện niệm Phật thì mới được vãng sanh tịnh độ. Chúng ta thường nói phát tâm bồ đề. Đây chẳng qua là nói qua loa. Thế nào phát tâm bồ đề? Cần những điều kiện nào? Trong Kinh Hoa Nghiêm, “Thiện Tài Đồng Tử 53 lần tham vấn”, ba vị thiện tri thức phía trước chính là đại biểu cho Tam bảo gồm Phật, Pháp và Tăng. Tỳ kheo Kiết Tường Vân đại diện cho Phật bảo dạy pháp môn niệm Phật. Tỳ kheo Hải Vân đại diện cho Nhị trụ (Trị địa trụ) Bồ Tát đại diện cho Pháp bảo dạy phát bồ đề tâm. Tỳ kheo Diệu Trụ đại diện Tam trụ (Tu hành trụ) Bồ Tát đại diện cho Tăng bảo, dạy cách thức tu lục độ vạn hạnh . Kinh Hoa Nghiêm tuy giảng rất nhiều pháp môn nhưng sau rốt cũng là quy về tịnh độ, tức là, sau cùng Bồ Tát Phổ Hiền dùng “Thập đại nguyện vương dẫn về Cực Lạc”.

Vì vậy, bản thân chúng ta muốn được “bất hoại pháp hạnh , sở tu kiên cố” thì nhất định không được vọng ngữ, lưỡng thiệt. Tật xấu không sửa thì đường bồ đề không thể thuận buồm xuôi gió, nghịch cảnh ác duyên sẽ không dễ thoát được. Chướng ngại này do đâu mà đến? Do trong đời quá khứ hoặc đời này chúng ta đã tạo ra. Người không hiểu Phật pháp khi gặp trở ngại, cảnh ngang trái hay nạn tai thì tâm bất bình, luôn cảm thấy người khác hãm hại mình, người khác có lỗi với mình, xã hội có lỗi với mình, thậm chí đến cả ông trời lẫn Phật, Bồ Tát cũng có lỗi với mình. Cứ nghĩ như vậy thì càng thêm nghiệp rồi. Họ nghĩ như vậy là do không thông hiểu lời dạy của Như Lai, chứ nếu thật sự thông đạt nghĩa lý lời dạy thì đã giác ngộ rồi. Pháp thế xuất thế không lìa xa nhân quả.

Cái nhân quyết định là do bản thân tạo, Đức Phật không cách nào cho chúng ta được, nếu Đức Phật có thể cho được thì chúng ta không cần tu hành rồi. Đức Phật dẫu có đại từ đại bi muốn giúp chúng ta thành Phật thì cũng không giúp được, là bởi nhất định phải “Ông tu ông đắc, bà tu bà đắc, không tu không đắc”. Lòng từ bi của Đức Phật ở chỗ giảng giải rõ ràng đạo lý và phương pháp tu học cho chúng ta biết. Ngài đem kinh nghiệm tu học của Ngài cung cấp cho chúng ta tham khảo. Chúng ta có thể tin, thuận theo con đường của Ngài mà đi thì chắc chắn thành tựu. Sự gia trì của Đức Phật đối với chúng ta chỉ như vậy mà thôi. Cho nên chúng ta nhất định phải chăm chỉ tu hành, đem những hành vi sai lầm sửa đổi lại, vĩnh viễn không sát sanh, không trộm cắp, không tà hạnh, không vọng ngữ, không lưỡng thiệt. Đây mới thật là tu hành chân chính.

Phải nhận thức rõ ràng về định nghĩa tu hành. Nếu chỉ đọc kinh, lạy Phật thì chưa xem là đủ, quan trọng là trong cuộc sống thường ngày nên sửa đổi những hành vi sai lầm của mình. Trong tiểu thuyết bút ký của người xưa ghi chép lại, có một số người mê muội lương tâm, lừa gạt người khác để trở nên giàu có, đến già mới biết mình sai trái, hối hận thì mỗi ngày lạy Phật, sửa cầu đắp đường, tận lực làm việc tốt nhưng sau cùng cũng chịu ác báo. Vậy nguyên nhân do đâu? Do cái nghiệp này không chuyển được. Nói là “không chuyển được” nhưng thật ra là làm “không đắc lực”. Ví dụ như chúng ta lừa gạt người khác kiếm được 100 ngàn mà chỉ đem 20 ngàn để làm việc tốt thì đến lạy Bồ Tát thì có lợi ích gì?

Chúng ta thử suy ngẫm kỹ càng sẽ thấy rằng, những nguyên nhân quả báo trên đều là do người đời chưa thông đạt giáo lý Phật Đà, nên dẫn đến thực hành thì bất lực. Nếu thật sự thông đạt thì sẽ thật sự dũng mãnh tinh tấn, nghiệp báo chắc chắn có thể chuyển, như chuyện Vua A Xà Thế tạo ngũ nghịch mười ác khi lâm chung sám hối còn có thể chuyển nghiệp báo vậy. Chúng ta nên hiểu rằng, tu học dũng mãnh tinh tấn thì có thể chuyển nghiệp, còn chuyển không được là không đủ dũng mãnh tinh tấn, không hoàn toàn buông bỏ tham, sân, si. Đâu thể nào chỉ làm một chút việc tốt thì mong bù đắp lại hoàn toàn, như thể chúng ta làm mười việc ác nhưng chỉ làm hai việc thiện thì sao có thể chuyển? Làm mười việc ác thì phải làm mười hai việc thiện thì mới có thể chuyển lại được. Cho nên Đức Thế Tôn giáo huấn với tất cả chúng sanh bài đầu tiên là Thập thiện nghiệp đạo. Chúng ta bắt đầu học từ bộ Kinh này và cũng đạt được viên mãn trong chính bộ Kinh này. Thực hành mười thiện cho viên mãn, cho toàn vẹn thì coi như thành Phật rồi.

Thứ năm “Đắc bất hoại thiện tri thức, bất cuống hoặc cố ”(được thiện tri thức bất hoại, tránh nạn lường gạt).“Thiện tri thức” là thầy của chúng ta, là bạn đồng tu của chúng ta, có quan hệ mật thiết với thành tựu đạo nghiệp tu học của chúng ta. Có thể nói đây là tăng thượng duyên hàng đầu. Trong Kinh A Nan Vấn Phật Kiết Hung, Phật đã dạy rằng là phải “gần gũi minh sư”, tức nói đến thiện tri thức. Đức Phật dạy “Minh” nghĩa là minh tâm kiến tánh. Thật sự trong tu học, họ có tu, có học, có chứng, mặc dù chưa chứng quả nhưng cũng là chân tu thực học.

Chúng ta gần gũi thân cận thầy như vậy thì chắc chắn sẽ có ích.

Từ xưa đến nay, thiện tri thức chỉ có thể gặp không thể cầu. Càng là bậc chân thiện tri thức thì càng khiêm tốn, tuyệt đối không thể khen mình chê người. Vì vậy, phàm là tự khen mình chê người chắc chắn không phải bậc thiện tri thức. Bậc thiện tri thức vô cùng khiêm tốn, đến đâu cũng nhường nhịn, dẫu ở bất kỳ đâu cũng không đứng trước người khác tranh giành, khoe khoang. Thái độ của bậc chân tu là “nhiều việc không bằng ít việc, ít việc không bằng không việc gì”. Môi trường sinh hoạt của họ cực kỳ thanh tịnh. Cho nên, chỉ có chúng ta đi tìm họ, họ không tìm chúng ta.

“Cầu học”, tức là muốn “học” thì chúng ta phải “cầu”, phải dốc lòng tìm tòi. Thầy sẽ không chủ động đến dạy chúng ta. Phật pháp là sư đạo, đối với sư đạo nhất định phải tôn sư trọng đạo mới có thể cầu được. Thái độ cầu phải “chân thành, cung kính, khiêm tốn”. Sáu chữ này phải hội tụ đầy đủ, nếu thiếu những đều này dẫu chư Phật, Bồ Tát đến dạy thì chúng ta cũng không đạt được lợi ích. Đây là đạo lý nhất định, bậc chân thiện tri thức dù ở thế pháp hay Phật pháp chắc chắn phải là người nhân từ, chỉ cần chúng ta hội đủ điều kiện chân thành, cung kính, khiêm tốn thì tuyệt đối họ sẽ không từ chối. Họ sẽ hết sức nghiêm túc giúp đỡ chúng ta, thành tựu cho chúng ta.

Như khi còn trẻ, tôi từng gần gũi rất nhiều bậc thiện tri thức, không người nào từ chối vì tôi giữ được thái độ nên có của một học sinh, tôi thật có lòng cầu học nên được các bậc thiện tri thức chỉ dạy đặc biệt.

Bản thân chúng ta có thành tựu hay không, có gặp được bậc thiện tri thức hay không, có được bạn tốt dốc lòng giúp đỡ hay không là do hoàn toàn ở chúng ta. Bản thân phải có nhân thật thì bên ngoài mới gặp được trợ duyên lành. Nhân - duyên đầy đủ, quả báo mới có thể hiện tiền. Phàm gặp việc gì cũng oán trời trách người thì chắc chắn không có thành tựu. Bản thân luôn thấy mình đúng, thấy người khác không đúng, luôn cảm thấy người khác có lỗi với mình, ông trời cũng có lỗi với mình thì xem như người này hết cứu rồi. Vì sao vậy? Vì nếu có ý nghĩ như vậy thì tất cả thiện tri thức, thiện duyên thấy chúng ta cũng sợ hãi mà tránh xa; cho nên, chúng ta làm học trò nhất định phải chân thành, cung kính, khiêm tốn, đi đâu cũng nhường nhịn. Người trí huệ thì không ham muốn lãnh đạo, không ham muốn chiếm hữu lại vô cùng nhiệt tâm ở bên mà giúp đỡ người khác nên họ hoàn toàn có thể chung sống hòa thuận với mọi người. Tôi nguyện dành cả đời để giúp đỡ người khác chỉ cần ngoài kia còn có người chịu nhận sự giúp đỡ này. Làm những việc chánh pháp, những việc lợi ích cho xã hội đại chúng sẽ giúp chúng ta chung sống thật tốt với nhau. Các bậc đại thánh đại hiền trong thế xuất thế gian luôn luôn có tính khiêm cung. Trong Luận Ngữ, học trò ca ngợi Khổng Tử là người đức hạnh với 5 chữ “Ôn, lương, cung, kiệm, nhượng” (tức ôn hòa, hiền lương, cung kính, cần kiệm và khiêm nhượng), trong đó “nhượng” là khiêm nhượng, mọi lúc mọi nơi đều “nhượng”,

“nhượng” là mỹ đức!

“Bất hoại thiện tri thức” câu này ý chỉ cái duyên giúp chúng ta gần gũi được bậc thiện tri thức sẽ tuyệt đối không bị ai phá hoại, nhất là trong xã hội đầy rẫy sự phỉ báng, đố kỵ như ngày nay. Còn nếu nghe người nói lời lưỡng thiệt, xúi giục mà để tâm liền dao động, mất lòng tin thì là do bản thân không có phước đức, thiện căn. Chưa tìm hiểu rõ xem lời phỉ báng là thật hay không mà đã vội tin thì rõ là ngu si vô cùng. Mà thực ra, chúng ta có nhất thiết tìm hiểu về những lời ấy không? Vì khi tìm hiểu về nó tức là tâm đã không đủ thành tín, đã bất kính rồi. Vì sao lại nói vậy? Vì khi tìm hiểu về nó tức là ta đã sanh lòng hoài nghi. Nếu thật sự có đủ tín tâm với người thầy, thì những lời ấy chúng ta có nghe mà như không nghe. Phải dùng thái độ này mới có thể giữ vững đạo học của bản thân, không bị người khác gây trở ngại.

“Bất cuống hoặc cố”. “Cuống” trong câu này nghĩa là dối gạt. Người thầy chân chính không dối gạt chúng ta, chúng ta làm người học trò chắc chắn cũng không được dối gạt thầy mình. Phải dùng tâm chân thành đối xử với nhau. Sống ở đời có thể gặp được người tri kỷ chia sẻ mọi điều riêng tư, không nói lời giấu giếm thì cũng đáng rồi, nhưng quan trọng nhất vẫn là bản thân không dối gạt người khác. Đối với thầy cô, cha mẹ, tôn trưởng, bạn bè và tất cả chúng sanh chúng ta đều không dối gạt. Ta không dối gạt người khác nhưng người khác dối gạt ta thì ta cũng hoan hỷ tiếp nhận. Tại sao ta có quả báo bị người khác dối gạt? Biết đâu được trong quá khứ khi chưa biết đến Phật pháp ta cũng đã dối gạt không ít chúng sanh. Hôm nay người khác đến dối gạt ta âu cũng là oan oan tương báo. Họ dối ta nhưng ta không gạt họ. Họ phỉ báng ta, ta lại khen ngợi họ thì nợ xem như đã trả xong rồi. Cho nên người tu đạo chân chánh, người trí huệ chân chánh nhất định thấu đáo đạo lý, sẽ chuyển thù thành bạn, sẽ hóa oán thành thân, không được đối chọi với người.

Người học Phật hiểu được nhân quả rằng “Giọt nước, hạt cơm kiếp này đều do tiền định”. Tôi từng khuyên giải một nhà khoa học, ông ấy là người Trung Quốc nhưng sinh sống ở Mỹ.

Ông phát minh ra hơn một trăm sản phẩm mà loại nào ông cũng đều xin cấp bằng sáng chế. Tôi nói với ông ấy rằng “từ bỏ bằng sáng chế, ông sẽ được lợi lớn hơn. Ông vì xã hội chúng sanh tạo phước, ông cần bằng sáng chế để làm gì?” (Việc này phải có trí tuệ, phải thật sự nghĩ thông suốt mới được). Sản phẩm của ông rất tốt, là lợi ích cho xã hội hà tất phải có quyền tác giả? Thiện hạnh của ông vốn dĩ có thể tỏa khắp hư không pháp giới, nhưng vì có “sở hữu bản quyền, sao chép sẽ bị kiện” thì bằng sáng chế ấy khác nào là vòng kim cô giới hạn sự lan tỏa. Đây là sai lầm hết sức lớn, là do chính hành động tự tư tự lợi đã hại mình. Các bậc Thánh hiền là người thông đạt hiểu rõ chân tướng vũ trụ mà Phật giáo gọi là Phật, Bồ Tát. Các Ngài đâu có bằng sáng chế, quyền sở hữu gì?

Thiện tri thức không dối gạt chúng ta, chúng ta cũng không dối gạt tất cả chúng sanh thì chúng ta mới có thể được thiện tri thức chỉ dạy, mới có thể gần gũi chư Phật, Bồ Tát. Đây là 5 loại pháp bất khả hoại, có thể thành tựu tất cả các thiện nghiệp trong thế xuất thế gian, của tất cả công đức chân thật mà nhân của nó chính là không lưỡng thiệt.

“ Nhược năng hồi hướng A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề giả, hậu thành Phật thời, đắc chánh quyến thuộc, chư ma ngoại đạo, bất năng trở hoại.”(Nếu có thể hồi hướng về đạo Vô thượng chánh đẳng chánh giác, thì sau khi thành Phật, được quyến thuộc chân chánh, các ma, ngoại đạo không thể phá hoại).

“Quyến thuộc” là quyến thuộc pháp. “Chư ma ngoại đạo bất năng trở hoại” (tức là chư ma ngoại đạo không thể phá hoại).

Tuy chư ma ngoại đạo là ác duyên nhưng chúng ta không có nhân ác, ác duyên dẫu nhiều cũng không khởi tác dụng. Người học Phật chí tại vô thượng bồ đề thì lấy công đức không vọng ngữ, không lưỡng thiệt làm nhân mà thành Phật, tương lai sau khi thành Phật, quyến thuộc đều tu tập chánh pháp, thanh tịnh tăng đoàn đạo tâm kiên cố, tất cả chư ma ngoại đạo đến làm phiền còn không thể huống hồ phá hoại? Cho nên nhân phải chánh thì mười thiện nghiệp chính là chánh nhân .